განაჩენი

საქმე # 080100119003137049

საქმე №1/688-19 წ.

გ ა ნ ა ჩ ე ნ ი

საქართველოს სახელით

შესავალი ნაწილი

30.08.2019 წელი ქ. ქუთაისი

ქუთაისის საქალაქო სასამართლო

მოსამართლე ნანა ჯოხაძე

სხდომის მდივანი ნიტა ფაიქიძე

 

ბრალდების მხარე

პროკურორი: გი------------ე;

 

დაცვის მხარე

ადვოკატები: ლი----------ე;

 

ღია სასამართლო სხდომაზე არსებითად განიხილა სისხლის სამართლის საქმე

№0-----------

 

ბრალდებული: რო------–----–--ე

მამის სახელი: რა--ზ

დაბადების თარიღი: 2---------წ.

პირადი ნომერი: 6----------

მოქალაქეობა: საქართველო

განათლება: ტექნიკური

ოჯახური მდგომარეობა: დასაოჯახებელი

ნასამართლობა: არ მქონე

მცხოვრები: ქ. ქუ-----ი, ი. ჭა------ის გამზირი კორპ. 3----------

 

კვალიფიკაცია: საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილი და 111-151-ე მუხლის პირველი ნაწილი.

 

დისპოზიცია: სიცოცხლის მოსპობის მუქარა, როდესაც იმას, ვისაც ემუქრებიან, გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში;

ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობა, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი ან ტანჯვა და რასაც არ მოჰყოლია ამ კოდექსის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი.

 

1. წარდგენილი ბრალდების არსი.

 

2019 წლის 20 მაისს, ქუ-----ში ი. ჭა------ის გამზირი №-----ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაში რო---ი მა–----–--ე დანის გამოყენებით სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა დედას - გუ-–----ა მა–----–--ეს. დაზარალებულს გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში.

 

2019 წლის 25 მაისს, ქუ-----ში ი. ჭა------ის გამზირი №-----ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაში რო---ი მა–----–--ემ ორივე ხელი კრა და კედელზე მიანარცხა, ფეხი ჩაარტყა მარჯვენა ფეხში დედას გუ-–----ა მა–----–--ეს. ძალადობის შედეგად დაზარალებულმა განიცადა ფიზიკური ტკივილი.

 

2. სასამართლომ დაადგინა.

 

სასამართლო სხდომაზე, მხარეთა მონაწილეობით გამოკვლეული მტკიცებულებების, წინამდებარე სისხლის სამართლის საქმესთან რელევანტურობის, დასაშვებობის, უტყუარობისა და საკმარისობის შეფასების საფუძველზე, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების გაანალიზებისა და ურთიერთშეჯერების შედეგად, სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ რო------–----–--ე ცნობილ უნდა იქნეს უდანაშაულოდ და გამართლდეს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 111-151-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებებში.

 

3. ქმედების სამართლებრივი აღწერა.

 

3.1. სასა--რთლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხვის დროს გო---–-------–---–მა განმარტა, რომ - გუ-–----ა მა–----–--ე არის მისი მეუღლის მამიდაშვილის შვილი. როგორც მისთვის არის ცნობილი გუ-–----ა მა–----–--ესა და რო------–----–--ეს შორის იყო კარგი ურთიერთობა. მომხდარი შემთხვევიდან, ორი დღით ადრე მას დაურეკა ქალბატონმა გუ-–----ამ და უთხრა, რომ მისი შვილი ეჩხუბებოდა, რაზეც გოგუცასგან მიიღო რჩევა, რომ დაეთმო მისი შვილისთვის. როდესაც აღნიშნული ფაქტი მოხდა, მას კვლავ დაურეკა დაზარალებულმა გუ-–----ა მა–----–--ემ და უთხრა რომ მისი შვილი რო---ი მას ეჩხუბებოდა და ემუქრებოდა. სასა--რთლო სხდომაზე მოწმის დაკითხვის დროს მოწმემ დაადასტურა მის მიერ 2019 წლის 8 ივნისს მიცემული ჩვენების სისწორე. მოწმის განმარტებით ის დანაშაულის ჩადენის ფაქტს არ შესწრებია და ამ ინფორმაციას ფლობს მხოლოდ დაზარალებულ გუ-–----ა მა–----–--ის მონაყოლიდან გამომდინარე, ის მანამდე არ შესწრებია დედა-შვილს შორის მომხდარ სხვა კონფლიქტს და არც არასდროს არ უნახავს რო------–----–--ე ნასვამ მდგომარეობაში. მხოლოდ და მხოლოდ ეს ფაქტი იყო, რაც ქალბატონმა გუ-–----ამ მოუყვა მოწმეს, სხვა დროს მსგავსი რამ არ მოუყოლია მისთვის. მას რო------–----–--ის მიერ ვინმეს ჩხუბის ფაქტის შესახებ არ გაუგონია. (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი).

 

სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხვის დროს გი-----------------მ განმარტა, რომ - მიმდინარე წლის 5 ივნისს, ქუ-----ის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის პირველ განყოფილებაში, შევიდა შეტყობინება, ქ. ქუ-----ში ჭა------ის გამზირ №39 ბინა 7-ში, გუ-–----ა მა–----–--ის მიმართ მისი შვილის რო------–----–--ის მიერ განხორციელებულ მუქარის ფაქტზე. აღნიშნულზე მის მიერ დაწყებულ იქნა გამოძიება სსკ-ის შესაბამისი მუხლით, რაც ეცნობა ზედამხედველ პროკურორს, შესაბამისად მოწმის სახით, გამოკითხული იქნა ქალბატონი გუ-–----ა მა–----–--ე, რო------–----–--ე და საქმეში მონაწილე სხვა პირები. აღნიშნულიდან გამომდინარე ქუ-----ის რაიონული პროკურატურის პროკურორის შუამდგომლობის საფუძველზე, ქუ-----ის საქალაქო სასა--რთლოს მიერ გაცემული იქნა განჩინება რო------–----–--ის ბრალდებულის სახით დაკავების თაობაზე, რის შემდეგაც განჩინების საფუძველზე მის მიერ დაკავებულ იქნა რო------–----–--ე, შედგენილ იქნა ბრალდებულის დაკავების ოქმი და დაკავებისთანავე ბრალდებულს განემარტა მისი უფლება-მოვალეობები. ოქმის შედგენის დასრულების შემდეგ წარმოდგენილ იქნა პოლიციის პირველ განყოფილებაში, შემდგომი საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების მიზნით. აღნიშნული ფაქტი შეეხებოდა რო------–----–--ის მიერ დედის მიმართ განხორციელებულ მუქარას, რომ იგი დაემუქრა მოკვლით, რაც მოხდა 20 მაისს, ხოლო 25 მაისს ასევე ფიზიკურად გაუსწორდა დედას თავის საცხოვრებელ ბინაში. გამოძიებას აღნიშნული ფაქტის შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა დაზარალებულმა გუ-–----ა მა–----–--ემ. გარდა ამ ფაქტისა მოწმეს არ გაუგია იყო თუ არა მანამდე მსგავსი შემთხვევა დედასა და შვილს შორის. იმავე ფაქტზე, შემთხვევის ადგილზე საპატრულო პოლიციის თანამშრომლების მიერ შედგენილი იქნა შემაკავებელი ორდერი. გამოძახება დაფიქსირდა თუ არა გადაუდებელი დახმარების ცენტრ 112-ში და გამოიკვეთა დანაშაულის ნიშნები, საპატრულო პოლიციის თანამშრომლების მიერ გამოძიების დაწყებასთან ერთად შედგენილი იქნა შესაბამისი შემაკავებელი ორდერი, ხოლო მოწმე გი-----------------მ გამოძიება დაიწყო შეტყობინების მიღებისთანავე, სადაც იკვეთებოდა დანაშაულის ნიშნები. (იხ. სასა--რთლო სხდომის ოქმი).

 

სასა--რთლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხვის დროს თე--------------------ემ განმარტა, რომ - მას საპატრულო პოლიციაში მუშაობის 15 წლის სტაჟი აქვს, ხოლო დაკავებულ თანამდებობაზე მუშაობს ბოლო ერთი წლის განმავლობაში. სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს მათ მიიღეს გამოძახება ოჯახურ დავასთან დაკავშირებით, როდესაც ადგილზე მივიდნენ. ოჯახში დახვდათ ორი პიროვნება, ერთი ქალბატონი და მეორე ბიჭი - ახალგაზრდა მა--კაცი. დედის განმარტებით, შვილი სახლში ხშირად ნასვამი მიდიოდა, რის გამოც კონფლიქტი ჰქონდათ. იმ დღეს როდესაც სახლში მივიდა, ბრალდებულმა სიტყვიერი შეურაცყოფა მიაყენა დედას. რის შემდეგაც გამოიძახა საპატრულო პოლიცია. ასევე ქალბატონმა აღნიშნა, რომ მომხდარ ფაქტამდე დაახლოებით ერთი კვირით ადრე, ბრალდებულმა მიაყენა ფიზიკური შეურაცყოფა მას. მათ შორის კა--თს და დაპირისპირებას სისტემატიური ხასიათი ჰქონდა. აღნიშნული ფაქტი დედამ არ განაცხადა სასა--რთლოში, რადგან იმედოვნებდა, რომ თავისი შვილი გამოსწორდებოდა, მაგრამ ის მაინც აგრძელებდა მსგავსი ქმედებების ჩადენას. ბრალდებული ასევე დაემუქრა დედას დანით, რის გამოც დაზარალებულმა მოითხოვა პატრულის თანამშრომლებისგან, რომ მაქსიმალური ვადით გამოეცათ შემაკავებელი ორდერი, რათა დაცული ყოფილიყო. აღნიშნულთან დაკავშირებით მათ ახსნა-განმარტება, ჩამოართვეს დაზარალებულს და 30 დღის ვადით შეადგინეს შემაკავებელი ორდერი. მოწმის განმარტებით, სიტყვიერი და ფიზიკური ძალადობის ფაქტზე საქმე გადაეცა კრიმინალურ პოლიციას. თე--------------------ემ განმარტა, რომ სწორედ ბრალდებული რო---ი მა–----–--ე იყო სავარაუდო მოძალადე. ადგილზე მისვლისას ბრალდებულმა პატრულის თანამშრომლებს დაუდასტურა, რომ დედას მიაყენა, როგორც სიტყვიერი, ასევე ფიზიკური შეურაცხყოფა. ფიზიკური შეურაცხყოფა ახსნა იმით, რომ ის კარატეში ვარჯიშობდა, მუსიკის ფონზე და შემთხვევით დედას მოარტყა ხელი, ხოლო ქალბატონმა გუ-–----ამ განმარტა, რომ მისმა შვილმა მიაყენა ფიზიკური შეურაცყოფა რა დროსაც მოახდინა დანის დემონსტრირება და დაემუქრა მოკვლით იმ შემთხვევაში თუ ის დარეკავდა პოლიციაში. ასევე ბრალდებულმა დაადასტურა ის ფაქტი, რომ სახლში ნასვამი მივიდა, თუმცა პატრულის თანამშრომლების ადგილზე მისვლისას, ბრალდებული არ იყო აგრესიული (იხ. სასა--რთლო სხდომის ოქმი).

 

სასა--რთლო სხდომაზე გამოკვლეული გამოძიების დაწყების აღრიცხვის ბარათის - ფორმა №1 თანახმად, 2019 წლის 05 ივნისს დაიწყო გამოძიება ქუ-----ში ი. ჭა------ის კორპ. 39, ბ №7-ში რო------–----–--ის მიერ დედის გუ-–----ა მა–----–--ის მიმართ განხორციელებული ძალადობის ფაქტზე. (ს.ფ 1).

 

სასა--რთლო სხდომაზე გამოკვლეული №1----------------------- შეტყობინების რეგისტრაციის თანახმად, საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის იმერეთის მთავარი სამმართველოს სახაზო-საპატრულო სამმართველოს სახაზო საპატრულო სამსახურის (ქუ-----ი) ,,110’’ საპატრულო ეკიპაჟიდან თ. სვ--------ემ ტელ: 5-------- - ით აცნობა იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის პოლიციის დეპარტამენტის ქუ-----ის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის პირველი განყოფილების უფროს ინსპექტორს შა-–--------იანს, რომ ქუ-----ში ი. ჭა------ის გამზ. №39/7 გუ-–----ა მა–----–--ეს (შვილმა) რო------–----–--ემ მიაყენა სიტყვიერი შეურაცხყოფა, ხოლო ერთი კვირის წინ მიაყენა ფიზიკური შეურაცხყოფა. შედგება შემაკავებელი ორდერი. (ს.ფ.2).

 

სასა--რთლო სხდომაზე გამოკვლეული №1----------------------- შეტყობინების რეგისტრაციის თანახმად, ინციდენტის თარიღი არის 05 ივნისი 2019 წელი 04:51:45 საათი, ინციდენტის ტიპი ოჯახური ძალადობა, გუ-–----ა მა–----–--ემ (მობილურის ნომერი: 5--------), რომელის საცხოვრებელი მისა--რთი არის ქ. ქუ-----ი, ი. ჭა------ის გამზირი №39 კორპუსი 7, განაცხადა, რომ მას კონფლიქტი აქვს შვილთან, მისი შვილი არის არაფხიზელ მდგომარეობაში, ყოველ დღე მოდის ასეთ მდგომარეობაში და მეჩხუბებაო. (ს.ფ.2).

 

სასა--რთლო სხდომაზე გამოკვლეული შემაკავებელი ორდერით №0----- ირკვევა, რომ აღნიშნული ორდერი გაცემულია 2019 წლის 05 ივნისს, დაზარალებულ გუ-–----ა მა–----–--ის განმარტებით, ქ. ქუ-----ში ილ. ჭა------ის გამზირზე №-----2 რო------–----–--ემ სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა ამ/წ 05 ივნისს, ხოლო ერთი კვირის წინ ასევე ფიზიკური შეურაცხყოფა. შემაკავებელი ორდერის თანახმად რო------–----–--ეს აეკრძალა გუ-–----ა მა–----–--ესთან მიახლოება და ნებისმიერი სახის კომუნიკაცია. (ს.ფ 20-26).

 

დაზარალებულმა გუ-–----ა მა–----–--ემ გამოიყენა კანონით მინიჭებული უფლება და არ მისცა სასა--რთლოს ჩვენება ახლო ნათესავის (შვილის) წინააღმდეგ, ხოლო ბრალდებულმა ასევე კანონიერი საფუძვლით გამოიყენა დუმილის უფლება და არ მისცა საკუთარი თავის მამხილებელი ჩვენება, რაც თანახმად სსსკ-ის 38-ე მუხლის მე-4 ნაწილისა, არ შეიძლება შეფასდეს მისი ბრალეულობის და--დასტურებელ მტკიცებულებად.

 

3.2. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად, ყოველი ადამიანი აღჭურვილია საქმის სა--რთლიანი განხილვის უფლებით.

 

სასა--რთლო განმარტავს, რომ სა--რთლიანი სასა--რთლოს ფუნდამენტური უფლება, უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობს სასა--რთლოს მიერ პირის მსჯავრდებას მხოლოდ უტყუარი, ერთმანეთთან შეთანხმებული, საკმარისი მტკიცებულებების ერთობლიობის საფუძველზე. თუმცა, ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული გარანტიები გამოიყენება არა--რტო უშუალოდ სასა--რთლოში საქმის განხილვისას, არამედ სა--რთალდამცავი ორგანოების მიერ გამოძიების წარმოების ეტაპზე და საქმის განხილვის დამთავრების შემდეგაც.

 

საქმეში „დელკურტი ბელგიის წინააღმდეგ“ სასა--რთლომ განმარტა: „დემოკრატიულ საზოგადოებაში სა--რთლიანი სა--რთალწარმოების განხორციელებას იმდენად მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს, რომ მე-6 მუხლის შეზღუდულად განმარტება არ იქნებოდა შესაბამისობაში მის მდგომარეობასთან“.

 

3.3. საქართველოს კონსტიტუციის მე-40 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, გა--მტყუნებელი განაჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ უტყუარ მტკიცებულებებს. ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის სასარგებლოდ. საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების შესაბამისად, გა--მტყუნებელი განაჩენით პირის დამნაშავედ ცნობისათვის საჭიროა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა. მტკიცებულება უნდა შეფასდეს სისხლის სა--რთლის საქმესთან მისი რელევანტურობის, დასაშვებობისა და უტყუარობის თვალსაზრისით. აღნიშნული ნორმები განიმარტა საქართველოს საკონსტიტუციო სასა--რთლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილებაში საქმეზე - „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, რომლის მიხედვით, „ზემოაღნიშნული კონსტიტუციური დებულება წარმოადგენს სა--რთლებრივი სახელმწიფოს ერთ-ერთ საფუძველს, განამტკიცებს უდანაშაულო პირის მსჯავრდების თავიდან აცილების მნიშვნელოვან, საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპს - „in dubio pro reo”, რომლის თანახმად, დაუშვებელია პირის მსჯავრდება საეჭვო ხასიათის ბრალდებების საფუძველზე და ამდენად, სისხლისსა--რთლებრივი დევნის პროცესში ადამიანის უფლებების დაცვის მნიშვნელოვან გარანტიას ქმნის. მხოლოდ უტყუარი მტკიცებულებების საფუძველზე პასუხისმგებლობის დაკისრების პრინციპი წარმოადგენს იმის გარანტიას, რომ სახელმწიფო მოხელეთა თვითნებობისა თუ შეცდომების შედეგად არ მოხდეს უდანაშაულო პირის მსჯავრდება. უტყუარობის კონსტიტუციური სტანდარტი მოიცავს მოთხოვნას, რომ საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტისა თუ გარემოების დადასტურება მხოლოდ სანდო წყაროდან მიღებული და ჯეროვნად შემოწმებული ინფორმაციის საფუძველზე მოხდეს. მტკიცებულების საფუძველზე მიღებულმა ინფორმაციამ უტყუარად, ერთმნიშვნელოვნად უნდა მიუთითოს იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის დასადასტურებლადაც არის წარმოდგენილი. ამდენად, უტყუარი მტკიცებულებები სისხლის სა--რთლის პროცესში წარმოადგენს განაჩენის დადგომისათვის უალტერნატივო საშუალებას. ა--სთანავე, დანაშაულებრივი ქმედება უნდა დადასტურდეს გონივრულ ეჭვს მიღმა, უნდა გამოირიცხოს ყოველგვარი გონივრული ეჭვი პირის მიერ კონკრეტული დანაშაულის ჩადენასთან დაკავშირებით. სასიცოცხლოდ აუცილებელია, რომ სახელმწიფოს ლეგიტიმური უფლება, განახორციელოს სისხლისსა--რთლებრივი დევნა, აღასრულოს მართლმსაჯულება, არ იქნეს დასუსტებული ისეთი მტკიცებულებითი სტანდარტით, რომელიც მიუკერძოებელ ადამიანს, საზოგადოებას გაუჩენს ეჭვს უდანაშაულო პირის მსჯავრდების შესახებ“.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არ შეიძლება, გა--მტყუნებელ განაჩენს საფუძვლად დაედოს ვარაუდი.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-13 ნაწილის მიხედვით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტი არის სასა--რთლოს მიერ გა--მტყუნებელი განაჩენის გამოტანისათვის საჭირო მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ობიექტურ პირს დაარწმუნებდა პირის ბრალეულობაში.

 

სასა--რთლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის პოზიციას, რომ რო------–----–--ემ ჩაიდინა საქართველოს სისხლის სა--რთლის კოდექსის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 111-151-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაული შემდეგ გარემოებათა გამო:

 

3.4. საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 82-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გა--მტყუნებელი განაჩენით პირის დამნაშავედ ცნობისათვის საჭიროა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის 23-ე ნაწილის თანახმად, სისხლის სა--რთლის საქმეებზე მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში მტკიცებულება წარმოადგენს ინფორმაციის წყაროს, რომელმაც შეიძლება დაადასტუროს ან უარყოს ბრალდებული პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის ფაქტი. მტკიცებულებების მეშვეობით სასა--რთლო ადგენს, არსებობს თუ არა ფაქტი ან ქმედება, რომლის გამოც ხორციელდება სისხლის სა--რთლის პროცესი, ჩაიდინა თუ არა ეს ქმედება გარკვეულმა პირმა, დამნაშავეა თუ არა იგი, აგრეთვე გარემოებებს, რომლებიც გავლენას ახდენს ბრალდებულის პასუხისმგებლობის ხასიათსა და ხარისხზე.

 

ყოველი მტკიცებულება, რომელიც ბრალდებასა თუ განაჩენს საფუძვლად ედება, შესაძლოა იწვევდეს დავას. გამოძიების შედეგად მოპოვებული მტკიცებულებები, როგორც წესი, მხარეთა განსხვავებული შეფასებისა და კა--თის საგანს წარმოადგენს. სისხლისსა--რთლებრივი დევნის სხვადასხვა ეტაპზე მხარეებს ეძლევათ შესაძლებლობა, შეამოწმონ მტკიცებულებათა ნამდვილობა, ფაქტობრივი და სა--რთლებრივი გარემოებები, რომლებიც ასაბუთებს ან უარყოფს ბრალდებული პირის კავშირს ჩადენილ დანაშაულთან.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის 24-ე ნაწილის თანახმად, მოწმის ჩვენება არის მოწმის მიერ სასა--რთლოში მიცემული ინფორმაცია სისხლის სა--რთლის საქმის გარემოებათა შესახებ. საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 47-ე მუხლის თანახმად, სასა--რთლოში ჩვენების მიცემისას მოწმის სტატუსით სარგებლობს, მისი უფლებები ენიჭებათ და მისი მოვალეობები ეკისრება დაზარალებულს. ა--ვე კოდექსის მე-49 მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ” ქვეპუნქტით, მოწმეს უფლება აქვს არ მისცეს ჩვენება, რომელიც დანაშაულის ჩადენაში ამხელს მას ან მის ახლო ნათესავს.

 

მოცემულ შემთხვევაში, ოჯახური კონფლიქტის მონაწილე პირებს - დაზარალებულსა და ბრალდებულს სასა--რთლოსთვის არ მიუწოდებიათ რაიმე ინფორმაცია - მათ კანონიერი საფუძვლით განაცხადეს უარი ჩვენების მიცემაზე, რაც არ წარმოადგენს ბრალეულობის და--დასტურებელ არგუმენტს.

 

საქართველოს კონსტიტუციის მე-40 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არავინ არ არის ვალდებული ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა. ბრალდების მტკიცების მოვალეობა ეკისრება ბრალმდებელს.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-5 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, არავინ არ არის ვალდებული, ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა. ბრალდების მტკიცების ტვირთი ეკისრება ბრალმდებელს. ბრალმდებელს უფლება აქვს, უარი თქვას ბრალდებაზე.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პროკურორი თავის უფლებამოსილებებს ახორციელებს სახელმწიფოს სახელით. სასა--რთლოში პროკურორი არის სახელმწიფო ბრალმდებელი. მას ეკისრება ბრალდების მტკიცების ტვირთი.

 

სასა--რთლო განმარტავს, რომ საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის თანახმად, სისხლისსა--რთლებრივი დევნის დაწყებისთანავე სისხლის სა--რთლის პროცესი ხორციელდება მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მტკიცებულებათა მოპოვება და წარდგენა მხარეთა უფლებამოსილებას წარმოადგენს. სასა--რთლო კი გადაწყვეტილებას ღებულობს მხოლოდ მხარეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე. წინამდებარე საქმეში ბრალდების მხარემ, მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად ვერ დაადასტურა რო------–----–--ის მიერ ბრალად შერაცხული ქმედების ჩადენა.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, გა--მტყუნებელი განაჩენი უნდა ეფუძნებოდეს მხოლოდ ერთმანეთთან შეთანხმებულ, აშკარა და და--ჯერებელ მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რომელიც გონივრულ ეჭვს მიღმა ადასტურებს პირის ბრალეულობას.

 

სასა--რთლო განმარტავს, რომ ეჭვის გამომრიცხავ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობაში იგულისხმება საქმის არსებითი განხილვის დროს მხარეთა მიერ გამოკვლეული სულ მცირე, ორი პირდაპირი ხასიათის მტკიცებულების არსებობა, რომლებიც სრულ თანხვედრაში იქნება ერთმანეთთან და მოგვცემს დანაშაულის შემადგენლობის ყველა ნიშნის დადასტურების შესაძლებლობას, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის.

 

მოცემულ შემთხვევაში, ბრალდების მხარემ სასა--რთლოს ვერ წარმოუდგინა პირდაპირ მტკიცებულებათა ისეთი ერთობლიობა, რაც დაადასტურებდა რო------–----–--ის მხრიდან გუ-–----ა მა–----–--ის მიმართ სისტემატური ძალადობის, დამცირების ან სისტემატური შეურაცხყოფის ფაქტს.

 

ბრალდების მხარის მიერ დასახელებული არც ერთი მოწმე არ არის პირდაპირი შემსწრე დანაშაულის ფაქტისა და მხოლოდ იმეორებენ სხვის მონაყოლს, გადმოცემით იციან, რომ რო------–----–--ე სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა დედას - გუ-–----ა მა–----–--ეს და მიაყენა მას ფიზიკური შეურაცხყოფა. საქმეში ასევე არ არის ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც დაადასტურებდა დაზარალებულის სხეულზე გარეგნულად რაიმე სახის დაზიანებისათვის და--ხასიათებელი ობიექტური ნიშნების არსებობას. ასევე, აღსანიშნავია, რომ არც წერილობითი მტკიცებულებები: დანაშაულის შესახებ შეტყობინება, შემაკავებელი ორდერის მასალები არ იძლევიან უტყუარ ინფორმაციას ბრალად შერაცხული ძალადობის და მუქარის ფაქტების რეალურად არსებობის შესახებ, არამედ შეიცავენ მხოლოდ დაზარალებულისაგან მოწოდებულ ინფორმაციას მასზე ძალადობის და მუქარის შესახებ, რაც სსსკ-ის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად წარმოადგენს ირიბ ჩვენებას.

 

საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ირიბია მოწმის ის ჩვენება, რომელიც ეფუძნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას. ხოლო ა--ვე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, სასა--რთლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულებაა, თუ ის დასტურდება სხვა ისეთი მტკიცებულებით რომელიც არ არის ირიბი ჩვენება. ირიბი ჩვენება ეყრდნობა სხვა წყაროდან მოპოვებულ, როგორც წესი, მოდიფიცირებულ ინფორმაციას. ირიბი ჩვენებით დადგენილ ფაქტსა და ინფორმაციის წყაროს შორის არსებობს შუალედური რგოლი. რაც უფრო მეტი შუალედური რგოლი არსებობს წყაროსა და ჩვენების მიმცემ მოწმეს შორის, მით უფრო ნაკლებია მის მიერ მიცემული ჩვენების სარწმუნოობის ხარისხი და მტკიცებულებითი წონა.

 

საქართველოს საკონსტიტუციო სასა--რთლო, 2015 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებაში საქმეზე ,,საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ’’ აღნიშნავს: ,,ირიბი ჩვენება, ზოგადად, ნაკლებად სანდო მტკიცებულებაა, მისი გამოყენება შეიცავს პირის ბრალეულობასთან დაკავშირებით მცდარი აღქმის შექმნის საფრთხეს და, ამდენად, შეიძლება დასაშვები იყოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, კანონით გათვალისწინებული მკაფიო წესისა და სათანადო კონსტიტუციური გარანტიების უზრუნველყოფის პირობებში და არა მოქმედი სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ზოგადი წესით’’.

 

სასა--რთლო განმარტავს, რომ პირის დამნაშავედ ცნობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში, გა--მტყუნებელი განაჩენის გამოსატანად საჭირო მტკიცებულებების უტყუარობის ხარისხი იმდენად მაღალი უნდა იყოს, რომ რაიმე გონივრულ ეჭვს ან ვარაუდს ბრალდებულის მიმართ არ იწვევდეს. მტკიცებულებათა ერთობლიობა არ უნდა წარმოშობდეს ისეთ კითხვებს, რომლებიც დანაშაულის ჩადენის არსებით გარემოებებს ეჭვქვეშ დააყენებს, ა--სთან, მტკიცებულებათა ერთობლიობა უნდა არსებობდეს დანაშაულის შემადგენლობის ყველა ნიშანზე ცალ-ცალკე და არა - ზოგადად, დანაშაულის შესახებ. გარდა აღნიშნულისა უტყუარი მტკიცებულებები, საკმარისობის თვალსაზრისით, გონივრულ ეჭვს მიღმა უნდა ადასტურებდეს პირის ბრალეულობას. მტკიცებულებათა არასაკმარისობის პირობებში, მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის ფუნდამენტური პრინციპიდან გამომდინარე, სასა--რთლო მოკლებულია შესაძლებლობას თავისი ინიციატივით გამოითხოვოს და გამოიკვლიოს მტკიცებულებები, რადგან სასა--რთლო სისხლის სა--რთლის საქმეს განიხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს მხოლოდ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების გაანალიზებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

 

სასა--რთლოს მიაჩნია, რომ ფაქტობრივი გარემოებები არ იძლევა საფუძველს გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით ჩამოყალიბებული დასკვნისათვის, რომ ინკრიმინირებული დანაშაული სწორედ რო------–----–--ემ ჩაიდინა. მხოლოდ ეჭვი, სათანადო მტკიცებულებების ერთობლიობის არარსებობის პირობებში, შეუძლებელია საფუძვლად დაედოს გა--მტყუნებელ განაჩენს, რადგან ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის სასარგებლოდ. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, სასა--რთლო ხელმძღვანელობს საერთაშორისო სა--რთლის საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპით - „in dubio pro reo”, რომლის თანახმადაც, დაუშვებელია პირის მსჯავრდება საეჭვო ხასიათის, არასაკმარისი მტკიცებულებების საფუძველზე.

 

4. სა--რთლებრივი შეფასება

 

სასა--რთლომ ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად შეამოწმა ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები, შინაგანი რწმენით შეაფასა თითოეული მათგანი შესაბამის სისხლის სა--რთლის საქმესთან მათი რელევანტურობის, დასაშვებობისა და უტყუარობის თვალსაზრისით, გააანალიზა, თუ რამდენად აკმაყოფილებს მათი ერთობლიობა პირის დამნაშავედ ცნობისათვის საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ სავალდებულო სტანდარტს და მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ რო------–----–--ე ცნობილ უნდა იქნეს უდანაშაულოდ და გა--რთლდეს საქართველოს სისხლის სა--რთლის კოდექსის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 111-151-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებებში. ა--სთან, მას უნდა განემარტოს, რომ უფლება აქვს, აუნაზღაურდეს მიყენებული ზიანი.

 

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

 

სასა--რთლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სისხლის სა--რთლის საპროცესო კოდექსის 258-260-ე, 268-ე, 270-272-ე, 275-277-ე, 279-ე, 280-ე, 293-ე მუხლებით,დ ა ა დ გ ი ნ ა:

 

1. რო------–----–--ე ცნობილ იქნას უდანაშაულოდ და გა--რთლდეს საქართველოს სისხლის სა--რთლის კოდექსის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში;

 

1.2. რო------–----–--ე ცნობილ იქნას უდანაშაულოდ და გა--რთლდეს საქართველოს სისხლის სა--რთლის კოდექსის 111,151-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში;

 

2. გაუქმდეს რო------–----–--ის მიმართ გამოყენებული აღკვეთის ღონისძიება პატიმრობა და რო------–----–--ე დაუყოვნებლივ გათავისუფლდეს პატიმრობიდან, სასამართლო სხდომის დარბაზიდან;

 

3. რო------–----–--ეს განემარტოს, რომ მას, როგორც გა--რთლებულ პირს, უფლება აქვს აუნაზღაურდეს მიყენებული ზიანი;

 

4. განაჩენი კანონიერ ძალაში შედის გამოცხადებისთანავე;

 

5. განაჩენის გასაჩივრება შეიძლება სააპელაციო წესით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატაში მისი გამოცხადებიდან 1 (ერთი) თვის ვადაში, ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მეშვეობით.

 

მოსა--რთლე ნანა ჯოხაძე