ბრძანება N 1563

N 1563

29 იანვარი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ -----------ის (ს/ნ ----------------------)

(ფაქტ. მის.: ------------------------------)

(იურ. მის.: -------------------------------)

2025 წლის 30 დეკემბრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 14 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №1) განიხილა ი/მ -----------ის (ს/ნ ----------------------) 2025 წლის 30 დეკემბრის №----/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 დეკემბრის №056-81 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

მომჩივანი ითხოვს შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულებისა (ძირითადი საშუალებების) და ასევე, ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე გაწეული კაპიტალური რემონტის ხარჯის სრულად გამოქვითვას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 112-ე მუხლის საფუძველზე. აცხადებს, რომ კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი აქვს ძირითადი საშუალებები და ჯამში გადახდილი აქვს 21 867 აშშ დოლარი. კერძოდ, 2022 წელს შეძენილი აქვს ავტოსატრანსპორტო საშუალება - -------, რომლის შესყიდვის ღირებულება შეადგენდა - 9 744 აშშ დოლარს (საბაჟო დეკლარაცია №----/------), ხოლო 2023 წელს შეძენილი აქვს მეორე ავტოსატრანსპორტო საშუალება - ----------, რომლის შესყიდვის ღირებულება შეადგენდა - 12 123 აშშ დოლარს (საბაჟო დეკლარაცია №---/----). მიუთითებს, რომ შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის მიერ შეძენილი ორივე სატრანსპორტო საშუალება წარმოადგენს ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებულ აქტივს, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა შესამოწმებელ პერიოდშივე, რადგან აღნიშნული სატრანსპორტო საშუალებებით მეწარმე ახორციელებდა სატრანსპორტო მომსახურებას, თუმცა არცერთი ავტოსატრანსპორტო საშუალების ღირებულება შემმოწმებელს გამოქვითვებში არ გაუთვალისწინებია. ასევე, განმარტავს, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ----ის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებას ჩაუტარა კაპიტალური რემონტი. აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი მეწარმეს არ შეუნახავს,რადგან საქმიანობის ნაწილში ის თავს მიიჩნევდა მცირე მეწარმედ, თუმცა მზადყოფნას გამოთქვამს 15 დღის ვადაში წარმოადგინოს შესაბამისი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 5 მაისის №8755 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ -----------ის (ს/ნ ----------------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის 31 მარტის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის პირველ დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 4 დეკემბრის №26744 ბრძანება და ამავე თარიღის №056–81 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 52 498 ლარი, მათ შორის გადასახადი 32 495 ლარი, ჯარიმა 15 337 ლარი და საურავი 4 666 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით: . გადამხდელის საქმიანობაა გადაზიდვის მომსახურება. ი/მ -------ს მინიჭებული ჰქონდა მცირე მეწარმის სტატუსი 2024 წლის პირველ სექტემბრამდე. 2022 წლის კალენდარული წლის მიხედვით, მცირე ბიზნესის შემოსავლად გადამხდელს დაფიქსირებული ჰქონდა 75 937 ლარი, ხოლო 2023 და 2024 წლებში შესაბამისად 152 735 და 40 660 ლარი. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემებისა და პირის მიერ წარდგენილი საბანკო ამონაწერების საფუძველზე დადგინდა, რომ ი/მ ------ი შემოსავალს იღებდა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურების გაწევიდან. 2022 წლის კალენდარული წლის განმავლობაში მისი მიღებული შემოსავალი (საერთაშორისო გადაზიდვიდან) შეადგენდა 77 739 ლარს, 2023 წელს 178 629 ლარს, ხოლო 2024 წელს 165 916 ლარს.

შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებით. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებისა და საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, პირს შეუმცირდა 1% საპროცენტო განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. ვინაიდან ფიზიკურმა პირმა სრულყოფლად ვერ წარმოადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯით, ბანკში გადახდილი სასესხო ვალდებულების პროცენტითა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშდა აუდირებული მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით (ხარჯის მიღებულ შემოსავალთან შეპირისპირებით). 2022 წლის ხარჯმა შეადგინა 75 065 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 26 431 ლარი, სხვა ხარჯი 48 634 ლარი. 2023 წლის ხარჯმა შეადგინა 117 525 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 60 733 ლარი, სხვა ხარჯი 56 791ლარი. 2024 წლის ხარჯმა შეადგინა 77 026 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 56 411ლარი, სხვა ხარჯი 20 615 ლარი. შედეგად, პირს 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში დაერიცხა წლიური საშემოსავლო გადასახადი 30 534 ლარის ოდენობით და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა. ასევე, გადამხდელს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი 2 693 ლარი.

. გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მასალებითა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, რომ საწარმოს სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც მოიხმარს ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში (კერძოდ, -----, -----, -----, ------) შეძენილი აქვს იმპორტის სასაქონლო რეჟიმით. გაფორმებისას საქონლის საბაჟო ღირებულება გაანგარიშებულია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე. გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ან რაიმე სახის შესყიდვის დოკუმენტაცია არ წარუდგენია შემოწმებისთვის. ი/მ ----- შემოწმებას წარუდგინა საბანკო ამონაწერები, აღნიშნულ საბანკო გადარიცხვებში ფიქსირდება ერთ-ერთი ავტომობილის (------) შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი აქვს 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე აღნიშნული მანქანა შეფასებულია 32 000 ლარად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე ვინაიდან გადამხდელის მიერ არ იყო წარმოდგენილი 3 ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები (ინვოისი, შედარების აქტი ან/და სხვა საქონლის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი), შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა ი/მ -----ის 2022 წლის და 2023 წლის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან შეთანხმებით, საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს, აკრძალოს ცალკეული საქმიანობის განხორციელება, რომლის ფარგლებშიც მცირე ბიზნესის სტატუსი არ შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

„სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების პირველი მუხლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84-ე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილების, 88-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების, 952 მუხლის, 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე‑2 ნაწილისა და 955 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, დამტკიცებულია აკრძალული საქმიანობების ჩამონათვალი, რომელთა განხორციელების შემთხვევაში არ შეიძლება მეწარმე ფიზიკური პირისათვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭება (დანართი N4), კერძოდ, საქმიანობები, რომლებიც საჭიროებენ ლიცენზირებას ან ნებართვას, გარდა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის 261 პუნქტით გათვალისწინებული („საქართველოს დედაქალაქში მსუბუქი ავტომობილით − ტაქსით (M1 კატეგორია) გადაყვანის ნებართვა“) საქმიანობისა.

„ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, ნებართვის სახეებია საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა.

ასევე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებულია ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესი“.

საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის” პირველი მუხლის მე2 ნაწილის თანახმად, ეს წესი ადგენს სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის პირობებს, საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის (შემდგომში − ნებართვა) პირობებს, ნებართვის მისაღებად საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალს, ნებართვის მოქმედების ვადას, უსაფრთხოებისა და საკუთრების დაცვის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს, აგრეთვე გადაზიდვის პროცესში მონაწილეთა უფლებებს, ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობას. ამავე დადგენილების მე-13 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თითოეული საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა ხორციელდება ცალკეული სპეციალური ნებართვის/სანებართვო დოკუმენტის/ავტორიზაციის ბლანკის წარდგენით, თუ ამ წესით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საქართველოში რეგისტრირებული გადამზიდველი, რომელიც ახორციელებს ან სურვილი აქვს,განახორციელოს ტვირთის საერთაშორისო გადაზიდვა, ვალდებულია გააჩნდეს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კოდექსის 88-ე მუხლით დადგენილ პირობებს, უფლებამოსილია მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მიზნით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს, რომელიც გასცემს მცირე ბიზნესის სერტიფიკატს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი უქმდება, თუ პირი ახორციელებს ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ საქმიანობას;

ხოლო, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით მცირე ბიზნესის სტატუსის გაუქმების შემთხვევაში მცირე ბიზნესის სტატუსი გაუქმებულად ითვლება მიმდინარე კალენდარული წლის დასაწყისიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

ამავე კოდექსის 81-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.

ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პრველი ნაწილის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 106-ე მუხლის მიხედვით ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება ის ხარჯები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე,რომლის მიხედვითაც, გადასახადის გადამხდელი სარგებლობდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, წარმოადგენდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკურ პირს და საერთაშორისო გადაზიდვების ფარგლებში ახორციელებდა მომსახურებას. შემოწმებით, ვინაიდან გადამხდელი ახორციელებდა მცირე ბიზნესის სტატუსისთვის აკრძალულ საქმიანობას, მეწარმეს შეუმცირდა 1% საპროცენტო განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. ამასთან, ვინაიდან ფიზიკურმა პირმა შემოწმებას სრულყოფლად ვერ წარუდგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯით, ბანკში გადახდილი სასესხო ვალდებულების პროცენტითა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული ხარჯებით.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლითაც ითხოვს 2023 წელს შეძენილი ავტომობილის (-----------) შეძენის ღირებულების სრულად გათვალისწინებას ხარჯებში, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებაზე, რომლის თანახმად ი/მ ------ შემოწმებას წარუდგინა საბანკო ამონაწერები, რომელშიც ფიქსირდებოდა ავტომობილის (-----------) შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. საბანკო ამონაწერის მიხედვით, აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი ჰქონდა 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, საბანკო ამონაწერით განსაზღვრული თანხა სრულად იქნა გათვალისწინებული გამოსაქვით ხარჯებში.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლითაც ითხოვს 2022 წელს შეძენილი ავტომობილის (-----------) შეძენის ღირებულების სრულად გათვალისწინებას ხარჯებში, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებაზე, რომლის თანახმად, ვინაიდან გადამხდელის მიერ არ იყო წარდგენილი ხსენებულ ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები (ინვოისი, შედარების აქტი ან/და სხვა საქონლის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი), შემოწმების შედეგად, შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დამტკიცებული №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელოს გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა ი/მ ------ის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

ხოლო, რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს, რომლითაც ითხოვს ყაზახეთის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე ჩატარებული კაპიტალური რემონტის ხარჯების გათვალისწინებას, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, გადამხდელს შემოწმების პერიოდში აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია არ წარუდგენია. ამასთან, საგადასახადო შემოწმებით დგინდება, რომ საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისას დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯები სრულად იქნა გათვალისწინებული შემოწმების პროცესში.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1.ი/მ -----------ის (ს/ნ ----------------------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2.აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი ითხოვს შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულებისა (ძირითადი საშუალებების) და ასევე, ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე გაწეული კაპიტალური რემონტის ხარჯის სრულად გამოქვითვას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 112-ე მუხლის საფუძველზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №8755 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის 31 მარტის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №26744 ბრძანება და №056–81 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 52 498 ლარი, მათ შორის გადასახადი 32 495 ლარი, ჯარიმა 15 337 ლარი და საურავი 4 666 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა,რომ გადასახადის გადამხდელი სარგებლობდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, წარმოადგენდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკურ პირს და შემოსავალს იღებდა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურების გაწევიდან. 2022 წლის კალენდარული წლის განმავლობაში მისი მიღებული შემოსავალი (საერთაშორისო გადაზიდვიდან) შეადგენდა 77 739 ლარს, 2023 წელს 178 629 ლარს, ხოლო 2024 წელს 165 916 ლარს.შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებით. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებისა და საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, პირს შეუმცირდა 1% საპროცენტო განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. ვინაიდან ფიზიკურმა პირმა სრულყოფლად ვერ წარმოადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯით, ბანკში გადახდილი სასესხო ვალდებულების პროცენტითა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშდა აუდირებული მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით (ხარჯის მიღებულ შემოსავალთან შეპირისპირებით). 2022 წლის ხარჯმა შეადგინა 75 065 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 26 431 ლარი, სხვა ხარჯი 48 634 ლარი. 2023 წლის ხარჯმა შეადგინა 117 525 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 60 733 ლარი, სხვა ხარჯი 56 791ლარი. 2024 წლის ხარჯმა შეადგინა 77 026 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 56 411ლარი, სხვა ხარჯი 20 615 ლარი. შედეგად, პირს 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში დაერიცხა წლიური საშემოსავლო გადასახადი 30 534 ლარის ოდენობით და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა. ასევე, გადამხდელს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი 2 693 ლარი.

ამასთან, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მასალებითა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, რომ საწარმოს სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც მოიხმარს ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში შეძენილი აქვს იმპორტის სასაქონლო რეჟიმით. გაფორმებისას საქონლის საბაჟო ღირებულება გაანგარიშებულია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე. გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ან რაიმე სახის შესყიდვის დოკუმენტაცია არ წარუდგენია შემოწმებისთვის. მომჩივანმა შემოწმებას წარუდგინა საბანკო ამონაწერები, აღნიშნულ საბანკო გადარიცხვებში ფიქსირდება ერთ-ერთი ავტომობილის შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი აქვს 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე აღნიშნული მანქანა შეფასებულია 32 000 ლარად. ვინაიდან გადამხდელის მიერ არ იყო წარმოდგენილი 3 ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები , შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა მომჩივანის 2022 წლის და 2023 წლის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“); 79(„ა“); 80(1); 81(1); 88(1.2); 89(1.2.4); 100(1.3 „ბ“); 102; 105(1.2); 106;