გადაწყვეტილება №26731/2/2026

№26731/2/2026

17 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს -------- (ს/ნ -------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 6.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-----“-ის 25.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26731/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. ჩამოწერილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების რეალიზებულად განხილვა;

2. სმფ-ების ბუღალტრულ და ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივ ნაშთებს შორის გამოვლენილი სხვაობის რეალიზებულად განხილვა;

3. სანქციისაგან (ჯარიმა) გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 5.12.2025 წლის №039-30 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 6.02.2026 წლის №2396 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 83 605.34 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 50 933.15

დღგ - 46 531

საშემოსავლო გადასახადი - 4 402.15

ჯარიმა - 23 648.1

საურავი - 9 024.09

 

პროცედურული გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა სამშენებლო მასალებით და შერეული პროდუქციით ვაჭრობა იჯარით აღებულ ფართში ერთი სავაჭრო ობიექტის მეშვეობით ----- რაიონში, სოფელ ----. გადასახადის გადამხდელად და დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 31.05.2024 წ.

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 31.05.2024 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა აუდიტის დეპარტამენტის 4.12.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა 5.12.2025 წლის №26835 ბრძანება და №039-30 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 6.02.2026 წლის №2396 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. ჩამოწერილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების რეალიზებულად განხილვა

ფაქტების აღწერა

გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრული პროგრამის ასლის მონაცემების ანალიზის საფუძველზე ირკვევა, რომ კომპანიას 7290 ბარათზე ჩამოწერილი აქვს 10790 ლარის ღირებულების სასაქონლომატერიალური ფასეულობები. ამასთან, 1405 ლარის ღირებულების სმფ-ზე გადამხდელმა წარადგინა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს - პოლიციის დეპარტამენტის -- რაიონული სამმართველოს -- პოლიციის განყოფილებიდან ცნობა, რითაც დასტურდება გაქურდვის ფაქტი, რაც შემოწმებისას გათვალისწინებულ იქნა. დარჩენილი 9 385 ლარის ღირებულების სმფ-ს ჩამოწერაზე, რომელზეც გადასახადის გადამხდელს ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნია, გავრცელდა ბუღალტრული პროგრამით იდენტიფიცირებული ფასნამატი და რეალიზებულ იქნა შესაბამის პერიოდებში. საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 163-ე მუხლების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ, ხოლო რეალიზაციის საბაზრო ღირებულება, საგადასახადო კოდექსის 101-ე და 154-ე მუხლების საფუძველზე, ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. მომჩივანს ასევე, დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილით, 136-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, ამავე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით, 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, 164-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით, 101-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, ყურადღება გაამახვილა შემოწმებით დადგენილ გარემოებაზე და აღნიშნა, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის განცხადებით, 9385 ლარის საქონლის ღირებულების ჩამოწერაზე, დამატებით დოკუმენტად გადაგზავნა ცხრილის სახით თითოეული საქონლის მითითებით, რომელიც არ იყო რეალიზებული. შემმოწმებელმა მიღებული შემოსავალი ჩათვალა საწარმოს დირექტორის მიერ მიღებულ სარგებლად. რეალურად კი აღნიშნული თანხა არ მიუღია. მის მიერ მიწოდებულ ექსელის ფაილში „აღრიცხულ საქონელში“ აღმოჩნდა რამოდენიმე მექანიკური შეცდომა. კერძოდ: 1. სხვადასხვა მარკის ცემენტის რაოდენობები, რომელიც დასაწყობებული იყო დახურულ და ღია საწყობში (მაღაზიის წინა ვიტრინაში) ეს დანაკლისი უკვე ზუსტი რაოდენობით, თანხით და მარკით დაკორექტირებული აქვს თანდართულ ექსელის ფაილში. ცემენტის ერთი ტომარა/ცალი, რომელიც იყო დახეულ მდგომარეობაში, რაოდენობაში მითითებული არ აქვს. შესაბამისად დანაკლისი გამოწვია არა ერთ ადგილას საქონლის დალაგებამ და მარკების არევამ, არამედ დამხმარე მუშების მხრიდან სამუშაო პროცესში მცირე რაოდენობრივი და ქაოტური უზუსტობის ერთობლიობამ. 2. მაგიდა-სკამების რაოდენობის სხვაობა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით, რომ რეალიზაციაში ჰქონდა მხოლოდ --დან შემოტანილი იმპორტირებული საქონელი და არა მეორე იდენტური მოდელები, რომლებიც უკან დაბრუნების მიზნით საწყობში იქნა შენახული. 3. გამათბობელიც - არასეზონური საქონელია და შემოწმების პერიოდში იყო საწყობში ესეც არ იყო მითითებული ჩამოთვლილ საქონელში, რამაც გამოიწვია საქონლის ნაშთში დანაკლისის ზრდა. წერილს თან ერთვის ექსელის ფაილი სადაც მონიშნულია ზემოთ ხსენებული ჩამონათვალი, ჩამატებული საცალო და სარეალიზაციო ფასებით.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოებს უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია არის დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

საგადასახადო კოდექსის 145-ე მუხლის პირველი და მე-6 ნაწილების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის შემადგენლობაში შეიტანოს თავის საკუთრებაში არსებული დამუშავებული ან ნაწილობრივ დამუშავებული საქონელი, მისი ადგილმდებარეობის მიუხედავად, კერძოდ, ნედლეული ან/და მასალები (გარდა კაპიტალიზებადი ხარჯებისა), რომლებიც შეძენილია შემდგომი რეალიზაციისათვის ან საქონლის წარმოებისათვის/მომსახურების გაწევისათვის. ვადაგასული ან/და გამოსაყენებლად ან შემდგომი მიწოდებისთვის უვარგისი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს შეატყობინოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერის (სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის სახეობის, რაოდენობისა და ღირებულების მითითებით) შესახებ და ჩამოწერა განახორციელოს მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს მიერ შესაბამისი დადასტურების შემთხვევაში.

შემოწმებით დადგინდა, რომ კომპანიას ჩამოწერილი აქვს 10 790 ლარის ღირებულების სასაქონლომატერიალური ფასეულობები, საიდანაც, 9 385 ლარის ღირებულების სმფ-ს ჩამოწერაზე, გადასახადის გადამხდელს ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნია. აღნიშნულზე გავრცელდა ბუღალტრული პროგრამით იდენტიფიცირებული ფასნამატი და ჩაითვალა რეალიზებულად, ხოლო რეალიზაციის საბაზრო ღირებულება, ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

საბჭოს სხდომაზე, სადავო საკითხის ზეპირ განხილვისას, მომჩივანმა განაცხადა, რომ ჩამოწერილი საქონელი (გარდა სამართალდამცავი უწყების ცნობაში არსებული საქონლის) გამოუსადეგარი იყო, მათ შორის გაფუჭებული ფქვილი, რომლის სარეალიზაციოდ გამოყენება შეუძლებელი იყო, თუმცა მან ვერ წარმოადგინა აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება (ექსპერტიზის დასკვნა, შესაბამისი ორგანოს მიერ გაცემული ცნობა, საგადასახადო ორგანოს მიერ დადასტურებული/დამოწმებული ჩამოწერის დოკუმენტი).

მხარეთა არგუმენტების, სადავო საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის/შეფასების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან მომჩივანს ჩამოწერილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერაზე შესაბამისი დოკუმენტი არ გააჩნია, მართებულია საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება აღნიშნული საქონლის რეალიზებულად განხილვის შესახებ და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. სმფ-ების ბუღალტრულ და ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივ ნაშთებს შორის გამოვლენილი სხვაობის რეალიზებულად განხილვა

ფაქტების აღწერა

კომპანია სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებს იძენს, როგორც ადგილობრივ, ასევე იმპორტით ---დან. ბუღალტრულ აღრიცხვას ახორციელებს პროგრამა „FINA“-ში.

2025 წლის 19 მაისის №9973 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო–მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი აღრიცხვის შედეგად დადგინდა სმფ-ს ნაშთი საბაზრო ღირებულებით 1 710 675 ლარი, თვითღირებულებით 911 776 ლარი, ხოლო ბუღალტრული აღრიცხვით კომპანიას უფიქსირდება 1 072 575 ლარის ღირებულების სმფ-ების ნაშთი.

გამოვლენილი სხვაობა 160 799 ლარის თვითღირებულებით, საგადასახადო კოდექსის 49-ე და 73-ე მუხლების საფუძველზე, ჩაითვალა ბუღალტრული პროგრამაში ასახული საშუალო შეწონილი 59%-იანი ფასნამატით რეალიზაციად და გადანაწილდა შესამოწმებელ პერიოდებში დღგ-ის ბრუნვების პროპორციულად.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 163-ე მუხლების საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ. ამასთან, დაკორექტირდა საწესდებო კაპიტალის საბოლოო ნაშთი 377 114 ლარით და ნაცვლად 467 260 ლარისა შეადგინა 90 146 ლარი 2025 წლის 31 მარტის მდგომარეობით. მომჩივანს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილით, 136-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, ამავე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით, 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, 164-ე მუხლის პირველი ნაწილით, ყურადღება გაამახვილა შემოწმებით დადგენილ გარემოებებზე და აღნიშნა, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

გადმოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოებს უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია არის დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 145-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის შემადგენლობაში შეიტანოს თავის საკუთრებაში არსებული დამუშავებული ან ნაწილობრივ დამუშავებული საქონელი, მისი ადგილმდებარეობის მიუხედავად, კერძოდ, ნედლეული ან/და მასალები (გარდა კაპიტალიზებადი ხარჯებისა), რომლებიც შეძენილია შემდგომი რეალიზაციისათვის ან საქონლის წარმოებისათვის/ მომსახურების გაწევისათვის.

დადგენილია, რომ სასაქონლო–მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი და ბუღალტრული ნაშთებს შორის გამოვლენილი სხვაობა 160 799 ლარის თვითღირებულებით, ჩაითვალა ბუღალტრული პროგრამის საშუალო შეწონილი 59%-იანი ფასნამატით რეალიზაციად და გადანაწილდა შესამოწმებელ პერიოდებში დღგ-ის ბრუნვების პროპორციულად. ამასთან, დაკორექტირებას დაექვემდებარა საწესდებო კაპიტალის საბოლოო ნაშთი.

საბჭოს სხდომაზე სადავო საკითხის ზეპირ განხილვაზე მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა განმარტა, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ჩატარების შედეგად დადგინდა საქონლის ფაქტობრივი ნაშთი, ხოლო ინვენტარიზაციით გამოვლენილი შედეგები მომჩივნის მიერ სადავო არ გამხდარა, არ გასაჩივრებულა.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს ზემოაღნიშნულ ინფორმაციაზე და განმარტავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მომჩივანს მიეცა საჩივრის ზეპირ განხილვაში მონაწილეობის მიღების შესაძლებლობა, მან როგორც საჩივარში, ზოგადად ისაუბრა და ვერ შეძლო წარმოედგინა დასახელებული არგუმენტების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რაც მის მიერ დაფიქსირებული არგუმენტების გათვალისწინების, შესაბამისად, შემოწმებისას დადგენილი გარემოებების შეცვლის და ამ ნაწილში შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი გახდებოდა.

მხარეთა არგუმენტების, სადავო საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის/შეფასების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, ვინაიდან სმფ-ების ბუღალტრულ და ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივ ნაშთებს შორის გამოვლინდა სხვაობა, რომლის შესაბამისი მიწოდებად ჩათვლა და დეკლარირება არ მომხდარა, საბჭოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება აღნიშნული საქონლის ნაშთის რეალიზებულად ჩათვლის შესახებ მართებულია და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

3. სანქციისაგან (ჯარიმა) გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე

ფაქტების აღწერა

აუდიტის დეპარტამენტის 5.12.2025 წლის №039-30 საგადასახადო მოთხოვნის მიხედვით, კომპანიას გადასახდელად განესაზღვრა: ჯარიმა - 23 648.1 ლარი და საურავი - 9 024.09 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, 269-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 270-ე მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით, 272-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 275-ე მუხლის პირველი, მე-2, 21 და 22 ნაწილებით, 291-ე მუხლის მიხედვით, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით.

შემოსავლების სამსახურმა განმარტა, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციების მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

არ ჰქონდა წინასწარ განზრახული მცდელობა დაემალა გადასახადი ან დაერღვია შეგნებულად კანონი. ითხოვს, სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მოითხოვს გადასახადის გადამხდელის გათავისუფლება დაკისრებული ჯარიმისაგან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერად შეცდა, ან არ იყო მისთვის ცნობილი ისეთი გარემოება, რამაც მისი პასუხისმგებლობა გამოიწვია. მომჩივანი ვერ ამტკიცებს, რომ ჩადენილი სამართალდარღვევა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობით, არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად. შესაბამისად, არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით საბჭოსთვის მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადამხდელი არ ეთანხმება:

1. ჩამოწერილი საქონლის რეალიზებულად განხილვის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

2 სმფ-ების ბუღალტრულ ნაშთსა და ინვენტარიზაციისას გამოვლენილი სხვაობის რეალიზებულად განხილვას.ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე მითითებით, გადამხდელი ითხოვს აღნიშნულ ნაწილში დარიცხული ჯარიმის მოხსნას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №8281 და №8332 ბრძანებების საფუძველზე განხორციელდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2024 წლის 31 მაისიდან 2025 წლის პირველ აპრილამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №26835 ბრძანება და №039-30 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 83 605 ლარი, მათ შორის გადასახადი 50 933 ლარი, ჯარიმა 23 648 ლარი და საურავი 9 024 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით დგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრული პროგრამის ასლის მონაცემების ანალიზის საფუძველზე კომპანიას 7290 ბარათზე ჩამოწერილი აქვს 10 790 ლარის ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები. ამასთან, 1 405 ლარის ღირებულების სმფ-ზე გადამხდელმა წარმოადგინა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოლიციის დეპარტამენტის რაიონული სამმართველოს პოლიციის განყოფილებიდან ცნობა, რითაც დასტურდება გაქურდვის ფაქტი, რაც შემოწმების ჯგუფის მიერ გათვალისწინებულ იქნა. დარჩენილი 9 385 ლარის ღირებულების სმფ-ს ჩამოწერზე, რომელზეც გადამხდელს ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნია, გავრცელებულ იქნა პირის ბუღალტრული პროგრამით იდენტიფიცირებული ფასნამატი და რეალიზებულ იქნა შესაბამის პერიოდებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 163-ე მუხლების შესაბამისად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ, ხოლო რეალიზაციის საბაზრო ღირებულება, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე და 154-ე მუხლების საფუძველზე, ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. პირს ასევე დაერიცხა ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

ამასთან, №9973 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებულია სასაქონლო–მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი აღრიცხვა, შედეგად დადგინდა სმფ-ს ნაშთი საბაზრო ღირებულებით 1 710 675 ლარი, თვითღირებულებით 911 776 ლარი, ხოლო ბუღალტრული აღრიცხვით კომპანიას უფიქსირდება 1 072 575 ლარის ღირებულების სმფ-ების ნაშთი. გამოვლენილი სხვაობა 160 799 ლარის თვითღირებულებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე და 73-ე მუხლების საფუძველზე, ჩაითვალა ბუღალტრული პროგრამის საშუალო შეწონილი 59%-იანი ფასნამატით რეალიზაციად და გადანაწილდა შესამოწმებელ პერიოდებში დღგ-ის ბრუნვების პროპორციულად. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 163- ე მუხლების შესაბამისად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ. ამასთან, დაკორექტირებას დაექვემდებარა საწესდებო კაპიტალის საბოლოო ნაშთი 377 114 ლარით და ნაცვლად 467 260 ლარისა შეადგინა 90 146 ლარი 2025 წლის 31 მარტის მდგომარეობით. პირს ასევე დაერიცხა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

ზემოაღნიშნული გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. რომლის №2396 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება მართებულია და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამასთან,საგადასახადო შემოწმების შედეგად დაკისრებული სანქციის მიმართ მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“.9„ბ“); 101(1); 154(1„ა“.2„ა“ და „ბ“); 159(1 „ა“); 163(1.2); 164(1); 269(7);