გადაწყვეტილება

050210018002249119

საქმე №2-24-18წ.

გადაწყვეტილება

საქართველოს სახელით

28.02.2018 წელი ქ.ოზურგეთი

ოზურგეთის რაიონული სასამართლო

მოსამართლე ნანა ჯოხაძე

სხდომის მდივანი ლია დარჩია

მოსარჩელე: მა----ე თა---------–--ე;

მოპასუხე: ვა-ო და------ე;

დავის საგანი: განქორწინება;

აღწერილობითი ნაწილი

1. სა-არჩელო მოთხოვნა

1.1. მა----ა თა---------–--ესა და ვა-ო და------ეს შორის შეწყდეს 2008 წლის 13 მარტს რეგისტრირებული ქორწინება.

 

2. მოპა-უხის პოზიცია

2.1. მოპა-უხემ ვა-ო და------ემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

 

საქმის სა-ამართლო განხილვის დროს მოპა-უხე ვა-ო და------ემ არ ცნო სა-არჩელო მოთხოვნა იმ საფუძვლით, რომ არსებობს შერიგების იმედი, ოჯახი შენარჩუნდება და გააგრძელებენ ერთად ცხოვრება-.

 

შერიგების ვადის უშედეგოდ გა-ვლის შემდეგ მოპა-უხე მხარემ სა-ამართლოს მთავარ სხდომაზე მაინც უარი განაცხადა განქორწინებაზე.

 

3. ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.1.1. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები მხარეთა მიერ სადავოდაა გამხდარი.

 

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.2.1. მა----ა თა---------–--ე და ვა-ო და------ე რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებიან 2008 წლის 13 მარტიდან.

 

სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულება-:

- ქორწინების მოწმობა (იხ. ს/ფ 14);

 

3.2.2. მოსარჩელე მა----ა თა---------–--ეს და მოპა-უხე ვა-ო და------ეს თანაცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილები:

- 2009 წლის 28 მარტს დაბადებული ლა-–ი და------ე.

- 2013 წლის 28 დეკემბერს დაბადებული ან-------ა და------ე.

სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულება-:

- დაბადების მოწმობები (იხ. ს/ფ 15-16);

 

3.2.3. მა----ა თა---------–--ე და ვა-ო ვდა------ე ერთ ოჯახად აღარ ცხოვრობენ, მეუღლეთა შემდგომი ერთად ცხოვრება და ოჯახის შენარჩუნება შეუძლებელია, მიუხედავად შესარიგებლად მიღებული ზომებისა. (სა-ამართლომ მეუღლეებს დაუნიშნა ვადა შესარიგებლად, თუმცა უშედეგოდ).

 

სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულება-:

- სარჩელი (იხ. ს/ფ 2-13);

- შესაგებელი (იხ. ს/ფ 21-30);

- მხარეთა ახსნა-განმარტები (იხ.სხდომის ოქმი).

 

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

 

4. შემაჯამებელი სა-ამართლო და-კვნა:

საქმის მა-ა-–ების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებებისა მოსმენის, ა-ევე სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფა-ების შედეგად სა-ამართლო მივიდა იმ და-კვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

5. კანონები, რომლებითაც სა-ამართლომ იხელმძღვანელა

- საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე, 85-ე, 36-ე მუხლები;

- ,,ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის’’ მე-16 მუხლი;

- სამოქა-–აქო და პოლიტიკური უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის 23-ე მუხლი;

- საქართველოს სამოქა-–აქო კოდექსის 1106-ე, 1122-ე, 1127-ე მუხლები;

- ,,სამოქა-–აქო აქტების შესახებ’’ საქართველოს კანონის, 58-ე, 55-ე, 61-ე მუხლები;

 

6. სამართლებრივი შეფა-ება

 

6.1. სა-ამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველი ნაწილით თანახმად, ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა და-აცავად მიმართოს სა-ამართლოს.

 

უფლების სა-ამართლო წესით დაცვის შესაძლებლობა სამოქა-–აქო საპროცესო კანონმდებლობის ფუნდამენტურ პრინციპს წარმოადგენს. საქართველოს სამოქა-–აქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმადაც, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სა-ამართლო წესით დაცვა. აღნიშნული გულისხმობს პირის უფლება-, დაიცვა- თავისი კანონიერი ინტერესები სა-ამართლოს მეშვეობით. ამა-თან, მნიშვნელოვანია, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენა-. უფლების რეა-–იზებისა- სა-ამართლო თანაბრად იცვა- ორივე მოდავე მხარის კანონიერ ინტერესებს.

 

სა-ამართლო აღნიშნავს, რომ სა-ამართლოს ხელმისაწვდომობის უფლების რეა-–იზაცია დისპოზიციურობის პრინციპის გამოვლინებაა, რაც მხარეებს ანიჭებს უფლება- თავისუფლად განკარგონ თავიანთი მატერია-–ური და საპროცესო უფლებები. მხარეები იწყებენ საქმის წარმოება- სა-ამართლოში, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს... (სსს კოდექსის მე-3 მუხლი). გარდა ამისა, სარჩელის უფლებაში გაერთიანებულია ორი უფლება: 1. სარჩელისა აღძვრის უფლება და 2. სარჩელის დაკმაყოფილების უფლება. სარჩელში სა-არჩელო მოთხოვნა უნდა იყოს და-აბუთებული, როგორც მატერია-–ურ-სამართლებრივი, ისე საპროცესო-სამართლებრივი ნორმების შესაბამისად, რაც წარმოადგენს სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობა-. სარჩელის და-აბუთება, მისი, დაკმაყოფილება, ნაწილობრივ დაკმაყოფილება ან არ დაკმაყოფილება უშუა-–ოდ დაკავშირებულია სამართა-–წარმოების ისეთ ფუნდამენტურ პრინციპთან, როგორცაა შეჯიბრობითობა და თანა-წორობა, რაც განმტკიცებულია საქართველოს კონსტიტუციის 85-ე მუხლის მე-3 პუნქტით, რომლის თანახმად, სამართა-–წარმოება ხორციელდება მხარეთა თანა-წორობისა და შეჯიბრებითობის საფუძველზე.

 

6.2. საქართველოს კონსტიტუციის 36-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ქორწინება ემყარება მეუღლეთა უფლებრივ თანა-წორობა-ა და ნებაყოფლობა-.

 

,,ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის’’ პრეამბულა მიუთითებს, ,,ვინაიდან ადამიანთა ოჯახის ყველა წევრისათვის დამახა-იათებელი ღირსების და თანა-წორი და განუყოფელი უფლებების აღიარება წარმოადგენს თავისუფლების, სამართლიანობისა და საყოველთაო მშვიდობის საფუძველს. გენერა-–ური ა-ამბლეა აცხადებს ადამიანის უფლებათა ამ საყოველთაო დეკლარაცია- ისეთ ამოცანად, რომლის შესრულება- უნდა ელტვოდეს ყველა ხა-–ხი და ყველა სახელმწიფო...”

 

მითითებული დეკლარაციის მე-16 მუხლის თანახმად, სრულა-აკოვნება- მიღწეულ კაცებსა და ქა-–ებს უფლება აქვთ რა-ის, ეროვნების ან რელიგიის ნიშნით რაიმე შეზღუდვის გარეშე, დაქორწინდნენ და ოჯახი დააფუძნონ ისინი სარგებლობენ ერთნაირი უფლებებით დაქორწინებისა-, ქორწინებაში ყოფნის დროს და განქორწინებისა-. დაქორწინება შესაძლებელია მხოლოდ ორივე მექორწინე მხარის თავისუფა-– და სრული თანხმობისა-. ოჯახი არის საზოგადოების ბუნებრივი და ძირითადი უჯრედი და მა- უფლება აქვს დაცული იყოს საზოგადოებისა და სახელმწიფოს მხრივ.

 

სამოქა-–აქო და პოლიტიკური უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის 23-ე მუხლის თანახმად, ოჯახი საზოგადოების და სახელმწიფოს ძირითადი უჯრედია და აქვს უფლება, რომ იგი დაიცვან საზოგადოებამ და სახელმწიფომ. არც ერთი ქორწინება არ შეიძლება მოხდეს მექორწინეთა თავისუფა-–ი და სრული თანხმობის გარეშე. ამ პაქტის მონაწილე სახელმწიფოებმა უნდა განახორციელონ საჭირო ღონისძიებანი დაქორწინების, ქორწინებაში ყოფნისა და განქორწინების დროს მეუღლეთა თანა-წორი უფლებებისა და მოვა-–ეობების უზრუნველსაყოფად.

 

6.3. საქართველოს სამოქა-–აქო კოდექსის 1106-ე მუხლის თანახმად ქორწინება ოჯახის შექმნის მიზნით ქა-–ისა და მამაკაცის ნებაყოფლობითი კავშირია, რომელიც რეგისტრირებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავა-–ი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სამოქა-–აქო რეესტრის სააგენტოს ტერიტორიულ სამსახურში. A

 

საქართველოს სამოქა-–აქო კოდექსის 1122-ე მუხლით განსაზღვრულია ქორწინების შეწყვეტის საფუძვლები, კერძოდ, და-ახელებული მუხლის ,,გ” პუნქტის თანახმად, ქორწინება წყდება განქორწინებით.

 

ამავე კოდექსის 1127-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სა-ამართლო იღებს ზომებს მეუღლეთა შესარიგებლად. სა-ამართლოს უფლება აქვს გადადოს საქმის განხილვა და მეუღლეებს დაუნიშნოს ვადა შესარიგებლად, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 6 (ექვს) თვეს. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, განქორწინება მოხდება, თუ სა-ამართლო დაადგენს, რომ მეუღლეთა ერთად ცხოვრება და ოჯახის შენარჩუნება შეუძლებელია, მიუხედავად შესარიგებლად მიღებული ზომებისა. ხსენებული ნორმების სამართლებრივი ანა-–იზი საფუძველს იძლევა და-კვნისათვის, რომ დაქორწინებისათვის, ა-ევე ოჯახის აღდგენისა და შენარჩუნებისათვის მხარეთა ორმხრივი ნების გამოვლენაა საჭირო.

 

6.4. სა-ამართლო დამატებით განმარტავს, რომ ოჯახი არის ქორწინებაზე, ურთიერთგაგებაზე და პატივისცემაზე დაფუძნებული პირთა თავისუფა-–ი და ნებაყოფლობითი თანაცხოვრება. ამდენად, როგორც დაქორწინებისათვის, ა-ევე ოჯახის აღდგენისა და შენარჩუნებისათვის მხარეთა ორმხრივი ნების გამოვლენაა აუცილებელი. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩლე კატეგორიულად წინააღმდეგია ქორწინების შენარჩუნებისა, ვინაიდან მათ შორის ურთიერთობები ვერ გაუმჯობესდა, მიუხედავად სა-ამართლოს მიერ მიცემული შესარიგებელი ვადისა.

 

მოცემულ შემთხვევაში, სა-ამართლოს დადგენილად მიაჩნია ფაქტობრივი გარემოება მა-ზედ, რომ მეუღლეთა (მხარეთა) შემდგომი ერთად ცხოვრება და ოჯახის შენარჩუნება შეუძლებელია, მათი ქორწინებაში დატოვება დაარღვევს მეუღლეთა ქორწინებაში ყოფნის ნებაყოფლობით პრინციპს. შესაბამისად, მა----ა ქავთარაძეს და ვა-ო და------ეს შორის რეგისტრირებული ქორწინება უნდა შეწყდეს.

 

6.5. სა-ამართლო მიუთითებს ,,სამოქა-–აქო აქტების შესახებ’’ საქართველოს კანონის, 58-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სა-ამართლო თავის გადაწყვეტილება- მეუღლეთა განქორწინების შესახებ მისი კანონიერ ძა-–აში შესვლიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში უგზავნის სამოქა-–აქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს გადაწყვეტილების გამოტანის ადგილის მიხედვით. განქორწინების შესახებ სა-ამართლოს მიერ წარდგენილი გადაწყვეტილების საფუძველზე სამოქა-–აქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო ახორციელებს განქორწინების რეგისტრაცია-. ამდენად ,,სამოქა-–აქო აქტების შესახებ’’ საქართველოს კანონის 55-ე მუხლის თანახმად განქორწინებისათვის სავა-–დებულოა მისი რეგისტრაცია სამოქა-–აქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოს მიერ. ამავე კანონის 61-ე მუხლის თანახმად, განქორწინების შემთხვევაში ქორწინება შეწყვეტილად ითვლება განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან.

 

ხსენებულ საკანონმდებლო რეგულაციის გათვა-–ისწინებით, სა-ამართლო განუმარტავს მხარეებს, რომ მხოლოდ, სა-ამართლოს გადაწყვეტილება არ არის საკმარისი და ქორწინება შეწყვეტილად ითვლება სამოქა-–აქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან.

 

7. საპროცესო ხარჯები:

 

7.1. „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟი არის საქართველოს ბიუჯეტებში შენატანი, რომელსაც იხდიან ფიზიკური და იურიდიული პირები სახელმწიფოს მიერ მათი ინტერესების შესაბამისი იურიდიული მოქმედებების შესრულებისათვის და სათანადო საბუთების გაცემისათვის. ამავე კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით კი განსაზღვრულია სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელი სუბიექტები და გათვა-–ისწინებულია, რომ სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელებად ითვლებიან ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომელთა ინტერესებიდან გამომდინარეც სპეცია-–ურად რწმუნებული დაწესებულებები ა-რულებენ იურიდიულ მოქმედებებს და გა-ცემენ შესაბამის საბუთებს.

 

საქართველოს სამოქა-–აქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სა-არგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სა-ამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

 

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ 2018 წლის 09 იანვარს გადახდილი იქნა სახელმწიფო ბაჟი 100 ლარის ოდენობით.

 

8. უზრუნველყოფის ღონისძიება-თან დაკავშირებული საკითხები:

სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ ყოფილა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

 

სა-ამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქა-–აქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 53-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე მუხლებით და

 

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა ;

 

1. მოსარჩელე მა----ე თა---------–--ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

 

2. შეწყდეს მა----ა თა---------–--ეს (დაბადებული 1986 წლის 6 დეკემბერს პ/ნ 33001062133) და ვა-ო და------ეს (დაბადებული 1985 წლის 21 იანვარს პ/ნ 54001019090) შორის სამოქა-–აქო რეესტრის სააგენტოს ჭიათურის სამოქა-–აქო რეესტრის სამსახურის მიერ 2008 წლის 13 მარტს მნ №0127219 სააქტო ჩანაწერით რეგისტრირებული ქორწინება;

 

3. მოპა-უხე ვა-ო და------ეს დაეკისროს მოპა-უხე მა----ა თა---------–--ის სა-არგებლოდ მის მიერ წინა-წარ გადახდილი ბაჟის თანხის 100 ლარის ანაზღაურება;

 

4. განემარტოს მხარეებს, რომ ქორწინება შეწყვეტილად ითვლება სამოქა-–აქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან;

 

5. გადაწყვეტილების გა-აჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადება- ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვა-–დებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ოზურგეთის რაიონულ სა-ამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ა-ლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გა-აჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.საქართველოს სამოქა-–აქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვა-–ისწინებული პირებისათვის, ა-ევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ა-ლის გაგზავნა და ჩაბარება უზრუნველყოს სა-ამართლომ ამავე კოდექსის 70–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით;

 

6. გადაწყვეტილება შეიძლება გა-აჩივრდეს სააპელაციო წესით ქუთაისის სააპელაციო სა-ამართლოს სამოქა-–აქო საქმეთა პა-–ატაში (მისამართი: ქ. ქუთაისი ნიუ-პორტის ქ.№32) გადაწყვეტილების მე-5 პუნქტით გათვა-–ისწინებული წესების დაცვით, მხარეთათვის და-აბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტიდან 14 დღის ვადაში ოზურგეთის რაიონული სა-ამართლოს (მისამართი: ოზურგეთი, სიორიძის ქ. №14) მეშვეობით;

 

მოსამართლე ნანა ჯოხაძე