გადაწყვეტილება

საქმე № 051310018002447672

საქმე №3/3-18წ

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

 

05.07.2018 წელი ქ. დედოფლისწყარო

 

შესავალი ნაწილი

 

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს

დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი

 

მოსამართლე - მერაბ ღვინიაშვილი

 

სხდომის მდივანი - დავით თეთრაული

 

მოსარჩელე - სს------–---–--------------------------------------------–--–------------------–------------–--ა;

წარმომადგენელი - თე------–---–ი;

 

მოპასუხე - ეთ-------------ი

დავის საგანი: - ზედმეტად მიღებული საარსებო შემწეობის 100 ლარის უკან დაბრუნება;

 

აღწერილობითი ნაწილი

 

1. სასარჩელო მოთხოვნა

 

მოპასუხე ეთ-------------ს დაეკისროს სოციალურად დაუცველი ოჯახებისთვის განკუთვნილი ზედმეტად აღებული სახელმწიფო დახმარების 100 (ასი) ლარის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ ანაზღაურება (უკან დაბრუნება).

 

სარჩელის საფუძვლები:

 

სს------–---–--------------------------------------------–--–------------------–------------–--ის 2015 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ეთ-------------ის და ლე-------------ის ოჯახი ცნობილი იქნა სოციალურად დაუცველ ოჯახად, მიენიჭა სარეიტინგო ქულა 32510 და დაენიშნა სოციალური დახმარება ყოველთვიურად 100 ლარის ოდენობით. ოჯახის წევრმა ლე-------------მა 2017 წლის 1 მაისიდან მუშაობა დაიწყო შპს ,,პი---ში", რაც ეთ-------------ს ერთი თვის ვადაში არ უცნობებია სოციალური მომსახურების სააგენტოს ადგილობრივი ორგანოსთვის. 2017 წლის ივლისის თვეში ოჯახს არასწორად დაერიცხა 100 ლარი. ეთ-------------ს გაეგზავნა შეტყობინება ნებაყოფლობით დაებრუნებინა ზედმეტად მიღებული თანხა, რაც მას არ გაუკეთებია და დღეის მდგომარეობით მისი დავალიანება შეადგენს 100 ლარს.

 

2. მოპასუხის პოზიცია

 

2.1. ეთ-------------ს წერილობითი შესაგებელი არ წარმოუდგენია, თუმცა სასამართლო სხდომაზე მან განმარტა, რომ მისთვის ცნობილია სოციალური მომსახურების სააგენტოს მოთხოვნის შესახებ, მიიღო მათგან გამოგზავნილი შეტყობინებები, თუმცა მძიმე ეკონომიური მდგომარეობიდან გამომდინარე არ შეუძლია მოთხოვნაში მითითებული თანხის გადახდა. დღესაც იმყოფება უკიდურესად მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში.

 

3. ფაქტობრივი გარემოებები.

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1.1. ეთ-------------ის და ლე-------------ის ოჯახი 2015 წლის 3 აგვისტოდან ყოველთვიურად იღებდა საარსებო შემწეობის თანხას 100 (ასი) ლარის ოდენობით;

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

 

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

- 03.08.2018 წლის გადაწყვეტილება სოციალური დახმარების დანიშვნის შესახებ;

 

3.1.2. ლე-------------ი 2017 წლის 1 მაისიდან მუშაობს შპს ,,პი---ში" და აქვს დამოუკიდებელი შემოსავალი 450 ლარის ოდენობით. აღნიშნულის შესახებ არც ლე-------------ს და არც ეთ-------------ს არ უცნობებია სოციალური მომსახურების სააგენტოს ტერიტორიეული ორგანოსათვის, რის გამოც ლე-------------ს გაუუქმდა რეგისტრაცია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

 

-მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.3. ეთ-------------ს ზედმეტად ჩაერიცხა 2017 წლის ივლისის თვის საარსებო შემწეობის თანხა 100 ლარის ოდენობით, რაც ექვემდებარება დაბრუნებას.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტება;

-სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 04.08.2017 წლის N04/50906 წერილი;

 

3.1.4. ეთ-------------ს სოციალური მომსახურეობის სააგენტოს დედოფლისწყაროს რაიონული განყოფილების მიერ 14.08.2017წ. N04-10-06/771, 29.09.2017 წლის N04-10-06/918 და 07.11.2017 წლის N04-10-06/1022 წერილებით ეცნობა ზედმეტად მიღებული საარსებო შემწეობის თანხის, 100 ლარის უკან დაბრუნების შესახებ;

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

 

-მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტება;

- 14.08.2017წ. N04-10-06/771, 29.09.2017 წლის N04-10-06/918 და 07.11.2017 წლის N04-10-06/1022 წერილები;

 

3.2. სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:

 

3.2.1. საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისისი N145 დადგენილების მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ" და ,,გ" ქვეპუნქტის და მე-3 პუნქტის თანახმად, საარსებო შემწეობის მიმღები ოჯახი ვალდებულია აცნობოს ეკონომიკური მდგომარეობის ცვლილება ან ოჯახის მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის შეცვლა, ამ ცვლილებიდან ერთი თვის ვადაში, შეასრულოს სააგენტოს მიერ განსაზღვრული და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა მოვალეობანი. ამავე მუხლის მესამე პუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მიზნებისთვის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის ცვლილებად ითვლება მხოლოდ ოჯახის წევრების შემოსავლის გაზრდა/გაჩენა, უძრავი ქონების და საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 31 დეკემბრის N758 დადგენილებით დამტკიცებული სოციალურად დაუცველი ოჯახების (შინამეურნეობების) სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგიით გათვალისწინებული მოძრავი ქონების შეძენა.

 

დადგენილია, რომ ეთ-------------მა არ შეატყობინა სოციალური მომსახურების სააგენტოს ტერიტორიული ორგანოს სოციალურად დაუცველი ოჯახის წევრის შემოსავლის გაჩენის შესახებ და ზედმეტად მიიღო 2017 წლის ივლისის თვის საარსებო შემწეობის თანხა 100 ლარი.

 

სამოტივაციო ნაწილი

 

4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმების, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სარჩელი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

 

,,საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის №145”, ,,საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 ივნისის №155’’ და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 24 აპრილის N126 დადგენილება, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე და 394-ემუხლი.

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

6.1. სასამართლო იზიარებს მოსარჩელის პოზიციას და მიიჩნევს, რომ მოპასუხემ უკანონოდ მიიღო 2017 წლის ივლისის თვის ზედმეტად გაცემული საარსებო შემწეობის თანხა 100 ლარი, რაც მას კანონით აღარ ეკუთვნოდა, რადგან ოჯახის ერთ-ერთი წევრი ლე-------------ი დასაქმებულია შპს ,,პი---ში" და გაუჩნდა დამატებითი შემოსავალი ხელფასის სახით.

 

6.1.2. საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის №145 დადგენილების, ,,სოციალური დახმარების შესახებ’’ მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ა’’ ქვეპუნქტის თანახმად, საარსებო შემწეობის მიმღები ოჯახი ვალდებულია: დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს ოჯახის წევრთა შემადგენლობაში მომხდარი ცვლილებები წევრის გარდაცვალება, დაბადება, ქორწინება, საზღვარგარეთ სამ თვეზე მეტი ვადით წასვლა და სხვ. ამავე დადგენილების მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ’’ ქვეპუნქტის და მე-11 მუხლის მე-16 პუნქტის თანახმად, სააგენტო უფლებამოსილია, არსებული/გამოვლენილი ფაქტების გათვალისწინებით მიიღოს გადაწყვეტილება შემწეობის დანიშვნის, დანიშვნაზე უარის თქმის, შეჩერების, შეწყვეტის ან/და შემწეობის ოდენობის გადაანგარიშების შესახებ;

 

საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 24 აპრილის N126 დადგენილების, ,,სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმირების წესის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის ,,დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სადაც განსაზღვრულია ოჯახის უფლება-მოვალეობანი განაცხადის შევსება და სააგენტოში ჩაბარება ადასტურებს, რომ ოჯახი თანახმაა: ოჯახის მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის, დემოგრაფიული (ოჯახის წევრთა რაოდენობის გაზრდა ან შემცირება) ან სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეცვლის შესახებ აცნობოს სააგენტოს ამ ცვლილებიდან ერთი თვის ვადაში. დადგენილია, რომ აღნიშნული ვალდებულების შესრულება ეთ-------------ის ოჯახის მხრიდან არ მომხდარა, რის გამოც მას ზედმეტად ჩაერიცხა 100 ლარი. ასევე, დადგენილია, რომ ოჯახის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების შეწყვეტის შესახებ ოქმი მოპასუხე მხარეს არ გაუსაჩივრებია.

 

6.1.3. ზემოაღნიშნულ ნორმათა ანალიზი ცხადჰყოფს, რომ საარსეო შემწეობის მიმღები ოჯახი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს სააგენტოს, ოჯახის წევრთა შემადგენლობაში მომხდარი ცლილებების შესახებ, რაც მოპასუხის ოჯახს არ უცნობებია სააგენტოსთვის მათი ოჯახის წევრის მიერ შემოსავლის გაჩენის შესახებ ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით დადგენილია, რომ თანხა, რომელიც მიიღო მოპასუხემ აღარ მიიჩნევა სოციალურ დახმარებათ (საარსებო შემწეობად).

 

6.1.4. შესაბამისად, ცალსახაა, რომ ბენეფიციარის ეთ-------------ის ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვა განხორციელდა სათანადო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, რადგან აღარ არსებობდა უფლებამოსილი ორგანოს იმ ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი, რომლის ძალითაც იგი ახდენდა მოპასუხის ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვას. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელეს უფლება აქვს უსაფუძვლო გამდიდრების მარეგულირებელ ნორმებზე დაყრდნობით მოითხოვოს მოპასუხისთვის უსაფუძვლოდ ჩარიცხული თანხების უკან დაბრუნება.

 

6.1.5. სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გარდა ადმინისტრაციული კანონმდებლობისა, გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმები, რომელიც ასევე არეგულირებს მოცემულ ურთიერთობას. სასამართლო განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ის ნორმები, რომლებიც არეგულირებს უსაფუძვლო გამდიდრებას, რომელთა თანახმადაც პირის მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის სახეზე უნდა იყოს გარკვეული კუმულატიური წინაპირობები, კერძოდ: ა) მოპასუხე უნდა გამდიდრდეს; ბ) მოპასუხის გამდიდრება უნდა გამოიწვიოს მოსარჩელის ქმედებამ, - ქმედებასა და შედეგს შორის უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი; გ) მოპასუხის გამდიდრება, როგორც შედეგი, უნდა იყოს უკანონო, ანუ მას არ უნდა ჰქონდეს კანონისმიერი შესაძლებლობა კომპენსაციის გარეშე მიითვისოს აღნიშნული ქონება. რომელიმე ამ პირობის არარსებობა გამორიცხავს უსაფუძვლო გამდიდრების საფუძველზე პირის მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, ამიტომ ცალ-ცალკე და ერთობლივად უნდა დადგინდეს თითოეული მათგანის არსებობა.

 

6.1.6. განსახილველ შემთხვევაში სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხემ მოსარჩელისგან მიიღო კონკრეტული ოდენობის თანხა, რასაც ცხადია მოჰყვებოდა მისი გამდიდრება, რაც, როგორც აღინიშნა, გამოწვეული იყო მოსარჩელის ქმედებით. ამასთან, საყურადღებოა ისიც, რომ თანხის გადარიცხვა ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე განხორციელდა, შესაბამისად, მოპასუხის გამდიდრება და მიზეზობრივი კავშირის არსებობა მოსარჩელის ქმედებასა და მოპასუხის გამდიდრებას შორის უდავოდ სახეზეა. ასევე, არ იკვეთება გამდიდრების ანაზღაურების გარეშე მითვისების შესაძლებლობის კანონისმიერი თუ სახელშეკრულებო საფუძვლები. სახელდობრ, განსახილველ შემთხვევაში, სოციალური მომსახურების სააგენტო ვალდებული იყო ,,საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის №145” და ,,საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 ივნისის №155’’ დადგენილებების შესაბამისად მოეხდინა სოციალური დახმარების ყოველთვიური ფულადი უზრუნველყოფა. მოპასუხის მიმართ შემწეობის შეწყვეტამ მისი ოჯახის წევრის მიერ მუშაობის დაწყების და შემოსავლის მიღების შეუტყობინებლობის გამო კი, მოსარჩელის მიერ განხორციელებულ ქმედებებს ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა. ამდენად, სავსებით შესაძლებელია სადავო ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად ზიანის ანაზღაურების მარეგულირებელი ნორმების გამოყენება, კერძოდ კი, სამოქალაქო კოდექსის 317-ე და 394-ე მუხლებით. მოპასუხემ მოსარჩელისგან ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე მიიღო 100 ლარი, რითაც ზიანი მიადგა სახელმწიფო ბიუჯეტს.

 

ამასთან მოპასუხე მხარის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი საწინააღმდეგო მტკიცებულება რაც გააბათილებდა მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სოციალური მომსახურების სააგენტოს სარჩელი საფუძვლიანია, იგი უნდა დაკმაყოფილდეს და მოპასუხე ეთ-------------ს უნდა დაეკისროს 100 ლარის გადახდა.

 

7. საპროცესო ხარჯები

 

7.1. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, სახელმწიფო ბაჟი არ გადაიხდება სახელმწიფო სოციალური დაცვის საკითხთან დაკავშირებით აღძრულ სარჩელზე.

 

7.1.1. შესაბამისად, ეთ-------------ი უნდა გათავისუფლდეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-2, მე-9, მე-12, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8 მუხლით, 55-ე, 243-244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე, 364-ე და 369-ე მუხლებით,გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

 

1. მოსარჩელის - სოციალური მომსახურების სააგენტოს სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდეს;

 

2. მოპასუხეს - ეთ-------------ს (პ/ნ 1----------) დაეკისროს უკანონოდ მიღებული ფულადი სოციალური დახმარების (საარსებო შემწეობის) - 100 (ასი) ლარის ანაზღაურება სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

 

3. მოპასუხე ეთ-------------ი გათავისუფლებულია სასამართლო ხარჯებისაგან;

 

4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო საჩივრის შეტანის გზით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში (მდებარე: ქ.თბილისი, გრიგოლ რობაქიძის გამზ. 7ა) სიღნაღის რაიონული სასამართლოს დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს მეშვეობით (მდებარე: ქ. დედოფლისწყარო, ჰ. გონაშვილის ქ. N2) 14 დღის ვადაში დასაბუთებული გადაწყვეტილების მხარეთათვის გადაცემის მომენტიდან.

 

მოსამართლე მერაბ ღვინიაშვილი