გადაწყვეტილება №26606/2/2026
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 26606/2/2026
16 თებერვალი 2026
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ----- (ს/ნ ----- )
მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ----- ----- 23.12.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის N 26606/2/2026).
დავის საგანი:
საჩივრის განუხილველად დატოვება - საჩივარი წარდგენილია არაუფლებამოსილი პირის მიერ.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 06.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 04.12.2025 წლის N 26694 ბრძანება.
აუდიტის დეპარტამენტის 6.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული თანხა: 2 448 362,72 ლარი.
მათ შორის:
დღგ - 2 428 845,48 ლარი (გადასახადი - 1 060 953 ლარი, ჯარიმა - 530 477 ლარი, საურავი - 837 415,48 ლარი).
მოგების გადასახადი - 3 492,71 ლარი (გადასახადი - 2 556 ლარი, ჯარიმა - 639 ლარი, საურავი - 297,71 ლარი).
საშემოსავლო გადასახადი - 6 757,05 ლარი (გადასახადი - 2 464 ლარი, ჯარიმა - 616 ლარი, საურავი - 3 677,05 ლარი).
სოც. დაზღვევის გადასახადი - 4 308,07 ლარი (გადასახადი - 3 258 ლარი, ჯარიმა - 815 ლარი, საურავი - 235,07 ლარი).
ქონების გადასახადი - 4 959,03 ლარი (გადასახადი - 3 306 ლარი, ჯარიმა - 1 653 ლარი, საურავი - 0,03 ლარი).
სხვა გადასახადები (გაუქმებული) - 0,38 ლარი.
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები:
აუდიტის დეპარტამენტის 04.12.2013 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია შპს ----- (ს/ნ ----- ) საქმიანობის 01.01.2007 წლიდან 07.12.2012 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე შპს ----- (ს/ნ ----- ) წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 06.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც კომპანიის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 26.03.2014 წლის N 17749 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
შპს ----- (ს/ნ ----- ) ყოფილმა გაკოტრების მმართველმა, ----- (პ/ნ ----- ) აუდიტის დეპარტამენტის 06.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით 29.06.2023 წელს, საჩივრით მიმართა შემოსავლების სამსახურს.
შემოსავლების სამსახურის 25.08.2023 წლის N 21003 ბრძანებით, შპს ----- (ს/ნ ----- ) ყოფილი გაკოტრების მმართველის ფ/პ ----- (პ/ნ ----- ) 29.06.2023 წლის საჩივარი, საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დარჩა განუხილველი, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.
საბჭოს 02.11.2023 წლის N 21153/2/2023 გადაწყვეტილებით გაუქმდა შემოსავლების სამსახურის 25.08.2023 წლის N 21003 ბრძანება და საჩივარი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა საბჭოს გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული საჩივარი და გამოსცა 28.12.2023 წლის N 33510 ბრძანება ----- (პ/ნ -----) საჩივრის საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე განუხილველად დატოვების თაობაზე.
შემოსავლების სამსახურის 28.12.2023 წლის N 33510 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 08.02.2024 წლის N 22055/2/2024 გადაწყვეტილებით შპს ----- (ს/ნ ----- ) ყოფილი გაკოტრების მმართველის ----- (პ/ნ ----- ) საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა შემოსავლების სამსახურის 28.12.2023 წლის N 33510 ბრძანება. საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა საბჭოს 08.02.2024 წლის N 22055/2/2024 გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული საჩივარი და 28.05.2024 წლის N 12415 ბრძანებით საჩივარი დარჩა განუხილველი საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 04.07.2024 წლის N 23285/2/2024 გადაწყვეტილებით ----- (ს/ნ ----- ) საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
შპს ----- (ს/ნ ----- ) ყოფილი გაკოტრების მმართველის ----- (პ/ნ -----) მიერ 11.11.2025 წელს წარდგენილი იქნა საჩივარი შემოსავლების სამსახურში აუდიტის დეპარტამენტის 06.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნის თაობაზე ახალ გამოვლენილი გარემოების გამო დავის განახლების შესახებ.
შემოსავლების სამსახურის 04.12.2025 წლის N 26694 ბრძანებით ----- (პ/ნ ----- ) საჩივარი დარჩა განუხილველი საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი:
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის N 473 დადგენილების მე-2 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე და საგადასახადო კოდექსის 37-ე მუხლის პირველ, მე-4 და მე-5 ნაწილებზე და 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე.
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შპს ----- (ს/ნ ----- ) მიერ აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 6 დეკემბრის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით 2014 წლის 10 იანვარს წარმოდგენილი საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 26 მარტის N 17749 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
მითითებულ სამართლებრივ ნორმებსა და ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ ვინაიდან, ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) ასაჩივრებს შპს ----- (ს/ნ ----- ) მიმართ გამოცემულ აქტს/აქტებს, რომელზეც არსებობს დავის განმხილველი ორგანოს გადაწყვეტილება, „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის N 473 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული ფიზიკური პირი არ ითვლება მომჩივნად.
იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული პირი არ ითვლებოდა მომჩივნად და საჩივარზე არ იყო დართული წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი, შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 13 ნოემბრის N ----- წერილით, შპს ----- (ს/ნ ----- ) ყოფილი გაკოტრების მმართველს ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) დაუდგინდა ხარვეზი, რომლის გამოსასწორებლად განესაზღვრა 7 კალენდარული დღე.
აღნიშნული ხარვეზის წერილი გადასახადის გადამხდელს ჩაბარდა მიმდინარე წლის 13 ნოემბერს, თუმცა ხარვეზის აღმოფხვრის მიზნით შემოსავლების სამსახურში წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი არ წარმოუდგენია.
აღნიშნული ხარვეზის წერილი გადასახადის გადამხდელს ჩაბარდა მიმდინარე წლის 13 ნოემბერს, თუმცა ხარვეზის აღმოფხვრის მიზნით შემოსავლების სამსახურში წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი არ წარმოუდგენია.
მომჩივნის არგუმენტაცია:
შპს ----- ყოფილი გაკოტრების მმართველი ასაჩივრებს და ითხოვს ბათილად იქნას ცნობილი აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 6 დეკემბრის N 63767 ბრძანება და N 81- 617 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც საწარმოს დამატებით დაერიცხა 2 448 362,72 ლარი. მათ შორის ძირითადი 1 072 537 ლარი, ჯარიმა 534 200 ლარი, საურავი 841 625,72 ლარი, შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 25 აგვისტოს N 1003 ბრძანება, შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 28 დეკემბრის N 33510 ბრძანება, შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 4 დეკემბრის N 26694 ბრძანება და განახლდეს ----- საჩივრის განხილვა ახალ გამოვლენილი გარემოების საფუძვლით შემდეგი გარემოებების გამო:
----- საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 4 ნოემბრის განჩინებით (საქმე N ---- ) შპს ----- გაიხსნა გაკოტრების საქმის წარმოება და გაკოტრების მმართველად დანიშნული იქნა ----- შპს ----- საგადასახდო შემოწმება დაინიშნა 2012 წლის 23 ოქტომბერს კომბინატის ლიკვიდაციის პროცესი დაწყების გამო როგორც ეს მითითებულია თავად ბრძანებაში. შემოწმება დასრულდა 2013 წლის 4 დეკემბერს ანუ 14 თვის შემდეგ და მოიცვა 2007-2012 წლები.
დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯების გამოქვითვის საკითხი.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით საწარმოს გამოქვითვებიდან ამოუღეს დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯები, 2007 - 2008 წლებში ასეთმა ხარჯმა შეადგინა 304 ლარი.
მიუღებელია აუდიტორის პოზიციას, რადგან სავარაუდოდ ეს წარმოადგენს ხარჯს რაც გაწეული იქნა გაკოტრების საქმის წარმოების ფარგლებში და ყველა ამ ხარჯზე არსებობდა გადახდის დოკუმენტი. აღსანიშნავია, რომ ყველ ის ხარჯი რაც გაწეული იქნა გაკოტრების საქმის წარმოების პერიოდში მოწმდებოდა სასამართლოს მიერ გაკოტრების მმართველის ანგარიშის საფუძველზე, ამიტომ თუ აუდიტორი დაუკავშირდებოდა და მოითხოვდა მისგან განმარტებას, წარადგენდა ყველა აუცილებელ დოკუმენტს.
შემოწმების აქტიდან არ იკვეთება თუ კონკრეტულად რა ხარჯები ამოიღო შემმოწმებელმა და ეს მოსაზრება, რაც აქ მიუთითა არის მხოლოდ მისი ვარაუდი. თუ დაზუსტდება ფაქტობრივი გარემოება შესაძლებლობა ექნება კონკრეტულად გასცეს პასუხი აუდიტორს.
უძრავი ქონების რეალიზაციის დაბეგვრა:
გაკოტრების საქმის წარმოების პერიოდში მართლაც იქნა გასხვისებული საწარმოს კუთვნილი ქონებები მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა - ნაგებობები, მაგრამ თავად საწარმოს ბუღალტერიაში მიწის ნაკვეთი და შენობები ცალკ - ცალკე ჰქონდა აღრიცხული როგორც ამას მაშინ აკეთებდნენ ბუღალტრები არსებული პრაქტიკით. საერთოდ მიწის ნაკვეთი არ იყო საწარმოს საკუთრება და იგი საწარმოს კაპიტალში შეტანილი იქნა 2007 წელს. ამის გამო გაყიდვის შემდეგ როგროც ჩანს საწარმოს ბუღალტერმა მხოლოდ შენობა - ნაგებობების ღირებულება დაბეგრა. ეს შენობები იყო ძველი ამორტიზირებული და ფაქტიურად უვარგისი. აქედან გამომდინარე მყიდველები ამ ქონებას ყიდულობდნენ ძირითადად მიწის ნაკვეთისადმი არსებული ინტერესის გამო. გარდა ამისა ქონების გაყიდვის დროს მის მიერ, როგორც საწარმოს ფაქტიური მმართველის მიერ არ მომხდარა მყიდველებზე დღგ-ის ანგარიშ - ფაქტურის გამოწერა, რის გამოც შემძენებმა ვერ განახორციელეს ჩათვლა და ბიუჯეტში დამატებით გადაიხადეს საკმაოდ სოლიდური თანხა დღგ-ის სახით. ამდენად ამ ოპერაციებით სახელმწიფო ბიუჯეტს რაიმე ზარალი არ მისდგომია. იმ ფაქტს, რომ ამ ქონებას ყიდულობდნენ მიწის ნაკვეთის ინტერესის გამო ადასტურებს ის, რომ საგადასახდო შემოწმების დასრულების დროისათვის შენობები მყიდველების მიერ დანგრეული იყო. ასევე შენობა - ნაგებობების დიდი უმრავლესობა, მაგალითად ----- ქუჩაზე არსებული საფერმენტაციო წარმოება მყიდველის მიერ დანგრეული იქნა შეძენისთანავე. შემოსავლების სამსახურის მიერ შენობა - ნაგებობის არსებითი მდგომარეობა და ღირებულება რეალურად არ იქნა დადასტურებული და შესწავლილი. მათ ამის დადასტურება მოითხოვეს მყიდველებისაგან, რაც არარეალური და მიზანმიმართული ქმედება იყო შემოსავლების სამსახურისგან, რადგან თუ მყიდველი იტყოდა, რომ მისთვის შენობა - ნაგებობა არ წარმოადგენდა არანირ ღირებულებას მათ მიერ ჩათვლილი დღგ უნდა დაებრუნებინათ უკან (რაც მათ ინტერესებში არ შედიოდა), ასევე შესყიდვის დროს, არცერთ მყიდველს არ დაუფიქსირებია პრეტენზია დღგ-ის ანგარიშ - ფაქტურა გაცემული ყოფილიყო მათ მიერ გადახდილ მთლიან თანხაზე.
აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო გამოეთხოვა სრული ინფორმაცია ამ ქონებების რეალური მდგომარეობის შესახებ ----- ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროდან, რომელიც მესაკუთრე იყო შპს -----. ქალაქ ----- მერიიდან არსებული ბუღალტრული დოკუმენტაციიდანაც კი ჩანს შენობა - ნაგებობების მდგომარეობა და ღირებულება დაედგინა რეალურად არსებული მდგომარეობა, ასევე მოესმინა ყოფილი გაკოტრების მმართველის მოსაზრება, რაც რატომღაც არ გააკეთეს თავის დროზე შემოწმების მსვლელობის დროს.
შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 25 აგვისტოს ბრძანების დასაბუთება არის ძალიან ზერელე, კერძოდ, როგორც ირკვევა თავის დროზე შემოსავლების სამსახურმა იმსჯელა შპს ----- საჩივარზე და ნაწილობრივ დააკმაყოფილა იგი, მაგრამ ამ შემთხვევაში დავა მიმდინარეობს კონკრეტულად იმ შემოწმებულ პერიოდზე, როდესაც ----- იყო გაკოტრების მმართველი და მის მიერ განხორციელებულ ოპერაციებზე და საქმიანობაზე არის დარიცხული დამატებითი თანხები, რაც ზემოთ აღნიშნული მოსაზრების გამო არასწორი და დაუსაბუთებელია. ასევე, დავის არსიდან გამომდინარე გაკოტრების მმართველს უფლება აქვს საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის, საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად, საქართველოს სახელმწიფო სამსახურებში, საქართველოს სასამართლოთა სისტემაში ჰქონდეს უფლება მის წინააღმდეგ ან მის საწინააღმდეგოდ არსებული საკითხებთან დაკავშირებით მოახდინოს მისი გასაჩივრება და მისი უფლებების დაცვა. დღეის მდგომარეობით შემოსავლების სამსახურმა გაკოტრების მმართველს ეს უფლება შეუზღუდა და არ აძლევს საშუალებას დაიცვას თავისი უფლებები, მით უმეტეს თავის დროზე ყოფილი დირექტორის მიერ ბოლომდე არ იქნა მიყვანილი სასარჩელო განცხადება, რაც ბადებს ეჭვს შემოსავლების სამსახურის და დირექტორის შეთანხმებულ მოქმედებაზე. გარდა ამისა, ----- როგორც ყოფილი გაკოტრების მმართველის ადმინისტრაციულ საჩივარზე შემოსავლების სამსახურმა უკვე ერთხელ იმსჯელა და საკითხი განიხილა, სადაც ----- როგორც საჩივრის წარმდგენის უფლებამოსილება საეჭვოდ არ უცვნია. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისად ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვამდე ადგენს მხარეების უფლებამოსილებას შესაბამისად შემოსავლების სამსახურმა მხარე მიიჩნია უფლებამოსილად.
შემოწმების ჩატარების დროს აუდიტორები არ დაკავშირებიან და არ მოუთხოვიათ მისგან განმარტებები. აქედან გამომდინარე შემოსავლების სამსახურს არსებითად უნდა ემსჯელა საჩივარზე და გაეცა პასუხი არგუმენტებზე და მოსაზრებებზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში გამოდის, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ართმევს საჩივრის წარდგენის უფლებას, უარს ამბობს რა მის განხილვაზე და ეს მაშინ, როცა ედავებიან თითქოს გადასახადების დამალვას.
აღნიშულ საქმე ერთხელ უკვე განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დევების განხილვის საბჭომ, რომელმაც გააუქმა შემოსავლების სამსახურის ბრძანება, რომლითაც საჩივარი განუხილველად იქნა დატოვებული იმ მოტივით, რომ არსებობდა შემოსავლების სამსახურის ბრძანება აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, თუმცა საბჭომ მიიჩნია, რომ ----- წარმოადგენდა საჩივრის წარდგენაზე უფლებამოსილ პირს და არ არსებობდა გადაწყვეტილება, რომლითაც ადრე განხილული იყო მისი საჩივარი. ამდენად შემოსავლების სამსახურის 28 დეკემბრის ბრძანება ეწინააღმდეგება ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მითითებას, რაც შესასრულებლად სავალდებულოა შემოსავლების სამსახურისათვის. მითუმეტეს, რომ ----- როგორც ყოფილი გაკოტრების მმართველის საჩივარზე შემოსავლების სამსახურმა ერთხელ უკვე იმსჯელა და ----- ყოფილი გაკოტრების მმართველი, როგორც საჩივრის წარდგენაზე არაუფლებამოსილ პირად არ უცვნია შესაბამისად ამ საკითხის განხილვის უფლებამოსილება ადმინისტრაციულ ორგანოს აღარ გააჩნდა, რადგანაც მან ეს ფაქტი მიიჩნია როგორც დადასტურებულ ფაქტად, წინააღმდეგ შემთხვევაში უნდა მიეთითებინა პირის არაუფლებამოსილების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 25 აგვისტოს N 21003 ბრძანებაში.
ლიკვიდაციის ვადები:
დარღვეულია 2021 წლის 1 სექტემბრამდე მოქმედი „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნები (2021 წლის 1 სექტემბერს ამოქმედებულ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონში იგივე რეგულაცია გადმოტანილი უცვლელად). კერძოდ: დაცული არ არის ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული ვადები, რაშიც იგულისხმება:
1. შპს ----- ლიკვიდაცია გამოცხადდა 2012 წლის ოქტომბერში წელს, რაც დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში.
2. საწარმოს ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით კამერალური საგადასახადო შემოწმება დაიწყო აუდიტის დეპარტამენტის 2012 წლის 23 ოქტომბრის N 22570 ბრძანებით და დასრულდა 2013 წლის 4 დეკემბერს, როგორც ეს აღნიშნულია საგადასახადო შემოწმების აქტში ანუ 14 თვის შემდეგ.
3. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტით: პარტნიორთა გადაწყვეტილება საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების შესახებ უნდა დარეგისტრირდეს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში. ლიკვიდაციის პროცესი დაწყებულად ითვლება მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესის დაწყების რეგისტრაციის შესახებ ელექტრონულ ინფორმაციას მარეგისტრირებელი ორგანო უგზავნის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს – შემოსავლების სამსახურს, რომელიც შეტყობინების მიღებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში უზრუნველყოფს მარეგისტრირებელი ორგანოსათვის სუბიექტის საგადასახადო ვალდებულების არსებობის რისკის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდებას. საგადასახადო ვალდებულების არსებობის რისკის თაობაზე ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს მითითებას საგადასახადო შემოწმების ჩატარებისა და დავალიანების არსებობის ფაქტის დადასტურების ვადის შესახებ, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს საწარმოს ლიკვიდაციის დაწყებიდან 90 დღეს. აუცილებლობის შემთხვევაში საგადასახადო შემოწმების 90-დღიანი ვადა შეიძლება გაგრძელდეს მხოლოდ ერთხელ, არა უმეტეს ორი თვისა. ამ პუნქტით განსაზღვრული რისკის არსებობის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდების ათდღიანი ვადის, ასევე ამ ინფორმაციით განსაზღვრული საგადასახადო შემოწმების ვადის გაშვების შემთხვევაში ჩაითვლება, რომ სუბიექტი საგადასახადო დავალიანების არმქონეა.
2025 წლის 6 ნოემბერს ცნობილი გახდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2025 წლის 21 მაისის განჩინება (საქმე ----- 21 მაისი 2025 წელი), რომელიც გამოტანილია ანალოგიურ საქმეზე, სადაც დავის საგანი იყო საწარმოს ლიკვიდაციისას შემოწმების ვადების დარღვევით გამოცემული აქტის კანონიერება, როგორც ეს არის ამ შემთხვევაში.
საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ სრულად გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები და ბათილად ცნო შემოწმების ვადის დარღვევით გამოცემული აქტი და საწარმო ჩაითვალა დავალიანების არმქონედ.
ამ შემთხვევაში მიუხედავად იმისა, რომ საჩივარში ამ ფაქტზე იყო მითითებული დავის განმხილველ ორგანოს, საერთოდ არ უმსჯელია აღნიშნულ საკითხზე, რასაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს დავის სწორად გადაწყვეტისათვის.
საგადასახადო კოდექსის მუხლი 308. დავის განახლება:
1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განახლება დასაშვებია მხოლოდ ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების შემთხვევაში, გადაწყვეტილების მიღებიდან 6 წლის ვადაში.
2. დავის განახლების მოთხოვნით დავის განმხილველი ორგანოსათვის მიმართვის უფლება აქვს მხოლოდ მომჩივანს.
3. მომჩივანი ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებით მიმართავს დავის განმხილველ ბოლო ორგანოს, რომელმაც არსებითად იმსჯელა მომჩივნის მიერ მითითებულ დავის საგანზე.
არსებობს ახალად გამოვლენილი გარემოება და უნდა განახლდეს საქმის წარმოება საჩივარზე.
დავების განხილვის საბჭო:
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის N 473 დადგენილებით დამტკიცებული „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის“ მე-2 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მომჩივანი – პირი, რომელიც არ ეთანხმება საგადასახადო/საბაჟო ორგანოს მიერ საქართველოს საგადასახადო/საბაჟო კანონმდებლობის საფუძველზე მიღებულ გადაწყვეტილებას და მას ასაჩივრებს დავის განმხილველ ორგანოში. ამასთან, ამ რეგლამენტის მიზნებისთვის, მომჩივნად ასევე ითვლება ფიზიკური პირი, რომელიც სადავო აქტით/აქტებით მოცულ პერიოდში/პერიოდებში ასრულებდა საწარმოს/ორგანიზაციის ხელმძღვანელის მოვალეობას და აღნიშნული აქტის/აქტების საფუძველზე საგადასახადო ორგანოს მიერ ამ საწარმოზე/ორგანიზაციაზე დამატებით დარიცხული თანხა 100 000 ლარს აღემატება და იწვევს აღნიშნული ფიზიკური პირის სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას − მხოლოდ შესაბამის დავასთან მიმართებით.
(შენიშვნა: ამ ქვეპუნქტის მოქმედება არ ვრცელდება ფიზიკურ პირზე, რომელიც ასაჩივრებს სადავო აქტს/აქტებს, თუ არსებობს იმავე აქტზე/აქტებზე საწარმოს/ორგანიზაციის მიმართ დავის განმხილველი ორგანოს/სასამართლოს გადაწყვეტილება ან/და იმავე აქტზე/აქტებზე დავის განმხილველ ორგანოში/სასამართლოში მიმდინარეობს საწარმოს/ორგანიზაციის საჩივრის განხილვა).
საგადასახადო კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი, მე-4 და მე-5 ნაწილების თანახმად:
1. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, საგადასახადო ურთიერთობებში მონაწილეობა მიიღოს თავისი კანონიერი ან უფლებამოსილი წარმომადგენლის მეშვეობით. საგადასახადო ურთიერთობებში გადასახადის გადამხდელის პირადად მონაწილეობა არ ართმევს მას უფლებას, ჰყავდეს წარმომადგენელი, ისევე, როგორც წარმომადგენლის მონაწილეობა არ ართმევს მას უფლებას, პირადად მიიღოს მონაწილეობა აღნიშნულ ურთიერთობებში.
4. გადასახადის გადამხდელის უფლებამოსილ წარმომადგენლად ითვლება პირი, რომელიც ზემოაღნიშნული პირის რწმუნებით უფლებამოსილია წარმოადგინოს მისი ინტერესები საგადასახადო ორგანოებთან ან/და საგადასახადო ურთიერთობების სხვა მონაწილეებთან ურთიერთობებში, აგრეთვე სასამართლოში.
5. საწარმოს/ორგანიზაციის უფლებამოსილი წარმომადგენელი მოქმედებს ამ საწარმოს/ორგანიზაციის მიერ გაცემული მინდობილობის საფუძველზე.
საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ საჩივარი წარდგენილია არაუფლებამოსილი პირის მიერ.
საქმის მასალებით დგინდება, რომ ----- (ს/ნ -----) მიერ 11.11.2025 წელს შემოსავლების სამსახურში გასაჩივრებულია შპს ----- (ს/ნ ----- ) მიმართ გამოცემული აუდიტის დეპარტამენტის 06.12.2013 წლის N 81-617 საგადასახადო მოთხოვნა ახლად გამოვლენილი გარემოების საფუძველზე და მოითხოვა დავის განახლება.
აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრებული იყო შპს ----- (ს/ნ ----- ) მიერ, რაზეც მიღებულია შემოსავლების სამსახურის 26.03.2014 წლის N 17749 ბრძანება.
ვინაიდან, ფიზიკური პირის მიერ გასაჩივრებულ აქტებთან დაკავშირებით არსებობს საწარმოს მიმართ დავის განმხილველი ორგანოს გადაწყვეტილება, ფიზიკური პირი არ ითვლება საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის N 473 დადგენილებით დამტკიცებული „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტით“ განსაზღვრულ მომჩივნად, ხოლო შპს ----- (ს/ნ ----- ) წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი მომჩივნის მიერ შემოსავლების სამსახურში დავის ეტაპზე წარდგენილი არ ყოფილა და არც წარმოდგენილ საჩივარს არ ერთვის.
აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე საბჭო მიუთითებს, რომ შემოსავლების სამსახურის 04.12.2025 წლის N 26694 ბრძანება საჩივრის საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით განუხილველად დატოვების თაობაზე გამოცემულია კანონმდებლობის შესაბამისად, არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.
საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:
1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი N 64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი:
საჩივრის განუხილველად დატოვება - საჩივარი წარდგენილია არაუფლებამოსილი პირის მიერ.
ფაქტობრივი გარემოებები:
აუდიტის შედეგად კომპანიას დაეკისრა საგადასახადო მოთხოვნა, რომელიც გასაჩივრდა. მომჩივანის ყოფილმა გაკოტრების მმართველმა საკითხი არაერთხელ გაასაჩივრა, თუმცა შემოსავლების სამსახური საჩივრებს ძირითადად განუხილველად ტოვებდა. დავების განხილვის საბჭომ რამდენჯერმე გააუქმა ეს გადაწყვეტილებები და საქმე ხელახლა განსახილველად დააბრუნა, თუმცა საბოლოოდ საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, მათ შორის ახალ გარემოებაზე დაფუძნებული მოთხოვნაც.
გადაწყვეტილება:
საბჭო მიუთითებს, რომ შემოსავლების სამსახურის ბრძანება საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე გამოცემულია კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.
დასაბუთება:
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 301(გ); 37(1;4;5);.