ბრძანება N 5847
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 5847
18 მარტი 2026
ბრძანება
შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“)
(ფაქტ. მის.: „-------“)
2025 წლის 17 დეკემბრის საჩივრის
ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 მარტის სხდომაზე (ოქმი №22) განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 17 თებერვლის №26556/2/2026 გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) 2025 წლის 17 დეკემბრის №99438/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 19 ნოემბრის №249-40 „საგადასახადო მოთხოვნასთან“ დაკავშირებით.
სადავო საკითხი:
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას. განმარტავს, რომ უცხოურ კომპანიებთან ურთიერთობა მუდმივად მოიაზრებდა წინსწრებით/დეპოზიტად თანხის განთავსებას. შემოწმების ფარგლებში წამოჭრილი საკითხიდან გამომდინარე გადამხდელის მიერ განხორციელდა უცხოურ კომპანიებთან ურთიერთობის პრინციპის გადახედვა და მიღწეულ იქნა შეთანხმება ავანსად გადახდილი თანხების შესაბამისი საქონლის მიღებასთან დაკავშირებით. მაგალითად „----- LIMITED“-თან შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს ნაშთი შეადგენდა 774 039 ლარს, რის შემდგომაც 544 914 ლარის ღირებულების საქონელი უკვე მიღებულია, ნაწილი კი განხილვის და გამოგზავნის პროცესშია. აღნიშნავს, რომ მიღებულ საქონელზე თანხის გადახდა აღარ განხორციელებულა, რაც ადასტურებს გადახდილი ავანსის ფარგლებში საქონლის მიღებას. გადამხდელი გამოთქვამს მზაობას მოთხოვნის შემთხვევაში წარმოადგინოს შედარების აქტები.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 6 ივნისის №11704 და 17 ოქტომბრის №22249 ბრძანებების საფუძველზე დაინიშნა შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2023 წლის 6 თებერვლიდან 2025 წლის 1 აგვისტომდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 3 ნოემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 19 ნოემბრის №25373 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №249-40 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 505 755 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 317 041 ლარი, ჯარიმა 170 161 ლარი და საურავი 18 553 ლარი.
ზემოაღნიშნულ საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელის მიერ 2025 წლის 17 დეკემბერს წარმოდგენილი საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 16 იანვრის №489 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2026 წლის 17 თებერვლის №26556/2/2026 გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 16 იანვრის №489 ბრძანება და საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 17 თებერვლის №26556/2/2026 გადაწყვეტილებაში მითითებულია შემდეგი:
„განსახილველ შემთხვევაში, საბჭოს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი არგუმენტები და დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები, რომელსაც დარიცხვა ეფუძნება, მოითხოვს დამატებით შესწავლას/შეფასებას შემოსავლების სამსახურის მიერ. კერძოდ, მომჩივნის მიერ მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით (შემოწმების აქტის შედგენის შემდგომ პერიოდში კომპანიის მიერ საქონლის შემოტანა უკავშირდება გადარიცხული ავანსის თანხას და ავანსად გადახდილი თანხები კომპანიის დამფუძნებლის მიერ არის შეტანილი), დამატებით შესწავლას/შეფასებას საჭიროებს არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის, საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციის საკითხი.
აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის 16.01.2026 წლის №489 ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს ამავე სამსახურს“.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:
შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში, გადასახადის გადამხდელის მიერ სამ არარეზიდენტ მომწოდებელზე ავანსის სახით გადახდილი თანხების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს შეადგენს 1 483 900 ლარს. კერძოდ:
1. კომპანია „------ LTD"-ისგან საქონელი ბოლოს მიღებული აქვს 2023 წლის აგვისტოში, ხოლო შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს ნაშთი შეადგენს 634 486 ლარს. ბოლო თანხის ჩარიცხვა ფიქსირდება 2025 წლის მარტში.
2. კომპანია „-------“-ისგან საქონელი ბოლოს მიღებული აქვს 2023 წლის ნოემბერში, ხოლო შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს ნაშთი შეადგენს 75 375 ლარს. ბოლო თანხის ჩარიცხვა ფიქსირდება 2023 წლის ნოემბერში.
3. კომპანია „------ LIMITED“-ისგან საქონელი ბოლოს მიღებული აქვს 2025 წლის მაისში, ხოლო შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს ნაშთი შეადგენს 774 039 ლარს. ბოლო თანხის ჩარიცხვა ფიქსირდება 2025 წლის აპრილში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, 73-ე, 101-ე, 104-ე და 154-ე მუხლების და „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდეუბელებების განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების დანართი №11-ის (მეთოდური მითითება: „დებიტორული დავალიანების შესახებ“) მიხედვით,არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის ნაწილი (1 169 813 ლარი) დაკვალიფიცირდა შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის, საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 306-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანოს ძალაში შესული გადაწყვეტილების შესრულება სავალდებულოა.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, გადასახადის გადამხდელის მიერ სამ არარეზიდენტ მომწოდებელზე ავანსის სახით გადახდილია თანხა, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს შეადგენს 1 483 900 ლარს. გადამხდელს გონივრულ ვადაში არ აქვს მიღებული შესაბამისი საქონელი/მომსახურება, ამასთან, შემოწმებით არ დასტურდება გადახდილი ავანსის თანხის უკან დაბრუნების ფაქტი. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საგადასახადო შემოწმების მიერ არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის ნაწილი (1 169 813 ლარი) ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.
საქმის ზეპირი განხილვისას გადასახადის გადამხდელის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ კომპანიის მიერ მიღებული შემოსავლის გათვალისწინებით არ რჩება თავისუფალი ფულადი სახსრები.
ავანსად გადახდილი თანხები კომპანიის დამფუძნებლის მიერ არის შეტანილი. აცხადებს, რომ კომპანიას ფინანსურად საოპერაციო მოგება არ რჩება, გამომდინარე იქიდან, რომ გააჩნია საქონლის დიდი ნაშთი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, გადამხდელი ითხოვს ავანსად გადარიცხული თანხა განიხილულ იქნას კაპიტალის შემცირებად.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეზე არსებული მასალებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები კაპიტალის შესახებ. განსაზღვრულ ვადაში შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, წარმოდგენილი მტკიცებულებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი შესაბამისი ავანსის თანხა განიხილოს კაპიტალის შემცირებად და აღნიშნულის თანახმად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. სადავო საკითხთან დაკავშირებით:
ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები კაპიტალის შესახებ;
ბ) გადასახადის გადამხდელის მიერ ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, წარმოდგენილი მტკიცებულებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი შესაბამისი ავანსის თანხა განიხილოს კაპიტალის შემცირებად და აღნიშნულის თანახმად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);
3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი
გადამხდელი არ ეთანხმება არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას.
ფაქტობრივი გარემოებები
შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში,გადამხდელის მიერ სამ არარეზიდენტ მომწოდებელზე ავანსის სახით გადახდილი თანხების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს შეადგენს 1 483 900 ლარს.სსკ-ის 49-ე, 73-ე, 101-ე, 104-ე და 154-ე მუხლების და „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდეუბელებების განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების დანართი №11-ის მიხედვით, არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსის თანხის ნაწილი დაკვალიფიცირდა შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის, საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები კაპიტალის შესახებ. განსაზღვრულ ვადაში შესაბამისი მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, წარმოდგენილი მტკიცებულებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, არარეზიდენტ მომწოდებლებზე გადახდილი შესაბამისი ავანსის თანხა განიხილოს კაპიტალის შემცირებად და აღნიშნულის თანახმად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს:
73(9),101,154.