ბრძანება N 4064

N 4064

23 თებერვალი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ ----- ს/ნ ----- (მის: ----- )

2026 წლის 25 იანვრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 თებერვალს გამართულ სხდომაზე (ოქმი N 13) განიხილა ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) N 100327/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 23 დეკემბრის N 007-388 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ ინვენტარიზაციის დროს ფასნამატი დათვლილ იქნა არასწორად და შესაბამისად, გავრცელებულ იქნა წინა პერიოდის რეალიზაციებზე მცდარი მიდგომით, კერძოდ: იმპორტირებული საქონლის რეალიზაცია დაიწყო 2024 წლის მაისის თვეში, ავტონაწილების ბაზარი არის ძალიან კონკურენტული, ბაზარზე დამკვიდრების მიზნით საწყის ეტაპზე ქონდა მაქსიმუმ 30%-იანი ფასნამატი, რომელიც გაგრძელდა 2025 წლის დასაწყისამდე, ხოლო 2025 წლიდან ეტაპობრივად მოახდინა ფასების მატება ქვეყანაში შექმნილი პროცესების და გაძვირებული ფასების შესაბამისად. შემოწმების დროს კი ქონდა 48-50% ფასნამატი. გაუგებარია საიდან დაადგინეს ფასნამატად 104%, ამავე დროს მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენს ის ფაქტი, რომ 2025 წლის 18 ივნისს ხანძრის შედეგად განადგურდა მის მიერ იმპორტირებული 55 175 ლარის (20 000 აშშ დოლარის) თვითღირებულების საქონელი, რომელიც დასაწყობებული იყო ----- კუთვნილ შენობა - ნაგებობაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე N -----. აცხადებს, რომ აღნიშნული საქონელიც არაპირდაპირი მეთოდით ჩათვლილია რეალიზებულად, 104%- იანი რენტაბელობიდან გამომდინარე, რაც იწვევს არარეალურად დიდი ოდენობით თანხების დარიცხვას და წარმოადგენს სადამსჯელო და რეპრესიულ ღონისძიებას. ამასთან, შემმოწმებელმა ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე ივარაუდა, რომ მის მიერ მიღებულია 621 422 ლარის შემოსავალი, რომელიც გაავრცელა დეკლარირებული შემოსავლების პროპორციულად წინა პერიოდებში, შესაბამისად, დააყენა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციაზე 2024 წლის 21 ივნისიდან. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, ასევე ზედმეტად დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი.

აცხადებს, რომ შემოწმება ჩატარებულია საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის უხეში დარღვევებით, სრულიად ვირტუალური და მოგონილი ბრალდებებით და ციფრებით, რაც წინააღმდეგობაშია, როგორც საგადასახადო კანონმდებლობასთან, ასევე უზენაესი სასამართლოს და სხვა მრავალ პრეცედენტულ გადაწყვეტილებასთან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ითხოვს რპთ-ის განსაზღვრას 200 064,05 ლარით, ხოლო შემოსავლის დაანგარიშებას 2025 წელს 30%-იანი, ხოლო 2026 წელს 48-50% რენტაბელობიდან გამომდინარე, ჯამური 40 %-იანი ფასნამატის გათვალისწინებით.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 13 ნოემბრის N 25008 და 17 დეკემბრის N 27693 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების მიზნებისთვის 2025 წლის 11 ნოემბრის ჩათვლით. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 17 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2025 წლის 23 დეკემბერს გამოსცა N 28172 ბრძანება და N 007-388 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 70 603 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 41 007 ლარი, ჯარიმა 24 352 ლარი და საურავი 5 244 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით სადავო საკითხთან დაკავშირებით დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, დამუშავებულ იქნა შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში გადასახადის გადამხდელის მიერ განხორციელებული შეძენები (საბაჟოზე წარდგენილი ინვოისებით). შედეგად, სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჯგუფების მიხედვით რეალიზებულ საქონელზე გავრცელებული იქნა ინვენტარიზაციის შედეგად გამოანგარიშებული ფასნამატი. დადგენილი დასაბეგრი შემოსავალი კი შესამოწმებელ პერიოდში გადანაწილდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად. შემოწმების შედეგად დადგინდა ინვენტარიზაციის ფასნამატები ცალკეული საქონელთა ჯგუფების მიხედვით. შედეგად, მეორადი ნაწილების ფასნამატმა შეადგინა 48%, ახალი ნაწილების ფასნამატმა 116%, ხოლო ჯამური ფასნამატი გამოვლინდა 104%. მონაცემთა დამუშავების შედეგად ი/მ ----- რპთ-მ 2025 წლის 11 ნოემბრის მონაცემებისთვის (ინვენტარიზაციის თარიღისთვის) შეადგინა 255 239 ლარი, ხოლო საბაზრო ფასით 606 476 ლარი (მ.შ. დღგ 92 513.36 ლარი). შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის მოხდა ამ მონაცემების გადაანგარიშება და შედეგად, გადამხდელის მიერ რეალიზებული პროდუქცია საბაზრო ფასით დადგინდა 621 422 ლარი (მ.შ. დღგ 111 855.93 ლარი). ასევე, პირს დაუდგინდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება 2024 წლის 21 ივნისი. დაანგარიშდა ამ თარიღისთვის ნაშთად არსებული საქონლის ღირებულება და მიეცა საბაჟო ოპერაციებში გადახდილი დღგ-ის თანხის პროპორციული ჩათვლა. ამავე თარიღიდან დღგ-ით დასაბეგრმა ბრუნვამ შეადგინა 442 100 ლარი, ჩასათვლელი დღგ საბაჟო ოპერაციების შედეგად შეადგენს 43 065 ლარს. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ-ის თანხა 36 513 ლარი.

შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, 73-ე, 160-ე, 1601 , 163-ე და 164-ე მუხლების მიხედვით, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღამდე ყოველთვიური მცირე ბიზნესის გადასახადის დაანგარიშებისთვის დასაბეგრ შემოსავალში აღებულ იქნა შემოსავალი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო რეგისტრაციის შემდეგ შემოსავალი დღგ-ის გარეშე. შედეგად, საგადასახადო შემოწმების პერიოდში მცირე ბიზნესის სპეციალური რეჟიმით დასაბეგრმა შემოსავალმა შეადგინა 541 844 ლარი. გამოვლენილ სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა გადასახადის თანხის შემცირებისთვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 22-ე ნაწილის თანახმად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციაა პირველადი დოკუმენტები (მათ შორის, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები), ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები და სხვა დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზედაც განისაზღვრება გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტები, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტები და დგინდება საგადასახადო ვალდებულებები.

ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

ამავე კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 83-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმი ვრცელდება მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკურ პირებზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 90-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 1(ერთი) პროცენტით, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა. ხოლო, მე-2 ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 3 (სამი) პროცენტით, თუ ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულმა მისმა ერთობლივმა შემოსავალმა 500 000 ლარს გადააჭარბა. მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი ამ ნაწილის მიხედვით დადგენილი განაკვეთით იბეგრება შესაბამისი თვის (ერთობლივი შემოსავლის 500000-ლარიანი ზღვრის გადაჭარბების დაფიქსირების თვის) დასაწყისიდან კალენდარული წლის დასრულებამდე.

ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის დასაბეგრი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავლებისაგან, გარდა ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლისა და ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად განსაზღვრული შემოსავლის სახიდან მიღებული შემოსავლისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 93-ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის საგადასახადო დეკლარაციის საგადასახადო ორგანოსთვის წარდგენა და გადასახადის გადახდა ხორციელდება არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების გამოყენების შესახებ“ N 999 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მცირე ბიზნესის ერთობლივი შემოსავალი შედგება:

ა) შემოსავლისგან, რომელიც ექვემდებარება სპეციალური რეჟიმით დაბეგვრას და მოიცავს საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს, გარდა ამ მუხლის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებში აღნიშნული შემოსავლებისა და ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლებისა;

ბ) შემოსავლისგან, რომელიც იბეგრება ჩვეულებრივი რეჟიმით და მოიცავს მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის N 415 დადგენილებით დამტკიცებული დანართი N 5 განსაზღვრული შემოსავლების სახეების მიხედვით მიღებულ ერთობლივ შემოსავლებს; გ) სხვა შემოსავლებისგან, რომელიც იბეგრება ჩვეულებრივი რეჟიმით, გარდა ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტში აღნიშნული შემოსავლებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 92-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელსაც წარმოეშვა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება, ამ კოდექსის 165-ე მუხლის შესაბამისად ვალდებულია გატარდეს რეგისტრაციაში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრ პირად განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. დასაბეგრი პირი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიზნით, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს.

2. დასაბეგრ პირს დღგ-ის გამოანგარიშების და გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციების ჯამურმა თანხამ 100 000 ლარს გადააჭარბა.

ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

ხოლო ამ კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 145-ე მუხლის 61 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-6 ნაწილში აღნიშნული პირობების გაუთვალისწინებლად ჩამოწეროს დაუძლეველი ძალის (მიწისძვრა, წყალდიდობა, მეწყერი, ზვავი, ხანძარი, ავარია ან სხვა საგანგებო ან განსაკუთრებული გარემოება, რომლის შედეგადაც გადასახადის გადამხდელისაგან დამოუკიდებელი მიზეზით განადგურდა/დაიკარგა სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობები) ზემოქმედების შედეგად განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობები. ხოლო, მე-8 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის მე-6 და 61 ნაწილებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერის წესს ადგენს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.

,,მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო - მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის N 994 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 3716 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია ამ წესის 32-ე-37-ე მუხლებით დადგენილი პირობებისა და პროცედურების გაუთვალისწინებლად, ჩამოწეროს დაუძლეველი ძალის (მიწისძვრა, წყალდიდობა, მეწყერი, ზვავი, ხანძარი, ავარია ან სხვა საგანგებო ან განსაკუთრებული გარემოება, რომლის შედეგადაც გადასახადის გადამხდელისაგან დამოუკიდებელი მიზეზით განადგურდა/დაიკარგა სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობები) ზემოქმედების შედეგად განადგურებული/დაკარგული, მათ შორის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 145-ე მუხლის 61 ნაწილის ძალაში შესვლამდე განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობები.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და ,,ბ“ პუნქტების თანახმად, გადასახადის გადამხდელის მიერ, ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული მიზეზით, განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის საფუძველია:

ა) უფლებამოსილი ორგანოს (საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების, მისი მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებების, საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, ავტონომიური რესპუბლიკების, სამხარეო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების) მიერ გაცემული ცნობა, რომლითაც დადასტურებულია მიწისძვრის, წყალდიდობის, მეწყერის, ზვავის, ხანძრის, ავარიის ან სხვა საგანგებო ან განსაკუთრებული გარემოების არსებობის ფაქტი.

ბ) სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან/და სხვა დოკუმენტური მტკიცებულებები, რომლითაც დასტურდება დაუძლეველი ძალის ადგილზე, მისი მოქმედების არეალში გადასახადის გადამხდელის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების, ამ საქმიანობისთვის განკუთვნილი ობიექტის, სატრანსპორტო საშუალების, სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების არსებობის ფაქტი.

ხოლო, მე-3 ნაწილის ,,ა“, ,,ბ“ და ,,გ“ პუნქტების თანახმად, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, გადასახადის გადამხდელი ადგენს განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის დოკუმენტს, რომლის შედგენიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის მეშვეობით, საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს:

ა) განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერის დოკუმენტს;

ბ) ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ცნობას;

გ) „განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების შესახებ ინფორმაციას“ (დანართი N 244 ) .

საგადასახადო შემოწმებით დადგენილი გარემოებაა, რომ სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჯგუფების მიხედვით რეალიზებულ საქონელზე გავრცელდა ინვენტარიზაციის შედეგად გამოანგარიშებული ფასნამატი, ცალკეული საქონელთა ჯგუფების მიხედვით (მეორადი ნაწილების ფასნამატი შეადგენს 48%-ს, ახალი ნაწილების ფასნამატი 116%-ს, ხოლო ჯამური ფასნამატი გამოვლინდა 104%), დასაბეგრი შემოსავალი კი შესამოწმებელ პერიოდში გადანაწილდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად. მონაცემთა დამუშავების შედეგად ი/მ ----- რპთ-მ 2025 წლის 11 ნოემბრის მონაცემებისთვის (ინვენტარიზაციის თარიღისთვის) შეადგინა 255 239 ლარი, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის მოხდა ამ მონაცემების გადაანგარიშება და შედეგად, გადამხდელის მიერ რეალიზებული პროდუქცია საბაზრო ფასით დადგინდა 621 422 ლარი. ასევე, პირს დაუდგინდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება 2024 წლის 21 ივნისი. დაანგარიშდა ამ თარიღისთვის ნაშთად არსებული საქონლის ღირებულება და მიეცა საბაჟო ოპერაციებში გადახდილი დღგ-ის თანხის პროპორციული ჩათვლა. ამავე თარიღიდან დღგ-ით დასაბეგრმა ბრუნვამ შეადგინა 442 100 ლარი, ჩასათვლელი დღგ საბაჟო ოპერაციების შედეგად შეადგენს 43 065 ლარს. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ- 36 513 ლარი. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღამდე ყოველთვიური მცირე ბიზნესის გადასახადის დაანგარიშებისთვის დასაბეგრ შემოსავალში აღებულ იქნა შემოსავალი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო რეგისტრაციის შემდეგ შემოსავალი დღგ-ის გარეშე. შედეგად, საგადასახადო შემოწმების პერიოდში მცირე ბიზნესის სპეციალური რეჟიმით დასაბეგრმა შემოსავალმა შეადგინა 541 844 ლარი. გამოვლენილ სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი.

ზემოაღნიშნულზე მითითებით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს კანონმდებლობით დადგენილი წესით არ ჰქონდა ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო არაპირდაპირი მეთოდით განესაზღვრა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები, კერძოდ, შემოწმების მიერ რპთ-ის გაანგარიშება, სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჯგუფების მიხედვით რეალიზებულ საქონელზე ინვენტარიზაციის შედეგად გაანგარიშებული ფასნამატის გავრცელება და გაანგარიშებული ბრუნვის შესამოწმებელ პერიოდში დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად გადანაწილება, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვისა და ერთობლივი შემოსავლის გაზრდა, განხორციელდა მართლზომიერად.

დაუძლეველი ძალის ზემოქმედების შედეგად განადგურებული სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების რეალიზებულად განხილვასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს ზემოაღნიშნულ საკანონმდებლო ნორმებსა და გადასახადის გადამხდელის მერ 2025 წლის 21 ნოემბერს რეგისტრირებულ განცხადებაზე (დაუძლეველი ძალის ზემოქმედების შედეგად განადგურებული/დაკარგული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერა, ID -----), რომლითაც გადასახადის გადამხდელს უარი ეთქვა სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჩამოწერაზე, რადგან არ იყო წარდგენილი სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან/და სხვა დოკუმენტური მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდებოდა დაუძლეველი ძალის ადგილზე, მისი მოქმედების არეალში გადასახადის გადამხდელის მიერ ეკონომიკური საქმიანობს განხორციელების, ამ საქმიანობისთვის განკუთვნილი სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების არსებობის ფაქტი.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში განისაზღვრა საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად, ხოლო დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი იმგვარი არგუმენტი/დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივ ნორმებზე, საქმეში არსებულ მასალებსა და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. N 16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი დავით აღმაშენებლის ხეივანი N 64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, მისი ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანებების საფუძველზე ი/მ-ის საქმიანობაზე ჩატარდა გასვლითი საგადასახადო შემოწმება განსაზღვრული საანგარიშო პერიოდებისა და სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების შემოწმების ფარგლებში.

შემოწმების შედეგად შედგა აქტი, რის საფუძველზეც გამოიცა შესაბამისი ბრძანება და საგადასახადო მოთხოვნა. გადამხდელს დამატებით დაეკისრა ჯამში გადასახდელი თანხა, მათ შორის ძირითადი გადასახადი, ჯარიმა და საურავი.

 

გადაწყვეტილება:

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება:

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: მუხლი 163(1); 164(1); 165(1-2); 159(,,ა",,ბ") 92;.