გადაწყვეტილება №26956/2/2026

№26956/2/2026

22 აპრილი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: ი/მ "-------" (ს/ნ "-------")

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,2.04.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ი/მ "-------"-ის 20.03.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26956/2/2026).

 

დავის საგანი:

საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და შემოწმების შედეგად დადგენილი ფასნამატი.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 ნოემბრის №056-77 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 19 თებერვლის №3798 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 236 201,79 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 143 034,35

დღგ - 69 891,72

საშემოსავლო გადასახადი - 73 142,63

ჯარიმა - 63 635,20

საურავი - 29 532,24

 

ფაქტების აღწერა

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდი. საგადასახადო შემოწმების შედეგები აისახა 2025 წლის 19 ნოემბერს შედგენილ საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის მიხედვით დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ტანსაცმლით სპეციალიზებულ მაღაზიებში (ძირითადად საბავშვო და ქალის ტანსაცმელი) "-------"-ს და "-------"-ის ბაზრის ტერიტორიებზე. შესამოწმებელ პერიოდში, ჯამურად იმპორტირებული აქვს 817 279 ლარის ღირებულების საქონელი. დეკლარირებული ბრუნვა შესამოწმებელ პერიოდში წარმოადგენს 888 102 ლარს. ბიუჯეტში გადახდილი აქვს 179 587 ლარი, უკან დაბრუნებული აქვს 4 070 ლარი. გადასახადის გადამხდელი წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებით აღნიშნავს, რომ არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას საბუღალტრო პროგრამაში და ნაშთების თანხობრივი ოდენობა დგინდება საშუალო პროცენტის გამოყენებით. დეკლარირებული ფასნამატი შეადგენს საშუალოდ 13,5%- ს. შესაბამისად, შესამოწმებელ პერიოდზე შემოსავლის დათვლა განხორციელდა არაპირდაპირ მეთოდის გამოყენებით, საქონელი დაიყო კატეგორიებად და მასზე გავრცელდა შესაბამისი ფასნამატები (საშუალოდ 61%).

ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე შემმოწმებელმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლით და შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების №10 დანართით. მიღებულ რპთ-ზე საშუალოდ გავრცელებული იქნა 61% ფასნამატი. გამოვლენილი სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმებით მიღებულ შედეგს შორის შეადგენს 388 246 ლარს. სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმების მონაცემებს შორის დაიბეგრა დღგ-ით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის გათვალიწინებით. ასევე, გამოყვანილ იქნა გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და საგადასახადო კოდექსის მე-100, 102-ე და 104-ე მუხლების გათვალისწინებით, მომჩივანს დაერიცხა გადასახადი და შეეფარდა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275- ე მუხლის შესაბამისად.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ 2025 წლის 25 ნოემბრის №25836 ბრძანება და ამავე თარიღის №056-77 საგადასახადო მოთხოვნა.

აღნიშნული დარიცხვა გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 19 თებერვლის №3798 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, ამავე მუხლის მე-6 ნაწილზე.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა 2026 წლის 22 იანვარს, 15:30 სთ-ზე, გადამხდელის მონაწილეობით. გადამხდელს ეცნობა საჩივრის განხილვის დროისა და ადგილის შესახებ, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე და არც განცხადება წარმოუდგენია განხილვის გადადებასთან დაკავშირებით. ამასთან, სატელეფონო კომუნიკაციისას თანხმობა განაცხადა საჩივრის მისი მონაწილეობის გარეშე განხილვაზე.

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე2 ნაწილებზე, ამავე კოდექსის 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 105-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე, 72-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

ამასთან, საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

არაპირდაპირი მეთოდით გამოანგარიშებული ერთობლივი შემოსავალის დარიცხვით გადამხდელის სრული საქონელი ფაქტობრივად განხილულ იქნა ერთ სახეობად და გავრცელებულ იქნა ერთიდაიგივე ფასნამატი, რაც საქმიანობიდან გამომდინარე საჭიროებს დამატებით შესწავლას, რადგან ის არ ასახავს გადასახადის გადამხდელის რეალურ ეკონომიკურ საქმიანობას.

მომჩივნის არგუმენტაცია არაპირდაპირი მეთოდით გამოანგარიშებული ერთობლივი შემოსავალის დარიცხვით გადამხდელის სრული საქონელი ფაქტობრივად განხილულ იქნა ერთ სახეობად და გავრცელებულ იქნა ერთიდაიგივე ფასნამატი, რაც საქმიანობიდან გამომდინარე საჭიროებს დამატებით შესწავლას, რადგან ის არ ასახავს გადასახადის გადამხდელის რეალურ ეკონომიკურ საქმიანობას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე ითხოვს მიეცეს უფლება განხორციელდეს საგადასახადო ვალდებულებების გადაანგარიშება და მოხდეს დარიცხვის საფუძვლების დამატებით შესწავლა. ამასთან, დამატებითი შესწავლის შემთხვევაში, მზად არის წარმოადგინოს საბუღალტრო პროგრამა და სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, აგრეთვე წარმოადგენს ინფორმაციას პროდუქციის სახეობების მიხედვით ჩაშლილად, რეალურად არსებული ფასნამატების მითითებით და ამ ინფორმაციის, იგივე ტერიტორიაზე მოქმედი ანალოგიური მეწარმე სუბიექტების ინფორმაციასთან შედარების შემთხვევაში (სახეობების და ფასნამატების მიხედვით).

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოებს უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია არის დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი. მე-2 და მე-3 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად:

1. რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.

2. არარეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროებიდან მიღებული შემოსავლებისაგან.

3. ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება, საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კარის მიზნებისათვის საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება, საქართველოს ტერიტორიაზე საქონლის მიწოდებით მიღებული შემოსავალი ან სარგებელი.

დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან ვერ დადგინდა დაბეგვრის ობიექტი საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ, კატეგორიებად დაყოფილ საქონელზე გავრცელდა შესაბამისი, საშუალოდ 61%-იანი ფასნამატი.

მომჩივანი არ ეთანხმება აუდირებულ ფასნამატს 61% და აღნიშნავს, რომ მზად არის წარმოადგინოს დამატებითი დოკუმენტაცია და აწყობილი საბუღალტრო პროგრამა, რომლის საფუძველზეც შესაძლებელი იქნება ზუსტი ფასნამატის დადგენა.

მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა საბჭოს სხდომაზე საკითხის ზეპირ განხილვაზე განაცხადა, რომ საქონელი დაიყო კატეგორიებად. ძირითადად იყო ორი კატეგორია, ბავშვის ტანსაცმელი და ქალის ტანსაცმელი. ბავშვის ტანსაცმელზე გავრცელებულ იქნა საშუალოდ 63% ფასნამატი და ქალის ტანსაცმელზე გავრცელებულ იქნა საშუალოდ 43% ფასნამატი. საშუალოდ კი საქონელზე (საქონელში ბავშვის ტანსაცმლის შედარებით დიდი რაოდენობრივი წილიდან გამომდინარე) გამოვლინდა 61% ფასნამატი.

იმ გარემოებებიდან გამომდინარე, რომ მომჩივანი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით, რის გამოც შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის სრულად დადგენა და იმის გათვალისწინებით, რომ მომჩივანი ზოგადად საუბრობს და საბჭოში საჩივრის განხილვის ეტაპზეც ვერ წარმოადგინა დასახელებული არგუმენტების დოკუმენტურად დადასტურებული რაიმე სახის მტკიცებულება, რაც შემოწმების აქტით დადგენილი გარემოებების შეცვლის და დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი გახდებოდა, საბჭოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს მიერ არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატით მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა მართებულია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი ითხოვს მიეცეს უფლება განხორციელდეს საგადასახადო ვალდებულებების გადაანგარიშება და მოხდეს დარიცხვის საფუძვლების დამატებით შესწავლა.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ტანსაცმლით სპეციალიზებულ მაღაზიებში.

შემმოწმებელმა იხელმძღვანელა სსკ-ის 73-ე მუხლით და შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების №10 დანართით. მიღებულ რპთ-ზე საშუალოდ გავრცელებული იქნა 61% ფასნამატი. გამოვლენილი სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმებით მიღებულ შედეგს შორის შეადგენს 388 246 ლარს. სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმების მონაცემებს შორის დაიბეგრა დღგ-ით, სსკ-ის 160-ე მუხლის გათვალიწინებით. ასევე, გამოყვანილ იქნა გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი. ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და სსკ-ის მე-100, 102-ე და 104-ე მუხლების გათვალისწინებით, მომჩივანს დაერიცხა გადასახადი და შეეფარდა ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოს მიერ არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატით მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა მართებულია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :

73(5),102,104,163,164.