საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება N 3/67-24
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
საქმე N 3/67-24
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
შესავალი ნაწილი
20 თებერვალი, 2025 წელი
ქ. ქუთაისი
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია
მოსამართლე -ტარიელ ბალაბანიშვილი
სხდომის მდივანი - თეონა კაპანაძე
მოსარჩელე - შპს „----------ა“;
წარმომადგენლები - -------ძე, -------ძე, -------ძე,----------ი;
მოპასუხე - სსიპ შემოსავლების სამსახური;
წარმომადგენელი - ------------------ი;
მოპასუხე - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო;
წარმომადგენელი - -------------------ძე;
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა;
აღწერილობითი ნაწილი:
1. დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნა
ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 10 ოქტომბრის N24556 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2024 წლის 5 თებერვლის N021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების, კერძოდ, 213 692 ლარის ნაწილში.
სარჩელის თანახმად: შპს „----ას“ სადავო თანხები დაერიცხა აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების 20.11.2019 წლის აქტის საფუძველზე. შემოწმდა 01.01.2016 წლიდან 01.06.2019 წლამდე პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 22.11.2019 წლის N40636 ბრძანება და 25.11.2019 წლის N021-149 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება დამატებით განისაზღვრა სულ 802 496 ლარით, მათ შორის: ძირითადი გადასახადი 401583 ლარი, ჯარიმა 244 058 ლარი, ხოლო საურავი 156 855 ლარი.
ზემოაღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, სადაც სადაო იყო 12 საკითხი. შემოსავლების სამსახურის 30.06.2020 წლის N17712 ბრძანებით, რომელიც დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების ნაწილში ძალაში დარჩა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2021 წლის 18 თებერვლის N10756/2/2020 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა საჩივარი, კერძოდ: კომპანია გათავისუფლდა დაკისრებული ჯარიმებისგან, დაკმაყოფილდა რამდენიმე საკითხთან დაკავშირებით, მათ შორის დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების ნაწილში, აუდიტის დეპარტამენტს დამატებით დაევალა, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით დამატებით შეესწავლა წარდგენილი მტკიცებულებები და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განეხორციელებინა საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება), რაც აუდიტის დეპარტამენტის მეირ შესრულებული არ ყოფილა 2 წლის განმავლობაში. მოსარჩელის მხრიდან შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტს დადგენილ ვადაში წარედგინა დოკუმენტები. შემოსავლების სამსახურის 30.06.2020 წლის N17712 ბრძანების აღსრულების შედეგად, აუდიტის დეპარტამენტის 2022 წლის 16 მაისის დასკვნის მიხედვით, შემოწმებით დარიცხული თანხები შემცირდა სულ 303 724 ლარით, დასკვნის საფუძველზე გამოიცა 2022 წლის 31 მაისის N021-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 18.10.2022 წლის N18133/2/2022 გადაწყვეტილებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. კერძოდ, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით შეძენილ მზესუმზირაზე დღგ-ის ჩათვლების გაუქმების ნაწილში, საჩივარი 7 საკითხის შესასწავლად და ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. შემოსავლების სამსახურის 05.10.2023 წლის N24556 ბრძანებით და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. დავების განხილვის ორგანოს მიერ საერთოდ არ მომხდარა დავალებული 7 საკითხის შესწავლა, ისე მიიღო გადაწყვეტილება.
შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო შემოწმების აქტის გადაანგარიშების დასკვნით და შესაბამისი საგადასახდო მოთხოვნით აშკარაა, რომ ბოლომდე არ არის შემცირებული შემოწმების აქტით დარიცხული ძირითადი გადასახადებისა და სანქციის თანხების ის ნაწილი, რომელიც უნდა შესწავლილიყო და შესაბამისი საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში შემცირებულიყო ფინანსთა სამინისტროს დავების საბჭოს 23.12.2022 წლის N18133/2/2022 გადაწყვეტილების შესაბამისად. შემოსავლების სამსახურმა კვლავ გააგრძელა მის მიერ რამდენიმე წლის განმავლობაში წამოწყებული თამაში და ყოველგვარი მტკიცებულებებისა და კანონიერი საფუძვლის გარეშე არ მოახდინა უკანონოდ დარიცხული თანხების შემცირება. მოსარჩელე არ ეთანხმება შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 5 ოქტომბრის N24556 ბრძანებით და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილებით მიღებულ შედეგს, მასში მოყვანილი არგუმენტაციისა და ფაქტების სისწორეს.
მოსარჩელეს მიაჩნია, რომ შემოწმების დასკვნაში მოცემული თანხები დათვლილია არასწორად და არ არის გათვალისწინებული დარიცხულ თანხებთან დაკავშირებული არსებითი გარემოებები.
მოსარჩელის მიერ საგადასახადო დავის წარმოების წინა ეტაპებზე წარდგენილი იქნა მთელი რიგი არგუმენტები რის მიხედვითაც ამტკიცებდა, რომ მოსარჩელის მიერ შეძენილი მზესუმზირის საქართველოში წარმოებულად მიჩნევის საკითხი არ იყო სათანადოდ შესწავლილი, რის გამოც დაერიცხა დღგ-ს თანხმები. ფინანასთა სამინისტროს დავების საბჭოს 23.12.2022 N18133/2/2022 გადაწყვეტილებაში პირდაპირ არის მინიშნება აღნიშნული შეუსაბამობებისა და იმ მნიშვნელოვანი მომენტების შესახებ რაც არ იქნა შესწავლილი შემოსავლების სამსახურის მიერ. აღნიშნულის გამო ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების საბჭომ ზემოთ აღნიშნულ ნაწილში გააუქმა შემოსავლების სამსახურის მანამდე გამოცემული ბრძანება და საკითხი ხელახლა შესასწავლად დააბრუნა შემოსავლების სამსახურში.
შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 5 ოქტომბრის N24556 ბრძანებაში და სქართველოს ფინანასთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილებაში არ არის პასუხი გაცემული იმ კითხვებსა თუ არგუმენტებზე, რაც კომპანიას გააჩნია დავის საგანთან და რაზე პასუხსაც დავის პირველივე დღიდან ითხოვდა მოსარჩელე.
ზემოთ ხსენებული ბრძანება ეხება მოსარჩელის მიერ შეძენილ მზესუმზირის საქართველოში წარმოებულ პროდუქტად მიჩნევა/არ მიჩნევას და აღნიშნული საკითხიდან გამომდინარე კომპანიის მიერ დღგ-ს ჩათვლის მართლზომიერად მიჩნევა/არ მიჩნევის საკითხს. შემოსავლების სამსახურის ზემოთხსენებულ ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ შემოსავლების სამსახურმა როგორც დავის განმხილველმა ორგანომ სრულად მოახდინა ფინანასთა სამინისტროს დავების საბჭოს 23.12.2022 წლის N 18133/2/2022 გადაწყვეტილების აღსრულება და სრულფასოვნად მოახდინა ზემოთ ხსენებული დავის საგნის შესწავლა, რასაც სამწუხაროდ თვითონვე დაეთანხმა მითითებული ორგანო. როგორც შემოსავლების სამსახურის N24556 ბრძანებაში, ასევე დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილებაშია მითითებული, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ განხორციელდა საკითხის დამატებითი შესწავლა, კერძოდ, გამოთხოვილ იქნა ადგილობრივი მიმწოდებლების გამოკითხვის ოქმები საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან, ასევე ადგილობრივი მომწოდებლებისგან მიღებულ იქნა ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რომლითაც დასტურდება, რომ ერთ-ერთი მომწოდებლის (------ი) მიერ შპს „-------თვის“ მიწოდებული საქონლის ის ნაწილი, რომელზეც გაუქმდა დღგ-ს ჩათვლები იყო ქართული წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია და შეძენილი იყო ადგილობრივ ბაზარზე გლეხებისგან. საბჭო ასევე ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარდგენილ ი/მ -------ის გამოკითხვის ოქმზე, რომლის მიხედვითაც იგი ადასტურებს, რომ მის მიერ 2016-2017 წლებში შპს „-------ზე“ დოკუმენტურად რეალიზებული იმპორტირებული და ადგილობრივ ბაზარზე სასაქონლო ზედნადებებით შეძენილი მზესუმზირის სხვაობა 453 440 კგ. მზესუმზირა შეძენილი აქვს ადგილობრივი გლეხებისგან, ნაწილი შესყიდვის აქტების გარეშე. შპს „-----ზე“ რეალიზებული მზესუმზირა სრულად აქვს დაბეგრილი და მისთვის ცნობილი არ იყო, რომ საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქტი არ ექვემდებარებოდა დაბეგვრას.
გამომდინარე იქიდან, რომ მოსარჩელის მიერ შეძენილი მზესუმზირის საქართველოში წარმოებულად მიჩნევა/არ მიჩნევის საკითხს და მასთან დაკავშირებული ნებისმიერ მტკიცებულებას საგადასახადო დავის წარმართვისა და კომპანიის სიმართლის დამტკიცებისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა გააჩნია, ასევე გამომდინარე იქიდან, რომ ადმინისტრაციული კანონმდებლობისა და 2011 წლის 14 დეკემბრის საქართველოს მთავრობის N473 დადგენილების მე-3 მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, ნებისმიერ პირს უფლება აქვს გამოითხოვოს მის შესახებ დაცული ინფორმაცია ან/და დოკუმენტაცია დავის განმხილველი (ადმინისტრაციული) ორგანოდან, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ საგადასახადო კოდექსის 298-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით დავის განმხილველი ორგანო საჩივრის განხილვისას ხელმძღვანელობს სამართლიანობის, ობიექტურობის, მხარეთა თანასწორობისა და მიუკერძოებლობის პრინციპებით, კომპანია დიდია ხანია ითხოვს საქონლის ადგილობრივი მომწოდებლების გამოკითხვის ოქმების მიწოდებას საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან, ასევე, ნებისმიერი მტკიცებულების წარმოდგენას შემოსავლების სამსახურის მხრიდან, რაც ამ მომენტისათვის დაცულია შემოსავლების სამსახურში და კომპანიისათვის მიწოდებული მზესუმზირის საქართველოში წარმოებას ამტკიცებს, თუმცა მიუხედავად აღნიშნულისა და მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული პირდაპირი ვალდებულებისა შემოსავლების სამსახური არ აწვდის არანაირ მტკიცებულებას, რომელიც დაამტკიცებდა შეძენილი საქონლის საქართველოში წარმოებას, რაც საშუალებას მისცემდა მოსარჩელეს დარწმუნებულიყო შემოსავლების სამსახურის პოზიციისა და არგუმენტაციის სისწორეში. ასევე მისცემდა შესაძლებლობას მოსარჩელე, წარედგინა თავისი არგუმენტები აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით ასეთის არსებობის შემთხვევაში, რაც საბოლოო ჯამში უფრო გამჭვირვალესა და სამართლიანს გახდიდა საგადასახადო დავის წარმოების პროცესს. თუმცა სამწუხაროდ შემოსავლების სამსახური საერთოდ არ რეაგირებს მოსარჩელის განცხადებებსა და მოთხოვნებზე და არ აწვდის მას არანაირ დოკუმენტაციასა და მტკიცებულებებს საქონლის საქართველოში წარმოებულად მიჩნევასთან მიმართებაში. გარდა ამისა შემოსავლების სამსახურის N24556 ბრძანებაში არასწორად არის აღნიშნული იმის შესახებ, რომ მომწოდებელ ფიზიკურ პირს სრულად შეუმცირდა - დარიცხული თანხები დღგ-ს ნაწილში, მაშინ როდესაც აშკარაა, რომ აღნიშნულ პირს დღემდე ერიცხება დარიცხული საგადასახადო დავალიანება მოსარჩელეზე მიწოდებულ საქონელზე დარიცხული დღგ-ის ნაწილში, რაც მეორეს მხრივ ადასტურებს იმას, რომ ამ უკანასკნელ შემთხვევაში აღნიშნული დღგ-ის ჩათვლა კომპანიის მხარეს არ უნდა გაუქმებულიყო.
გარდა ამისა საჩივარში, რაც საფუძვლად დაედო ფინანსთა სამინისტროს დავების საბჭოს 23.12.2022 წლის N18133/2/2022 გადაწყვეტილებას ჩამოთვლილია 7 არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, თუ რატომ არ არის შესწავლილი შემოსავლების სამსახურის მიერ მოსარჩელეზე მოწოდებული საქონლის საქართველოში წარმოებულად მიჩნევის საკითხი, თუმცა მიუხედავად ამისა N24556 ბრძანებაში და დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილებაში არც ერთი სიტყვა არ არის ხსენებული მოსარჩელის არგუმენტაციის გასანეიტრალებლად.
2.მოპასუხეების პოზიცია
2.1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენლმა წერილობით წარმოდგენილ შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე სარჩელი არ სცნო და მოითხოვა უსაფუძვლობის გამო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
2.2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს (დავების განხილვის საბჭო) წარმომადგენლმა წერილობით წარმოდგენილ შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე სარჩელი არ სცნო და მოითხოვა, რომ არ დაკმაყოფილდეს სარჩელი უსაფუძვლობის გამო.
3.დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „-----ა“ დარეგისტრირდა 2007 წლის 22 ნოემბერს და მიენიჭა საიდენტიფიკაციო ნომერი: -----, იურიდიული მისამართი: საქართველო, ქ. ---ი, ----ს ქ. N--/ქ. ---ი, ---ს ქ. N--ის -, მარეგისტრირებელი ორგანო: ---ის საგადასახადო ინსპექცია.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
-ამონაწერი მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან (განაცხადის რეგისტრაციის ნომერი, მომზადების თარიღი: ----, 08/01/2024).
3.2. სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა შპს „----ს“ (ს/ნ-----) საქმიანობის 2016 წლის 1 იანვრიდან 2019 წლის 1 ივნისამდე პერიოდის საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 2019 წლის 20 თებერვლის N2815 საგადასახადო შემოწმების აქტში. აღნიშნული აქტის საფუძველზე გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 22 ნოემბრის N40636 ბრძანება, ხოლო აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გამოიცა 2019 წლის 25 ნოემბრის N021-149 საგადასახადო მოთხოვნა.
2019 წლის 20 თებერვლის N2815 საგადასახადო შემოწმების აქტი, 2019 წლის 22 ნოემბრის N40636 ბრძანება და 2019 წლის 25 ნოემბრის N021-149 საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრებულ იქნა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რაზეც ამ უკანასკნელმა საჩივრის განხილვის შედეგად მიიღო 2020 წლის 30 ივნისის N17712 ბრძანება, რომლითაც საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა აუდიტის დეპარტამენტს.
2019 წლის 20 თებერვლის N2815 საგადასახადო შემოწმების აქტი, 2019 წლის 22 ნოემბრის N40636 ბრძანება, 2019 წლის 25 ნოემბრის N021-149 საგადასახადო მოთხოვნა და 2020 წლის 30 ივნისის N17712 ბრძანება გასაჩივრებულ იქნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც საჩივრის განხილვის შედეგად მიიღო 2021 წლის 18 თებერვლის N10756/2/2020 გადაწყვეტილება, რომლითაც საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 30 ივნისის N17712 ბრძანების საფუძველზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა განახორციელა საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშება და შედეგები აისახა 2022 წლის 16 მაისის N324 დასკვნაში.აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2022 წლის 31 მაისის N13480 ბრძანება, ხოლო ამ ბრძანების საფუძველზე გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2022 წლის 31 მაისის N021-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა.
2022 წლის 31 მაისის N021-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრებულ იქნა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც საჩივრის განხილვის შედეგად მიიღო 2022 წლის 18 ოქტომბრის N26419 ბრძანება, რომლითაც საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა აუდიტის დეპარტამენტს.
2022 წლის 31 მაისის N021-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა და 2022 წლის 18 ოქტომბრის N26419 ბრძანება გასაჩივრებულ იქნა ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც საჩივრის განხილვის შედეგად მიიღო 2022 წლის 23 დეკემბრის N18133/2/2022 გადაწყვეტილება, რომლითაც საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და საჩივარი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა სსიპ შემოსავლების სამსახურს.
სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს 2022 წლის 23 დეკემბრის N18133/2/2022 გადაწყვეტილების შესაბამისად ხელახლა განიხილა საჩივარი, რომლის შედეგად მიიღო 2023 წლის 05 ოქტომბრის N24556 ბრძანება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა საჩივარი. აღნიშნული 2023 წლის 05 ოქტომბრის N24556 ბრძანება გასაჩივრებულ იქნა ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც საჩივრის განხილვის შედეგად მიიღო 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა საჩივარი. 2024 წლის 05 თებერვალს გამოცემულ იქნა N021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის თანახმად შპს „-----ს“ დაერიცხა საგადასახადო დავალიანება სულ 683348.91 ლარის ოდენობით, აქედან გადასახადი 314505 ლარის (საიდანაც: დღგ 214150 ლარი, მოგების გადასახადი 73274 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი 23284 ლარი, ქონების გადასახადი 3797 ლარი) ოდენობით, ჯარიმა 8084 ლარის ოდენობით, საურავი 360759.91 ლარის ოდენობით.
2019 წლის 20 თებერვლის N2815 საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად (საკითხი N3) გადამხდელის საქმიანობას წარმოადგენს მზესუმზირის, ბურბუშელის, სუხარების და სხვა მსგავსი პროდუქციის წარმოება. ძირითადი ნედლეულის (მზესუმზირის) ნაწილი შემოტანილი აქვს იმპორტით, ხოლო ნაწილი შეძენილი აქვს ადგილობრივ ბაზარზე. შემოწმებით შესწავლილ იქნა გადამხდელის ადგილობრივი მომწოდებლის შესახებ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზებში არსებული მონაცემები, ასევე მომწოდებლისგან მიღებული იქნა ახსნა-განმარტებები და დოკუმენტაცია, რის შედეგადაც დგინდება, რომ ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილი მზესუმზირის ნაწილი არის ადგილობრივი წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია სამრეწველო გადამუშავებამდე (კოდის შეცვლამდე). გადამხდელს აღნიშნულ პროდუქციაზე მიღებული აქვს დღგ-ს ჩათვლა.
საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების 2022 წლის 16 მაისის N324 დასკვნის თანახმად (საკითხი No1) აუდიტის დეპარტამენტის მიერ განხორციელდა _ საკითხის დამატებით შესწავლა, კერძოდ, დამატებით იქნა მიღებული ადგილობრივი მომწოდებლების გამოკითხვის ოქმები ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან, ასევე ადგილობრივი მომწოდებლებისგან მიღებულ იქნა ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. აღნიშნულის გათვალისწინებით დასტურდება, რომ ერთ-ერთი მომწოდებლის ი/მ ----ის (ს/ნ -----) მიერ შპს „-----თვის“ მიწოდებული საქონლის ის ნაწილი, რომელზეც შემოწმებით დღგ-ის ჩათვლის გაუქმება განხორციელდა, იყო ქართული წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია და შეძენილი იყო ადგილობრივ ბაზარზე გლეხებისაგან. შესაბამისად, აღნიშნულ ნაწილში გადასახადის გადამხდელისათვის შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები არ დაკორექტირდა, ხოლო მეორე მომწოდებლის ი/მ -----ის (ს/ნ ----) ნაწილში საქონლის ადგილობრივი წარმოშობა არ დადასტურდა და შესაბამისად, შემოწმების აქტით გაუქმებული ჩათვლა დაექვემდებარა აღდგენას. აღნიშნულის გათვალისწინებით შემცირებას დაექვემდებარა სულ 21 897 ლარი (ძირითადი გადასახადი 14 598 ლარი და ჯარიმა 7 299 ლარი). ასევე, დავების საბჭოს გადაწყვეტილების (2020 წლის 30 ივნისის N17712 ბრძანება, 1-ლი სადავო საკითხი) შესაბამისად საწარმოს შეუმცირდა ამ ნაწილში სსკ-ის 275-ე მუხლის შესაბამისად დარიცხული ჯარიმა 106 846 ლარის ოდენობით.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
-2019 წლის 20 თებერვლის N2815 საგადასახადო შემოწმების აქტი;
-2019 წლის 22 ნოემბრის N40636 ბრძანება;
-2019 წლის 25 ნოემბრის N021-149 საგადასახადო მოთხოვნა;
-2020 წლის 30 ივნისის N17712 ბრძანება;
-2021 წლის 18 თებერვლის N10756/2/2020 გადაწყვეტილება;
-2022 წლის 16 მაისის N324 დასკვნა;
-2022 წლის 31 მაისის N13480 ბრძანება;
-2022 წლის 31 მაისის N021-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა;
-2022 წლის 18 ოქტომბრის N26419 ბრძანება;
-2022 წლის 23 დეკემბრის N18133/2/2022 გადაწყვეტილება;
-2023 წლის 05 ოქტომბრის N24556 ბრძანება;
-2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილება;
-2024 წლის 05 თებერვლის No021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა.
3.3. მოწმის სახით დაკითხულ ----მა (სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის აუდიტორი) დაადასტურა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შპს „---ს“ (ს/ნ-------) საქმიანობის 2016 წლის 1 იანვრიდან 2019 წლის 1 ივნისამდე პერიოდის საგადასახადო შემოწმების სისწორე და შემოწმების შედეგები. ამასთან მოწმემ მიუთითა, რომ პირველადი დოკუმენტაციის (ანგარიშფაქტურა, ზედნადები, საბაჟო დოკუმენტაცია და სხვა) ანალიზის შედეგად გამოიკვეთა, რომ შპს „-----ს“ (ს/ნ------) მიერ, შესამოწმებელ პერიოდში ი/მ ------სგან შეძენილი მზესუმზირის ნაწილი თავად ი/მ -----ს არ ჰქონდა იმპორტირებული, ხოლო საბოლოოდ შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ მზესუმზირის აღნიშნული ნაწილი იყო ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირა. აღნიშნულის გამო გაუქმდა შპს „----ს“ (ს/ნ-----) მიერ დღგ-ს ის ჩათვლები, რომლებიც მან ჩაითვალა ი/მ -----სგან ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირის შეძენის საფუძველზე. მოწმემ ასევე განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირად ჩაითვალა ი/მ -----ის მიერ შპს „-----ზე“ (ს/ნ -----) რეალიზებული მზესუმზირის ოდენობებსა და ი/მ -----ის მიერ დოკუმენტურად დადასტურებულად შეძენილი, მათ შორის მის მიერ იმპორტირებული და ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილი მზესუმზირის ოდენობებს შორის სხვაობა, რომელმაც შეადგინა 453 440 კგ. და რომლის შეძენის დოკუმენტაცია ი/მ -----ს არ გააჩნდა.
ი/მ -----ის მიერ მზესუმზირის შეძენისა და რეალიზაციის გაანგარიშებით დგინდება, რომ 2016-2017 წლებში შპს „-----ამ“ (ს/ნ -----) ი/მ -----სგან შეიძინა მზესუმზირა, მათ შორის 453 440 კგ. მზესუმზირა, რომლის შეძენაც თავის მხრივ ი/მ ------ს დოკუმენტურად არ უდასტურდება.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
-მოწმე ------ის ჩვენება (იხ. სასამართლოს სხდომის ოქმი 04.09.2025წ.);
-მზესუმზირის შეძენისა და რეალიზაციის გაანგარიშების ცხრილი (ი/მ -------ი).
3.4. ი/მ ------ის (ს/ნ -------) მიერ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტისთვის 2019 წლის 25 ოქტომბერს წარდგენილი ახსნა-განმარტებით დგინდება, რომ მის მიერ რეალიზებული მზესუმზირის ნაწილი არის ადგილობრივი გლეხებისგან შეძენილი.
პიროვნებასთან გასაუბრების შესახებ 2020 წლის 16 ივნისის ოქმის თანახმად დგინდება, რომ საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის ----ის სამმართველოს გამომძიებელმა გამოკითხა ----ის რაიონის სოფელ ----ში მცხოვრები -----ის (პ/ნ -----, დაბადებული -.-.---- წელს), რომელმაც მიუთითა, რომ რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ და მისი საქმიანობის სფეროა მზესუმზირით ვაჭრობა. მზესუმზირა, რომლის რეალიზაციასაც იგი ახდენს, ნაწილი არის ადგილობრივი გლეხებისგან შეძენილი, ხოლო ნაწილი იმპორტირებული. იგი ადასტურებს, რომ მის მიერ 2016-2017 წლებში შპს „-----ზე“ (ს/ნ -----) დოკუმენტურად რეალიზებული, იმპორტირებული და ადგილობრივ ბაზარზე ზედნადებებით შეძენილი მზესუმზირის სხვაობა 453 440 კგ. მზესუმზირა შეძენილი აქვს ადგილობრივი გლეხებისგან, ნაწილი შესყიდვის აქტით, რაც დაკარგა, ხოლო ნაწილი შესყიდვის აქტების გარეშე. შპს „------ზე“ რეალიზებული მზესუმზირა სრულად აქვს დაბეგრილი, როგორც იმპორტირებული, ასევე ადგილობრივი გლეხებისგან შეძენილი. ადგილობრივი მზესუმზირის დღგ-თი დაბეგვრა შეთანხმებული არ ყოფილა შპს „------თან“.
მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან ამონაწერებით და ი/მ -----ის (ს/ნ ----) მიერ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტისთვის 2020 წლის 7 სექტემბერს წარდგენილი ურთიერთშედარების აქტებით დგინდება, რომ -------ს 2016 წელს მზესუმზირა შეძენილი აქვს საქართველოს ტერიტორიაზე სხვადასხვა ფიზიკური პირისგან, მათ შორის ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირებული პირისგან.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
- ი/მ -------ის 2019 წლის 25 ოქტომბრის ახსნა-განმარტება;
- პიროვნებასთან გასაუბრების შესახებ 2020 წლის 16 ივნისის ოქმი;
- ი/მ ------ის 2020 წლის 7 სექტემბრის განცხადება და ურთიერთშედარების აქტები;
- ამონაწერები მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან.
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა
საქმეს მასლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, წინამდებარე სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმებისა და წარმოდგენილი, მტკიცებულებათა შეფასების შედეგად, სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მოსარჩელე შპს „------ს“ სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსი.
6. სამართლებრივი შეფასება
6.1. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის „დ” ქვეპუნქტის თანახმად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს. ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ჩაითვლება აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებული საკითხის დაკმაყოფილებაზე განმცხადებლისათვის უარის თქმის შესახებ, ასევე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ან დადასტურებული დოკუმენტი, რომელსაც შეიძლება მოჰყვეს სამართლებრივი შედეგები.
ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლები რეგლამენტირებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლით, რომლის 1-ლი ნაწილი ადგენს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე, 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საქმეზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის შესაბამისად დადგენილია, რომ სარჩელი ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის გამოცხადების მოთხოვნით დასაბუთებულია, თუ ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი კანონსაწინააღმდეგოა და ის პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მის უფლებას. ამასთან, ნებისმიერი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერება მის ფორმალურ და მატერიალურ კანონიერებას უკავშირდება, რომელთაგან ერთ-ერთის არარსებობა ზემოაღნიშნულ სამართლებრივი შედეგის წინაპირობაა. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლო განმარტავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში დავის საგანს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური და ფორმალური კანონიერება წარმოადგენს.
ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ფორმალური კანონიერება დაკავშირებულია ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის პროცესთან და მოითხოვს, რომ ის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მისი გამოცემისათვის კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დაცვით და შესაბამისი ფორმით იქნეს გამოცემული. ადმინისტრაციული წარმოება, ეს არის ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობა, რომელიც მიმართულია ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის მომზადების, გამოცემისა და აღსრულებისაკენ. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი ადმინისტრაციულ ორგანოს ავალდებულებს, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით - თუ კანონი კონკრეტულ შემთხვევაში არ ითვალისწინებს სხვა სახის ადმინისტრაციული წარმოების აუცილებლობას. საქმიანობის ამ პროცესში აუცილებელია მთელი რიგი ნორმების დაცვა, რომელიც თავმოყრილია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI-IX თავში. მატერიალური კანონიერება კი აქტის შინაარსს უკავშირდება და მასში ასახული კონკრეტული ურთიერთობების მოწესრიგების, მისი გამოცემის სამართლებრივ საფუძველთან და ქვეყანაში მოქმედ საკანონმდებლო აქტებთან შესაბამისობის არსებობას მოითხოვს. კერძოდ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, როგორც სამართლის ნორმის კონკრეტიზაციის და ინდივიდუალიზაციის აქტი, სამართლის იმ ნორმებს უნდა შეესაბამებოდეს, რომელთა აღსრულებასაც ის ახდენს. ასევე, ის არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს ქვეყანაში მოქმედი სამართლის სხვა ნორმებსა და კონსტიტუციის ძირითად პრინციპებს. ამასთან, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის უფლებამოსილება, რამდენადაც ის საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე და მის შესასრულებლად გამოიცემა, უნდა გამომდინარეობდეს თვით ამ სამართლებრივი აქტიდან, ამდენად, სასამართლო განმარტავს, რომ აქტის მატერიალურ კანონიერებას ზემოაღნიშნულ გარემოებათა ერთობლიობა ქმნის, ხოლო ასეთის არარსებობა მისი გაუქმების (ბათილად ცნობა, ძალადაკარგულად გამოცხადება) საფუძველია.მატერიალური კანონიერება ასევე მოიაზრებს დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენების მართლზომიერებას, თანაზომიერებისა და კონკრეტულობის პრინციპებს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო მოთხოვნა არის საგადასახადო ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლის შესრულებაც სავალდებულოა ამ კოდექსით დადგენილი წესით. ამავე კოდექსის 299-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის მიმართ ამ კოდექსის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს დავის განმხილველ ორგანოში ამ თავით დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტი და მის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება ამ დოკუმენტების საფუძველზე გამოცემულ საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად. საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი/ბრძანება საჩივრდება ამ თავით დადგენილი წესით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე გასაჩივრებული აქტები წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, დავის განხილვისას უნდა შემოწმდეს გასაჩივრებული აქტების შესაბამისობა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილ აქტის გამოცემის მომწესრიგებელ შესაბამის ნორმებთან, ასევე სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების დებულებებთან. სასამართლო აქვე აღნიშნავს, რომ ვინაიდან მოსარჩელე აღნიშნულ აქტებს ასაჩივრებს ერთი და იმავე საფუძველზე მითითებით, სასამართლო, გასაჩივრებული აქტების კანონიერებას სარჩელის საფუძველთან მიმართებით შეამოწმებს მათ ერთობლიობაში.
6.2. საქართველოს კონსტიტუცია საგადასახადო კანონმდებლობას მიაკუთვნებს საქართველოს უმაღლეს სახელმწიფო ორგანოთა განსაკუთრებულ გამგებლობას (მე-7 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი), რითაც ხაზს უსვამს მის როლს სამართლებრივი სახელმწიფოს ფუნქციონირებაში. გადასახადების აკრეფის ფუნქცია სახელმწიფოსათვის სასიცოცხლო დანიშნულების ფუნქციაა. გადასახადები არის სახელმწიფო, თუ სხვადასხვა დონის ბიუჯეტის შევსების უმთავრესი წყარო და საჯარო ამოცანების განხორციელების ერთ–ერთი ძირითადი მატერიალური წინაპირობა.
საქართველოს კონსტიტუციის 67-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი ადგენს, რომ სავალდებულოა გადასახადებისა და მოსაკრებლების გადახდა კანონით დადგენილი ოდენობითა და წესით. ამდენად, საქართველოს კონსტიტუცია გადასახადის გადამხდელს არა მხოლოდ გადასახადის შესაბამისი ოდენობით გადახდას ავალებს, არამედ გადასახადის გადახდისას კანონით დადგენილი წესის დაცვასაც სთხოვს. გადასახადის გადამხდელმა უნდა შეასრულოს შესაბამისი პროცედურები, ითანამშრომლოს საგადასახადო ორგანოებთან და მიაწოდოს მათ აუცილებელი ინფორმაცია,რომელიც მის ფინანსებსა და კერძო სფეროს უკავშირდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი (საგადასახადო შემოწმებისათვის განსაზღვრულ შესამოწმებელ პერიოდში მოქმედი რედაქცია) საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად განსაზღვრავს საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს, გადასახადის გადამხდელისა და უფლებამოსილი ორგანოს სამართლებრივ მდგომარეობას, საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, უფლებამოსილი ორგანოს და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების წესსა და პირობებს, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს და არეგულირებს საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 1-ლი მუხლი).
საგადასახადო კოდექსის 255-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირის საქმიანობის საგადასახადო კონტროლს ახორციელებს მხოლოდ საგადასახადო ორგანო. სხვა მაკონტროლებელ ორგანოებს და სამართალდამცავ ორგანოებს ეკრძალებათ პირის საქმიანობის საგადასახადო კონტროლის განხორციელება. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო კონტროლის სახეებია მიმდინარე კონტროლი და საგადასახადო შემოწმება. ამავე კოდექსის 262-ე მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმება შეიძლება იყოს კამერალური და გასვლითი.
საგადასახადო კოდექსის 263-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება პირის საქმიანობის ადგილზე გაუსვლელად, საგადასახადო ორგანოში არსებული პირის დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის, აგრეთვე გადასახადის გადამხდელისაგან მიღებული ახსნა-განმარტებისა და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის საფუძველზე. ამავე კოდექსის 264-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად კი, გასვლითი საგადასახადო შემოწმება ტარდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის გადაწყვეტილების საფუძველზე.
ამდენად, საგადასახადო შემოწმება არის საგადასახადო კონტროლის ერთ-ერთი ფორმა, რომლის საფუძველზეც დგება საგადასახადო შემოწმების აქტი. ამასთან, საგადასახადო კოდექსის 268-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი იღებს საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადების ან/და სანქციების დარიცხვის ან არდარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილებას, რომლის ასლი წარედგინება გადასახადის გადამხდელს შესაბამის საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, გადასახადის დარიცხვა გულისხმობს საგადასახადო ორგანოს მიერ კონკრეტული საგადასახადო პერიოდისათვის გადასახადის თანხის აღრიცხვასა და ასახვას გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე, რომლის წარმოების წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადასახადის დარიცხვის საფუძველია საგადასახადო შემოწმების აქტი. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მულის მე-3 ნაწილის თანახმად, არაპირდაპირი გადასახადი არის გადასახადი (დამატებული ღირებულების გადასახადი, აქციზი, იმპორტის გადასახადი), რომელიც დგინდება მიწოდებული (იმპორტირებული) საქონლის ან/და გაწეული მომსახურების ფასზე დანამატის სახით და რომელსაც იხდის მომხმარებელი (იმპორტიორი) ამ გადასახადით გაზრდილი ფასით საქონლის ან/და მომსახურების შეძენისას (იმპორტისას). არაპირდაპირი გადასახადის ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრება საქონლის მიმწოდებელს (იმპორტიორს) ან/და მომსახურების გამწევს, რომელიც ამ კოდექსის მიზნებისათვის გადასახადის გადამხდელად იწოდება.
საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ით (დამატებული ღირებულების გადასახადი) დაბეგვრის ობიექტია: ა) დასაბეგრი ოპერაცია; ბ) იმპორტი; გ) ექსპორტი, რეექსპორტი; დ) დროებითი შემოტანა. ამავე კოდექსის 161-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით, ხოლო ამ ნაწილის „ა.ბ.დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მიღებული კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
საგადასახადო კოდექსის 167-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ისგან გათავისუფლება არსებობს ჩათვლის უფლებით და ჩათვლის უფლების გარეშე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ოპერაციის გათავისუფლება ჩათვლის უფლებით გულისხმობს, რომ ოპერაცია არ ექვემდებარება დღგ-ის დარიცხვას (არ იბეგრება) და გამოიყენება ჩათვლის უფლება. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, ოპერაციის გათავისუფლება ჩათვლის უფლების გარეშე გულისხმობს, რომ ოპერაცია არ ექვეშდებარება დღგ-ის დარიცხვას (არ იბეგრება) და არ გამოიყენება ჩათვლის უფლება.
საგადასახადო კოდექსის 173-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა მიღებული ჩათვლის დოკუმენტების საფუძველზე, გარდა ამ კარით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ჩათვლის დოკუმენტებია: ა) საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა; ბ) საბაჟო დეკლარაცია; ე) საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული საჯარო სამართლის იურიდიული პირების მიერ გაწეული მომსახურების საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელთა მიერ მიწოდებული საქონლის ან/და გაწეული მომსახურების ტარიფები დადგენილია დღგ-ის ჩათვლით, კანონით ან საქართველოს მთავრობის დადგენილებით; ზ) ამ კოდექსის 1761 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მყიდველის მიერ საქონლის შეძენის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი, რომელშიც მითითებული უნდა იყოს საქონლის შესაძენად გადახდილი თანხის (მათ შორის, დღგ-ის თანხის) ოდენობა; თ) საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილების საფუძველზე საქონლის იმპორტთან ან/და საქონლის დროებით შემოტანასთან დაკავშირებით დარიცხული დღგ-ის გადასახადის გადამხდელის მიერ ბიუჯეტში გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა არის დღგ-ის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ჩათვლის დოკუმენტების მიხედვით, მათ შორის, დღგ-ის რეგისტრაციის ძალაში შესვლის მომენტისათვის არსებულ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ნაშთზე.
საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ჩათვლის უფლებით დღგ-ისგან გათავისუფლებულია საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის (გარდა საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 0407 00 190 00 და 0407 00 300 00 კოდებში მითითებული საქონლისა (კვერცხისა) და 0207 11 სუბპოზიციაში მითითებული საქონლისა (შინაური ქათამი აუქნელი, ახალი ან გაციებული)) მიწოდება მის სამრეწველო გადამუშავებამდე (სასაქონლო კოდის შეცვლამდე).
საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად კი, საურავი შეადგენს გადაუხდელი გადასახადის თანხის 0.05 პროცენტს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
6.3. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა შპს „----ს“ (ს/ნ-----) საქმიანობის 2016 წლის 1 იანვრიდან 2019 წლის 1 ივნისამდე პერიოდის საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები რამდენჯერმე გასაჩივრდა და საბოლოოდ 2024 წლის 5 თებერვალს გამოცემული იქნა N021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის თანახმად შპს „---ს“ დაერიცხა საგადასახადო დავალიანება სულ 683348.91 ლარის ოდენობით, აქედან გადასახადი 314505 ლარის (საიდანაც: დღგ 214150 ლარი, მოგების გადასახადი 73274 ლარი, საშემოსავლო გადასახადი 23284 ლარი, ქონების გადასახადი 3797 ლარი) ოდენობით, ჯარიმა 8084 ლარის ოდენობით, საურავი 360759.91 ლარის ოდენობით.
ამასთან დადგენილია, რომ 214150 ლარის ოდენობით გადასახდელად დარიცხული დღგ-ს დარიცხვის საფუძველია ადგილობრივი წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქციის შეძენით მიღებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება, კერძოდ, გაუქმდა შპს „-----ს“ (ს/ნ -----) მიერ მიღებული დღგ-ს ის ჩათვლები, რომლებიც მან ჩაითვალა ი/მ ------სგან ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირის შეძენის საფუძველზე.
საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ასევე დადგენილია, რომ ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირად ჩაითვალა ი/მ ------ის მიერ შპს „-------ზე“ (ს/ნ -------) რეალიზებული მზესუმზირის ოდენობებსა და ი/მ -----ის მიერ დოკუმენტურად დადასტურებულად შეძენილი, მათ შორის მის მიერ იმპორტირებული და ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილი მზესუმზირის ოდენობებს შორის სხვაობა, რომელმაც შეადგინა 459 443 კგ.. ამასთან დადგენილია, რომ აღნიშნული 453 440 კგ. მზესუმზირა ი/მ ------მა შეიძინა ადგილობრივი გლეხებისგან, რომლის შეძენის დოკუმენტაცია ი/მ -------ს არ გააჩნია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ ხსენებული 453 440 კგ. მზესუმზირა არის არა იმპორტირებული, არამედ საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქტი.
სასამართლო მიუთითებს, რომ საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ფ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შეღავათი ვრცელდება მხოლოდ საქართველოში წარმოებულ სოფლის მეურნეობის პროდუქციაზე და არა იმპორტირებულ საქონელზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე შპს „-----ს“ (ს/ნ ------) მიერ ი/მ -------სგან შეძენილი ადგილობრივი წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია 453 440 კგ. მზესუმზირა გათავისუფლებულია დღგ-ისგან და არ ექვემდებარება დღგ-თი დაბეგვრას. გარდა ამისა სასამართლო აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა არის დღგ- ის თანხა, რომელიც გადახდილია ან გადასახდელია ჩათვლის დოკუმენტების მიხედვით. ესე იგი, შემძენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია ჩაითვალოს დღგ-ის თანხა, როდესაც კონკრეტული ოპერაცია ექვემდებარება დღგ-თი დაბეგვრას და ამავდროულად ამავე ოპერაციაზე გამყიდველის მიერ გადახდილია ან გადასახდელია დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ შემძენი - შპს „---ს“ (ს/ნ ----) მიერ, გამყიდველი - ი/მ ------სგან შეძენილი სოფლის მეურნეობის პროდუქცია - 453 440 კგ. მზესუმზირა გათავისუფლებულია დღგ-ისგან, ესე იგი, აღნიშნულ პროდუქციაზე ი/მ -----ი გათავისუფლებულია დღგ-ის გადახდისაგან (არ იბეგრება), რაც თავისთავად გამორიცხავს შპს „----ს“ (ს/ნ -----) მიერ, ი/მ -----სთვის გადახდილი დღგ-ის ჩასათვლელი თანხის ჩათვლის კანონიერებას. სასამართლო მიუთითებს, რომ დაუშვებელია შემძენმა ჩაითვალოს დღგ-ის ის თანხა, რომელიც გამყიდველის მიერ გადახდას არ ექვემდებარება. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში სსიპ შემოსავლების სამსახურმა მართებულად გააუქმა შპს „-----ს“ (ს/ნ -----) მიერ, ი/მ -----სგან შეძენილი სოფლის მეურნეობის პროდუქციის 453 440 კგ. მზესუმზირის შეძენით მიღებული დღგ-ის ჩათვლა.
ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან, საკანონმდებლო რეგულაციებიდან და დადგენილი ფაქტიფროვი გარემოებებიდან გამომდინარე სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტები - სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 10 ოქტომბრის N24556 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 25 იანვრის N21139/2/2023 გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2024 წლის 5 თებერვლის N021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გამოცემულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დაცვით და შესაბამისად არ არსებობს აღნიშნული აქტების, სადავო ნაწილში ბათილად ცნობის არც სამართლებრივი და არც ფაქტობრივი საფუძვლები.
რაც შეეხება 453 440 კგ. მზესუმზირის წარმომავლობის შესახებ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილებას, სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება 05.04.2018წ., საქმე Nბს-990–986(2კ– 17) განმარტებაზე, რომლის თანახმად: “საკასაციო სასამართლო ასევე არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილებასთან დაკავშირებით და უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ პროდუქტის წარმომავლობის შესახებ მტკიცების ტვირთის საგადასახადო ორგანოზე დაკისრებას. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების ინსტიტუტს აქვს არა მარტო საპროცესო სამართლებრივი, არამედ მატერიალურ სამართლებრივი მნიშვნელობაც, რაც მდგომარეობს იმაში, რომ ფაქტის დაუმტკიცებლობის არახელსაყრელი შედეგები უნდა დაეკისროს იმ მხარეს, რომელსაც ამ ფაქტის დამტკიცება ევალებოდა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების თავისებურებაზე: როდესაც სადავოა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხი, მტკიცების ტვირთი მის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილი), თუმცა ეს ნორმა არ უნდა იქნეს გაგებული იმგვარად, თითქოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელზე მოსარჩელე სრულად თავისუფლდება მტკიცების ვალდებულებისა და მის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურებისაგან. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში პროდუქტის წარმომავლობის თაობაზე მტკიცებულებების წარდგენა გადასახადის გადამხდელის ვალდებულებას წარმოადგენს, რადგან გადასახადის გადახდის შესახებ მტკიცების ტვირთი გადამხდელის მხარეზეა. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში არამართებულია მტკიცების ტვირთის საგადასახადო ორგანოზე დაკისრება და ამ ტვირთისაგან მოსარჩელის განთავისუფლება”.
სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება 02.04.2020წ., საქმე Nბს-856(კ-19) განმარტებაზე, რომლის თანახმად: “საკასაციო სასამართლოს მითითებით, იმ პირობებში, როდესაც მიმწოდებელი ახორციელებს როგორც ადგილობრივი, ასევე შემოტანილი პროდუქციის რეალიზებას, დღგ-ს ჩათვლის მიზნით, რისკის მატარებელია შემსყიდველი ორგანიზაცია. აღნიშნული რისკის შემცირების მიზნით, იგი უფლებამოსილია განახორციელოს კონკრეტული ღონისძიებები, მათ შორის მოითხოვოს შემსყიდველი პირისაგან პროდუქციის წარმომავლობის შესახებ ინფორმაცია (წერილობითი ფორმით), საბაჟოზე იმპორტის დამადასტურებელი მტკიცებულება, მიღება-ჩაბარების აქტი, სადაც მიმწოდებელი დაადასტურებს პროდუქციის წარმომავლობას. ყოველივე აღნიშნული განსაზღვრავს პროდუქციის წარმომავლობას და მოკვლეული ინფორმაციის უზუსტობა, თუკი აღნიშნული განპირობებული იქნება მიმწოდებელი კომპანიის მიერ, ვერ გახდება შემსყიდველი ორგანიზაციის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქმის მასალებზე, რომლითაც დგინდება, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე მხარემ ისე მიიღო დღგ-ს ჩათვლა, რომ არც კი მოუთხოვია შესაბამისი მტკიცებულებები, რითაც დადგინდებოდა პროდუქციის წარმომავლობა, არ განუხორციელებია რაიმე ქმედითი ღონისძიება, რათა გამოეკვლია მის მიერ განხორციელებული ოპერაცია ექვემდებარებოდა თუ არა დღგ-ს ჩათვლას. პალატის მოსაზრებით, შემსყიდველმა ორგანიზაციამ უნდა დაიცვას მინიმალური სტანდარტი, რათა ბიუჯეტთან ანგარიშსწორებისას შეძლოს ამტკიცოს განხორციელებული ანგარიშგება არა ვარაუდის საფუძველზე, არამედ კონკრეტულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მიერ მიღებული ჩათვლა საგადასახადო ორგანოს მიერ გაუქმებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით”.
სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი კონკრეტული და პირდაპირი მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდა, რომ ზემოხსენებული 453 440 კგ. მზესუმზირა არის არა საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქცია, არამედ იმპორტირებული პროდუქცია, რაც თავის მხრივ მოსარჩელის მიერ დღგ-ის ჩათვლას მისცემდა კანონიერ სახეს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მიღებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების საფუძველზე, აქტები სრულად შეესაბამება მათი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდის მათი გამოცემის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან რის გამოც არ არსებობს აღნიშნული აქტების ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, შესაბამისად სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
7. საპროცესო ხარჯები
7.1. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სარჩელზე უარის თქმისას სასამართლოს მიერ გაწეული ხარჯები გადახდება მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. ამავე კოდექსის 37-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო ხარჯებს შეადგენს სახელმწიფო ბაჟი.
სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა” ქვეპუნქტის თანახმად, შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 (ასი) ლარისა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა პირველი ინსტანციის სასამართლოში იურიდიული პირისათვის არ უნდა აღემეტებოდეს 5000 ლარს.
7.2. მოსარჩელეს წინამდებარე სარჩელზე გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 5000.00 (ხუთი ათასი) ლარის ოდენობით. შესაბამისად, ვინაიდან სარჩელი არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი უნდა ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად.
სარეზოლუციო ნაწილი
სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, მე-2, მე-12, მე-17, 22-ე, 32-ე, 34-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 39-ე, 55-ე, 102-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა
1.შპს „------ს (ს/ნ ----) სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.
2.მოსარჩელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 5000.00 (ხუთი ათასი) ლარი ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად.
3.გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში (მის: ქ. ქუთაისი, ნიუპორტის ქუჩა No32) სააპელაციო საჩივრის შეტანით, ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მეშვეობით (მის: ქ. ქუთაისი, კუპრაძის ქუჩა No11), მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემიდან 14 დღის ვადაში.
მოსამართლე:
ტარიელ ბალაბანიშვილი
სადავო საკითხი
ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის N24556 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს N21139/2/2023 გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის N021-6 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების, კერძოდ, 213 692 ლარის ნაწილში.
ფაქტობრივი გარემოებები
გადამხდელის საქმიანობას წარმოადგენს მზესუმზირის, ბურბუშელის, სუხარების და სხვა მსგავსი პროდუქციის წარმოება. ძირითადი ნედლეულის (მზესუმზირის) ნაწილი შემოტანილი აქვს იმპორტით, ხოლო ნაწილი შეძენილი აქვს ადგილობრივ ბაზარზე. შემოწმებით შესწავლილ იქნა გადამხდელის ადგილობრივი მომწოდებლის შესახებ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზებში არსებული მონაცემები, ასევე მომწოდებლისგან მიღებული იქნა ახსნა-განმარტებები და დოკუმენტაცია, რის შედეგადაც დგინდება, რომ ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილი მზესუმზირის ნაწილი არის ადგილობრივი წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია სამრეწველო გადამუშავებამდე (კოდის შეცვლამდე). გადამხდელს აღნიშნულ პროდუქციაზე მიღებული აქვს დღგ-ს ჩათვლა.
აუდიტის დეპარტამენტის მიერ განხორციელდა საკითხის დამატებითი შესწავლა, კერძოდ, გამოთხოვილ იქნა ადგილობრივი მიმწოდებლების გამოკითხვის ოქმები საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან, ასევე ადგილობრივი მომწოდებლებისგან მიღებულ იქნა ადგილობრივი წარმოების მზესუმზირის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რომლითაც დასტურდება, რომ ერთ-ერთი მომწოდებლის მიერ გადასახადის გადამხდელისთვის მიწოდებული საქონლის ის ნაწილი, რომელზეც გაუქმდა დღგ-ს ჩათვლები იყო ქართული წარმოების სოფლის მეურნეობის პროდუქცია და შეძენილი იყო ადგილობრივ ბაზარზე გლეხებისგან.
გადაწყვეტილება
სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მიღებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების საფუძველზე, აქტები სრულად შეესაბამება მათი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდის მათი გამოცემის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან რის გამოც არ არსებობს აღნიშნული აქტების ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, შესაბამისად სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
დასაბუთება
გადაწყვეტილების დასაბუთებისას სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, მე-2, მე-12, მე-17, 22-ე, 32-ე, 34-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 39-ე, 55-ე, 102-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებით: 160; 167(1); 168(4 „ფ“); 173( 1); 255(2); 263(3); 275(2);