ბრძანება N 28100

N 28100

23 დეკემბერი 2025

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ --------ის (ს/ნ -------------)

(ფაქტ. მის.: ------------------)

(იურ. მის.: -------------------)

2025 წლის 26 ნოემბრის საჩივრების

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 11 დეკემბრის სხდომაზე (ოქმი №103) განიხილა ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) 2025 წლის 26 ნოემბრის №---/1/2025, ----- (რეგ. №---/21, №--/01, №----/01) საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 27 ოქტომბრის №007-275 საგადასახადო მოთხოვნასთან და საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 28 ოქტომბრის №----- საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას, გაანგარიშებულ ფასნამატს და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ არაპირდაპირი მეთოდი დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როცა პირდაპირი დოკუმენტირება შეუძლებელია. აცხადებს, რომ აქვს ექსელის ბაზა და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება საჭიროებს დამატებით არგუმენტაციას. აცხადებს, რომ ერთი და იგივე „საშუალო“ მარჟის გავრცელება არასწორია და გასათვალისწინებელია სეზონურობა და შიდა ფასდაკლებები, ასევე საქონლის დაბრუნება, დაზიანება, ბუნებრივი დანაკარგები და ა.შ. აღნიშნავს, რომ ინვენტარიზაციისას გამოვლენილი სხვაობა თავისთავად არ წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ რეალიზაციას, აუცილებელია კონკრეტული მიწოდების იდენტიფიცირება ან მინიმუმ რეალიზაციის დადასტურება. ითხოვს ინვენტარიზაციის ალტერნატიულ გადათვლას ნეიტრალური ექსპერტის გამოყენებით. ასევე აცხადებს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტში შესამოწმებელ პერიოდად მითითებულია 2025 წლის პირველ ივნისამდე პერიოდი, თუმცა გადამოწმებისთვის გამოყენებულია 2025 წლის პირველი ივლისის ინვენტარიზაციის მონაცემები, რაც სცდება კამერალური შემოწმების ზუსტ პერიოდს.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით განსაზღვრულ ხარჯებს და აცხადებს, რომ თუ ხარჯის შემცირების საფუძველია მხოლოდ ტექნიკური ხარვეზი, ეს არ ქმნის არაკანონიერი ხარჯის კატეგორიას. აცხადებს, რომ ხარჯი, რომელიც რეალურად გაწეულია და დოკუმენტირებულია ექვემდებარება გამოქვითვას.

3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება დარიცხულ ჯარიმა/საურავებს და აცხადებს, რომ სანქცია არ უნდა გამოიცეს მაშინ, როცა გადასახადი დგინდება არაპირდაპირ მეთოდზე დაყრდნობით და არ არის გამოძიებული განზრახვა ან უხეში დაუდევრობა, ხოლო საურავი არ შეიძლება დაერიცხოს იმ პერიოდებზე, როცა გადახდის ვალდებულება ჯერ არ იყო დადგენილი. კეთილსინდისიერებაზე მითითებით ითხოვს სანქციის გაუქმებას.

4. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულ №----- სამართალდარღვევის ოქმს.

 

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 27 ოქტომბრის №007-275 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ივნისის №12614 და 11 სექტემბრის №19951 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის 2 ივლისის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 22 ოქტომბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 27 ოქტომბრის №23594 ბრძანება და ამავე თარიღის №007-275 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 29 698 ლარი, მათ შორის გადასახადი 18 554 ლარი, ჯარიმა 9 535 ლარი და საურავი 1 609 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

. მეწარმის საქმიანობის საგანია ავტონაწილების და ავტომობილების სხვადასხვა აქსესუარების როგორც ადგილობრივი შესყიდვა, ისე მათი იმპორტი --- და ----დან და მათი რეალიზაცია საქართველოში. მიმდინარე საგადასახადო შემოწმების პროცესში შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 1 ივლისის №14270 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) ობიექტში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა. გადამხდელი მისი საქმიანობის ფინანსურ აღრიცხვას აწარმოებდა ელექტრონული ცხრილების (ექსელი) მეშვეობით, რომლებიც წარუდგინა შემოწმებას, თუმცა აღნიშნულ ცხრილებში არ იკვეთებოდა დოკუმენტაციის გარეშე რეალიზებული საქონლის დასახელება, რაოდენობა და ღირებულება. ამიტომ, აღნიშნულ ნაწილში, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისათვის გამოყენებულ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი-არაპირდაპირი მეთოდი. შემოწმებისას დადგინდა რეალიზებული საქონლის საშუალო დოკუმენტური ფასნამატი, რომელიც გავრცელებულია არაპირდაპირი მეთოდით შემოწმების ნაწილში და რომელიც აგრეთვე ემთხვევა მეწარმის მიერ ახსნა-განმარტებით გაცხადებულ ფასნამატს. გარდა ამისა, მიმდინარე საგადასახადო შემოწმების პროცესში განხორციელებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისას, შემოწმების მიერ, დადგინდა სმფ-ების სააღრიცხვო ნაშთი, რომელიც უნდა ყოფილიყო გადამხდელის საკუთრებაში 2025 წლის 1 ივლისის (ინვენტარიზაციის ჩატარების თარიღი) მდგომარეობით, რაც შეუდარდა მის ფაქტობრივ ნაშთს და შედეგად გამოვლინდა სხვაობა, რაც აისახა 2025 წლის საანგარიშო პერიოდებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე, მე-80, 81-ე, მე-100, 102-ე, 153-ე, 159-ე, 160-ე, 163-ე, 164- ე, 166-ე მუხლებისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული მეთოდური მითითების "პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ" შესაბამისად, მეწარმეს, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დამატებით გადასახდელად დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი, დღგ და ასევე ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

. გადამხდელი მისი საქმიანობის ფინანსურ აღრიცხვას აწარმოებდა ელექტრონული ცხრილების (ექსელი) მეშვეობით, რომლებიც წარუდგინა შემოწმებას, თუმცა აღნიშნულ ცხრილებში არასწორად იყო გამოთვლილი რპთ-ის ღირებულება, რამაც გავლენა მოახდინა გადამხდელის მიერ დეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებების ოდენობაზე. შემოწმებისას დადგინდა რეალიზებული საქონლის ღირებულება და აღნიშნულით დაკორექტირდა გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობა. შედეგად, შემოწმებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის გათვალისწინებით, მეწარმეს დამატებით გადასახდელად დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 28 ოქტომბრის №---- საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმთან დაკავშირებით ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ 2025 წლის 28 ოქტომბერს ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) ობიექტში (ქ. ----ი, ---- N--) მიმდინარე კონტროლის პროცედურის განხორციელების პროცესში დადგინდა, რომ პირის მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნები, გადასახადის გადამხდელის მოწმობის ასლი არ იყო გამოკრული ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების ადგილას. შესაბამისად, 2025 წლის 28 ოქტომბერს შედგენილ იქნა №--- საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი და სამართალდამრღვევს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 291-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმის ნაცვლად, ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, სანქციის სახით შეეფარდა გაფრთხილება.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ხოლო მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

პირველ და მე-2 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო, ამავე მუხლის მე3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.

ამავე კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ:

ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები;

ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან;

გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. ამასთან, თუ საქართველოს საგადასახადო კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება ის ხარჯები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საგადასახადო შემოწმებით დადგენილია, რომ გადამხდელი საქმიანობის ფინანსურ აღრიცხვას აწარმოებდა ელექტრონული ცხრილების (ექსელი) მეშვეობით, რომლებიც წარუდგინა შემოწმებას, თუმცა აღნიშნულ ცხრილებში არ იკვეთებოდა დოკუმენტაციის გარეშე რეალიზებული საქონლის დასახელება, რაოდენობა და ღირებულება, რის საფუძველზეც გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, დადგინდა რეალიზებული საქონლის საშუალო დოკუმენტური ფასნამატი, რომელიც ემთხვევა მეწარმის მიერ ახსნა-განმარტებით გაცხადებულ ფასნამატს და გავრცელებულია რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე. ასევე, შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 1 ივლისის №14270 ბრძანების საფუძველზე განხორცელდა ი/მ ---ის ობიექტში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა, დადგინდა სმფ-ების სააღრიცხვო ნაშთი, რომელიც უნდა ყოფილიყო გადამხდელის საკუთრებაში 2025 წლის 1 ივლისის (ინვენტარიზაციის ჩატარების თარიღი) მდგომარეობით, რაც შეუდარდა მის ფაქტობრივ ნაშთს და შედეგად გამოვლინდა სხვაობა, რაც დაიბეგრა 2025 წლის საანგარიშო პერიოდებში. აგრეთვე, შემოწმებისთვის წარდგენილ ელექტრონულ ცხრილებში არასწორად იყო გამოთვლილი რპთ-ს ღირებულება (შემმოწმებლის განმარტებით, რპთ დათვლილი იყო დღგ-ის ჩათვლით თანხიდან). შემოწმებით დაკორექტირდა რეალიზებული საქონლის ღირებულება და შესაბამისად, გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობა. შედეგად, შემოწმებით, პირს განესაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, ერთობლივი შემოსავალი, გამოსაქვითი ხარჯები და შესაბამისად, განესაზღვრა საგადასახადო ვალდებულებები დღგ-სა და საშემოსავლო გადასახადში.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, საგადასახადო შემოწმების მოცულობისა და პერიოდის გაურკვევლობასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ივნისის №12614 და 11 სექტემბრის №19951 ბრძანებებზე, რომლითაც ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესამოწმებელ პერიოდად განსაზღვრულია 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის 2 ივლისის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილი ელექტრონული ცხრილებით არ იკვეთებოდა დოკუმენტაციის გარეშე რეალიზებული საქონლის დასახელება, რაოდენობა და ღირებულება, ასევე სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, საშუალო დოკუმენტური ფასნამატის გავრცელება რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე, განხორციელებული სმფ-ების ინვენტარიზაციისას ფაქტობრივ ნაშთსა და ინვენტარიზაციის ჩატარების თარიღისთვის სმფ-ების სააღრიცხვო ნაშთს შორის გამოვლენილი სხვაობის 2025 წლის პერიოდზე მიწოდებად განხილვა, გამოსაქვითი ხარჯის (რპთ-ის) განსაზღვრა დღგ-ის გარეშე თანხიდან, დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვისა და ერთობლივი/დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე თუ რა ნაწილში იქნა საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა.საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის;

2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 .საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მე-4 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია, გადასახადის გადამხდელის მოწმობის ასლი და საცალო ვაჭრობისას ფასის მაჩვენებლები (საქართველოს ეროვნულ ვალუტაში) განათავსოს მომხმარებელთათვის თვალსაჩინო ადგილზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 291-ე მუხლის თანახმად, პირის მიერ ამ კოდექსით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობა, რისთვისაც ამავე კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა, მაგრამ არ არის განსაზღვრული ჯარიმის ოდენობა, – იწვევს დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსის 273-ე ან 281-ე მუხლით, 286-ე მუხლის პირველი ან მე-11 ნაწილით ან 2885 ან 291-ე მუხლით გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენისთვის (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს ქმედებები ჩადენილია განმეორებით) ფულადი ჯარიმის ნაცვლად შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს გაფრთხილება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, ამ კარის მიზნებისათვის სამართალდარღვევა განმეორებით ჩადენილად ჩაითვლება, თუ იგივე ქმედება ჩადენილია წინა სამართალდარღვევის გამოვლენიდან 12 თვის განმავლობაში. ამასთანავე, ამ კოდექსის 281-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა განმეორებით ჩადენილად არ ჩაითვლება, თუ პირმა ამავე მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევები ჩაიდინა ერთსა და იმავე დღეს, ტერიტორიულად განცალკევებულ ობიექტებზე.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ გადამხდელის მხრიდან ადგილი ჰქონდა სადავო ოქმში აღნიშნული საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ სადავო საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი შედგენილია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობს ოქმისა და მის საფუძველზე დაკისრებული სანქციის (გაფრთხილების) გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. ი/მ --------ის (ს/ნ -------------) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება:

1.არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას, გაანგარიშებულ ფასნამატს და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

2.შემოწმებით განსაზღვრულ ხარჯებს.

3.დარიცხულ ჯარიმა/საურავებს.

4. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულ სამართალდარღვევის ოქმს.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №12614 და №19951 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის 2 ივლისის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №23594 ბრძანება და №007-275 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 29 698 ლარი, მათ შორის გადასახადი 18 554 ლარი, ჯარიმა 9 535 ლარი და საურავი 1 609 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა,რომ მიმდინარე საგადასახადო შემოწმების პროცესში შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის №14270 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა მომჩივანის ობიექტში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა. გადამხდელი მისი საქმიანობის ფინანსურ აღრიცხვას აწარმოებდა ელექტრონული ცხრილების (ექსელი) მეშვეობით, რომლებიც წარუდგინა შემოწმებას, თუმცა აღნიშნულ ცხრილებში არ იკვეთებოდა დოკუმენტაციის გარეშე რეალიზებული საქონლის დასახელება, რაოდენობა და ღირებულება. ამიტომ, აღნიშნულ ნაწილში, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისათვის გამოყენებულ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი-არაპირდაპირი მეთოდი. შემოწმებისას დადგინდა რეალიზებული საქონლის საშუალო დოკუმენტური ფასნამატი, რომელიც გავრცელებულია არაპირდაპირი მეთოდით შემოწმების ნაწილში და რომელიც აგრეთვე ემთხვევა მეწარმის მიერ ახსნა-განმარტებით გაცხადებულ ფასნამატს. გარდა ამისა, მიმდინარე საგადასახადო შემოწმების პროცესში განხორციელებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისას, შემოწმების მიერ, დადგინდა სმფ-ების სააღრიცხვო ნაშთი, რომელიც უნდა ყოფილიყო გადამხდელის საკუთრებაში 2025 წლის 1 ივლისის (ინვენტარიზაციის ჩატარების თარიღი) მდგომარეობით, რაც შეუდარდა მის ფაქტობრივ ნაშთს და შედეგად გამოვლინდა სხვაობა, რაც აისახა 2025 წლის საანგარიშო პერიოდებში.საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე, მე-80, 81-ე, მე-100, 102-ე, 153-ე, 159-ე, 160-ე, 163-ე, 164- ე, 166-ე მუხლებისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული მეთოდური მითითების "პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ" შესაბამისად, მეწარმეს, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დამატებით გადასახდელად დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი, დღგ და ასევე ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

ასევე,გადამხდელის მიერწარმოდგენილ ელექტრონულ ცხრილებში არასწორად იყო გამოთვლილი რპთ-ის ღირებულება, რამაც გავლენა მოახდინა გადამხდელის მიერ დეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებების ოდენობაზე. შემოწმებისას დადგინდა რეალიზებული საქონლის ღირებულება და აღნიშნულით დაკორექტირდა გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობა. შედეგად, შემოწმებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის გათვალისწინებით, მეწარმეს დამატებით გადასახდელად დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

ამასთან, მიმდინარე კონტროლის პროცედურის განხორციელების პროცესში დადგინდა, რომ პირის მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნები, გადასახადის გადამხდელის მოწმობის ასლი არ იყო გამოკრული ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების ადგილას. შესაბამისად შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი და სამართალდამრღვევს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 291-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმის ნაცვლად, ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, სანქციის სახით შეეფარდა გაფრთხილება.

 

გადაწყვეტილება

პირველ და მე-2 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ამასთან,მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

ხოლო,მე-4 სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ სადავო საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი შედგენილია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობს ოქმისა და მის საფუძველზე დაკისრებული სანქციის (გაფრთხილების) გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს:73(5„ა“); 79(„ა“); 80(1); 100(1); 102(1„ა“); 105(1.2); 106(,,ა”); 158(1); 159(1„ა“); 163(1.2); 164(1); 269(1.7); 270(1.2.7); 275(1.2.21.22); 272(1); 291;