,,ტექნიკური რეგლამენტი ,,საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესების“ დამტკიცების თაობაზე“
მიღების თარიღი 28.12.2007
ძალის დაკარგვა 24.08.2011
გამომცემი ორგანო ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციის უფროსი
სარეგისტრაციო კოდი 300.160.070.47.052.011.305
გამოქვეყნების წყარო სსმ, 2, 09/01/2008
კონსოლიდირებული ვერსიები
დამატებითი მეტამონაცემები (3)
| 1 | 2 |
| N | საფუთავის საერთო მდგომარეობა |
| საბუთით მითითებულია | ფაქტიურად აღმოჩნდა |
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
დოკუმენტის ტექსტი
,,ტექნიკური რეგლამენტი ,,საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესების“ დამტკიცების თაობაზე“
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:AcadMtavr;} @font-face {font-family:Grigolia;} @font-face {font-family:LitNusx_LB;} @font-face {font-family:"MS Shell Dlg 2"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Liberation Serif"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lohit Devanagari"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Grigolia_DB;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:16.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:Grigolia_DB;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:45.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-45.0pt; font-size:8.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-style:italic;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:45.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-9.0pt; font-size:10.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:14.15pt; font-size:8.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} a:link, span.MsoHyperlink {color:blue; text-decoration:underline;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.Normal, li.Normal, div.Normal {mso-style-name:"\[Normal\]"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.muxli, li.muxli, div.muxli {mso-style-name:"muxli \#\."; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:28.35pt; text-autospace:none; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-weight:bold;} p.punqtia, li.punqtia, div.punqtia {mso-style-name:"punqti a\)"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-weight:bold;} p.1, li.1, div.1 {mso-style-name:???????1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:"Courier New";} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:40.8pt 64.3pt 42.55pt 63.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 300.160.070.47.052.011.305
საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციის უფროსის
ბრძანება №161
2007 წლის 28 დეკემბერი
ქ.თბილისი
ტექნიკური რეგლამენტი „საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესების“ დამტკიცების თაობაზე
საქართველოს საჰაერო კოდექსის 110-ე მუხლის პირველი ნაწილის, საქართველოს კანონების „ნორმატიული აქტების შესახებ“ მე-1517 მუხლის, „ტრანსპორტის სფეროს მართვისა და რეგულირების შესახებ” მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის და საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 27 ივნისის №128 დადგენილების „ტრანსპორტის სფეროში ტექნიკური რეგლამენტების ნუსხის განსაზღვრის შესახებ“ საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციაში ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის, საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების თავიდან აცილების მიზნით, ვბრძანებ:
მუხლი 1🔗
დამტკიცდეს თანდართული „ტექნიკური რეგლამენტი“ საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესები“ და მისი დანართების (1-18) ფორმა და შინაარსი.
მუხლი 2🔗
ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
ი. თაქთაქიშვილი
ტექნიკური რეგლამენტი
„საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესები“
თავი I
საერთო დებულებები
მუხლი 1🔗. ზოგადი დებულებები
1. ტექნიკური რეგლამენტი „საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების სამსახურებრივი მოკვლევის წესების“ (შემდგომში–წესი) შემუშავებისას საფუძვლად გამოყენებულია სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (იკაო) ოფიციალური გამოცემების Doc 9756 AN/965 „საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევის სახელმძღვანელო“, Doc 9156 AN/900 “საავიაციო შემთხვევებზე/ინციდენტებზე მონაცემების წარდგენის სახელმძღვანელო (სახელმძღვანელო – ADREP)”), Doc 9422 AN/923 „საავიაციო შემთხვევების თავიდან აცილების სახელმძღვანელო“.
2. წესი ადგენს, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებზე მომხდარ საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების (შემდგომში – საავიაციო მოვლენა) მოკვლევასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს.
3. წესის მიზანია, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებზე საავიაციო მოვლენების აღმოფხვრა. წესის მიზანს არ წარმოადგენს ვინმეს ბრალეულობის წილისა და პასუხისმგებლობის დადგენა.
4. წესის მოთხოვნები ვრცელდება იმ საავიაციო მოვლენაზე, რომელიც მოხდა:
ა) საქართველოს ტერიტორიაზე;
ბ) სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე თუ:
ბ.ა) საავიაციო მოვლენაში მონაწილე საჰაერო ხომალდი რეგისტრირებულია საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში;
ბ.ბ) საავიაციო მოვლენაში მონაწილე საჰაერო ხომალდს, საავიაციო მოვლენის მოხდენის მომენტში, ექსპლუატაციას უწევდა საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი (შემდგომში – ავიაგადამზიდველი);
ბ.გ) ამ საავიაციო მოვლენის დროს დაზარალდა და/ან დაიღუპა საქართველოს მოქალაქე(ებ)ი და „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-13 დანართის მე-5 თავის 5.27 მუხლის შესაბამისად საქართველო მიმართავს მომკვლევი ქვეყნის საავიაციო ხელისუფლებას მოკვლევაში მონაწილეობის თაობაზე.
5. წესი არ ვრცელდება საქართველოს საჰაერო კოდექსის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული სახელმწიფო და/ან ექსპერიმენტულ საჰაერო ხომალდებზე მომხდარ საავიაციო შემთხვევებსა და ინციდენტებზე, გარდა ამ წესის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
მუხლი 2🔗. ტერმინები, ცნებები და განმარტებები.
ამ წესში გამოყენებულ ტერმინებსა და ცნებებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ადმინისტრაციის უფლებამოსილი წარმომადგენელი – ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციის (შემდგომში – ადმინისტრაცია) მიერ სათანადო უფლებამოსილებით აღჭურვილი, შესაბამისი კვალიფიკაციისა და სერტიფიკატის მქონე პირი, იმ საავიაციო მოვლენის მოკვლევაში მონაწილეობისათვის, რომელსაც სხვა სახელმწიფო აწარმოებს;
ბ) აეროდრომი (ვერტოდრომი, ჰიდროაეროდრომი) – მიწის ან წყლის ზედაპირის გარკვეული ფართობი (მასზე განლაგებული შენობებით, ნაგებობებითა და მოწყობილობებით), რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ განკუთვნილია საჰაერო ხომალდების მიღების, მოძრაობისა და გაშვებისათვის:
გ) ავარია – საავიაციო შემთხვევა ადამიანების მსხვერპლის გარეშე, რამაც გამოიწვია საჰაერო ხომალდის დაზიანება ან დაშლა ან მგზავრის(ების), ეკიპაჟის ან მესამე პირების სხეულის ისეთი სერიოზული დაზიანება, რომლის დროსაც;
გ.ა) ირღვევა საჰაერო ხომალდის პლანერის კონსტრუქციის სიმტკიცე ძალური ელემენტების დაშლის გამო;
გ.ბ) უარესდება საჰაერო ხომალდის ტექნიკური ან საფრენოსნო მახასიათებლები და საჭიროა რემონტი მათ აღსადგენად, ან მიზანშეუწონლად არის მიჩნეული მისი საფრენად ვარგისიანობის აღდგენა;
დ) ავიასაწარმო – საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად რეგისტრირებული საწარმო, რომლის საქმიანობა დაკავშირებულია საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის უსაფრთხო და მოწესრიგებულ ფუნქციონირებასთან (აეროპორტი/აეროდრომი, ავიაგადამზიდველი, საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანიზაცია და სხვა);
ე) ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი – სახმელეთო აეროდრომზე გამოყოფილი, საჰაერო ხომალდების ასაფრენ – დასაფრენად განკუთვნილი, მართკუთხა ფართი;
ვ) დაბრკოლებებთან და მიდამოს უსაფრთხო გადაფრენასთან დაკავშირებული ინციდენტი – ისეთი საავიაციო მოვლენა, რამაც საჰაერო ხომალდის მიწასთან ან დაბრკოლებებთან შეჯახება ან შეჯახების საფრთხე გამოიწვია;
ზ) დამამზადებელი სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომლის იურისდიქციაშიც იმყოფება საჰაერო ხომალდის საბოლოო აწყობაზე პასუხისმგებელი ორგანიზაცია;
თ) ექსპლუატანტის სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომელიც საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის საქმიანობის ძირითადი ადგილია ან, თუ ამ ექსპლუატანტს ასეთი საქმიანობის ძირითადი ადგილი არა აქვს, მისი მუდმივი ყოფნის ადგილი;
ი) ინციდენტი – საავიაციო შემთხვევის გარდა, საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი მოვლენა, რომელიც ახდენს ან შეეძლო მოეხდინა გავლენა საჰაერო ხომალდის ექსპლუატირების უსაფრთხოებაზე;
კ) ინციდენტი აფრენისას და/ან დაფრენისას – აფრენისას ძრავის მტყუნება, დაფრენა ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის (ადზ) დაფრენის ზღვრამდე, დაფრენისას ადზ-ის ფარგლებს გარეთ გადაცდენა, გაუშლელი შასით დაფრენა;
ლ) კატასტროფა – საავიაციო შემთხვევა, რამაც გამოიწვია რომელიმე მგზავრის ან ეკიპაჟის წევრის სიკვდილი ან უგზოუკვალოდ დაკარგვა, ან მისი/მათი სხეულის ისეთი დაზიანება, რამაც გამოიწვია სიკვდილი. კატასტროფას მიეკუთვნება ასევე რომელიმე იმ პიროვნების სიკვდილი, რომელიც იმყოფებოდა საჰაერო ხომალდის ბორტზე ავარიული ევაკუაციის ჩატარების დროს. ამ წესის მიზნებისათვის, სიკვდილის ფაქტად მიიჩნევა საავიაციო შემთხვევიდან 30 დღე-ღამის განმავლობაში სხეულის დაზიანების შედეგად დამდგარი სიკვდილის ფაქტი;
მ) მაქსიმალური ასაფრენი წონა – საჰაერო ხომალდის მაქსიმალური სერტიფიცირებული ასაფრენი წონა;
ნ) მოკვლევის საველე საფეხური – საავიაციო მოვლენაზე ინფორმაციის მიღების მომენტიდან მოვლენის ადგილზე სამუშაოების შეწყვეტამდე დროის მონაკვეთი;
ო) მოკვლევის შედეგების გამოცემა – საავიაციო მოვლენის მოკვლევის საბოლოო ანგარიშის ამ წესით განსაზღვრული ადრესატებისათვის წარდგენა.
პ) მოკვლევაზე უფლებამოსილი პირი/მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარე შესაბამისი კვალიფიკაციისა და სერტიფიკატის მქონე პირი, რომელსაც საავიაციო მოვლენის მოკვლევის წარმართვისათვის შესაბამისი ადმინისტრაციული აქტით (ბრძანებით) დავალებული აქვს მოკვლევის ჩატარება-ორგანიზება, ასევე მოკვლევის მიმდინარეობაზე ზედამხედველობა;
ჟ) მოკვლევის სხვა უფლებამოსილი წარმომადგენელი – შესაბამისი უფლებამოსილებით აღჭურვილი პირი, რომელიც ატარებს საავიაციო მოვლენის ცალკეული საკითხების (დაზღვევა, უბედური შემთხვევა და სხვა) მოკვლევას და საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარის ნებართვით დაშვებულია მოკვლევის განსაზღვრული მასალის გამოყენებაზე;
რ) მიზეზი – საავიაციო მოვლენის გამომწვევი ქმედება, უმოქმედობა, (ერთობლივად „ქმედება”) გარემოებები, პირობები ან მათი შეხამება;
ს) მრჩეველი – ადმინისტრაციის მიერ შესაბამისი უფლებამოსილებით აღჭურვილი და სათანადო კვალიფიკაციის მქონე პირი, ადმინისტრაციის უფლებამოსილი წარმომადგენლისათვის მოკვლევაში დასახმარებლად;
ტ) პილოტის მიერ დაშვებული დარღვევა – პილოტის ნებისმიერი ქმედება, რომლის დროსაც დაირღვა საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციის დადგენილი წესები;
უ) პირველადი შეტყობინება – პირველადი ინფორმაცია საავიაციო მოვლენაზე, რაც გახდა ცნობილი და დაუყოვნებლივ გადაეცა ადმინისტრაციას;
ფ) რეგისტრაციის სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომლის სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების რეესტრშიც შეტანილია საჰაერო ხომალდი;
ქ) საავიაციო შემთხვევა – საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან დაკავშირებული მოვლენა, რომელიც ხდება მის ბორტზე გაფრენის მიზნით ფიზიკური პირის ასვლასა და ხომალდზე მყოფი ყველა პირის მიერ ხომალდის დატოვებას შორის დროის მონაკვეთში, თუ:
ქ.ა) პირი ღებულობს სხეულის სასიკვდილო ან მძიმე ხარისხის დაზიანებას ან საჰაერო ხომალდი იღებს დაზიანებას ან კონსტრუქციულ დარღვევას:
ქ.ა.ა) კონკრეტულ საჰაერო ხომალდში ყოფნის შედეგად;
ქ.ა.ბ) საჰაერო ხომალდის რომელიმე ნაწილთან (მათ შორის იმ ნაწილებთან, რომლებიც მოსცილდა საჰაერო ხომალდს) უშუალო შეხების შედეგად;
ქ.ა.გ) რეაქტიული ძრავის აირის ჭავლის უშუალო ზემოქმედების შედეგად;
ქ.ბ) საჰაერო ხომალდი ზიანდება ან ხდება მისი აგებულების დაშლა:
ქ.ბ.ა) აგებულების სიმტკიცის დარღვევის, საჰაერო ხომალდის ტექნიკური ან საფრენოსნო მახასიათებლების გაუარესების შედეგად;
ქ.ბ.ბ) როდესაც აუცილებელია საჰაერო ხომალდის შრომატევადი რემონტი ან დაზიანებული ნაწილის გამოცვლა;
ქ.გ) საჰაერო ხომალდი უგზო-უკვლოდ იკარგება ან მიუდგომელ ადგილებში აღმოჩნდება. საჰაერო ხომალდი ითვლება უგზო-უკვლოდ დაკარგულად, როდესაც მისი კონსტრუქციული ელემენტების ადგილსამყოფელიც კი ვერ დგინდება და შეწყვეტილია ოფიციალური ძებნა. გადაწყვეტილებას დაკარგული საჰაერო ხომალდის ძებნის შეწყვეტის შესახებ იღებს იმ ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანო, რომლის ტერიტორიაზეც საავიაციო მოვლენა მოხდა;
ღ) საავიაციო ტექნიკა – სამოქალაქო საჰაერო ხომალდები და მათი კომპონენტები;
ყ) საავიაციო მოვლენის ადგილის სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომლის ტერიტორიაზეც მოხდა საავიაციო მოვლენა;
შ) საავტომობილო ტრანსპორტის და ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობის წესების დარღვევა _ ნებისმიერი უნებართვო ან შესაბამის სამსახურებთან შეუთანხმებელი შეღწევა (შესვლა) ან გადაადგილება აეროდრომის ტერიტორიაზე. აღნიშნული მოიცავს ისეთ სახმელეთო ინციდენტს, რომელიც დაკავშირებულია ტექნიკური პერსონალის მიერ საჰაერო ხომალდის მომსახურებასთან;
ჩ) საბორტო თვითმწერი – საავიაციო მოვლენის მოსაკვლევად, საჰაერო ხომალდზე, როგორც ცნობების დამატებითი წყარო, დაყენებული ნებისმიერი თვითჩამწერი ხელსაწყო;
ც) საგანგებო შემთხვევა – საჰაერო ხომალდის გამოყენებისას მომხდარი საავიაციო მოვლენა, რომელიც საავიაციო შემთხვევას ან ინციდენტს არ განეკუთვნება, აგრეთვე, საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მომსახურების, რემონტის, შენახვის და გადატანისას მომხდარი საავიაციო მოვლენა, რომლის შედეგად ადგილი აქვს ქვემოთ ჩამოთვლილიდან ერთ-ერთ მოვლენას მაინც:
ც.ა) საჰაერო ხომალდზე მყოფი პირის გაუფრთხილებლობის გამო ან წინასწარგანზრახულ თვითდაზიანებას ან სხვა პირების სხეულის მძიმე დაზიანებას, რაც საჰაერო ხომალდისა და მისი სისტემების მუშაობის დარღვევასთან არ არის დაკავშირებული;
ც.ბ) სტიქიური უბედურების ან მომსახურების ტექნოლოგიის, საჰაერო ხომალდის შენახვისა და გადატანის წესების დარღვევის შედეგად საჰაერო ხომალდის ხმელეთზე ისეთ დამსხვრევას ან დაზიანებას, რამაც გამოიწვია მისი აგებულების დარღვევა ან საფრენოსნო-ტექნიკური მახასიათებლების გაუარესება;
ც.გ) საჰაერო ხომალდის დაკარგვა, იძულებითი დაფრენის ადგილზე გარემოს ზემოქმედების შედეგად ან საავიაციო შემთხვევის ადგილიდან გამოტანისას მისთვის ისეთი დამატებითი ზიანის მიყენება, როცა მიზანშეუწონელია მისი აღდგენა;
ც.დ) რომელიმე პირის სიკვდილი ან სხეულის მძიმე დაზიანება, გამოწვეული საჰაერო ხომალდთან ან მის ელემენტებთან უშუალო კონტაქტის გამო იმ შემთხვევაში, როდესაც პირი იმყოფება საჰაერო ხომალდის გარეთ;
ც.ე) საჰაერო ხომალდში მყოფი რომელიმე პირის სიკვდილი ან სხეულის მძიმე დაზიანება, გამოწვეული გარემოს პირობების გამო საჰაერო ხომალდის იძულებითი დაფრენისას აეროდრომის ფარგლებს გარეთ;
ც.ვ) რომელიმე პირის სიკვდილი ან სხეულის მძიმე დაზიანება, როდესაც პირი თვითნებურად, ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, შეაღწევს საჰაერო ხომალდზე;
ც.ზ) მიწაზე ან ჰაერში მყოფი საჰაერო ხომალდის გატაცება, ან ასეთი საჰაერო ხომალდის გატაცების მცდელობა და სამოქალაქო ავიაციის დარგში უკანონო ჩარევის სხვა აქტები;
ძ) საერთაშორისო საავიაციო შემთხვევა – იკაო-ს წევრი ქვეყნის ტერიტორიაზე იმ საჰაერო ხომალდზე მომხდარი საავიაციო შემთხვევა და/ან სერიოზული ინციდენტი, რომელიც იკაო-ს წევრ სხვა ქვეყანაშია რეგისტრირებული;
წ) საფრენოსნო ეკიპაჟის მიერ შრომისუნარიანობის დაკარგვა – საფრენოსნო ეკიპაჟის ნებისმიერი წევრის მიერ, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო, საკუთარი მოვალეობების შესრულების შეუძლებლობა;
ჭ) საწარმოო საავიაციო მოვლენა – საავიაციო მოვლენა, რომელსაც გააჩნია საავიაციო შემთხვევის ნიშან-თვისებები, მაგრამ არ არის დაკავშირებული საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან;
ხ) სახმელეთო ინციდენტი – ნებისმიერი მოვლენა, რომელიც დაკავშირებულია აეროდრომის ტერიტორიაზე საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციასთან ან შესაბამის სამსახურებთან შეუთანხმებელ გადაადგილებასთან და რომელიც ახდენს ან შეეძლო მოეხდინა უარყოფითი გავლენა ფრენის უსაფრთხოებაზე. სახმელეთო ინციდენტი გამომდინარეობს პილოტის მიერ დაშვებული დარღვევებიდან, საექსპლუატაციო შეცდომებიდან, საექსპლუატაციო ნორმების გადახრიდან, აგრეთვე, აეროდრომის ტერიტორიაზე საავტომობილო ტრანსპორტის და ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობის წესების დარღვევა;
ჯ) საჰაერო ხომალდის დაზიანება მიწაზე – მოვლენა, რომელიც კავშირშია საჰაერო ხომალდის მომსახურებასთან, შენახვასა და ტრანსპორტირებასთან მიწაზე, რომლის დროსაც საჰაერო ხომალდმა მიიღო დაზიანება მისი ძალური ელემენტების სიმტკიცისა და საფრენოსნო-ტექნიკური მახასიათებლების დაკარგვის გარეშე და რომელთა აღმოფხვრაც შესაძლებელია საექსპლუატაციო პირობებში;
ჰ) სახიფათო ტვირთის ტრანსპორტირებასთან დაკავშირებული ინციდენტი _ სახიფათო ტვირთის ტრანსპორტირებასთან (სახიფათო ტვირთის საჰაერო ხომალდის ბორტზე ჩატვირთვის, გადმოტვირთვისა და დროებითი შენახვის ჩათვლით) დაკავშირებული მოვლენა, რომლის დროსაც, ამ ტვირთის უშუალო ზემოქმედების შედეგად:
ჰ.ა) ფიზიკურმა პირმა მიიღო სასიკვდილო დაზიანება; ან
ჰ.ბ) ფიზიკურმა პირმა მიიღო სხეულის ისეთი დაზიანება, რომელიც საჭიროებს ამ პირის ჰოსპიტალიზაციას; ან
ჰ.გ) ადგილი ჰქონდა ცეცხლის გაჩენას, მტვრევას, დაღვრას ან რადიოაქტიურ დაბინძურებას;
ჰ1) საჰაერო ხომალდების სახიფათო მიახლოვება ჰაერში – საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან დაკავშირებული ინციდენტი, რომლის დროსაც ადგილი ჰქონდა საჰაერო ხომალდების ერთმანეთთან სავარაუდო შეჯახებას იმის გამო, რომ ისინი ერთმანეთს მიუახლოვდნენ დასაშვებზე ნაკლები მანძილით ან მიღებულ იქნა პილოტის ან ეკიპაჟის წევრის მიერ გადმოცემული ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ადგილი ჰქონდა სახიფათო მიახლოვებას ორ ან მეტ საჰაერო ხომალდს შორის;
ჰ2) საჰაერო სივრცით სარგებლობის დარღვევა – საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენის დადგენილი წესების დარღვევა;
ჰ3) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი – პირი, რომელიც მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად ეწევა საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციას ან სთავაზობს მომსახურებას ამ სფეროში;
ჰ4) საჰაერო ხომალდი – ნებისმიერი აპარატი, რომელიც ატმოსფეროში მდებარეობას ჰაერთან ურთიერთქმედების შედეგად ინარჩუნებს, დედამიწის ზედაპირიდან არეკლილ ჰაერთან ურთიერთქმედების გამოკლებით;
ჰ5) სერიოზული ინციდენტი – ინციდენტი, რომლის გარემოებები მიანიშნებენ იმაზე, რომ ის კინაღამ გადაიზარდა საავიაციო შემთხვევაში. საავიაციო შემთხვევა და სერიოზული ინციდენტი ერთმანეთისაგან განსხვავდება მხოლოდ შედეგით. სერიოზული ინციდენტების მაგალითები მოყვანილია „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-13 დანართის „საავიაციო შემთხვევების მოკვლევა“ დამატება C -ში, აგრეთვე იკაო-ს ოფიციალურ გამოცემაში DOC 9156-AN/900 „საავიაციო შემთხვევებზე/ინციდენტებზე მონაცემების წარდგენის სახელმძღვანელო (სახელმძღვანელო – ADREP)”;
ჰ6) სხეულის სერიოზული დაზიანება – საავიაციო შემთხვევისას ადამიანის სხეულის დაზიანება, რომელმაც გამოიწვია:
ჰ6.ა) დაზიანებიდან შვიდი დღის განმავლობაში 48 საათზე მეტი ხნით ჰოსპიტალიზება;
ჰ6.ბ) ნებისმიერი ძვლის მოტეხილობა (ხელების და ფეხების თითების ან ცხვირის უბრალო მოტეხილობის გარდა);
ჰ6.გ) ქსოვილის გაგლეჯა, რამაც გამოიწვია ძლიერი სისხლდენა, ნერვების, კუნთების ან მყესების დაზიანება;
ჰ6.დ) ნებისმიერი შიდა ორგანოს დაზიანება;
ჰ6.ე) სხეულის მეორე ან მესამე ხარისხის დამწვრობა ან ნებისმიერი დამწვრობა, რამაც სხეულის ზედაპირის 5%-ზე მეტი დააზიანა;
ჰ6.ვ) ინფექციური ნივთიერებების ან რადიაციის ზემოქმედების დადგენილი ფაქტი;
ჰ7) სხვა საავიაციო შემთხვევა – იკაო-ს არაწევრი ქვეყნის ან ნეიტრალურ ტერიტორიაზე მომხდარი საავიაციო შემთხვევა და/ან სერიოზული ინციდენტი;
ჰ8) მოწვეული სპეციალისტი – პირი, რომელსაც მეცნიერებასა და ტექნიკის განსაზღვრულ სფეროში გააჩნია სათანადო კვალიფიკაცია და ჩართულია საავიაციო შემთხვევის და/ან ინციდენტის მოკვლევაში, ატარებს სამეცნიერო-ტექნიკურ ექსპერტიზებს და იძლევა კონსულტაციებს;
ჰ9) სამსახურებრივი მოკვლევა – საავიაციო მოვლენის მომავალში თავიდან ასაცილებლად განხორციელებული პროცესი, რომელიც მოიცავს საავიაციო მოვლენაზე ინფორმაციის შეკრებას, ანალიზს, დასკვნის მომზადებას, მიზეზების დადგენის ჩათვლით და ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფი რეკომენდაციების შემუშავებას. მოკვლევის დასაწყისად ითვლება საავიაციო მოვლენის შესახებ პირველადი შეტყობინების მიღება, დამთავრებად კი – საბოლოო ანგარიშის დამტკიცება;
ჰ10) ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის რეკომენდაციები – საავიაციო მოვლენის მოკვლევის ჩატარებაზე, ადმინისტრაციის მიერ, მოკვლევის ანალიზის შედეგად მიღებული საავიაციო მოვლენ(ებ)ის შემდგომში თავიდან ასაცილებლად განსაზღვრული წინადადებები;
ჰ11) ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ღონისძიებები - ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის რეკომენდაციების საფუძველზე და/ან მათ შესასრულებლად განხორციელებული ქმედება;
ჰ12) შემმუშავებელი სახელმწიფო – სახელმწიფო, რომლის იურისდიქციაშიც იმყოფება საჰაერო ხომალდის აგებულების ტიპზე პასუხისმგებელი ორგანიზაცია;
ჰ13) შიდა საავიაციო შემთხვევა – საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის ქვეყნის ტერიტორიაზე მომხდარი საავიაციო შემთხვევა, ინციდენტი ან სერიოზული ინციდენტი;
ჰ14) ძრავის მტყუნება (მწყობრიდან გამოსვლა) _ ერთსა და იმავე საჰაერო ხომალდზე, ერთზე მეტი ძრავის მწყობრიდან გამოსვლა და ისეთი მტყუნება, რაც ძრავით არ იფარგლება (კომპრესორის ფრთებისა და ტურბინის ფრთების გვირგვინის დაზიანების გარდა);
ჰ15) ხანძარი – ჰაერში მომხდარი ხანძარი, ძრავის ისეთი ხანძრის ჩათვლით, რომელიც მის გარეთაც გავრცელდა;
ჰ16) ხელშემკვრელი სახელმწიფო – „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ” ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის (შემდგომში–კონვენცია) მონაწილე სახელმწიფო;
ჰ17) ჯეპესონი – საჰაერო ხომალდის საფრენოსნო ეკიპაჟისთვის განკუთვნილი ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული სპეციალური ინფორმაციის კრებული;
ჰ18) ჰაერში მდგრადობისა და მართვადობის გაუარესება – ისეთი საავიაციო მოვლენა, რამაც საჰაერო ხომალდის მართვა გააძნელა, მაგალითად, საჰაერო ხომალდის სისტემ(ებ)ის მწყობრიდან გამოსვლა, ფრენის რეჟიმის დადგენილი ფარგლებიდან გასვლა;
ჰ19) ჰერმეტულობის დარღვევა – საავარიო დაშვების გამომწვევი ჰერმეტულობის დარღვევა;
ჰ20) AIP – სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული;
ჰ21) AIC – საავიაციო ინფორმაციის ცირკულარი;
ჰ22) AFTN – საავიაციო ელექტროკავშირის ფიქსირებული ქსელი;
ჰ23) NOTAM – საავიაციო ელექტროკავშირის საშუალებებით მიწოდებული შეტყობინება, რომელიც მოიცავს ინფორმაციას ნებისმიერი სააერონავიგაციო მოწყობილობის მომსახურების და წესის მდგომარეობის ან ცვლილების ძალაში შესვლის შესახებ ან ინფორმაციას იმ საფრთხის შესახებ, რომელთა შესახებ დროულ გაფრთხილებას აქვს დიდი მნიშვნელობა იმ პერსონალისათვის, რომლებიც დაკავშირებულნი არიან ფრენების შესრულებასთან.
მუხლი 3🔗. საავიაციო მოვლენათა სახეები
1. საავიაციო მოვლენები კლასიფიცირდება:
ა) საავიაციო შემთხვევა:
ა.ა) საავიაციო შემთხვევა ადამიანების მსხვერპლით – კატასტროფა;
ა.ბ) საავიაციო შემთხვევა ადამიანების მსხვერპლის გარეშე – ავარია;
ბ) ინციდენტი:
ბ.ა) ინციდენტი;
ბ.ბ) სერიოზულ ინციდენტი;
ბ.გ) განსაკუთრებულ შემთხვევა;
ბ.დ) საჰაერო ხომალდის მიწაზე დაზიანება.
2. ავარიებს არ მიეკუთვნება:
ა) თვითმფრინავებისათვის – ძრავის მტყუნება ან დაზიანება, როდესაც ზიანდება მხოლოდ თავად ძრავი, მისი კაპოტები ან დამხმარე აგრეგატები ან როდესაც დაზიანებულია მხოლოდ საჰაერო ხრახნები, ფრთების დაბოლოვებები, ანტენები, ბორბლები, სამუხრუჭე მოწყობილობა, გარსშემომდენი ან როცა გარსშემომდენში არის მცირე შენაჭყლეტები ან ნახვრეტები;
ბ) შვეულმფრენებისათვის – მზიდი ან მიმმართველი ხრახნების, სავენტილიაციო დანადგარების, რედუქტორების, გარსშემომდენის, ტრანსმისიის განცალკევება/დაშლა ან დაზიანება, თუ მათ არ გამოიწვიეს ფუზელაჟის ან ზროს დაზიანება ან ძალური ელემენტების დაშლა;
გ) საჰაერო ხომალდი აღმოჩნდება ისეთ ადგილას, სადაც მასთან მისადგომი და მისი ევაკუაცია შემთხვევის ადგილიდან შეუძლებელია;
დ) რომელიმე პირი იღებს სხეულის სერიოზულ დაზიანებას.
3. საავიაციო მოვლენა, რომელიც გამოწვეულია ორი ან მეტი საჰაერო ხომალდის შეჯახებით მოიკვლევა როგორც ერთი საავიაციო მოვლენა, ხოლო კლასიფიცირდება ცალკე თითოეული საჰაერო ხომალდისათვის, გამომდინარე საავიაციო მოვლენის შედეგიდან. მოკვლევის შედეგი ფორმდება ერთიანი საბოლოო ანგარიშის სახით.
მუხლი 4🔗. საერთო მოთხოვნები
1. საქართველოში ან სხვა ქვეყნებში რეგისტრირებულ სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებზე საქართველოს ტერიტორიაზე მომხდარი საავიაციო მოვლენები ექვემდებარება აუცილებელ მოკვლევას, რაც ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის და ამ წესის შესაბამისად.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ საავიაციო მოვლენებთან დაკავშირებულ პირთა ბრალეულობის და/ან პასუხისმგებლობის დამდგენ მოქმედებებს ახორციელებენ შესაბამისი ორგანოები ცალკე.
3. იმ შემთხვევაში, როცა საავიაციო მოვლენა მოხდა საქართველოს სამოქალაქო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრირებულ საჰაერო ხომალდის (შემდგომში – საქართველოს საჰაერო ხომალდი) შეჯახებით საქართველოს საჰაერო კოდექსის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ, საქართველოში რეგისტრირებულ სახელმწიფო ან ექსპერიმენტულ საჰაერო ხომალდთან, საავიაციო მოვლენის მოკვლევისათვის, საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით, შეიძლება შეიქმნას საუწყებათაშორისო კომისია.
4. საავიაციო მოვლენის მოკვლევას აწარმოებს მომკვლევი/კომისია, რომელიც ინიშნება/იქმნება ამ წესის შესაბამისად. მომკვლევი/კომისია დამოუკიდებელია და არ ითვალისწინებს მოკვლევაში მონაწილე მხარეთა ინტერესებს.
5. საავიაციო მოვლენის მომკვლევის ან კომისიის წევრთა საკვალიფიკაციო მოთხოვნები და უფლებამოსილების საკითხები განისაზღვრება ამ წესის თავი III-ით.
6. საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებზე, სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მომხდარი საავიაციო მოვლენების მოკვლევა, კონვენციის მე-13 დანართის შესაბამისად, ტარდება საავიაციო მოვლენის ადგილის სახელმწიფოს მიერ, ამ სახელმწიფოს ეროვნული წესების შესაბამისად. ამ პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევაში, ადმინისტრაცია, კონვენციის მე-13 დანართის შესაბამისად, უფლებამოსილია მოკვლევაში მონაწილეობის მისაღებად, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დანიშნოს და მიავლინოს უფლებამოსილი მომკვლევი/მრჩეველი/ექსპერტი (შემდგომში – წარმომადგენელი).
7. დაუშვებელია:
ა) საავიაციო მოვლენის ან მასთან კავშირში არსებული ფაქტების დამალვა;
ბ) საავიაციო მოვლენის შესახებ არადროული შეტყობინება;
გ) მოკვლევის მსვლელობაზე არასანქცირებული ინფორმაციის გავრცელება;
დ) საავიაციო მოვლენის ან მისი გამომწვევი მიზეზების მიზნობრივი არასწორი კლასიფიკაცია;
ე) იმ საბორტო ან მიწაზე არსებულ ობიექტური კონტროლის ჩანაწერების ან სხვა მასალების დაზიანება ან მათი განადგურება, რომელთაც კავშირი ჰქონდათ საავიაციო მოვლენასთან.
8. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის პროცესი მოიცავს:
ა) ინფორმაციის შეგროვებას და ანალიზს;
ბ) საავიაციო მოვლენაზე წინასწარი ანგარიშის შედგენას;
გ) საჭირო კვლევების ჩატარებას;
დ) საავიაციო მოვლენის მიზეზ(ებ)ის დადგენას;
ე) საავიაციო მოვლენაზე საბოლოო ანგარიშის შედგენას;
ვ) ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საკითხებზე აუცილებელი რეკომენდაციების შემუშავებას და მოკვლევის შედეგების გარჩევას.
9. მიწაზე ან ჰაერში, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდის მომსახურებასთან დაკავშირებული ფიზიკური და იურიდიული პირები, მიუხედავად მათი ორგანიზაციულ – სამართლებრივი ფორმისა ვალდებულნი არიან შეასრულონ ამ წესის მოთხოვნები.
10. მოკვლევაში არ შეიძლება მონაწილეობდნენ ადმინისტრაციის ის თანამშრომლები, რომლებიც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 92-ე მუხლის შესაბამისად, უფლებამოსილნი არ არიან განახორციელონ ადმინისტრაციული წარმოება.
თავი II
საავიაციო მოვლენის მოკვლევა
მუხლი 5🔗. მოკვლევის მიზანი
1. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის მიზანია ამ საავიაციო მოვლენის თანამდევი ფაქტების, პირობებისა და გარემოებების გამოვლენა, მისი გამომწვევი სავარაუდო მიზეზების დადგენა, რათა მომავალში მსგავსი მოვლენები თავიდან იქნეს აცილებული.
2. მოკვლევის საგანს არ წარმოადგენს ვინმეს ბრალეულობისა და/ან პასუხისმგებლობის საკითხის განსაზღვრა. იმ შემთხვევაში, თუ მოკვლევისას გამოვლინდა ცალკეული პირის ან ორგანიზაციის დანაშაულებრივი ქმედება, მომკვლევი/კომისია ვალდებულია აღნიშნული ასახოს მოკვლევის საბოლოო ანგარიშში. ადმინისტრაცია ვალდებულია აცნობოს ამ პუნქტით გათვალისწინებული ქმედების შესახებ შესაბამის ორგანოებს.
მუხლი 6🔗. საავიაციო მოვლენაზე ინფორმაციის გადაცემა
1. საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის დარგში ფუნქციონირებადი ყველა იურიდიული და ფიზიკური პირი, რომლისთვისაც ცნობილი გახდება, რომ ადგილი ჰქონდა საავიაციო მოვლენას, ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიაწოდოს ინფორმაცია:
ა) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანიზაციის („საქაერონავიგაციის“) უახლოეს სამსახურს;
ბ) აეროპორტის/აეროდრომის შესაბამის სამსახურს;
გ) ადმინისტრაციას ან ადმინისტრაციის შესაბამის სტრუქტურულ ერთეულს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული სამსახური მიღებულ ინფორმაციას გადასცემს ადმინისტრაციის მიერ დადგენილი სქემის მიხედვით.
3. ინფორმაცია გადაიცემა: ტელეფონის, AFTN არხებისა და სხვა ნებისმიერი საშუალებებით.
4. საავიაციო მოვლენის შესახებ ინფორმაციის მიღებისთანავე ადმინისტრაციის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის მიერ დაუყოვნებლივ ვრცელდება მიღებული ინფორმაცია ადმინისტრაციის უფროსის მიერ დამტკიცებული „ინფორმაციის გავრცელების სქემის“ შესაბამისად.
5. ინფორმაცია გადაიცემა ნებისმიერი საავიაციო მოვლენისას.
მუხლი 7🔗. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის წარმართვა (ორგანიზაციული საკითხები, ზოგადი დებულებები).
1. საქართველოს ტერიტორიის ფარგლებში მომხდარ ნებისმიერ საავიაციო მოვლენას იკვლევს ადმინისტრაციის უფროსის მიერ დანიშნული/შექმნილი მომკვლევი/კომისია ამ წესის შესაბამისად. საავიაციო მოვლენის სახეობიდან და ამ მოვლენით გამოწვეული შედეგების მასშტაბიდან გამომდინარე ადმინისტრაციის უფროსი წყვეტს მომკვლევის ან მომკვლევი კომისიის დანიშვნის/შექმნის საკითხს.
2. უცხო ქვეყნის სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების რეესტრში რეგისტრირებულ საჰაერო ხომალდზე (შემდგომში – უცხო ქვეყნის საჰაერო ხომალდი), საქართველოს ტერიტორიაზე მომხდარი საავიაციო მოვლენის მოკვლევა შეიძლება გადაეცეს ამ საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის, რეგისტრაციის, შემმუშავებელ, დამამზადებელ სახელმწიფო(ებ)ს, თუ ამ უკანასკნელს საქართველოსადმი არა აქვს პრეტენზია და მიყენებული ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნა. ადმინისტრაცია ვალდებულია აღმოუჩინოს მის კომპეტენციაში არსებული ყველანაირი დახმარება მოკვლევის ჩატარებაში.
3. სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მომხდარი იმ საავიაციო მოვლენისას, როდესაც საქართველო წარმოადგენს საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის ან ექსპლუატანტის სახელმწიფოს, ან საავიაციო მოვლენის დროს დაზარალდა და/ან დაიღუპა საქართველოს მოქალაქე(ებ)ი, ადმინისტრაცია ვალდებულია, შესაძლოდ მოკლე ვადაში, უზრუნველყოს მომკვლევი სახელმწიფო ინფორმაციით:
ა) აპირებს თუ არა ადმინისტრაცია ჩაერთოს მოკვლევის პროცესში და გააგზავნოს წარმომადგენელი;
ბ) საჰაერო ხომალდზე არსებული სახიფათო ტვირთის შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში);
გ) რომელიც შეეხება საჰაერო ხომალდს და/ან საფრენოსნო ეკიპაჟის წევრებს.
4. აღმასრულებელი ხელისუფლების სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები, იურიდიული პირები, მიუხედავად მათი ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმისა, ვალდებულნი არიან, მათი კომპეტენციის ფარგლებში, საავიაციო მოვლენის მომკვლევს/კომისიას აღმოუჩინონ დახმარება, მომკვლევის/კომისიის განკარგულებაში გამოყონ საჭირო ძალები და საშუალებები, მიიღონ ზომები საავიაციო მოვლენის ადგილის დასაცავად.
5. საავიაციო მოვლენის მოკვლევას ახორციელებს ადმინისტრაციის უფროსის ბრძანებით დანიშნული/შექმნილი მომკვლევი/კომისია.
6. საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისიის შემადგენლობაში, მათი სურვილისამებრ, შეიძლება შეყვანილ იქნენ საჰაერო ხომალდის მესაკუთრის, ექსპლუატანტის, შემმუშავებლის, დამამზადებლის და/ან სხვა ავიასაწარმოს წარმომადგენლები. კომისიის მუშაობაში, სახელშეკრულებო საწყისებზე, შეიძლება მონაწილეობა მიიღონ აგრეთვე სამეცნიერო-კვლევითი და საკონსტრუქტორო დაწესებულებების მოწვეულმა სპეციალისტებმა.
7. საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისიის შემადგენლობაში, ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, ჩართული სპეციალისტები უნდა იყვნენ სათანადოდ მომზადებულები, ჰქონდეთ მოკვლევის გამოცდილება.
8. დაინტერესებულ უფლებამოსილ ორგანოებთან და ორგანიზაციებთან მოკვლევის საკითხებზე ოპერატიულ ურთიერთობას ახორციელებენ:
ა) ადმინისტრაციის მხრიდან – ადმინისტრაციის უფროსი და/ან შესაბამისი საავიაციო სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელი;
ბ) ავიაგადამზიდველის მხრიდან – საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის ხელმძღვანელი და/ან მისი მოადგილე ფრენის უსაფრთხოების საკითხებში;
გ) საქართველოს სამოქალაქო აეროპორტის/აეროდრომის მხრიდან – აეროპორტის/აეროდრომის უფროსი და/ან მისი მოადგილე;
დ) საქართველოს საჰაერო მოძრაობის მომსახურე ორგანიზაციის მხრიდან – საჰაერო მოძრაობის მომსახურე ორგანიზაციის ხელმძღვანელი და/ან მისი მოადგილე;
ე) საქართველოში რეგისტრირებული საჰაერო ხომალდის სარემონტო საწარმოს მხრიდან – საწარმოს ხელმძღვანელი და/ან მისი მოადგილე;
ვ) საქართველოს სპეციალიზებული საავიაციო სასწავლო დაწესებულების მხრიდან – დაწესებულებების უფროსი.
9. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის ხანგრძლივობა, რაც დამოკიდებულია ჩასატარებელი სამუშაოების მოცულობასთან, განისაზღვრება ადმინისტრაციის უფროსის მიერ მომკვლევის/კომისიის დანიშვნის/შექმნის შესახებ ადმინისტრაციული აქტით (ბრძანებით). განსაკუთრებულ შემთხვევებში აღნიშნული ვადა შეიძლება გაგრძელდეს ადმინისტრაციის უფროსის მიერ.
10. ამ პუნქტით განსაზღვრული ავიასაწარმოები ვალდებულნი არიან წინასწარ შეიმუშაონ ძებნის, საავიაციო მოვლენის მოკვლევის და შედეგების აღმოფხვრის დროს ურთიერთქმედების გეგმა, რომელიც თანხმდება ადმინისტრაციასთან. ასეთი ავიასაწარმოებია:
ა) აეროპორტ(ებ)ი;
ბ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების საწარმო(ები);
გ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტ(ებ)ი;
11. ადმინისტრაცია შეიმუშავებს ძებნის, საავიაციო მოვლენის მოკვლევის და შედეგების აღმოფხვრის მიზნით ურთიერთშეთანხმების მემორანდუმს ქვემოთ ჩამოთვლილ სამინისტროებთან და ორგანიზაციებთან:
ა) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის დეპარტამენტი;
ბ) ადგილობრივი თვითმმართველობის საგანგებო სიტუაციასთან დაკავშირებული ამოცანების გადასაწყვეტად სპეციალურად უფლებამოსილი ორგანოები;
გ) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო;
დ) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შესაბამისი ფუნქციის მქონე სამსახური;
ე) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო – საჰაერო ძალები.
ვ) საქართველოს საზღვაო პორტ(ებ)ი.
12. საავიაციო მოვლენის მოკვლევასთან და ამ მოვლენით გამოწვეული შედეგების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული ღონისძიებების დაფინანსების, აგრეთვე კომისიის წევრებისა და მოწვეული სპეციალისტების შრომითი ურთიერთობის საკითხები რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით.
13. ავიასაწარმოს პერსონალის თანამდებობრივ ინსტრუქციებში ასახული უნდა იყოს საავიაციო მოვლენის მოკვლევასთან და ამ მოვლენით გამოწვეული შედეგების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული, მათი კომპეტენციის შესაბამისი უფლებამოსილების საკითხები.
მუხლი 8🔗. საავიაციო მოვლენის მოკვლევა
1. საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისიის შექმნამდე კომისიის თავმჯდომარის უფლებამოსილებას ასრულებს ადმინისტრაციის შესაბამისი უფლებამოსილებით აღჭურვილი საავიაციო მოვლენების მოკვლევის სპეციალისტი.
2. საავიაციო მოვლენის მოხდენიდან მომკვლევის/კომისიის ადგილზე მისვლამდე, პირველად მოქმედებებს ახორციელებს საჰაერო ხომალდის მეთაური და/ან იმ ავიასაწარმოს ხელმძღვანელი (წარმომადგენელი), ვის ტერიტორიაზეც (აეროპორტი/აეროდრომი) ან ვის საჰაერო ხომალდზეც (საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტი) მოხდა საავიაციო მოვლენა.
3. იძულებითი დაფრენისას, საჰაერო ხომალდის მეთაურს, ეკიპაჟის წევრებთან ერთად, გამოჰყავს მგზავრები და შეძლებისდაგვარად აქრობს ხანძარს (არსებობის შემთხვევაში). მეთაური, დარწმუნდება რა, რომ საჰაერო ხომალდი არ იწვის, ვალდებულია:
ა) დაუყოვნებლივ გამორთოს საჰაერო ხომალდის ელექტროკვების ყველა წყარო (თუ ეს ევაკუირებას ხელს არ უშლის) და დარწმუნდეს, რომ საბორტო თვითმწერები გამორთულია;
ბ) უზრუნველყოს ნამსხვრევების, მართვის პულტების, ინფორმაციის შემცველებისა და თვითმწერების ხელშეუხებლობა;
გ) უზრუნველყოს საჰაერო ხომალდის, მისი ნაწილების, ტვირთის, ბარგის, ფოსტის და სხვა საგნების ხელშეუხებლობა, აკრძალოს საწვავის, ზეთისა და სხვა სითხეების ჩამოსხმა;
დ) დაკეტოს და შეძლებისდაგვარად დალუქოს კარ(ებ)ი, კაპოტ(ებ)ი;
ე) უზრუნველყოს საჰაერო ხომალდისა და საავიაციო მოვლენის ადგილის დაცვა;
ვ) მიიღოს ყველა ზომა იმისათვის, რათა საავიაციო მოვლენის შესახებ რაც შეიძლება სწრაფად ეცნობოს უახლოეს ავიასაწარმოს ან ხელისუფლების ადგილობრივ ორგანოებს;
ზ) უსაფრთხოების ღერძულა (უღზ) ან გვერდით (უგზ) ზოლზე გადაცდენისას:
ზ.ა) მოითხოვოს ფაქტიური ამინდის პარამეტრების და შეჭიდების კოეფიციენტის დაუყოვნებლივი რიგგარეშე საკონტროლო გაზომვა;
ზ.ბ) შეადგინოს აქტი ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის მდგომარეობის შესახებ. აქტს ხელს აწერენ აეროდრომის სახმელეთო სამსახურის წარმომადგენელი აეროპორტის ინსპექცია (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და ხომალდის მეთაური.
4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ფაქტობრივი ამინდის პარამეტრებისა და შეჭიდების კოეფიციენტის სისწორეში დაეჭვების შემთხვევაში, საჰაერო ხომალდის მეთაური აქტს ხელს აწერს და აკეთებს საკუთარი მოსაზრების ჩანაწერს.
5. მომკვლევის/კომისიის თავმჯდომარის/კომისიის წევრის საავიაციო მოვლენის ადგილზე მისვლისთანავე, საჰაერო ხომალდის მეთაურის უფლებამოსილება საჰაერო ხომალდის, მისი შიგთავსისა და ნივთმტკიცებების შემდგომი დაცვის თაობაზე გადადის ამ მომკვლევზე/კომისიის თავმჯდომარეზე/კომისიის წევრზე.
6. აეროდრომის საავარიო-სამაშველო სამსახურის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის დეპარტამენტის წარმომადგენლის შემთხვევის ადგილზე მისვლისთანავე, საჰაერო ხომალდის მეთაურს უფლება აქვს გადასცეს მას საჰაერო ხომალდის, მისი შიგთავსისა და ნივთმტკიცებების შემდგომი დაცვის ვალდებულება, ხოლო ამ პუნქტით განსაზღვრული წარმომადგენელი მოვალეა აიღოს აღნიშნული ვალდებულება.
7. თუ საჰაერო ხომალდის მეთაურს, ჯანმრთელობის მდგომარეობის ან სხვა მიზეზით, არ შეუძლია საკუთარი უფლებამოსილების განხორციელება, მეორე პილოტი ან ეკიპაჟის სხვა, რანგით უფრო მაღლა მდგომი წევრი ასრულებს საჰაერო ხომალდის მეთაურის ამ მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტებით განსაზღვრულ უფლებამოსილებას.
8. იმ ავიასაწარმოს ხელმძღვანელი, რომლის ტერიტორიაზეც ან საჰაერო ხომალდზე მოხდა საავიაციო მოვლენა, შეტყობინების მიღებიდან მომკვლევის/კომისიის მოსვლამდე უზრუნველყოფს:
ა) ინფორმაციის გავრცელებას, ამ წესის მე-7 მუხლის მე-10 პუნქტით განსაზღვრულ გეგმაში ასახული ინფორმაციის გავრცელების სქემით;
ბ) საძებნ-საავარიო სამუშაოების ჩატარებას, საჭიროების შემთხვევაში შესაბამისი უწყებ(ებ)ის მოწვევით;
გ) მგზავრებისა და ეკიპაჟის წევრების გადარჩენის, ხანძრის ჩაქრობის (არსებობის შემთხვევაში) და ნივთმტკიცებების დაცვის დამატებითი ზომების მიღებას;
დ) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ტერიტორიულ ორგანოებთან, საჭიროებისას კი ამ რაიონში განლაგებულ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დანაყოფებთან ერთად საავიაციო მოვლენის ადგილის დაცვას, აგრეთვე საჰაერო ხომალდის და მისი შიგთავსის ან ნივთმტკიცებების ხელშეუხებლობას, იმ შემთხვევების გარდა, როცა ნამსხვრევებიდან დაზარალებულის ამოყვანაა საჭირო;
ე) საავიაციო მოვლენის თვითმხილველების გამოვლენას და მათი სიის შედგენას, მომკვლევის/კომისიისათვის წარსადგენად;
ვ) დოკუმენტურად (ფოტოგადაღება, სქემის შედგენა ან სხვა) აღნუსხავს საგნებს/ნიშნებს/, რომლებიც გარემოს ზემოქმედებით შეიძლება განადგურდეს (ყინულის ფენა, ჭვარტლი საჰაერო ხომალდის ზედაპირზე, საჰაერო ხომალდის ხმელეთზე მოძრაობის დამახასიათებელი კვალი და სხვა);
ზ) სახომალდე საბუთებისა და საბორტო თვითმწერების დასაცავად შესაბამისი ზომების მიღებას. თუ საბორტო თვითმწერ(ებ)ი მოხვედრილია აგრესიულ სითხეში (მჟავა, ტუტე და სხვა) ან ხანძრის კერაში, შესაძლებლობის შემთხვევაში, აუცილებელია მისი/მათი იქიდან დაუყოვნებლივ ამოღება და ინფორმაციის შესანარჩუნებელი ზომების მიღება, აგრეთვე, მის/მათ ამოღებასა და მდგომარეობაზე აქტის შედგენა;
თ) ამ პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა საბორტო თვითმწერის ადგილმდებარეობის შენარჩუნებას. მომკვლევის/კომისიის თავმჯდომარის ნებართვის გარეშე მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის საბორტო მაგნიტოფონ(ებ)ის გახსნა და მოსმენა, საბორტო თვითმწერ(ებ)ის გახსნა, დეკოდირება და გაშიფრვა, კატეგორიულად აკრძალულია;
ი) საავიაციო მოვლენის ადგილის მიმდებარე მიდამოებში საჰაერო ხომალდის ნამსხვრევების ძებნას და აღმოჩენილ ადგილზე მათ დაცვას;
კ) საავიაციო მოვლენის ადგილზე გარეშე პირი დაუშვებლობას.
9. ამ მუხლის მე-8 პუნქტით განსაზღვრული ღონისძიებების განხორციელება ევალებათ აგრეთვე ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრულ წარმომადგენლებს.
10. საავიაციო შემთხვევის ადგილზე მისვლისთანავე მომკვლევი/კომისიის თავმჯდომარე:
ა) ადგენს საჰაერო ხომალდის მონაცემებს ამ წესის დანართი №4-ის შესაბამისად, ეცნობა საავიაციო მოვლენის ადგილს, ამ მუხლის მე-8 პუნქტით განსაზღვრული ღონისძიებების შესრულების მდგომარეობას, აფასებს ამ ღონისძიებების შესრულების ხარისხს, და, საჭიროების შემთხვევაში, ღებულობს დამატებით ზომებს;
ბ) ამოწმებს მომხდარ საავიაციო მოვლენაზე ინფორმაციის გავრცელების მდგომარეობას, საავიაციო მოვლენის ადგილის, საჰაერო ხომალდის ნამსხვრევების და გვამების (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ხელშეუხებლობას და დაცვას, საბორტე თვითმწერების ამოღებას და დაცვას;
გ) საავიაციო მოვლენის ადგილის გარკვეული მონაკვეთის მიერ საავტომობილო ან სარკინიგზო ტრანსპორტის მოძრაობის შეფერხების შემთხვევაში, იღებს გადაწყვეტილებას ამ მონაკვეთიდან საჰაერო ხომალდის ნამსხვრევების სხვა ადგილას გადაადგილებაზე, მათი ისეთივე განლაგებით ერთმანეთის მიმართ, როგორც ეს იყო რეალური შემთხვევის ადგილას. ამ შემთხვევაში გადაადგილებამდე, საჰაერო ხომალდი ან მისი ნამსხვრევები გადაღებულ უნდა იქნეს საორიენტაციო (პანორამული) და დეტალიზებული ხერხით, ხმელეთის რამდენიმე ადგილიდან, საჭიროებისას კი ჰაერიდანაც;
დ) ამ პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ადგენს საავიაციო მოვლენის ადგილის დათვალიერების აქტს, სადაც აისახება საჰაერო ხომალდის ან მისი ნამსხვრევების მდებარეობა, საჰაერო ხომალდის ძირითადი ნაწილების მიმართ გვამების (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) მდებარეობა და საერთო მდგომარეობა, აგრეთვე, ხმელეთთან (სახმელეთო დაბრკოლებებთან) შეჯახების მიახლოებითი კუთხე;
ე) ეკიპაჟის კაბინაში ფოტო ან ვიდეო გადაღების სახით აფიქსირებს ხელსაწყოების მონაცემებს, გადამრთველების, ამომრთველების, სამართი ბერკეტების მდებარეობას, ამასთან, შესაძლებლობისდა მიხედვით, უზრუნველყოფს ნამსხვრევების დაუშლელობასა და დაუზიანებლობას;
ვ) უზრუნველყოფს პილოტების და საჭიროებისას, ეკიპაჟის სხვა წევრების, საჰაერო მოძრაობის მეთვალყურე(ებ)ის ჯანმრთელობის მდგომარეობის (მათ შორის სიმთვრალე-სიფხიზლეზე) საექიმო შემოწმებას, იღებს ეკიპაჟის ყველა წევრისა და საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის ფრენის მომზადებასა და უზრუნველყოფაზე პასუხისმგებელი პირების ახსნა-განმარტებით ბარათებს;
ზ) დოკუმენტურად (ფოტო ან ვიდეოგადაღება, სქემის შედგენა) აღნუსხავს საგნებს/ნიშნებს, რომლებიც გარემოს ზემოქმედებით შეიძლება, განადგურდეს (ყინულის ფენა, ჭვარტლი სხ-ის ზედაპირზე, სხ-ის ხმელეთზე მოძრაობის დამახასიათებელი კვალი და ა.შ.);
თ) ადგენს საავიაციო მოვლენის ადგილის წინასწარ ესკიზს;
ი) მოითხოვს, საავიაციო მოვლენის მოხდენის სავარაუდო მომენტისათვის ამინდის შესახებ სრულ ინფორმაციას, ხოლო თუ საავიაციო მოვლენა მოხდა აეროდრომის გარეთ, უზრუნველყოფს უახლოესი მეტეოროლოგიური სადგურებიდან ამინდის შესახებ მონაცემების მიღებას;
კ) საჭიროებისას, უზრუნველყოფს საავიაციო მოვლენის ადგილის რადიოლოგიურ, ქიმიურ და ბაქტეოროლოგიურ გამოკვლევას;
ლ) საჭიროებისას, შესაბამისი ლაბორატორიული დასკვნის მიღებამდე, ლუქავს იმ ტევადობებს (მობილურ სპეციალიზირებულ საწვავგამწყობებს), საიდანაც გაიწყო მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდი;
მ) უზრუნველყოფს საჰაერო ხომალდზე არსებული საფრენოსნო საბუთების (საფრენოსნო დავალება, საბორტო ჟურნალი, მეტეოროლოგიური საბუთები, რადიოკავშირის ბორტჟურნალი, საფრენოსნო რუქები, “ჯეპესენის” კრებული და სხვა) დაცვას;
ნ) უზრუნველყოფს საჰაერო მოძრაობის მეთვალყურის სამსახურებრივი მაგნიტოფონების ჩანაწერების (მაგნიტური ლენტების), დასაფრენი რადიოლოკატორების ინდიკატორებიდან გადაღებული ფოტოსურათების, საჰაერო ხომალდ(ებ)ის მოძრაობის გრაფიკების, რადიოკავშირისა და რადიოტექნიკური საშუალებების სამუშაო დროის აღრიცხვის ჟურნალების, ეკიპაჟის წევრების საფრენოსნო წიგნაკების, მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის წევრების პირადი საქმეების, ჯანმრთელობის მდგომარეობის ამსახველი საბუთების, საჰაერო ხომალდის, ძრავ(ებ)ის, აგრეგატების ფორმულარებისა და მათი ხარვეზების უწყისების, ტექნიკური მომსახურების განწესების, საჰაერო ხომალდის საფრენად მოსამზადებლად ან გაფრენის წინ გაუმართაობის აღმოსაფხვრელად გამოყენებული ხელსაწყო-იარაღების და საკონტროლო აპარატურის, საფრენი მინდვრის მდგომარეობის ამსახველი დოკუმენტის, საჰაერო ხომალდში ჩასხმული საწვავ-საცხები მასალების რაოდენობისა და ხარისხის ამსახველი საბუთების, აეროდრომის რაიონში და ფრენის მარშრუტზე მეტეოროლოგიური პირობების ამსახველი საბუთების ამოღებასა და დალუქვას;
ო) საჭიროებისას, აღნუსხავს საავიაციო მოვლენის რაიონში მფრენი სხვა საჰაერო ხომალდ(ებ)ის საბორტო ნომრებს და იღებს მათი საბორტო ობიექტური კონტროლის საშუალებების ინფორმაციის შენახვის ზომებს;
პ) საჭიროებისას, სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულებისაგან დროებით ათავისუფლებს საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟს, აგრეთვე იმ ავიასაწარმოს პერსონალს, რომელიც უშუალოდ ახორციელებდა მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის საფრენად მომზადებას, საჰაერო მოძრაობის მართვასა და ფრენის უზრუნველყოფას. აღნიშნული პირები სამსახურებრივი მოვალეობების შესასრულებლად დაიშვებიან მომკვლევთან/კომისიის თავმჯდომარესთან შეთანხმების შემდეგ, ავიასაწარმოს ხელმძღვანელის შესაბამისი გადაწყვეტილებით.
11. მომკვლევი/კომისია შემთხვევის ადგილას უნდა მივიდეს აღჭურვილი ყველა, მოკვლევის წარმართვისათვის საჭირო ტექნიკური და სხვა საშუალებებით, რომელთა ნუსხა განსაზღვრულია ამ წესის დანართი №18-ით.
12. საავიაციო მოვლენის ადგილზე მისვლისთანავე, მომკვლევი/კომისიის თავმჯდომარე ატარებს საორგანიზაციო სხდომას, სადაც აცხადებს მომკვლევის/კომისიის დანიშვნის/შექმნის შესახებ ბრძანებას, ისმენს ავიასაწარმო(ები)ს ხელმძღვანელის ან მისი უფლებამოსილი პირის პატაკს საავიაციო მოვლენის ადგილზე განხორციელებულ პირველად მოქმედებებზე, საავიაციო მოვლენის გარემოებებსა და ჩატარებულ სამუშაოზე, საჭიროებისას აყალიბებს შტაბს, ქვეკომისიებს და ნიშნავს მის უფროსს/თავმჯდომარეებს, ადგენს მოკვლევის საწყის საფეხურზე განსახორციელებელი სამუშაოების ძირითად მიმართულებებს და იძლევა სათანადო მითითებებს.
13. მომკვლევის/კომისიის მიერ ჩატარებულ სხდომაზე დასწრების უფლება აქვთ კომისიის წევრებს, საჰაერო ხომალდის დამამზადებლის, შემმუშავებლის, რეგისტრაციის, ექსპლუატანტის სახელმწიფოების და სხვა ავიასაწარმოს უფლებამოსილ წარმომადგენლებს.
14. მომკვლევის/კომისიის საქმიანობა ხორციელდება:
ა) მომკვლევის შემთხვევაში – საავიაციო მოვლენის შედეგებისა და ფაქტობრივი გარემოებების შესაბამისად;
ბ) კომისიის შემთხვევაში – გეგმას ამტკიცებს მისი თავმჯდომარე, კომისიის ერთ-ერთ პირველ სხდომაზე. გეგმა უნდა ითვალისწინებდეს ინფორმაციის შეკრებისა და ანალიზის, ნივთმტკიცებების მოკრების, მოკვლევის მიმდინარეობის ძირითად მიმართულებებსა და თანამიმდევრობას, აგრეთვე მოკვლევის ჩატარების ვადებსა და მოკვლევაზე პასუხისმგებელ პირ(ებ)ს.
15. კომისიის სხდომის ოქმების გასაფორმებლად, ინფორმაციისა და ქვეკომისიების/სამუშაო ჯგუფების ანგარიშების შესაკრებად, აგრეთვე საბოლოო/წინასწარი/საინფორმაციო ანგარიშ(ებ)ის შესადგენად, საჭიროების მიხედვით, კომისიის თავმჯდომარე პირველ სხდომაზე ნიშნავს შტაბის უფროსს.
16. კომისიის სხდომა ფორმდება ოქმით, სადაც აისახება განხილული საკითხები, მიღებული გადაწყვეტილებები, თავმჯდომარის მითითებები. განხილულ საკითხებზე უთანხმოების წარმოქმნისას, ოქმში უნდა აისახოს მონაწილეთა აზრი. ოქმს ხელს აწერენ კომისიის თავმჯდომარე, წევრები და არსებობის შემთხვევაში ქვეკომისიების/სამუშაო ჯგუფების თავმჯდომარეები და შტაბის უფროსი.
17. ქვეკომისიების/სამუშაო ჯგუფების მიერ მოკვლევის მასალების არასრულად/არაზუსტად/არასწორად ან დაგვიანებით გაფორმებისას, შტაბის უფროსი უფლებამოსილია, კომისიის წევრებს, ქვეკომისიების/სამუშაო ჯგუფების ხელმძღვანელებს მისცეს რეკომენდაციები მასალების გაფორმებაზე.
18. მოკვლევაში მონაწილე პირები საავიაციო მოვლენის ადგილზე დაიშვებიან მომკვლევის/კომისიის თავმჯდომარის ნებართვით გაცემული საშვებით.
19. მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის ფრენასთან დაკავშირებული ობიექტური კონტროლის საშუალებები, საფრენოსნო და ტექნიკური საბუთები, მაგნიტოფონის ჩანაწერები, საჰაერო მოძრაობის მომსახურე ორგანოს საბუთები ინახება ადმინისტრაციაში და გაიცემა/გამოიყენება მომკვლევის/კომისიის თავმჯდომარის ნებართვით.
20. მოკვლეული/შესწავლილი ყველა ნამსხვრევის, ობიექტური კონტროლის საშუალებების, კვანძებისა და აგრეგატების შენახვის ადგილი და პირობები (ანგარი, სატვირთო ტერმინალი და სხვა) განისაზღვრება საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმებით.
21. ქვეკომისიებში/სამუშაო ჯგუფებში შესრულებული სამუშაოს შედეგები ფორმდება ცალკეული ანგარიშის სახით, რომელიც კომისიის შემდგომი მუშაობისას გამოიყენება.
22. კომისიის საქმიანობის დასკვნითი საბუთია მოკვლევის შედეგებზე საბოლოო ანგარიში, რომელიც ქვეკომისიების/სამუშაო ჯგუფების ცალკეული ანგარიშების, ექსპერტიზ(ებ)ის მასალებისა და კომისიის განკარგულებაში არსებული სხვა ინფორმაციის გათვალისწინებით დგება. საბოლოო ანგარიშის შედგენასთან დაკავშირებული საკითხები რეგულირდება ამ წესის მე-9 მუხლით, ხოლო ქვეკომისიების ანგარიშ(ებ)ის ფორმა და შინაარსი განსაზღვრულია ამ წესის დანართებით №1, №2 და №3.
23. მომკვლევს/კომისიის თავმჯდომარეს და წევრებს, აგრეთვე მოკვლევაში მონაწილე პირებს, შესაბამისი საბუთების წარდგენისას, ამ წესის თავი III-ით განსაზღვრულის გარდა, უფლება აქვთ:
ა) შევიდნენ იმ ტერიტორიაზე, სადაც მოხდა საავიაციო მოვლენა ან განთავსებულია საჰაერო ხომალდის ნამსხვრევები და გააკეთონ მოკვლევისათვის საჭირო ქმედება, კომპეტენციის ფარგლებში, საჭიროებისას, საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმებით;
ბ) დაათვალიერონ და შეამოწმონ საავიაციო მოვლენაში მოხვედრილი საჰაერო ხომალდი, მისი შემადგენელი ნაწილები, ნივთმტკიცებები, აგრეთვე საჰაერო ხომალდზე არსებული ან საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული სხვა საკუთრება;
გ) დაკითხონ საავიაციო მოვლენის თვითმხილველები, აგრეთვე ის პირები, რომელთაც საავიაციო მოვლენასთან აქვთ ან შეიძლება, ჰქონდეთ რაიმე დამოკიდებულება. ამ ქვეპუნქტით განსაზღვრული უფლება აქვთ მხოლოდ მომკვლევს/კომისიის წევრ(ებ)ს;
დ) მოითხოვონ საგამოძიებო ორგანოების მიერ ჩატარებული დაკითხვ(ებ)ისა და ექსპერტიზ(ებ)ის ასლები;
ე) კონკრეტულ საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული საკითხების შესასწავლად, მოითხოვონ და საჭიროებისას, საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმების შემდეგ, მიიღონ საქართველოში განლაგებული ნებისმიერი იურიდიული პირისაგან ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საბუთები;
ვ) კანონმდებლობის შესაბამისად, მიიღონ საავიაციო მოვლენის შედეგად დაღუპულთა სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნ(ებ)ის ასლები, აგრეთვე კომისიის სახელით, მოითხოვონ გვამების გაკვეთა ან ნებისმიერი სხვა გამოკვლევა, იმ პირობით, რომ დაცული იქნება გამოსაკვლევი პირ(ებ)ის რელიგიური წესჩვეულებები;
ზ) გამოკვლევების, გამოცდებისა და ექსპერტიზების ჩასატარებლად, კომისიის მუშაობაში ჩააბან სპეციალიზებული ორგანიზაციები (სამეცნიერო – კვლევითი ინსტიტუტები, ბაზები, ცენტრები, საკონსტრუქტორო ბიუროები და სხვა) და ცალკეული სპეციალისტები.
24. ამ მუხლის 23-ე პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ქმედება ხორციელდება ისე, რომ ხელი არ შეეშალოს სატრანსპორტო პროცესს და რამდენადაც ეს შესაძლებელია, შენარჩუნებულ იქნეს საავიაციო მოვლენის ყველა დამამტკიცებელი საბუთი, მოკვლევის ამოცანების შესაბამისად.
25. კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფების წევრების ქმედება, რომლებიც მიმართულია:
ა) ნივთმტკიცებების შეკრებაზე, კერძოდ, საბორტო და სახმელეთო თვითმწერების შენახვა, ფიზიკურ პირთა დაკითხვა, სამედიცინო შემოწმება, ამოცნობა და სხვა, ხორციელდება საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმებით, მათი მოთხოვნის შემთხვევაში;
ბ) დაღუპულთა დაკრძალვა ან კრემაცია ხორციელდება მხოლოდ საგამოძიებო და სხვა შესაბამის ორგანოებთან შეთანხმებით.
26. მოკვლევაში მონაწილეებს, ამ მუხლის 23-ე პუნქტით გათვალისწინებულის გარდა, უფლება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ:
ა) საფრენოსნო ინფორმაციის დამუშავებასა და გაანალიზებაში;
ბ) მოკვლევის მიზნით განხორციელებულ გამოცდებში;
გ) დასკვნების, მიზეზებისა და რეკომენდაციების ჩამოსაყალიბებლად გამართულ სხდომებში.
27. მომკვლევს/კომისიის წევრებს, აგრეთვე ამ მუხლის 23-ე პუნქტის ,,ზ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ სპეციალისტებს, ადმინისტრაცია უზრუნველყობს ტრანსპორტით, კავშირგაბმულობის საშუალებებით, ამ წესის დანართი №18-ით განსაზღვრული ინვენტარითა და მასალებით, შესაბამისი სამუშაო და დასვენების პირობებით, აგრეთვე, მოკვლევის საბუთების შენახვას, გამრავლებასა და დაგზავნას.
28. ადმინისტრაციის ყველა სტრუქტურული ერთეული, ყველა ავიასაწარმო, კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიაწოდოს მომკვლევს/კომისიას მათ მიერ მოთხოვნილი ინფორმაცია, გაუწიოს დახმარება და უზრუნველყოს მომკვლევის/კომისიის მიერ მოთხოვნილი სამუშაოების ჩატარება.
29. საავიაციო მოვლენის მოკვლევა შეიძლება იქნეს დასრულებული თუ მოკვლევისათვის საჭირო, ამ მუხლის მე-14 პუნქტის მოთხოვნების შესაბამისად მოკვლეული ინფორმაცია სრულად ამოღებულია და დოკუმენტირებულია.
30. განსაკუთრებული გარემოებების შემთხვევაში, მოკვლევის დასრულებაზე გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ გამოვლენილი ისეთი გარემოებ(ებ)ისას, რომელ(ებ)იც გავლენას ახდენენ (ან შეიძლება მოეხდინათ) მოკვლევის შედეგებზე, საავიაციო მოვლენის მოკვლევა გრძელდება ადმინისტრაციის უფროსის ბრძანებით.
მუხლი 9🔗. საავიაციო მოვლენის შესახებ საბოლოო ანგარიში
1. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის საბოლოო ანგარიშის ძირითადი მიზანია მოკვლევისას დადგენილი საავიაციო მოვლენის გარემოებების, ფაქტების, მიზეზებისა და მომკვლევის/კომისიის მიერ შემუშავებული ფრენის უსაფრთხოების რეკომენდაციების დასაბუთება.
2. ნებისმიერი საავიაციო მოვლენაზე, მიუხედავად მის მიერ მიყენებული ზარალის ოდენობისა და/ან ფრენის უსაფრთხოებაზე მისი ზემოქმედებისა, დგება საბოლოო ანგარიში.
3. მომკვლევი კომისიის, ქვეკომისიების და სამუშაო ჯგუფების, მიერ შესრულებულ სამუშაოზე დგება ანგარიში.
4. კომისიის საბოლოო ანგარიშში სავალდებულოდ აისახება ქვეკომისიების და სამუშაო ჯგუფების ანგარიშ(ებ)ით გათვალისწინებით გარემოებები, ფაქტები, მიზეზები.
5. საბოლოო ანგარიშის ფორმა და შინაარსი – უნდა იყოს ლოგიკურად სტრუქტურირებული და დაწერილი მარტივ და გასაგებ ენაზე. მასში აისახება თუ: ა) რა მოხდა;
ბ) როდის მოხდა;
გ) რა გარემოებებში მოხდა;
დ) როგორ მოხდა;
ე) რატომ მოხდა;
ვ) რა კონკრეტული ღონისძიებები უნდა გატარდეს მსგავსი მოვლენის მომავალში თავიდან ასაცილებლად.
6. საბოლოო ანგარიში, იკაო-ს ოფიციალური გამოცემა DOC 9756 AN/965 მე-4 ნაწილის (,,Reporting“) შესაბამისად, შედგება ხუთი თავისაგან:
ა) თავი I – ზოგადი ცნობები;
ბ) თავი II – ფაქტიური ინფორმაცია;
გ) თავი III – ანალიზი;
დ) თავი IV – დასკვნა;
ე) თავი V – რეკომენდაციები.
7. მომკვლევმა/კომისიამ უნდა უზრუნველყოს ყველა სახის ჩანაწერის და თვითმხილველთა განცხადებების დაცვა გამოქვეყნებისაგან, გარდა განსაკუთრებული აუცილებლობისა, ხოლო ჩანაწერების ის ნაწილი, რომლებიც არ არის დაკავშირებული საავიაციო მოვლენის მოკვლევასთან, გამოქვეყნებას საერთოდ არ ექვემდებარება.
8. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის შედეგებზე საბოლოო ანგარიშს ხელს აწერენ მომკვლევი/კომისიის თავმჯდომარე და წევრები. საბოლოო ანგარიშის რომელიმე საკითხის რედაქციაზე უთანხმოების წარმოქმნისას, ის იწერება თავმჯდომარის მიერ შემოთავაზებული რედაქციით.
9. კომისიის წევრი, რომელიც საბოლოო ანგარიშის შინაარს არ ეთანხმება, ვალდებულია, მას ხელი მოაწეროს და დაურთოს თავისი “განსაკუთრებული აზრი” წერილობით, უთანხმოების კონკრეტული მიზეზ(ებ)ის მითითებით და მისი დასაბუთებით, აგრეთვე უნდა შესთავაზოს ანგარიშის საკუთარი რედაქცია. „განსაკუთრებული აზრი“ არის საბოლოო ანგარიშის განუყოფელი ნაწილი.
10. თუ საბოლოო ანგარიშს ერთვის „განსაკუთრებული აზრი“, კომისია განიხილავს მას სხდომაზე და ადგენს „განსაკუთრებული აზრი“-ს განხილვის ოქმს.
11. ამ მუხლის მე-9 და მე-10 პუნქტებით განსაზღვრული წესი მოქმედებს ქვეკომისიებისა და სამუშაო ჯგუფების ანგარიშების შედგენის, ხელმოწერის და წინასწარი განხილვის დროს.
12. მომკვლევი/კომისიის თავმჯდომარე საბოლოო ანგარიშს დასამტკიცებლად წარუდგენს ადმინისტრაციის უფროსს. საბოლოო ანგარიშის დამტკიცებამდე, კომისიის მიერ ამ მუხლის მე-10 პუნქტით ჩატარებული განხილვის შედეგების გათვალისწინებით, “განსაკუთრებულ აზრზე” გადაწყვეტილებას იღებს ადმინისტრაციის უფროსი.
13. საბოლოო ანგარიშის მასალებზე დაყრდნობით მომკვლევი/კომისია ადგენს საინფორმაციო ანგარიშს, რომლის შედგენის წესი, იკაო-ს ოფიციალური გამოცემის DOC 9156 – AN/900 „საავიაციო შემთხვევებზე/ინციდენტებზე მონაცემების წარდგენის სახელმძღვანელოს“ II ნაწილის მოთხოვნების შესაბამისად განსაზღვრულია ამ წესის მე-10 მუხლში.
14. კონვენციის მე-13 დანართის მე-6 თავის შესაბამისად ადმინისტრაცია (საჭიროებისას შესაბამის სამინისტროსთან/უწყებასთან შეთანხმებით), ვალდებულია გაუგზავნოს საბოლოო ანგარიშის პროექტი მოკვლევაში მონაწილე საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის ქვეყანას, ექსპლუატანტს, შემმუშავებლსა და მწარმოებელს, მათი აზრისა და შენიშვნების შესაძლო მოკლე ვადაში მიღების თხოვნითა და მიზნით.
15. ადმინისტრაცის მიერ ამ მუხლის მე-14 პუნქტით განსაზღვრული ქვეყნიდან/ორგანიზაციიდან საბოლოო ანგარიშის პროექტის მიმართ შენიშვნების მიღების შემთხვევაში:
ა) ეს შენიშვნები შეიტანება (გაითვალისწინება) საბოლოო ანგარიშში;
ბ) თუ ტექნიკური თვალსაზრისით ეს შეუძლებელია ან შენიშვნის მომწოდებლის მოთხოვნის შემთხვევაში, იგი ჩაირთვება საბოლოო ანგარიშში ცალკე საბუთის სახით.
16. ადმინისტრაცის მიერ ამ მუხლის მე-14 პუნქტით განსაზღვრული ქვეყნიდან/ორგანიზაციიდან საბოლოო ანგარიშის პროექტის მიმართ შენიშვნების არ მიღების შემთხვევაში პროექტის გაგზავნიდან 60 დღის განმავლობაში, მაშინ ადმინისტრაცია გამოსცემს საბოლოო ანგარიშს უმოკლეს ვადაში. ამ პუნქტით განსაზღვრული ვადის გაგრძელება თანხმდება ადმინისტრაციასა და ამ ქვეყანას/ორგანიზაციას შორის.
17. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის საბოლოო ანგარიში ეგზავნება:
ა) მოკვლევის დამნიშვნელ ქვეყანას;
ბ) საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის ქვეყანას;
გ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს;
დ) საჰაერო ხომალდის შემმუშავებელს;
ე) საჰაერო ხომალდის მწარმოებელს;
ვ) ყველა იმ ქვეყანას (მათი თხოვნის შემთხვევაში), რომელმაც განიცადა ზარალი ან რომლის მოქალაქეებიც დაზარალდნენ/დაიღუპნენ აღნიშნული საავიაციო მოვლენის შედეგად;
ზ) ყველა იმ ქვეყანას (მათი თხოვნის შემთხვევაში), რომელმაც მიიღო უშუალო მონაწილეობა და უზრუნველყო კომისია ინფორმაციით, სპეციალისტებითა თუ ტექნიკური საშუალებებით;
თ) დაინტერესებულ ავიასაწარმოებს;
ი) გამოძიების ჩამტარებელ საგამოძიებო ორგანოებს (მათი მოთხოვნით).
18. იმ საავიაციო მოვლენის (საავიაციო შემთხვევა, სერიოზული ინციდენტი) მოკვლევის საბოლოო ანგარიში, რომელიც მოხდა საჰაერო ხომალდზე, რომლის წონა აღემატება 5700 კგ-ს, უნდა წარედგინოს იკაო-ს. წარსადგენი საბოლოო ანგარიში უნდა იქნეს მომზადებული იკაო-ს ერთერთ სამუშაო ენაზე.
19. საბოლოო ანგარიშის მასალები, მომკვლევი კომისიის დამნიშვნელ ორგანოში, ინახება უვადოდ. საბოლოო ანგარიშით დადგენილი ძირითადი საკითხები აისახება “საქართველოს სამოქალაქო ავიაციაში მომხდარი საავიაციო მოვლენების უწყებრივ რეესტრში”.
მუხლი 10🔗. იკაო-ს საავიაციო მოვლენების მონაცემთა წარდგენის სისტემა (ADREP).
1. იკაო-ს საავიაციო მოვლენების მონაცემთა წარდგენის სისტემა (ADREP) წარმოადგენს საავიაციო მოვლენების მონაცემთა ბაზას, რომელიც უზრუნველყოფს კონვენციის წევრ ქვეყნებს ფრენის უსაფრთხოებისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციით.
2. საქართველო, ისევე როგორც კონვენციის სხვა წევრი ქვეყანა, აგზავნის იკაო-ში ინფორმაციას ანგარიშის სახით ყველა იმ საავიაციო შემთხვევაზე, რომელიც მოხდა საჰაერო ხომალდზე, რომლის წონა აღემატება 2250 კგ-ს.
3. მონაცემთა წარდგენის სისტემა (ADREP)-ი განსაზღვრავს ორი სახის ანგარიშს: წინასწარს და საინფორმაციოს.
4. წინასწარი ანგარიში უნდა გაიგზავნოს ყველა იმ საჰაერო ხომალდთან დაკავშირებულ საავიაციო შემთხვევაზე, რომლის მასა აღემატება 2250 კგ-ს. იგი შეიცავს იმ ძირითად ფაქტიურ ინფორმაციას, რომლის მოპოვება შესაძლებელია საავიაციო შემთხვევიდან ორი-სამი კვირის განმავლობაში. საავიაციო შემთხვევიდან 30 დღის განმავლობაში წინასწარი ანგარიში უნდა გაეგზავნოს:
ა) საჰაერო ხომალდის რეგისტრაციის ქვეყანას;
ბ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის ქვეყანას;
გ) საჰაერო ხომალდის შემმუშავებელ ქვეყანას;
დ) საჰაერო ხომალდის დამამზადებლის ქვეყანას;
ე) ინფორმაციის, ძირითადი აღჭურვილობის და/ან ექსპერტების გამომგზავნ ქვეყანას;
ვ) იკაო-ს.
5. თუ საავიაციო შემთხვევა მოხდა ისეთ საჰაერო ხომალდზე, რომლის მასაც არ აღემატება 2250 კგ-ს, მაგრამ მოკვლევისას მიღებული ინფორმაცია მიანიშნებს ფრენის ვარგისობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, მაშინ წინასწარი ანგარიში უნდა გაიგზავნოს ამ მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრულ ქვეყნებს, იკაო-ს გარდა.
6. საინფორმაციო ანგარიში უნდა გაიგზავნოს იკაო-ში მოკვლევის დასრულების შემდეგ, ყველა იმ საჰაერო ხომალდთან დაკავშირებულ საავიაციო შემთხვევაზე, რომლის წონაც აღემატება 2250 კგ-ს. იგი უნდა შეიცავდეს დეტალურ ინფორმაციას საავიაციო შემთხვევის შესახებ.
7. სერიოზულ ინციდენტზე საინფორმაციო ანგარიში იგზავნება:
ა) თუ იგი მოხდა საჰაერო ხომალდზე, რომლის მასა აღემატება 5700 კგ-ს;
ბ) თუ სერიოზული ინციდენტის გამომწვევი მიზეზ-ფაქტორები პირდაპირ კავშირშია ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფასთან.
8. თუ შემთხვევიდან 30 დღის განმავლობაში საავიაციო შემთხვევის მოკვლევა დასრულდა და საბოლოო ანგარიში დამტკიცდა, მაშინ ამ მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრულ ქვეყნებსა და იკაო-ს, წინასწარი ანგარიშის ნაცვლად ეგზავნებათ საინფორმაციო ანგარიში.
9. იკაო-ს საავიაციო მოვლენის მონაცემთა წარდგენის სისტემაში (ADREP) ზემოთ აღნიშნული ანგარიშების მომზადებისა და გაგზავნის დეტალური ინფორმაცია განსაზღვრულია იკაო-ს ოფიციალურ გამოცემაში DOC 9156 „საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების საინფორმაციო სისტემის (ADREP) სახელმძღვანელო“.
თავი III
საავიაციო მოვლენის მომკვლევის, მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარის და კომისიის წევრების უფლებამოსილება. ქვეკომისიებისა და სამუშაო ჯგუფების სახეობები, სამუშაოს ჩატარების თანმიმდევრობა და საბოლოო ანგარიში.
მუხლი 11🔗. კომისიის თავმჯდომარე
1. კომისიის თავმჯდომარედ ინიშნება უმაღლესი საავიაციო განათლების (სპეციალობით პილოტი, ინჟინერი, აერნაოსანი), ავიციის სფეროში მუშაობის არანაკლებ 3 (სამი) წლიანი და საავიაციო მოვლენების სამსახურეობრივი მოკვლევის გამოცდილების მქონე საავიაციო სპეციალისტი.
2. კომისიის თავმჯდომარე არის კომისიის უმაღლესი თანამდებობის პირი, რომელიც, ადმინისტრაციის უფროსის ბრძანების საფუძველზე, მართავს და აკონტროლებს კომისიის მთელ საქმიანობას.
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული უფლებამოსილება ატარებს დროებით ხასიათს და იგი ძალაშია ადმინისტრაციის უფროსის მიერ მომკვლევი კომისიის შექმნის შესახებ ბრძანების გამოცემის დღიდან, საბოლოო ანგარიშის დამტკიცებამდე.
4. კომისიის თავმჯდომარე, კომპეტენციის ფარგლებში, ვალდებულია უზრუნველყოს:
ა) ობიექტური, ხარისხიანი და ბრძანებით განსაზღვრულ ვადებში მოკვლევის ჩატარება;
ბ) მოკვლევაში მონაწილე ყველა წევრის შეთანხმებული მოქმედება;
გ) კომისიის მუშაობის საქმისწარმოების ორგანიზება და ხარისხი;
დ) საავიაციო მოვლენის მოკვლევის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის გაანალიზება, შენახვა და დაცვა;
ე) წინასწარი და საბოლოო ანგარიშის ამ წესით დადგენილი ფორმით, შინაარსითა და ვადებში შედგენა, მიწოდება და დასამტკიცებლად წარდგენა;
ვ) კომისიის საორგანიზაციო სხდომ(ებ)ის ჩატარება;
ზ) საჭიროების შემთხვევაში ქვეკომისიების და/ან სამუშაო ჯგუფების ჩამოყალიბება, მათი ხელმძღვანელების დანიშვნა, კომისიაში სამუშაოდ სპეციალისტების მოწვევა, სამუშაო(ები)ს რიგითობისა და უახლოესი ამოცანების დადგენა;
თ) საავიაციო მოვლენის ადგილის დაცვა და ნივთმტკიცებების შენახვა;
ი) საავიაციო მოვლენის ადგილზე მუშაობისას უსაფრთხოების ტექნიკის დაცვაზე ინსტრუქტაჟის ჩატარება და ამის თაობაზე სხდომის ოქმში ასახვა;
კ) კომისიის სამუშაო გეგმის შემუშავება და დაამტკიცება, აგრეთვე ქვეკომისიებისა და სამუშაო ჯგუფების სამუშაო გეგმები დამტკიცება;
ლ) მოკვლევის ძირითადი მეთოდური, საორგანიზაციო და პრაქტიკული საკითხების გადასაწყვეტად კომისიის სხდომების სისტემატიური ჩატარება;
მ) ქვეკომისიებისა და სამუშაო ჯგუფების მუშაობაზე ზედამხედველობა, მოკვლეული მასალების განზოგადება და ანალიზი;
ნ) საავიაციო მოვლენის მიზეზების დასადგენი აუცილებელი გამოკვლევებისა და გამოცდების ჩატარებაზე დროული გადაწყვეტილების მიღება;
ო) ადმინისტრაციის უფროსის სისტემატური ინფორმირება მოკვლევის სამუშაოების მიმდინარეობაზე;
პ) საავიაციო მოვლენის გარემოებების, მიზეზებისა და რეკომენდაციების განხილვა.
5. კომისიის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, კომპეტენციის ფარგლებში:
ა) მოკვლევის ყველა საორგანიზაციო, მეთოდურ და პრაქტიკულ საკითხზე მიიღოს საბოლოო გადაწყვეტილება;
ბ) კომისიის წევრებს, მოწვეულ სპეციალისტებს, ავიასაწარმოების თანამდებობის პირებს, მოკვლევასთან დაკავშირებით, მისცეს შესაბამისი მითითებები;
გ) ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, ურჩიოს იმ სასწრაფო ღონისძიებების გატარება, რისი აუცილებელი საჭიროებაც მოკვლევისას დადგინდა;
დ) იმ პირთა სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულების დროებით შეჩერება, რომელთა მოქმედებაც ფრენის უსაფრთხოებას არ უზრუნველყოფს;
ე) კომისიის გადაწყვეტილების შესაბამისად, ლაბორატორიულ გამოცდებსა და გამოკვლევებზე გააგზავნოს მასალები, ცალკეული ნაწილები, აგრეგატები, საჰაერო ხომალდის აგებულების ელემენტები და შესაბამისი საბუთები;
ვ) ავიასაწარმოებისა და საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული ორგანიზაციების თანამდებობის პირებისაგან მოითხოვოს მოკვლევის ჩასატარებლად აუცილებელი მასალები და საბუთები;
ზ) ავიასაწარმოებისა და საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული ორგანიზაციების ხელმძღვანელებთან შეთანხმებით, კომისიის მუშაობაში ჩააბას საჭირო სპეციალისტები და გამოიყენოს მათი ტექნიკური საშუალებები;
თ) დაადგინოს კომისიის მუშაობის დღის წესრიგი.
მუხლი 12🔗. საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისიის წევრების უფლება-მოვალეობები და პასუხისმგებლობა.
1. კომისიის წევრი – კომისიის შტაბის უფროსი უზრუნველყოფს კომისიის თავმჯდომარის მიერ დავალებული სამუშაოების წარმართვის ორგანიზებას. კომისიის თავმჯდომარის არყოფნისას, შტაბის უფროსი ახორციელებს ამ წესით დადგენილ კომისიის თავმჯდომარის უფლებამოსილებას.
2. კომისიის წევრი – ქვეკომისიის თავმჯდომარე, კომპეტენციის ფარგლებში, უფლებამოსილია:
ა) რეგულარულად ჩაატაროს ქვეკომისიის სხდომები, მასზე განიხილოს ჩატარებული სამუშაოს შედეგები, მოქმედების ოპერატიული გეგმების შესრულების მიმდინარეობა;
ბ) უზრუნველყოს ქვეკომისიისა და სამუშაო ჯგუფების ანგარიშ(ებ)ის სისრულე, სიზუსტე და მოკვლევასთან დაკავშირებული საბუთების/მოკვლევის მასალების კომისიის შტაბში დროული წარდგენა;
გ) კომისიას შესთავაზოს საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული საავიაციო ტექნიკისა და მასალების გამოკვლევაზე გაგზავნის წინადადებები;
დ) საავიაციო მოვლენის ადგილზე მომუშავე სპეციალისტებს ჩაუტაროს უსაფრთხოების ტექნიკის ინსტრუქტაჟი;
ე) ქვეკომისიისა და ამ ქვეკომისიის სამუშაო ჯგუფებში შემავალ სპეციალისტებს, ავასაწარმოების თანამდებობის პირებს მოკვლევის საკითხებთან დაკავშირებით მისცეს მითითებები და განკარგულებები;
ვ) კომისიის თავმჯდომარესთან შეთანხმებით, საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებულ ორგანიზაციებისა და ავიასაწარმოების ხელმძღვანელობისაგან მოითხოვოს საჭირო საბუთები;
ზ) გაეცნოს საავიაციო მოვლენის მოკვლევის მასალებს.
3. კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის წევრი, კომპეტენციის ფარგლებში, უფლებამოსილია:
ა) მოკვლევა წარმართოს სრულად და ობიექტურად, საკუთარი მოქმედებები შეათანხმოს კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის თავმჯდომარესთან;
ბ) შეარჩიოს ნივთმტკიცებები გამოკვლევაზე (გამოცდაზე) გასაგზავნად, მონაწილეობა მიიღოს გამოკვლევების (გამოცდების) ჩატარებაში;
გ) საავიაციო მოვლენის ადგილზე მუშაობისას დაიცვას უსაფრთხოების ტექნიკის წესები;
დ) შეასრულოს კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის თავმჯდომარის, მითითებები;
ე) გაეცნოს მოკვლევის მასალებს;
ვ) მონაწილეობა მიიღოს მოკვლევის საბუთების შედგენაში, ხელი მოაწეროს კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის ანგარიშს;
ზ) კომისიას/ქვეკომისიას/სამუშაო ჯგუფს შესთავაზოს მუშაობის ხარისხის გასაუმჯობესებელი წინადადებები;
თ) კომისიას შესთავაზოს წინადადებები მოკვლევაში სპეციალისტების მოწვევაზე, საჰაერო ხომალდის კვანძების, ნაწილების გამოსაკვლევად გაგზავნაზე, გამოკვლევის მიზნის მითითებით, აგრეთვე – მოკვლევასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებზე;
ი) კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის სხდომების ოქმში ასახოს საკუთარი აზრი, ხელი მოაწეროს ოქმს, საჭიროებისას მოითხოვოს მასში ჩამოყალიბებული აზრის დაზუსტება;
კ) კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის ანგარიშის შინაარსთან და დასკვნებთან უთანხმოებისას, დაურთოს მას საკუთარი „განსაკუთრებული აზრი“.
4. მოწვეული სპეციალისტი, კომპეტენციის ფარგლებში, უფლებამოსილია:
ა) ჩაატაროს ნივთმტკიცებების, მასალებისა და საბუთების სრული და ობიექტური მოკვლევა;
ბ) კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის მიერ მის წინაშე დასმულ საკითხებზე გასცეს წერილობითი დასკვნა და შესაბამისად გააფორმოს ის;
გ) დასკვნის გასაცემად, კომისიის თავმჯდომარის ნებართვით, გაეცნოს ნივთმტკიცებებს, მასალებსა და საბუთებს;
დ) კომისიას შესთავაზოს საჰაერო ხომალდის კვანძების, ნაწილებისა და სხვა ნივთმტკიცებების გამოკვლევაზე გასაგზავნი წინადადებები, გამოკვლევის მიზნის მითითებით.
5. კომისიის/ქვეკომისიის/სამუშაო ჯგუფის წევრ(ებ)ი საკუთარი მოსაზრებების წარმოდგენას წერილობითი სახით, ახორციელებენ ამ წესის დანართი N17-ით განსაზღვრული ფორმის შესაბამისად.
მუხლი 13🔗. კომისიის წევრის სტატუსი. ანგარიშვალდებულება
კომისიის ყველა წევრი ანგარიშვალდებულია კომისიის თავმჯდომარის წინაშე და ვალდებულია შეასრულოს მისი მითითებები დროულად და ხარისხიანად.
მუხლი 14🔗. საფრენოსნო ქვეკომისია
1. ამ წესის მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, საფრენოსნო ქვეკომისიას ქმნის და მის თავმჯდომარეს ნიშნავს მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარე. ქვეკომისიის თავმჯდომარედ ინიშნება კომისიის ერთერთი წევრი.
2. საფრენოსნო ქვეკომისია შედგება თავმჯდომარის და წევრ(ებ)ისაგან. მოსაკვლევი მასალის სირთულისა და დიდი მოცულობის შემთხვევაში ქვეკომისიის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს მოადგილე.
3. საფრენოსნო ქვეკომისია შეიძლება შედგებოდეს ერთი საავიაციო სპეციალისტისაგან თუ საავიაციო მოვლენა, თავისი ხასიათითა და მასშტაბებით არ საჭიროებს საფრენოსნო ქვეკომისიის ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სტრუქტურით ჩამოყალიბებას.
4. საფრენოსნო ქვეკომისიის ძირითადი ამოცანებია:
საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული ყველა ფაქტორის გათვალისწინებით:
ა) დაადგინოს საავიაციო მოვლენაში მონაწილე ეკიპაჟის პროფესიული მომზადების დონე;
ბ) შეისწავლოს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის საფრენოსნო საქმიანობა;
გ) შეისწავლოს საჰაერო მოძრაობის მომსახურების/მართვის საკითხები;
დ) დაადგინოს ფრენ(ებ)ის უზრუნველყოფისა და ფრენ(ებ)ის უსაფრთხოების ხარისხი;
ე) შეაფასოს, კონკრეტული საავიაციო მოვლენის და სხვა განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისა და განვითარებისას, საავიაციო მოვლენაში მონაწილე ეკიპაჟის წევრთა მოქმედებები ობიექტური კონტროლის საშუალებების მონაცემების გათვალისწინებით;
ვ) გაანალიზოს კონკრეტულ საავიაციო მოვლენაზე ადამიანის ფაქტორის გავლენა;
ზ) შეისწავლოს საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის ფრენის მომზადების, უზრუნველყოფისა და შესრულებისას მოქმედი ნორმების დაცვის საკითხები;
თ) საჰაერო ხომალდის საფრენოსნო ექსპლუატაციასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ქვეკომისიის ანგარიშის შედგენა.
5. საფრენოსნო ქვეკომისია, საჭიროებისას, შეიძლება შედგებოდეს შემდეგი სამუშაო ჯგუფებისაგან:
ა) ფრენის შესრულების;
ბ) მეტეოროლოგიური;
გ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების;
დ) საავიაციო მედიცინის.
6. ფრენების შესრულების სამუშაო ჯგუფი ავლენს საავიაციო მოვლენაში მონაწილე ეკიპაჟის ფრენების მომზადებასა და შესრულებასთან დაკავშირებულ ფაქტორებს, ადგენს საავიაციო მოვლენის დროს საფრენოსნო ეკიპაჟის ქმედებებს ფრენის ბოლო საფეხურზე და მის შემდეგ. სამუშაო ჯგუფის მოკვლევის მასალებში, უნდა აისახოს შემდეგი საკითხები:
ა) ფრენების დაგეგმვა;
ბ) გაფრენისწინა უზრუნველყოფა;
გ) გაწონასწორება/შეწონასწორება;
დ) რადიოკავშირი;
ე) საჰაერო მოძრაობის მართვა;
ვ) საფრენოსნო უზრუნველყოფა;
ზ) საწვავითგაწყობა და კმაგაწყობა;
თ) საფრენოსნო გამოცდილება;
ი) საფრენოსნო შემოწმება და საფრენოსნო ეკიპაჟზე დეტალურ ინფორმაცია;
კ) ფრენის მომზადებისას და შესრულებისას ეკიპაჟის მიერ დაშვებულ დარღვევები, შეცდომები და გადახრები;
ლ) ფრენის ტრაექტორია, უშუალოდ საავიაციო მოვლენის წინ;
მ) ეკიპაჟის წევრების ახსნა-განმარტებები;
ნ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის საფრენოსნო საქმიანობის მდგომარეობა (საჭიროებისას);
ო) ობიექტური კონტროლის საშუალებების (ფრენის პარამეტრების საბორტო აღმრიცხველები/თვითმწერები, საბორტო და სახმელეთო მაგნიტოფონები, დასაფრენი ლოკატორების ფოტოაღმრიცხველები და სხვა) გაშიფრული ჩანაწერები (ან გაშიფრვის შეუძლებლობა).
7. ფრენების შესრულების ჯგუფი, ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც, აისახება ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები.
8. ფრენების შესრულების ჯგუფის ანგარიშს თან ერთვის:
ა) საფრენოსნო დავალება და სააერნაოსნო ბორტჟურნალი;
ბ) ამ წესის მე-8 მუხლის მე-8 პუნქტის ,,ზ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული აქტები;
გ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის საფრენოსნო საქმიანობის მდგომარეობა შემოწმების ოქმი (ასეთის არსებობისას);
დ) ჯგუფის მიერ ჩატარებული გამოცდების, საცდელი ფრენისა და სხვა ანგარიშები;
ე) ეკიპაჟის წევრების ახსნა-განმარტებითი ბარათები;
ვ) ეკიპაჟის წევრების სასამსახურო დახასიათებები.
9. მეტეოროლოგიური სამუშაო ჯგუფის მოკვლევის მასალებში, უნდა აისახოს შემდეგი საკითხები:
ა) კონკრეტულ საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული მეტეოროლოგიური მონაცემების და ხმელეთზე და ზედა საჰაერო სივრცეში ფაქტიური ამინდი;
ბ) საავიაციო მოვლენის რაიონში აქტიური და პროგნოზირებული ამინდი;
გ) ამინდზე პილოტების შეტყობინების მოსმენა;
დ) მეტეოროლოგიურ მონაცემებზე ჩანაწერები;
ე) შესაბამისი დაწესებულებების მიერ მომზადებული და გამოცემული ამინდის პროგნოზები;
ვ) მეტეოროლოგიური დაკვირვებები;
ზ) გამუდმებული (ყოველ საათში ერთხელ) და განსაკუთრებული საავიაციო მეტეოროლოგიური ცნობები;
თ) სარადიოლოკაციო სადგურების მეტეოროლოგიური მონაცემები;
ი) ქარის სიჩქარისს და მიმართულების ჩანაწერები (გრაფიკული);
კ) სინოპტიკური რუკები;
ლ) საჰაერო ხომალდიდან ამინდზე შეტყობინებები;
მ) მზის ამოსვლა და ჩასვლა;
ნ) ფრენების მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფის შესაბამისობა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან;
ო) საავიაციო მოვლენის სავარაუდო მომენტში:
ო.ა) ზონალური ან სამარშრუტო პროგნოზი;
ო.ბ) აეროდრომზე ამინდის პროგნოზი;
ო.გ) ქარისა და ტემპერატურის პროგნოზი;
ო.დ) ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები;
ო.ე) ამინდის პროგნოზი დასაფრენად;
ო.ვ) ადზ-ზე ხილვადობა;
ო.ზ) საჭიროებისას, შემთხვევის რაიონის ორნიტოლოგიური მდგომარეობა;
პ) მეტეოროლოგიური ინსტრუქტაჟი და საფრენოსნო საბუთები;
ჟ) ეკიპაჟის მიერ გაფრენისწინა მზადებისას და ფრენის დროს მოთხოვნილი და მიღებული ინფორმაცია;
რ) საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული ეკიპაჟის, ამინდის სახიფათო პირობებზე ინფორმაციით უზრუნველმყოფი მეტეოროლოგიური სამსახურის პერსონალის ახსნა-განმარტებები;
ს) გაფრენისშემდგომი ანალიზი;
ტ) პროგნოზებში და დაკვირვების შედეგებში აუსახავი ამინდის სახიფათო მოვლენები (არსებობის შემთხვევაში).
10. მეტეოროლოგიური სამუშაო ჯგუფი, ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც, აისახება ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება მეტეოროლოგიური სამუშაო ჯგუფის ანგარიშს.
11. თუ საავიაციო მოვლენა მეტეოუზრუნველყოფის მიზეზით არ მომხდარა, მეტეოროლოგიური სამუშაო ჯგუფი შეიძლება არ შეიქმნას. ამ შემთხვევაში მეტეოროლოგიის სპეციალისტი შედის ფრენების შესრულების სამუშაო ჯგუფის შემადგენლობაში და წყვეტს კომისიის მიერ მის წინაშე დაყენებულ ამოცანებს.
12. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სამუშაო ჯგუფი შედგება საჰაერო მოძრაობის მომსახურების/მართვის, რადიოშუქტექნიკური და სააეროდრომო უზრუნველყოფის ქვეჯგუფისაგან. სამუშაო ჯგუფი ადგენს:
ა) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების/მართვისა და ფრენების უზრუნველყოფის სპეციალისტების პროფესიული მომზადების დონეს;
ბ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების/მართვის ფაქტიურ მდგომარეობას;
გ) საავიაციო მოვლენის წარმოქმნაზე ადამიანის ფაქტორის გავლენას საჰაერო მოძრაობის მეთვალყურის მხრიდან;
დ) საჰაერო მოძრაობის მეთვალყურეების დატვირთვას;
ე) რადიოტექნიკური უზრუნველყოფისა და კავშირგაბმულობის საშუალებების მდგომარეობას, ფრენის მომსახურებისას/მართვისას მათ სწორ ექსპლუატაციას;
ვ) ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის, სამიმოსვლო ბილიკების, საჰაერო ხომალდის სადგომების, დასაფრენი მოედნების მდგომარეობას, სააეროდრომო სამსახურის ტექნიკური საშუალებებით აღჭურვას;
ზ) სახმელეთო რადიოშუქტექნიკური და კავშირის საშუალებებით ფრენის უზრუნველყოფას და ეკიპაჟის მიერ მისით სარგებლობას;
თ) სათადარიგო აეროდრომებით უზრუნველყოფას;
ი) რადიოკავშირისა და ფრაზეოლოგიის წესების დაცვას;
კ) მორიგეობისწინა ინსტრუქტაჟის ხარისხს;
ლ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანო(ებ)ის მიერ გაკეთებული ჩანაწერ(ებ)ს, სარადიოლოკაციო სადგურების ეკრანიდან ჩანაწერების ჩათვლით;
მ) სამეტყველო კავშირის ჩანაწერებს;
ნ) ფრენის მიმდინარეობის აღდგენას, სამეტყველო კავშირის წერილობითი და მაგნიტოფონის ჩანაწერებისა და არსებული ინფორმაციის შედარების საფუძველზე.
13. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სამუშაო ჯგუფი, მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის საჰაერო მოძრაობის მომსახურების გაანალიზებისას, აღნუსხავს (და ადასტურებს) საჰაერო მოძრაობასთან დაკავშირებული მთელი ინფორმაციის სიზუსტეს. ეს ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს:
ა) შესაბამისი AIP - (ებ)ის, AIC - (ებ)ის, NOTAM - (ებ)ის მონაცემებს;
ბ) ფრენის გეგმასა და გაფრენის/გამოფრენის შეტყობინებას;
გ) სათადარიგო აეროდრომებით ფრენის უზრუნველყოფას;
დ) სარადიოტელეფონო კავშირის სეანსების ჩანაწერებს;
ე) სარადიოლოკაციო სადგურების მონაცემების ფოტოასლებს;
ვ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ხარისხის ანალიზს (განსაკუთრებით ჰაერში ან სამიმოსვლო ფართობზე შეჯახებისას), რომლის დროსაც დგინდება:
ვ.ა) შესაბამისი სამეთვალყურეო პუნქტის ადგილმდებარეობა და ხილვადობა;
ვ.ბ) საჰაერო მოძრაობის მომსახურების პერსონალის პროფესიული მომზადების დონე (დაკომპლექტებისა და კვალიფიკაციის ჩათვლით) და მის საქმიანობაზე ზედამხედველობა;
ვ.გ) სამეთვალყურეო პუნქტების რადიოტექნიკური და კავშირის მოწყობილობებით უზრუნველყოფა, მისით სწორედ სარგებლობა და ფრაზეოლოგიის წესების დაცვა.
14. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ჯგუფი, ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც, როგორც მინიმუმ, აისახება ამ მუხლის მე-12 და მე-13 პუნქტებით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სამუშაო ჯგუფის ანგარიშს.
15. საავიაციო მედიცინის სამუშაო ჯგუფი ადგენს საავიაციო მოვლენის მოხდენის სავარაუდო მომენტისათვის, ეკიპაჟის წევრების (საჭიროებისას კი საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სპეციალისტებისაც) ფსიქოფიზიოლოგიურ მდგომარეობას, შრომისუნარიანობას, განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისას და განვითარებისას მათი ქმედებების ხასიათს. აღნიშნულისათვის საჭიროა შესწავლილ იქნეს:
ა) ეკიპაჟის წევრების პიროვნული ფსიქოლოგიური თავისებურებები, საერთო ფიზიკური მდგომარეობა, ბოლო თვის განმავლობაში მორალურ ფსიქოლოგიური მდგომარეობა (ოჯახური და სამსახურებრივი კონფლიქტები, ალკოჰოლის, თამბაქოს, წამლების ბოროტად გამოყენება და სხვა);
ბ) საავიაციო მოვლენის წინა პერიოდში და გაფრენის დღეს ეკიპაჟის წევრების ჯანმრთელობის მდგომარეობა (ფსიქოლოგიური და ფიზიოლოგიური), საავიაციო სამედიცინო საექსპერტო კომისიის შემოწმების კვარტალური და წლიური მონაცემები, სამედიცინო დაწესებულებებში ავადმყოფობის ისტორია უკანასკნელი სამი წლის განმავლობაში;
გ) საავიაციო მოვლენის წინა სამი დღე-ღამის განმავლობაში კვების, დასვენებისა და ძილის სრულფასოვნება;
დ) შვებულებით, დასვენების დღეებით დროულად სარგებლობა, აგრეთვე, საფრენოსნო დატვირთვა უკანასკნელი ერთი თვის განმავლობაში (განსაკუთრებით შემთხვევის დღეს და მის წინა დღეს) და აღნიშნულის შესაბამისობა კანონმდებლობით დადგენილ ნორმებთან;
ე) ალკოჰოლზე, ფსიქოაქტიურ და საჭიროებისას სხვა ტოქსიკურ ნივთიერებებსა და წამლებზე ტოქსიკოლოგიური გამოკვლევის შედეგები;
ვ) კონკრეტულ საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული ფრენის დროს ეკიპაჟის წევრების ემოციური მდგომარეობა (რადიოკავშირისა და ბიოლოგიური სტრესული მდგომარეობის საგანგებო გამოკვლევების მონაცემების მიხედვით) და მათი მოქმედების სისწორესა და დროულობაზე მისი გავლენა;
ზ) განსაკუთრებული (ავარიული) ვითარების წარმოქმნასა და განვითარებაზე ადამიანის ფაქტორის გავლენა;
თ) ტრასოლოგიური გამოკვლევების მონაცემები, (სხეულის დაზიანებების სახეობა და ფარგლები, მდებარეობისა და სამუშაო მოქმედებების ნიშნები, ტანსაცმლის, ფეხსაცმლის დაზიანების თავისებურებები და სხვა, მათი არსებობის შემთხვევაში);
ი) ეკიპაჟის დაღუპული წევრების (არსებობის შემთხვევაში) სხეულების განლაგება;
კ) ფრენის სამედიცინო უზრუნველყოფაში მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებები;
ლ) ფრენის სამედიცინო უზრუნველყოფის განმსაზღვრელი შიდა სამსახურებრივი სარგებლობისათვის განკუთვნილი საბუთების, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლლობით დადგენილი ნორმების ნაკლოვანებები;
მ) საჰაერო ხომალდის აგებულების, სპეცტანსაცმლის, დაცვისა და გადარჩენის საშუალებების ის ნაკლოვანებები, რამაც ეკიპაჟის შრომისუნარიანობაზე გავლენა იქონია ან მისი წევრების დაზიანების მიზეზი გახდა. ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებზე საავიაციო მედიცინის სამუშაო ჯგუფი ურთიერთმოქმედებს ქვეკომისიის სხვა სამუშაო ჯგუფ(ებ)თან;
ნ) ეკიპაჟის დაღუპული წევრების (არსებობის შემთხვევაში) სასამართლო-სამედიცინო და სხვა გამოკვლევების აქტები;
ო) ეკიპაჟის წევრთა სამედიცინო სერტიფიკატები და ჯანმრთელობის მდგომარეობის პირადი ბარათები;
პ) ბოლო სამი თვის განმავლობაში ფრენისა და დასვენების მდგომარეობა.
16. საავიაციო მედიცინის სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგ(ებ)ის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-15 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება საავიაციო მედიცინის სამუშაო ჯგუფის ანგარიშს.
17. საფრენოსნო ქვეკომისია, ამ მუხლის მე-7, 10, 14 და 16 პუნქტებით განსაზღვრული ანგარიშებისა და მათზე თანდართული საბუთების საფუძველზე ადგენს ქვეკომისიის ანგარიშს, სადაც აისახება დასკვნები ეკიპაჟისა და საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სპეციალისტების ქმედებათა სისწორეზე, სისრულეზე და დროულობაზე, ხოლო დარღვევების შემთხვევაში კი – მათ მიზეზებზე. ქვეკომისიის ანგარიშში სავალდებულოდ განისაზღვრება მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები.
18. საფრენოსნო ქვეკომისიის ანგარიშს თან ერთვის:
ა) საფრენოსნო ქვეკომისიის სამუშაო ჯგუფების ანგარიშები და მათი დანართები;
ბ) ქვეკომისიისა და მისი სამუშაო ჯგუფების წევრების სია;
გ) ქვეკომისიის სხდომების ოქმები, რომელთა შედგენის ფორმა და შინაარსი განსაზღვრულია ამ წესის დანართი N5-ის შესაბამისად;
დ) მონაცემები ეკიპაჟის წევრებზე, ამ წესის დანართი №6-ის შესაბამისად.
მუხლი 15🔗. ტექნიკური ქვეკომისია
1. ამ წესის მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, ტექნიკურ ქვეკომისიას ქმნის და მის თავმჯდომარეს ნიშნავს მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარე. ქვეკომისიის თავმჯდომარედ ინიშნება კომისიის ერთ-ერთი წევრი.
2. ტექნიკური ქვეკომისია შედგება თავმჯდომარისა და წევრ(ებ)ისაგან. მოსაკვლევი მასალის სირთულისა და დიდი მოცულობის შემთხვევაში ქვეკომისიის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს მოადგილე.
3. ტექნიკური ქვეკომისია შეიძლება შედგებოდეს ერთი საავიაციო სპეციალისტისაგან თუ საავიაციო მოვლენა, თავისი ხასიათითა და მასშტაბებით არ საჭიროებს საფრენოსნო ქვეკომისიის ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სტრუქტურით ჩამოყალიბებას.
4. ტექნიკური ქვეკომისიის ძირითადი ამოცანებია:
ა) საჰაერო ხომალდის და მის მომსახურება/რემონტთან დაკავშირებული საავიაციო ტექნიკის (ამ მუხლით განსაზღვრულ შემდგომ შემთხვევებში – საავიაციო ტექნიკა) ტექნიკური მდგომარეობის დადგენა საავიაციო მოვლენამდე, მოვლენის მოხდენის სავარაუდო მომენტში და მის შემდეგ;
ბ) საჰაერო ხომალდის ექსპლუატაციის ხასიათის, ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ხარისხის შესწავლა;
გ) საჰაერო ხომალდის აგებულებისა და დამზადების ტექნოლოგიის შესაძლო ნაკლოვანებების გამოვლენა, საჰაერო ხომალდის და მის მომსახურება/რემონტთან დაკავშირებული საავიაციო ტექნიკის მწყობრიდან გამოსვლისა და მისი მიზეზების დადგენა;
დ) მწყობრიდან გამოსვლის მიზეზების (ასეთის შემთხვევაში) დადგენის მიზნით, საგანგებო გამოკვლევებისა და გამოცდების ჩატარება;
ე) საჰაერო ხომალდის ტექნიკურ ექსპლუატაციასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ქვეკომისიის ანგარიშის შედგენა.
5. ტექნიკური ქვეკომისია, საჭიროებისას, შეიძლება შედგებოდეს შემდეგი სამუშაო ჯგუფებისაგან:
ა) საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მომსახურების სააღრიცხვო საბუთების;
ბ) საჰაერო ხომალდის აგებულების;
გ) საჰაერო ხომალდის ძალური დანადგარების;
დ) საჰაერო ხომალდის სისტემის.
6. ტექნიკურ ქვეკომისიაში, საჭიროებისას, შეიძლება ჩამოყალიბდეს სხვა სამუშაო ჯგუფ(ებ)იც. ჯგუფ(ებ)ი შეიძლება დაიყოს ქვეჯგუფებად.
7. საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მომსახურების სააღრიცხვო საბუთების სამუშაო ჯგუფი შეისწავლის საავიაციო ტექნიკის ექსპლუატაციის, ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის წესების დაცვის მდგომარეობას. მას ეკისრება ნაპოვნი სახომალდე საბუთების შესწავლა. ეს ჯგუფი ადგენს:
ა) სარეგლამენტო და დაყვანით სამუშაოებთან, აგრეგატების შეცვლასთან, აგრეთვე საავიაციო ტექნიკის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებული, ეკიპაჟის შენიშვნების აღმოფხვრის დროულობასა და სისრულეს;
ბ) რეგლამენტის პერიოდული და ოპერატიული ფორმებით განსაზღვრული ბოლო ტექნიკური მომსახურების სირთულესა და ხარისხს, ხარვეზების აღმოფხვრის მეთოდებსა და შედეგიანობას (განსაკუთრებით კონკრეტული ხარვეზ(ებ)ის განმეორების შემთხვევაში), ხარვეზების განმეორების მიზეზებს;
გ) საავიაციო ტექნიკის ექსპლუატაციისა და შენახვის პირობებს;
დ) საავიაციო ტექნიკის მომსახურე ტექნიკური სპეციალისტების პროფესიული მომზადების დონეს;
ე) ხელმძღვანელი ტექნიკური სპეციალისტების მიერ საავიაციო ტექნიკის მომსახურებაზე სრულ და ხარისხიან ზედამხედველობის მდგომარეობას;
ვ) გაწყობილი საწვავ-საცხები მასალების რაოდენობასა და ხარისხს;
ზ) საავიაციო ტექნიკის მომსახურებისას გამოყენებული ხელსაწყო-იარაღებისა და ტექნიკური საშუალებების მდგომარეობას;
თ) აუცილებელი სახელმძღვანელო(ები)ს ქონას და ტექნიკური საბუთების წარმოების ხარისხს;
ი) საჰაერო ხომალდის ფორმულარებს, ტექნიკური მომსახურების, რემონტისა და მრეწველობის ბიულეტენების მიხედვით დაყვანითი სამუშაოების და სხვა იმ საბუთებს, რომლითაც საავიაციო მოვლენის წინ საავიაციო ტექნიკის მდგომარეობა დასტურდება;
კ) ტექნიკურ საბუთებში აღნუსხული ცნობების უტყუარობას;
ლ) იმ საავიაციო მოვლენის მოკვლევის საბუთებს, რომლის მიზეზებიც მომხდარი საავიაციო მოვლენის მსგავსია;
მ) იმ ავიასაწარმოს საავიაციო ტექნიკის ტექნიკური მომსახურების ხარისხის მდგომარეობას, სადაც ხორციელდებოდა მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მომსახურება (საჭიროებისას), აგრეთვე ამ ავიასაწარმოს ტექნიკური პერსონალის მომზადებისა და სამუშაოდ დაშვების დონეს.
8. საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მომსახურების სააღრიცხვო საბუთების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება სამუშაო ჯგუფის ანგარიშს.
9. საჰაერო ხომალდის აგებულების სამუშაო ჯგუფი იკვლევს საჰაერო ხომალდის პლანერს. ჯგუფის მიზანია მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის რაც შეიძლება მეტი სექციების/ნაწილების შეკრება და ნამსხვრებების გაფანტვის სქემაზე მათი ადგილმდებარეობის ზუსტი აღნიშვნა. ჯგუფი განსაზღვრავს პირველადი დამსხვრევის წერტილებს და ადგენს ნამსხვრევების გაფანტვის სქემას, რისთვისაც ჯგუფი:
ა) შეისწავლის საავიაციო მოვლენის ადგილს, განსაზღვრავს საჰაერო ხომალდის სივრცობრივ მდებარეობას და აგებულების მდგომარეობას მიწასთან შეჯახებამდე;
ბ) ათვალიერებს საჰაერო ხომალდის აგებულების ელემენტებს, ეძებს მის კონსტრუქციულ დანაკლისს;
გ) აზუსტებს საავიაციო მოვლენის მოხდენის ადგილის სქემას;
დ) შეისწავლის აგებულების ელემენტების მდგომარეობას, ავლენს მათი მწყობრიდან გამოსვლისა და სამუშაოდ ვარგისობის ნიშნებს;
ე) აგებულების ელემენტებს არჩევს ლაბორატორიულ გამოკვლევაზე გასაგზავნად;
ვ) საჭიროებისას, აგებულების ელემენტებს აწყობს მათი ბუნებრივი განლაგების შესაბამისად;
ზ) იღებს საჰაერო ხომალდის აგებულების ელემენტების ფოტოსურათებს და საჭიროებისას დოკუმენტურად განმარტავს მათ;
თ) ათვალიერებს საჰაერო ხომალდის ელემენტების შემოწმების, დაშლისა და გამოკვლევის შედეგების აქტებს და ოქმებს;
ი) აღწერს ხანძრის ნიშნებს (არსებობის შემთხვევაში), მისი წარმოქმნის ადგილსა და დროს.
10. საჰაერო ხომალდის აგებულების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
11. საჰაერო ხომალდის ძალური დანადგარების სამუშაო ჯგუფი იკვლევს ძრავ(ბე)ის, საჰაერო ხრახნ(ებ)ის, ძრავ(ებ)ის საწვავით/ზეთით გასამართი სისტემებს. ჯგუფი ადგენს ძრავ(ებ)ის ნამსხვრევების ადგილმდებარეობას და აღნიშნავს მას (საჰაერო ხომალდის აგებულების ჯგუფთან ერთად) ნამსხვრებების გაფანტვის სქემაზე, რისთვისაც ჯგუფი:
ა) ადგენს ძრავ(ებ)ის, საჰაერო ხრახნ(ებ)ის, მათი აგრეგატების მდგომარეობას და ავლენს მათი მწყობრიდან გამოსვლისა და სამუშაოდ ვარგისობის ნიშნებს;
ბ) ადგენს ძრავ(ებ)ის სამუშაო რეჟიმს და მართვის ორგანოების მდებარეობას;
გ) აანალიზებს საწვავისა და ზეთის სინჯების გამოკვლევით მიღებულ შედეგს;
დ) აანალიზებს ეკიპაჟის წევრების, თვითმხილველების ჩვენებებს და ობიექტური კონტროლის საშუალებების ჩანაწერების გაშიფრვის შედეგებს;
ე) შეისწავლის ძალური დანადგარების ხანძრისა და/ან აფეთქების მიზეზებსა და შედეგებს, მათი წარმოქმნის ადგილსა და დროს და ხანძარსაქრობი სისტემ(ებ)ის მუშაობას;
ვ) აანალიზებს ძალური დანადგარების, მისი სისტემების დათვალიერების, შემოწმების, დაშლის, გამოკვლევის შედეგებს.
12. საჰაერო ხომალდის ძალური დანადგარების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-11 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
13. საჰაერო ხომალდის სისტემების სამუშაო ჯგუფი:
ა) იკვლევს საჰაერო ხომალდის შემდეგ სისტემებს (და ამ სისტემების შემადგენელ ნაწილებს):
ა.ა) ჰიდრავლიკურ, პნევმატურ, ელექტრულ და ელექტრონულ სისტემებს;
ა.ბ) კონდიცირებისა და ჰერმეტიზების სისტემებს;
ა.გ) შემოყინვის საწინაღო და ქარსარიდი მინის გაწმენდის სისტემებს;
ა.დ) ეკიპაჟის კაბინის ხანძარსაქრობი და ჟანგბადის სისტემებს;
ბ) იკვლევს:
ბ.ა) რადიო და სააერნაოსნო აღჭურვილობას;
ბ.ბ) ობიექტური კონტროლის საშუალებების ჩანაწერების გაშიფრვის შედეგებს და ეკიპაჟის წევრების ჩვენებებს;
გ) ადგენს:
გ.ა) საჰაერო ხომალდის სამართი ბერკეტებისა და გადამრთველების მდებარეობას;
გ.ბ) სისტემების მდგომარეობის და მწყობრიდან გამოსვლისა თუ სამუშაოდ ვარგისობის ნიშნებს;
გ.გ) საავიაციო მოვლენის მოხდენის მომენტში მნიშვნელოვანი სისტემებისა და აგრეგატების სამართი ორგანოების მდებარეობას და საავიაციო მოვლენაზე მათ გავლენას;
დ) ახდენს სისტემების ადგილზე შესაძლებელ გამოკვლევებსა და გამოცდებს;
ე) არჩევს ლაბორატორიულ გამოკვლევებზე გასაგზავნ აგრეგატებს, აღჭურვილობის ელემენტებსა და სისტემებს;
ვ) იღებს სისტემებისა და აგრეგატების ფოტოსურათებს და დოკუმენტურად განმარტავს მათ;
ზ) აანალიზებს ადგილობრივ ან ლაბორატორიულ პირობებში სისტემებისა და აგრეგატების გამოკვლევებისა და ცდების შედეგებს.
14. საჰაერო ხომალდის სისტემების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-13 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
15. ტექნიკური ქვეკომისია, ამ მუხლის მე-8, მე-10, მე-12 და მე-14 პუნქტებით განსაზღვრული ანგარიშებისა და მათზე თანდართული საბუთების საფუძველზე ადგენს ქვეკომისიის ანგარიშს, სადაც აისახება დასკვნები საავიაციო ტექნიკის სამუშაოდ ვარგისობაზე, მისი მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში კი მწყობრიდან გამოსვლის თანამიმდევრობაზე, ურთიერთზეგავლენასა და მიზეზებზე, აგრეთვე საავიაციო ტექნიკის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ორგანიზებულებასა და ხარისხზე. ქვეკომისიის ანგარიშში სავალდებულოდ განისაზღვრება მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები.
16. ტექნიკურ ქვეკომისიის ანგარიშს თან ერთვის:
ა) ტექნიკური ქვეკომისიის სამუშაო ჯგუფების ანგარიშები და მათი დანართები;
ბ) ტექნიკური ქვეკომისიისა და მისი სამუშაო ჯგუფების წევრების სია;
გ) ტექნიკური ქვეკომისიის სხდომების ოქმები, რომელთა შედგენის ფორმა და შინაარსი განსაზღვრულია ამ წესის დანართი №5-ით.
მუხლი 16🔗. ადმინისტრაციული ქვეკომისია
1. ამ წესის მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ქვეკომისიას ქმნის და მის თავმჯდომარეს ნიშნავს მომკვლევი კომისიის თავმჯდომარე. ქვეკომისიის თავმჯდომარედ ინიშნება კომისიის ერთ-ერთი წევრი.
2. ადმინისტრაციული ქვეკომისია შედგება თავმჯდომარისა და წევრ(ებ)ისაგან. მოსაკვლევი მასალის სირთულისა და დიდი მოცულობის შემთხვევაში ქვეკომისიის თავმჯდომარეს შეიძლება ჰყავდეს მოადგილე.
3. ადმინისტრაციული ქვეკომისია შეიძლება შედგებოდეს ერთი საავიაციო სპეციალისტისაგან თუ საავიაციო მოვლენა, თავისი ხასიათითა და მასშტაბებით არ საჭიროებს საფრენოსნო ქვეკომისიის ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სტრუქტურით ჩამოყალიბებას.
4. ადმინისტრაციული ქვეკომისიის ძირითადი ამოცანებია:
ა) საავიაციო მოვლენის შედეგად მგზავრების დაღუპვის, დაშავებისა და ჯანმრთელობის დარღვევის მიზეზების დადგენა;
ბ) სატვირთო კომერციული დატვირთვის რაოდენობისა და ტვირთის სახეობის (ჩვეულებრივი, სახიფათო, არაგაბარიტული და სხვა) დადგენა, მისი განთავსების, შეფუთვისა და დამაგრების სისწორის განსაზღვრა, დატვირთვის, გაწონასწორებისა და დამაგრების ნორმებიდან გადახრების გამოვლენა, ამ წესის დანართი №7-ის შესაბამისად;
გ) საჰაერო ხომალდზე სახიფათო ტვირთის (მისი თვისებების მითითებით, იკაო-ს ოფიციალური გამოცემის Doc 9481 AN/ 928 შესაბამისად), გადასატანად აკრძალული საგნების გამოვლენა, ხელბარგის, ბარგისა და მგზავრების საავიაციო უშიშროებაზე შემოწმების წესების დარღვევის დადგენა;
დ) დაზარალებულებისა და მათი ნათესავებისათვის დახმარება, მათი პრეტენზიების დაკმაყოფილება;
ე) საავიაციო მოვლენისაგან მიყენებული ზარალის დადგენა;
ვ) საავიაციო მოვლენის შედეგების აღმოფხვრის ორგანიზება;
ზ) ადმინისტრაციული ქვეკომისიის ანგარიშის შედგენა;
თ) საავიაციო მოვლენისას, დაზარალებულთა ოჯახებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნების დაცვის მდგომარეობის შესწავლა.
5. ადმინისტრაციული ქვეკომისია, საჭიროებისას, შეიძლება შედგებოდეს შემდეგი სამუშაო ჯგუფებისაგან:
ა) მგზავრების,
ბ) საფოსტო-სატვირთო,
გ) სამედიცინო,
დ) დაზარალებულებისა და მათი ნათესავების დახმარების,
ე) საავიაციო მოვლენის ადგილის სქემის შემდგენი,
ვ) მოწმეთა ჩვენებების,
ზ) საბორტო თვითმწერის.
6. მგზავრების სამუშაო ჯგუფი:
ა) ადგენს:
ა.ა) საჰაერო ხომალდზე მყოფი მგზავრების გადაყვანა-გადაზიდვის დოკუმენტაციასთან და ამ დოკუმენტაციის საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობას;
ა.ბ) საჰაერო ხომალდზე მყოფი აღურიცხავი მგზავრების რაოდენობასა და ვინაობას (ასეთის არსებობისას);
ა.გ) საჰაერო ხომალდზე მგზავრების საერთო რაოდენობას (ბავშვების, ჩვილების ჩათვლით) და თითოეული მათგანის ჯანმრთელობის მდგომარეობას;
ა.დ) საავიაციო მოვლენის შედეგად დაზარალებულების ნათესავებს და აცნობებს მათ საავიაციო მოვლენის მოხდენის თაობაზე (საგამოძიებო ორგანოების წარმომადგენლებთან ერთად);
ა.ე) მგზავრებისა და სხვა დაღუპულების ვინაობას (საგამოძიებო ორგანოების წარმომადგენლებთან ერთად), აგრეთვე დაღუპულ და დაშავებულ (მისი სიმძიმის მითითებით) მგზავრების და სხვა პირების სიას, მოქალაქეობის მითითებით ამ წესის დანართები №13 და №14-ის შესაბამისად;
ბ) შეისწავლის:
ბ.ა) ჩატვირთვის კრებსით უწყისს და საჰაერო ხომალდის გაწონასწორების გრაფიკს;
ბ.ბ) ავიაბილეთების საკონტროლო კუპონებს, საჭიროებისას კი მგზავრის კუპონებს;
ბ.გ) ხელბარგისა და მგზავრების საავიაციო უშიშროებაზე შემოწმების გავლის მდგომარეობას;
გ) ართმევს მგზავრ(ებ)ის რეგისტრაცია/მომსახურებასთან დაკავშირებულ პირებს, აგრეთვე, გაწონასწორებისა და ჩატვირთვის დისპეჩერებს, ბარგის მტვირთავებსა და სხვა პირებს ახსნა-განმარტებით ბარათებს (საჭიროებისას);
დ) მოიძიებს და ინახავს საავიაციო მოვლენის ადგილზე აღმოჩენილ მგზავრების საბუთებს, პირად ნივთებს, ფასეულობებს და ადგენს ოქმს ამ წესის დანართი №16-ის შესაბამისად.
7. მგზავრების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
8. საფოსტო-სატვირთო სამუშაო ჯგუფი:
ა) ადგენს:
ა.ა) საჰაერო ხომალდზე განთავსებული ტვირთის, ბარგისა და ფოსტის ფაქტიურ რაოდენობას და მათი გადაზიდვის საბუთებთან და ამ საბუთების საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობას;
ა.ბ) ტვირთის, ფოსტისა და ბარგის საერთო მდგომარეობას;
ა.გ) ტვირთის, ფოსტისა და ბარგის საჰაერო ხომალდზე განთავსების ადგილებს (მათი წონის მითითებით);
ა.დ) ტვირთის, ფოსტისა და ბარგის გადასაზიდად მიღებისას, გაფორმებისას, შეფუთვისას და საჰაერო ხომალდში განთავსებისას დაშვებულ დარღვევებსა და ნაკლოვანებებს;
ა.ე) საჰაერო ხომალდში სახიფათო ნივთიერებების/ნაკეთობებისა და გადასაზიდად აკრძალული საგნების არსებობას;
ბ) ახდენს ტვირთის, ფოსტის, ბარგისა და ხელბარგის ყველა დაზიანებული ნაჭრის (გამოცხადებული ღირებულების მიუხედავად) გახსნასა და შემოწმებას ამ წესის დანართი N8-ის შესაბამისად და ადგენს დაზიანების შედეგად მათ ფაქტიურ მდგომარეობას;
გ) საგამოძიებო ორგანოების წარმომადგენლებთან ერთად, ახდენს გამოუსადეგარი კომერციული ტვირთის ნარჩენების განადგურებას და ადგენს ოქმს ამ წესის დანართი N9-ის შესაბამისად.
9. საფოსტო სატვირთო სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-8 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
10. სამედიცინო სამუშაო ჯგუფი:
ა) საგამოძიებო ორგანოების უშუალო ზედამხედველობითა და ნებართვით ორგანიზებას უკეთებს:
ა.ა) გარდაცვალების, სხეულის დაზიანებებისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის სხვა დარღვევების მიზეზების დასადგენად, დასახიჩრებულებისა და გვამების სასამართლო-სამედიცინო და სხვა განსაკუთრებული გამოკვლევების ჩატარებას;
ა.ბ) გვამების ამოცნობას;
ბ) ადგენს:
ბ.ა) საავიაციო მოვლენის დროს მგზავრების სიცოცხლის შენარჩუნებაზე საჰაერო ხომალდის აგებულების, ფრენის პირობების, გადარჩენის საშუალებებისა და ხერხების გავლენას;
ბ.ბ) საჰაერო ხომალდზე მგზავრების განლაგების სქემას, მათ მიერ მიღებული დაზიანებების სიმძიმისა და მიზეზების მითითებით, ამ წესის დანართი N15-ის შესაბამისად;
გ) ახორციელებს მგზავრების ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასებას, მათი ჰოსპიტალიზების ადგილის შერჩევას, მკურნალობის პროგნოზირებას;
დ) ორგანიზებას უკეთებს საავიაციო მოვლენის ადგილის სანიტარულ დამუშავებას;
ე) საჭიროებისას ახორციელებს იკაო-ს ოფიციალური გამოცემით Doc 8984-AN/895 „საავიაციო მედიცინის სახელმძღვანელო“ განსაზღვრულ სხვა საქმიანობას.
11. სამედიცინო სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-10 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
12. დაზარალებულებისა და მათი ნათესავების დახმარების სამუშაო ჯგუფი:
ა) ორგანიზებას უკეთებს:
ა.ა) საავიაციო მოვლენის შედეგად დაღუპულების დამარხვის (კრემაციის) ღონისძიებებს;
ა.ბ) საავიაციო მოვლენის შედეგად დაღუპულ მგზავრებზე საჭირო საბუთების (გარდაცვალების მოწმობა, ცნობა და სხვა) გაცემას;
ა.გ) საავიაციო მოვლენის შედეგად დაზარალებულ და დასახიჩრებულ მგზავრებზე საჭირო საბუთების გაცემას;
ა.დ) საავიაციო მოვლენის შედეგად დაზარალებულებისათვის და/ან მათი ნათესავებისათვის იურიდიული კონსულტაციის ჩატარებას, მათი პრეტენზიების დასაკმაყოფილებლად და საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული სხვა საკითხების გადასაჭრელად;
ბ) საგამოძიებლო ორგანოების ნებართვითა და უშუალო ზედამხედველობით, უვნებელი ტვირთის, ფოსტის, ბარგის, ხელბარგის, პირადი ნივთებისა და მგზავრების საბუთების გაცემას (მათი კუთვნილების დადგენის შემდეგ).
13. დაზარალებულებისა და მათი ნათესავების დახმარების სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-12 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
14. საავიაციო მოვლენის ადგილის სქემის შემდგენი სამუშაო ჯგუფი:
ა) ადგენს:
ა.ა) საავიაციო მოვლენის ადგილის კოორდინატებს, უახლოესი გეოგრაფიული პუნქტების მიმართ მის ადგილმდებარეობას და ზღვის დონიდან შემაღლებას;
ა.ბ) საჰაერო ხომალდის მიწასთან პირველი შეხების ადგილს და ხმელეთის ზედაპირზე დაბრკოლებებისა და საჰაერო ხომალდის კონსტრუქციული აგებულების ელემენტების გაფანტვის არეს;
ა.გ) საავიაციო მოვლენის რაიონში ბუნებრივ და ხელოვნურ დაბრკოლებებს, მათ მოხაზულობასა და სიმაღლეს;
ა.დ) მიდამოს პროფილის კვეთს საჰაერო ხომალდის ფრენის მიმართულების ჩვენებით (საჭიროებისას);
ა.ე) მიწასთან (დაბრკოლებებთან) შეჯახებისას საჰაერო ხომალდის სივრცობრივი მდებარეობას და მისი მოძრაობის მიმართულებას მაგნიტური კურსის, დაფერდების, ტრაექტორიის დახრის კუთხის ჩვენებით;
ბ) საზღვრავს საჰაერო ხომალდის კონსტრუქციული აგებულების ელემენტების მდებარეობას ადგილობრივ ორიენტირებთან მიმართებაში;
გ) უზრუნველყოფს საავიაციო მოვლენის ადგილისა და დატოვებული კვალის, მათ შორის ხმელეთზე ხანძრის, საწვავის, ზეთის და სხვა კვალის ფოტო და ვიდეო გადაღებას;
დ) საავიაციო მოვლენის აეროდრომზე მოხდენის შემთხვევაში საფრენ მინდვრზე განლაგებული ნაგებობებისა და ასაფრენ-დასაფრენი ზოლის ელემენტების ფოტო და ვიდეო გადაღებას;
ე) იკვლევს საჰაერო ხომალდის მიწასთან (დაბრკოლებებთან) შეჯახებისა და დამსხვრევის ხასიათის დამადასტურებელ ნიშნებს და ადგენს სქემას ამ ნიშნების მითითებით. სქემას თან ერთვის საავიაციო მოვლენის ადგილის საერთო ხედის ფოტო და ვიდეო მასალა, გადაღების წერტილის მითითებით.
15. საავიაციო მოვლენის ადგილის სქემის შემდგენი სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-14 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
16. მოწმეთა ჩვენებების სამუშაო ჯგუფი:
ა) ავლენს საავიაციო მოვლენის მოწმეებსა და თვითმხილველებს;
ბ) ახორციელებს (საჭიროებისას საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმებით) ავიასაწარმოს თანამდებობის პირების, საავიაციო მოვლენის მოწმეებისა და თვითმხილველების გამოკითხვას, (საჭიროებისას – მაგნიტოფონზე ჩაწერით) რაც უნდა გაფორმდეს ამ წესის დანართი N12-ის შესაბამისად;
გ) ადგენს:
გ.ა) გამოვლენილ და გამოკითხულ პირთა სიას;
გ.ბ) მოწმეებისა და თვითმხილველების განლაგების სქემას საავიაციო მოვლენისას, სადაც, საჭიროებისას, თვითმხილველების ჩვენებების საფუძველზე, მიეთითება ფრენის ტრაექტორია.
17. მოწმეთა ჩვენებების სამუშაო ჯგუფის ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-16 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
18. საბორტო თვითმწერის სამუშაო ჯგუფი:
ა) ადგენს:
ა.ა) ფრენის მონაცემების საბორტო და სამეტყველო თვითმწერების ადგილმდებარეობას, ღებულობს მათი შენახვისა და დაცვის ზომებს და კომისიის თავმჯდომარის დავალებით უზრუნველყოფს ჩანაწერების გაშიფვრას, რომლის მონაცემები დაუყოვნებლივ მიეწოდება დაინტერესებულ ქვეკომისიებს;
ა.ბ) ფრენის ტრაექტორიისა და მისი საბოლოო უბნის სქემას;
ა.გ) საავიაციო მოვლენის მომენტში საჰაერო ხომალდის წონასა და გაწონასწორების მახასიათებლებს;
ა.დ) ობიექტური კონტროლის საშუალებების მონაცემებით, საჰაერო ხომალდის მართვასა და საჰაერო ხომალდის აგრეგატების მუშაობაში გადახრებს;
ა.ე) ობიექტური კონტროლის საშუალებების მონაცემებით, საჰაერო ხომალდის ჰორიზონტალურ და ვერტიკალურ სიბრტყეზე ფრენის ტრაექტორიას;
ბ) უზრუნველყოფს:
ბ.ა) ობიექტური კონტროლის საშუალებების (საფრენოსნო ინფორმაციის საბორტო თვითმწერები, საბორტო და სახმელეთო მაგნიტოფონები, ფოტოაღმრიცხველები) გაშიფრული და გაანალიზებული ჩანაწერების ფრენის დროის მიხედვით შეპირაპირებას, თანამიმდევრულობის ჩვენებით;
ბ.ბ) აეროდინამიკურ გაანგარიშებას, საჰაერო ხომალდის საფრენოსნო, მდგრადობისა და მართვადობის მახასიათებლების შეფასებით;
გ) შეისწავლის და აანალიზებს:
გ.ა) საჰაერო ხომალდის სარადიოლოკაციო გაცილების (თვალყურის დევნების) მონაცემებს (საჭიროებისას);
გ.ბ) საბორტო თვითმწერებში ფრენის პარამეტრების ჩანაწერების ოსცილოგრამებს, ტარირების მონაცემებითურთ;
გ.გ) ფრენის პარამეტრებს, საავიაციო მოვლენის მოხდენის წინ, მოხდენის მომენტში და მას შედეგ, საბორტო აღმრიცხველების ჩანაწერების გაშიფვრის საფუძველზე.
19. საბორტო თვითმწერის სამუშაო ჯგუფი ჩატარებული სამუშაოს შედეგის მიხედვით, ადგენს ანგარიშს, სადაც აისახება ამ მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული საკითხები. აღნიშნული საკითხების დამადასტურებელი საბუთები და ცნობები ერთვება ჯგუფის ანგარიშს.
20. ადმინისტრაციული ქვეკომისია, ამ მუხლის მე-7, მე-9, მე-11, მე-13, მე-15, მე-17 და მე-19 პუნქტებით განსაზღვრული ანგარიშებისა და მათზე თანდართული საბუთების საფუძველზე ადგენს ქვეკომისიის ანგარიშს.
21. ადმინისტრაციული ქვეკომისიის ანგარიშს თან ერთვის:
ა) ადმინისტრაციული ქვეკომისიის სამუშაო ჯგუფების ანგარიშები და მათი დანართები;
ბ) ქვეკომისიისა და მისი სამუშაო ჯგუფების წევრების სია;
გ) ქვეკომისიის სხდომების ოქმები, რომელთა შედგენის ფორმა და შინაარსი განსაზღვრულია ამ წესის დანართი N5-ით.
22. ადმინისტრაციული ქვეკომისია:
ა) აანალიზებს და განაზოგადებს ქვეკომისიებისაგან მიღებულ ინფორმაციას, მათ ანგარიშებს და მოკვლევის სხვა მასალებს;
ბ) საავიაციო მოვლენის გარემოებების, ფაქტორებისა და მიზეზების დეტალური ანალიზის საფუძველზეც ამზადებს მომკვლევი კომისიის ანგარიშის პროექტს, შესაბამისი დასკვნებითა და რეკომენდაციებით;
გ) კომისიის ანგარიშის პროექტს, ამ წესით გათვალისწინებული სხვა საბუთების გარდა, თან ერთვის:
გ.ა) ოქმი, საავიაციო მოვლენით მიყენებული ზარალის შესახებ (ამ წესის დანართი №10-ის შესაბამისად);
გ.ბ) ოქმი, საავიაციო მოვლენის მოხდენის ადგილზე საკვლევი და სხვა სამუშაოების შეწყვეტის შესახებ (ამ წესის დანართი №11-ის შესაბამისად).
თავი IV
ლაბორატორიული და სხვა სახის სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ორგანიზება და წარმართვა. დასკვნების გადასინჯვა და შეცვლა, ფორმალობების გამარტივება
მუხლი 17🔗. საავიაციო მოვლენის მოკვლევისას ლაბორატორიული და სხვა სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ორგანიზება და წარმართვა
1. საავიაციო მოვლენის მოკვლევისას, ლაბორატორიული და სხვა სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ჩატარების საჭიროებას (შემდგომში სამეცნიერო გამოკვლევა) ადგენს მომკვლევი კომისია. სამეცნიერო გამოკვლევის ჩატარების საფუძველია თავმჯდომარის მიერ ხელმოწერილი კომისიის გადაწყვეტილება. გადაწყვეტილებაში მიეთითება სამეცნიერო გამოკვლევის მიზანი, სამეცნიერო გამოკვლევის შემსრულებელი (საჭიროებისას კი თანაშემსრულებელი) ორგანიზაცია(ები). გადაწყვეტილებას თან ერთვის კომისიის თავმჯდომარის მიერ ხელმოწერილი ინფორმაცია საავიაციო მოვლენის გარემოებების, მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდისა და სამეცნიერო გამოკვლევის ობიექტის მონაცემების შესახებ (რემონტისა და ტექნიკური მომსახურების მონაცემების ჩათვლით).
2. გადაწყვეტილების მიღებისთანავე, სამეცნიერო გამოკვლევის ჩამტარებელი ორგანიზაცია ადგენს მისი ჩატარების თარიღს და ამაზე აცნობებს სამეცნიერო გამოკვლევაში ჩართულ თანაშემსრულებელ ორგანიზაციას და კომისიას.
3.სამეცნიერო გამოკვლევის შედეგები აისახება სამეცნიერო გამოკვლევის ჩამტარებელ ორგანიზაციის ანგარიშში, რომელიც ეგზავნება მომკვლევ კომისიას. ანგარიში წარმოადგენს მოკვლევის მასალების განუყოფელი ნაწილს.
4. სამეცნიერო გამოკვლევის ანგარიშის მიღებამდე, კომისიის საბოლოო ანგარიშის დამტკიცება, დაგზავნა და გამოქვეყნება დაუშვებელია.
5. საავიაციო ტექნიკის გამოკვლევაჩატარებული ობიექტები, საგამოძიებო ორგანოებთან შეთანხმებით, ინახება სამეცნიერო გამოკვლევის შემსრულებელ/თანაშემსრულებელ ორგანიზაციაში.
6. სამეცნიერო გამოკვლევა ჩატარებული ობიექტების განადგურება, საგამოძიებო ორგანოების წერილობითი ნებართვის გარეშე დაუშვებელია.
7. სამეცნიერო გამოკვლევა ჩატარებული ობიექტები – საფრენოსნო ინფორმაციის შემცველები, გრადუირების მონაცემებთან ერთად საგამოძიებო ორგანოების შესაბამის გადაწყვეტილებამდე, ინახება სამეცნიერო გამოკვლევის შემსრულებელ/თანაშემსრულებელ ორგანიზაციაში.
მუხლი 18🔗. მოკვლევის შედეგებზე დასკვნების გადასინჯვა და შეცვლა
1. საავიაციო მოვლენის დასრულებული მოკვლევა, საავიაციო მოვლენის ახალი პირობებისა და გარემოებების აღმოჩენის შემთხვევაში, შეიძლება განახლდეს.
2. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის განახლების გადაწყვეტილებას, დამოუკიდებლად ან საგამოძიებო ორგანოების მოთხოვნით, იღებს ადმინისტრაცია.
3. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის მასალების გადასინჯვა ხორციელდება:
ა) ისეთი განუხილავი საკითხის აღმოჩენის შემთხვევაში, რომელმაც/რომელსაც ზეგავლენა მოახდინა/შეიძლება მოეხდინა კონკრეტულ საავიაციო მოვლენაზე;
ბ) საავიაციო მოვლენასთან დაკავშირებული იმ საბუთების, გაანგარიშებაში შეცდომის დაშვების ან სამეცნიერო გამოკვლევების შედეგების აღმოჩენის შემთხვევაში, რომელმაც/რომელსაც ზეგავლენა მოახდინა/შეიძლება მოეხდინა კონკრეტულ საავიაციო მოვლენაზე;
გ) კონკრეტული საავიაციო მოვლენის თვითმხილველის ან მოწმის მიერ დამატებითი, კომისიისთვის უცნობი, საავიაციო მოვლენის მოხდენის გარემოებ(ებ)ის შესახებ ისეთი ინფორმაციის მოწოდების შემთხვევაში, რომელმაც/რომელსაც ზეგავლენა მოახდინა/შეიძლება მოეხდინა კონკრეტულ საავიაციო მოვლენაზე.
4. კომისიამ უნდა დაასაბუთოს, თუ რატომ არ იყო ასახული, ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული საკითხები, კომისიის საბოლოო ანგარიშში.
მუხლი 19🔗. ძებნის, გადარჩენისა და მოკვლევისას ფორმალობების გამარტივება
1. კონვენციის მე-9 („ფორმალობების გამარტივება“), მე-12 („ძებნა და შველა“) და მე-13 („საავიაციო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევა”) დანართების შესაბამისად, საქართველო და სხვა ხელშემკვრელი სახელმწიფო, საკუთარ ტერიტორიაზე, მოთხოვნისთანავე, დროებით უშვებენ იმ კვალიფიცირებულ პერსონალს, რომელიც საჭიროა ძებნის, მოკვლევის, საჰაერო ხომალდის რემონტის ჩასატარებლად ან ქონების შესანარჩუნებლად.
2. თითოეული ხელშემკვრელი სახელმწიფო ამარტივებს საკუთარ ქვეყანაში ძებნის, შველის, მოკვლევის, საჰაერო ხომალდის რემონტის ჩასატარებლად და ქონების შესანარჩუნებლად საჰაერო ხომალდების, ხელსაწყო-იარაღების, სათადარიგო ნაწილებისა და აღჭურვილობის დროებითი დაშვების პროცედურას.
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში აღნიშნული საშუალებები საქართველოში დროებით დაიშვება ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული დანართების მოთხოვნათა შესაბამისად. ამ პუნქტით გათვალისწინებული დროებითი დაშვება არ გამორიცხავს სანიტარული და საკარანტინო ზომების განხორციელებას.
4. თითოეული ხელშემკვრელი სახელმწიფო ამარტივებს საკუთარი ქვეყნიდან როგორც დაზიანებული საჰაერო ხომალდის, ასევე დასახმარებლად ჩამოფრენილი საჰაერო ხომალდებისა და იმ ხელსაწყო – იარაღების, სათადარიგო ნაწილებისა და აღჭურვილობის გატანის პროცედურას, რომელიც შემოტანილი იყო ძებნის, შველის, მოკვლევის, საჰაერო ხომალდის რემონტის ჩასატარებლად ან ქონების შესანარჩუნებლად.
მუხლი 20🔗. საავიაციო მოვლენის მოკვლევის შედეგებზე რეკომენდაციების შემუშავება
1. საავიაციო მოვლენის მომკვლევი კომისია ფრენის უსაფრთხოების დონის ამაღლების რეკომენდაციებს შეიმუშავებს იმ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, რომელიც მიიღო როგორც მოკვლევის მსვლელობისას, ასევე ფრენის უსაფრთხოების ანალიზის შედეგად. რეკომენდაციების შემუშავებისას მხედველობაში მიიღება სამოქალაქო ავიაციის დარგის მუშაობაში გამოვლენილი ხარვეზები და ნაკლოვანებები, მათ შორის ისეთებიც, რომლებსაც კონკრეტულ საავიაციო მოვლენაზე უშუალო ზეგავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ შეიცავს/შეიცავდა ფრენის უსაფრთხოების საშიშროებას.
2. მოკვლევის ჩამტარებელი უფლებამოსილი ორგანოს – ადმინისტრაციის რეკომენდაციები არის მოკვლევის საბოლოო ანგარიშის განუყოფელი ნაწილი და ის, საჭიროებისას ეგზავნება აღმასრულებელი ხელისუფლების ადგილობრივ ორგანოებს, ავიასაწარმოებს, დაინტერესებულ დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს.
3. ავიასაწარმოები, რომელთა კომპეტენციასაც ეხება კომისიის რეკომენდაციები, მოკვლევის საბოლოო ანგარიშის მიღების შემდეგ ვალდებულნი არიან შეიმუშაონ გეგმა, რომლშიც, ფრენის უსაფრთხოების გაუმჯობესების მიზნით გათვალისწინებული იქნება დამატებითი პრევენციული ღონისძიებების გატარება. გეგმა, შემუშავებიდან 7 (შვიდი) დღეში უნდა გაიგზავნოს ადმინისტრაციაში.
4. ამა თუ იმ რეკომენდაციის შესრულების აუცილებლობაზე, ავიასაწარმოში განსხვავებული აზრის წარმოქმნისას, აღნიშნული საკითხი განიხილება ადმინისტრაციაში.
მუხლი 21🔗. საავიაციო მოვლენების აღრიცხვა და გაანალიზება
1. საქართველოს სამოქალაქო საჰაერო ხომალდებზე მომხდარი თითოეული საავიაციო მოვლენა უნდა აღირიცხოს და გაანალიზდეს ადმინისტრაციაში.
2. საავიაციო მოვლენების აღრიცხვა ხორციელდება ადმინისტრაციაში წარმოებული „საქართველოს სამოქალაქო ავიაციაში მომხდარი საავიაციო მოვლენების უწყებრივ რეესტრში“, რომლის ფორმა, შინაარსი და წარმოების წესი დგინდება ადმინისტრაციის უფროსის ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტით (ბრძანებით).
3. ადმინისტრაციაში იქმნება საავიაციო მოვლენების „მონაცემთა ბანკი“, რომელიც განკუთვნილია ფრენის უსაფრთხოების მდგომარეობის ანალიზისა და საავიაციო მოვლენების თავიდან ასაცილებელი რეკომენდაციების შესამუშავებლად.
4. საავიაციო მოვლენების თავიდან ასაცილებლად და ფრენის უსაფრთხოების დონის ასამაღლებლად, ადმინისტრაცია:
ა) ახორციელებს კალენდარული ნახევარი წლისა და ერთი წლის განმავლობაში მომხდარი საავიაციო მოვლენების ანალიზს;
ბ) საავიაციო მოვლენების ანალიზის შედეგების მიხედვით, სამოქალაქო ავიაციის საწარმოებს აძლევს რეკომენდაციებს;
გ) ყოველწლიურად გამოსცემს ფრენის უსაფრთხოების საინფორმაციო ბიულეტენს;
დ) საჭიროებისას, ცალკეულ საავიაციო მოვლენისას გამოსცემს საგანგებო საინფორმაციო ბიულეტენს;
ე) ახორციელებს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფის ღონისძიებების მუდმივ ზედამხედველობასა და კონტროლს, კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და ფარგლებში;
ვ) კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევაში და ფარგლებში გამოსცემს ფრენის უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ნორმატიულ აქტებს.
დანართი N1
საფრენოსნო ქვეკომისიის ანგარიში
საერთო ცნობები
საავიაციო მოვლენის სახეობა
სახელმწიფო სარეგისტრაციო ნომერი
საჰაერო ხომალდის ტიპი
საავიაციო მოვლენის დრო და თარიღი
საავიაციო მოვლენის ადგილი
მესაკუთრე
ექსპლუატანტი
__________________________________________________________________________________
სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტებისა და რეკომენდაციების შესაბამისად, წინამდებარე ანგარიშის მიზანია საავიაციო მოვლენების აღმოფხვრა.
ამ ანგარიშის ფარგლებში ჩატარებული მოკვლევა არ ითვალისწინებს კონკრეტული პირისა თუ საწარმოს პასუხისმგებლობის დადგენას. (ჩიკაგოს კონვენცია, დანართი №13)
ანგარიშის შევსების თანმიმდევრობა:
ნაწილი 1. ქვეკომისიის მიერ შესრულებული სამუშაო – გადმოიცემა ქვეკომისიის მიერ შესრულებული ძირითადი სამუშაოების მთლიანი ჩამონათვალი, თანდართული ძირითადი საანგარიშგებო საბუთების მითითებით. მაგალითად:
შესწავლილია აღნიშნული ფრენისათვის ეკიპაჟის მომზადება და ქვედანაყოფში საფრენოსნო საქმიანობის წარმართვის დონე (ფრენების შესრულების ჯგუფის ანგარიში თან ერთვის);
გაშიფრულია საბორტო თვითმწერის (დასახელება) ჩანაწერები (გაშიფვრის გრაფიკი თან ერთვის) და ა.შ.
ნაწილი 2. ანალიზი – ეს არის ქვეკომისიის ანგარიშის ძირითადი ნაწილი. აქ უნდა დასაბუთდეს დასკვნები ეკიპაჟის, სმმ-ის სპეციალისტების ქმედობების უმცდარობაზე, გადახრებისა და დარღვევების მიზეზებზე; განზოგადდეს ქვეკომისიის სამუშაო ჯგუფების მიერ მიღებული შედეგები, სხვა ქვეკომისიების მონაცემების გამოყენებით თუკი ეს საჭიროა.
ანალიზში გადმოიცემა მის გასაგებად და დასასაბუთებლად საჭირო მთელი ფაქტიური ინფორმაცია, მიღებული სამუშაო ჯგუფების მიერ.
ეს ნაწილი გადმოიცემა აღწერილობის ფორმით და შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
●ეკიპაჟის შემადგენლობა, შესასრულებელი დავალების სახეობა;
●ეკიპაჟის წევრების პროფესიული მომზადების მოკლე აღწერა, დადგენილ მოთხოვნებთან მისი შესაბამისობა, ფრენის ამ სახეობაზე დაშვების საფუძვლიანობა. თუ მოკვლევისას საჰაერო მოძრაობის მომსახურების პერსონალის საქმიანობაში გამოვლინდა ისეთი ნაკლოვანებები, რამაც შემთხვევის შედეგზე გავლენა იქონია, მსგავსი მონაცემები მასზეც გადმოიცემა.
●საფრენად მომზადების მიმდინარეობის აღწერა, ეკიპაჟის, მომსახურე პერსონალისა და სხვა თანამდებობის პირების მიერ დაშვებული იმ გადახრებისა და დარღვევების მითითებით, რამაც შემდგომ მოვლენებზე გავლენა იქონია;
●მეტეოროლოგიური პირობების შეფასება (მარტივი, რთული), აეროდრომების მდგომარეობა, გაფრენაზე გადაწყვეტილების მიღების საფუძვლიანობა;
●განსაკუთრებული ვითარების განვითარების დაწყებამდე ფრენის მოკლე აღწერა, მისი თავისებურებების, გადახრებისა და დარღვევების მითითებით;
●განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისა და განვითარების დაწვრილებითი ქრონოლოგიური აღწერა ადამიანის ფაქტორის გათვალისწინებით (ეკიპაჟისა და მომსახურე პერსონალის ქმედობების კუთხით), ამ ქმედობების სისწორის შეფასებითა და ფრენის შედეგებზე გავლენის მქონე გადახრებისა და დარღვევების მითითებით;
●ეკიპაჟისა და მომსახურე პერსონალის ქმედობების მიზეზების გაანალიზება და დასაბუთება;
ნაწილი 3. დასკვნები – მოკლედ გადმოიცემა შემდეგი მონაცემები:
●ეკიპაჟის მომზადების პროფესიული დონე, შესასრულებელ დავალებასთან მათი კვალიფიკაციის შესაბამისობა .მიეთითება ეკიპაჟის მომზადებისას და საფრენად დაშვებისას დაშვებული ხარვეზები.
●საჰაერო მოძრაობის მოსამსახურე პერსონალის პროფესიული მომზადების დონე, დადგენილ მოთხოვნებთან მისი შესაბამისობა. მიეთითებაამ პერსონალის მომზადებისას და სამუშაოდ დაშვებისას დაშვებული ხარვეზები.
●ფრენის დროს ეკიპაჟის მოქმედების სისწორე, მათ შორის – განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისა და გამვითარებისას, ფრენის შედეგზე გავლენის მქონე გადახრებისა და დარღვევების მითითებით.
●ეკიპაჟის მცდარი მოქმედებების მიზეზი.
●სმმ-ის პერსონალის მოქმედებების სისწორე, ფრენის შედეგზე გავლენის მქონე გადახრებისა და დარღვევების მითითებით.
●სმმ-ის სამსახურის პერსონალის მცდარი მოქმედებების მიზეზები.
●საფრენოსნო საქმიანობის წარმართვის მდგომარეობის შეფასება.
საჰაერო მოძრაობის მართვის, მეტეოროლოგიური, სააეროდრომო და მომსახურების სხვა სახეობების წარმართვისა და აღჭურვილობის შეფასება.
ნაწილი 4. მოკვლევისას გამოვლენილი სხვა ნაკლოვანებები.
მიეთითება ეკიპაჟის, სმმ-ის პერსონალის მომზადებასა და მოქმედებებში, შესაბამის ნორმატიულ საბუთებში მოკვლევისას გამოვლენილი ის ნაკლოვანებები და დარღვევები, რასაც ფრენის შედეგზე უშუალო გავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ მთლიანად უსაფრთხოებაზე უარყოფიდად მოქმედებს.
ნაწილი 5. რეკომენდაციები – გადმოიცემა მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი, საფრენოსნო ქვეკომისიის მიერ ჩამოყალიბებული რეკომენდაციები (შემსრულებლებისა და შესრულების ვადების მიუთითებლად).
შედგება ორი ნაწილისაგან:
ა))ფრენის შედეგზე გავლენის მქონე ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები;
ბ) იმ ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები, რომლებსაც ფრენის შედეგზე გავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ მთლიანად უსაფრთხოებაზე უარყოფითად მოქმედებს
დანართი N2
ადმინისტრაციული ქვეკომისიის
ანგარიში
საერთო ცნობები
საავიაციო მოვლენის სახეობა
სახელმწიფო სარეგისტრაციო ნომერი
საჰაერო ხომალდის ტიპი
საავიაციო მოვლენის დრო და თარიღი
საავიაციო მოვლენის ადგილი
მესაკუთრე
ექსპლუატანტი
სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტებისა და რეკომენდაციების შესაბამისად, წინამდებარე ანგარიშის მიზანია საავიაციო მოვლენების აღმოფხვრა.
ამ ანგარიშგების ფარგლებში ჩატარებული მოკვლევა არ ითვალისწინებს კონკრეტული პირისა თუ საწარმოს პასუხისმგებლობის დადგენას. (ჩიკაგოს კონვენცია, დანართი 13)
ანგარიშგების შევსების თანმიმდევრობა:
ნაწილი 1. ქვეკომისიის მიერ შესრულებული სამუშაო – გადმოიცემა ქვეკომისიის მიერ შერულებული ძირითადი სამუშაოების მთლიანი ჩამონათვალი, თანდართული ძირითადი საანგარიშგებო საბუთების მითითებითურთ.
ნაწილი 2. ანალიზი – ეს არის ქვეკომისიის ანგარიშის ძირითადი ნაწილი. აქ უნდა დასაბუთდეს დასკვნები გადაზიდვების ორგანიზების სამსახურის პერსონალის მოქმედების სისწორეზე და საჰაერო ხომალდის მგზავრების სიცოცხლის შენარჩუნებაზე.
ეს ნაწილი გადმოიცემა აღწერილობის ფორმით და შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
●საჰაერო ხომალდზე მგზავრების საერთო რაოდენობა (ბავშვების ჩათვლით), მათთვის შემთხვევის შედეგების სიმძიმის (სასიკვდილო, მძიმე, მსუბუქი) მითითებით;
●ტვირთის, ბარგისა და ხელბარგის საერთო რაოდენობა, მისი მდგომარეობა საავიაციო შემთხვევის შემდეგ;
●კომერციული დატვირთვის საერთო ფაქტიური რაოდენობა, და მისი გადაზიდვების საბუთების მონაცემებთან შასაბამისობა;
●კომერციული დატვირთვის რაოდენობა, მისი განთავსებისა და დამაგრების შესაბამისობა ჩატვირთვის და გაწონასწორების ნოემებთან;
●საჰაერო ხომალდზე განთავსებული სახიფათო ტვირთის სახეობა;
●საჰაერო ხომალდზე აღურიცხავი მგზავრების ყოფნა;
●ჩატვირთვისა და გაწონასწორების ნორმების დარღვევისას, საჰაერო ხომალდზე აღურიცხავი მგზავრების ყოფნისა თუ სახიფათო ტვირთის გამოვლენისას, დაწვრილებით გადმოიცემა ამ დაეღვევების ხელშემწყობი თანამდებობის პირების ქმედობები;
●მათი მცდარი ქმედობების მიზეზების ანალიზი და დასაბუთება;
●იმ მგზავრების რაოდენობა, რომლებივ განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისა და განვითარებისას, ხმელეთთან შეხებისას (მიწასთან შეჯახებისას), საჰაერო ხომალდდან ევაკუაციისას დაიღუპნენ ან მიიღეს სხეულის დაზიანება (მისის სიმძიმის მითითებით), გარდაცვალების მიზეზებისა და დაშავების სახეობის მითითებით;
●საჰაერო ხომალდის აგებულების იმ თავისებურებების, ფრენის პირობების, სამაშველო საშუალებებისა და ხერხების აღწერა, რამაც მგზავრების სიცოცოხლის შენარჩუნებაზე არახელსაყრელი გავლენა იქონია ან მათი დაშავების მიზეზი გახდა;
●საავიაციო შემთხვეევისას დაზარალებული მგზავრების ჯამრთელობის მდგომარეობა და მათი მკურნალობის პროგნოზი.
თუ ქვეკომისიაში შედის ძებნისა და საავარიო-სამაშველო სამუშაოების ჯგუფი, ანალიზში დამატებით აისახება:
●ძებნისა და საავარიო-სამაშველო სამსახურის ქმედობების დაწვრილებითი აღწერა, მისი ქმედობების სისწორის, ძებნისა და საავარიო სამაშველო სამუშაოების შედეგიანობის შეფასებითა და გამოვლენილი დარღვევების, დაუდევრობებისა და ნაკლოვანებების მითითებით.
ნაწილი 3. დასკვნები – მოკლედ ფასდება:
●გადაზიდვის ორგანიზების სამსახურის პერსონალის მოქმედება, ჩატვირთვისა და გაწონასწორების ნორმების დაცვა, მგზავრების, ტვირთისა და ბარგის გაფორმების სისწორე;
●მიეთითება გადაზიდვის ორგანიზაციის პერსონალის მოქმედების ის ნაკლოვანებები, რამაც ფრენის შედეგზე გავლენა მოახდინა;
●საჰაერო ხომალდის მგზავრების დაღუპვის მიზეზები, მათი სისცოცხლის შენარჩუნებაზე გავლენის მომხდენი საჰაერო ხომალდის აგებულების თავისებურებები, ფრენის პირობები, სამაშველო საშუალებები და ხერხები;
●საძებნ-სამაშველო სამუშაოების შედეგიანობა, ძებნის სამსახურის მუშაკების იმ დარღვევების მითითებით, რამაც საავიაციო შემთხვევის შედეგზე გავლენა მოახდინა (თუ ძებნისა და საავარიო-სამაშველო სამუშაოების ჯგუფი ქვეკომისიის შემადგენლობაშია);
ნაწილი 4. მოკვლევისას გამოვლენილი სხვა ნაკლოვანებები – მიეთითება გადაზიდვის ორგანიზების სამსახურის ის ნაკლოვანებები, რასაც ფრენის შედეგზე უშუალო გავლენა არ მოუხენის, მაგრამ მომავალში შეიძლება დაემუქროს ფრენის უსაფრთხოებას. თუ ძებნისა და საავარიო-სამაშველო ჯგუფი არის ქვეკომისიის შემადგენლობაში, მაშინ მიეთითება ამ სამსახურის ნაკლოვანებებიც.
ნაწილი 5. რეკომენდაციები – გადმოიცემა მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელად მიმართული ადმინისტრაციული ქვეკომისიის რეკომენდაციები, შემსრულებლისა და შესრულების ვადების მიუთითებლად.
შედგება ორი ნაწილისაგან:
ფრენის შედეგზე გავლენის მქონე ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები;
იმ ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები, რომლებსაც ფერნის შედეგზე გავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ მთლიანად უსაფრთხოებაზე უარყოფითად მოქმედებს.
დანართი N3
ტექნიკური ქვეკომისიის
ანგარიში
საერთო ცნობები
საავიაციო მოვლენის სახეობა
სახელმწიფო სარეგისტრაციო ნომერი
საჰაერო ხომალდის ტიპი
საავიაციო მოვლენის დრო და თარიღი
საავიაციო მოვლენის ადგილი
მესაკუთრე
ექსპლუატანტი
სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტებისა და რეკომენდაციების შესაბამისად, წინამდებარე ანგარიშის მიზანია საავიაციო მოვლენების აღმოფხვრა.
ამ ანგარიშგების ფარგლებში ჩატარებული მოკვლევა არ ითვალისწინებს კონკრეტული პირისა თუ საწარმოს პასუხისმგებლობის დადგენას. (ჩიკაგოს კონვენცია, დანართი 13)
ანგარიშის შევსების თანმიმდევრობა:
ნაწილი 1. ქვეკომისიის მიერ შესრულებული სამუშაო - გადმოიცემა ქვეკომისიის მიერ შესრულებული ძირითადი სამუშაოების მთლიანი ჩამონათვალი, თანდართული ძირითადი საანგარიშო საბუთების მითითებით. მაგალითად:
●საჰაერო ხომალდის აგებულების ელემენტების დაწყობა მათი ბუნებრივი განლაგების შესაბამისად (ანგარიში, სქემები და ფოტოსურათები თან ერთვის);
●ჩატარებულია სამართი გაყვანილობის გამართვის იმიტირების ცდა, რეჟიმებისა და პარამეტრების მაგნიტურ თვითმწერზე (МСРП) ჩაწერით (ოსცილოგრამებიანი ოქმი თან ერთვის), და ა.შ.
ნაწილი 2. საავიაციო შემთხვევის ადგილის აღწერა – ამ ნაწილში გადმოიცემა შემთხვევის ადგილის აღწერა. მიეთითება (ადგილმდებარეობის ზუსტი აღნიშვნით) მიწასთან ან სხვა დაბრკოლებასთან საჰაერო ხომალდის პირველი შეხების ადგილი, ნამსხვრევების გაფანტის არეს მიმართულება და ზომები, სახმელეთო ხანძრის (საჭიროებისას) არეს მდებარეობა. აღიწერება აგებულების ძირითადი ელემენტების განლაგება. აღიწერება საჰაერო ხომალდის მიწასთან და ობიექტებთან შეჯახების თავისებურებები, აგებულების დამსხვრევის ზოგადი ხასიათი. ამ მონაცემებისა და საბორტო საავარიო თვითმწერის ინფორმაციის გამოყენებით, დგინდება შეჯახების მომენტში საჰაერო ხომალდის სივრცობრივი მდებარეობა და კონფიგურაცია.
ნაწილი 3. ანალიზი – ეს არის ქვეკომისიის ანგარიშის ძირითადი ნაწილი. აქ უნდა დასაბუთდეს დასკვნები საავიაციო ტექნიკის სამუშაოდ ვარგისობაზე თუ მწყობრიდან გამოსვლის მიზეზებზე, საჰაერო ხომალდის ტექნიკური ექსპლუატაციის ხარისხზე. განზოგადდეს სამუშაო ჯგუფების მიერ, სხვა ქვეკომისიების მონაცემების გამოყენებით (საჭიროებისას) მიღებული შედეგები.
ანალიზში გადმოიცემა მის გასაგებად და დასასაბუთებლად საჭირო მთელი ფაქტიური ინფორმაცია, მიღებული სამუშაო ჯგუფების მიერ, მათ შორის - განსაკუთრებული მოკვლევების შედეგები.
ეს ნაწილი გადმოიცემა აღწერილობის ფორმით და შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
საჰაერო ხომალდის საფრენად მომზადების მოკლე აღწერა (პერიოდული და ოპერატიული ტექნიკური მომსახურების ჩათვლით), საავიაციო ტექნიკის სამუშაოდ ვარგისობაზე გავლენის მქონე ყველა გადახრისა და დარღვევის მითითებით;
ფრენის მოკლე აღწერა განსაკუთრებული ვითარების განვითარების დასაწყისამდე (საავიაციო ტექნიკის მუშაობის კუთხით), მისი თავისებურებებისა და გადახრების მითითებით;
განსაკუთრებული ვითარების წარმოქმნისა და განვითარებისას საავიაციო ტექნიკის მუშაობის დაწვრილებითი აღწერა, მწყობრიდან გამოსვლების (თუ იყო) თანამიმდევრობისა და მათ მიერ ურთიერთზეგავლენის მოხდენის გაანალიზებით;
საავიაციო ტექნიკის შემდეგი ძირითადი სისტემების სამუშაოდ ვარგისობის დაწვრილებითი ანალიზი:
პლანერი; სამართი სისტემა; საწვავის სისტემა; ჰიდროსისტემა; კონდიციონირების სისტემა; შემოყინვის საწინააღმდეგო სისტემა; ძალური დანადგარები; საავიაციო და რადიოელექტრონული აღჭურვილობა;
თუ მწყობრიდან გამოსვლა არ გამოვლინდა, მოიყვანება სისტემების სამუშაოდ ვარგისობის დამამტკიცებელი საბუთები. მწყობრიდან გამოსვლის გამოვლენისას, გადმოიცემა მისი მიზეზების დაწვრილებითი ანალიზი. თუ საავიაციო შემთხვევა დაკავშირებულია ხანძრის გაჩენასთან, გადმოიცემა მისი მიზეზების ანალიზი და გაჩენის ადგილი, დამახასიათებელი ნიშნების აღწერით;
თუ ქვეკომისიამ დაადგინა, რომ ავიატექნიკის მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია ტექნიკური მომსახურებისას თუ რემონტისას დაშვებულმა ხარვეზებმა, უნდა აღიწეროს ეს ნაკლოვანებები, საჭიროებისას კი, გადმოიცეს საავიაციო ტექნიკის მომსახურებასა თუ რემონტზე და საფრენად მომზადებაზე პასუხისმგებელი სპეციალისტების მონაცემები.
ნაწილი 4. დასკვნები – მოკლედ ფასდება ავიატექნიკის სამუშაოდ ვარგისობა ბოლო ფრენის დროს. მწყობრიდან გამოსვლისას, გადმოიცემა მისი მიზეზები, წარმოქმნის თანმიმდევრობა და მათი ურთიერთზეგავლენა. მოკლედ ფასდება საჰაერო ხომალდის ტექნიკური მიმსახურებისა და რემონტის ხარისხი.
ნაწილი 5. საჰაერო ხომალდის მდგომარეობა – მოკლედ აღიწერება სხ-ის სისტემების საავიაციო შემთხვევის შემდგომი მდგომარეობა.
ნაწილი 6. მოკვლევისას გამოვლენილი სხვა ნაკლოვანებები - მიეთითება საჰაერო ხომალდის კონსტრუირებისას, წარმოებისას, რემონტისას, მომსახურებისას, შესაბამისი სამსახურის პერსონალის მომზადებისას დაშვებული ის ნაკლოვანებები, რომლებსაც განხილული ფრენის შედეგზე უშუალო გავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ მთლიანად ფრენის უსაფრთხოებაზე უარყოფითად მოქმედებს.
ნაწილი 7. რეკომენდაციები – გადმოიცემა მოკვლევისას გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელად მიმართული ტექნიკური ქვეკომისიის რეკომენდაციები, შემსრულებლისა და შესრულების ვადების მიუთითებლად. შედგება ორი ნაწილისგან:
ა) ფრენის შედეგზე გავლენის მქონე ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციები;
ბ) იმ ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელი რეკომენდაციებ, რომლებსაც ფერნის შედეგზე გავლენა არ მოუხდენია, მაგრამ მთლიანად უსაფრთხოებაზე უარყოფითად მოქმედებს
დანართი 4
საჰაერო ხომალდის მონაცემები
აღნიშნული ფორმა უნდა იქნეს შევსებული იმ საჰაერო ხომალდზე, რომელმაც განიცადა საავიაიცო მოვლენა და თან უნდა ერთვოდეს კომისიის ან ქვეკომისიების ანგარიშს
1. სხ-ის მონაცემები:
ა) ტიპი _______________
ბ)სახეობა ______________________________
გ) საბორტო ნომერი _____________________
დ) საქარხნო ნომერი ____________________
მწარმოებელი ქარხანა:
ა) მწარმოებელი ქარხანა __________
ბ) გამოშვების თარიღი: __________
3 ნამუშევარი საათები:
ა)ექსპლუატაციის დაწყებიდან ______________
ნამუშევარი საათები _______________________
ბ )დაფრენების რაოდენობა _________________
გ) რემონტების რაოდენობა _________________
ბოლო რემონტი:
ა) ბოლო რემონტის თარიღი ______________________
ბ) ბოლო რემონტის ადგილი _____________________
გ) ბოლო რემონტის შემდგომი ___________________
ნამუშევარი საათები, ____________________________
დაფრენების რაოდენობა _________________________
5. ვარგისობის მოწმობა:
ა)ვარგისობის მოწმობის ვადა _______________
ბ)გამცემი ორგანო _________________________
გ) გაცემის თარიღი ________________________
6. კუთვნილება:
ა) სხ-ის მესაკუთრე _______________________________
ბ) სხ-ის ექსპლუატანტი ___________________________
დანართი N 5
ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაცია
---------------------------- ------------------------------
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
____________________________________________________________
კომისიის / ქვეკომისიის დასახელება
სხდომის ოქმი N
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
წევრები:
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
________________ ___________
დანართი N6
მონაცემები ეკიპაჟის წევრებზე
აღნიშნული ფორმა უნდა იქნეს შევსებული იმ სხ-ის ეკიპაჟის ყველა წევრზე, რომელმაც განიცადა საავიაცო შემთხვევა ან ინციდენტი და თან უნდა ერთვოდეს კომისიის ან ქვეკომისიების ანგარიშს
1. ეკიპაჟის წევრის:
ა)გვარი, სახელი, მამის სახელი ______________________________________________________________________
ბ) დაკავებული თანამდებობა ________________________________________________________________________
გ) დაბადების წელი _________________________________________________________________________________
2. განათლება:
ა) სასწავლო დაწესებულების დასახელება _____________________________________________________________
ბ) შესვლის და დამთავრების თარიღი: □□□□□□□□ წ / □□□□□□□□□□წ
გ) სპეციალობა _____________________________________________________________________________________
3. ნაფრენი:
ა)საერთო ნაფრენი /_______ / ______
საათი რანგი
ბ)სხ-ის განხილულ
ტიპზე ნაფრენი. /______ / ______
საათი რანგი
გ)ნაფრენი სხ-ის
სხვა ტიპებზე. / ______ / ______
ტიპი საათი
დ)ნაფრენი იმ საავიაციო
სამუშაოზე, რაზეც მოხდა
საავიაციო შემთხვევა ან
ინციდენტი. _____________________________________
შენიშვნა: 1. პუნქტი დ) განკუთვნილია საერთო დანიშნულების ავიაციისათვის:
2. კურსანტებისათვის მიეთითება დამოუკიდებელი ნაფრენი მეთაურის რანგში.
4. მინიმუმი:
ა)მინიჭებული
მინიმუმი. ______________________________________
ბ)მართვის ტექნიკის
ბოლო შემოწმების
თარიღი “ “ ________ 200 წ
5. საავიაციო შემთხვევები:
ა) ჰქონდა თუ არა საავიაციო შემთხვევა ან ინციდენტი წარსულში. კი/არა
●როდის: ________________________________________
●სხ-ის ტიპი: ____________________________________
მიზეზი: ________________________________________
ბ) იყო თუ არა მოხსნილი საფრენოსნო სამუშაოდან? კი არა
●როდის ________________________________________
●რისთვის ______________________________________
6. ნაფრენი (გაგრძელება):
ა)ნაფრენი ბოლო
ერთი თვის
განმავლობაში ____________
ბ) ნაფრენი და
დაფრენების
რაოდენობა:
ბოლო სამი დღე-ღამის ______
კვირის
განმავლობაში _____________
7. ფრენის წინა მზადება:
ა) როდის და რა მოცულობით ჩატარდა _____
_________________________________________
8. მართვის ტექნიკის და აერნაოსნობის შემოწმება:
ა) ბოლო შემოწმების
თარიღი “--“ ________ 200 წ.
●დღისით _____________
●ღამით _______________
ბ) შემმოწმებელი __________
(გვარი, სახელი)
გ) დამახასიათებელი
შეცდომები
დ) საერთო შეფასება
9. დასვენება:
ა) დასვენების დღეები ___________
ბ) პირობები ______________
გ) ხანგრძლივობა _____________
დ) გაფრენის წინა
დასვენების პირობები
და ხანგრძლივობა
10. შენიშვნები (აქ შეიტანეთ ყველა ის მონაცემი, რომელიც არ არის გათვალისწინებული ფორმით, მაგრამ წარმოადგენს აუცილებლობას)
დანართი N7
საჰაერო ხომალდზე კომერციული დატვირთვისა და წონის
ოქმი N
____________________________ ______________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
კომისიამ, შემდეგი შემადგენლობით
_________________ ____ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
______________________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელმა
_________________________ ______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
შეამოწმა ______________________________________________________ მომხდარი საავიაციო
(შემთხვევის თარიღი და ადგილი)
მოვლენის შემდგომი __________________________ საჰაერო ხომალდის კომერციული
(ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
დატვირთვის მდგომარეობა და დაადგინა შემდეგი:
1. კომერციული დატვირთვის საერთო მდგომარეობა
ტვირთის წონა _________________________________________
ფოსტის წონა __________________________________________
ბარგის წონა ___________________________________________
ხელბარგის წონა _______________________________________
საერთო წონა (სულ) ____________________________________
ნაჭრების რაოდენობა ___________________________________
2. შემთხვევის ადგილზე აღმოჩენილი მგზავრების პირადი ნივთების ნუსხა.
N
ნივთების დასახელება
(მიეთითოს ფერი, მასალა,ფორმა, ზომა და სხვა ნიშნები)
რაოდენობა
წონა
რა მდგომარეობაშია
(დაუზიანებელია, დაზიანებულია, ნაწილობრივ დამსხვრეულია, დამწვარია)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
3. ტვირთი
საბუთით მითითებულია
ფაქტიურად აღმოჩნდა
N
სატვირთო ქვითრების
ნომერი
ტვირთის დასახელება,
მიმღები
ნაჭრების რაოდენობა
საფუთავის დასახელება
წონა
(კგ)
განცხადებული ღირებულების თანხა (შესაბამისი ვალუტით)
ნაჭრების
რ-ბა
წონა
(კგ)
ყოველი ნაჭრის საფუთავის მდგომარეობა, ცალ-ცალკე ყოველი გზავნილისათვის (დაუზიანებელია, დაზიანებულია, დამწვარია)
მისი ადგილი
საჰაერო
ხომალდზე
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
4. ფოსტა
საბუთით მითითებულია
ფაქტიურად აღმოჩნდა
N
საფოსტო ზედნადების
ნომერი
საფუთავის დასახელება
(ტომარა, ამანათი, პაკეტი)
დანიშ-ნულების ადგილი
ნაჭრების რ-ბა
წონა
(კგ)
განცხადებ-ული ღირებულების თანხა (შესაბამისი ვალუტით)
ნაჭრების რ-ბა
წონა
(კგ)
ყოველი ნაჭრის საფუთავის მდგომარეობა, ცალ-ცალკე ყოველი გზავნილისათვის (დაუზიანებელია, დაზიანებულია, დამწვარია)
მისი ადგილი საჰაერო ხომალდზე
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
5. ბარგი და ხელბარგი
საბუთით მითითებულია
ფაქტიურად აღმოჩნდა
N
საბარგო ქვითრის, (ბილეთის)
ნომერი
ბარგის მფლობელის გვარი
ბარგი
ხელბარგის წონა
(კგ)
ბარგი
ხელბარგის წონა
(კგ)
ყოველი ნაჭრის საფუთავის
მდგომარეობა, ცალ-ცალკე ყოველი
გზავნილისათვის (დაუზიანებელია,
დაზიანებულია, დამწვარია)
მისი ადგილი საჰაერო ხომალდზე
ნაჭრებ ის
რ-ბა
წონა (კგ)
განცხადებული ღირებულების თანხა (შესაბამისი ვალუტით)
ნაჭრების
რ-ბა
წონა
(კგ)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
შენიშვნა:
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
წევრები:
______________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_____________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
_____________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N8
ტვირთის, ბარგის, ფოსტის და ხელბარგის
დაზიანებული ნაჭრების გახსნისა და შემოწმების
ოქმი N
__________________ ____________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
კომისიამ, შემდეგი შემადგენლობით
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
______________ ______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელმა
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
გავხსენით ______________________________________________ მარცხგანცდილი საჰაერო
(შემთხვევის თარიღი და ადგილი)
ხომალდის ________________________კომერციული დატვირთვის დაზიანებული ნაჭრები
(ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
და აღმოჩნდა, რომ:
1.ბარგი
N
საბარგო ქვითრის (ბილეთის) ნომერი
ბარგის მფლობელის გვარი
საფუთავის სახეობა
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების დასახელება
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების მდგომარეობა
(დაუზიანებელია, დაზიანებულია, ნაწილობრივ დამსხვრეულია, დამწვარია, უვარგისია)
1
2
3
4
5
6
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
2. ხელბარგი
N
ხელბარგის მფლობელის გვარი
საფუთავის სახეობა
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების დასახელება
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების მდგომარეობა
(დაუზიანებელია, დაზიანებულია, ნაწილობრივ დამსხვრეულია, დამწვარია, უვარგისია)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
3. ფოსტა
N
საფოსტო-სატვირთო ზედნადების ნომერი,
მონიშვნა
ფოსტის კუთვნილება
გაგზავნის პუნქტი
საფუთავის სახეობა
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების დასახელება
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების მდგომარეობა
(დაუზიანებელია, დაზიანებულია, ნაწილობრივ დამსხვრეულია, დამწვარია, უვარგისია)
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
4. ტვირთი
N
სატვირთო ზედნადების ნომერი, მონიშვნა
ტვირთის კუთვნილება
გაგზავნის პუნქტი
საფუთავის სახეობა
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების დასახელება
გახსნისას აღმოჩენილი
საგნების მდგომარეობა
(დაუზიანებელია, დაზიანებულია, ნაწილობრივ დამსხვრეულია, დამწვარია, უვარგისია)
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
შენიშვნა:
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
წევრები:
______________ ______________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N9
კომერციული ტვირთვის ნარჩენების განადგურების
ოქმი N
_____________________ _____________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
კომისიამ, შემდეგი შემადგენლობით
______________ ______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
______________ ______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
და საგამოძიებლო ორგანოების
წარმომადგენელმა
____________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
შეისწავლა, მარცხგანცდილი საჰაერო ხომალდის _____________________________________
(ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
კომერციული დატვირთვის მდგომარეობა და დაადგინა რომ, აღნიშნულ საჰაერო ხომალდზე განთავსებული ____________________________________________________________________
(ტვირთის, ფოსტის, ბარგის,ხალბარგის რაოდენობა და მასა)
_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________
(დამტვრეულია, დამწვარია, გაბინძურებულია და სხვა)
შემდგომში გამოსაყენებლად უვარგისია და ექვემდებარება განადგურებას (მიეთითოს განადგურების სახეობა)
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
წევრები:
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_______________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
________________ _______________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N10
ცნობები
საავიაციო მოვლენისაგან მიყენებულ ზარალზე
რომელიც შეემთხვა ________________________________________________ -ს კუთვნილ ან
(ექსპლუატირებულ)
(ავიასაწარმოს დასახელება)
საჰაერო ხომალდს ________________________________________________________________
(ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
N
ზარალის სახეობა
წინასწარი გაანგარიშება
დაზუსტებული გაანგარიშება
1
სხ-ის ღირებულების ნაშთი საავიაციო შემთხვევის შემდეგ.
2
საჰაერო ხომალდის აღდგენის ღირებულება.
3
ძრავების ღირებულების ნაშთი.
4
ძრავების აღდგენის ღირებულება.
5
აღჭურვილობის ღირებულების ნაშთი.
6
აღჭურვილობის აღდგენის ღირებულება.
7
განადგურებული თუ გაფუჭებული ტვირთის ღირებულება.
8
დანგრეული შენობების ან განადგურებული ნათესების ღირებულება.
9
ხალხისა და საავიაციო ტექნიკის გადარჩენისათვის წახალისების ხარჯები.
10
სამივლინებო ხარჯები.
11
სხვა ხარჯები: (ჩამონათვალი)
11.1
11.2
11.3
11.4
11.5
11.6
11.7
11.8
11.9
12
ზარალის ჯამი
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
ავიასაწარმოს ხელმძღვანელი
________________________ _________
(ხელმოწერა,სახელი, გვარი) (თარიღი)
ბუღალტერი
________________________ _________
(ხელმოწერა,სახელი, გვარი) (თარიღი)
დანართი N11
საავიაციო მოვლენის ადგილზე სამუშაოების შეწყვეტის
ოქმი N
____________________ ____________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
_______________________საჰაერო ხომალდზე მომხდარი საავიაციო მოვლენის ადგილზე
(ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
სამუშაოების შეწყვეტაზე მომკვლევი კომისიის გადაწყვეტილების შესაბამისად,
კომისიის წევრებმა
_____________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
___________ _________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
____________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელმა
________________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
მონაწილეობით, დაათვალიერეს საავიაციო მოვლენის ადგილი და დაადგინეს, რომ საჰაერო ხომალდის ნამსხვრევები გატანილია, შენობების დაზიანებები აღმოფხვრილია, მიდამოს სანიტარული დამუშავება და რადიოლოგიური გაწმენდა ჩატარებულია.
შენიშვნა: მიდამოს სანიტარული დამუშავებასა და რადიოლოგიურ გაწმენდაზე დგება საგანგებო ოქმი, რომელსაც ხელს აწერენ სანეპიდსადგურისა და რადიოლოგიური სამსახურის ადგილობრივი ორგანოები.
კომისიის წევრები
______________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_____________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
_________ _________________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართიN12
მოწმეთა გამოკითხვის
ოქმი N
___________________ ____________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
ჩვენ, ქვემოთ ხელის მომწერნმა
ჯგუფის წევრები
______________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
______________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
_____________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომაგენელმა
_____________ ________________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
თანდასწრებით, გამოვკითხეთ:
1. გვარი, სახელი _______________________________________________________________
2. დაბადების წელი და ადგილი __________________________________________________
3. სამუშაო ადგილი, თანამდებობა, ტელეფონი (ბინის ან სამსახურის) ________________
____________________________________________________________________________________
4. საცხოვრებელი ადგილი_ ______________________________________________________
5. მოქალაქეობა _________________________________________________________________
გამოკითხვა დაიწყო _______________ სთ___________________ წთ-ზე
მოწმის ჩვენება
(ეს ნაწილი ივსება მოწმის მიერ ხელნაწერის ფორმით)
ჩემი სიტყვებიდან ჩაწერილია სწორედ, წამიკითხეს (მომასმენინეს)
___________________________
(გამოკითხულის ხელმოწერა)
მოწმეთა ჩვენებების ჯგუფის ხელმძღვანელი
___________________________
(ხელმოწერა, სახელი გვარი)
გამოკითხვაში მონაწილეობდნენ
_______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_____________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
______________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N13
საავიაციო მოვლენისას დაღუპული მგზავრებისა და სხვა პირების ნუსხა
_____________________ ___________________
(შემთხვევის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
__________________________________________________________________________________
(სხ-ის სახეობა, ტიპი, ამოასცნობი ნიშანი, სარეგისტრაციო ნომერი)
N
გვარი სახელი
დაბადების წელი
ავიაბილეთის N, სად გაიცა, ადგილი სხ-ზე.
საიდან და სად მიდიოდა
პროფესია, სამუშაო ადგილი, თანამდებობა, სამუშაო დაწესებულების მისამართი
საცხოვრებელი ადგილის მისამართი, მოქალაქეობა
დაღუპვის მიზეზი, სასამართლო სამედიცინო მოკვლევის ოქმის შესაბამისად
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
8
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
____________________ ______________ ________
სახელი, გვარი ხელმოწერა (თარიღი)
წევრები:
__________ ______________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_________ _____ __________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
__________ _____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N14
საავიაციო მოვლენისას დაშავებული მგზავრების და სხვა პირების ნუსხა
_______________________ ____________________
(შემთხვევის ადგილი) ( შედგენის თარიღი)
__________________________________________________________________________________
(სხ-ის სახეობა, ტიპი, ამოასცნობი ნიშანი, სარეგისტრაციო ნომერი)
N
გვარი სახელი
დაბადების წელი
ავიაბილეთის N, სად გაიცა, ადგილი სხ-ზე.
საიდან და სად მიდიოდა
პროფესია, სამუშაო ადგილი, თანამდებობა, სამუშაო დაწესებულების მისამართი
საცხოვრებელი ადგილის მისამართი, მოქალაქეობა
საექიმო დიაგნოზი. დაშავების ხარისხი
(მძიმე, მსუბუქი)
დაშავების მიზეზი
დახმარების რა ზომებია მირებული (გაგავნილია საავადმყოფოში, საცხოვრებელ ადგილზე და ა.შ.)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის/ქვეკომისიის
თავმჯდომარე
______________________ ____________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა (თარიღი)
წევრები:
____________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_____________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
_____________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N16
საავიაციო მოვლენის ადგილზე
საბუთების, ფულისა და
ფასეულობების აღმოჩენის
ოქმი N
_________________ __________________
(შედგენის ადგილი) (შედგენის თარიღი)
კომისიამ, შემდეგი შემადგენლობით
________________ _____________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
________________ _____________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
________________ _____________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელმა
______________ _______________
(თანამდებობა) (სახელი,გვარი)
შეადგინეს ეს ოქმი, საბუთების, ფულის და ფასეულობების აღმოჩენაზე საავიაციო შემთხვევის ადგილზე, რომელიც შეემთხვა საჰაერო ხომალდს____________________________
(სხ-ის სახეობა, ტიპი, ამოსაცნობი ნიშანი)
_________________________________________________________________________________
(შემთხვევის ადგილი, თარიღი)
N
საფუთავის საერთო მდგომარეობა
კუთვნილება (სახელი, გვარი)
დასახელება და მდგომარეობა (დამწვარია, დამსხვრეულია და ა.შ.)
საბუთები (სერია, N)
ფასეულობები (ცალი)
ფული შემდეგ კუპიურებში (ვალუტის დასახელება და კუპიური)
1
2
3
4
5
6
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
ოქმი უნდა გაფორმდეს კომპიუტერულად და მას
თან უნდა ერთვოდეს ხელნაწერის ორიგინალი
კომისიის წევრები
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
______________ ___________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
საგამოძიებლო ორგანოს
წარმომადგენელი
____________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N17
სპეციალისტის მოხსენება
__________________
(შედგენის თარიღი)
სპეციალისტის გვარი, სახელი ______________________________________________________
სამუშაო ადგილი, თანამდებობა, ტელეფონი (ბინის ან სამსახურის)_____________________
__________________________________________________________________________________
მოკვლევაში მონაწილეობის სტატუსი ______________________________________________
(კომისიის წევრი, ექსპერტი, მოწვეული სპეციალისტი)
მოხსენება
სპეციალისტის ხელმოწერა
_____________ ____________
სახელი, გვარი ხელმოწერა
დანართი N18
საერთო დანიშნულების ნივთები
პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა;
მომკვლევის სამკერდე ნიშანი;
ხელზე დასამაგრებელი ლენტა ან სპეციფიური კურტკა;
შესაბამისი დოკუმენტაცია (ნორმატიული დოკუმენტები, საავიაციო შემთხვევებისა და
ინციდენტების მოკვლევის წესები, საკონტროლო ჩამონათვალი, მოხსენების ფორმები და
სხვა);
თანხის რაღაც რაოდენობა გაუთვალისწინებელი შემთხვევებისათვის.
ადგილმდებარეობის დასათვალიერებლად საჭირო ნივთები
შემთხვევის ადგილის მსხვილმასშტაბიანი რუქა;
მაგნიტური კომპასი;
ადგილმდებარეობის განსაზღვრის გლობალური სისტემის მიმღები;
გადაღების ლაზერული მოწყობილობა;
კლინომეტრი;
სანავიგაციო გამომთვლელი, ტრანსპორტირი და ცირკული;
არანაკლებ 20 მეტრი სიგრძის რულეტკა და 30 სანტიმეტრიანი სახაზავი;
თოკი 50-დან 300 მეტრამდე.
მონიშვნისათვის საჭირო ნივთები
იარლიყები, მისაბმელი და თვითმწებადი ბირკები;
მოსანიშნი დროშები და სარყეები;
საწერი ქაღალდი, ე.წ. „მილიმეტროვკა”, რვეულები წყალგაუმტარი ყდებით და ჩამკეტიანი
საქაღალდე;
საწერი კალმები, ფანქრები, ფლომასტერები, წყალგამძლე ცარცი და მარკერები.
სინჯების ასაღებად საჭირო ხელსაწყოები
წყალგაუმტარი ჯიბის ფანარი სათადარიგო ელემენტებითა და ნათურებით;
საშუალო ზომის მაგნიტი;
უნივერსალური დანა;
სათვალიერო სარკე;
ათმაგად გამადიდებელი შუშა;
ანტისტატიკური კონტეინერების კრებული (ელექტრო მოწყობილობების
ნაწილებისათვის) და სტერილური ბოთლები (საავიაციო საწვავისა და ზეთის
სინჯებისათვის, ასევე პათოლოგიური ხსნარებისა და ნაწილაკებისათვის);
სიფონები;
სხვადასხვა ზომის პლასტიკური ყუთები და ნაჭრები;
სკოჩი.
სხვადასხვა
პირველადი სამედიცინო დახმარების აფთიაქი;
ხელთათმანები, დამცავი კომბინიზონი, კასკა, სათვალე და სახის ნიღაბი;
ბიოლოგიური საფრთხისაგან დამცავი ტანსაცმელი და ხელსაწყოები;
საჰაერო ხომალდის მოდელი;
ფოტოაპარატი;
ვიდეოკამერა;
დურბინტი ჩადგმული კომპასითა და მანძილმზომი ხელსაწყოთი;
პატარა ჩამწერი მაგნიტაფონი სათადარიგო კასეტებითა და ელემენტებით;
მობილური ტელეფონი ან რადიოსადგური სათადარიგო ელემენტებით;
პერსონალური კომპიუტერი, ფაქსი.