გადაწყვეტილება

საქმე # 020210017002174205 (2/2063-17)

გადაწყვეტილება

საქართვე-–ოს სახე-–ით

22.02.2--- წ. ქ. ზ---------

შესავალი ნაწილი

ზ---------ს რაიონული სასამართლო

მოსამართლე ირაკლი აბშილავა

სხდომის მდივანი ნინო დიხამინჯია

მოსარჩე-–ე ე-–------------ა

წარმომადგენე-–ი გუ--------------ა

მოპასუხე სსიპ ს----–-–-------------------------–----------ო

წარმომადგენე-–ი ლე-–------------ა

დავის საგანი: საცხოვრებე-–ი სადგომის უმკვიდროდ ცნობა და უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა

აღწერილობითი ნაწილი

1. სასარჩე-–ო მოთხოვნა

 

ტა-------------------ს სახე-–ზე რიცხული, ქ. ზ---------, ცოტნე დად-------------–ში მდებარე საცხოვრებე-–ი სადგომის უმკვიდროდ ცნობა და ე-–------------ასთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემა.

 

2. მოპასუხის პოზიცია

 

ს----–-–-------------------------–----------ო სარჩე-–ს არ ცნობს.

3. ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1. ქ. ზ--------- ცო--------------------- –ში მდებარე ერთოთახიანი ბი------ ირიცხება ტა-------------------ს საკუთრებაში. საცხოვრებე-–ი ფართია 2-.10 მ2, ტექნიკური პასპორტის მონაცემებით 49მ2–საერთო, 2-,5 მ2 – საცხოვრებე-–ი, 25,5 მ2– დამხმარე ფართი, 7 მ2– ლოჯი).

 

აღნიშნულ სადგომზე ორდერი ტა-------------------ს მიღებული აქვს 29.03.19-- წ.

 

ეს საცხოვრებე-–ი სადგომი ტა-------------------ს მიერ პრივატიზებულია 14.11.1994წ.

 

მრავალბინიან საცხოვრებე-– სახლში მაცხოვრებლების (მოწმეების) განმარტებით ამ სადგომში ტა-------------------ს არ უცხოვრია. მან ეს სადგომი, რომე-–იც იმ პერიოდში კეთილმოუწყობე-–ი (დაუსრულებე-–ი) იყო პრივატიზაციიდან მალევე გარკვეული თანხის მიღების სანაცვლოდ დაუთმო ე-–------------ას და გადასცა ამ საცხოვრებე-– სადგომთან დაკავშირებული საბუთები (ბინის ორდერი). თანხის გადაცემა მათ არ დაუნახავთ, გადახდის წერილობითი დოკუმენტი არ შემდგარა, თუმცა მოწმეებს სხვადასხვა წყაროდან სმენიათ აღნიშნულის შესახებ.

 

ე-–------------ამ საკუთარი სახსრებით კეთილმოაწყო, საცხოვრებლად ვარგისი გახადა სადგომი და დღემდე ცხოვრობს ამ ბინაში.

 

ტა------------------- ე-–------------ას არასოდეს შედავებია ამ ბინის ფლობა-მართვაში.

 

თვითონ ტა------------------- ცხოვრობდა სხვა ბინაში წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

 

ქ.ზ--------- ცო---------------------–ში მაცხოვრებლები მას კარგად არ იცნობენ, მის შესახებ ბევრი არაფერი სმენიათ, თუმცა რამდენჯერმე უნახავთ იგი სტუმრად ე-–------------ასთან.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

- საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა დახასიათება T----------------------

–ბინის ორდერი #0----, 2-.03.2--- წ

–სარჩე-–ი

–მოსარჩე-–ის ახსნა–განმარტება, სხდომის ოქმი

–მოწმეთა ჩვენება, სხდომის ოქმი

–გარდაცვალების მოწმობა

–ბუნებრივი აირის მომხმარებლის აბონენტის ბარათი

 

3.2. ე-–------------ა ამ ბინაში ცხოვრობდა, თუმცა 2-.02.1--- წ–დან 19.04.2--6 წ–მდე იგი ჩაწერილი/რეგისტრირებული იყო სხვა მისამართზე – ზ---------ს რაიონის სოფ. ჭ----–----–ი. ქ. ზ---------, ცო---------------------, ბ. 2--–- იგი რეგისტრირებულია 19.04.2--6 წ–დან.

 

ამ მისამართზე 01.06.2--7 წ–დან იგი რეგისტრირებულია სს ,,ე-------------------------“ აბონენტად მად-------------იას მონაცემებით. ე--------- მისი ქორწინებამდე-–ი გვარია, მეორე სახე-–ი მა---------–-------ან ერთად მითითებულია მის ქორწინების მოწმობაში.

 

19.10.---2 წ–დან იგი აღნიშნულ მისამართზე რეგისტრირებულია შპს ,,სო--------------- გაზი"ს მომხმარებლად აბონენტი # 2-----.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

–სარჩე-–ი

–საინფორმაციო ბარათი #1------------, 06.07.---7 წ

–სს ,,ე-------------------------“ აბონენტის ბარათი 0---------

–ქორწინების მოწმობა

–ახალი საყოფაცხოვრებო მომხმარებლის გაზიფიცირების ხე-–შეკრულება #9--, 19.10.---2 წ

– საცხოვრებე-–ი სახლის გაზმომარაგების პროექტი #2--- (მისამართი ქ. ზ---------, ცო--------------- ქ 1, ბ-----, დამკვეთი ე-–------------ა)

 

3.3. ტა------------------- გარდაიცვალა 17.08.2--2 წ.

 

ანდერძების ერთიან ე-–ექტრონულ რეესტრში არ იძებნება ჩანაწერი 17.08.2--2 წ გარდაცვლილი ტა-------------------ს სახე-–ით დამოწმებული ანდერძის თაობაზე.

 

ერთიან ე-–ექტრონულ სამემკვიდრეო რეესტრში არ არის რეგისტრირებული ჩანაწერი 17.08.2--2 წ გარდაცვლილიტა-------------------ს სამკვიდრო ქონებაზე

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

– გარდაცვალების მოწმობა #2----------

– სსიპ საქართვე-–ოს ნოტარიუსთა პალატის ინფორმაცია#1-/82----6.07.---7 წ

–სსიპ საქართვე-–ოს ნოტარიუსთა პალატის ინფორმაცია#1-/82-----.07.---7 წ

 

სამოტივაციო ნაწილი

 

4. შემაჯამებე-–ი სასამართლო დასკვნა

 

სარჩე-–ი საფუძვლიანია.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხე-–მძღვანე-–ა

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის 1-ლი, მე-2 , მე-9 მუხლები. საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 1343-ე მუხლი.

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის პირვე-–ი მუხლის მიხედვით, ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებე-–ი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს.

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის მე-2 მუხლის პირვე-–ი პუნქტის ,,ა” ქვეპუნქტის მიხედვით, მოსარგებლე არის პირი, რომე-–იც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებე-– სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცვე-–ად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხე-–შეკრულების საფუძვე-–ზე, ან პირი, რომე-–მაც მფლობე-–ობის უფლება მიიღო საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით;

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებე-– სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა.

 

იმისთვის, რომ სპეციალური კანონით რეგულირებული ურთიერთობის ფარგლებში პირმა საცხოვრებე-–ი სადგომის უმკვიდროდ ცნობის გზით მოიპოვოს სადგომზე საკუთრების უფლება, აუცილებე-–ია შემდეგი გარემოებების ერთობლიობა: 1) მოსარჩე-–ე უნდა იყოს ამ კანონით გათვალისწინებული მოსარგებლე ან მისი უფლებამონაცვლე, 2) საცხოვრებე-–ი სადგომის მესაკუთრე უნდა იყოს გარდაცვლილი, 3) გარდაცვლილი მესაკუთრის ქონება უნდა აკმაყოფილებდეს უმკვიდრო ქონებად ცნობის კრიტერიუმებს.

 

სასამართლომ მიაჩნია, რომ განსახილვე-– შემთხვევაში არსებითია იმის დადგენა, იყო თუ არა მოსარჩე-–ე სადავო საცხოვრებე-–ი სადგომის მოსარგებლე.

 

კანონის მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარგებლე – პირი, რომე-–იც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებე-– სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცვე-–ად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხე-–შეკრულების საფუძვე-–ზე, ან პირი, რომე-–მაც მფლობე-–ობის უფლება მიიღო საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.

 

განსახილვე-– შემთხვევაში იმის გათვალისწინებით, რომ საქმეში არ არის წარდგენილი სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხე-–შეკრულება და ან იმ ტიპის ადმინისტრაციული აქტი, რომე-–იც განაპირობებს სადავო საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების არსებობას, უნდა დადგინდეს რამდენად თავსებადია საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით წარმოქმნილ ურთიერთობასთან.

 

დადგენილია, რომ მოსარჩე-–ე მესაკუთრესთან შეთანხმებით 1994 წლიდან ფლობდა საცხოვრებე-– სადგომს და მას არასდროს შედავებია მესაკუთრე ამ მფლობე-–ობაში, რამაც სასამართლოს ჩამოუყალიბა შინაგანი რწმენა, რომ მოსარჩე-–ეს საცხოვრებე-– სადგომზე მფლობე-–ობა მოპოვებული ჰქონდა მესაკუთრის თანხმობით და ამ უკანასკნე-–მა ეს ქონება სამუდამოდ დათმო.

 

სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტით საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებე-– სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა.

 

მართალია, რომ ამ ტიპის მტკიცებულებები არ არის საქმეში, მაგრამ ვინაიდან გამოვლენილია უძრავი ქონების ათეული წლების განმავლობაში მფლობე-–ობა, იკვეთება ქონების იმგვარი ტრანსფორმაცია, რომე-–იც მხოლოდ მესაკუთრის ნებითაა შესაძლებე-–ი და მესაკუთრედ რეგისტრირებული პირის მხრიდან რეალური მფლობე-–ობის საწინააღმდეგოდ განხორციე-–ებული მოქმედება არ ვლინდება; ამასთან, არ დასტურდებოდა ქირავნობითი ურთიერთობის ან კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად დადებული ხე-–შეკრულებით განპირობებული ნასყიდობის არსებობა, არ რჩება შესაძლებლობა მოსაზრებისათვის, რომლითაც გაჩნდება ვარაუდი, რომ საქმე არ ეხება საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობას.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 1343-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, თუ არც კანონით და არც ანდერძით მემკვიდრეები არ არიან, ან არც ერთმა მემკვიდრემ არ მიიღო სამკვიდრო, ანდა, როცა ყვე-–ა მემკვიდრეს ჩამოერთვა მემკვიდრეობის უფლება, უმკვიდრო ქონება გადადის სახე-–მწიფოზე.

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის მე-9 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, თუ საცხოვრებე-–ი სადგომის მესაკუთრე გარდაცვლილი ან გარდაცვლილად გამოცხადებულია და არც კანონით მემკვიდრეები და არც ანდერძით მემკვიდრეები არ არიან, ან არცერთმა მემკვიდრემ არ მიიღო სამკვიდრო, ანდა ყვე-–ა მემკვიდრეს ჩამოერთვა მემკვიდრეობის უფლება, მოსარგებლე უფლებამოსილია მოითხოვოს დაკავებული საცხოვრებე-–ი სადგომის უმკვიდროდ ცნობა (საცხოვრებე-–ი სადგომის უმკვიდროდ ცნობის შესახებ სარჩე-–ი).

 

,,საცხოვრებე-–ი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის პირვე-–ი პუნქტის შესაბამისად უმკვიდროდ ცნობილი საცხოვრებე-–ი სადგომი სასამართლო გადაწყვეტილებით მოსარგებლეს საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაეცემა და საჯარო რეესტრში რეგისტრირდება.

 

7. საპროცესო ხარჯები

 

მოსარჩე-–ე გათავისუფლებულია სახე-–მწიფო ბაჟის გადახდისაგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,ი” ქვეპუნქტის საფუძვე-–ზე. მოპასუხე გათავისუფლებულია სახე-–მწიფო ბაჟის გადახდისაგან ,,სახე-–მწიფო ბაჟის შესახებ” საქართვე-–ოს კანონის მე-5 მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,უ” ქვეპუნქტის საფუძვე-–ზე.

 

8. უზრუნვე-–ყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები

 

საქმეზე სარჩე-–ის უზრუნვე-–ყოფის ღონისძიება არ არის გამოყენებული

 

სარეზოლუციო ნაწილი

 

სასამართლომ იხე-–მძღვანე-–ა საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 243-ე, 244–ე, 248–ე, 249-ე, 259–1ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით

 

გადაწყვიტა

 

1. სარჩე-–ი დაკმაყოფილდეს.

 

2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა დახასიათების მიხედვით ტა-------------------–--------------ს საკუთრებაში აღრიცხული ქ. ზ---------, ცო--------------- 1 ბინა 2--–- მდებარე საცხოვრებე-–ი სადგომი ცნობილ იქნეს უმკვიდროდ და უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაეცეს ე-–------------ას.

 

3. მოსარჩე-–ეს სახ. ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს 50 ლარი.

 

4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში ქუთაისის სააპე-–აციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში ზ---------ს რაიონული სასამართლოს მეშვეობით სარეზოლუციო ნაწილი მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით.

 

5. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურვე-–ი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არაუგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ზ---------ს რაიონულ სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძე-–ება და აღდგენა დაუშვებე-–ია.

 

მოსამართლე ირაკლი აბშილავა