გაუქმდა და დაუბრუნდა სასამართლოს

საქმე №ას-161-2025 12 თებერვალი, 2026 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: თეა ძიმისტარაშვილი,არჩილ კოჭლამაზაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - ლ.გ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - გ.გ–ძე, ი.კ–ძე (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრების არსებითი განხილვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ით ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2022 წლის 6 ივნისს, ლ.გ–ძე „ტოიოტას“ მარკის ავტომანქანით, სახელმწიფო სანომრე ნიშნით: ......., მოძრაობდა ქ. თბილისი, .......ქუჩაზე მე-3 მ/რ მხრიდან დავით აღმაშენებლის ხეივნის მიმართულებით, ორმხრივმოძრაობიან გზაზე, რომელსაც არ აქვს გამყოფი ზოლი.

2. როდესაც მიუახლოვდა N7 საცხოვრებელი სახლის წინ არსებულ გზის მონაკვეთს, დაიკავა გზის სავალი ნაწილის მარცხენა მონაკვეთი, შეამცირა სიჩქარე, ჩართო მარცხენა ციმციმა მაშუქი, დაიწყო მარცხნივ მოხვევა მიმდებარე ტერიტორიაზე შესვლის მიზნით. ამ დროს, საპირისპიროდ უკიდურეს მარცხენა ზოლში მოძრავმა ა/მანქანამ დაუთმო გზა. რის შემდეგაც, ლ.გ–ძე შევიდა/გადაადგილდა საპირისპირო უკიდურეს მარცხენა (წარმოსახვით) ზოლში, სადაც მოხდა შეჯახება „ოპელ ზაფირა“ მარკის ა/მანაქანასთან, სახელმწიფო სანომრე ნიშნით: ......., რომელსაც მართავდა გ.გ–ძე.

3. 2022 წლის 7 ივნისს, ლ.გ–ძის მიმართ, შედგენილი იქნა ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი Nაგ000032893 საჯარიმო ქვითარი, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილის შესაბამისად და განესაზღვრა სახდელი - ჯარიმა 250 ლარის ოდენობით.

4. ლ.გ–ძე არ დაეთანხმა საჯარიმო ქვითარს და 2022 წლის 7 ივნისს, საჩივრით მიმართა საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტს, რომლითაც ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ საჯარიმო Nაგ000032893 ქვითრის გაუქმება მოითხოვა.

5. 2022 წლის 7 ივლისს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის MIA 3 22 01851171 დადგენილებით, ლ.გ–ძის საჩივარი, არ დაკმაყოფილდა, ძალაში დარჩა 2022 წლის 7 ივნისის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი Nაგ000032893 საჯარიმო ქვითარი.

6. 2022 წლის 29 მაისის, საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N757/ა ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად (ექსპერტი - გ.თ–ძე), მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში, მძღოლ ლ.გ–ძის მოქმედება არ შეესაბამება „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნას, რომელთა დაცვის შემთხვევაშიც მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევას ადგილი, არ ექნებოდა.

7. 2022 წლის 11 აგვისტოს, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სატრანსპორტო ტექნიკურ-ტრასოლოგიური N005461822 ექსპერტიზის დასკვნით; მოცემულ შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილ „ოპელ ზაფირას“, სახ. ნომრით ........, მძღოლის - გ.გ–ძის მოქმედება, ტექნიკური თვალსაზრისით, არ შეესაბამება „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნებს, რომელთა დაცვის პირობებში, კონკრეტული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა გამორიცხული იქნებოდა და მოცემულ საგზაო პირობებში, შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილის „ტოიოტა ქემრის“, სახ. ნომრით ......., მძღოლზე, ლ.გ–ძეზე, ტექნიკური თვალსაზრისით, არ იყო დამოკიდებული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება და მის მოქმედებაში „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფა არ აღინიშნება.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 16 მარტის დადგენილებით საქმე №4/4864-22, ლ.გ–ძის ადმინისტრაციული საჩივარი, დაკმაყოფილდა; გაუქმდა, 2022 წლის 7 ივნისს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის Nაგ000032893 ოქმი და 2022 წლის 7 ივლისის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის MIA 3 22 01851171 დადგენილება.

9. დადგენილებაში აღნიშნულია, რომ სასამართლოს სხდომაზე დაკითხულ იქნენ ექსპერტიზის განმახორციელებელი პირები/ექსპერტები - ლ.ა–ძე და დ.გ–ი. ექსპერტებმა - ლ.ა–ძემ და დ.გ–მა მსგავსი შინაარსი განმარტებები გააკეთეს და განაცხადეს, რომ მათ მიერ გაცემული სატრანსპორტო ტექნიკურ-ტრასოლოგიური N005461822 ექსპერტიზის დასკვნა არის კატეგორიული, მათ მიერ გამოკვლეულ იქნა განცხადებაზე წარმოდგენილი ვიდეოჩანაწერი, შესაბამისად ჩატარებულ იქნა შემთხვევის ადგილზე ტექნიკურ-ტრასოლოგიური კვლევა, განხორციელდა ჰაბიტოსკოპიური გამოკვლევა და დადგინდა, რომ შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილ „ტოიოტა ქემრის“, სახ. ნომრით .......... მძღოლი ახორციელებდა მარცხნივ მოხვევის მანევრს, მანევრის დაწყების პროცესში, მას გზა დაუთმო შემხვედრად მოძრავმა ავტომობილის მძღოლმა, რის გამოც, იგი გადავიდა საპირისპირო მოძრაობის ზოლში და გაჩერდა აღნიშნულ სამოძრაო ზოლში, ხოლო შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილ ,,ოპელ ზაფირას“ სახ. ნომრით ........-ის მძღოლი კი ასრულებდა ზოლიდან ზოლში გადაჯგუფების მანევრს, კერძოდ, სამოძრაო ზოლის შეცვლით გვერდი აუარა მის წინ გაჩერებულ მდგომარეობაში მყოფ ავტომობილს. ექსპერტიზაზე გამოსაკვლევად წარმოდგენილი ვიდეოჩანაწერის გამოკვლევით ირკვევა, რომ ვიდეოჩანაწერზე დატანილი დროის მაჩვენებლის მიხედვით, 21:53:07 საათზე კადრის მარჯვენა ზედა ნაწილში ჩნდება მუქი ფერის ავტომობილი (საქმის მასალების მიხედვით, „ტოიოტა ქემრი“, სახ. ნომრით .......), რომელიც კადრში შემოსვლისთანავე ანელებს სვლას და უახლოვდება კადრის დაახლოებით შუა ნაწილში აღბეჭდილ გზაჯვარედინს, ჩერდება და ატარებს შემხვედრი მიმართულებიდან მავალ სატრანსპორტო საშუალებებს. ჩანაწერის დროით, 21:53:13 საათზე კადრის შუა ნაწილში ჩნდება საპირისპირო მიმართულებიდან მომავალი ავტომობილი, რომლის ფარების სიახლოვეს მცირე ინტერვალით ხდება სინათლის ნაკადის გაძლიერებს სავარაუდოდ, ანთებს შორი განათების მაშუქებს და ის აჩერებს მოძრაობას, რა დროსაც, წინ და მარცხნივ გადაადგილებას იწყებს საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევაში მონაწილე „ტოიოტა ქემრი“. იგი მოძრაობის დაწყებიდან მცირე მანძილის დაფარვის შემდეგ აჩერებს ავტომობილს, რა დროსაც, კადრში საპირისპირო მოძრაობის ზოლის უკიდურესი მარჯვენა მხრიდან კადრში შემოდის მუქი ფერის ავტომობილი, საქმის მასალების თანახმად, „ოპელ ზაფირა“, სახ. ნომრით ........ იგი გვერდს უვლის თანხვედრი მიმართულებით გაჩერებულ ავტომობილს და იწყებს მარცხნიდან მარჯვნივ გაჩერებული ავტომობილის სამოძრაო ზოლისკენ გადაადგილებას, სადაც გაჩერებულია „ტოიოტა ქემრი“, სახ. ნომრით ......... და დაახლოებით, 21:53:17 საათზე ეჯახება მას. ექსპერტებმა მკაფიო ფორმით განაცხადეს, რომ ლ.გ–ძის ბრალეულ ქმედებას მოცემულ ავტოსაგზაო შემთხვევაში ადგილი, არ აქვს.

10. ამასთან, ექსპერტმა დ.გ–მა განაცხადა, რომ იგი ექსპერტიზის ჩატარების ფარგლებში დაეყრდნო საქმის მასალებს, ასევე დაათვალიერა შემთხვევის ადგილი. ექსპერტის კატეგორიული შეფასებით ლ.გ–ძეს მოცემული შემთხვევის დროს საპირისპირო სამოძრაო ზოლის უკიდურეს მარცხენა ზოლში შესვლის შემდეგ შეჯახებამდე სამოძრაო ზოლი, არ დაუტოვებია, ანუ მას არ გადაუკვეთია წარმოსახვითი გამყოფი სამოძრაო ზოლი.

11. დადგენილებაში აღნიშნულია, რომ საქმეზე წარმოდგენილი იქნა სპეციალურ ცოდნის მქონე პირის მიერ გაცემული ორი ექსპერტიზის დასკვნა, რომელთა მიერ დადგენილ ფაქტობრივი გარემოებები ლ.გ–ძის ბრალეულობის შეფასების თვალსაზრისით ურთიერთსაწინააღმდეგო ხასიათს ატარებს. სასამართლო ახდენს რა, წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნებში არსებულ მონაცემთა ურთიერთშეჯერებას საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან, კერძოდ, ვიდეოჩანაწერთან, მოწმეთა/ექსპერტთა ჩვენებებთან, ფოტომასალებთან და ა.შ. და აღნიშნავს, რომ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს ექსპერტიზის დასკვნაში არსებულ მონაცემებსა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს შორის არსებობს შინაარსობრივი კავშირი, ისინი არის აშკარა ერთმანეთთან შეთანხმებული, რომლებიც ადასტურებდნენ ფაქტს და მათში ეჭვის შეტანის გონივრული საფუძველი, არ არსებობს. მტკიცებულებათა ერთობლიობა პირდაპირ და ცალსახად ადგენენ ფაქტებს, კერძოდ აღნიშნული მტკიცებულებები სასამართლოს აძლევს მაღალ სტანდარტს დამაჯერებლობის კუთხით რათა ეჭვგარეშე, ზემოაღნიშნული სტანდარტისათვის საკმარისობის მიხედვით დადასტურებულად მიიჩნიოს ერთი კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოების უტყუარობა, რის საპირისპიროდ, საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N757/ა ექსპერტიზის დასკვნაში არსებული მონაცემები, არ არის კატეგორიული (ეფუძნება ვარაუდზე არსებულ შეფასებს, რაც არ შეიძლება უტყუარად იქნეს გაზიარებული, კონკრეტული ფაქტების ეჭვის გამოსარიცხად მიჩნევის თვალსაზრისით), იგი ეწინააღმდეგება საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებში არსებულ ფაქტობრივ მონაცემებს. შესაბამისად, საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N757/ა ექსპერტიზის დასკვნაში არსებულ მონაცემებს სასამართლო, ვერ გაიზიარებს.

12. ზემოაღნიშნული დადგენილება შესულია კანონიერ ძალაში. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2023 წლის 19 მაისის MIA 7 23 01418913 წერილით ლ.გ–ძეს მის განცხადებაზე, რომლითაც იგი ითხოვდა საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევაში მონაწილე მეორე მძღოლის მიმართ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმისწარმოების დაწყებას და მასზე ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებას, ეთქვა უარი, ვინაიდან სასამართლოს მითითებული დადგენილებით მოპასუხე მხარეს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტს საქმის ხელახლა განხილვა არ დავალებია.

13. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2023 წლის 4 ივლისის MIA 8 23 01914238 წერილით ლ.გ–ძეს მის განცხადებაზე, ეცნობა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 16 მარტის დადგენილება საქმეზე №4/4864-22, შესულია კანონიერ ძალაში, რომლითაც ლ.გ–ძის ადმინისტრაციული საჩივარი, დაკმაყოფილდა; გაუქმდა, 2022 წლის 7 ივნისს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის Nაგ000032893 ოქმი და 2022 წლის 7 ივლისის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის MIA 3 22 01851171 დადგენილება.

14. ასევე ლ.გ–ძეს მის განცხადებაზე, რომლითაც იგი ითხოვდა საგზაო- სატრანსპორტო შემთხვევაში მონაწილე მეორე მძღოლის მიმართ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმისწარმოების დაწყებას და მასზე ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებას უარი ეთქვა, ვინაიდან სასამართლოს მითითებული დადგენილებით მოპასუხე მხარეს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტს საქმის ხელახლა განხილვა არ დავალებია.

15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, ლ.გ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2023 წლის 19 მაისის № MIA 7 23 01418913 გადაწყვეტილება და დაევალა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტს 2022 წლის 6 ივნისს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შესწავლა. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

16. შპს ,,ე–ის“ 2023 წლის 10 აგვისტოს აუდიტორული დასკვნის თანახმად დგინდება, რომ გ.გ–ძის მიერ მიყენებულმა ზიანმა ლ.გ–ძის მიმართ გაანგარიშების შედეგად შეადგინა - 2670 ლარი.

17. ზიანის ოდენობა მოპასუხე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია.

18. მოპასუხე ი.კ–ძე წარმოადგენს ავტოსაგზაო შემთხვევაში მონაწილე ,,ოპელის“ მარკის ავტომობილის მესაკუთრეს, ხოლო გ.გ–ძე საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის დროს მართავდა ,,ოპელის“ მარკის ავტომანქანას.

19. სასარჩელო მოთხოვნა და საფუძვლები

19.1. 2022 წლის 6 ივნისს დაახლოებით 21:50 საათზე მოსარჩელე მისი კუთვნილი ავტომობილით „ტოიოტა ქემრი“ მოძრაობდა ქ. თბილისში, .......... მე-3 მ/რ მხრიდან დავით აღმაშენებლის ხეივნის მიმართულებით, რათა შეეხვია მარცხნივ საცხოვრებელი კორპუსის ეზოში. ამ დროს შემხვედრად მოძრავმა ავტომობილმა შეანელა სვლა და მაშუქებით ანიშნა, რომ ატარებდა. მოსარჩელე დაელოდა მის სრულ გაჩერებას და როდესაც აღნიშნული ავტომობილი გაჩერდა მოსარჩელემ დაიწყო ნელი სვლით შემხვედრი სავალი გზის ნაწილის გადაკვეთა, რა დროსაც შენიშნა გაჩერებული ავტომობილის (რომელიც მას ატარებდა) უკან მოძრავი ავტომანქანა, რის გამოც გააჩერა კუთვნილი ავტომანქანა ისე, რომ გაჩერებული ავტომანქანის კორპუსს, რომელის მას ატარებდა არ გაცდენია. როდესაც მიუახლოვდა შემხვედრად მოძრავი ავტომობილი ოპელის მარკის მანქანას, რომელსაც მართავდა მძღოლი გ.გ–ძე, მოსარჩელისათვის მოულოდნელად წამოვიდა თავისი მოძრაობის მიმართულების მიხედვით და დაეჯახა მოსარჩელის კუთვნილ ავტომანქანას, რომელიც იყო გაჩერებული წინა ნაწილში. მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, შემთხვევის ადგილზე გამოცხადებულმა საპატრულო პოლიციის თანამშრომლებმა მომხდარ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევაში ბრალეულად ცნეს მოსარჩელე იმ მოტივით, თითქოსდა დაარღვია ,,საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები და მოსარჩელის მიმართ შედგენილი იქნა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი საქართველოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ფაქტზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 16 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით, დაკმაყოფილდა ლ.გ–ძის საჩივარი სრულად. ამასთან, სასამართლოს მიერ დადგენილ იქნა შემდეგი გარემოება: 2022 წლის 11 აგვისტოს, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს სატრანსპორტო ტექნიკურ-ტრასოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნაში (შემსრულებელი ექსპერტები - ლ.ა–ძე, დ.გ–ი) მითითებულია, რომ 1) მოცემულ კონკრეტულ პირობებში, შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილ ,,ოპელ ზაფირას“ მძღოლის გ.გ–ძის მოქმედება, ტექნიკური თვალსაზრისით არ შეესაბამება ,,საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნებს, რომელთა დაცვის პირობებში, კონკრეტული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა გამორიცხული იქნებოდა და 2) მოცემულ საგზაო პირობებში, შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილის ,,ტოიოტა ქემრის“ მძღოლზე ლ.გ–ძეზე ტექნიკური თვალსაზრისით, არ იყო დამოკიდებული საგზაო- სატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება და მის მოქმედებაში ,,საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფა არ აღინიშნება.

19.2. შპს ,,ე–ის“ 2023 წლის 10 აგვისტოს აუდიტორული დასკვნის თანახმად, გ.გ–ძის მიერ მიყენებულმა ზიანმა ლ.გ–ძის მიმართ გაანგარიშების შედეგად შეადგინა 2670 ლარი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე სარჩელით ითხოვს გ.გ–ძისათვის, რომელიც წარმოადგენდა ავტოსაგზაო შემთხვევაში ბრალეული ავტომობილის მძღოლს და ი.კ–ძისათვის, რომელიც წარმოადგენს ავტომობილის მესაკუთრეს სოლიდარულად დაეკისროს მის სასარგებლოდ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

20. მოპასუხეების შესაგებელი

მოპასუხეებმა სარჩელთან დაკავშირებით სასამართლოში წარმოადგინეს შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნეს, არ დაეთანხმნენ მოსარჩელის მიერ მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს და მოითხოვეს უარი ეთქვას მოსარჩელეს მის დაკმაყოფილებაზე.

21. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება

21.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ.გ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე მხარეს გ.გ–ძეს და ი.კ–ძეს მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ - 2670 ლარის გადახდა.

21.2. სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეზე წარმოდგენილი იქნა სპეციალურ ცოდნის მქონე პირის მიერ გაცემული ორი ექსპერტიზის დასკვნა, რომელთა მიერ დადგენილ ფაქტობრივი გარემოებები ლ.გ–ძის ბრალეულობის შეფასების თვალსაზრისით ურთიერთსაწინააღმდეგო ხასიათს ატარებს.

21.3. წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნებში არსებული მონაცემებისა და საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან, კერძოდ, ვიდეოჩანაწერთან, მოწმეთა/ექსპერტთა ჩვენებებთან, ფოტომასალებთან და ა.შ. საფუძველზე სასამართლომ მიიჩნია, რომ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს ექსპერტიზის დასკვნაში არსებულ მონაცემებსა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს შორის არსებობს შინაარსობრივი კავშირი, ისინი არის აშკარა ერთმანეთთან შეთანხმებული, რომლებიც ადასტურებდნენ ფაქტს და მათში ეჭვის შეტანის გონივრული საფუძველი, არ არსებობს.

21.4. მტკიცებულებათა ერთობლიობა პირდაპირ და ცალსახად ადგენენ ფაქტებს, კერძოდ აღნიშნული მტკიცებულებები სასამართლოს აძლევს მაღალ სტანდარტს დამაჯერებლობის კუთხით რათა ეჭვგარეშე, ზემოაღნიშნული სტანდარტისათვის საკმარისობის მიხედვით დადასტურებულად მიიჩნიოს ერთი კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოების უტყუარობა, რის საპირისპიროდ, საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N757/ა ექსპერტიზის დასკვნაში არსებული მონაცემები, არ არის კატეგორიული (ეფუძნება ვარაუდზე არსებულ შეფასებს, რაც არ შეიძლება უტყუარად იქნეს გაზიარებული, კონკრეტული ფაქტების ეჭვის გამოსარიცხად მიჩნევის თვალსაზრისით), იგი ეწინააღმდეგება საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებში არსებულ ფაქტობრივ მონაცემებს. შესაბამისად, საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N757/ა ექსპერტიზის დასკვნაში არსებულ მონაცემები სასამართლომ ვერ გაიზიარა.

21.5. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის 2023 წლის 4 ივლისის MIA 8 23 01914238 წერილით ლ.გ–ძეს მის განცხადებაზე, ეცნობა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 16 მარტის დადგენილება საქმეზე №4/4864-22, შესულია კანონიერ ძალაში, რომლითაც ლ.გ–ძის ადმინისტრაციული საჩივარი, დაკმაყოფილდა; გაუქმდა, 2022 წლის 7 ივნისს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის Nაგ000032893 ოქმი და 2022 წლის 7 ივლისის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის MIA 3 22 01851171 დადგენილება. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება კი მოპასუხე მხარეს არ წარმოუდგენია და არც საქმეზე მოიპოვება.

21.6. მოსარჩელის მიერ მითითებული სადავო ფაქტობრივი გარემოება, რომ საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევაში ბრალეულ პირს წარმოადგენს მოპასუხე გ.გ–ძე, დასტურდება სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია ის გარემოება, რომ მოპასუხე მხარის მიერ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევის შედეგად მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა, ასევე უდავოა, რომ მოსარჩელე მხარეს აღნიშნული შემთხვევის შედეგად მიადგა მატერიალური ზიანი.

22. მოპასუხეების სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასააჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

23. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება

23.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ახალი გადაწყვეტილებით ლ.გ–ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრათ სოლიდარულად 2670 ლარის 70%-ის 1869 ლარის გადახდა.

23.2. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა და მიუთითა, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში მიღებული დადგენილება არ შეეხებოდა 2022 წლის 6 ივნისს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის კვლევას, კერძოდ არ გამორკვეულა გამომწვევი შედეგები, მიზეზები და სამართალდარღვევის საკითხი. არამედ დავის საგანი იყო ლ.გ–ძის საჩივრის საფუძველზე გასაჩივრებული 2022 წლის 7 ივნისის შსს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის კანონიერება, რომლითაც სამართალდამრღვევად მითითებული იყო ლ.გ–ძე. აღნიშნულ საქმეზე 2023 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ლ.გ–ძის საჩივარი, ბათილად იქნა ცნობილი გასაჩივრებული ოქმი და ხელახლა დაევალა ავტოსაგზაო შემთხვევის შესწავლა განსახილველად. ირკვევა, რომ 2022 წლის 6 ივნისს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის გამომწვევი მიზეზები და სამართალდამრღვევის ვინაობა არ გამოკვლეულა.

23.3. რადგან გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დამყარებულია იმ მოტივაციას, რომ არასწორადაა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორადაა გამოყენებული ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ მიღებული დადგენილება, ხოლო აღნიშნული დადგენილება არ ადგენს პასუხისმგებლობას, რის გამოც საქმე დაბრუნდა ხეახლა განსახილველად, ცხადი ხდება, რომ ასეთი არასწორად დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება ვერ გახდება პასუხისმგებლობის საფუძველი.

23.4. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ თითქოს დადგენილებით დადასტურდა ავტოსაგზაო შემთხვევაში მოპასუხე გ.გ–ძის ბრალეულობა, მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს.

23.5. სასამართლოს მოსაზრებით, რადგან სახეზე არაა სსსკ-ის 106-ე და 266-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 16 მარტის დადგენილებასა და ამავე კოლეგიის 2023 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებას ვერ ექნება პრეიუდიციული ხასიათი. ხოლო ის ფაქტი, რომ 2013 წლის 16 მარტის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით გაუქმდა ის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი, რომლითაც 2022 წლის 6 ივნისს მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევაში ლ.გ–ძე იყო მიჩნეული სამართალდამრღვევად, ავტომატურად არ გულისხმობს და არ იძლევა იმ დასკვნის საფუძველს, რომ სამართალდამრღვევი პირი გ.გ–ძეა.

23.6. ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, (ასევე ექსპერტების განმარტების და ავტოსაგზაო შემთხვევის განვითარების მექანიზმის საფუძველზე) სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ სახეზეა შერეული ბრალი. კერძოდ, მძღოლების მიერ სხვადასხვა ხარისხით უგულებელყოფილია „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტით დაგენილი მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, მძღოლს რომელსაც გაზრახული აქვს რომელიმე მანევრის შესრულება, ეს მანევრი უნდა დაიწყოს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დარწმუნდება, რომ არ შეუქმნის საფრთხეს მის უკან, წინ და გვერდით, როგორც თანმხვედრი, ისე საპირისპირო მიმართულებით მოძრავ საგზაო მოძრაობის მონაწილეებს, მათი მდებარეობის, მოძრაობის მიმართულებისა და სიჩქარის გათვალისწინებით.

23.7. სააპელაციო პალატის მითითებით, ის ვერ გაიზიარებს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ ექსპერტიზის კატეგორიულ დასკვნას (სადაც ერთადერთ ბრალეულ პირად მოპასუხეა მითითებული), რადგან ექსპერტიზის დასკვნის გამცემი ექსპერტების განმარტებები პროცესზე გამორიცხავს კატეგორიულობას. კერძოდ, ექსპერტის განმარტების მიხედვით, მძღოლები მანევრირებისას ერთმანეთს ვერ ხედავდნენ. ასევე, გ.გ–ძეს კანონი არ ავალდებულებდა მასაც შეეჩერებია მანქანა, არამედ შეეძლო მის წინ გაჩერებული მანქანისთვის გვერდი აევლო მარცხენა მხრიდან, რაც არ წარმოადგენს დარღვევას. ასევე, ექსპერტმა დაადასტურა, რომ გ–ძის მიერ მარჯვნიდან გასწრების მანევრირებისას პირველ სამოძრაო ზოლში ბორდიურთან ავტომობილი იყო დაპარკინგებული. ასევე, ექსპერტის განმარტებით, კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის დარღვევა გ–ძის მხრიდან გამოვლინდა არა მანქანისთვის მარცხენა, პირველ სამოძრაო ზოლში გადასვლით გვერდის ავლაში, არამედ გადასწრების მანევრირებისას პირველი (მარჯვენა) სამოძრაო ზოლიდან ისევ მარჯვენაში შეუსაბამო სიჩქარით გადასვლაში. სწორედ ამ დროს ყავდა გ–ძეს მანქანა გაჩერებული იმ მანქანის წინ, რომელმაც დაუთმო გზა. სწორედ შეუსაბამო სიჩქარით გ.გ–ძის მანევრმა - გადმოსულიყო ისევ მეორე სამოძრაო ზოლში ვერ უზრუნველყო უსაფრთხო გადადგილება, რამაც გამოიწვია შეჯახება. ექსპერტმა დაადასტურა, რომ ლ.გ–ძეს რომ არ დაეწყო მოხვევის მანევრი და არ ყოფილიყო საპირისპირო მიმართულების მეორე სამოძრაო ზოლში გაჩერებული, შეუსაბამო სიჩქარის მიუხედავად, არ მოხდებოდა შეჯახება.

23.8. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ლ.გ–ძესაც მიუძღვოდა თავისი წილი პასუხისმგებლობა შეჯახების გამოწვევაში, რაც შერეული ბრალის არსებობაზე მიუთითებს. საბოლოოდ, პალატამ დაასკვნა, რომ გ.გ–ძეს ჰქონდა მანევრირების, მაგრამ არ ჰქონდა შეუსაბამო სიჩქარით მანევრირების უფლება, ამავდროულად, მას ამ უფლების განხორციელებისას არ შეეძლო დაენახა რომ მისი სამოძრაო ზოლის მეორე სამოძრაო ზოლში მოხვევის მანევრის მიზნით საპირისპირო ზოლიდან შემოსული იყო ავტომობილი. ამავდროულად, ლ.გ–ძის ბრალეულობა იმაშია, რომ ის საპირისპირო მოძრაობის ზოლში იდგა, შესაბამისად, გამოირიცხება მხოლოდ გ.გ–ძის ბრალეულობა.

23.9. სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა, რადგან გ.გ–ძეს ჰქონდა შესაბამისი მანევრირების უფლება, ხოლო ლ.გ–ძე კვეთდა საპირისპირო მოძრაობის ორ წარმოსახვით ხაზს, გ.გ–ძეს წარმოეშობა უპირატესი უფლება ესარგებლა მისი გზით ექსპერტ დ.გ–ის კატეგორიული განმარტების თანახმად, გ.გ–ძეს არ შეეძლო დაენახა საპირისპირო მოძრაობის ზოლიდან მოხვევის მანევრის მიზნით მეორე სამოძრაო ზოლში შემოსული ავტომობილი, სწორედ ამიტომ, რადგან შეუძლებელია გზის დანახვა, შესაძლებელია მანევრის და სავარაუდო რისკების განჭვრეტა, რაც ავალდებულებდა გ–ძეს შეენელებინა მოძრაობა. მით უმეტეს, არ არსებობდა ისევ მარცხენა ზოლში დაბრუნების აუცილებლობა, როდესაც მარჯვენა ზოლში სავსებით თავისუფლად ყოველგვარი განჭვრეტის გარეშე შეეძლო გზის გაგრძელება, რადგან გზის დანახვის შესაძლებლობა თავისუფლად ჰქონდა. მაშინ, როდესაც, რადგან ვერ ხედავდა ლ.გ–ძე საპირისპირო გზის მარჯვენა ზოლიდან მომავალ მანქანას, წინდახედულობიდან გამომდინარე შეაჩერა მანქანა - ამაზე აპელაცია მიუთითებს, რომ შეჩერების მიზეზი სარჩელში დამაჯერებლად არ არის ახსნილი, ამიტომ ეს ნაწილი გამოსაკვლევი იქნება, მიუხედავად ამისა, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, გ–ძის შეჩერების მოტივაცია უნდა ყოფილიყო ის ვარაუდი, რომ გ–ძემ იცოდა, რომ გზის დათმობა უწევდა. - უზენაესი სასამართლოს განმარტებით, სააპელაციო პალატის სწორედ ამ დაშვებაში ჩანს ლ.გ–ძის სავარაუდო კეთილსინდისიერება, რადგან თუ კი გაკეთდება დაშვება, რომ მან იცოდა გზის დათმობის ვალდებულების შესახებ, სწორედაც შეაჩერა მანქანა და აღარ განაგრძო გზა მარჯვენა ზოლისკენ, რათა შეძლებოდა მარჯვენა ზოლში მომავალ მანქანას უპირატესობიდან გამომდინარე, გაეგრძელებინა მანევრი. სხვაგვარად გამოდის, რომ თუ კი შემხვედრი მარცხენა ზოლიდან მომავალი ავტომობილი გზის დათმობას დააპირებს, შეხვევის მანევრირების დაწყება ვეღარ უნდა შეძლოს შემხვევმა მანქანამ, რადგან შეუძლებელია იმ დონის წინდახედულობის განჭვრეტა, რაც გულისხმობს ერთდროულად მარცხენა და მარჯვენა ზოლში მომავალი მანქანის დანახვის შესაძლებლობას, მით უმეტეს იმ პირობებში, როდესაც შემხვედრი მარცხენა ზოლიდან მომავალი ავტომობილი გზას უთმობს მოხვევის მსურველს.

24. მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა

24.1. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

24.2. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლო გასცდა სამოქალაქო განხილვის ფარგლებს და შეიჭრა ადმინისტრაციული წარმოების კომპეტენციაში, რაც მისი უფლებამოსილება არ იყო. ასევე, დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი და დაადგინა ახალი ფაქტები, ისე რომ შეცვალა ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით უკვე განხილული და კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებით უდავო ფაქტობრივ გარემოებებად დადგენილი ფაქტები. კერძოდ, სხდომაზე დაკითხული ექსპერტების - ლ.ა–ძის და დ.გ–ის ჩვენებები ერთმანეთს ემთხვევა, რომ მათი ტექნიკურ-ტრასოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნა (N00546822) კატეგორიულია. მათ გამოიკვლიეს განცხადებაზე წარდგენილი ვიდეოჩანაწერი, შესაბამისად ტექნიკურ-ტრასოლოგიური კვლევა შემთხვევის ადგილზე ჩატარდა, ასევე ჩატარდა ჰაბიტოსკოპიური გამოკვლევა, რომელთა საფუძველზეც დადგინდა, რომ შემთხვევაში მონაწილე ავტომობილის - „ტოიოტა ქემრის“, სანომრე ნიშნით - ..... მძღოლი მოხვევის მანევრის განხორციელებისას გზა არ დაუთმო შემხვედრად მოძრავმა ავტომობილმა, რის გამოც ის გადავიდა საპირისპირო მოძრაობის ზოლში და გაჩერდა აღნიშნულ სამოძრაო ზოლში. ხოლო შემთხევაში მონაწილე ავტომობილ „ოპელ ზაფირას“ მძღოლი კი ასრულდება ზოლიდან ზოლში გადაჯგუფების მანევრს, კერძოდ, სამოძრაო ზოლის შეცვლით გვერდი აუარა მის წინ გაჩერებულ მდგომარეობაში მყოფ ავტომობილს. ვიდეო ჩანაწერზე დატანილი დროის მიხედვით, 21:53:07 საათზე კადრის მარჯვენა ზედა ნაწილში ჩნდება მუქი ფერის ავტომობილი „ტოიოტა ქემრი“, რომელიც კადრში შემოსვლისთანავე ანელებს სვლას და უახლოვდება კადრის დაახლოებით შუა ნაწილში აღბეჭდილ გზაჯვარედინს, ჩერდება და ატარებს შემხვედრი მიმართულებიდან მავალ ავტოსატრანსპორტო საშუალებას. ჩანაწერის დროით 21:53:13 საათზე კადრის შუა ნაწილში ჩნდება საპირისპირო მიმართულებიდან მომავალი ავტომობილი, რომლის ფარების სიახლოვეს მცირე ინტერვალით ხდება სინათლის ნაკადის გაძლიერება, სავარაუდოდ შორი განათების მაშუქის ანთებით ის აჩერებს მოძრაობას, რა დროსაც წინ და მარცხნივ გადაადგილებას იწყებს საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევაში მონაწილე „ტიოტა ქემრი“. ის მოძრაობის დაწყებიდან მცირე მანძილის დაფარვის შემდეგ აჩერებს ავტომობილს, რა დროსაც საპირისპირო მოძრაობის ზოლის უკიდურესი მარჯვენა მხრიდან კადრში შემოდის მუქი ფერის ავტომობილი, საქმის მასალების თანახმად, „ოპელ ზაფირა“. იგი გვერდს უვლის თანმხვედრი მიმართულებით გაჩერებულ ავტომობილს და იწყებს მარცხნიდან მარჯვნივ გაჩერებული ავტომობილის სამოძრაო ზოლისკენ გადაადგილებას, სადაც გაჩერებულია ტოიოტა ქემრი. დაახლოებით 21:53:17 საათზე კი ეჯახება მას. ექსპერტებმა მკაფიოდ განაცხადეს, რომ ლ.გ–ძის ბრალეულ ქმედებას ადგილი არ ჰქონია.

24.3. ექსპერტ დ.გ–ის განცხადებით, მან შემთხვევის ადგილი დაათვალიერა, ასევე დაეყრდნო საქმის მასალებს და კატეგორიულად უარყო დ. გ–ძის ბრალეულობა. კერძოდ, ლ.გ–ძეს საპირისპირო სამოძრაო ზოლის უკიდურეს მარცხენა ზოლში შესვლის შემდეგ შეჯახებამდე სამოძრაო ზოლი არ დაუტოვებია, არ გადაუკვეთავს წარმოსახვითი გამყოფი ზოლი.

24.4. საქმეში მითითებულია, რომ წარდგენილია სპეციალური ცოდნის მქონე ექსპერტთა ორი დასკვნა, რომელთა მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები ლ.გ–ძის ბრალეულობის შეფასების ნაწილში ურთიერთსაწინააღმდეგოა. უდავოა, რომ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევის შედეგად დამდგარ ავტოსაგზაო შემთხვევის გამო მოსარჩელეს მიადგა მატერიალური ზიანი. დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა, რომ გ.გ–ძის ქმედება თითქოს წარმოადგენდა მხოლოდ და მხოლოდ შეუსაბამო სიჩქარით ზოლიდან ზოლში გადაჯგუფების შემთხვევას, მისთვის შეუძლებელი იქნებოდა საპირისპირო ზოლიდან შემოსული „ტოიოტა ქემრის“ ავტომობილის დანახვა. სააპელაციო სასამართლოს აზრით, ამ არგუმენტით გამოირიცხა გ.გ–ძის ბრალეულობა მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევაში.

24.5. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32.1. მუხლი განმარტავს, რომ მძღოლმა მანევრი უნდა დაიწყოს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დარწმუნდება, რომ არ უქმნის საფრთხეს მის უკან, წინ ან გვერდით როგორც თანმხვედრი, ისე საპირისპირო მიმართულებით მოძრავ საგზაო მოძრაობის მონაწილეებს მათი მდებარეობის, მოძრაობის მიმართულებისა და სიჩქარის გათვალისწინებით. მოცემულ შემთხვევაში, სამხარაულის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის თანახმად, თუ კი ოპელის მარკის ავტომობილი მანევრის შესრულების შემდეგ კვლავ არ დაიწყებდა მეორე მანევრის შესრულებას, გაჩერებულ მდგომარეობაში ტოიოტას მარკის ავტომობილი თავისი მოქმედებით არც დაბრკოლებას და არც საფრთხეს ქმნიდა მოძრაობაში. ოპელის მძღოლი იყო ვალდებული მანევრის შესრულებისას დარწმუნებულიყო მოძრაობის უსაფრთხოებაში და მხოლოდ ამის შემდეგ შეესრულებინა მანევრი. ასეთ დროს ავტოსატრანსპორტო შემთხვევა გამორიცხული იქნებოდა.

24.6. ტოიოტა ქემრის მძღოლს ჰქონდა შეხვევის უფლება, რაც განახორციელა მას შემდეგ, რაც დარწმუნდა, რომ საპირისპირო მიმართულებით მოძრავმა ავტომობილმა დაუთმო გზა შეხვევის შემდეგ ისე, რომ არ გადასულა უკიდურეს პირველ წარმოსახვით ზოლში და არ შეუქმნია პირველ სამოძრაო ზოლში მოძრავი ავტომობილისთვის დაბრკოლება და გაჩერდა. სწორედ აქ გადავიდა მასზე უპირატესობა მეორე სამოძრაო ზოლში, რადგან საპირისპირო მიმართულებით მოძრავმა ავტომობილმა მას დაუთმო გზა ამ ზოლში და ოპელის მძღოლს მით უმეტეს თუ ვერ ხედავდა რა საფრთხე შეიძლება ყოფილიყო მეორე სამოძრაო ზოლში არ უნდა განეხორციელებინა მარჯვნიდან მარცხნივ გადაჯგუფების მანევრი. უნდა დარწმუნებულიყო საფრთხის არარსებობაში. თუ ვერ ხედავდა პოტენციურ საფრთხეს, არ უნდა გადასულიყო მარჯვნიდან მარცხენა ზოლში.

24.7. სააპელაციო პალატამ ფაქტობრივად ადმინისტრაციული წესით განხილული საქმის რევიზია მოახდინა. ამავდროულად უარყო ექსპერტიზის დასკვნები, ექსპერტებისა და მოწმეთა ჩვენებები, ზიანის არსებობა, რაც ეწინააღმდეგება უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, რომლის თანახმად, მაგალითად სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს აქვთ პრეიუდიციული ძალა.

25. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2025 წლის 21 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო 2025 წლის 18 დეკემბრის განჩინებით, დასაშვებად იქნა ცნობილი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

26. საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის არსებითად განხილვისა და მტკიცებულებათა ერთობლივად გაანალიზების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო განაცხადი ნაწილობრივ დასაბუთებულია და იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი არგუმენტაციით:

27. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

28. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შეჯიბრებითობის პრინციპის შინაარსის ანალიზი საფუძველს იძლევა გაკეთდეს შემდეგი დასკვნა: 1. შეჯიბრებითობის პრინციპი მოიცავს მხარეთა საქმიანობას მხოლოდ საქმის ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების სფეროში. საკითხი იმის შესახებ, რომ სასამართლო საქმის განხილვას (სამოქალაქო პროცესს) იწყებს მხოლოდ დაინტერესებული პირის მოთხოვნით, ან, რომ სასამართლო არ უნდა გასცდეს მხარეთა მოთხოვნის ფარგლებს და ა.შ. განეკუთვნება არა შეჯიბრებითობის, არამედ დისპოზიციურობის პრინციპის სფეროს. 2. მხარეთა მოთხოვნების თუ შესაგებლის ფაქტობრივი (და არა იურიდიული) დასაბუთება (გამართლება) ეკისრებათ თვითონ მხარეებს. 3. მხარეებმა თვითონ უნდა განსაზღვრონ, თუ რომელი ფაქტები დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს (შესაგებელს). ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული აგრეთვე სსსკ-ის 178–ე მუხლის „ ე“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად, სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს გარემოებები, რომლებზეც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნებს, აგრეთვე სსსკ-ის 201–ე მუხლში, რომლის თანახმად, თუ მოპასუხე სარჩელს არ ცნობს, მან უნდა მიუთითოს რა კონკრეტულ გარემოებებს ემყარება მისი შესაგებელი სარჩელის წინააღმდეგ. 4. მხარეებმა თვითონ უნდა მიუთითონ მტკიცებულებებზე, რომელთა საფუძველზე უნდა დამტკიცდეს (დადასტურდეს) მათ მიერ თავიანთი მოთხოვნის (შესაგებლის) დასაბუთების მიზნით მითითებული ფაქტები. ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული სსსკ 178–ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად, სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს მტკიცებულებანი, რომლებიც ადასტურებენ ამ გარემოებებს (ე.ი. მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ გარემოებებს), აგრეთვე, სსსკ-ის 201-ე მუხლში, რომლის თანახმად, მოპასუხემ თავის პასუხში (შესაგებელში) უნდა მიუთითოს რა მტკიცებულებებით შეიძლება დამტკიცდეს ეს გარემოებები, (ე.ი. მოპასუხის მიერ თავის შესაგებელში მითითებული გარემოებები).

29. სასამართლომ კონკრეტულ საქმეზე მტკიცების საგნის განსაზღვრის დროს უნდა იხელმძღვანელოს მხარეთა მიერ სარჩელისა და შესაგებლის დასაბუთებისათვის მითითებული ფაქტებით, მაგრამ თუ ამ ფაქტებს შორის არიან ისეთებიც, რომლებსაც კანონის თანახმად არ აქვს მნიშვნელობა ამ მხარეთა მოთხოვნების თუ შესაგებლის სამართლებრივი დასაბუთებისათვის, ე.ი. თუ ეს ფაქტები იურიდიულად ვერ ამართლებენ ამ მოთხოვნას (შესაგებელს) – სასამართლომ არ უნდა შეიტანოს ეს ფაქტები მტკიცების საგანში და არ უნდა მიიღოს მტკიცებულებები მათ დასადასტურებლად.

30. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მტკიცების საგანში შედიან მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტები, რომლებიც სასამართლოს შეხედულებით სამართლებრივად ასაბუთებენ (ამართლებენ) მათ მოთხოვნებს და შესაგებელს. კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ იმისათვის, რომ სწორად განსაზღვროს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებიდან, თუ რომელი ამართლებს სამართლებრივად მხარეთა მოთხოვნებს (შესაგებელს) და რომელი არაა, ესაა სარჩელის საგანი (მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი), მოპასუხის შესაგებელი და მატერიალურ სამართლებრივი ნორმა. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი - ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს.

31. ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.

32. სსკ-ის 992-ე მუხლი ითვალისწინებს დელიქტურ პასუხისმგებლობას. დელიქტური პასუხისმგებლობის არსი ისაა, რომ იგი არასახელშეკრულებო ზიანის საფუძველზე წარმოიშობა, განამტკიცებს ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპს და დაზარალებულს (კრედიტორს) ვალდებული პირის მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს. ამ მუხლის გამოყენების წინაპირობებია შემდეგია: ზიანი; ქმედების მართლწინააღმდეგობა; მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი (ე.წ. „გენერალური დელიქტი“). პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული ოთხივე წინაპირობა (სუსგ №ას-769-737-2016; 20.06.2018წ.; სუსგ №ას-176-163-2015, 04.10.2016; სუსგ Nას-1426-2018 , 11.04.2019).

33. სსკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს.

34. „სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დაზარალებულ პირს არ ეკრძალება, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ერთობლივად წაუყენოს როგორც ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელს (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მესამე წინადადების საფუძველზე), ისე - სატრანსპორტო საშუალების მოსარგებლეს, რომელიც ბრალეულად მოქმედებდა და ზიანის მიმყენებელია 992-ე მუხლის საფუძველზე. ამ შემთხვევაში, სახეზეა მოვალეთა სიმრავლე ვალდებულებაში, ვალდებულებათა ერთიანობა, როდესაც ყოველ მოვალეს თავისი საკუთარი ვალდებულება აკისრია კრედიტორის წინაშე, მაგრამ ისინი ერთმანეთთან ისეა დაკავშირებული, რომ ქმნის სოლიდარულ ვალდებულებას“ (იხ., სუსგ №ას-135-2022, 20 ივლისი, 2010 წ; №ას-630-2019, 30 სექტემბერი, 2020 წ.).

35. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტავს, რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება დელიქტური ვალდებულების კერძო შემთხვევაა და მიუხედავად ბრალისა, მომეტებული საფრთხის წყაროს იურიდიულ მფლობელს (რომელიც შეიძლება მესაკუთრედაც განვიხილოთ) აკისრებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილი) (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლო: რეკომენდაციები და სამოქალაქო სამართლის საკითხებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა, თბ., 2011, გვ.30). მითითებული ნორმა ადგენს სატრანსპორტო საშუალების იურიდიული მფლობელის ვალდებულებას, ნორმაში ჩამოთვლილ სიკეთეთა ხელყოფის შემთხვევაში, აგოს პასუხი. თავის მხრივ, ნორმის სუბიექტები არიან ვალდებული და დაზარალებული პირები. ვალდებულ პირად კანონი განიხილავს ნივთის მფლობელს, ანუ პირს, რომელსაც ამ ქონებაზე საკუთრება მართლზომიერად აქვს მოპოვებული, თუმცა, მფლობელი, როგორც ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელი პირი, შეიძლება იყოს, როგორც პირდაპირი ფლობელი, ისე - არაპირდაპირი მფლობელი.

36. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კანონმდებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროს იურიდიულ მფლობელთა მიმართ პასუხისმგებლობის მაღალ სტანდარტს აწესებს, რაც ნივთის სპეციფიკური თვისებებიდან - გამოიწვიოს მნიშვნელოვანი ან გამოუსწორებელი ზიანი (ადამიანის სიცოცხლის ხელყოფა, ნივთის დაზიანება და ა.შ.) - გამომდინარეობს (იხ. დამატებით: პეტერ ლუთრინგჰაუსი, დელიქტური სამართალი, GIZ, თბილისი, 2011, გვ.32). საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის მიზანია, ასეთი ნივთის იურიდიული მფლობელები აიძულოს, განსაკუთრებული სიფრთხილით მოეკიდონ თავიანთ საკუთრებაში არსებული საფრთხის შემცველი საშუალების გამოყენებიდან გამომდინარე შესაძლო ნეგატიურ შედეგებს (შდრ. სუსგ: №ას-630-2019, 30 სექტემბერი, 2020 წ.).

37. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლით გათვალისწინებულ გამონაკლისს საფუძვლად უდევს ის გარემოება, რომ სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი მოხმარება განაპირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების მიღების შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას. ავტოსატრანსპორტო საშუალების ამგვარი თვისების გამო იგი მომეტებული საფრთხის წყაროდაა მიჩნეული და, მიუხედავად იმისა, რომ მისი მოხმარება სამართლებრივად ნებადართულია, პასუხისმგებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროდან მომდინარე ზიანისათვის, ჩვეულებრივ, სამოქალაქოსამართლებრივ პასუხისმგებლობასთან შედარებით უფრო მკაცრია - ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება. აღნიშნული გამოწვეულია იმ მატერიალური ობიექტების ფლობითა და სარგებლობით (ექსპლუატაციით ან ნებისმიერი ფორმით მისი გამოყენებით), რომელსაც განსაკუთრებული ხარისხობრივი თვისება აქვთ და ადამიანის მხრიდან მასზე სრული კონტროლის დამყარება შეუძლებელია (იხ. სუსგ №ას-494-463-2010, 9 ნოემბერი, 2010 წელი).

38. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი ითვალისწინებს გამონაკლისსაც - ნივთის იურიდიულ მფლობელს პასუხისმგებლობა არ ეკისრება კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში (ნორმის მე-2 და მე-3 ნაწილები), მათ შორის მაშინაც, როდესაც სატრანსპორტო საშუალებას მართავდა სხვა პირი, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვალდებული პირის დადგენა ხდება იმის მიხედვით, თუ რა გზით (იურიდიულად ნამდვილი უფლების საფუძველზე) აღმოჩნდა ნივთი მოსარგებლის ფაქტობრივი ბატონობის არეალში (ნორმის მე-4 ნაწილი). თუ პირი, რომელიც იყენებს სატრანსპორტო საშუალებას მისი მფლობელის ნებართვის გარეშე (არამართლზომიერი მფლობელი) ამ სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციით მიაყენებს ზიანს სხვას, სამოქალაქო პასუხისმგებლობა დაეკისრება ამ უკანასკნელს და არა სატრანსპორტო საშუალების მფლობელს“ (იხ. სუსგ-ები: №ას-1245-2020, 01 ივლისი, 2021; №ას- 504-481-2016, 30 სექტემბერი, 2016წ;).

39. გ.გ–ძის ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმებია 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი); 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება); 463-ე (თუ რამდენიმე პირს ევალება ვალდებულების შესრულება ისე, რომ თითოეულმა უნდა მიიღოს მონაწილეობა მთლიანი ვალდებულების შესრულებაში (სოლიდარული ვალდებულება), ხოლო კრედიტორს აქვს შესრულების მხოლოდ ერთჯერადი მოთხოვნის უფლება, მაშინ ისინი წარმოადგენენ სოლიდარულ მოვალეებს) მუხლები.

40. სსკ-ის 992 მუხლი განსაზღვრავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის, კერძოდ: უნდა დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის; ანუ მოვალის ქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო, არამედ ზიანი უნდა იყოს ამ ქმედებით გამოწვეული მოქმედების უშუალო შედეგი. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს მითითებულ კონსტრუქციას და მათგან თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. ნორმა ითვალისწინებს დელიქტურ პასუხისმგებლობას, რომელიც დგება ზიანის მიყენების შედეგად. თავისთავად დელიქტური პასუხისმგებლობა, როგორც იურიდიული პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი სახე, წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით ზიანის მიყენების შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებაა, რომლის სტრუქტურულ ელემენტს წარმოადგენს მიზეზშედეგობრივი კავშირი და ბრალი. შესაბამისად, პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნეს მიზეზშედეგობრივი კავშირი მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და შედეგს შორის (იხ.: სუსგ №ას-809-776-2016, 04.04.2017წ.; №ას-1523-2019, 24.01,2020 წ. ას-799-2024).

41. მოცემული საქმის მთავარი სამართლებრივი პრობლემა გამომდინარეობს დელიქტური სამართლიდან, შესაბამისად, იმისთვის, რომ სარჩელი დაკმაყოფილდეს, აუცილებელია დადგინდეს დელიქტური სამართლით გათვალისწინებული ყველა კუმულაციური ნიშნის არსებობა. სწორედ აღნიშნული ნიშნების (ქმედების მართლწინააღმდეგობა, ბრალი, მიზეზობრივი კავშირი) არსებობის დადგენა წარმოადგენს მხარეთა შორის შედავებას, რომელთა დადასტურებაც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია, შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე და განსაზღვრავს შემდეგს:

42. სააპელაციო პალატა გადაწყვეტილების 4.2. პუნქტში უთითებს და არ იზიარებს საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას, რომ გ.გ–ძის ბრალეულობის კვლევა დაეფუძნა ამავე სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებას, რომლითაც გაუქმდა შშს საპატრულო პოლიციის მიერ ლ.გ–ძის წინააღმდეგ გამოწერილი სამართალდარღვევის ოქმი და შსს-ს დაევალა ავტოსაგზაო შემთხვევის ხელახლა გამოკვლევა. ამ ნაწილში, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და მიუთითებს, რომ ლ.გ–ძის არაბრალეულად მიჩნევა ადმინისტრაციული საქმის მიხედვით, ავტომატურად არ გულისხმობს გ.გ–ძის ბრალეულობის დადგენას. ასევე, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სსსკ-ის 106, 266-ე და 30920-ე მუხლების შესაბამისად, დაუშვებელია დადგენილება/გადაწყვეტილების პრეიუდიციული გამოყენება.

43. ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, მართალია, ადმინისტრაციული წესით განხილული საქმის განჩინება/გადაწყვეტილების პრეიუდიციული მნიშვნელობა არ აქვს, თუმცა საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ მტკიცებულებებზე, რომელთა საფუძველზეც დადასტურდა ლ.გ–ძის არაბრალეულობა. თავად თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 16 მარტის დადგენილების 7.15 პუნქტშიც პირდაპირაა მითითებული, რომ აღნიშნული დადგენილების მთავარ გარემოებას წარმოადგენს საკითხი - ლ.გ–ძემ დაარღვია თუ არა „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულება და არის თუ არა ბრალეული სადავო ავტოსატრანსპორტო შემთხვევაში.

44. აღნიშნულ ადმინისტრაციულ საქმეში წარდგენილი 2022 წილს 29 მაისის შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს N575/ა დასკვნის თანახმად (იხ., დადგენილების 7.19-ე პარაგრაფი, ექსპერტი გ.თ–ძე) მართალია, ლ.გ–ძე აღიარებულია, როგორც სამართალდამრღვევი დასახელებული კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, თუმცა თავად ექსპერტი სხდომაზე დაკითხვისას მიუთითებდა, რომ მას არ გაუზომავს და არ ჩაუტარებია კვლევა უშუალოდ შემთხვევის ადგილზე, ასევე არ აქვს შესაბამისი ცოდნა, რომ ვიდეოჩანაწერი გამოეკვლია, მისი დასკვნა კი მხოლოდ ეფუძნება ვარაუდს, რომ თუ ლ.გ–ძემ წარმოსახვითი გამყოფი ზოლი გადაკვეთა, ამ შემთხვევაში იქნებოდა ბრალეული.

45. აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის საპირისპიროდ წარდგენილი იყო ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2022 წლის 11 აგვისტოს N005461822 დასკვნა (ექსპერტები: ლ.ა–ძე, დ.გ–ი), რომლის თანახმად, გ.გ–ძის მოქმედება არ შეესაბამება სპეციალური კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნებს. ამავდროულად მითითებულია, რომ ლ.გ–ძეზე, ტექნიკური თვალსაზრისით არ იყო დამოკიდებული ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება და არ აღინიშნება დასახელებული კანონის უგულებელყოფა.

46. აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის შემდგენელი ექსპერტები ლ.ა–ძე და დ.გ–ი სასამართლო სხდომაზეც დაიკითხნენ (იხ. დადგენილების 7.22-ე პუნქტი), სადაც მათ მიუთითეს, რომ მათი დასკვნა კატეგორიულია, რომ ჩაატარეს შემთხვევის ადგილზე ტექნიკურ-ტრასოლოგიური კვლევა, ასევე ჰაბიტოსკოპიური გამოკვლევა და დადგინდა, რომ ლ.გ–ძის მიერ რამე სახის დარღვევას ადგილი არ აქვს.

47. საკასაციო პალატა დასახელებული მტკიცებულებების საფუძველზე კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ მართალია, ადმინისტრაციული წესით განხილულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს ვერ ექნება პრეიუდიციული ხასიათი, თუმცა წარდგენილი დასახელებული მტკიცებულებებით ცალსახად გამოირიცხება ლ.გ–ძის ბრალეულობა, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მსჯელობა თანაბრალეულად ლ.გ–ძის მიჩნევის შესახებ ვერ იქნება გაზიარებული.

48. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გამოირიცხება ლ.გ–ძის ბრალეულობა, შესაბამისად, გამოირიცხება სააპელაციო პალატის მსჯელობა თანაბრალეულობის კონტექსტშიც. რაც შეეხება გ.გ–ძის ბრალეულობას, რადგან მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა კატეგორიულად მიუთითებს მის ბრალეულობაზე, თუმცა შემდგომ ექსპერტთა ჩვენებების შედეგად დამაჯერებლობას თავად ამავე ექსპერტების მიერ მიცემული ჩვენებები ეჭვქვეშ აყენებს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი ექსპერტთა დასკვნები არ არის საკმარისად გამოკვლეული. ამიტომ მათი ჩვენებები ხელახლა უნდა შეფასდეს სააპელაციო პალატის მიერ რათა დადგინდეს გ.გ–ძის ბრალეულობა. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, მართალია, დადგენილია ლ.გ–ძის არაბრალეულობა, თუმცა, არ არის საკმარისად შესწავლილი გ.გ–ძის ბრალეულობის საკითხი, რაც სწორედ მტკიცებულებათა ხელახლა შეფასების აუცილებლობას საჭიროებს.

49. სსსკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ: ა) საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა; ბ) არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. მოცემული ნორმების ანალიზისა და წინამდებარე განჩინებაში ჩამოყალიბებული დასაბუთების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, შეამოწმოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება, ვიდრე საქმეზე არ დადგინდება დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება.

50. სსსკ-ის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას, სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 411-ე და 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსამართლეები: თ. ძიმისტარაშვილი

ა. კოჭლამაზაშვილი