საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს (მოსარჩელე) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 11 ნოემბრის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ი/მ ჯ. ფ-ე).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2023 წლის 13 ნოემბერს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე ი/მ ჯ. ფ-ის მიმართ, მოპასუხისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სამეწარმეო საქმიანობის მიზნით, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის, ჯამში 43 586.96 ლარის გადახდის დაკისრების მოთხოვნით.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე ი/მ ჯ. ფ-ეს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისა და სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) გამოყენების გამო, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 39 568.4 ლარის გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მოსარჩელე მხარის მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო საჩივრით სადავო გარემოებას წარმოადგენს 2020 წლის 8 ივლისიდან 2023 წლის 29 ივნისამდე პერიოდში, ინდ. მეწარმე „ჯ. ფ-ის“ მიერ ქ. ქუთაისში, ... ქ. №96-ში მდებარე სახელმწიფოს კუთვნილ უძრავ ქონებაზე (ს/კ ...) განთავსებული შენობით №3 სარგებლობის გამო თანხების სრულად დაკისრებაზე უარის თქმის კანონშესაბამისობა.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ ხანდაზმულობაზე მითითებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სარჩელი. სასამართლომ მხედველობაში მიიღო სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ სარჩელის აღძვრის დრო - 13.11.2023 წელი და სასარჩელო მოთხოვნა 13.11.2020 წლამდე პერიოდში ხანდაზმულად მიიჩნია, რასაც არ ეთანხმება აპელანტი, რომელიც მიიჩნევს, რომ რადგან მხარეთა შორის არ არსებობდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა, სასარჩელო მოთხოვნაზე სასამართლოს უნდა გაევრცელებინა ხანდაზმულობის 10 წლიანი ვადა.

ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ხანდაზმულობის საკითხი სწორად შეაფასა, ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანია სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობისათვის საფასურის დაკისრება, რომელიც განისაზღვრა საბაზრო საიჯარო ღირებულების შესაბამისად და დათვლილია კონკრეტული დროითი პერიოდების მიხედვით. აღნიშნული გარემოება განაპირობებს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის გამოყენებას, რომლის თანახმად, პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან გამომდინარე მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან სარჩელი სასამართლოში წარმოდგენილია 2023 წლის 13 ნოემბერს, სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის გათვალისწინებით, 2020 წლის 13 ნოემბრამდე პერიოდისათვის წარმოშობილი მოთხოვნებისათვის გასულია ხანდაზმულობის ვადა და ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა კანონიერად იქნა მიჩნეული ხანდაზმულად. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოცემულ დავაზე უნდა გავრცელდეს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი ზოგადი ათწლიანი ხანდაზმულობის ვადა, დაუსაბუთებელია, ვინაიდან აღნიშნული ვადა გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევებში, როდესაც მოთხოვნა არ ექვემდებარება სპეციალურ სამართლებრივ რეგულირებას, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში მოთხოვნა თავისი შინაარსით ექვემდებარება 129-ე მუხლით განსაზღვრულ სპეციალურ წესს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 11 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ.

კასატორი მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე, ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-6 პუნქტზე, 36-ე მუხლის 13 პუნქტზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 130-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახელმწიფო ქონებით არამართლზომიერად სარგებლობისას სახეზე არ არის სახელშეკრულებო ურთიერთობა. ამდენად, ვინაიდან არ არსებობს კონკრეტული ჩანაწერი დავის საგანთან დაკავშირებულ ხანდაზმულობის ვადებზე, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა არა 3 წლიანი ხანდაზმულობის ვადით, არამედ ზოგადი 10 წლიანი ხანდაზმულობის ვადით და მოპასუხისთვის თანხის გადახდა დაეკისრებინა 2020 წლის 8 ივლისიდან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2026 წლის 27 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქ. ქუთაისში, ... ქუჩა №96-ში მდებარე, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით (ს/კ ...), კერძოდ, №3 შენობა-ნაგებობით არამართლზომიერად სარგებლობდა და უძრავ ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისთვის (კომერციული მიზნით) იყენებდა ი/მ ჯ. ფ-ე. თავის მხრივ, ი/მ ჯ. ფ-ეს მიუხედავად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს არაერთი მიმართვისა, აღნიშნული უძრავი ნივთის სამეწარმეო საქმიანობისთვის არამართლზომიერი სარგებლობის საფასური სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ არ გადაუხდია.

განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე მხარის მოთხოვნას წარმოადგენს ი/მ ჯ. ფ-ისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სამეწარმეო საქმიანობის მიზნით, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის, ჯამში 43 586.96 ლარის გადახდის დაკისრება. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული მოიცავს 2020 წლის 8 ივლისიდან 2023 წლის 29 ივნისის ჩათვლით პერიოდს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე ი/მ ჯ. ფ-ეს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების არამართლზომიერი სარგებლობისა და სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) გამოყენების გამო, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 39 568.4 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მითითებულია, რომ აღნიშნული თანხა მოპასუხეს დაეკისრა 2023 წლის 13 ნოემბრიდან 2023 წლის 29 ივნისის ჩათვლით პერიოდზე, ხოლო დანარჩენ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნის ხანდაზმულობის საფუძვლით. აღსანიშნავია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მხოლოდ მოსარჩელე მხარის მიერ (სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში). შესაბამისად, ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2025 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში შესულია კანონიერ ძალაში. ამასთან, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ამდენად, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანს წარმოადგენს ი/მ ჯ. ფ-ისთვის 2020 წლის 8 ივლისიდან 2023 წლის 13 ნოემბრამდე პერიოდზე სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სამეწარმეო საქმიანობის მიზნით, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის გადახდის დაკისრების კანონიერების შეფასება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-6 პუნქტზე, რომლის თანახმად, სახელმწიფო ქონების მართვასა და განკარგვას ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო. აღნიშნული კანონის 36-ე მუხლის 13 პუნქტი კი ადგენს, რომ სახელმწიფო ქონებით მოსარგებლე, რომელსაც არ აქვს ამ ქონებით მართლზომიერად სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი და რომელიც ქონებას სამეწარმეო საქმიანობისათვის (კომერციული მიზნით) იყენებს, ვალდებულია, ქონების მმართველის წერილობითი მოთხოვნის თანახმად, საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადაიხადოს სარგებლობაში გადაცემის საფასური, საბაზრო ღირებულების შესაბამისად (საექსპერტო/აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე), საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მომენტიდან სარგებლობის მთელი პერიოდისათვის.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მესაკუთრის მიერ შელახული უფლების სასამართლო წესით დაცვა და განხორციელება განუყოფლადაა დაკავშირებული ვადების ფაქტორთან; კერძოდ, კანონმდებლობა ვადებით ზღუდავს სასამართლოში წარდგენილი სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას და ყოველ კონკრეტულ სამართალურთიერთობასთან დაკავშირებით განსაზღვრავს უფლების დაცვის ხანდაზმულობის ვადებს. შესაბამისად, უფლება სამართლიან სასამართლოზე დროში შეზღუდული უფლებაა და მისი განხორციელება დამოკიდებულია კანონმდებლობით დადგენილ ხანდაზმულობის ვადებზე. თავის მხრივ, უფლების დაცვის ვადა, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა გულისხმობს დროის გარკვეულ მონაკვეთს, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შესაძლებლობა აქვს, მოითხოვოს საკუთარი უფლებების დაცვა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით (სუსგ 25.03.2021 წ. №ბს-1322(კ-19)). „ზოგადად, ვადებს დიდი მნიშვნელობა აქვს სამართლებრივ ურთიერთობებში წესრიგის შეტანისთვის. დროის ფაქტორი ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებს პირთა შორის ურთიერთობების სამართლებრივ მოწესრიგებაში. გარკვეული დროის დადგომას ან ვადის გასვლას უკავშირდება კონკრეტული იურიდიული შედეგები – სამართლებრივი ურთიერთობების (შესაბამისად, პირთა უფლებებისა ან/და მოვალეობების) წარმოშობა, შეცვლა ან შეწყვეტა“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2013 წლის 5 ნოემბრის №3/1/531 გადაწყვეტილება საქმეზე „ისრაელის მოქალაქეები – თამაზ ჯანაშვილი, ნანა ჯანაშვილი და ირმა ჯანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-16). ამდენად, ვინაიდან, ხანდაზმულობა არსებით გავლენას ახდენს პირის უფლება-მოვალეობებზე, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მნიშვნელოვანია ზუსტად განისაზღვროს მისი ათვლის საწყისი, ვინაიდან ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემთხვევაში პირი, მართალია, არ კარგავს სასამართლოსადმი მიმართვის უფლებას, მაგრამ სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობა გამორიცხავს სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველი დავის გადაწყვეტისთვის უნდა შეფასდეს მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხი. ხანდაზმულობა წარმოადგენს დროს, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია საკუთარი უფლების რეალიზება მოახდინოს. ხანდაზმულობის საკითხის თავისებურება სწორად იმაშია, რომ დადგენილი ვადის გასვლის შემდგომ მოთხოვნის უფლება ქარწყლდება და მისი შესრულება დამოკიდებული ხდება მოთხოვნის ადრესატის ნება-სურვილზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. აღნიშნული კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კი ადგენს, რომ ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, სამი წელია.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს მოპასუხისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სამეწარმეო საქმიანობის მიზნით, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით არამართლზომიერი სარგებლობის საფასურის გადახდის დაკისრება. ამასთან, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ სარჩელი პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილია 2023 წლის 13 ნოემბერს, ი/მ ჯ. ფ-ის მიმართ თანხის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა კი მიმართულია მათ შორის, სადავო 2020 წლის 8 ივლისიდან 2023 წლის 13 ნოემბრამდე პერიოდზე.

საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მითითებას იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული სასარჩელო ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა წარმოადგენს პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებას, ვინაიდან სარგებლობის ფაქტი იწვევს ყოველთვიური/ყოველწლიური საფასურის ეკვივალენტურ გადახდის ვალდებულებას (გადახდა ანგარიშდება ქონების ყოველთვიური საიჯარო ქირის საბაზრო ღირებულების შესაბამისად). აღნიშნულს ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი საერთო თანხის ოდენობა თავად მოსარჩელე მხარის მიერ დათვლილია ქონებით სარგებლობის შესაბამისი პერიოდისთვის, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი საიჯარო ქირის საბაზრო ღირებულების შესაბამისად. ამასთან, საკასაციო პალატის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეთა შორის არ არსებობდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა, მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია მოთხოვნის სამართლებრივი ბუნების განსაზღვრა, რომელიც როგორც აღინიშნა, თავისი შინაარსით წარმოადგენს პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებიდან წარმოშობილ ფინანსურ მოთხოვნას. შესაბამისად, ვინაიდან მოქმედი კანონმდებლობა ითვალისწინებს პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებიდან წარმოშობილი მოთხოვნის ხანდაზმულობის სპეციალურ, სამწლიან ვადას, კასატორის პოზიცია ხანდაზმულობის ზოგადი, ათწლიანი ვადის გამოყენებასთან დაკავშირებით, უსაფუძვლოა. ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მითითება სადავო ნაწილში მოთხოვნის ხანდაზმულობის საფუძვლით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 11 ნოემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე

თამარ ზამბახიძე