გადაწყვეტილება

საქმე №020-1001-002295156 (3/13-1-)

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

 

22 მაისი, 201- წელი ქ. ზუ-------

 

შ ე ს ა ვ ა ლ ი ნ ა წ ი ლ ი

 

ზუ-------ს რაიონული სასამართლო

მოსამართლე - მანუჩარ ცაცუა

სხდომის მდივანი - ანა კვირტია

 

მოსარჩელე - ლა-–-----–-ა

 

მოპასუხე - აბა–-ს, ზუ-------ს, მა-------–-ს, მე----ის, სე----ს, ჩხ------–---ს, წა-–------ის, ხო--ს მუ--–----–---------ა და ქალ-----------------–-პალიტეტის ად----------–-ულ სა---------–ი სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ა

წარმომადგენელი - მა---------ა

 

მესამე პირი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

წარმომადგენელი - ერ---–ე მა--------ე

 

დავის საგანი - სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების დაკისრება

 

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

 

1. სასარჩელო მოთხოვნა

 

1.1.მოპასუხე აბა–-ს, ზუ-------ს, მა-------–-ს, მე----ის, სე----ს, ჩხ------–---ს, წა-–------ის, ხო--ს მუ--–----–---------ა და ქალ-----------------–-პალიტეტის ად----------–-ულ სა---------–ი სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ გაუცემელი ხელფასის, დარიცხული თანხის - 4-- ლარის (ხელზე გასაცემი თანხა - 36-,28 ლარი) ანაზღაურების დაკისრება.

 

სარჩელი ეფუძნება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელე მიუთითებს, რომ იგი მუშაობდა სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ა–-.

 

ად----------–-ას მოსარჩელის მიმართ გააჩნია დავალიანება 199--200- წლებში გაუცემელი ხელფასის სახით, რაც შეადგენს 4-- ლარს, დარიცხული თანხას, ხოლო ხელზე გასაცემია 36-,28 ლარი. ეს გარემოება დასტურდება სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ის 2--- წლის 0- დეკემბრის №01/16-- ცნო--თ.

 

მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისაგან აღნიშნული თანხის ანაზღაურება, თუმცა უშედეგოდ, მას უარი ეთქვა დაგროვილი ხელფასის გაცემაზე (იხ---------–--------------–-–--------------–---------------------

 

2. მოპასუხის პოზიცია

 

2.1. მოპასუხე მხარემ წერილო--თ შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე სარჩელი არ ცნო და უარი განაცხადა დავალიანების ანაზღაურებაზე იმ მოტივით, რომ ამჟამად მოქმედი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებს სამსახურიდან გათავისუფლებულ პირებზე წინა წლებში წარმოქმნილი საბიუჯეტო დავალიანების დაფარვის წესს.

 

3. მესამე პირის პოზიცია

 

3.1. მესამე პირის - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელმა განმარტა, რომ იგი ენდობა სასამართლოს გადაწყვეტილებას.

 

4.დავის ფაქტობრივი გარემოებები

 

4.1.უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

4.1.1.ლა-–-----–-ა 199- წლიდან 2--- წლამდე მუშაობდა სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ა–- (შემდგომში - აბა–-ს, ზუ-------ს, მა-------–-ს, მე----ის, სე----ს, ჩხ------–---ს, წა-–------ის, ხო--ს მუ--–----–---------ა და ქალ-----------------–-პალიტეტის ად----------–-ულ სა---------–ი სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ა).

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

-სარჩელი, შესაგებელი;

-განკარგულებები (ს.ფ. 11-13);

-პროცესის მონაწილეთა ახსნა-განმარტება (იხ. 07.0-.201- წლის სასამართლო სხდომის ოქმი).

 

4.1.2. აბა–-ს, ზუ-------ს, მა-------–-ს, მე----ის, სე----ს, ჩხ------–---ს, წა-–------ის, ხო--ს მუ--–----–---------ა და ქალ-----------------–-პალიტეტის ად----------–-ულ სა---------–ი სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ას ლა-–-----–-ას მიმართ ერიცხება 199--200- წლებში დაგროვილი სახელფასო დავალიანება დარიცხული თანხის სახით - 4-- ლარის ოდენო--თ (ხელზე გასაცემი თანხა - 36-,28 ლარი).

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

-სარჩელი, შესაგებელი;

-0-/12/---- წლის №01/16-- წერილი (ს.ფ. 15);

-პროცესის მონაწილეთა ახსნა-განმარტება (იხ. 07.0-.201- წლის სასამართლო სხდომის ოქმი).

 

4.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

4.2.1.მოპასუხე მხარე მოსარჩელის მოთხოვნას არსებული სახელფასო დავალიანების - 4-- ლარის მისთვის ანაზღაურების თაობაზე არ აკმაყოფილებს, რადგან თვლის, რომ მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს წინა წლებში წარმოქმნილი საბიუჯეტო დავალიანების დაფარვის წესს და ვალდებულებას.

 

ლა-–-----–-ას მოთხოვნა მიეკუთვნება სოციალურ დავათა კატეგორიას, რაც ნიშნავს იმას, რომ ამ ხასიათის მოთხოვნები დაკავშირებულია პირის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ინტერესებთან. აღნიშნულის გამო, მოპასუხემ კანონით დადგენილი წესით უნდა აანაზღაუროს სახელფასო დავალიანება.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

 

-სარჩელი, შესაგებელი;

-0-/12/---- წლის №01/16-- წერილი (ს.ფ. 15);

-29.12.2--- წლის №01/1-16 წერილი (ს.ფ. 21);

-პროცესის მონაწილეთა ახსნა-განმარტება (იხ. 07.0-.201- წლის სასამართლო სხდომის ოქმი).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

 

5.შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

საქმის მასალების გაცნო--ს, პროცესის მონაწილეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანო--ს შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

6.კანონები (საერთაშორისო აქტები), რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

 

,,საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი; საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსი; ,,ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია’’; „ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ“ საერთაშორისო პაქტი; „ევროპის სოციალური ქარტია’’.

 

7.სამართლებრივი შეფასება

 

7.1.სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს კანონმდებლო--ს შემადგენელი ნაწილია ევროპის სოციალური ქარტია (საქართველოსთან მიმართება–- ძალა–-ა 200- წლის 1 ოქტომბრიდან, რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 200- წლის 1 ივლისის N 1-76 – რს დადგენილებით), რომელიც სოციალურ საკითხად განიხილავს შრომითი ურთიერთობებს. ეს გულისხმობს იმას, რომ შრომის უფლება სოციალური უფლებაა, რაც ადამიანის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ინტერესებთან არის დაკავშირებული, მისი რეალიზაცია აუცილებელია ადამიანის არსებო--სათვის და საზოგადოებრივ ცხოვრება–- სრულყოფილი მონაწილეო--სათვის. სამსახურიდან გათავისუფლების შემთხვევა–- კი შესაძლოა პირი დარჩეს უმუშევარი, რაც მას აყენებს გარკვეული საფრთხეებისა თუ რისკ-ფაქტორების წინაშე. ამაზე მეტყველებს სხვა საერთაშორისო აქტებიც. კერძოდ, 194- წლის 10 დეკემბრის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია (ძალა–-ა საქართველოს უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 15 სექტემბრის დადგენილებით), კონვენცია დასაქმების პოლიტიკის შესახებ (საქართველოში ძალა–-ა საქართველოს პარლამენტის 199- წლის 16 მაისის №235 დადგენილებით) და სოციალური, ეკონომიკური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტი (საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებულია 1994 წლის 25 იანვარს).

 

საყოველთაო დეკლარაციის 23-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ყოველ ადამიანს აქვს შრომის, სამუშაოს თავისუფალი არჩევის, შრომის სამართლიანი და ხელსაყრელი პირობების და უმუშევრო--საგან დაცვის უფლება. ამავე მუხლის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება იღებდეს სამართლიანსა და დამაკმაყოფილებელ გასამრჯელოს.

 

ამრიგად, საერთაშორისო აქტები სა---–-–---ოს აკისრებს პასუხისმგებლობას შეასრულოს სახელფასო ვალდებულებები მათი წარმოშო--სა და შესრულების მომენტისათვის კანონმდებლო--თ რეგლამენტირებული ნორმების მიხედვით.

 

დადგენილია, რომ მოსარჩელის სახელფასო დავალიანება მოპასუხეს წარმოეშვა 199--200- წლებში და დღეისათვის მოსარჩელე დავობს ამ პერიოდში წარმოქმნილ და შეუსრულებელ ვალდებულებებზე.

 

1997 წლის 01 დეკემბრიდან ძალა–- შევიდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომელმაც იმოქმედა 2--- წლის 01 ივლისამდე. ამ პერიოდიდან კი ამოქმედდა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონის ახალი რედაქციის ძირითადი ნორმები.

 

სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე მუშაობდა რა სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ა–- არსებულ სტ-----------ა–-, იმ-------------–------------------------ა–- მოპასუხე ად----------–-ულ ორგანოსთან და როგორც ძალადაკარგული, ისე მოქმედი ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით, წარმოადგენდა საჯარო მოსამსახურეს შესაბამისი შრომითი ანაზღაურების უფლებით.

 

სადავო პერიოდში მოქმედი და ძალადაკარგული ,,საჯარო სამსახურის შესახებ’’ საქართველოს კანონი აწესრიგებდა საჯარო სამსახურის განხორციელებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. კერძოდ, კანონის 37-ე პირველი პუნქტის მიხედვით, ამ კანონის მე-9 მუხლის საფუძველზე მოსამსახურეს უფლება აქვს სამსახურში მიღების დღიდან სამსახურიდან განთავისუფლების დღემდე მიიღოს შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი). მოსამსახურის შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი) მოიცავს თანამდებობრივ სარგოს, პრემიას და კანონით გათვალისწინებულ დანამატებს. დანამატების გაცემა უნდა განხორციელდეს მხარჯავი დაწესებულებებისათვის ბიუჯეტის კანონით დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში.

 

იმავე მუხლის მე-4 პუნქტით, მოსამსახურეთა შრომითი გასამრჯელოს (ხელფასის) ფონდის ფორმირების წყაროა შესაბამისი ბიუჯეტი. საბიუჯეტო ასიგნებათა შემცირება არ შეიძლება იყოს მოსამსახურეთა შრომითი გასამრჯელოს (ხელფასის) და ამ კანონით გათვალისწინებული სხვა გარანტიების დაფინანსების შემცირების საფუძველი.

 

სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოპასუხის პოზიციას მოქმედი კანონმდებლო--თ წინა წლებში წარმოქმნილი საბიუჯეტო დავალიანების დაფარვის წესისა და ვალდებულების არარსებო--ს თაობაზე და აღნიშნავს, რომ 2009 წლის 1- დეკემბერს მიღებული ,,საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის” 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სა---–-–---ო ბიუჯეტში შექმნილია წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანებების და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი, რომლის განკარგვა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლო--თ დადგენილი წესით და საქართველოს მთავრო--ს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით, წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდიდან თანხებს საქართველოს მთავრო--ს შესაბამისი გადაწყვეტილების საფუძველზე გამოყოფს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო.

 

მოცემულ შემთხვევა–-, დადგენილია, რომ მოსარჩელე ითხოვს სწორედ წინა წლებში წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანების მოპასუხისაგან ანაზღაურებას, რაც თავად მოპასუხის მიერ 0-.12.2--- წელს გაცემული №01/16-- წერილის თანახმად, შეადგენს დარიცხული სახით 4-- ლარს, ხოლო ხელზე გასაცემი თანხაა 36-,28 ლარი.

 

სასამართლო თვლის, რომ ზემოთ მითითებული ნორმები წარმოადგენენ სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძველს. მოპასუხე ად----------–-ული ორგანოს მხრიდან, როგორც სა---–-–---ო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულებისაგან სახელფასო დავალიანების ანაზღაურებაზე უარი, არსებული სა---–-–---ო პოლიტიკის საწინააღმდეგო და კანონშეუსაბამოა.

 

მოპასუხე ად----------–-ული ორგანოს მიერ მოქმედების განუხორციელებლობა - ხელფასის გაუცემლობა, პირდაპირ და უშუალო ინდივიდუალურ ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს და საქმეზე გამოყენებული უნდა იქნეს საქართველოს ად----------–-ული საპროცესო კოდექსის 331-ე მუხლი, რომლის თანახმად, თუ ად----------–-ული ორგანოს მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელება, ან უარი რაიმე მოქმედების განხორციელებაზე უკანონოა და ის პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს, სასამართლო ამ კოდექსის 24-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანს გადაწყვეტილებას, რომლითაც ად----------–-ულ ორგანოს ავალებს განახორციელოს ეს მოქმედება ან თავი შეიკავოს ამ მოქმედების განხორციელებისაგან.

 

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მოთხოვნა დასაბუთებულია და ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

 

8. საპროცესო ხარჯები

 

8.1.სასამართლო ხარჯების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემდეგნაირად:

 

მოსარჩელე გათავისუფლებულია სა---–-–---ო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სა---–-–---ო ბაჟის გადახდისაგან ,,სა---–-–---ო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის საფუძველზე (ფიზიკური პირები – სარჩელებზე ხელფასის გადახდევინების შესახებ და სხვა მოთხოვნებზე შრომის ანაზღაურების თაობაზე, რომლებიც გამომდინარეობს შრომის სამართლებრივი ურთიერთო--დან).

 

მოპასუხე გათავისუფლებულია სა---–-–---ო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სა---–-–---ო ბაჟის გადახდისაგან ,,სა---–-–---ო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის ,,უ” ქვეპუნქტის საფუძველზე (დაწესებულებები (ორგანიზაციები), რომელთა ხარჯები ფინანსდება მხოლოდ სა---–-–---ო ბიუჯეტიდან – ყველა საქმეზე).

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, თუ ორივე მხარე განთავისუფლებულია სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან, მა–-ნ სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეულ ხარჯებს გაიღებს სა---–-–---ო.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა რა საქართველოს ად----------–-ული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-2, მე-3, მე-4, მე-5, მე-9, მე-12, 24-ე, 331 მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 55-ე, 243-ე, 24--ე, 245-ე, 24--ე, 249-ე, 258-ე, 369-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

 

1.ლა-–-----–-ას სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

 

2.მოპასუხე აბა–-ს, ზუ-------ს, მა-------–-ს, მე----ის, სე----ს, ჩხ------–---ს, წა-–------ის, ხო--ს მუ--–----–---------ა და ქალ-----------------–-პალიტეტის ად----------–-ულ სა---------–ი სა---–-–---ო რწ---------–-ს - გუბ------------ს ად----------–-ას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს გაუცემელი ხელფასის, დარიცხული თანხის - 4-- ლარის (ხელზე გასაცემი თანხის - 36-,28 ლარის) ანაზღაურება;

 

3.მხარეები გათავისუფლებული არიან სა---–-–---ო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სა---–-–---ო ბაჟის გადახდისაგან;

 

4.გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო საჩივრით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს (მდებარე: ქ. ქუთაისი, ნიუპორტის ქ. N32) ად----------–-ულ საქმეთა პალატა–-, ზუ-------ს რაიონული სასამართლოს (მდებარე: ქ. ზუ-------, რევაზ ლაღიძის ქ. №12) მეშვეო--თ, 14 დღის ვადა–- დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის მხარისათვის გადაცემის მომენტიდან.

 

მოსამართლე მანუჩარ ცაცუა