გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე N2/10415-19
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
10 სექტემბერი 2019 წელი ქ. თბილისი
შესავალი ნაწილი
თბილისის საქალაქო სასამართლო სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია
მოსამართლე - ივერი აბაშიძე
სხდომის მდივანი - ქეთევან ჭელიძე
მოსარჩელე - მ------–----–---–---ი
მოპასუხეები - მ-------------ე, თ-------–---–----ე, თ----------------–-;
დავის საგანი - დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება;
აღწერილობითი ნაწილი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. მოპასუხეებს - მ-------------ეს, თ-------–---–----ეს და თ----------------–ს მ------–----–---–---ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ დანაშაულის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახით - 57520 აშშ დოლარის გადახდა, საიდანაც, 40000 აშშ დოლარი არის სესხის ძირითადი თანხა, 12540 აშშ დოლარი - საპროცენტო სარგებელი, ხოლო 4980 აშშ დოლარი - პირგასამტეხლო.
(მოსარჩელემ მოთხოვნა საპროცენტო განაკვეთისა და პირგასამტეხლოს ნაწილში დააზუსტა 2019 წლის 24 ივნისს).
სასარჩელო მოთხოვნა ემყარება შემდეგ გარემოებებს:
სს „ს--------------------------------–--სა“ და მ------–----–---–---ს შორის გაფორმებული სესხის ხელშეკრულებით, მ------–----–---–---მა კ--------ს ასესხა 40000 აშშ დოლარი, 12 თვის ვადით, წლიური 33% სარგებლის გათვალისწინებით. თანხის დაბრუნება არ მომხდარა.
მოსარჩელე ცნობილია დაზარალებულად შპს „ს--------------------------------–--ს“ ხელმძღვანელ პირთა მიერ დიდი ოდენობით თანხის გაფლანგვის ფაქტზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენით მოპასუხეები ცნობილ იქნენ დამნაშავეებად და განაჩენი შესულია კანონიერ ძალაში. თ-------–---–----ემ, რომელიც სრულად იყო პასუხისმგებელი საზოგადოების გამართულ საქმიანობაზე, მ-------------ის ორგანიზებით და თ----------------–თან წინასწარი შეთანხმებით გასცა სესხები, როგორც თავად მ-------------ეზე, ისე ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებულ არამომგებიან საწარმოებზე. მათი დანაშაულებრივი ქმედების შედეგად მოსარჩელეს მიადგა დიდი ოდენობით მატერიალური ზიანი, რაც შეადგენს 40000 აშშ დოლარს, სესხის ძირითადი თანხა, ასევე პროცენტის სახით დარიცხულ 12540 აშშ დოლარს და პირგასამტეხლოს - 4980 აშშ დოლარს.
2. მოპასუხის პოზიცია
2.1. სარჩელთან დაკავშირებით შესაგებელი წარმოადგინეს მოპასუხეებმა მ-------------ემ და თ----------------–მა, რომლითაც სარჩელი არ ცნეს, თუმცა არსებითად სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შედავება არ განუხორციელებიათ. მ-------------ემ შესაგებელში განმარტა, რომ ს--------ო კომპანიიდან თანხა მან 2015 წელს ისესხა და აღნიშნული კავშირში არ იყო მოსარჩელის მიერ 2016 წელს განხორციელებულ შენატანთან. გარდა ამისა, სასამართლოს განაჩენში არ არის მითითება, რომ კომპანიის კლიენტებს დავალიანებები მ-------------ემ უნდა აანაზღაუროს.
2.2. მოპასუხე თ-------–---–----ეს შესაგებელი არ წარმოუდგენია და არც სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულა. ამდენად, სარჩელთან დაკავშირებით მისი პოზიცია სასამართლოსათვის უცნობია.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. მოსარჩელე მ------–----–---–---მა 2016 წლის 25 იანვარს სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე შპს ''ს--------------------------------–--ს'' გადასცა 40000 აშშ დოლარი, 12 თვის ვადით, წლიური 33% სარგებლის დარიცხვით. ამასთან, გამსესხებელს სარგებლიდან დაექვითებოდა 5%, რასაც ს--------ო კ-------- იხდიდა სახელმწიფო ხაზინაში.
ხელშეკრულება ითვალისწინებდა ასევე სესხის დაბრუნების ვადის გადაცილების შემთხვევაში მსესხებლისთვის საურავის გადახდის ვალდებულებას, რაც ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეადგენდა 0,01%-ს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- სესხის ხელშეკრულება, გრაფიკი, სალაროს ქვითარი.
3.1.2. შპს ''ს--------------------------------–--ს'' სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება სესხის ძირითადი თანხის და საპროცენტო სარგებლის დაბრუნების შესახებ არ შეუსრულებია. უფრო მეტიც, შპს ''ს--------------------------------–--სთან'' დაკავშირებულმა პირებმა დანაშაულებრივი გზით გაფლანგეს აღნიშნული თანხები, რაზეც მიუთითებს ის ფაქტი, რომ სამართალდამცავმა ორგანოებმა დაიწყეს ამ საკითხის ძიება. აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე N------------. 2016 წლის 14 დეკემბრის დაზარალებულად ცნობის შესახებ დადგენილების თანახმად, მოსარჩელე მ------–----–---–---ი დაზარალებულად იქნა ცნობილი და მისი რიგითი ნომერია N135.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენით საქმეზე N-------- დამნაშავედ იქნენ ცნობილი თ-------–---–----ე, მ-------------ე და თ----------------–-. ამავე განაჩენის შესაბამისად მოსარჩელე მ------–----–---–---ი არის დაზარალებულად ცნობილი. კერძოდ, დაზარალებულთა სიაში მ------–----–---–---ი არის 778-ე ნომრად დაფიქსირებული.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- დადგენილება დაზარალებულად ცნობის შესახებ;
- 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი;
- მხარეთა ახსნა-განმარტება.
3.1.3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი საქმეზე N-------- გასაჩივრდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 მაისის განაჩენით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2018 წლის 16 მაისის განაჩენი გასაჩივრდა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივრები არ იქნა დაშვებული განსახილველად.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი;
- 2018 წლის 16 მაისის განაჩენი;
- 2018 წლის 12 დეკემბრის განჩინება.
3.1.4. დანაშაულებრივი ქმედების შედეგად მ------–----–---–---ს მიადგა ზიანი - 40000 აშშ დოლარის ოდენობით, რამდენადაც 40000 აშშ დოლარი წარმოადგენს სესხის ძირითად თანხას. მოთხოვნის დაზუსტების საფუძველზე დამატებით მოთხოვნილი 12540 აშშ დოლარი წარმოადგენს საპროცენტო სარგებელს, რომელიც მოსარჩელეს უნდა მიეღო შპს ''ს--------------------------------–--ს'' მიერ სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში, ხოლო 4980 აშშ დოლარი წარმოადგენს შპს „ს--------------------------------–--ს“ მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების გამო 2017 წლის 27 იანვრიდან 2019 წლის 24 ივნისამდე დარიცხულ პირგასამტეხლოს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- სესხის ხელშეკრულებები, გრაფიკები, სალაროს ქვითრები;
- დადგენილება დაზარალებულად ცნობის შესახებ;
- 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი;
- 2018 წლის 16 მაისის განაჩენი;
- 2018 წლის 12 დეკემბრის განჩინება.
3.1.5. მ------–----–---–---სა და შპს ''ს--------------------------------–--ს'' შორის დადებული სესხის ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე, სესხის ძირითადი თანხის დაბრუნებისა და საპროცენტო სარგებლის მსესხებლისათვის გადაცემის ვალდებულება კ--------ს არ შეუსრულებია.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- სესხის ხელშეკრულებები, გრაფიკები, სალაროს ქვითრები;
- დადგენილება დაზარალებულად ცნობის შესახებ;
- 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენი;
- მხარეთა ახსნა-განმარტება.
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.2.1. სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევს მ-------------ის, თ-------–---–----ის და თ----------------–-ს ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შედეგად მ------–----–---–---ს მიადგა მატერიალური ზიანი 40000 აშშ დოლარის ოდენობით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით გათვალისწინებულ ნორმათა დანაწესის თანახმად, სამოქალაქო დავის განხილვისას, ისევე როგორც კონკრეტული სადავო ფაქტობრივი გარემოების დადგენისას სასამართლო შეზღუდულია მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებითა და მტკიცებულებებით.
სადავო გარემოების დადასტურების მიზნით, მოსარჩელემ წარმოადგინა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენი და მასა და შპს ''ს--------------------------------–--ს'' შორის გაფორმებული სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, შპს ''ს--------------------------------–--მ'' მოსარჩელესაგან ისესხა 40000 აშშ დოლარი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენით დგინდება, რომ თ-------–---–----ემ ჩაიდინა სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო გაფლანგვა, როცა ნივთი იმყოფებდა გამფლანგველის მართლზომიერ გამგებლობაში; მ-------------ემ ჩაიდინა სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო გაფლანგვის წაქეზება, როცა ნივთი იმყოფებოდა გამფლანგველის მართლზომიერ გამგებლობაში; თ----------------–მა ჩაიდინა სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, დიდი ოდენობით სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო გაფლანგვაში დახმარება, როცა ნივთი იმყოფებოდა გამფლანგველის მართლზომიერ გამგებლობაში. მათ მიერ განხორციელებული ქმედებები კონკრეტულად გამოიხატა შემდეგში: შპს ''ს--------------------------------–--'' (ს/ნ 4--------) რეგისტრირებულ იქნა 2013 წლის 14 აგვისტოს. საზოგადოების ძირითად საქმიანობას წარმოადგენდა მოსახლეობისაგან გარკვეული საპროცენტო სარგებლით (20-დან 35%-მდე) თანხების მიღება და მათი ინვესტირება. კომპანიის ერთპიროვნულ დამფუძნებელს წარმოადგენდა თ----------------–-, ხოლო დირექტორის პოზიციას იკავებდა თ-------–---–----ე. შპს ''ს--------------------------------–--ს'' საქმიანობას ფაქტობრივად სრულად წარმართავდა თ----------------–-ს მეუღლე _ მ-------------ე. კლიენტთა მოზიდვის მიზნით, საზოგადოება აქტიურად ეწეოდა სარეკლამო კამპანიას, რის საფუძველზეც არაერთმა მოქალაქემ შეიტანა გარკვეული თანხა, კერძოდ: 2013-2016 წლებში შპს ''ს--------------------------------–--მ'' მოქალაქეებისაგან ჯამურად სესხის სახით აიღო 34 359 020 ლარი, 70 194 445 აშშ დოლარი და 4 603 089 ევრო. თანხები შესაბამისი პროცედურების გათვალისწინებით, უნდა გამოყენებულიყო უფრო მომგებიანი ეკონომიკური საქმიანობისათვის, რათა საზოგადოებას მიეღო შემოსავალი და უზრუნველეყო მოქალაქეთა წინაშე აღებული ფინანსური ვალდებულებების დროულად და სრულყოფილად შესრულება. მიუხედავად აღნიშნულისა, თ-------–---–----ემ, როგორც შპს ''ს--------------------------------–--ს'' დირექტორმა, რომელიც სრულად იყო პასუხისმგებელი საზოგადოების გამართულ საქმიანობაზე, მ-------------ის წაქეზებით და თ----------------–-ს დახმარებით, ყოველგვარი უზრუნველყოფისა და ეკონომიკური გათვლების გარეშე, გასცა სესხები როგორც თავად მ-------------ის სახელზე, ისე ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებულ, არამომგებიან საწარმოებზე. ჯამურად სესხის სახით მ-------------ეზე გაიცა მსესხებელთა მიერ შეტანილი 10 326 096 ლარი, 13 904 534 აშშ დოლარი და 796 136 ევრო, ხოლო შპს "გ--------ზე"- 328 000 ლარი და 108 300 აშშ დოლარი, რაც უკან არ დაუბრუნებიათ და მ-------------ემ გამოიყენა პირადი შეხედულებისამებრ. მიღებული თანხების არამიზნობრივი ხარჯვიდან გამომდინარე შპს ''ს--------------------------------–--მ'' ვეღარ უზრუნველყო მოქალაქეთა წინაშე აღებული ფინანსური ვალდებულებების შესრულება და 2343 მოქალაქეს მიადგა დიდი ოდენობით მატერიალური ზიანი.
განსახილველ შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის XXXIV3თავით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამავე კოდექსის 30920 მუხლის მე-2 ნაწილით ზიანის მიყენების ფაქტი სასამართლოს კვლევის საგანს არ წარმოადგენს, არამედ, უდავოდ მიიჩნევა ამავე ნორმით დადგენილი მტკიცებულების წარდგენის შემთხვევაში (კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენი ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი), მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ განაჩენს სასამართლო შეაფასებს, როგორც შეუდავებელ წერილობით მტკიცებულებას, დელიქტური პასუხისმგებლობისათვის აუცილებელი ცალკეული ელემენტების დადგენის თვალსაზრისით. კერძოდ, სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათსა და სავალდებულოობას არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. მიუხედავად სამართალწარმოების სახისა, ქვეყნის სახელით სასამართლოს მიერ მიღებული ნებისმიერი გადაწყვეტილება, რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული, შესაბამისი იურიდიული შედეგის მატარებელია და სამოქალაქო სამართლის მიზნებისათვის იგი უნდა შეფასდეს საპროცესო წესების განუხრელი დაცვით. შესაბამისად, მართალია თბილისის საქალაქო სასამართლოს განაჩენს, წინამდებარე დავაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლით პირდაპირ დადგენილი პრეიუდიციული ძალა არ გააჩნია, თუმცა, მისი ღირებულებითი მნიშვნელობა არ შეიძლება უგულვებელყოფილ იქნას ამავე კოდექსის 266-ე მუხლის კონტექსტში, რომლის დანაწესიც განამტკიცებს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ სასამართლოს აქტის მუდმივ ხასიათს და ხელს უწყობს საზოგადოებაში სტაბილური მართლმსაჯულების განხორციელებას.
შესაბამისად, საწინააღმდეგო მტკიცებულების არარსებობის პირობებში, მ-------------ის, თ-------–---–----ის, თ----------------–-ს მიერ დაზარალებულის (მოსარჩელის) კუთვნილი ფულადი სახსრების არამართლზომიერად დაუფლების, განაჩენით დადასტურებული ფაქტი, მოპასუხეების ქმედებაში დელიქტური ვალდებულების წინაპირობების (ბრალის, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისა და მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის ელემენტების) არსებობის საფუძველია.
რაც შეეხება უშუალოდ დამდგარი ზიანის ოდენობას, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები საკმარისია სარჩელის საფუძვლად მითითებული სადავო გარემოების, დანაშაულის შედეგად მოსარჩელისათვის 40000 აშშ დოლარის ოდენობით ზიანის მიყენების ფაქტის დასადასტურებლად. კერძოდ, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილია სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც შპს ''ს--------------------------------–--მ'' მოსარჩელისგან ისესხა საერთო ჯამში სესხის ძირითადი თანხა - 40000 აშშ დოლარის ოდენობით. განაჩენით დადასტურებულია, რომ მოპასუხეები კომპანიის ფინანსურ აქტივებს იყენებდნენ პირადი მიზნით, რის შედეგადაც დაზარალდა 2343 მოქალაქე. მათ შორის საქმეში წარმოდგენილია კონკრეტულ სისხლის სამართლის საქმეზე მოსარჩელის დაზარალებულად ცნობის შესახებ დადგენილება.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ უზრუნველყო მისი მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებათა უტყუარად დადასტურება.
დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ.
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა
4.1. საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შემდეგ, სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, კერძოდ, მოპასუხეებს - მ-------------ეს, თ-------–---–----ეს და თ----------------–ს მოსარჩელე მ------–----–---–---ის სასარგებლოდ სოლიდარულად უნდა დაეკისროთ - 40000 აშშ დოლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში კი მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა
5.1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 30917-ე, 30920-ე მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე, 992-ე, 998-ე მუხლები.
6. სამართლებრივი შეფასება
6.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 30917 მუხლის თანახმად, ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელს უნდა დაერთოს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენი ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განმხილველი ორგანოს/თანამდებობის პირის მიერ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დასტურდება ზიანის მიყენების ფაქტი. თუ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენი ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განმხილველი ორგანოს/თანამდებობის პირის მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არ შეიცავს მიყენებული ზიანის გაანგარიშებას, ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელს შეიძლება ასევე დაერთოს უფლებამოსილი პირის/ორგანოს მიერ შედგენილი დოკუმენტი, რომელშიც განსაზღვრული იქნება მიყენებული ზიანის ოდენობა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 30920 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის განხილვისას სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს ზიანის მიყენების ფაქტს, რომელიც დასტურდება კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენით ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის განმხილველი ორგანოს/თანამდებობის პირის მიერ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.
განსახილველ შემთხვევაში, სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარი განაჩენით დადგენილია მოპასუხეთა ბრალეულობა მოსარჩელის მიმართ დამდგარ ზიანში.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.
აღნიშნული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, ნებისმიერმა პირმა უნდა აანაზღაუროს მის მიერ მიყენებული ზიანი. სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახეს დელიქტური ვალდებულება წარმოადგენს. ამგვარი ვალდებულებები არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება, რომელიც ზიანის მიყენების შედეგად წარმოიშობა. სამოქალაქო კოდექსის ზემოთ მითითებული ნორმა განსაზღვრავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის, კერძოდ, უნდა არსებობდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს აღნიშნულ ნორმაში მითითებულ კონსტრუქციას. უპირველეს ყოვლისა გასათვალისწინებელია, რომ ზიანის ანაზღაურების ინსტიტუტი ემსახურება არა ზიანის მიმყენებლის დასჯას, არამედ იმ დანაკლისის შევსებას, რომელიც მართლსაწინააღდეგო ქმედების შედეგად სხვა პირს მიადგა. ზიანი შეიძლება გამოიხატოს პირადი ქონების დაზიანებაში ან განადგურებაში. ანდა ისეთ ქმედებაში, როდესაც პირი კარგავს მის კუთვნილ ქონებას. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი ადგენს პრინციპს, რომლის მიხედვით, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს სრული მოცულობით.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის XXXIV3 თავის - ''ცალკეული დელიქტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის განხილვის გამარტივებული წესის'' თანახმად, სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს ზიანის მიყენების ფაქტს, რომელიც დასტურდება კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენით. შესაბამისად, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთი, ზიანის მიყენების ფაქტის დამადასტურებლად შემოიფარგლება, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენის წარმოდგენით.
სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხეების - მ-------------ის, თ-------–---–----ის და თ----------------–-სათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად სესხის ძირითადი თანხის საერთო ჯამში - 40000 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.
რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას მოპასუხეთათვის სოლიდარულად შპს ''ს--------------------------------–--ს'' მიერ მისთვის გადასახდელი საპროცენტო სარგებლისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების შესახებ, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რამდენადაც, საქმის მასალებით არ დგინდება ამ ნაწილში მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხედ დასახელებული პირების ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ვინაიდან საპროცენტო სარგებლის დაბრუნების ვალდებულება მოსარჩელის წინაშე იკისრა შპს ''ს--------------------------------–--მ'' და არა მოპასუხედ დასახელებულმა პირებმა.
7. საპროცესო ხარჯები
7.1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის ''გ'' ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან თავისუფლდებიან მოსარჩელეები - დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზარალის ანაზღაურების სარჩელებზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სასარგებლოდ მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია.
ამავე მუხლის მე-3-ე ნაწილის თანახმად, თუ ორივე მხარე განთავისუფლებულია სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან, მაშინ სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეულ ხარჯებს გაიღებს სახელმწიფო.
მოცემულ შემთხვევაში, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ მოპასუხეებს სოლიდარულად უნდა დაეკისროთ მოსარჩელის სასარგებლოს დაკმაყოფილებული მოთხოვნის პროპორციულად სარჩელზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის სახით - 3000 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.
8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები
სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ არის.
სარეზოლუციო ნაწილი
სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 39-ე, 55-ე, 243-244-ე, 248-249-ე, 257-ე, 364-ე და 30921-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. მ------–----–---–---ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. მოპასუხეებს მ-------------ეს, თ-------–---–----ეს და თ----------------–ს მოსარჩელე მ------–----–---–---ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ ზიანის სახით - 40000 აშშ დოლარის გადახდა;
3. მოსარჩელე მ------–----–---–---ის სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხეების მ-------------ის, თ-------–---–----ისა და თ----------------–-ს მიმართ პროცენტისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს.
4. მოპასუხეებს მ-------------ეს, თ-------–---–----ეს და თ----------------–ს სოლიდარულად დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის სახით - 3000 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ;
5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების მხარისათვის ჩაბარებიდან - 7 (შვიდი) დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მეშვეობით.
6. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 31-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
მოსამართლე ივერი აბაშიძე