სს „საქართველოს რკინიგზისათვის“ აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების თაობაზე

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის

ბრძანება №1-1/424

2017 წლის 2 ოქტომბერი

ქ. თბილისი

სს „საქართველოს რკინიგზისათვის“ აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების თაობაზე

„აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების მიზნით საკითხის განმხილველი კომისიის შექმნისა და დებულების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2016 წლის 25 მარტის №1-1/159 ბრძანებით შექმნილმა ექსპროპრიაციის საკითხების განმხილველმა კომისიამ (შემდგომში – კომისია) განიხილა სს „საქართველოს რკინიგზის“ 2017 წლის 17 აგვისტოს №4783 და 30 აგვისტოს №5038 განცხადებები, თბილისი-მახინჯაურის მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალის მოდერნიზაციის პროექტის, ზესტაფონი-ხარაგაულის სარკინიგზო ხაზის, საპროექტო მარშრუტის მე-11 გვირაბის მშენებლობის პროექტის ფარგლებში, აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების შესახებ და

გამოარკვია:

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომში – სამინისტრო) განცხადებით მომართა სს „საქართველოს რკინიგზამ“ და მოითხოვა ,,საქართველოს კონსტიტუციის“ 21-ე მუხლის მე-3 პუნქტის, „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტისა და ამავე კანონის მესამე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭება, აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ზესტაფონი-ხარაგაულის სარკინიგზო ხაზის, საპროექტო მარშუტის მე-11 გვირაბის მშენებლობის მიზნით.

პროექტის მოკლე აღწერა:

სს „საქართველოს რკინიგზა“ ახორციელებს თბილისი-მახინჯაურის მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალის მოდერნიზაციის პროექტს. პროექტის ძირითადი მიზანია: უღელტეხილის მონაკვეთზე მოძრაობის მაქსიმალური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, გამტარუნარიანობის გაზრდა, მგზავრობის დროის შემცირება, მაგისტრალის საოპერაციო პირობების გაუმჯობესება.

აღნიშნული მიზნის მისაღწევად, პროექტის ფარგლებში დაგეგმილია 6 სარკინიგზო გვირაბის მშენებლობა, რომელთაგანაც უკვე დასრულებულია 3 გვირაბი. სარკინიგზო მოდერნიზაციის პროექტის ფარგლებში სს ,,საქართველოს რკინიგზის“ მიერ შპს ,,დისტანციური ზონდირებისა და გეოინფორმაციული სისტემების საკონსულტაციო ცენტრ გეოგრაფიკს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე მომზადდა განსახლების სამოქმედო გეგმა პროექტის ბუფერულ ზონაში მოყოლილი ქონების შეფასებასთან დაკავშირებით.

მოლაპარაკების წარმოების მიუხედავად, მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვის შესახებ შეთანხმება ვერ შედგა პროექტის ზემოქმედების არეალში მოქცეულ ბესიკ კალანდაძის, გიორგი კალანდაძის, თამარ კალანდაძის, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძის, ციცინო კალანდაძის საკუთრებაში არსებულ 5 უძრავ ნივთთან დაკავშირებით.

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ შეისწავლა წარმოდგენილი განცხადებები, თანდართული დოკუმენტაცია და მიზანშეწონილად მიიჩნია, დაკმაყოფილდეს სს „საქართველოს რკინიგზის“ შუამდგომლობა და მიენიჭოს ექსპროპრიაციის უფლება შემდეგ გარემოებათა გამო:

დადგენილია, რომ სს „საქართველოს რკინიგზის“ მიერ ხორციელდება თბილისი-მახინჯაურის მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალის მოდერნიზაციის პროექტის, ზესტაფონი-ხარაგაულის სარკინიგზო ხაზის, საპროექტო მარშუტის მე-11 გვირაბის მშენებლობის პროექტი, რომლის ზემოქმედების არეალშიც მოექცა ბესიკ კალანდაძის, გიორგი კალანდაძის, თამარ კალანდაძის, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძის, ციცინო კალანდაძის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება.

საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდება შემდეგი:

1. უძრავი ქონების (ს/კ №32.16.39.014, მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო) 2465 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა №01/2; №02/1; №03/1; №04/1; №05/1; №06/1; №07/1) თანამესაკუთრეებს წარმოადგენენ: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე.

2. უძრავი ქონების (ს/კ №32.16.39.015, მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი), 881 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) თანამესაკუთრეებს წარმოადგენენ: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე.

3. უძრავი ქონების (ს/კ №32.16.39.041, მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო, 1001 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) თანამესაკუთრეებს წარმოადგენენ: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე.

4. უძრავი ქონების (ს/კ №32.16.39.042, მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი), 1426 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) მესაკუთრეს წარმოადგენს ბესიკ კალანდაძე.

5. უძრავი ქონების (ს/კ №32.16.39.043, მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი), 1211 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) მესაკუთრეს წარმოადგენს ბესიკ კალანდაძე.

სს „საქართველოს რკინიგზამ“ მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვის თაობაზე წერილობით მიმართა ქონების მესაკუთრეებს. მესაკუთრეებს ასევე განემარტათ, რომ უარის შემთხვევაში სს „საქართველოს რკინიგზა“ იმოქმედებდა „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და მათი საკუთრების ექსპროპრიაციის უფლების მოპოვების მიზნით, მიმართავდა კანონმდებლობით დადგენილ ღონისძიებებს.

საკუთრების უფლების, ისევე როგორც სხვა ძირითადი უფლებების, სამართლებრივ გარანტიას, წარმოადგენს კონსტიტუცია. უშუალოდ საკუთრების უფლების კონკრეტული კონსტიტუციური გარანტია ასახულია კონსტიტუციის 21-ე მუხლში. საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოში „საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების და მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება“. საკუთრების, როგორც ძირითადი უფლების გარანტია, პირველ რიგში, ნიშნავს თითოეული მესაკუთრის უფლებას თავი დაიცვას სახელმწიფოს გაუმართლებელი და სხვა პირების ნებისმიერი ჩარევისგან. თუმცა საკუთრების უფლება არ არის აბსოლუტური უფლება. კონსტიტუციის 21-ე მუხლი უარყოფს იმგვარ საკუთრებით წესრიგს, რომელშიც კერძო ინტერესი საჯარო ინტერესთა მიმართ უპირობო, აბსოლუტური უპირატესობით სარგებლობს.

საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლი ითვალისწინებს საჯარო მიზნებისთვის საკუთრების ჩამორთმევას. კერძოდ, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევა დასაშვებია კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში, სასამართლოს გადაწყვეტილების ან ორგანული კანონით დადგენილი გადაუდებელი აუცილებლობისას, წინასწარი, სრული და სამართლიანი ანაზღაურების პირობით. ანაზღაურება თავისუფლდება ყოველგვარი გადასახადისა და მოსაკრებლისგან. აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებულ საკუთრების ჩამორთმევაში იგულისხმება ექსპროპრიაცია, რომლის პირობები და წესი დადგენილია საქართველოს კანონით „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“.

„აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, „ამ კანონის მიზანია, განსაზღვროს აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭებისა და ექსპროპრიაციის განხორციელების წესი. აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაცია ხორციელდება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანების საფუძველზე და სასამართლოს გადაწყვეტილებით, სახელმწიფო ორგანოს ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს ანდა საჯარო ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის სასარგებლოდ, რომელსაც ამ კანონის შესაბამისად ენიჭება ექსპროპრიაციის უფლება.“ ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაცია ხორციელდება რკინიგზის ხაზების გაყვანისათვის.

ვინაიდან სს „საქართველოს რკინიგზის“ მიერ ვერ ხერხდება ზემოთ მითითებულ კერძო მესაკუთრეებთან უძრავი ქონებების გამოსყიდვაზე თანხმობის მიღება, არსებობს ექსპროპრიაციის გზით საკუთრების უფლების ჩამორთმევის საჭიროება.

ამასთან, საექსპროპრიაციო ქონების ღირებულებასთან დაკავშირებით ექსპროპრიატორის და ქონების მესაკუთრის შეუთანხმებლობის საკითხის განხილვა/გადაწყვეტა არ წარმოადგენს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს უფლებამოსილებას. „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით – „თუ ექსპროპრიატორი და ქონების მესაკუთრე ვერ თანხმდებიან ქონების საბაზრო ღირებულებასა და საკომპენსაციო თანხაზე ან კომპენსაციის სახით შეთავაზებული ქონების გადაცემაზე, მაშინ თითოეულ მხარეს უფლება აქვს სარჩელი შეიტანოს სასამართლოში განსჯადობის მიხედვით, საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.“.

ამდენად „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის, მე-3 მუხლის პირველი პუნქტისა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2016 წლის 25 მარტის №1-1/159 ბრძანებით შექმნილი კომისიის 2017 წლის 13 სექტემბრის ოქმისა და დასკვნის საფუძველზე,

ვბრძანებ:

1. თბილისი-მახინჯაურის მთავარი სარკინიგზო მაგისტრალის მოდერნიზაციის პროექტის, ზესტაფონი ხარაგაულის სარკინიგზო ხაზის, საპროექტო მარშუტის მე-11 გვირაბის მშენებლობის პროექტი ჩაითვალოს აუცილებელ საზოგადოებრივი საჭიროების მქონე პროექტად და სს „საქართველოს რკინიგზას“ მიენიჭოს პროექტის ფარგლებში მოქცეულ შემდეგ უძრავ ქონებაზე ექსპროპრიაციის უფლება:

1.1 უძრავი ქონება ს/კ №32.16.39.014 (მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (საკარმიდამო) 2465 კვ.მ), თანამესაკუთრეები: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე. საექსპროპრიაციო ფართი 182 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

1.2. უძრავი ქონება ს/კ №32.16.39.015 (მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი), 881 კვ.მ) თანამესაკუთრეები: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე. საექსპროპრიაციო ფართი: მიწის ნაკვეთი 52 კვ.მ.

1.3. უძრავი ქონება ს/კ №32.16.39.041 (მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო, 1001 კვ.მ) თანამესაკუთრეები: ბესიკ კალანდაძე, გიორგი კალანდაძე, თამარ კალანდაძე, მაკა ბუიღლიშვილი-კალანდაძე, ციცინო კალანდაძე. საექსპროპრიაციო ფართი: მიწის ნაკვეთი 1001 კვ.მ.

1.4. უძრავი ქონება ს/კ №32.16.39.042 (მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო (სახნავი), 1426 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) მესაკუთრე: ბესიკ კალანდაძე. საექსპროპრიაციო ფართი: მიწის ნაკვეთი 1426 კვ.მ.

1.5. უძრავი ქონება ს/კ №32.16.39.043 (მისამართი: ზესტაფონის რაიონი, სოფელი ძირულა, კატეგორია – სასოფლო-სამეურნეო, 1211 კვ.მ მიწის ნაკვეთი) მესაკუთრე: ბესიკ კალანდაძე. საექსპროპრიაციო ფართი: მიწის ნაკვეთი 1211 კვ.მ.

2. ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს მისი გამოქვეყნების ან ოფიციალური წესით გაცნობის დღიდან ერთი თვის ვადაში, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში (მის: ქ. თბილისი, დ. აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კ.მ, №6).

 

მინისტრი                                                                                                   გიორგი გახარია