აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2014 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ

                

1.  ხელმისაწვდომი, ხარისხიანი  ჯანდაცვა

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის პრიორიტეტია აფხაზეთის მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე ზედამხედველობა და ზრუნვა.

1.1 -აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის  ტერიტორიაზე მცხოვრებთა მედიკამენტებით დახმარების პროგრამა  - (პროგრამული კოდი  05 02)

აფხაზეთის მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის მრავალწლიანი შესწავლისა და დასაბუთებული ანალიზის შედეგების, სოციოლოგიური კვლევების საფუძველზე დადგენილია, რომ დევნილი, აგრეთვე ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი მკურნალობას ვერ ახერხებს დიაგნოზის არსებობის შემთხვევაში, ვინაიდან მოკლებულია სამკურნალწამლო საშუალებების შეძენის შესაძლებლობას.

შესაბამისად, მოსალოდნელია მოსახლეობის ჯანმრთელობის შემდგომი გაუარესება და დაავადებათა გართულებები.

ეს გარემოება ხაზგასმით მიუთითებს პროფილურ მედიკამენტურ დახმარებაზე გაცილებით მეტ მოთხოვნის აუცილებლობაზე.

მოცემულ ვითარებაში, სამინისტროს მიერ მოსახლეობის თუნდაც ნაწილის მედიკამენტებით უზრუნველყოფა მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამული დაფინანსების გზით, რეალური ხელმისაწვდომობის ფაქტორია ბენეფიციარებისთვის და ორიენტირებულია პაციენტთა დროული მედიკამენტური მკურნალობის, როგორც მინიმუმ, ინიციირებაზე მაინც.

იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრებ პირთა მედიკამენტებით უზრუნველყოფა მოიცავს, როგორც მინიმუმ, მკურნალობის დაწყებისთვის აუცილებელი მედიკამენტების ცენტრალიზებული წესით შეძენას და გაცემას პაციენტებზე, კომისიური წესით გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ.

აფხაზეთის მოსახლეობის ნაწილისთვის თანამედროვე და ეფექტური  მედიკამენტებით დახმარება მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის გზით დაავადებათა დროული და ადეკვატური მკურნალობის დაწყების რეალურ საფუძვლებს შექმნის, რაც, როგორც მინიმუმ, პროგრამის ბენეფიციართა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას შეუწყობს ხელს.

 

1.2  -   აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა (მეუღლე), აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე  მცხოვრებთა ( ნეიტრალური პასპორტის მქონე პირების) ამბულატორიული დახმარების პროგრამა -   (პროგრამული კოდი  05 03)

დადგენილია, რომ დევნილი და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობა პროგნოზულად ჯანმრთელობის შემდგომი გაუარესების მაღალი რისკის კატეგორიას განეკუთვნება.

ეს გარემოება განსაზღვრავს გაცილებით მეტ მოთხოვნას სამედიცინო დახმარებაზე.

სინამდვილეში კი, სიღარიბისა და ფინანსური ხელმიუწვდომლობის  მიზეზით, იძულებით გადაადგილებულთა აბსოლუტური უმრავლესობა მოკლებულია ადეკვატურ სამედიცინო დახმარებას, მით უმეტეს,  მაღალტექნოლოგიურ და სპეციალიზებულ სამედიცინო სერვისს.

ასეთ ვითარებაში  დევნილთა, აგრეთვე, ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებთა, ეკონომიური სიდუხჭირიდან გამომდინარე  დაბალი სამედიცინო აქტივობის გათვალისწინებით, არსებით მნიშვნელობას იძენს  მოსახლეობის სასიცოცხლოდ აუცილებელი სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფის  ეფექტურობა, რასაც მნიშვნელოვანწილად განსაზღვრავს შესაბამის პროგრამულ ჯანდაცვით ღონისძიებათა შემუშავება და სწორი მენეჯმენტის პირობებში რეალიზაცია, რაც საბოლოო ჯამში დევნილი თანამემამულეების და ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების ჯანმრთელობის გაუმჯობესებაზე იქნება ორიენტირებული.

სამედიცინო სერვისებზე ხელმიუწვდომლობა უაღრესად სერიოზული საფრთხეების შემცველია, რადგან მასზეა დამოკიდებული დაავადებათა გამოვლინების ვადები, დიაგნოზის ვერიფიცირება და მკურნალობის სწორი ტაქტიკა. ცხადია, დაგვიანებულ შემთხვევებში კონკრეტული პაციენტის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის პროგნოზი, ხშირ შემთხვევებში, ნეგატიური სახისაა.

მრავალწლიანი შესწავლა და დინამიკური ანალიზი აჩვენებს დევნილთა და ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებ პირთა ზოგადი და კერძო ავადობის, დემოგრაფიული მაჩვენებლების არსებით უარესობას საქართველოს საერთო მაჩვენებლებთან შედარებით. საკმარისია აღინიშნოს, რომ დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის (დსკ) მე-10 გადახედვის შესაბამისად, კლასიფიკატორის ჯგუფების უმრავლესობაში დევნილთა ავადობა 1.3-1.5-ჯერ და მეტადაც აღემატება ქვეყნის საშუალო პარამეტრებს. საყურადღებოა დაავადებათა „გაახალგაზრდავების“ არასახარბიელო ტენდენციაც, რაც ნეგატიურ გავლენას ახდენს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობის მაჩვენებლებზე. 

სიტუაციის ანალიზის შედეგები აჩვენებს, რომ  ამბულატორიული პროფილის კომპლექსური სამედიცინო ღონისძიებების  რეალიზაციით შესაძლებელი ხდება არამარტო კონკრეტულ მოქალაქეთა, არამედ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მდგომარეობის ამსახველ მაჩვენებლებში ერთგვარი სტაბილიზაციის და ცალკეულ შემთხვევებში, პოზიტიური ძვრების მიღწევა.

მოსახლეობის ამბულატორიულ-პოლიკლინიკური სადიაგნოსტიკო პროფილის სერვისით უზრუნველყოფა,  მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამული დაფინანსების გზით,  რეალური ხელმისაწვდომობის ფაქტორია და ორიენტირებულია დაავადებათა  მაღალტექნოლოგიურ, სწორ დიაგნოსტირებაზე. ეს კი ეფექტური მკურნალობის ტაქტიკის შერჩევის აუცილებელი პირობაა.

 

1.3  - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა (მეუღლე), აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე  მცხოვრებთა ( ნეიტრალური პასპორტის მქონე პირების)  სტაციონარული მკურნალობის პროგრამა   -   (პროგრამული კოდი  05 04)

აფხაზეთის მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ამსახველი პარამეტრების მრავალწლიანი შესწავლა და დინამიკის ანალიზი აჩვენებს ქვეყნის მოსახლეობის ამ ნაწილის ზოგადი და კერძო ავადობის, დემოგრაფიული მაჩვენებლების არსებით უარესობას საქართველოს საერთო მაჩვენებლებთან შედარებით.

ვითარების საფუძვლიანი, დეტალური ანალიზი ადასტურებს, რომ კომპლექსური ღონისძიებების, უწინარეს ყოვლისა, მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამების სწორი დაგეგმვა-რეალიზაციის პირობებში შესაძლებელი ხდება მდგომარეობის მეტ-ნაკლები სტაბილიზაცია და, რიგ შემთხვევებში, დადებითი ტენდენციების მიღწევა.

არსებულ ვითარებაში სამინისტრო არსებით მნიშვნელობას ანიჭებს მოსახლეობის სტაციონარული სამედიცინო დახმარების ცალკეული სახეებით უზრუნველყოფას, რომელიც ორიენტირებულია მოქალაქეთათვის ამა თუ იმ სტაციონარული მკურნალობის ხელმისაწვდომობაზე, სამედიცინო და დემოგრაფიული აქტივობის ამაღლებაზე.

აფხაზეთის მოსახლეობის სტაციონარული სამედიცინო დახმარების ცალკეული სახეებით უზრუნველყოფა გულისხმობს საპროგნოზო პერიოდში სტაციონარული დახმარების პროგრამის რეალიზებას, რომლის შემადგენელი ნაწილები (კომპონენტები) მოიცავს სახელმწიფო შესყიდვების გზით ბენეფიციარებისთვის იმ დახმარების გაწევას, რაც, ძირითადად, დარჩენილია ცენტრალური (სახელმწიფო) ჯანდაცვითი პროგრამების მომსახურების ჩამონათვალის მიღმა (მათ შორის, სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამებისა).

1.4 -  აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა გასვლითი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების პროგრამა  -   (პროგრამული კოდი  05 05 )

დევნილთათვის ამბულატორიულ-საკონსულტაციო დახმარების მიახლოების მიზნით აფხაზეთის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ მრავალპროფილიანი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების სისტემა, წლების მანძილზე დადებითადაა აპრობირებული და მას მნიშვნელოვანი შედეგები მოაქვს როგორც სამედიცინო მომსახურეობის გაუმჯობესების, ისე ახლო პერიოდსა და პერსპექტივაზე გათვლილ ოპტიმალურ ღონისძიებათა კომპლექსის ფორმირების თვალსაზრისით.

პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების ძირითადი მიზანია ავადობის აქტიური გამოვლინება, ჯანმრთელობის ფორმირებისა და განმტკიცებისათვის მიმართული დროული სამედიცინო გამოკვლევები, დაავადებათა პრევენცია და  გაუვრცელებლობის ხელშეწყობა.

ამ სახის ღონისძიებები საკმაოდ მნიშვნელოვანი ფაქტორია დევნილი თანამემამულეების სამედიცინო აქტივობის ამაღლების კუთხითაც და, ამასთან, იგი საფუძველს ქმნის იმისათვის, რომ  შემდგომში დევნილთა სამედიცინო დაწესებულებების მიერ განხორციელდეს  დინამიკური მეთვალყურეობა გამოვლენილ პაციენტეზე.

თავად პროფსამედიცინო ღონისძიების ეფექტურობას ბევრი ფაქტორი განსაზღვრავს, მათ შორის ერთ-ერთი მთავარია ის გარემოება, რომ იგი მოიცავს (მართალია, ერთჯერადად) ბევრ ისეთ მოქალაქეს, რომელიც, გარკვეული მიზეზების გამო, არ ან ვერ მიმართავს სამედიცინო დაწესებულებას. იგპ-თა შორის ამ აქციის მსვლელობისას  საკმაოდ მაღალია მწვავე დაავადებათა გამოვლენის ხვედრითი წილი.

დევნილებში მასობრივი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების კამპანიისას პირველადად ვლინდება ისეთი სერიოზული პათოლოგიებიც კი, როგორიცაა მიოკარდიუმის ინფარქტი, ავთვისებიანი წარმონაქმნები და სხვ. ხშირია ქრონიკული და კომბინირებული დაავადებებიც, რომლებიც ხშირ შემთხვევებში ადრე პაციენტისთვის ცნობილი არ იყო, ან, იცოდა მათ შესახებ, მაგრამ აქტიურად არ მიმართავდა სამედიცინო დაწესებულებას (ე.წ. „აისბერგი“).

სამინისტრო მნიშვნელოვან აქცენტს აკეთებს მობილური ბრიგადების აღჭურვაზეც. ამ მხრივ საყურადღებოა, რომ აქციების პროცესში ფართოდ გამოიყენება თანამედროვე სადიაგნოსტიკო აპარატურა (პორტატული ექოსკოპები, ელექტროკარდიოგრაფები, გლუკომეტრები).

საყურადღებოა, რომ სათანადო მედიკამენტური ბაზის ქონის პირობებში პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვები არამარტო უფრო ეფექტური, არამედ გაცილებით აქტიურიც ხდება.

 

 1.5 - აფხაზთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა სარეაბილიტაციო მკურნალობის პროგრამა -(პროგრამული კოდი  05  09 )

აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა სერიოზული პრობლემებით ხასიათდება, რისი მიზეზებია ქვეყნის მოსახლეობის ამ ნაწილის უმეტესობის სოციალური მოუწყობლობა, უმუშევრობა, არასახარბიელო საცხოვრებელი პირობები, არაბალანსირებული კვება, სიძნელეები ადეკვატური სამედიცინო დახმარების მიღებაში, ქრონიკული სტრესები და ა.შ. რამაც  თავისი ნეგატიური კვალი დააჩნია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის  მახასიათებელ ძირითად პარამეტრებს. ასეთ პირობებში აღსანიშნავია სარეაბილიტაციო მკურნალობის პროგრამის ეფექტურობა და მასზე მაღალი მოთხოვნილება, განსაკუთრებით საყრდენ-მამოძრავებელი აპარატის, მხედველობის ორგანოს პათოლოგიების  მკურნალობისა და პროფილაქტიკის მიმართულებით.

პროგრამის რეალიზაცია შესაძლებელს გახდის აფხაზეთის მოსახლეობის, პირველ რიგში ბავშვთა ასაკის, არაინვაზიური სარეაბილიტაციო მკურნალობის საჭიროების მქონე ნაწილისთვის ადეკვატური  სამედიცინო დახმარების  ხელმისაწვდომობას.

 

2.  სოციალური უზრუნველყოფა

სოციალური დახმარების ზრდა ერთ-ერთი ძირითადი პრიორიტეტია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისათვის, სოციალური დახმარება დაეფუძნება ბენეფიციართა მიზნობრივ დახმარებას და პრიორიტეტის ფარგლებში დაგეგმილი ღონისძიებები უზრუნველყოფს მის შემდგომ დახვეწას, რათა გაიზარდოს, როგორც მიზნობრიობის სიზუსტე, ისე დახმარების ეფექტიანობა.

2.1   - დევნილთა   სოციალური  უზრუნველყოფის  პროგრამა -  ( პროგრამული  კოდი 13 02,  14 02,  15 02)

პროგრამა ითვალისწინებს დევნილთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებას, ერთჯერადი დახმარებების გაცემას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მიერ გამოცემული წესის შესაბამისად შემდეგი კატეგორიებისათვის:

– I ჯგუფის ინვალიდებზე – 100 ლარი;

– მეორე მსოფლიო ომის ინვალიდებზე – 100 ლარი;

– მარჩენალდაკარგულებზე – 100 ლარი;

– ომში დაღუპულთა ოჯახს – 100 ლარი;

– დედ-მამით ობოლ არასრულწლოვანებზე (თითოეულზე) – 100 ლარი;

– ოთხი და მეტი არასრულწლოვან შვილიან ოჯახებზე – 100 ლარი;

– 100 წელს გადაცილებულებზე – 100 ლარი;

– უნარშეზღუდულ ბავშვებზე და ბავშვობიდან ინვალიდზე – 100 ლარი;

– სხვა მძიმე სოციალურ მდგომარეობაში მყოფ ოჯახებზე – კომისიური გადაწყვეტილებით არა უმეტეს 200 ლარისა, პროგრამის მოცულობის 10%-ის ფარგლებში.

2.2  - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ   პირთა ეტლებით უზრუნველყოფის  პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 10)

          სახელმწიფოს სოციალური პოლიტიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება არის შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა ინტეგრაცია საზოგადოებაში, მათთვის თანაბარი შესაძლებლობების უზრუნველყოფა. ქვეყანაში მოქმედებს ,,სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის სახელმწიფო პროგრამა“ (სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის 2013 წლის სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 8 მარტის დადგენილება 74), რომელიც ხორციელდება შეზღუდული შესაძლებლობების სტატუსის მქონე პირთა სავარძელ-ეტლებით უზრუნველყოფის ფარგლებში, მაგრამ აღნიშნული პროგრამა სრულად ვერ აკმაყოფილებს აფხაზეთიდან დევნილი, გადაადგილების პრობლემების მქონე პირების მოთხოვნებს. განსაკუთრებით, აღსანიშნავია ასაკით პენსიონერები, რომლებსაც მოძრაობა შეზღუდული აქვთ და არ გააჩნიათ შშპ სტატუსი.

2.3      გალის რაიონის (კონფლიქტის ზონა) სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგთა და ადმინისტრაციულ - ტექნიკური პერსონალის  ფინანსური დახმარების პროგრამა  - (პროგრამული კოდი 06 09)

პროგრამის მიზანია საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე, კერძოდ, გალის რაიონში მცხოვრები და მოღვაწე  სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგებისა და ადმინისტრაციულ-ტექნიკური პერსონალის ფინანსური მხარდაჭერა, რაც თავის მხრივ გააუმჯობესებს მათ სოციალურ - ეკონომიკურ მდგომარეობას.

 

3.    განათლება, მეცნიერება და პროფესიული მომზადება

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა  უზრუნველყოფს ზოგადი განათლების სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებას აფხაზეთის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში.

აფხაზეთის მთავრობა უზრუნველყოფს საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში განთავსებული აფხაზეთის  13 საჯარო სკოლისა და  ოკუპირებულ ტერიტორიაზე-გალის რაიონში განთავსებული 31 სკოლაში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებას.  

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა  მოწოდებულია დევნილ ახალგაზრდებს შეუქმნას ხარისხიანი განათლების მიღებისათვის სათანადო სასწავლო პირობები და გარემო.

3.1 განათლების ხელშეწყობის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 04)

განათლების ხელშეწყობის  პროგრამის ძირითად მიმართულებასა და მიზანს წარმოადგენს  აფხაზეთის საჯარო სკოლების მატერიალურ - ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება, მოსწავლე-ახალგაზრდობის განათლების ხარისხისა და მათი კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშემწყობი პროგრამების განხორციელება, მათ შორის ოკუპირებული ტერიტორიის მოსწავლე-ახალგაზრდობისათვის. პროგრამების განხორციელებამ ხელი უნდა შეუწყოს აფხაზეთიდან დევნილი ნიჭიერი ახალგაზრდების განათლებასა და წარმოჩენას, საზოგადოებაში მათი ინტეგრაციის პროცესს.

3.1.1 „ სასკოლო ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 01)

პროექტის ფარგლებში გათვალისწინებული იქნება სკოლების სასწავლო პროცესისათვის აუცილებელი ტექნიკური აღჭურვილობისა და ასევე, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების მიზნით ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებისათვის საჭირო მასალების შეძენა.

3.1.2  „ წარმატებული ახალგაზრდების მხარდაჭერა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 02)

ქვეპროგრამა ფინანსურ მხარდაჭერას გაუწევს აფხაზეთიდან დევნილ სხვადასხვა სფეროში წარმატებულ, ნიჭიერ, საზოგადოებრივად აქტიურ ახალგაზრდებს მათი სწავლების საფასურის სხვადასხვა კონკურსებსა  თუ ფორუმებში მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად.

3.1.3  ,,კარიერის დაგეგმვის, პროფესიული განათლებისა და სკოლებში სახელობო-შემოქმედებითი ინიციატივების ხელშეწყობა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 03)

პროექტის მიზანია უფროსკლასელ მოსწავლეთა პროფესიული ორიენტაცია, მათთვის დახმარების გაწევა მომავალი პროფესიული საქმიანობის  გააზრებულად არჩევასა და კარიერის სწორად დაგეგმვაში; სკოლებში არსებული სახელობო პროგრამების განხორციელება-განვითარება,  სასკოლო ინიციატივების წახალისება.

3.1.4  „აფხაზური ენის შესწავლა და ხელშეწყობა“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 04)

საქართველოს კონსტიტუციით აფხაზური ენა ქართულ ენასთან ერთად წარმოადგენს მეორე სახელმწიფო ენას, დღეს საკმაოდ მცირეა იმ ადამიანთა რიცხვი, რომლებიც მას ფლობენ.

ქვეპროგრამა მიზნად ისახავს  აფხაზური ენის  შენარჩუნებისა და განვითარებისათვის ელექტრონული პროგრამის შექმნას.

3.1.5 ,,სამოქალაქო ცნობიერებისა და კულტურის განათლების ხელშეწყობა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 05)

პროექტი მოიცავს მოსწავლეთა მიერ ოკუპირებული რეგიონებიდან დევნილ მოსახლეობაში არსებული ფოტო მასალისა და ზეპირი ისტორიების შეგროვების გზით საკვლევად ახალი წყაროების შემოტანას, მათი კვლევის, ინტერპრეტაციისა და ექსპონირების გზით გამოფენის სახით საზოგადოებისათვის გზავნილის მიწოდებას.

3.1.6  „შემეცნებით - საგანმანათლებლო  პროგრამები შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე  მოზარდებისათვის“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 06)

 პროგრამის პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს იმ პროგრამების შემუშავება და განხორციელება, რომლებიც ხელს შეუწყობენ შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე მოზარდებისა და ახალგაზრდების სოციალური ინტეგრაციის პროცესს, მათი გონებრივი და ფიზიკური აქტივობის გაზრდას. ასევე, საზოგადოების მხრიდან, მათ მიმართ ჯერ კიდევ არსებული  გარკვეული გულგრილობისა და ინერტულობის შემცირებას.

3.1.7   „საზაფხულო ბანაკი“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 07)

 ქვეპროგრამა წარმოადგენს აფხაზეთის მთავრობის სამშვიდობო სტრატეგიის ნაწილს, რაც გულისხმობს  სამშვიდობო განათლების ტრენინგ-სემინარების  ფორმატში განხილვასა და სწავლებას; ბენეფიციარებში ტოლერანტობის განვითარებას და მათ საზოგადოებაში ინტეგრირების ხელშეწყობას;  ფიზიკურად ძლიერი და სულიერად ჯანსაღი ახალგაზრდობის აღზრდას, მათი გონებრივი და ინტელექტუალური განვითარებისათვის ხელშეწყობას.

3.1.8 ,,მწიგნობართა კლუბი“       (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 08)

წიგნიერების საერთაშორისო კვლევებიდან გამომდინარე, საქართველოში წიგნიერების დონე საშუალოზე დაბალია. წიგნიერების დონის ასამაღლებლად და წიგნიერების პოპულარიზაციის მიზნით, აფხაზეთის საჯარო სკოლებში შეიქმნა ,,მწიგნობართა კლუბები,“ სადაც პერიოდულად ეწყობა წიგნების კითხვა და იმართება დისკუსიები წაკითხული ნაწარმოების ირგვლივ. წიგნიერთა კლუბების მხატვრული და სამეცნიერო ლიტერატურით უზრუნველყოფა ხდება სკოლებისა და მობილური ბიბლიოთეკების მეშვეობით, რომლის წიგნადი ფონდის განახლება ხორციელდება აღნიშნული პროექტის ფარგლებში. ეწყობა შეხვედრები საზოგადოების ცნობად სახეებთან, მწერლებთან, მეცნიერებთან.

3.1.9       „წლის მოსწავლე“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 09)

ქვეპროგრამის  ,,წლის მოსწავლე“ მიზანია აფხაზეთის საჯარო სკოლის მოსწავლეთა  წახალისება და მოტივაციის გაზრდა, მოსწავლეთა თვითრეალიზაციისათვის  შესაბამისი პირობების შექმნა, აქტიური ჩართვა სასწავლო-შემოქმედებით და შემეცნებით-ანალიტიკურ საქმიანობაში.

3.2 აფხაზეთის მეცნიერთა მხარდაჭერის პროგრამა  (პროგრამული კოდი 06 05)

პროგრამამ ხელი ხელი უნდა შეუწყოს აფხაზეთიდან დევნილ და აფხაზეთის საკითხზე მომუშავე მეცნიერებს თავიანთი შესაძლებლობების სრულად წარმოჩენაში, სრულფასოვანი სამეცნიერო კვლევების ჩატარებაში, ნაშრომების გამოცემაში, საზღვარგარეთის საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და ლაბორატორიებში გამოცდილების მიღებაში, ამ მუშაობის შედეგების გამოქვეყნებაში.

 

3.3 სამშვიდობო და სამოქალაქო განათლების მხარდაჭერის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 06)

პროგრამის მიზანს წარმოადგენს: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საჯარო სკოლებისა და ზოგადად დევნილი მოსახლეობის ადგილობრივ მოსახლეობასთან ინტეგრაციის ხელშეწყობა ინფორმაციის მიწოდებისა და განათლების კუთხით, აგრეთვე კონფლიქტის ზონაში არსებული კულტურულ საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქართულ სივრცესთან დაახლოების ხელშეწყობა, აღნიშნული კატეგორიის საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასავლურ ღირებულებებთან დაახლოება.

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული მოზარდების ცხოვრებაში არსებული პრობლემების გარკვეულწილად მოგვარების ხელშეწყობის მიზნით, შეიქმნა სამშვიდობო და სამოქალაქო განათლების მხარდაჭერის პროგრამა, რომელიც აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტროს სამშვიდობო განათლების სტრატეგიის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს.

3.3.1  „მოზარდებში ინტელექტუალური და შემოქმედებითი განვითარების ხელშეწყობა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 01)

აფხაზეთიდან მკვიდრი მოზარდების ჩართულობა ინტელექტუალურ თამაშში რა? სად? როდის?, მნიშვნელოვან გარემოს შექმნის აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ მოსწავლეთა ინტელექტუალურ ზრდაში, ვინაიდან მათ მიეცემათ საშუალება გამოავლინონ საკუთარი ცოდნა, გამჭრიახობა და ლოგიკური აზროვნების უნარი, მიაღწიონ წარმატებას კონკურენტუნარიან გარემოში;

მოსწავლეებში ჩამოყალიბდება ინტელექტუალურ თამაშებში მონაწილეობის კულტურა;

მაღალი ინტელექტის მქონე მოზარდების გამოვლენა  და წახალისება.

3.3.2  „მობილური ბიბლიოთეკა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 02)

ქვეპროგრამა ითვალისწინებს საგანმანათლებლო - შემეცნებითი გასვლითი ღონისძიებების განხორციელებას დევნილთა კოლექტიურ ჩასახლებებში. შედეგად დევნილ მოქალაქეებს/მოზარდებს ექნებათ წვდომა ძვირადღირებულ და ახალ გამოცემულ წიგნებზე, რაც ხელს შეუწყობს მათი წიგნიერების დონის ამაღლებას, ესთეტიკური მოთხვნილებების დაკმაყოფილებას, წიგნის მიმართ ინტერესების გაძლიერებას, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვას.

3.3               .3 „ლიტერატურულ - შემოქმედებითი კონკურსი“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 03)

პროექტი გულისხმობს აფხაზეთის საჯარო და გალის რაიონის ოკუპირებული ტერიტორიების სკოლების წარმატებული მოზარდების შემოქმედებითი  უნარ - ჩვევების გაღრმავებას.

3.3.4   „აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის საკითხები - გამოკვლევები და საჭიროებები“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 04)

აფხაზეთის საჯარო სკოლებში ან კოლექტიურ ჩასახლებებში მცხოვრები იძულებით გადაადგილებული ახალგზრდებისათვის ზოგადსაგანმანათლებლო, უმაღლესი და პროფესიული განათლების მიღების შესაძლებლობების ინფორმირებულობაზე, შემდგომი დასაქმების პერსპექტივებზე, ჯანსაღი ცხოვრების წესის თაობაზე და სხვა გამოკვლევების განხორციელება, პრობლემების დადგენა და ანალიზი.

3.3.5  „აფხაზეთის მოზარდთა ლიდერობის სკოლა“(ქვეპროგრამის კოდი 06 06 05)

ქვეპროგრამა განხორციელდება სამშვიდობო ბანაკში, სადაც მოზარდებს უნარ-ჩვევების ასამაღლებლად ჩაუტარდებათ  სხვადასხვა  ტრენინგ-სემინარები, რაც მათი მომავალი წარმატებების საწინდარია.

3.3.6  „აფხაზეთის მოზარდები მედია-პროექტში ,,ეტალონი“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 06)

ქვეპროგრამის მიზანია, აფხაზეთის წარმატებულ მოსწავლეებს (10 მოზარდი) მიეცეთ ერთ-ერთ პოპულარულ ინტელექტუალურ მედია-პროექტში ,,ეტალონი“ მონაწილეობის შესაძლებლობა, რაც თავის მხრივ, ხელს შეუწყოს მოზარდებში ცოდნის პოპულარიზაციას, აფხაზეთის ნიჭიერი მოსწავლე-ახალგაზრდების გამოვლენასა  და წახალისებას. 

სატელევიზიო პროექტი, თავისთავად მიზნად ისახავს ქვეყნის მოსწავლე-ახალგაზრდების მასობრივ დაინტერესებას სწავლა-განათლებით.

„ეტალონი“ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორეს ლოცვა-კურთხევით მიმდინარეობს.

3.3.7 „წინაპართა ნაკვალევზე“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 07)

ქვეპროგრამის მიზანია მოზარდებში სამშობლოს ისტორიული წარსულისადმი სიყვარულისა და პატივისცემის გრძნობის გაძლიერება,  არქეოლოგიის, როგორც  პროფესიის გაცნობა, ბავშვებში კვლევის, ანალიზის უნარების განვითარება და მშობლიური ისტორიისა და კულტურული მემკვიდრეობისადმი სიყვარულის  გაღვივება.

პროექტის ფარგლებში მოსწავლეებს ექნებათ შესაძლებლობა დაათვალიერონ დიდი მცხეთისა და დმანისის  არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი და სპეციალისტების მეთვალყურეობის ქვეშ მონაწილეობა მიიღონ იმიტირებულ არქეოლოგიურ გათხრებში.

3.3.8 „საქმიანი არდადეგები“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 08)

ქვეპროგრამის მიზანია აფხაზეთიდან დევნილ მოზარდებს მიეცეთ შესაძლებლობა გარკვეულ დონეზე შეისწავლონ გიდის პროფესია და შედეგად მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა ტურისტულ მარშრუტებში გიდის ფუნქციური დატვირთვით, შესაბამისად მიიღონ ფინანსური სარგებელი.

3.3.9 „სამოქალაქო აქტიურობის ამაღლება მოზარდებში“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 09)

ქვეპროგრამა მოიცავს აფხაზეთის საჯარო სკოლებისა და აფხაზეთიდან დევნილი მოზარდების საქართველოს სახელმწიფოსა და მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ აღიარებული დღესასწაულებისადმი და საერთშორისო ორგანიზაციების მიერ დადგენილი დღეებისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებში ჩართულობის გაზრდას, მათი მოქალაქეობრივი ცნობიერების ჩამოყალიბების ხელშეწყობას, საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში მცხოვრები ახალგაზრდების გაცნობა - დამეგობრებას.

3.4 - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის  ტერიტორიაზე მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეთა  სამედიცინო პერსონალის გადამზადების პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 07)

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა მონაცემთა ერთიანი ელექტრონული ბაზის (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, 2012 წელი) სტატისტიკური მონაცემების  მიხედვით გამოკითხულ დევნილთა მოსახლეობაში უმუშევრობის დონე მაღალია. აღნიშნული გარემოებიდან გამომდინარე, სამინისტროში  შემუშავებულ იქნა პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მცხოვრები სამედიცინო პერსონალის გადამზადებას.

3.5- აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის ა/რ  ტერიტორიაზე მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეთა  უსინათლოების სოციალური რეაბილიტაცია პროფესიული სწავლების გზით პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 08)

უსინათლო ინვალიდების რეაბილიტაციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანაა მათი ჩართულობა          ქვეყნის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, აქტიურ დამოუკიდებელ და სოციალურად მნიშვნელოვან შრომით საქმიანობაში, რაც წარმოადგენს დეფექტის კომპენსაციის აუიცილებელ პირობას.

მიუხედავად შეზღუდული შესაძლებლობისა, მათ გააჩნიათ რესურსი, რომლის გამოყენებაც სწორად უნდა განხორციელდეს. აუცილებელია ამ რესურსების გამოვლენა და გამოყენება, როგორც ქვეყნის, ასევე მათი კეთილდღეობისათვის.

მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენს ამ კატეგორიისათვის შრომითი საქმიანობის სფეროს შერჩევა.

აფხაზეთიდან გადაადგილებული უსინათლო ინვალიდების სოციალური რეაბილიტაციის პრობლემის გადაჭრის მიზნით სამინისტროში შემუშავებულ იქნა პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს აფხაზეთიდან დევნილი უსინათლოების უფასო პროფესიულ სწავლება/გადამზადებას მასაჟის თეორიული და პრაქტიკული მეცადინეობების გზით.

4.   კულტურა, რელიგია, ახალგაზრდობის ხელშეწყობა და სპორტი

აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის სოციალური ჩართულობისა და ინტეგრაციის მიზნით კულტურულ - გასართობი და შემეცნებითი პროექტების განხორციელება. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული ბავშვთა და მოზარდთა შემოქმედებითი ჯგუფების მხარდაჭერა. დევნილ ახალგაზრდებში პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლების მხარდაჭერა, მასობრივი სპორტის ხელშეწყობა და ახალგაზრდებში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა;

ლიტერატურული და საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობისა და ამ მიზნით პროგრამების, წინადადებების, გეგმების შემუშავება; ხალხური ხელოვნების დანერგვის (ქორეოგრაფია, მუსიკა, თეატრი, სახვითი, ზეპირსიტყვობა, ხალხური რეწვა, ფოლკლორულ - სანახაობითი) დაცვა-განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია;

აფხაზეთის ძირძველი მემკვიდრეობის საინფორმაციო ბაზის შექმნა და მისი პოპულარიზაცია, ამ მიზნით სპეციალური გამოცემების, ვებ-გვერდების, ფილმების მომზადება;

შესაძლებლობების ფარგლებში აფხაზეთში არსებული მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენის, შენარჩუნებისა და პოპულარიზაციის ღონისძიებათა განხორციელება და მათი ხელშეწყობა;

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა, მისი შესწავლისა და მოვლა-პატრონობის მეთოდოლოგიის შემუშავება.

4.1   კულტურული ღონისძიებების მხარდაჭერის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 07)

პროგრამა ემსახურება ქვეყანაში არსებული აფხაზეთის შემოქმედებითი რესურსებისა და ხელოვნების სხვადასხვა დარგის დაცვას, განვითარებას, პოპულარიზაციას, მათ სამშვიდობო როლის წარმოჩენას, აფხაზეთისა და საქართველოს  შემოქმედებით ორგანიზაციებს შორის ტრადიციული კულტურული კავშირების აღდგენას,  აფხაზეთის მოსახლეობისათვის სახელოვნებო ცხოვრების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას, ხელოვნების სფეროში თავისუფალი, დაცული და კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებას, სახელოვნებო დაწესებულებების შედეგზე ორიენტირებული სამოქმედო პროგრამების ადეკვატურ დაფინანსებას, მათ მხარდაჭერაში არასახელმწიფო სექტორის როლის ზრდის ხელშეწყობას.

პროგრამის მიზანია აგრეთვე სახელმწიფოს ხელშეწყობა მსოფლიოში აფხაზეთის კულტურის, როგორც ერთიანი ქართული კულტურის ორგანული ნაწილის წარმოჩენაში, ასევე  შესაძლებლობის ფარგლებში, აფხაზეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა მდგომარეობის მონიტორინგი  და ძეგლებზე არსებული ინფორმაციის სისტემატიზაცია.

4.1.1 „ბეჭდვითი  გამოცემა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 01)

ქვეპროგრამის მიზანია აფხაზეთის კულტურის პოპულარიზაციით დაკავებული შემოქმედებითი ჯგუფების წარმოჩენა და მათი მხარდაჭერა. აფხაზეთის კულტურის წარმოჩენა საერთაშორისო მასშტაბით, როგორც ერთიანი ქართული კულტურული მემკვიდრეობის ერთ-ერთი ნაწილისა.

 4.1.2 „საიუბილეო საღამოები“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 02)

· ცნობილი ქართველი მევიოლინეს, აფხაზეთის დამსახურებული არტისტის ვაჟა ჩუბინიძის საიუბილეო საღამო;

· ღვაწლმოსილი მოცეკვავისა და ქორეოგრაფის  მიხეილ(ჩიტო) კაკაბაძის შემოქმედებითი  საღამო;

· საქართველოს უახლესი ისტორიის, ეროვნულ - განმათავისუფლებელი მოძრაობის  ერთ-ერთი თვალსაჩინო  მოღვაწის ვლადიმერ ვეკუას საიუბილეო  საღამო.

  4.1.3  „საახალწლო ზეიმი დევნილი ბავშვებისათვის“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 03)

აფხაზეთიდან დევნილი მოზარდები მოწყვეტილნი არიან მშობლიურ კერას, რაც თავისებურად აისახება მათი ოჯახების, შესაბამისად, საკუთრივ მათ ცხოვრებაზე. ამდენად მათი მომავლისთვის, პერსპექტივისთვის, აუცილებელია ყურადღება მიექცეს მათ სასწავლო-შემეცნებით, შემოქმედებით  განვითარებას. რათა, მოზარდმა თაობამ ლაღად იგრძნოს თავი მომავალში. ქვეპროგრამის  მიზანია საახალწლო განწყობა და საინტერესო ატმოსფერო შეუქმნას მოზარდებს.

4.1.4 „ხელოვნების    ნიჭით დაჯილდოებული  ახალგაზრდების  მხარდაჭერის პროგრამა“    (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 04)

პროგრამა ითვალისწინებს თბილისის ხელოვნების სკოლებში მოსწავლეების, აფხაზეთიდან დევნილი ნიჭიერი ახალგაზრდების სწავლების დაფინანსებას.

 

4.2     სპორტული ღონისძიებების ხელშეწყობის პროგრამა  (პროგრამული კოდი 06 08)

პროგრამის მიზანს წარმოადგენს აფხაზეთში პოპულარული და ტრადიციული სპორტის სახეობების (ფეხბურთის, კალათბურთის, ძალოსნობის, თავისუფალი და ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის, ფარიკაობის, აღმოსავლური ორთაბრძოლების და ჭადრაკის) ხელშეწყობა და სხვა სახეობების  წარმატებული სპორტსმენების ინდივიდუალური მხარდაჭერა.

მთავრობის  მიზანია ხელი შეუწყოს აფხაზეთის სპორტსმენების მონაწილეობას ეროვნულ თუ საერთაშორისო ტურნირებზე, სპორტული გუნდების (მათ შორის ოკუპირებული ტერიტორიიდან) უზრუნველყოფას შესაბამისი ინვენტარითა და ეკიპირებით.

     აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა მნიშვნელოვან ამოცანად მიიჩნევს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სამინისტროსთან და ახალგაზრდულ ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობით ახალგაზრდულ საქმეთა მიმართულებით გრძელვადიანი ხედვის ჩამოყალიბებას. მთავრობის მიზანია აფხაზეთის ახალგაზრდებს გაცნობიერებული ჰქონდეთ პასუხისმგებლობა ქვეყნისა და მისი მომავლის წინაშე, საკუთარი როლი საზოგადოებაში, განვითარებული ჰქონდეთ  სწრაფვა, იყვნენ სასარგებლო ქვეყნისთვის და საზოგადოებისთვის, პატივი სცენ სხვა ადამიანის პიროვნულ ღირებულებებს და ჰქონდეთ სურვილი იზრუნონ საზოგადოების სხვა წევრებზე; ჰქონდეთ მოტივაცია თავად გადაწყვიტონ მათ წინაშე არსებული ამოცანები, თავად შექმნან კონკრეტული ინიციატივები.

 

4.2.1 სპორტულ ინიციატივათა მხარდაჭერა (ქვეპროგრამის კოდი 06 08 01)

ქვეპროგრამის მიზანია სპორტსმენთა კვალიფიკაციის ამაღლება, სხვადასხვა შეჯიბრებებში მონაწილეობა (სატრანსპორტო ხარჯები) სასწავლო-საწვრთნო პროცესის გაუმჯობესების მიზნით, სპორტული ინვენტარისა და ფორმების შეძენა.

4.2.2. ტურნირები და აფხაზეთის ღია პირველობა სპორტის სხვადასხვა სახეობებში (ქვეპროგრამის კოდი 06 08 02)

ქვეპროგრამა ითვალისწინებს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის სპორტსმენების დაახლოებას, მათ ინტეგრაციას. შეჯიბრებების საშუალებით მოხდება წარმატებული და პერსპექტიული სპორტსმენების გამოვლენა, აფხაზეთის ნაკრები გუნდების დაკომპლექტება.

4.2.3     ახალგაზრდული ინიციატივების მხარდაჭერა (ქვეპროგრამის კოდი 06 08 03)

სხვადასხვა სოციალურ და სამოქალაქო თემატიკაზე აფხაზეთიდან დევნილი ახალგაზრდების მიერ შემოტანილი პროექტების, ასევე სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ შემოტანილი პროექტების დაფინანსება, რომელიც აფხაზეთიდან დევნილი ახალგაზრდების მხარდაჭერას ემსახურება. აფხაზეთიდან დევნილი შშმ პირების სპორტში ჩართულობის მხარდამჭერი სპორტული  ღონისძიებების ჩატარება (ჭადრაკი, შაში, მკლავჭიდი, ამპუტანტ  ფეხბურთელთა ტურნირი და სხვა).

5. სოფლის მეურნეობა

5.1   ინვაზიური და  სხვა  სახის  დაავადებათა  საწინააღმდეგო    ღონისძიებების    პროგრამა  (პროგრამული კოდი 12 02)

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ  პირთა და გალის რაიონის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა სასოფლო – სამეურნეო სამუშაოების ჩატარებაში, შესაძლებლობის ფარგლებში მათი უზრუნველყოფა  სათანადო მატერიალური საშუალებებით, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა ბიზნეს პროექტების შემუშავებაში, საერთაშორისო დონორ ორგანიზაციებთან და ფონდებთან მჭიდრო ურთიერთობების დამყარება, აგროსასურსათო სექტორში, მოსალოდნელი პროექტების შესახებ დევნილთა ინფორმირება, გალის რაიონის მოსახლეობისათვის ვეტერინარული მომსახურეობის გაწევა, მცენარეთა დაცვის საშუალებების კონტროლი და საკარანტინო ზედამხედველობის გატარება სასოფლო – სამეურნეო კულტურების მავნებელთა წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების ჩატარება.

 

6.  ინსტიტუციური განვითარება, სამოქალაქო ინტეგრაცია და ქვეყნის

ინტერესების მხარდაჭერა (პროგრამების ადმინისტრირება და მართვა)

6.1  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო - (პროგრამული კოდი 01 00)

აფხაზეთიდან დევნილთა პრობლემების გადაწყვეტაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების ჩართულობის ხარისხის ამაღლება, აფხაზეთის კონფლიქტის სრულმასშტაბიანი დარეგულირებისათვის, იურიდიულ - სამართლებრივი  ბაზის შექმნა, დევნილთა მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის ფარგლებში დევნილი მოსახლეობის სოციალურ - ეკონომიკური  მდგომარეობის გაუმჯობესება, დევნილთა საცხოვრებელი ფართით უზრუნველყოფის ხელშეწყობა.

ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო ბაზის შემდგომი დახვეწა მისი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად (აფხაზეთის კონსტიტუცია, უმაღლესი საბჭოს რეგლამენტი)  საქართველოს პარლამენტთან, არასამთავრობო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა. კონტაქტების გააქტიურება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროსთან, არასამთავრობო სექტორთან - დევნილთათვის საცხოვრებელი ფართით  უზრუნველყოფის პროგრამის მხარდაჭერისა და ამ პროცესის გამჭირვალობის და საჯარობის უზრუნველყოფის მიზნით.

უმაღლესი საბჭოს კომისიების მუშაობის სრულყოფა და ფრაქციების პოლიტიკური აქტივობის ამაღლება, აპარატის საქმიანობის ეფექტურობის უზრუნველყოფა, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციითა და უმაღლესი საბჭოს რეგლამენტით გათვალისწინებული და უმაღლესი საბჭოს გამგებლობას განკუთვნილი სხვა უფლებამოსილებების სრულყოფილი და ადეკვატური განხორციელება.

6.2  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატი - (პროგრამული კოდი 02 01)

საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის უზრუნველსაყოფად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობის კიდევ უფრო გააქტიურება და დევნილი საზოგადოების ინტელექტუალური და პოლიტიკურ-ეკონომიკური რესურსების მობილიზება.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ლეგიტიმური სტრუქტურების აქტიური ჩართულობა კონფლიქტის სრულმასშტაბიან პოლიტიკურ დარეგულირებაში.

აფხაზეთში შექმნილ ვითარებასა და მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით საერთაშორისო საზოგადოებისათვის ობიექტური ინფორმაციის მიწოდება.

საერთაშორისო თანამეგობრობის, პოლიტიკური და სამეცნიერო-აკადემიური წრეებისათვის ობიექტური ინფორმაციის მიწოდების მიზნით საერთაშორისო კონფერენციებისა და მედიაფორუმების ორგანიზება, სამუშაო პროცესში საერთაშორისო ორგანიზაციების, მეცნიერებისა და ექსპერტების ფართო სპექტრის მონაწილეობის უზრუნველყოფა.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მონაწილეობა ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებაში სახელმწიფო სტრატეგიის „ჩართულობა თანამშრომლობის გზით“ იმპლემენტაციის პროცესში.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობა დევნილთა სოციალური და საყოფაცხოვრებო პირობების გაუმჯობესების მიმართულებით.

 

6.2.1 აფხაზეთის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება-ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამმართველო (პროგრამული კოდი 02 02)

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ფუნქციონირებისა და  სახელისუფლებო საქმიანობის განხორციელების ხელშეწყობა.

აფხაზეთის მთავრობის მიერ დაგეგმილი ღონისძიებების ორგანიზება და უზრუნველყოფა;

აფხაზეთის მთავრობის სტუმრების და ოფიციალური დელეგაციების მიღების ორგანიზება და სხვა მომსახურებების გაწევა.

 

6.3             აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო (პროგრამული კოდი 03 00)

–  საფინანსო-საბიუჯეტო სისტემის სრულყოფა და გამჭვირვალობა;

– საბიუჯეტო დაწესებულებებში საფინანსო-საბიუჯეტო დისციპლინის გამკაცრება;

– აღებული ვალდებულებების სრულყოფილად დაფინანსება;

– საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან  მჭიდრო თანამშრომლობა შემოსავლების დამატებითი წყაროების მოძიების მიზნით, რათა ბიუჯეტში გაიზარდოს სოციალური პროგრამების დაფინანსების ხვედრითი წილი;

– ფინანსთა სამინისტროს სისტემის საჯარო მოხელეთა საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდა;

– ხაზინის მეშვეობით აფხაზეთის ბიუჯეტიდან სახსრების გაცემა, შემოსავლებისა და ხარჯების ოპერატიული კონტროლის დაწესება, კანონმდებლობის შესაბამისად;

– დაწესებულებათა საფინანსო სამსახურებისათვის შესაბამისი მეთოდური მითითებებისა და ლიტერატურის მიწოდება, აგრეთვე, კონსულტაციებისა და ტრენინგების ჩატარება;

– მხარჯავი დაწესებულებების მიერ შესყიდვების განხორციელებისას კონტროლის დაწესება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისობაში.

 

6.4             აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტრო  (პროგრამული კოდი 04 01)

სტატისტიკური  ანგარიშების მიღება - დამუშავება, ბიულეტენებისა და კრებულების გამოშვება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის შესახებ ყოველკვარტალური / წლიური ანალიტიკური ბარათების  მომზადება დარგთა ჭრილში;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კუთვნილი ქონებისა (უძრავ-მოძრავი) და წილების - აქციების მართვა, განკარგვა მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად;

საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და ფონდებთან ურთიერთობის გაღრმავება იგპ-თა სოციალურ - ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით;

მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობა.

6.4.1 ეკონომიკის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება -  ინფრასტრუქტურისა და დარგობრივ საკითხთა დეპარტამენტი (პროგრამული კოდი 04 02)

აფხაზეთის ეკონომიკის დარგების მდგომარეობის ანალიზი, ურბანული დაგეგმარების, სივრცითი-ტერიტორიული დაგეგმვის, არქიტექტურული და სამშენებლო-საინჟინრო საქმიანობის ზედამხედველობის განხორციელების მეთოდური ხელმძღვანელობა, აფხაზეთიდან დევნილებში მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობა, აფხაზეთის ტერიტორიაზე ეკონომიკის  დარგების განვითარების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მოპოვება, ანალიზი.

 

6.4.2  სსიპ „აფხაზეთის გეოლოგიისა და მინერალური რესურსების სააგენტო“-   (პროგრამული კოდი 04 03)

აფხაზეთის სანაპირო ზოლის გეოეკოლოგიური მონიტორინგი. აფხაზეთის გეოლოგიური ფონდური მასალის სისტემატიზაცია და ანალიზი, მინერალურ–რესურსების საბადოების ეკონომიკური შეფასება, გეოინფორმაციული პაკეტების შექმნა და მინერალური რესურსების უკანონო მოპოვების მონიტორინგი თანამედროვე დისტანციური მეთოდებით.

6.5 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (პროგრამული კოდი 05 01)

– დევნილი მოსახლეობის სამედიცინო დაწესებულებების მიერ მიწოდებული სამედიცინო მომსახურეობის ხარისხის გაუმჯობესება; სამედიცინო პერსონალის უწყვეტი განათლების რეჟიმში გადამზადების პროგრამებსა და სხვადასხვა სამედიცინო ტრენინგებში ჩართვის ხელშეწყობა;

– ქვეყანაში აღიარებული პრიორიტეტული მიმართულებებით პროგრამების შემუშავება და შესაბამისად, დევნილი მოსახლეობისათვის პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურეობის ხელმისაწვდომობის გაზრდა.

– სამედიცინო დაწესებულებათა მოქმედ ფედერალურ პროგრამებში ჩართვის ხელშეწყობა და ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება.

– დევნილი მოსახლეობის სამედიცინო აქტივობის (სამედიცინო ამბულატორიულ-პოლიკლინიკურ) დაწესებულებებში მიმართვები) ამაღლება.

– მოსახლეობაში სამედიცინო (სანიტარულ-ჰიგიენური) განათლების გავრცელების ხელშეწყობა; ჯანსაღი ცხოვრების წესის პროპაგანდა.

– ინტენსიური თანამშრომლობა საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან დევნილთა სამედიცინო და სოციალური დახმარების ასპექტში.

– დევნილი მოსახლეობის ინფორმირებულობის გაზრდა მათი უფლებებისა (ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში) და მოქმედი სამედიცინო და სოციალური დახმარების შესახებ.

6. 5. 2 დევნილთა ერთიან მონაცემთა ბაზის სერვერზე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში არსებული ბაზის ასახვა (პროგრამული კოდი 05 06)

აღნიშნული სახის მონაცემთა ბაზის შექმნა რეალურ წარმოდგენას შექმნის იძულებით გადაადგილებულ პირთა დემოგრაფიულ, ჯანმრთელობის და სოციალურ მდგომარეობაზე.  ამავდროულად, ის იძლევა დევნილი მოსახლეობის ინფორმირებულობის ხარისხის გაზრდის შესაძლებლობას.

6.6 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო  (პროგრამული კოდი 06 01)

ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება ზოგადი განათლების სფეროში და სამშვიდობო განათლების პოლიტიკის განხორციელება აფხაზეთის საჯარო სკოლებში და დევნილ ახალგაზრდებში, ეროვნული სასწავლო გეგმების დანერგვის ორგანიზება, ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ხელშეწყობა ეროვნული შეფასებების განხორციელებაში. ოკუპირებული ტერიტორიის პედაგოგებისათვის საგნობრივი ტრენინგების პროგრამების განხორციელება, საგანმანათლებლო რესურსცენტრების ფუნქციონირების ხელშეწყობა.

სამშვიდობო განათლების, პროფესიული ორიენტაციის და კარიერის დაგეგმვის, პროფესიული განათლების და მთელი ცხოვრების განმავლობაში საბაზო კომპეტენციების დაუფლების პროგრამების განხორციელებაზე ხელშეწყობა;

ინოვაციური პროგრამების განხორციელებისათვის დამატებითი სახსრების მოზიდვის მიზნით, სახელმწიფო, არასამთავრობო, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საზოგადოებრივ ასოციაციებთან პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება.

პროფესიული ხელოვნების დარგების (თეატრალური, მუსიკალური, სახვითი, კინო, ქორეოგრაფიული) განვითარების სტრატეგიის შემუშავება, პროფესიონალ შემოქმედთა, ინდივიდუალურ შემსრულებელთა და შემოქმედებითი კოლექტივების (საგასტროლო და საკონცერტო, საკონკურსო და საფესტივალო, საგამოფენო და ა.შ.) მოღვაწეობა, ხელშეწყობა და მოღვაწეობის პოპულარიზაციის უზრუნველყოფა;

კულტურულ - გასართობი და შემეცნებითი პროექტების განხორციელება აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის სოციალური ჩართულობისა და ინტეგრაციის მიზნით. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული ბავშვთა და მოზარდთა შემოქმედებითი ჯგუფების მხარდაჭერა. დევნილ ახალგაზრდებში პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლების მხარდაჭერა, მასობრივი სპორტის ხელშეწყობა და ახალგაზრდებში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა.

ლიტერატურული და საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობისა და ამ მიზნით პროგრამების, წინადადებების, გეგმების შემუშავება; ხალხური ხელოვნების დანერგვის (ქორეოგრაფია, მუსიკა, თეატრი, სახვითი, ზეპირსიტყვობა, ხალხური რეწვა, ფოლკლორულ - სანახაობითი) დაცვა-განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია;

აფხაზეთის ძირძველი მემკვიდრეობის საინფორმაციო ბაზის შექმნა და მისი პოპულარიზაცია, ამ მიზნით სპეციალური გამოცემების, ვებ-გვერდების, ფილმების მომზადება;

შესაძლებლობების ფარგლებში აფხაზეთში არსებული მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენის, შენარჩუნებისა და პოპულარიზაციის ღონისძიებათა განხორციელება და მათი ხელშეწყობა.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა, მისი შესწავლისა და მოვლა-პატრონობის მეთოდოლოგიის შემუშავება;

სამშვიდობო განათლებისა და კულტურის უზრუნველყოფის მიზნით ქვეყნის ერთიანი პოლიტიკის ორგანიზება-კოორდინაციაზე ზრუნვა;

სამინისტროს მართვის სფეროში ინფორმაციული სისტემების დანერგვის ხელშემწყობი პროგრამებისა და პროექტების შემუშავება და განხორციელება;

ბავშვთა და ახალგაზრდების საქმეთა სფეროში სამთავრობო პოლიტიკის განხორციელების კოორდინაცია;

სამინისტროს საინფორმაციო საჭიროებებიდან გამომდინარე სტატისტიკური მონაცემების შეგროვება, დამუშავება და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, მონაცემთა ბაზის დადგენა.

 

6.6.1ზემო აფხაზეთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრი (პროგრამული კოდი 06  02),

6.6.2 გალის რაიონის საგანამანათლებლო რესურსცენტრი  (პროგრამული კოდი 06  03)

რესურს-ცენტრების მიზანია განათლების სფეროში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს ხელშეწყობა ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში.

კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში რესურს-ცენტრი ახორციელებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო-სააღმზრდელო დაწესებულებებში, პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებში მიმდინარე პროცესების კვლევასა და ზედამხედველობას.

კონტროლს უწევს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, სტანდარტების და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების შესრულებას მის  სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო, პროფესიულ და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებებში.

წარუდგენს აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს რეკომენდაციებს და წინადადებებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის, აგრეთვე საჯარო სკოლების, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებების დაფუძნების შესახებ.

ხელს უწყობს აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს  მიერ სახელმწიფო ენების –ქართულისა და აფხაზურის- განვითარებისა და გავრცელების მიზნით დაგეგმილი ღონისძიებების, სპეციალური პროგრამებისა და პროექტების განხორციელებას სამოქმედო ტერიტორიაზე.

ახორცილებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ ზოგადსაგანმანათლებლო, პროფესიულ-საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებების მატერიალურ-ტექნიკური, ადამიანური და ფინანსური რესურსების შესახებ მონაცემთა შეგროვებას და დამუშავებას.

           ასრულებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ და აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის მინისტრის მიერ კანომდებლობის საფუძველზე დაკისრებულ სხვა ფუნქციებს.

 

6.7  მინისტრის   აპარატი განსაკუთრებულ  დავალებათა საკითხებში  (პროგრამული  კოდი  07 00) ლიკვიდაციის რეჟიმში.

 

6.8  რეგიონული მართვის საკითხებში მინისტრის აპარატი (პროგრამული კოდები  08 00,   09  00, 13 01, 14 01, 15 01,)

კომპაქტური ჩასახლების ობიექტებში განსახლებულ აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა სოციალურ–ეკონომიკური მდგომარეობის, საყოფაცხოვრებო პირობების შესწავლისა და ერთიანი საინფორმაციო ბაზის შექმნასთან დაკავშირებული სამუშაოების მონიტორინგი.

დევნილთა კომპაქტურ ჩასახლებებში მიმდინარე სარემონტო – სარეაბილიტაციო სამუშაოების ადგილზე შესწავლა, ინფორმაციის დამუშავება-ანალიზი და ზემდგომი ორგანოებისთვის მიწოდება.

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობებში აფხაზეთიდან დევნილ, სოციალურად დაუცველ კატეგორიებზე ერთჯერადი მატერიალური დახმარების გამცემი კომისიების საქმინობის კოორდინაცია.

აფხაზეთიდან დევნილი და აფხაზეთის ტერიტორიაზე მაცხოვრებელი მოქალაქეების სამხედრო-სავალდებულო და სამხედრო-სარეზერვო სამსახურში აღრიცხვა-გაწვევის ორგანიზაციების მოქცევა კანონმდებლობის ჩარჩოში.

 

 

6.9 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტი  (პროგრამული კოდი 10 00)

- აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სამართალშემოქმედებითი საქმიანობისთვის სამართლებრივი ხელშეწყობის უზრუნველყოფა.

- საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიიდან (აფხაზეთიდან) იძულებით გადაადგილებულ პირთათვის სამართლებრივი კონსულტაციების გაწევა და მათი უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვის ხელშეწყობა.

       - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მოქმედი ნორმატიული აქტების გადასინჯვა და შესაბამისი პროექტების (წინადადებების, შენიშვნების) მომზადება და წარდგენა შესაბამის ორგანოებში.

 

6.10  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დევნილთა საქმეების დეპარტამენტი  (პროგრამული კოდი 11 00)

-აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებული სოციალურად დაუცველი მოსახლეობის სოციალურ – ეკონომიკური მდგომარეობის შესწავლა, შეფასება და მათთვის შესაძლებლობის ფარგლებში დახმარების გაწევა მიზნად ისახავს დევნილი მოსახლეობის სოციალურ – ეკონომიკური მდგომარეობის,  მათი ფსიქოლოგიური ფონის გაუმჯობესებას, პროფესიული განათლების დონის განვითარება –ამაღლებას.

 

6.11 აფხაზეთის ავტონომიური სოფლის მეურნეობის, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების დეპატრამენტი  (პროგრამული კოდი 12 00)

– გალის რაიონის და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში განსახლებული, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების ჩატარებაში, მათი უზრუნველყოფა აუცილებელი მატერიალური საშუალებებით, შესაძლებლობის ფარგლებში.

 – დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა მცირე ბიზნეს პროექტების შემუშავებაში და მათი პრაქტიკული განხორციელება სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ფონდების ფინანსური ხელშეწყობით. აგროსასურსათო სექტორში მოსალოდნელი პროექტების შესახებ დევნილთა ინფორმირება, დევნილ მოსახლეობაში არსებული ბიზნეს საქმიანობის მონაცემთა ბაზის შექმნა და მათი სტიმულირება.

– გალის რაიონში და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში კომპაქტურად ჩასახლებული მოსახლეობისათვის ვეტერინარული მომსახურეობის გაწევა, მცენარეთა დაცვის საშუალებების კონტროლი და საკარანტინო ზედამხედველობის გატარება, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელთა წინააღმდეგ ღონისძიებების ჩატარება.

_ კომპაქტურად ჩასახლებული დევნილთა ეკოლოგიური პრობლემების  მონიტორინგი, გეოინფორმაციული სისტემის პროგრამისათვის მასალების მოძიება.

– აფხაზეთის სატყეო დარგში არსებული პრობლემების შესწავლა და პროგნოზირება ადგილობრივ, საერთაშორისო სამეცნიერო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობა და მათი დახმარება.

 

6.12  სამოქალაქო თანხმობისა და კონფლიქტის დარეგულირების საკითხებში მინისტრის აპარატი  (პროგრამული  კოდი  17  00)

აფხაზეთის ა/რ სამთავრობო სტრუქტურების კონფლიქტის დარეგულირების პროცესის ხელშეწყობის მიზნით შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია.

კონფლიქტის დარეგულირებისა და სამოქალაქო თანხმობის პროცესში სამოქალაქო საზოგადოების, არასამთავრობო სექტორისა და დიასპორის ჩართვა.

დევნილი საზოგადოების ინფორმირებულობის ზრდა აფხაზეთში მიმდინარე მოვლენებისა და კონფლიქტის დარეგულირების შესახებ.