„საქართველოს პარლამენტის 2019 წლის საშემოდგომო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა“

l,JdJ60l3CR0U ilmJ360bJ ttjrt6cn3gqnb 3rt6q,r0g6gb $.:60or6oq6g6or bsjr6o63q,oU Jl6q,$g66ob 2019 $q,oU lj)0g0<.rqr6ar0cr l-tSLtool.tor3ol.t 6ror3q,otlSo630gq, b; jrt6o63q,r'rl-r 0oDg6albob 3$o6ts30o jfu pgOoom bsjOo$obob Or'r3q,g3rqnr6 5366.:l-r. sOrlrr$, j3gg$$o r6bg0pq,o p0<n$33gX6ob Arq;grq',obgobCboo, 09b.>dq,3b1q'or brjl6o6gq,t'rlr Ayrrq,$C6ob Lr.: j.l6o6gqx'rb 0orr3r6r'rbol.r 0o96 q)rA)OCboo $.:63q6obci.t lt3r6o60qr36q,rn o6o0oJ$o3Cbo, 6o0q1bog lltbpq,o .:6 ;6ob or;6qrr6orgq, 3.:6o6ts90<'rj0gqrgboon brj0o;6<nbolr Or't3q13tqntb 596010o. <Dbr:r.rxr: 85 A3- &fu0ogri-0o6ob6t6o J {,'{g/ Or8g3r 0,:bgrdX ,,07 2/)81' p08 tg N 34297 30.08.2019 / lrJdJ16mACqmL am$.6mlnb aJGJJ'6AXqClJ NlAl?l 2019 $q,ol, 3C ragoboo j.o$oqoUo ltjr6or3Xq,r'rb Jr6q,r0966ob 2019 $q,ob botg0r,tq.o0t'l0o ltgltoobo6ob 6ror3rq,oli$o6gbgq,o brjr6o3ggerb 0orr36obob 3r6o60g0oj09qrgbocno b,:j0orbobob 0<'r3q,g6spor6o 6966olt brjr6o63q,ob Jr6q,rAC66tso $st6qg6g6ob orsoOs$g ,,Lrjr6o69q,erli Eo,l36obob IrO6UCOU6,ob, Sgq,Sbr0erboqgbobr qrr l-rr j0o,:6obob $gbob 0gbrbXb" brjr6ot3gq,rnlr 3.:6o6otr 0X-5 Ogbq,oll "b" $3J36j$obr qr.: lnjs6o69q'erb Jrt6q'$g66otr 6CbE,lsAC6OoL aC-100 0gbq,ob Jo639q,o J36i6ob EXl-t.rbr0obrqr: r) 6o$or63bgq, oj63b brj.:6copq'ol-r Jr6q'r036$ob 2019 $qnb br0g0r.rqr6r'r0cr bgbool-ror3otr 6ror3rqrob$o69bgqo tr.lj.>5orpq,ob 0orr3t6obob 3r6r'r60g0oj0gqrgboom brj0o.l6obob or$qrr6orgq,o 0o3q,33rqror6o 6g60c q.or $rdrgqr6o6r'rb ttrjrt6or3gq,r'rb Jr6q,.>E36$l-t. 0) bsjr6orpq,erb Jr6q,s0g66ob 2019 $q,ob llBX0erqr6rn0rn trSboobo8ol-t 6scn3rq,olr$o63b3q,o lt jr6or33q,otr 0orr36obolr 3r6er6ts36r'tj0Sqrgbooro L 2 br j0or6crbolr 6r.r3q,93rqror6o p60oll tgbtrryq,gbob 3o6g6crq,o 5r6rber66ogq,r'rb tttjr6or33q,rnb 0orr36obob brJr6q,JAC6Oo 6Q%rbAr. J630o9{6-0o6obg6o ArqAtr brb6,rd5 'I 1 საქართველოს პარლამენტის 2019 წლის საშემოდგომო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა N კანონპროექტის დასახელება კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობის დასაბუთება და კანონპროექტის მოკლე აღწერა ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის მიღებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრების შესახებ თუ კანონპროექტი გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორემ მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდ ან და ითვალისწინებს ევროკავშირის კანონმდებლობასთა ნ დაახლოებას, მითითება აღნიშნულის შესახებ 2 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 1. „ნარჩენების იმპორტის, ექსპორტისა და ტრანზიტის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ქვეყანაში ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვის (იმპორტი, ექსპორტი და ტრანზიტი) მარეგულირებელი ,,ნარჩენების იმპორტის, ექსპორტის და ტრანზიტის შესახებ" საქართველოს 1995 წლის კანონი მოძველებულია, საჭიროებს გადახედვას, მრავალი საკითხის დაზუსტებას და არსებულ რეალიებთან შესაბამისობაში მოყვანას. მასში სრულად არ არის ასახული „სახიფათო ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვასა და მათ განთავსებაზე კონტროლის შესახებ“ ბაზელის კონვენციით (შემდგომში - ბაზელის კონვენცია) გათვალისწინებული ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვასთან დაკავშირებული არაერთი საკითხი (მაგალითად, გადაზიდვის შეტყობინებისა და ინფორმირების პროცედურები). კანონპროექტის მიზანია, ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვებთან დაკავშირებით ეროვნული კანონმდებლობის სრულყოფა, ბაზელის კონვენციასთან შესაბამისობაში მოყვანა და მასში კონვენციის მოთხოვნების სრულად ასახვა. ასევე, ნარჩენების იმპორტის, ექსპორტის და ტრანზიტის პირობების, პროცედურების და კონტროლის მექანიზმების შემოღება ბაზელის კონვენციისა და საერთაშორისო საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად. კანონი ვრცელდება ყველა სახის ნარჩენზე, რომელიც კვეთს საქართველოს საზღვარს (იმპორტი, ექსპორტი ან ტრანზიტი). კერძოდ, ის ვრცელდება ბაზელის კონვენციით კონტროლირებად სახიფათო ნარჩენებზე და ასევე უზრუნველყოფს ისეთი ნარჩენების კონტროლის მექანიზმს, რომლებიც ბაზელის კონვენციით არ კონტროლდება. სხვა საერთაშორისო კონვენციების კონტროლს დაქვემდებარებული ნარჩენები ამოღებულია ამ კანონის რეგულირების სფეროდან. კანონპროექტის თანახმად, ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვის სფეროში უფლებამოსილი ორგანოები იქნებიან: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო (რომელიც არის ბაზელის კონვენციის დანიშნული ეროვნული ორგანო და პასუხისმგებელია სახიფათო და სხვა ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვების შესახებ განაცხადისა და მასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ინფორმაციის მიღებასა და ამ განაცხადზე გადაწყვეტილების მიღებაზე) და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 3 2. „სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მმართველობის სფეროში შემავალი სსიპ - შემოსავლების სამსახური, რომელიც ახორციელებს ნარჩენების ტრანსსასაზღვრო გადაზიდვების საბაჟო კონტროლს. კანონპროექტით განისაზღვრება იმპორტისთვის აკრძალული და დაშვებული ნარჩენები, კერძოდ, აიკრძალება სახიფათო ნარჩენების იმპორტი, ასევე, არასახიფათო ნარჩენების იმპორტი განთავსების და შუალედური აღდგენის მიზნით, ხოლო საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრება იმ ნარჩენების ნუსხა, რომელთა იმპორტიც დაიშვება. კანონპროექტი ასევე განსაზღვრავს ექსპორტისთვის აკრძალულ და დაშვებულ ნარჩენებს კერძოდ, აკრძალულია სახიფათო ნარჩენების ექსპორტი, თუ იმპორტის ქვეყანა არ არის ბაზელის კონვენციის მხარე ან ოფიციალურად კრძალავს ასეთი ნარჩენების იმპორტს ან არ გაუცია თანხმობა კონკრეტული ნარჩენების იმპორტზე. ამასთან, ექსპორტისთვის დაშვებული ნარჩენების ნუსხა ასევე დადგინდება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. კანონპროექტით დგინდება ნარჩენების ტრანზიტთან დაკავშირებული აკრძალვები, კერძოდ, აიკრძალება სახიფათო ნარჩენების ტრანზიტი, ხოლო ტრანზიტისთვის დაშვებული ნარჩენების ნუსხა აგრეთვე განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. კანონპროექტის მომზადება განპიროებებულია იმ გარემოებით, რომ სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსში დაზუსტდეს და დარეგულირდეს გარკვეული საკითხები, კერძოდ: • ზოგიერთი ტერმინი; • ბიზნესოპერატორების აღიარებასთან დაკავშირებული საკითხი; • ვეტერინარიის სფეროში ბიზნესოპერატორის ვალდებულებები; • „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს 2017 წლის 15 ნოემბერის N1367-Iს კანონის მიღების შედეგად, რეგულირებად აკადემიურ უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამად განისაზღვრა ვეტერინარია, შესაბამისად, მიზანშეწონილია, ეს საკითხი ასისახოს სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსშიც; • კოდექსით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისა და პასუხისმგებლობის ზომებთან დაკავშირებული საკითხები; კანონპროექტის გამომდინარეობს მიხედვით, მცირე ბიზნესის სტატუსისთვის გათვალისწინებული შეღავათებით შესაძლოა ისარგებლოს იმ ბიზნესოპერატორმაც, რომლის წლიური ბრუნვა აღემატება 200 000 ლარს, იმ შემთხვევაში, თუ აქვს დღგ-სგან 4 • ადმინისტრაციული სამართალდაღრვევის ოქმის ჩაბარებასთან დაკავშირებული საკითხი. კანონპროექტის მომზადება განაპირობა იმ გარემოებამ, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსში შეტანილი ცვლილებების შემდეგ, მეწარმე სუბიექტები აღარ არიან ვალდებულები საგადასახადო უწყებაში წარადგინონ წლიური საგადასახადო დეკლარაციები, რის გამოც, სსიპ- შემოსავლების სამსახური მოკლებულია შესაძლებლობას, დაადგინოს პირის წლიური ბრუნვის ოდენობა. შესაბამისად, სახელმწიფო კონტროლის განხორციელებისა და საჯარიმო სანქციების გამოყენების დროს, სსიპ - სურსათის ეროვნული სააგენტო აღარ ფლობს აღნიშნულ ინფორმაციას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აუცილებელია სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსში ცვლილებების შეტანა და მცირე ბიზნესის სტატუსის სხვაგვარი რეგულირება. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს 2017 წლის 15 ნოემბერის N1367-Iს კანონის თანახმად, რეგულირებად აკადემიურ უმაღლეს საგანმანათლებლო პროგრამად განისაზღვრა ვეტერინარია. რეგულირებადი პროფესიების ჩამონათვალი უნდა დადგინდეს მხოლოდ კანონით, სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსის მოქმედი რედაქცია არ არეგულირებს აღნიშნულ საკითხს, შესაბამისად, კანონპროექტის მიღებით განისაზღვრება შესაბამისი ტერმინები, რეგულირებადი პროფესიები და მისი მარეგულირებელი ორგანო. კოდექსში შეტანილი ცვლილებით დაზუსტდება და დარეგულირდება კოდექსით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისა და პასუხისმგებლობის ზომებთან დაკავშირებული საკითხები. კანონპროექტი შექმნის ცხოველთა კეთილდღეობასთან დაკავშირებული საქმიანობის განვითარებისათვის ეფექტიან და ხელსაყრელ სამართლებრივ საფუძვლებს, ვინაიდან „სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსში“ ცხოველთა კეთილდღეობასთან დაკავშირებული საქმიანობის კერძოდ, მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით კანონის პირველი მუხლის მე-17 ნაწილით გათვალისწინებული 182 მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის, მე-20 ნაწილით გათვალისწინებული 22-ე მუხლის „ბ.გ“ ქვეპუნქტის და 38-ე ნაწილით გათვალისწინებული 66-ე მუხლის მე-5 ნაწილის ამოქმედების გათავისუფლებული ბრუნვაც და დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 200 000 ლარს არ აღემატება. ზემოაღნიშნული პირების მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში „სურსათის/ცხოველი ს საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსი“-თ დადგენილი იქნება უფრო დაბალი სანქცია და აქედან გამომდინარე, აღნიშნულმა კანონპროექტმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე, ამასთან კანონპროექტის მიღება გავლენას არ 5 3. „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 4. „წყლის რესურსების მართვის შესახებ“ ვადად განსაზღვრული არის 2020 წლის პირველი იანვარი, მაშინ, როცა „ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების“ (DCFTA -ის თავი 4, სანიტარული და ფიტოსანიტარული ზომები, დანართი XI ბ) თანახმად, საქართველოს მიერ უნდა განხორციელდეს სანიტარიული და ფიტოსანიტარიული სფეროების მარეგულირებელი კანონმდებლობის დაახლოება ევროკავშირის კანონმდებლობასთან, რომლის შესაბამისად ცხოველთა კეთილდღეობაზე მიახლოების პროგრამით ნორმატიული აქტების მომზადება გათვალისწინებულია 2022-2023 წლებისთვის და იმპლემენტაციისათვის გარდამავალ პერიოდად საჭიროა სულ მცირე 2 წელი. აღნიშნული პერიოდების თანხვედრა და შესაბამისი ნორმატიული აქტების მიღება მოხსნის ყველა იმ პრობლემას, რაც შეიძლება წარმოქმნას შესაბამისი ნორმატიული აქტების არ არსებობამ. კანონპროექტის მომზადების მიზეზი და აუცილებლობაა ის გარემოება, რომ ქვეყნის ეკონომიკის პრიორიტეტულ დარგებს შორის, მეღვინეობა, დღეს უკვე, სახელმწიფოს მიერ ერთმნიშვნელოვნადაა გამოკვეთილი. კონკურენტუნარიანი ყურძნისეული წარმოშობის ალკოჰოლიანი სასმლის წარმოებისა და რეალიზაციისათვის აუცილებელია ადგილობრივი და საერთაშორისო ბაზრების მოთხოვნათა გათვალისწინება და შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზის დახვეწა. კანონპროექტის მომზადების ინიციატივა მომდინარეობს მეღვინეობის სფეროში მოღვაწე კერძო სექტორის წარმომადგენლებისაგან, რომელიც გულისხმობს კანონის რეგულირების ობიექტად ახალი პროდუქტის განსაზღვრას როგორიცაა - „ღვინის ბაზაზე დამზადებული ალკოჰოლიანი სასმელი“ და კანონში არსებული ღვინის კატეგორიებისათვის, ახალი კატეგორიის დამატებას - როგორიცაა „დეალკოჰოლიზებული ღვინო“. ზემოაღნიშნული დასახელების პროდუქტები თავისი მახასიათებლებით განსხვავდება კანონით რეგულირებული ობიექტებისაგან და სამომხმარებლო ბაზარზე მათი არსებობა საჭიროს ხდის მათი წარმოებისა და რეალიზაციის წესების საკანონმდებლო რეგულირებას, რაც შემდგომში ხელს შეუწყობს ქართველი მეწარმეების საქმიანობასა და ბიზნესის განვითარებას. დღეისათვის მოქმედი „წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით, რომელიც საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული იქნა 1997 წლის 16 ოქტომბერს, ფაქტიურად არ რეგულირდება წყლის ბუნებრივი რესურსების მართვასთან, მოახდენს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის მიღება დაკავშირებული გამომდინარეობს 6 (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 5. „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა აგრეთვე წყლის ობიექტებით სარგებლობასთან და განკარგვასთან დაკავშირებული საკითხები. დღეისათვის წყლის რესურსების მართვა ხდება ცენტრალიზებულად და არა ამა თუ იმ წყლის ობიექტის გეოგრაფიულ საზღვრებში - მდინარის აუზის/სააუზო უბნის დონეზე, რაც შეუძლებელს ხდის წყლის რესურსების მდგრად გამოყენებას. ალტერნატივას წარმოადგენს სააუზო მართვის მოდელი, რომელიც გულისხმობს ინტეგრირებულ მიდგომას და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნების გამოცდილებიდან გამომდინარე, უზრუნველყოფს წყლის რესურსების მდგრად გამოყენებას. აგრეთვე, სამართლებრივი რეგულირების მიღმა არის დარჩენილი წყლის რესურსების დაცვისა და წყლით რაციონალური სარგებლობის თვალსაზრისით ისეთი მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორებიც არის წყალსარგებლობის მთელი რიგი ფორმები (მათ შორის ზედაპირული წყლის ობიექტებიდან წყალაღება), ჩამდინარე წყლებით წყლის ობიექტების დაბინძურება (წყალჩაშვება) და სხვა. კანონის მიზანია წყლის რესურსების ინტეგრირებული მართვის პრინციპების შესაბამისად და ადამიანის ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო გარემოს შექმნისთვის, შიდა ზედაპირული წყლების, გარდამავალი წყლების, სანაპირო წყლების და მიწისქვეშა წყლების დაცვისა და მდგრადი გამოყენებისთვის ძირითადი საფუძვლების ჩამოყალიბება. იქნება სააუზო მართვის დანერგვისათვის ავალდებულო ინსტიტუციურ ცვლილებების გატარებისთვის (საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შესაბამისი სამსახურების გაძლიერება) აუცილებელი ხარჯების გამოყოფასთან. მდინარეთა სააუზო მართვის გეგმების ამოქმედების შემდგომ, აუცილებელი ხარჯების ოდენობა დამოკიდებული იქნება აღნიშნული გეგმებით დადგენილი ღონისძიებების ხასიათსა და მასშტაბზე. კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია იმ კანონპროექტის არ გამომდინარეობს გარემოებით, რომ უზრუნველყოფილი იქნეს საქართველოს „წითელი მიღება ნუსხით“ დაცული სახეობების ბუნებრივი გარემოდან ამოღების თაობაზე არ მოახდენს 7 კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მთავრობის განკარგულებების შესრულების მდგომარეობის კონტროლის მექანიზმების გაუმჯობესება. გარდა აღნიშნულისა, დარეგულირდება ასევე სამართალდარღვევის გამოვლენის დროს აღმოჩენილი მოპოვებული თევზის და წყლის სხვა ცოცხალი ორგანიზმების ცოცხლად ამოღების შემთხვევაში მათი ბუნებრივ გარემოში დაბრუნების, სათანადო ლიცენზიის გარეშე წიაღით სარგებლობისას, სამართალდარღვევის ობიექტის (ან/და სატრანსპორტო საშუალების) ჩამორთმევის და სამართალდამრღვევისთვის, საქმის განხილვამდე იარაღის დროებით ჩამორთმევის საკითხი. აღსანიშნავია, რომ ოზონდამშლელი ნივთიერებების იმპორტის, ექსპორტის, რეექსპორტის და ტრანზიტის სანებართვო პირობების დარღვევის, ნებართვის გარეშე ოზონდამშლელი ნივთიერებების იმპორტის, ექსპორტის, რეექსპორტისა და ტრანზიტის, ასევე აკრძალული ოზონდამშლელი ნივთიერებების იმპორტი, ექსპორტის, რეექსპორტის ან ტრანზიტისთვის, კოდექსის მოქმედი რედაქციით, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმს ადგენს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი დაწესებულების უფლებამოსილი პირი. ვინაიდან, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა გამომდინარეობს იმპორტის, ექსპორტის, რეექსპორტის და ტრანზიტის რეჟიმების დარღვევისას, აღნიშნული სცილდება სამინისტროს კომპეტენციას და მიზანშეწონილია, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 239-ე მუხლის მე-3 და მე-19 ნაწილებიც შესაბამისობაში იქნას მოყვანილი. ასევე, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 77-ე მუხლის პირველი ნაწილისა (რაც გულისხმობს დარღვევას ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების წყაროების და მათ მიერ გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა ინვენტარიზაციის ტექნიკური ანგარიშის უქონლობას) და 823 მუხლის (რაც გულისხმობს მაცივარაგენტზე მომუშავე მოწყობილობის მომსახურების სარეგისტრაციო ჟურნალის ფორმისა და ანგარიშგების წარმოების ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნების დარღვევა) დარღვევა არ საჭიროებს ადმინისტრაციულ გამოკვლევას და მიზანშეწონილია, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის შესაბამისი თანამშრომელი უფლებამოსილი იყოს ადგილზე განიხილოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმე და სამართალდამრღვევს გავლენას სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. 8 6. „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ ადგილზევე შეუფარდოს სანქცია. ასევე, კანონის პროექტი ითვალისწინებს არალეგალური, არადეკლარირებული და დაურეგულირებელი (IUU) თევზჭერის წინააღმდეგ ზომების გატარებას, მიზნად ისახავს დროშის სახელმწიფოს როლის გაძლიერებას და უზრუნველყოფს სახელმწიფოს კონტროლის გააძლიერებას საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართული თევზსაჭერი გემების მიმართ, საერთაშორისო ნორმებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად. მომზადდა საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტი, რომლითაც განისაზღვრება თევზსაჭერი გემების ვალდებულებები და სახელმწიფო ორგანოების უფლებამოსილება, ასევე დგინდება, რომ წესით დადგენილი მოთხოვნების, თევზჭერის ჟურნალის წარმოების წესის დარღვევა, ასევე მონაცემთა არასწორი შეტანა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ადმინისტრაციულ სამართალდადრღვევათა კოდექსს დაემატება მუხლი, რომლის თანახმად, საერთაშორისო ნაოსნობაში ჩართული საქართველოს დროშის ქვეშ მცურავი თევზსაჭერი გემის მიერ არალეგალური, არადეკლარირებული და დაურეგულირებელი (IUU) თევზჭერის მარეგულირებელი კანონმდებლობის კონკრეტულ მოთხოვნათა დარღვევა გამოიწვევს დაჯარიმებას 3000 ლარით, ხოლო უფრო მძიმე დარღვევები 300 000 ლარით. იგივე ქმედების განმეორებით ჩადენა გამოიწვევს ჯარიმის გაორმაგებას. ზემოაღნიშნული მუხლით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისთვის ადმინისტრაციული სახდელის დადების უფლება ექნება საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს. ადმინისტრაციული სახდელის დადება მოხდება ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შეუდგენლად, ვინაიდან, აღნიშნული მუხლის სამართალდამრღვევი პირი, როგორც წესი იმყოფება საქართველოს ფარგლებს გარეთ, შესაბამისად, მისთვის ოქმის ჩაბარება ვერ მოხდება. კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ უზრუნველყოფილი იქნეს წიაღით (რომელიც „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, საქართველოს ეროვნულ სიმდიდრეს წარმოადგენს და არის სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ) კანონიერი სარგებლობა. შესაბამისად, კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 9 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 7. „ნარჩენების მართვის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ მიზანშეწონილია, რომ სათანადო ლიცენზიის გარეშე წიაღით სარგებლობისთვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ეკისრებოდეს არა მხოლოდ ფიზიკურ პირს, არამედ იურიდიულ პირსაც. შესაბამისად, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 299-ე მუხლს საჭიროა დაემატოს შესაბამისი „შენიშვნა“, რომლის მიხედვითაც პასუხისმგებლობა დაეკისრება ასევე, იურიდიულ პირსაც და სასჯელის სახით განისაზღვრება ჯარიმა, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა ან ლიკვიდაციითა და ჯარიმით. გარდა ამისა, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-300 მუხლი წარმოადგენ პრეიუდიციულ ნორმას, კერძოდ თევზჭერა ელექტროდენით, ელექტროშოკის აპარატით ან სხვა აკრძალული იარაღით, ასაფეთქებელი ან მომწამლავი ნივთიერებით, თევზის ან წყლის სხვა ცოცხალი ორგანიზმის მასობრივი განადგურების სხვა საშუალებით, ან 100 ტონის ან მასზე ნაკლები საერთო ტევადობის, 8 მეტრზე მეტი სიგრძის ან 100 ტონაზე მეტი საერთო ტევადობის წყლის სატრანსპორტო საშუალებიდან თევზსარეწი იარაღით თევზის ან წყლის სხვა ცოცხალი ორგანიზმის უკანონოდ მოპოვება, ან საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი თევზის ან წყლის სხვა ცოცხალი ორგანიზმის მოპოვება წარმოადგენს სისხლისსამართლებრივად დასჯად ქმედებას (დანაშაულს) მხოლოდ ასეთივე დარღვევისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემდგომ. აღსანიშნავია, რომ კანონის მოქმედი რედაქცია ვერ უზრუნველყოფს შემაკავებელ ეფექტს და საჭიროებს გამკაცრებას, გამომდინარე მისი ქმედების სიმძიმიდან. ამგვარად მიზანშეწონილია, მე-300 მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული ქმედების დამატებითი შემადგენლობებისა, ელექტროდენით, ელექტროშოკის აპარატით განხორციელებული თევზჭერა პირდაპირ დაკვალიფიცირდეს სისხლის სამართლებრივ დანაშაულად. კანონპროექტის მომზადების მიზანს წარმოადგენს „ნარჩენების მართვის კოდექსის“ მე-3 მუხლით განსაზღვრულ ტერმინთა განმარტებებთან კოდექსის 33-ე მუხლის შესაბამისობაში მოყვანა და რედაქციული დახვეწა. კერძოდ, კოდექსის 33-ე მუხლი განსაზღვრავს შლამისებრი ნარჩენი ნივთიერებებით-ფეკალური მასებით ან კანალიზაციის ნარჩენებით ტერიტორიის დაბინძურებისთვის ადმინისტრაციულ სანქციებს, მაშინ როდესაც კოდექსის მე-3 მუხლში, „შლამისებრი ნარჩენები“ არ არის ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 10 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 8. „სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 9. „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) განმარტებული. შესაბამისად, მიზანშეწონილია აღნიშნული ხარვეზის გასწორება. გარდა აღნიშნულისა, კოდექსის 34-ე მუხლის მოქმედი რედაქცია განსაზღვრავს ცხოველის სხეულის ნარჩენით გარემოს დაბინძურებისთვის შესაბამის სანქციებს, თუმცა არ არის განსაზღვრული ცხოველის სისხლით გარემოს დაბინძურებისთვისა და სამეწარმეო საქმიანობის შედეგად წარმოქმნილი ცხოველური ნარჩენების არადანიშნულების კონტეინერში (მათ შორის, მუნიციპალური არასახიფათო ნარჩენების კონტეინერში) მოთავსების შემთხვევაში შესაბამისი სანქციები. შესაბამისად მიზანშეწონილია, კოდექსის 34-ე მუხლს დაემატოს შესაბამისი ნაწილები. კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ სასოფლოსამეურნეო კოოპერატივების განვითარების მხარდამჭერი პროგრამების, ერთიანი აგროპროექტების, სოფლის განვითარებისკენ მიმართული სახელმწიფო პროგრამების განმახორციელებლად განისაზღვრა ა(ა)იპ სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარების სააგენტო. შესაბამისად, კანონპროექტის მიზანია სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების საქმიანობასთან დაკავშირებული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი საკითხების მოწესრიგება. კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ 2015 წლის 1 ივნისამდე დაწყებული საქმიანობებისთვის, რომლებსაც არა აქვს გარემოზე ზემოქმედების ნებართვა ან მიმდინარე საქმიანობის გაგრძელების შესახებ გადაწყვეტილება, მიმდინარე საქმიანობის გაგრძელების უფლების მისაღებად კოდექსით დადგენილი ვადა (2019 წლის 1 ივნისი) ამოიწურა. კერძოდ, საქმიანობის განმახორციელებელი ვალდებული იყო მიმდინარე საქმიანობის გაგრძელების უფლების მისაღებად სამინისტროსთვის მოემართა 2019 წლის 1 ივნისამდე, თუმცა კომპანიებმა ვერ მოახერხეს აღნიშნულ ვადაში დოკუმენტაციის სამინისტროში წარმოდგენა. შესაბამისად აუცილებელია შესაბამისი პროცედურების დაცვით მიმდინარე საქმიანობებს მიეცეთ შესაძლებლობა, მოექცნენ სამართლებრივ ჩარჩოებში. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 11 10. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასევე, კოდექსის ამოქმედების შემდგომ, პრაქტიკაში გამოვლინდა რიგი პროცედურული ხარვეზები და ტერმინოლოგიური შეუსაბამობები, რაც დაზუსტებას საჭიროებს. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს 2007 წლის 11 ივლისის კანონმა მოაწესრიგა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისებისა და მიწის ბაზრის განვითარების საკითხი. აღნიშნული საკანონმდებლო აქტის მიღებით სახელმწიფომ აღიარა ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის საკუთრების უფლება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ იმ მიწის ნაკვეთებზე, რომლებიც თვითნებურად იყო დაკავებული აღნიშნული პირების მიერ ამავე კანონის ამოქმედებამდე - 2007 წლამდე. აღნიშნული კანონის შესაბამისად, საკუთრების უფლების აღიარებას დაექვემდებარა სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებიც, რომლებიც დაკავებულია ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის მიერ, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა შესაძლებელია სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს დასკვნის შესაბამისად და რომელთა სახელმწიფო ტყის ფონდიდან ამორიცხვა ხელს არ შეუშლის სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვისა და დაცვის განხორციელებას. აღნიშნული საკანონმდებლო ჩანაწერი ბუნდოვანია და იძლევა მრავალგვარი ინტერპრეტაციის საშუალებას, რაც პრაქტიკაში წარმოშობს მთელ რიგ პრობლემებს. ტყის ფონდის მართვის ორგანოში შემოდის ათეულობით განაცხადი სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე, ხოლო კონკრეტული კრიტერიუმების არ არსებობის გამო რთულია შეფასება ტყის ფონდის ამა თუ იმ ფართობზე კერძო პირის საკუთრების უფლების აღიარება შესაბამისობაში იქნება თუ არა მოცემული კანონის მოთხოვნასთან - ხელი შეეშლება თუ არა სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვისა და დაცვის განხორციელებას. ამგვარი საკანონმდებლო ხარვეზის აღმოფხვრის მიზნით, რათა ერთის მხრივ, არ შეილახოს კერძო პირთა ინტერესი, ხოლო მეორე მხრივ, დაუსაბუთებულად არ მოხდეს სახელმწიფო ტყის ფონდის კორექტირება, კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 12 11. „თუშეთის, ბაწარაბაბანეურის, ლაგოდეხისა და ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 12. „იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ ჩამოყალიბდება კონკრეტული კრიტერიუმები, რომელთა არსებობის პირობებშიც სახელმწიფო ტყის ფონდი დაექვემდებარება კორექტირებას და მასზე მოხდება კერძო პირის საკუთრების უფლების აღიარება. სახელმწიფო ტყის ფონდზე საკუთრების უფლება აღიარებას დაექვემდებარება მხოლოდ სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვის ორგანოს დადებითი დასკვნის შეთხვევაში. კანონპროექტის მომზადება განაპირობა იმ გარემოებამ, რომ დასრულდა თუშეთის ეროვნული პარკის და თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალის დემარკაცია. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიების ფართობები, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. დაცული ტერიტორიის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა (საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ობიექტი, სასაფლაოები, სახელმწიფო და ადგილობრივი მნიშვნელობის გზები, საკულტო ნაგებობები, წყლის სათავე ნაგებობები და სხვა) და ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. ცვლილება უნდა შევიდეს კანონში და ჩაიწეროს თუშეთის სახელმწიფო ნაკრძალის და თუშეთის ეროვნული პარკის ახალი ფართობები და საზღვრის გეოგრაფიული კოორდინატები. კანონპროექტის მომზადება განაპირობა იმ გარემოებამ, რომ დასრულდა პრომეთეს მღვიმის ბუნების ძეგლის დემარკაცია. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიების ფართობები, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. ბუნების ძეგლის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა (ელექტროგადამცემი ხაზი). ცვლილება უნდა შევიდეს კანონში და ჩაიწეროს პრომეთეს მღვიმის ბუნების ძეგლის ახალი ფართობები და საზღვრის გეოგრაფიული კოორდინატები. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 13 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 13. „ერუშეთის ეროვნული პარკის შექმნისა და მართვის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ გადალახულ იქნას გარემოსა და ლანდშაფტის დაცვის, მდგრადი განვითარების, რეგიონული თუ სივრცითი დაგეგმვის სფეროებში არსებული გამოწვევები, ასევე შემცირდეს ბიოლოგიური და ლანდშაფტის მრავალფეროვნების წინაშე მდგომი საფრთხეები და გაძლიერდეს ბიოლოგიური და ლანდშაფტის მრავალფეროვნების სიცოცხლისუნარიანობა. კანონპროექტით იქმნება ახალი დაცული ტერიტორია - ერუშეთის ეროვნული პარკი, 11 385 ჰა ტერიტორიაზე, ახალციხის და ასპინძის მუნიციპალიტეტებში. ერუშეთის ეროვნული პარკის დაარსებით უზრუნველყოფილი იქნება აღნიშნულ ტერიტორიაზე არსებული მდიდარი ბიომრავალფეროვნების დაცვა. ასევე, დაცული ტერიტორიის შექმნა მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს რეგიონში ტურიზმის განვითარებას და ტრანსასაზღვრო თანამშრომლობის გაღრმავებას თურქეთის რესპუბლიკასთან. აქვე მხედველობაშია მისაღები, რომ ქვეყნის ეკონომიკური ზრდის პირობებში სწორედ დაცულმა ტერიტორიებმა უნდა უზრუნველყონ საქართველოს გამორჩეული ბუნებრივი მრავალფეროვნებისა და მოსახლეობისთვის ეკოლოგიურად უსაფრთხო გარემოს შენარჩუნება. შესაბამისად, ამ თვალსაზრისითაც, ბუნებრივი ტერიტორიების ტრანსფორმაციის შეჩერების, მათი სამეურნეო ზეწოლისაგან დაცვის მიზნით, დიდი მნიშვნელობა აქვს ახალი დაცული ტერიტორიების ჩამოყალიბებასა და არსებული დაცული ტერიტორიების გაფართოებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება დაკავშირებულია სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სახსრების გამოყოფასთან. კერძოდ, 2020 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოსაყოფი თანხა შეადგენს 506 000 ლარს. (მ.შ. შრომის ანაზღაურება186 000; (16 თანამშრომელი); საქონელი და მომსახურება -240 000; კაპიტალური ხარჯი80 000). რაც შეეხება შემდგომ წლებში გასაწევ ხარჯებს, სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ახალ თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურებისთვის, 14 14. „ფშავ-ხევსურეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 15. „სამრეწველო ემისიების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ გადალახულ იქნას გარემოსა და ლანდშაფტის დაცვის, მდგრადი განვითარების, რეგიონული თუ სივრცითი დაგეგმვის სფეროებში არსებული გამოწვევები, ასევე, შემცირდეს ბიოლოგიური და ლანდშაფტის მრავალფეროვნების წინაშე მდგომი საფრთხეები და გაძლიერდეს ბიოლოგიური და ლანდშაფტის მრავალფეროვნების სიცოცხლისუნარიანობა. გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის (kfw) მხარდაჭერით დასრულდა ფშავ-ხევსურეთის ეროვნული პარკის, როშკის ბუნების ძეგლის და ასის აღკვეთილის დემარკაცია. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიების ფართობები, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. დაცული ტერიტორიის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა (საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ობიექტი, სასაფლაოები, სახელმწიფო და ადგილობრივი მინიშვნელობის გზები, საკულტო ნაგებობები, წყლის სათავე ნაგებობები და სხვა) და ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. დღევანდელი გარემოსდაცვითი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს ინტეგრირებულ სანებართვო სისტემას. ამასთან გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით და შესაბამისად, მისი სავალდებულოდ გადახედვის მექანიზმები არ არსებობს. ასევე, არ არსებობს საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნოლოგიების დანერგვის ვალდებულება და კონკრეტული სტაციონარული წყაროებისთვის გაფრქვევის ზღვრული მნიშვნელობები. ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმება ითვალისწინებს ინტეგრირებული სანებართვო სისტემის, საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის (BAT) და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობების დაწესების ვალდებულებას. ამასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებით 2026 წლამდე გაწერილია ვადები როგორც ინტეგრირებული სანებართვო სისტემის, ასევე საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის (BAT) და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობების დაწესების კუთხით. ყოველწლიურად, საჭირო იქნება 186 000 ლარი. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 15 16. „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მიზანია სამრეწველო საქმიანობის შედეგად ატმოსფერულ ჰაერში, წყალსა და მიწაში ემისიების პრევენცია, შემცირება და კონტროლი, ასევე ნარჩენების წარმოქმნის პრევენცია. კანონპროექტი ითვალისწინებს ობიექტების რეგულირების ინტეგრირებულ მიდგომას, რაც მოიცავს ემისიებს ჰაერში, წყალსა და ნიადაგში, ნარჩენების წარმოქმნას, ნედლეულის გამოყენებას, ენერგოეფექტურობას, ხმაურს, ავარიების პრევენციასა და ექსპლუატაციის ადგილის აღდგენას ობიექტის საბოლოო დახურვის შემდგომ. ამასთან, ნებართვების გაცემა და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობები ეფუძნება შეთანხმებულ დასკვნებს საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის შესახებ და ევროპის კომისიის მიერ გამოქვეყნებულ საუკეთესო ხელმისაწვდომი ხერხების სახელმძღვანელო დოკუმენტებს. ინერგება გარემოსდაცვითი შემოწმებების განსხვავებული სისტემა, რომლის მიხედვით ობიექტების გარემოსდაცვითი რისკების შეფასების საფუძველზე უნდა განხორციელდეს ობიექტების სავალდებულო შემოწმების დანერგვა და არ უნდა აღემატებოდეს 1 წელიწადს ყველაზე მაღალი რისკის მქონე ობიექტებისათვის და 3 წელიწადს - ყველაზე დაბალი რისკის მქონე ობიექტებისათვის. კანონპროექტი ხელს შეუწყობს ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორეს მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას და მეორეს მხრივ, სწორი გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის სისტემის ჩამოყალიბებას, რაც ქვეყანაში ევროპულ სტანდარტებთან შესაბამისი გარემოსდაცვითი მმართველობის შექმნის ერთ-ერთ უმთავრეს წინაპირობას წარმოადგენს. კანონპროექტით, იქმნება მყარი სამართლებრივი საფუძველი არამხოლოდ მსხვილმასშტაბიანი სამუშაოების განმახორციელებელი კომპანიებისთვის, არამედ ყველა საწარმოსათვის, რომ გარემოსთვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენების შემთხვევაში, მათ განახორციელონ შესაბამისი სარემედიაციო ღონისძიებები და საქმიანობის განხორციელებამდე შექმნან მყარი ფინანსური გარანტიები, რომ თუკი ზიანი დადგება, მათ ჰქონდეთ სათანადო თანხები მობილიზებული ამ ზიანის მოკლე ვადაში აღმოსაფხვრელად. ამავდროულად, კანონპროექტის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანია, პირველ რიგში, გარემოზე ზიანის მიყენების პრევენციისა და შერბილების სამართლებრივი რეგულირება, რასაც დღეს მოქმედი კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 16 კანონმდებლობა არ არეგულირებს. კერძოდ, კანონპროექტით განისაზღვრება კონკრეტული ვალდებულებები საქმიანობის განმახორციელებელი პირისათვის, რომ მან უზრუნველყოს ზიანის პრევენცია/შერბილება, ამისათვის გაატაროს კონკრეტული ღონისძიებები, შეატყობინოს სამინისტროს სისტემაში შემავალ სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტს და გაატაროს ქმედითი ღონისძიებები იმისათვის, რომ ზიანი არ დადგეს და თავიდან იქნეს აცილებული. თუმცა, თუკი საქმიანობის შედეგად, გარემოზე ზიანის მიმყენებელი პირის უკანონო ქმედებით, გარემოს მაინც მიადგება მნიშვნელოვანი ზიანი, პირი ვალდებული იქნება შეასრულოს დამდგარი ზიანის სარემედიაციო ღონისძიებები, რომელიც გაწერილი იქნება ზიანის გამასწორებელი ღონისძიებების გეგმაში, რომელიც იქნება სახელმძღვანელო დოკუმენტი ზიანის მიყენებაზე პასუხისმგებელი პირისათვის. მსგავსი მიდგომა არსებობს ყველა ევროპულ ქვეყანაში. ამავდროულად, ამავე კანონპროექტით გათვალისწინებული გარემოსდაცვითი ზიანის ფონდის შექმნა, რომლის მიზანი იქნება ზიანის პრევენცია, გარემოს მდგომარეობის აღდგენა ასევე ისტორიულად დაზიანებული გარემოს მდგომარეობის გაუმჯობესება. 17 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო 17. „ენერგოეფექტურობის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2014 წლის 27 ივნისს, საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ხელი მოეწერა ასოცირების შესახებ შეთანხმებას, რომელიც ძალაში შევიდა 2016 წლის 1 ივლისს. ასოცირების შეთანხმების მიხედვით, საქართველომ ვალდებულება აიღო ხელი შეუწყოს ადგილობრივი კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობის (EU acquis) ძირითად ელემენტებთან ეტაპობრივ დაახლოებას. ამასთანავე, ასოცირების შეთანხმების პირობებიდან გამომდინარე, ენერგეტიკული კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების მიზნით, საქართველო 2016 წლის 14 ოქტომბრიდან ევროპის ენერგეტიკულ გაერთიანებას ხელშემკვრელი მხარის სტატუსით შეუერთდა. უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოს ევროპულ ენერგეტიკულ გაერთიანებაში გაწევრიანების პროტოკოლის თანახმად, საქართველო ვალდებულია ეროვნულ კანონმდებლობაში ასახოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეებისთვის ადაპტირებული „ევროპარლამენტისა და ევროპის საბჭოს 2012 წლის 25 ოქტომბერის 2012/27/EU დირექტივა ენერგოეფექტურობის შესახებ“. აღნიშნულით ხელი შეუწყოს ქვეყნის მასშტაბით ენერგოეფექტურობის ზრდას, ენერგიის დაზოგვის ხელშეწყობას ეკონომიკურად და ეკოლოგიურად გამართლებული გზებით. წინამდებარე კანონპროექტის ძირითადი მიზანია ქვეყნის ფარგლებში ენერგოეფექტურობის ხელშეწყობისა და განხორციელებისთვის საჭირო ღონისძიებების ზოგადი სამართლებრივი საფუძვლების განსაზღვრა ენერგეტიკული გაერთიანების მიერ დადგენილი მიზნის მიღწევის უზრუნველსაყოფად; ენერგიის დაზოგვის, ენერგიის მიწოდების უსაფრთხოებისა და ენერგო-დამოუკიდებლობის ამაღლება, აგრეთვე ენერგეტიკულ ბაზარზე ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესების წინაშე არსებული დაბრკოლებების მოხსნა, ენერგოეფექტურობის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის შემუშავების პროცესის ჩამოყალიბება; ენერგოეფექტურობის ვალდებულების სქემის ან/და ალტერნატიული კანონპტორქტი გამომდინარეობს ითვალისწინებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითრების სამინისტროს სტრუქტურაში ენერგოეფექტურობის დეპარტამენტის შექმნას. დეპარტამენტის შექმნა გულისხმობს დამატებით ყოველწლიურ საბიუჯეტოს ხარჯს დაახლოებით 374400 ლარის ოდენობით. 18 18. „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 19. „ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „რეგულირების საფასურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ პოლიტიკის ღონისძიებების ჩამოყალიბება რაც უზრუნველყოფს ენერგიის დანაზოგს; ქვეყანაში ენერგოეფექტურობის ღონისძიებების კოორდინაციისა და განხორციელებისთვის ენერგოეფექტურობის სააგენტოს ჩამოყალიბება; ენერგოეფექტურობის სამოქმედო გეგმის მიღების პროცედურის ჩამოყალიბება; მომხმარებელთა ბუნებრივი გაზის შიდა ქსელის გამართულობა უსაფრთხოების აუცილებელი პირობაა. აუცილებელია, რომ განისაზღვროს პასუხისმგებელი პირი, რომელიც უზრუნველყოფს მომხმარებლის შიდა ქსელის პერიოდულ შემოწმებას, ასევე, მის პირველად შემოწმებას, ვიდრე მომხმარებელი დაიწყებს ბუნებრივი გაზის მოხმარებას ახალ ობიექტზე, ასევე, უკვე მომარაგებულ ობიექტზე სიმძლავრის გაზრდის, ქსელის რეკონსტრუქციის ან შემოწმების ვადის გასვლის შემდეგ. კოდექსის 96-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აკრედიტაცია ნებაყოფლობითია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კანონით პირდაპირ არის განსაზღვრული მისი სავალდებულოობა. იმისათვის, რომ საცალო მომხმარებელთა შიდა ქსელი შემოწმდეს მხოლოდ აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოს მიერ, აუცილებელია, რომ კანონით პირდაპირ განისაზღვროს მისი სავალდებულოობა. აღნიშნული მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს შიდა ქსელის გაუმართაობის მიზეზით უბედური შემთხვევების პრევენციას. კანონის მოქმედი რედაქციით, ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიის მფლობელს მოპოვებული გაზის შენახვა კანონით რეგულირებად ოპერაციას წარმოადგენს, მიმდინარეობს ცვლილებების შემუშავება, იმისათვის, რომ ლიცენზიანტს შეეძლოს მესამე პირის გაზის შენახვაც. განისაზღვრება და დაზუსტდება სააგენტოს როლი და ფუნქციები ლიცენზიანტის მიერ მიწისქვეშა გაზსაცავის მშენებლობის გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში. ცვლილებები ითვალისწინებს რიგ შემთხვევაში ლიცენზიის გაცემის პირობების გამარტივებას და ამით დაინტერესებული პირების მოზიდვის ხელშეწყობას. განისაზღვრება გამონაკლისი შემთხვევები, რა დროსაც არ ხდება მოქმედი კანონით კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 19 გათვალისწინებული ტენდერის პროცედური გამოყენება. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 20. „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „იარაღის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „მკაცრი აღრიცხვის ფორმების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდგომში - კანონი) მოქმედი რედაქციის თანახმად, სახელმწიფო ქონების მართვასთან, განკარგვასთან და სარგებლობაში გადაცემასთან დაკავშირებულ ფუნქციებს ახორციელებს ორი ადმინისტრაციული ორგანო. კერძოდ, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის, არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის და მოძრავი ქონების, რომელიც არ წარმოადგენს კანონით გათვალისწინებულ სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეულ ან განსაკარგავად გადაცემულ მოძრავ ქონებას, მართვასთან/განკარგვასთან/სარგებლობაში გადაცემასთან დაკავშირებულ ფუნქციებს ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომ სამინისტრო) სისტემაში შემავალი სსიპ - სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო (შემდგომ - ქონების სააგენტო), ხოლო სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული და განსაკარგავად გადაცემული მოძრავი ქონების აღრიცხვასთან/შენახვასთან/შეფასებასთან და განკარგვასთან დაკავშირებული ფუნქციების განხორციელება წარმოადგენს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში შემავალი სსიპ - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს (შემდგომ - მომსახურების სააგენტო) უფლებამოსილებას. კანონპროექტი ითვალისწინებს ქონების სააგენტოსთან მომსახურების სააგენტოს შერწყმას და სახელმწიფო ქონებასთან დაკავშირებული, კანონით გათვალისწინებული ფუნქციების ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს კომპეტენციის ქვეშ მოქცევას, სახელმწიფო ქონების მართვასთან/განკარგვასთან/სარგებლობაში გადაცემასთან დაკავშირებული თვისობრივად ერთგვაროვანი ფუნქციების ოპტიმიზაციის საჭიროებიდან გამომდინარე. კანონპროექტი არ არ გამომდინარეობს იქონიებს გავლენას 2019-2022 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ვინაიდან სსიპ - სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს და სსიპ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ წარდგენილი საშუალოვადიანი სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ასიგნებები გაერთიანდება. 20 ერთად) საქართველოს კანონმდებლობა არ იცნობს დასახელების ტერიტორიული ტყის, ასევე, ყოფილი საკოლმეურნეო და საბჭოთა მეურნეობის ტყეების მიწების დეფინიციას, რისი გათვალისწინებითაც, კანონპროექტი ითვალისწინებს მის ამოღებას კანონიდან. ამავე მიზეზით, კანონიდან ამოღებულ უნდა იქნეს III თავი. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების შემძენი არ შეიძლება იყოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, გარდა საქართველოს ეროვნული ბანკისა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიისა. აღსანიშნავია, რომ „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ეროვნულ მარეგულირებელ ორგანოების - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიისა და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ, თავიანთი ფუნქციების განსახორციელებლად საჭიროა მათთვის სახელმწიფო ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესაძლებლობის გაჩენა, რასაც ითვალისწინებს წარმოდგენილი კანონპროექტი. სახელმწიფო ქონების ტოლფასი ქონების სახელმწიფო ქონების საკუთრებაში გადმოცემის სანაცვლოდ, ფიზიკური ან/და კერძო სამართლის იურიდიული პირებისათვის სახელმწიფო ქონების საკუთრებაში გადაცემას, რაც შინაარსობრივად წარმოადგენს ქონების განკარგვას გაცვლის გზით. შესაბამისად, კანონპროექტი აზუსტებს, რომ სახელმწიფო ქონების გაცვლა წარმოადგენს სახელმწიფო ქონების განკარგვის ფორმას. გარდა ამისა, პირობებით განხორციელებელი სახელმწიფო ქონების გაცვლისას, კანონი არ ითვალისწინებს გაცვლის პირობების უზრუნველსაყოფად წარმოსადგენ საბანკო გარანტიასთან დაკავშირებულ რეგულაციებს, შესაბამისი უძრავი ნივთის/არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის (მოთხოვნა/უფლება/წილი/აქცია) იპოთეკის/გირავნობის უფლებით დატვირთვის შესაძლებლობას კანონით გათვალისწინებული თანმდევი შედეგებით, გაცვლაზე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის/არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის პრივატიზებისათვის კანონით გათვალისწინებული წესების გავრცელებას. მნიშვნელოვანია, რომ კანონის მიდგომა პრივატიზების და გაცვლის შემთხვევაში იყოს ანალოგიური. აღნიშნულს კი, მიზნად ისახავს კანონპროექტი. 21 კანონის მიხედვით, ქონების სააგენტოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ექვემდებარება ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში - სამინისტროში, ხოლო შემდგომ სასამართლოში გასაჩივრებას. შესაბამისად, საქართველოს საერთო სასამართლოები ქონების სააგენტოს აქტებთან დაკავშირებულ ადმინისტრაციულ საჩივრებს წარმოებაში არ იღებენ, თუ არ არის სახეზე სამინისტროში გასაჩივრების წინაპირობა და სამინისტროს არ მიუღია შესაბამისი გადაწყვეტილება. ქონების სააგენტოს აქტების სამინისტროში გასაჩივრება ერთის მხრივ, იწვევს მოქალაქეებისათვის თავიანთი ინტერესების შესაბამისად, სასამართლოსათვის მიმართვის შესაძლებლობით სარგებლობის გაჭიანურებას, ხოლო მეორე მხრივ, ქონების სააგენტოს და სამინისტროს ადამიანური რესურსის არარაციონალურ ხარჯვას (სამინისტროს და ქონების სააგენტო ერთობლივად ერთვებიან იმავე დავის განხილვაში ამჟამად სასამართლოში მოპასუხის სტატუსით). გარდა ამისა, აღსანიშნავია, რომ რიგ შემთხვევებში, სასამართლო საკითხზე არსებითი გადაწყვეტილების მიღების გარეშე უბრუნებს სამინისტროს განსახილველად საკითხს, შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოება კვლავ გადის იმავე საფეხურებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კანონპროექტი ითვალისწინებს ქონების სააგენტოს აქტების გასაჩივრებას სასამართლოში. კანონით რეგულირების გარეშეა დარჩენილი დაურეგისტრირებელ უძრავ ნივთზე განხორციელებული ჭრების შედეგად მოპოვებული მერქნული რესურსის დასაწყობებასთან/შენახვასთან და გაკარგვასთან დაკავშირებული საკითხი, რაც პრაქტიკაში პრობლემებს წარმოშობს ადმინისტრაციულ ორგანოთა შორის კომპეტენციების განსაზღვრის თვალსაზრისით. ამ მიზეზით, კანონპროექტი ითვალისწინებს, რომ დაურეგისტრირებელ უძრავ ნივთზე განხორციელებული ჭრების შედეგად მოპოვებული მერქნული რესურსის მიმართ გავრცელდეს სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული მოძრავი ნივთის განკარგვისათვის კანონით დადგენლი რეჟიმი. კანონპროექტი, ასევე, ითვალისწინებს სახელმწიფო ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზებისას ინვესტიციციების მოზიდვის დამატებითი მექანიზმის შექმნას, რაც გულისხმობს სახელმწიფო ქონების საინვესტიციო 22 ვალდებულების შესრულების პირობით, ელექტრონული აუქციონის ფორმით პრივატიზებისას საპრივატიზებო თანხასთან ერთად, საინვესტიციო ვალდებულებაზე ვაჭრობის (ბიჯის განხორცილების) მექანიზმის შემოღებას. ასევე, კანონპროექტით ნათლად არის განსაზღვრული სახელმწიფო ქონების პირვატიზებისას/სარგებლობაში ან მართვის უფლებით გადაცემისას საქართველოს მთავრობის განკარგულების აღსრულების/აუქციონის ჩატარებიდან კანონით დადგენილ ვადაში შესაბამისი ხელშეკრულების გაუფორმებლობის სამართლებრივი შედეგები, აუქციონის ფორმით სახელმწიფო ქონების განკარგვის შემთხვევაში, აუქციონის შედგების გაუქმების წინპირობები და ასევე, სახელმწიფო ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შემთხვევის ანალოგიურად განსაზღვრულია სახელმწიფო ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების შემთხვევაში, საინვესტიციო ვალდებულების არსებობისას, უპირობო და გამოუხმობი საბანკო გარანტიის წარმოდგენის ვადა. ასევე, იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირებს - დევნილებს სახელმწიფო ქონება უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაეცემათ სახელმწიფოს მხრიდან მათი გრძელვადიანი საცხოვრებლით უზრუნველყოფის ვალდებულების შესრულების მიზნით, კანონპროექტის თაანხმად, ქონების სააგენტო აღნიშნულს ახორციელებს თავისი გადაწყვეტილებით, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს შუამდგომლობის საფუძველზე. ასევე, ვინაიდან სარეკრეაციო ტერიტორიები ან/და განსაკუთრებული სამშენებლო რეგულირების ზონები საქართველოს მთავრობის რეგულირების ქვეშაა, კანონპროექტი ითვალისწინებს საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული სარეკრეაციო ტერიტორიების ან/და განსაკუთრებული სამშენებლო რეგულირების ზონებში არსებული უძრავი ქონების პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილების ქონების სააგენტოს მიერ მიღების შესაძლებლობას, საქართველოს მთავრობის თანხმობის გარეშე, მიღებისათვის. აქვე, აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით 23 დამტკიცებული სახელმწიფო პროგრამებით (ჩაის პლატაციების რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა „ქართული ჩაი“, მაღალმთიან რეგიონებში სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სათიბ-საძოვრების რაციონალურად გამოყენების სახელმწიფო პროგრამა) გათვალისწინებულია პროგრამის ბენეფიციართათვის სახელმწიფო ქონების სარგებლობაში გადაცემა, შესაბამისი პროგრამით განსაზღვრული პირობებით. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვილების შედეგად, შესაძლეებლი იქნება შესაბამისი სახელმწიფო პროგრამით მოსარგებლისათვის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის სარგებლობაში გადაცემა საქართველოს მთავრობის თანხმობის გარეშე, ქონების სააგენტოს გადაწყვეტილებით. 21. „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 22. „ლიცენზიებისა და ასევე, კანონპროექტი ითვალისწინებს ტერმინოლოგიური შეუსაბამობების აღმოფხვრას და ტერმინების საქართველოს კანონმდებლობასთან მისადაგებას. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ან წიაღითსარგებლობის ლიცენზიით განსაზღვრული რესურსის მოპოვების შემდგომ, ხშირ შემთხვევაში პრობლემურია წიაღისეულის გადამამუშავებელი ინფრასტრუქტურის მშენებლობის საკითხი. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიით განისაზღვრება მხოლოდ რესურსის მოსაპოვებლად საჭირო დასამუშავებელი ფართობის საზღვრები, მაშინ, როცა სარგებლობის უფლების სრულფასოვანი რეალიზებისათვის საჭიროა გადამამუშავებელი ინფრასტრუქტურის მოწყობა, უპირატესად წიაღითსარგებლობის ლიცენზიით განსაზღვრული კოორდინატების მიმდებარედ. აქედან გამომდინარე, მიზანშეწონილია განისაზღვროს სახელმწიფო ქონების დროებით სარგებლობაში, სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული სარგებლობის ფორმებით გადაცემის საგამონაკლისო წესი. აუქციონის გარეშე, სასარგებლო წიაღისეულის გადამამუშავებელი ქარხნის მშენებლობის მიზნით, სახელმწიფო ქონების საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული სარგებლობის ფორმებით, დროებით (არაუმეტეს 49 წლის ვადით) გადაცემის შესაძლებლობა ხელს შეუწყობს სექტორის განვითარებას. „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედი კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს კანონპროექტის არ გამომდინარეობს 24 ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) რედაქციით განსაზღვრულია ლიცენზიის გამცემი ორგანოს ვალდებულება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის მიზნით აუქციონის გამოცხადების თაობაზე ინფორმაციის ერთი თვით ადრე გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით. აღნიშნული ვალდებულება დამოუკიდებელია რესურსისგან და შესაბამისად, თანაბრად ვრცელდება ყველა ტიპის სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის მიზნით აუქციონის გამოცხადების შემთხვევებზე. ეს კი, გარკვეულ შემთხვევაში იძლევა დროის არარაციონალური ხარჯვის საფუძველს, რაც საბოლოო ჯამში რესურსის არარაციონალურ ათვისებასთან არის დაკავშირებული. კანონპროექტის მიღებით შეიქმნება სამართლებრივი მექანიზმი იმისათვის, რომ კანონით პირდაპირ განსაზღვრულ შემთხვევებში, კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის მიღებით დაინტერესებულმა პირებმა მიიღონ ლიცენზია უფრო მოკლე ვადაში, ვიდრე მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევაში. კანონპროექტი უზრუნველყოფს არამიზნობრივი დროის ოპტიმიზაციას. კანონპროექტის თანახმად, აუქციონის გამოცხადების 15 დღიანი რეჟიმი გათვალისწინებულია ისეთი რესურსებისთვის, რომელთა ინდუსტრიული ღირებულება არის შედარებით დაბალი. - პრაქტიკაში ხშირია სასარგებლო წიაღისეულის მომპოვებელი სუბიექტების მხრიდან უმოქმედობა, ლიცენზიის აღების შემდგომ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებითი საქმიანობის შეჩერება, რომელიც შესაძლოა ხშირ შემთხვევაში გრძელდებოდეს რამდენიმე წლის განმავლობაში. აღნიშნული პირდაპირ კავშირშია ქვეყნის ეკონომიკის პოზიტიური დინამიკის შეფერხებასთან, თუმცა, ასეთ შემთხვევებში სახელმწიფოს არ გააჩნია კონკრეტული ბერკეტი, რომლითაც შესაძლებელი იქნება ლიცენზიის მფლობელისთვის მოპოვებითი საქმიანობის განახლების აუცილებლობის მექანიზმის ამუშავება. კანონპროექტის თანახმად, საკითხის მარეგულირებელ ნორმას დაემატება ჩანაწერი, რომლის თანახმადაც სამართლებრივი რეაგირების განხორცილება - კერძოდ კი, ლიცენზიის გამცემი ორგანოს მხრიდან ლიცენზიის გაუქმების უფლებამოსილება იარსებებს ლიცენზიის ფარგლებში სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებითი საქმიანობის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 25 განუხორციელებლობის შემთხვევაშიც. პროექტით, ლიცენზიის გამცემი აუქციონის ჩატარების მიზნით საჭირო ინფორმაციას ნაცვლად ცენტრალური პრესისა, გამოაქვეყნებს საკუთარ ვებგვერდზე. 23. „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გამცემი ორგანო ლიცენზიის გაცემის მიზნით ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში ხელმძღვანელობს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, რომელიც ასახავს საკუთრების თაობაზე არსებულ, კანონმდებლობით დადგენილი წესით დარეგისტრირებულ ინფორმაციას. რეესტრის მონაცემები შემოიფარგლება ამ ორგანოსთვის რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილი ინფორმაციით. ლიცენზიის გამცემის მიერ მოძიებული მონაცემების შესაბამისად, აუცილებელი წესით ხდება ტერიტორიის კერძო საკუთრებაში არსებობისას მისი მესაკუთრის თანხმობის მოთხოვნა. თუმცა, პრაქტიკაში არის შემთხვევები, როცა ლიცენზიის გაცემის მომენტში ფართობი არ ხვდება კერძო საკუთრებაში და შემდგომ ხდება მასზე საკუთრების უფლების ან დაუზუსტებელი საკადასტრო მონაცემებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია. იმ მიზნით, რომ ასეთ შემთხვევაში თავიდან იქნეს აცილებული მესაკუთრის მხრიდან სალიცენზიო საქმიანობის შეფერხება, მას უნდა გააჩნდეს კანონმდებლობით განსაზღვრული ვალდებულება არ შეუშალოს ხელი ლიცენზიის მფლობელის მიერ განსახორციელებელ სალიცენზიო საქმიანობას, შესაბამისი საზღაურის სანაცვლოდ. წარმოდგენილი კანონპროექტით გათვალისწინებული რეგულაციის შემოღებით მოხდება მესაკუთრისა და ლიცენზიის მფლობელის უფლებების დაბალანსება შესაბამისი საკანონმდებლო მოწესრიგების გზით. მესაკუთრისთვის საზღაურის გადახდის შესაძლებლობის შესახებ რეგულაციის შემოღება სახელმწიფოს მხრიდან წინ გადადგმული ნაბიჯი იქნება საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული საკუთრების უფლების დაცვის თვალსაზრისით. კანონპროექტით ასევე აღმოფხვრილი იქნება ხარვეზი, რომელიც არსებობს კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 26 წიაღით სარგებლობის პროექტების, წიაღით სარგებლობის ობიექტის დამუშავების ტექნოლოგიური სქემებისა და სამთო სამუშაოთა განვითარების გეგმების შედგენის წესის დამტკიცებასთან მიმართებაში და მისი დამტკიცება განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. კანონპროექტით ასევე მოხდება საკანონმდებლო ხარვეზის აღმოფხვრა. კანონპროექტი უზრუნველყოფს ლიცენზიის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაწეული მომსახურების სახეებისა და ოდენობის დამტკიცების შესახებ ნორმატიული აქტისთვის საკანონმდებლო საფუძვლის შექმნას. 24. „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 25. „საქართველოს საზღვაო კოდექსში ცვლილების კანონპროექტის მიზანია ადმინისტრაციულ სამართლდარღვევათა კოდექსში განისაზღვროს გემთმფლობელების და ნავსადგურების ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა გემისა და ნავსადგურის უშიშროების და გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების დარღვევებზე. აგრეთვე, თევზსაჭერი გემების პასუხისმგებლობა, იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული გემები ჩართული იქნებიან არალეგალური, არადეკლარირებულ და დაურეგულირებელ (IUU) თევზჭერაში. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. პროექტში ასახულია ჯარიმები IUU თევზჭერაში ჩართული გემებისთვის, ასევე, საქართველოს მთავრობის დადგენილების „საქართველოს დროშის ქვეშ მცურავი გემებისა და საქართველოს ნავსადგურების უშიშროების წესის“ დამტკიცების შესახებ“ და „გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების“დამტკიცების შესახებ“ სააგენტოს დირექტორის ბრძანებით გათვალსიწინებული წესების დარღვვევისთვის. ასევე, პროექტი ითვალსწინებს ჯარიმებს კომპლექსური შემოწმების შედეგად ნავსადგურების მიერ შეუსაბამოების დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში. კანონპროექტი ითვალისწინებს გემების რეგისტრაციისა და დროშის კანონპროექტის არ გამომდინარეობს სახელმწიფო კონტროლის მარეგულირებელი წესებისა და დაზღვევის მიღება არ გამოიწვევს 27 შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 26. „მეზღვაურთა დასაქმების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) არსებობის დამადასტურებელი აღიარების წესების დადგენას. მოწმობის გაცემის, შემოწმებისა და სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის მიღება განპირობებულია, საქართველოში საქართველოს სახელმწიფო დროშით მცურავ კომერციულ საქმიანობაში ჩართულ გემებზე მეზღვაურების დასაქმებისა და საქმიანობის წესების, ასევე, მეზღვაურთა დასაქმების სფეროში მოქმედი სამსახურების/გემთმფლობელის მიერ ნებისმიერი დროშით მცურავ გემზე საქართველოს მოქალაქე მეზღვაურთა დასაქმების უნიფიცირებულ სტანდარტებისა და წესების განსაზღვრას და საზღვაო შრომის 2006 წლის კონვენციის დებულებების ასახვას. წარმოდგენილი კანონპროექტით, რეგულირედება მეზღვაურთა შრომით და სოციალურ პირობებთან დაკავშირებული საკითხები. კანონპროექტი ასევე დაარეგულირებს მეზღვაურისადმი წაყენებულ მოთხოვნებს, როგორიცაა მეზღვაურის მინიმალური ასაკი, სამედიცინო მოწმობა, წვრთნა და კვალიფიკაცია. კანონი ასევე მეზღვაურთა დასაქმებასთან დაკავშირებულ საკითხებს აწესრიგებს და აგრეთვე აწესებს მოთხოვნებსა და ვალდებულებებს მეზღვაურთა დასაქმების სფეროში მოქმედი სამსახურებისთვის (საკრუინგო კომპანიების), რითაც გემთმფლობელს უქმნის ვალდებულებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში გამოიყენოს საქართველოში მოქმედი საკრუინგო კომპანიის მომსახურება, როდესაც საკრუინგო კომპანია მას წარუდგენს ამ კანონის შესაბამისად სააგენტოს მიერ გაცემულ აღიარების სერტიფიკატს. კანონპროექტი არეგულირებს მეზღვაურთა დასაქმების პირობებთან დაკავშირებულ საკითხებს, როგორიცაა შრომითი ხელშეკრულება, რომლის მიზანი საქართველოს სახელმწიფო რეესტრში რეგისტრირებულ გემზე დასაქმებულ ნებისმიერ მეზღვაურს გააჩნდეს ხელმოწერილი იურიდიულად სავალდებულო შრომითი ხელშეკრულება (შემდეგში ხელშეკრულება), ხოლო ხელშეკრულების არარსებობის შემთხვევაში, უნდა კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 28 27. არსებობდეს სახელშეკრულებო ან სხვა მსგავსი მოლაპარაკებების მტკიცებულება, რომელიც მიმართულია გემზე მეზღვაურისთვის ღირსეული საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების შექმნის უზრუნველყოფისკენ. „საავტომობილო გზების საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 11 ივლისის №1369 განკარგულებით შესახებ“ საქართველოს დამტკიცებული საქართველოს საგზაო უსაფრთხოების ეროვნული კანონში ცვლილების სტრატეგიის განხორციელებისათვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტს შეტანის თაობაზე“ წარმოადგენს უსაფრთხო ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფა, შესაბამისად საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების ადგილების ზუსტი (აუცილებლობის განსაზღვრა და ამ ადგილებზე საფრთხის შემცველი ელემენტების შემთხვევაში სხვა აღმოფხვრა. თანმდევ აღნიშნულის გათვალისწინებით, წინამდებარე პროექტის მიზანია საგზაო საკანონმდებლო ქსელში შავი წერტილების განსაზღვრა და სახელმწიფოს მხრიდან მათი ცვლილებებთან აღმოფხვრისათვის საკმარისი საკანონმდებლო საფუძვლის შექმნა. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. ერთად) 28. „საქართველოს სარკინიგზო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „ტრანსპორტის სფეროს მართვისა და რეგულირების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ კანონპროექტით მომზადებული ცვლილებების მიზანია განისაზღვროს მემანქანეთა სერთიფიცირების საერთო წესები და პირობები, რომლებიც საქართველოს მასშტაბით რკინიგზის სისტემაში მართავენ ლოკომოტივ(ებ)სა და მატარებლებს. აგრეთვე, კანონპროექტით განისაზღვრება სახიფათო ტვირთების გადაზიდვასთან დაკავშირებული დებულება ევროკავშირის 2008/68/EC დირექტივის შესაბამისად. ამასთან, კანონპროექტით განისაზღვრება მემანქანეების ლიცენზირებაზე კომპეტენტური ორგანო და მისი უფლებამოსილებები. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 29 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 29. „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტი არსებითაც და ძირეულად ცვლის მოქმედი კანონის VI თავს (აეროდრომები და აეროპორტები) და ითვალისწინებს აეროდრომის მოწოყობასთან (მათ შორის აეროდრომისთვის ვარგისი ტერიტორიის გამოყოფა), აეროდრმის დაცვის არეს დადგენასთან და ამ არეში შენობანაგებობათა განთავსებასთან, დაბრკოლებების შემქმნელი ობიექტების ნიშანდებასთან, აეროდრომების/ვერტორდრომების სერტიფიცირებასთან და აღიცხვასთან დაკავშირებულ საკითხებს. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. საჰაერო კოდექსის მოქმედი რედაქცია (V თავი), რომელიც შეეხება საავიაციო პერსონალს არასრულყოფილია და არ შეესაბამება საავიაციო პერსონალის მომზადების, სერტიფიცირებისა და ზედამხედვლობის თანამედროვე მოთხოვნებს. ამასთან, კოდექსი არ ახდენს საავიაციო სფეროში დასაქმებული ავიასპეციალისტების მკაფიო გამიჯვნას, რაც აუცილებელია მათთვის დიფერენცირებული მოთხოვნების დადგენის თვალსაზრისით. საჰაერო კოდექსის V თავი ჩამოყალიბდება ახალი რედაქციით, კერძოდ განისაზღვრება საავიაციო პერსონალის ცნება, კლასიფიკაცია, ძირითადი მოთხოვნები საავიაციო პერსონალის მომზადების, სერტიფიცირების, მოწმობის გაცემისა და პესონალის საქმიანობაზე ზედამხედველობის მიმართულებით. საჰაერო ხომალდების ვარგისობის დადგენას და ვარგისობის შენარჩუნებაზე კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 30. „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 31. „საქართველოს საჰაერო კანონპროექტის გამომდინარეობს 30 კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 32. „ინოვაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 33. „ფასიანი ქაღალდების ზედამხედველობას ახორციელებს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო. ევროკომისიის 2014 წლის 26 ნოემბრის 1321/2014 რეგულაციის (რომელმაც გააუქმა კომისიის 2003 წლის 20 ნოემბრის 2042/2003 რეგულაცია) პირველი ნაწილით (Part M Subpart G CAMO) დადგენილია მოთხოვნა, რომ საჰაერო ხომალდების ვარგისობის შეფასება და ვარგისობის შენარჩუნების უზრუნველყოფა უნდა განახორციელოს საწარმომ, რომლის სერტიფიცირებასაც მოახდენს საავიაციო ხელისუფლება. საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების პროექტით განისაზღვრება საჰაერო ხომალდების საფრენად ვარგისობის შენარჩუნების საწარმოს ცნება, საწარმოს ფუნქციები და სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს უფლებამოსილებები საწარმოს სერტიფიცირებისა და ზედამხედველობათან დაკავშირებით. მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. „ინოვაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით დეკლარირებულია, რომ საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარებისთვის აუცილებელია ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის შექმნა. 2014 წლიდან საქართველოში სწრაფი ტემპით ვითარდება ინოვაციების ეკოსისტემა. ქვეყნის მასშტაბით იქმნება და ვითარდება ინოვაციების ინფრასტრუქტურა და იზრდება ინოვაციური საქმიანობის განმახორციელებელი კომპანიების რაოდენობა, რომლებიც, თავის მხრივ, ქმნიან ინოვაციების ეკოსისტემის ქვეკომპონენტს - სტარტაპ ეკოსისტემას. სტარტაპ ეკოსისტემის გაძლიერებისა და მხარდაჭერის მიზნით ხორციელდება სხვადასხვა სახელმწიფო პროგრამები. თუმცა თავად ტერმინი „სტარტაპი“ საკანონმდებლო დონეზე არ არის განმარტებული, რაც ქმნის აღნიშნული ტერმინის არაერთგვაროვანი გაგების საფრთხეს და შესაბამისად, მოითხოვს ერთმნიშვნელოვანი განმარტების დამკვიდრებას. კანონპროექტი, ერთი მხრივ, განსაზღვრავს სტარტაპის ცნების სამართლებრივ დეფიციას, მეორე მხრივ, ადგენს სტარტაპის სტატუსის მოპოვების წესს. შემოთავაზებული ცვლილებები „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის“ შესახებ კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის გამომდინარეობს 31 ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 34. „ფასიანი ქაღალდის ფლობის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონში სამ ძირითად საკითხს ეხება: ა) ფასიანი ქაღალდების ბაზარზე გამჭირვალობის მიახლოება ევროკავშირის სტანდარტებთან ანგარიშვალდებულების მექანიზმების საშუალებით, ბ) ბაზრის მანიპულაციის ტიპების სამართლებრივი დეფინიციის შემოღება, იდენტიფიცირებისა და პრევენციის და ასევე აღსრულების მექანიზმების დანერგვა და გ) პრივატიზებული საწარმოების ანგარიშვალდებულ საწარმოდ კლასიფიცირების ტვირთის მოხსნა. პირველი და მეორე საკითხი, გარდა ფასიანი ქაღალდების ბაზრის სამათლებრივი ჩარჩოს გამართვისა, ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულების შესრულებასაც წარმოადგენს. გამჭირვალობის დანერგვისა და ბაზრის მანიპულაციის განმარტება (მათ შორის ინსაიდერული ინფორმაციის) მიზნად ისახავს ინვესტორების დაცვას და შესაბამისად მათი ნდობის ხარისხის გაზრდას ფასიანი ქაღალდების ბაზრის მიმართ. კანონპროექტი ასევე ემსახურება ემიტენტთა გამჭვირვალობისა და საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების თვალსაზრისით კანონმდებლობაში არსებული ხარვეზების გასწორებას, აგრეთვე უზრუნველყოფს, რომ საჯარო ფასიანი ქაღალდების ემიტენტის სტატუსი გააჩნდეს მხოლოდ ისეთ კომპანიებს, რომლებიც შეძლებენ დააკმაყოფილონ კანონმდებლობით გათვალისწინებული გამჭვირვალობასა და სხვა მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებული მოთხოვნები. კანონპროექტი აყალიბებს დემატერიალიზებული ფასიანი ქაღალდის ფლობის რეჟიმს. ამგვარი ფასიანი ქაღალდები არსებობს მხოლოდ ფასიანი ქაღალდების ანგარიშზე ჩანაწერის სახით. პროექტი ადგენს ასევე ურთიერთობას ასეთ ფლობასა და ანგარიშის მწარმოებელს შორის. ძირითადი პრობლემა, რომლის მოგვარებასაც კანონის პროექტი ცდილობს (პაკეტობრივად ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ კანონში ცვლილებასთან ერთად) არის მოაწესრიგოს ფასიანი ქაღალდების პირველადი დეპონირების საკითხები ცენტრალურ დეპოზიტართან. კანონი ასევე ასხვავებს რეგისტრირებულსა და დემატერიალიზებულ ფასიან ქაღალდს და დემატერიალიზებულ ფასიან ქაღალდს უწესებს უფრო მაღალ სამართლებრივ სტანდარტებს შენახვისათვის. ამგვარად იქმნება გამოკვეთილი იერარქია ფასიანი ქაღალდის ფლობასთან დაკავშირებულ უფლებებზე, რაც თავის მხრივ ხელის შემწყობი იქნება ფასიანი მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 32 35. „საინვესტიციო ფონდების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 36. „არასახელმწიფო საპენსიო დაზღვევისა და უზრუნველყოფის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა ქაღალდებით განხორციელებული ტრანზაქციების კლირინგისა და ანგარიშსწორებისათვის. საინვესტიციო ფონდების განვითარება წარმოადგენს კაპიტალის ბაზრის რეფორმის მნიშვნელოვან კომპონენტს. ამჟამად, არსებული კანონი საინვესტიციო ფონდების შესახებ არ არის სრულყოფილი და არ ითვალისწინებს საინვესტიციო ფონდების შექმნის, ოპერირებისა და რეგულირების არსებით და საერთაშორისო ინვესტორებისთვის ნაცნობ ასპექტებს. ახალი კანონით მოხდება არსებული კანონის გაუქმება. კანონის პროექტი ადგენს რეგულირებადი და ალტერნატიული ფონდების სახეებს, ადმინისტრირების წესსა და მისი სახელმწიფო რეგულირების სისტემის საფუძვლებს. საინვესტიციო ფონდების კანონი ემიტენტებსა და ინვესტორებს მისცემს საშუალებას მიიღონ თანამედროვე ტექნოლოგიებზე დაფუძნებული საფინანსო მომსახურების სრული სპექტრი. საინვესტიციო ფონდების განვითარება მნიშვნელოვანია ქვეყანაში დაზოგვის კოლექტიური და ეფექტიანი მექანიზმების განვითარების თვალსაზრისით, რაც ხელს შეუწყობს საფინანსო სისტემის დივერსიფიკაციასა და გრძელვადიან საინვესტიციო რესურსზე ხელმისაწვდომობის ზრდას. კანონი მოახდენს არასაბანკო ფინანსური სექტორის სტიმულირებას, უზრუნველყოფს ინვესტორთა სათანადო დაცვასა და ამ ინვესტორების საინვესტიციო ფონდებში განთავსებული აქტივების მართვის სამართლებრივი ჩარჩოს გამართვას. ასევე აღსანიშნავია, რომ ევროკავშირის UCITS-ის დირექტივასთან აპროქსიმაციით ეს კანონი საქართველოს საინვესტიციო სამართლებრივ გარემოს უფრო გასაგებსა და ნაცნობს გახდის უცხოელი ინვესტორებისათვის. 2018 წელს მიღებულმა კანონმა „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“, კაპიტალის ბაზრის განვითარების მნიშვნელოვანი წინაპირობა შექმნა. თუმცა ღირსეული პენსიის უზრუნველსაყოფად და მოსახლეობისათვის საპენსიო სქემაში მონაწილეობის უფრო მეტი მოქნილობისთვის აუცილებელია გაიმართოს „არასახელმწიფო საპენსიო დაზღვევისა და უზრუნველყოფის შესახებ“ კანონიც. ეს უკანასკნელი (მსოლფიო ბანკის მიერ ე.წ. მესამე პილარის კატეგორიის საპენსიო სქემა) ხელს შეუწყობს კერძო დაგროვებითი საპენსიო სქემების განვითარებას სავალდებულო დაგროვებითი პენსიის პარალელურად. ახალი კანონით მოხდება არსებული კანონის გაუქმება. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 33 თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 37. „ტურიზმისა და კურორტების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „კურორტებისა და საკურორტო ადგილების სანიტარიული დაცვის ზონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ კანონპროექტი ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულების შესრულებით უფრო დაახლოებს ასეთი სქემების რეგულირების მექანიზმებს ევროკავშირის სტანდარტებთან და გახდის მათ კიდევ უფრო მეტად დაცულს. მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ამ ტიპის სქემებში ჩართულობა უმეტეს ქვეყანაში დაბალია ის თავისუფლებას აძლევს დასაქმებულებს, დამსაქმებლებსა და სადაზღვევო კომპანიებს დასაქმებულების კონკრეტული სეგმენტისათვის შექმნან (სხვადასხვა მიზეზებიდან გამომდინარე) კონკურენტუნარიანი საპენსიო პროდუქტი. ასევე კანონპროექტით გათვალისწინებული იქნება ცირკულარული მიგრაციის ფარგლებში შემოსული უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისათვის შეთავაზებულ იქნას მოქნილი და მობილობის მექანიზმით აღჭურვილი საპენსიო სქემები. აღსანიშნავია, კიდევ უფრო განვითარდება აქტივების მმართველი ინდუსტრია, რადგან სამართლებრივად თანაბარ პირობებში, მესამე პილარის სქემების კონკურენტული შეთავაზებები დაეყრდნობა აქტივების მმართველების განსაკუთრებულ შედეგებსა და უნარებს. საქართველოს საკურორტო რესურსების დაცვისა და რაციონალური გამოყენების მიზნით თითოეული კურორტისა და საკურორტო ადგილისათვის იქმნება სანიტარიული დაცვის ზონები, რომელთა პროექტს ადგენს დარგის მართვის სახელმწიფო ორგანო (სსიპ საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია) და რომლებსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა. აღნიშნულის აღსრულება შეუძლებელია დარგში არსებული სამართლებრივი ჩარჩოს ფარგლებში. ფუნქცია საჭიროა გადაეცეს შესაბამის ინსტიტუტს. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 34 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 38. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 39. „ფოსტის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათ ა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონში კანონპროექტის მიზანია ევროკავშირის დირექტივების საქართველოს კანონმდებლობაში იმპლემენტაცია და მათთან ჰარმონიზაცია. კანონპროექტი განსაზღვრავს ევროპული რეგულაციების შესაბამისად ახალი მარეგულირებელი ზომების უზრუნველყოფისათვის საჯარო საკონსულტაციო პროცედურების დანერგვის საკითხებს; ელექტრონული კომუნიკაციების სექტორში ex ante (წინასწარ) რეგულაციას დაქვემდებარებული შესაბამისი პროდუქტისა და მომსახურების ბაზრების განსაზღვრის და მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ოპერატორის გამოვლენის მიზნით ბაზრების ანალიზის და სპეციფიკური ვალდებულებების დაკისრების საკითხებს; ავტორიზაციისა და ლიცენზირების, აგრეთვე ზოგადი ნებართვის, რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის ინდივიდუალური უფლებისა და სარგებლობის უფლებების საკითხებს, ელექტრონული კომუნიკაციების ქსელებში პირადი ცხოვრების კონფიდენციალობის და პერსონალური მონაცემების დამუშავების საკითხებს, რადიოსიხშირული სპექტრის ჰარმონიზებულ ხელმისაწვდომობისა და ეფექტიან გამოყენების საკითხებს და სხვა. გაეროს სპეციალიზებული საერთაშორისო ორგანიზაციის - მსოფლიო საფოსტო კავშირის (UPU) წევრობით და ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) საქართველოს ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, ფოსტის სფეროში ევროკავშირის შესაბამის რეგულაციებთან (1997 წლის 15 დეკემბრის N97/67/EC დირექტივა ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შიდა ბაზრის განვითარების და მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესების საერთო წესების შესახებ“; „2002 წლის 10 ივნისის N2002/39/EC დირექტივა, რომლითაც ცვლილებები შევიდა N97/67/EC დირექტივაში, რომელიც ეხება ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შემდგომ გახსნას კონკურენციისთვის“ და „2008 წლის 20 თებერვლის ევროპის პარლამენტის და საბჭოს N2008/6/EC დირექტივა, რომლითაც ცვლილებები შევიდა N97/67/EC დირექტივაში, რომელიც ეხება ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შიდა ბაზრის ხელმისაწვდომობას“) საქართველოს კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტით გამომდინარეობს გათვალისწინებულია დანიშნული საფოსტო ოპერატორისთვის მის მიერ უნივერსალური საფოსტო მომსახურების განხორციელებისას წარმოშობილ ხარჯებსა და საკონტრიბუციო შენატანების ჯამურ 35 ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „რეგულირების საფასურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ კანონმდებლობის შესაბამისობაში მოყვანა. ოდენობას შორის სხვაობის კანონის პროექტი „ფოსტის შესახებ“ ადგენს საქართველოს მთელ ანაზღაურება ტერიტორიაზე ფოსტის სფეროში საქმიანობის სამართლებრივ საფუძვლებს სახელმწიფო და ძირითად პრინციპებს; ფოსტის სფეროში საქმიანობისას პირთა ბიუჯეტიდან. თანასწორუფლებიანობას; მომხმარებელთა უფლებების დაცვას; უნივერსალური საფოსტო მომსახურების ეფექტური და მდგრადი მიწოდების უზრუნველყოფას, მისი საყოველთაოობის, საიმედოობის, თანაბარი წვდომის, არადისკრიმინაციულობის და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას; საფოსტო მომსახურების გაწევისას და საფოსტო ქსელის ორგანიზებისას საქართველოს სახელმწიფო ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველყოფას; ქვეყნის ტერიტორიაზე საფოსტო გზავნილების ტრანზიტულად გადაადგილების თავისუფლების უზრუნველყოფას მსოფლიო საფოსტო კავშირის აქტების შესაბამისად; საფოსტო ქსელის მეშვეობით გაცვლილი მონაცემების და გზავნილის უსაფრთხოების და კონფიდენციალობის დაცვას; საფოსტო საშუალებებისა და მომსახურების მართვას საგანგებო და საომარი მდგომარეობის დროს; საფოსტო საგადახდო ნიშნების გამოცემის რეგულირებას; მეწარმეობის, კონკურენციის განვითარების, ინვესტიციების მოზიდვის და ბაზრის ლიბერალიზაციის ხელშეწყობას და სხვა. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 40. „ელექტრონული კანონის პროექტის შემუშავება განპირობებულია ევროკავშირთან ღრმა და კანონპროექტის გამომდინარეობს 36 კომერციის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) შუალედური მომსახურების მიმწოდებლების (ISP) უფლებებისა და ვალდებულებების საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრის შესახებ აღებული ვალდებულებით; ამასთან, ინტერნეტ სივრცეში ელექტრონული კომერციის სამართლებრივი საფუძვლების განსაზღვრა ევროპის კავშირის ფარგლებში არსებულ კანონმდებლობის შესაბამისად. კანონპროექტის თანახმად, დარეგულირდება, საინფორმაციო საზოგადოების მომსახურებასთან დაკავშირებული საქმიანობა, ამ მომსახურების გამწევი და მიმღები პირების პასუხისმგებლობა, განისაზღვრება საინფორმაციო საზოგადოების მომსახურებების მიმწოდებლის, მიმღებისა და მომხმარებლის საქმიანობის პრინციპები, შუალედური მომსახურების მიმწოდებლების პასუხისმგებლობა ინფორმაციის გატარების, ქეშირების და ჰოსტინგის დროს. მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 37 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 41. „თავდაცვის კოდექსი“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 42. „თავდაცვის ძალების რეზერვისა და სამხედრო სარეზერვო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის თავდაცვის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობა (თავდაცვის სფეროს ორგანიზება, სამხედრო მოსამსახურის მიერ სამსახურის გავლა, სოციალური დაცვისა და სხვა თანმდევი საკითხები) დღეისათვის რეგულირდება სხვადასხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი აქტების უმრავლესობის მიღება/გამოცემა მოხდა 1997 წლიდან და შესაბამისად, ისინი ვეღარ პასუხობენ დღევანდელ რეალობასა და მოთხოვნებს. თავდაცვის სფეროში მოქმედებს ისეთი კანონქვემდებარე აქტები, რომლებიც თავისი შინაარსიდან გამომდინარე მიზანშეწონილია რეგულირდებოდეს კანონის დონის მქონე სამართლებრივი აქტით. თავდაცვის კოდექსში გაერთიანდება თავდაცვის სფეროში მოქმედი როგორც საკანონმდებლო, ასევე კანონქვემდებარე სამართლებრივი აქტები. კოდექსის პროექტში მნიშვნელოვან სიახლეს წარმოადგენს სამხედრო სამსახურის გავლასთან, სამხედრო მოსამსახურის სტატუსთან და მისი სოციალური დაცვის გარანტიებთან დაკავშირებული საკითხები. ამასთან, მოწესრიგდება სამხედრო განათლებასთან დაკავშირებული საკითხები. მკაფიოდ განისაზღვრება სამშვიდობო მისიებში მონაწილე საქართველოს კონტინგენტის შემადგენლობა. აღმოიფხვრება ნორმათა დუბლირებები. საქართველოს წინაშე არსებული სამხედრო ხასიათის საფრთხეების კომპლექსური რეაგირების მიზნით, მიღებულ იქნა „სამხედრო ძალების რეზერვისა და სამხედრო სარეზერვო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლითაც უზრუნველყოფილია სარეზერვო სამსახურის განახლებული სისტემა. აღნიშნული სისტემა მოიცავს სამობილიზაციო რეზერვისტების აღრიცხვის, გაწვევის, გამოძახების, მომზადების, ტრანსპორტირებისა და მართვის პროცესებს, რაც გაზრდის სამობილიზაციო რეზერვის ოპტიმალური გადანაწილება-გამოყენების, ასევე ქვედანაყოფების გაძლიერების და დანაკარგების უწყვეტი შევსების შესაძლებლობებს. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 38 შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) რეზერვის და მობილიზაციის ახალი სისტემის ჩამოყალიბებისას, გამოიკვეთა საჭიროება კანონის ფარგლებში მოქცეულიყო იმ კრიტერიუმების განსაზღვრა, რომლითაც განხორციელდება სამობილიზაციო რეზერვისტების აღრიცხვა, სისტემატიზაცია და კატეგორიზაცია. შესაბამისად, კანონპროექტის თანახმად, სამობილიზაციო რეზერვის მართვის სისტემის გამართულად ფუნქციონირებისათვის შქმნილი ელექტრონული მართვის სისტემის ფარგლებში განისაზღვრა იმ კრიტერიუმებისა და პერსონალური მონაცემების ჩამონათვალი, რომელიც მნიშვნელოვანია სამობილიზაციო რეზერვის მარვის სისტემის გამართულად ფუნქციონირებისათვის. აგრეთვე, განისაზღვრა აღნიშნული მონაცემების დამუშავების მიზანი და მონაცემთა დამუშავებელი პირები მათი უფლებამოსილებისა და კომპეტენციის გათვალისწინებით. „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონს, სადაც ჩამოთვლილია განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავების საფუძვლები, ემატება ნორმა, რომლის თანახმადაც, მონაცემები მუშავდება აგრეთვე „თავდაცვის ძალების რეზერვისა და სამხედრო სარეზერვო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში. 39 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 43. „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 44. საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი ფიზიკური პირების გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების დასარეგულირებლად კანონპროექტის მომზადების საჭიროება „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონში არსებულმა ხარვეზებმა განაპირობა. კანონის მოქმედი რედაქციით ერთმანეთისაგან არ არის გამიჯნული რეაბილიტაციის მმართველისა და საწარმოს დირექტორის უფლებამოსილებათა ფარგლები, გაკოტრების მმართველს არ ეკისრება სამეურვეო ქონების მოძიების ვალდებულება, არ არსებობს გაკოტრების პროცესის რეაბილიტაციის პროცესში გარდაქმნის შესაძლებლობა, გაკოტრების შემდეგ დარჩენილი ქონება, პარტნიორების ნაცვლად, სახელმწიფოს ან სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკუთრებაში მიექცევა, რიგ შემთხვევებში უგულებელყოფილია არაუზრუნველყოფილი კრედიტორების უფლებები. გარდა ამისა, კანონში არსებობს მთელი რიგი სხვა ხარვეზებიც, რომლებიც პრაქტიკაში გადახდისუუნარობის პროცესს მოუქნელს და არაქმედითს ხდის, რაც საჭიროებს აღმოფხვრას და გადახდისუუნარობის ეფექტიანი, მხარეთა ინტერესებზე მორგებული სისტემის ჩამოყალიბებას. არსებული კანონმდებლობა და პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მოქმედი საკანონმდებლო ბაზა არასაკმარისად არეგულირებს იმ შემთხვევებს, როდესაც სახეზეა ფიზიკური პირის ვალაუვალობა, რასაც თან ახლავს კრედიტორთა წინაშე მისი შეუსრულებელი ვალდებულებები, მოვალეთა რეესტრში რეგისტრაციის შეუქცევადი პროცესი და უკიდურესად გართულებული სამოქალაქო ურთიერთობები. ასეთი ვითარება ზიანს აყენებს ამ ურთიერთობების ორივე მხარეს - როგორც მოვალეს (რომელიც, პრაქტიკულად, სრულად ეთიშება სამოქალაქო ბრუნვას), ისე კრედიტორებს (რომელთა მოთხოვნების დაკმაყოფილება ისედაც უპერსპექტივოა). არსებული ვითარების შესაცვლელად საჭიროა შემოღებულ იქნეს ფიზიკური პირის გაკოტრების ინსტიტუტი, რომელიც წარმოადგენს ცივილიზებულ, განვითარებულ ქვეყნებში დამკვიდრებულ ინსტრუმენტს, აყალიბებს მოქმედების შესაძლებლობებს და ქმნის მეტ გარანტიებს კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. საკანონმდებლო არ გამომდინარეობს პაკეტის მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს ფინანსური ხარჯები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. 40 45. „აღსრულების კოდექსი“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 46. „პატიმრობის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „სპეციალური პენიტენციური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსში ვალაუვალი მოვალის არსებობის შემთხვევაში როგორც ამ უკანასკნელის, ისე მისი კრედიტორის/კრედიტორებს უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დასაცავად. აღსრულების ახალი კოდექსის პროექტზე მუშაობა მიმდინარეობს ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოებისა და ევროპული გამოცდილების გაზიარების მიზნით, რის შედეგადაც სააღსრულებო წარმოება მოერგება თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტებს. ახალი პროექტის მიზანია საკანონმდებლო დონეზე იმ ნაკლოვანებების და ხარვეზების აღმოფხვრა, რაც გააჩნია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს მოქმედ კანონს. კერძოდ, კანონის სტრუქტურისა და შინაარსის კოდიფიკაცია, მთელი რიგი ნოვაციების გათვალისწინება, რომლებიც, ძირითადად, მიზნად ისახავს კანონის დაახლოებას ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მოთხოვნებთან და აღსრულების პროცესში მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პრინციპის განმტკიცებას. საკანონმდებლო პაკეტის მიზანია, პირველ რიგში, იმ ხარვეზებისა და შეუსაბამობების აღმოფხვრა, რაც არსებობს პენიტენციური სფეროს მარეგულირებელ კანონმდებლობაში, მათ შორის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსში, პატიმრობის კოდექსსა და სხვა აქტებში, საპროცესო კანონმდებლობის ჩათვლით. გარდა ამისა, საკანონმდებლო აქტებს შორის ცალკეული შეუსაბამობები და ხარვეზები გაჩნდა კანონმდებლობაში 2018 წლის 5 ივლისს განხორციელებული ცვლილებებით სამინისტროების გაერთიანების შედეგად. რაც შეეხება კონკრეტულ საკანონმდებლო სიახლეებს: პატიმრობის კოდექსის მოქმედი რედაქციით ბრალდებულს/მსჯავრდებულს უფლება აქვს შეუზღუდავი რაოდენობით გააგზავნოს და მიიღოს წერილები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. პრაქტიკის ანალიზმა ცხადყო, რომ ცალკეულ შემთხვევებში, მოქალაქეები გამოხატავენ უკმაყოფილებას და აცხადებენ, რომ არ სურთ გარკვეულ ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა მხრიდან წერილების მიღება. ამ საკითხის მოწესრიგების მიზნით, მიზანშეწონილია, პენიტენციურ დაწესებულებას მიენიჭოს უფლებამოსილება, ბრალდებულის/მსჯავრდებულის კორესპონდენციის გაგზავნა კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 41 ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 47. „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ უზრუნველყოს ადრესატის (მესამე პირის) ნების პატივისცემის პრინციპის დაცვით. ამავე კანონპროექტით უნდა მოწესრიგდეს ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა მიერ ტელეფონით სარგებლობის საკითხებიც. არსებული პრაქტიკით, ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა დაქტილოსკოპირება ხდება ნეგატივების მეშვეობით, რაც ხშირ შემთხვევაში, გარკვეული დროის გასვლის შემდგომ ზიანდება. აშშ-ს საელჩოსა და საერთაშორისო ნარკოტიკებისა და კანონის აღსრულების საქმეთა ბიუროს (INL) მხარდაჭერით შეძენილ იქნა ტექნიკა, რომლითაც შესაძლებელი იქნება თითის ანაბეჭდების ელექტრონულად აღება და შემდგომ ერთიან ბაზაში მისი განთავსება. ამ საკითხის მოწესრიგების მიზნით, ცვლილება უნდა შევიდეს „პატიმრობის კოდექსის“ 35-ე მუხლში, რომლის თანახმად, „შესაბამისი ინფრასტრუქტურის არსებობის შემთხვევაში, ბრალდებულის/მსჯავრდებულის დაქტილოსკოპირება განხორციელდება ელექტრონული მოწყობილობის საშუალებით“. გარდა ამისა, პრაქტიკის ანალიზიდან და თანამედროვეობის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, საპროცესო კანონმდებლობაში უნდა განხორციელდეს შესაბამისი ცვლილებები და სასამართლოს მიენიჭოს უფლებამოსილება, საამისოდ მნიშვნელოვანი გარემოებების არსებობისას, მხარის ან/და სპეციალური პენიტენციური სამსახურის შუამდგომლობის საფუძველზე, დაადგინოს სასამართლო განხილვაში მსჯავრდებულის დისტანციურად, ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით მონაწილეობა. „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე საქართველოში 2016 წლის პირველი აგვისტოდან მიმდინარეობს მიწის რეგისტრაციის რეფორმა. კანონის ამოქმედების შემდეგ, სარეგისტრაციო პრაქტიკის შედეგად, გამოვლინდა ის საკითხები, რომლებიც საჭიროა დაზუსტდეს კანონით. ამასთან, რეფორმამ აჩვენა, რომ თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების პროცესის ამსახველი კანონმდებლობა საჭიროებს დახვეწას. მიწის ნაკვეთების დიდი ნაწილი კვლავაც მოსახლეობის ფაქტობრივ კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 42 საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ მფლობელობაში რჩება, თუმცა, სათანადო საკანონმდებლო რეგულაციის არარსებობის გამო მიწის რეფორმის ფარგლებშიც ვერ ხდება მათზე მოსარგებლეთა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. პროექტებით გაფართოვდება როგორც მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული, ისე თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ცნება და გაჩნდება მოსარგებლეებისთვის მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში გადაცემის ახალი სამართლებრივი საფუძვლები; დაიხვეწება საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მარეგულირებელი ნორმები. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 48. „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, სისხლის სამართლის კანონმდებლობის ლიბერალიზაციის, მოდერნიზაციისა და საერთაშორისო სტანდარტებთან მისი შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით იუსტიციის სამინისტროში მიმდინარეობს სისხლის სამართლის კოდექსის გადასინჯვა. სისხლის სამართლის სისტემის კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 43 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) რეფორმის უწყებათაშორისი საბჭოს ფარგლებში შექმნილი ექსპერტთა სამუშაო ჯგუფების ინტენსიური შეხვედრებისა და მუშაობის შედეგად, ევროკავშირის აქტიური მხარდაჭერით, ევროპელი და ამერიკელი ექსპერტების უშუალო მონაწილეობით, სრულად გადაისინჯა სისხლის სამართლის კოდექსის ზოგადი და კერძო ნაწილები და შემუშავდა კოდექსში შესატანი ცვლილების პროექტი. ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. სისხლის სამართლის კოდექსის გადასინჯვის პროცესში ყურადღება გამახვილდა ისეთ კონცეპტუალურ საკითხებზე, როგორიცაა სასჯელის დანიშვნის პრინციპები, სასჯელის სახეები, პირობითი მსჯავრი, გამოსაცდელი ვადა, ჯარიმა და სხვ. გადაიხედა აგრეთვე კონკრეტულ დანაშაულთა შემადგენლობები, მათი დამამძიმებელი გარემოებები, გამოსაყენებელი სასჯელის სახეები და სხვ. სისხლის სამართლის კოდექსში შესატანი ცვლილების პროექტი საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის შემოწმების მიზნით 2015 წლის ივლისში ევროსაბჭოს გადაეგზავნა, რომლის მიერ გამოთქმული შენიშვნებისა და რეკომენდაციების საფუძველზეც კანონპროექტი კიდევ ერთხელ გადამუშავდა. კანონპროექტმა გაიარა ასევე ევროკავშირის ექსპერტებისა და ამერიკის იუსტიციის დეპარტამენტის წარმომადგენლების ექსპერტიზა. 49. „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2015 წლის 22 იანვარს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-40 მუხლის მე-3 პუნქტთან მიმართებით არაკონსტიტუცურად ცნო საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილის მე-2 წინადადების ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც ითვალისწინებს ირიბი ჩვენების საფუძველზე გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის შესაძლებლობას, აგრეთვე საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის პირველი ნაწილის ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც ითვალისწინებს ირიბი ჩვენების საფუძველზე პირის ბრალდებულად ცნობის შესაძლებლობას. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, საჭიროა ახალი რედაქციით ჩამოყალიბდეს არაკონსტიტუციურად კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 44 ცნობილი ნორმები. ამასთან, განხორციელებულმა ცვლილებებმა უნდა უზრუნველყოს, ზოგადად, მტკიცებულებათა დასაშვებობის კრიტერიუმების დაზუსტება, გამამტყუნებელი განაჩენის მტკიცებითი სტანდარტის ამაღლება და მისი კონსტიტუციით დადგენილ სტანდარტთან შესაბამისობაში მოყვანა, აგრეთვე ირიბი მტკიცებულების არსის განსაზღვრა და იმ პირობების მკაფიოდ ჩამოყალიბება, რომელთა დაკმაყოფილებაც ირიბი მტკიცებულების დასაშვებად მიჩნევისთვისაა აუცილებელი. 50. „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისათვის თანაბარი შესაძლებლობის უზრუნველყოფის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 51. „საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2015 წლის დეკემბერში საქართველოს პარლამენტმა მოახდინა „შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ გაეროს 2006 წლის კონვენციის რატიფიცირება, რაც საჭიროებს მასთან საკანონმდებლო ბაზის შესაბამისობაში მოყვანას. არსებული კანონმდებლობა დიდწილად არ შეესაბამება კონვენციის მოთხოვნებს, ამიტომ საჭიროა შეიქმნას სრულიად ახალი კანონი, რომელიც მოაწესრიგებს საქართველოში შშმ პირთა სამართლებრივ მდგომარეობას და შექმნის მყარ გარანტიებს მათი უფლებებისა და თავისუფლებების დასაცავად. ახალმა კანონმა უნდა მოიცვას არაერთი სფერო - ჯანმრთელობის დაცვა, სოციალური დაცვა, განათლება, შრომითი უფლებები, ინფრასტურქუტურის ადაპტაცია და შშმ პირთათვის ხელმისაწვდომობა და სხვ. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს კანონპროექტი მიზნად ისახავს საქართველოში ელექტრონული მიღება, საწყის მმართველობის ხელშეწყობას და გაძლიერებას, მოქალაქისა და ეტაპზე, გამოიწვევს ბიზნესისათვის ბიუროკრატიული ბარიერების მოხსნას, ელექტრონული სახელმწიფო მომსახურების გამარტივებას. ბიუჯეტიდან კანონპროექტის მიღება მნიშვნელოვანია „ბიზნესსახლისა“ და სხვა აუცილებელი ელექტრონული მმართველობის დარგში განსახორციელებელი ხარჯების გამოყოფას. რეფორმებისთვის. 45 52. „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 53. „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ვინაიდან საქართველოს სახელმწიფოს აქვს ვალდებულება, მოახდინოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ევროკავშირთან, ამავდროულად, საქართველოს ნოტარიატი წარმოადგენს ნოტარიუსთა საერთაშორისო კავშირის წევრს, მიზანშეწონილია, საქართველოში ნოტარიატის მარეგულირებელი კანონმდებლობის ევროკავშირის ქვეყნის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაცია. საქართველოს ნოტარიუსთა პალატამ შეიმუშავა „ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების პროექტი, რომელიც ითვალისწინებს ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრას, ისეთი საკითხების დეტალურად რეგულირებას, როგორიცაა ნოტარიუსის თანამდებობის დაკავების პირობები, გამგეობის წევრებისა და ხელმძღვანელი პირის არჩევის წესი, ნოტარიუსის შემცვლელი პირების დანიშვნის ვადები, სანოტარო საქმიანობაზე პრევენციული კონტროლის მექანიზმის შემოღება, ნოტარიუსის, როგორც გადასახადის გადამხდელის, დაბეგვრის მექანიზმი, უფლებამოსილებაშეწყვეტილი ან უფლებამოსილებაშეჩერებული ნოტარიუსების მიერ შედგენილ ხარვეზიან სანოტარო აქტში ცვლილებების შეტანის წესი, ნოტარიუსის თანაშემწის სტატუსის განსაზღვრა და კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერის ნოტარიატში დანერგვა. საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება განპირობებულია „სამოქალაქო ან კომერციულ საქმეებზე სასამართლო და არასასამართლო დოკუმენტების საზღვარგარეთ ჩაბარების შესახებ“ ჰააგის 1965 წლის კონვენციისა და „სამოქალაქო ან კომერციულ საქმეებზე მტკიცებულებათა საზღვარგარეთ მოპოვების შესახებ“ ჰააგის 1970 წლის კონვენციის საქართველოს სახელმწიფოსთვის სავალდებულოდ აღიარებით. ზემოაღნიშნულ კონვენციებთან მიერთება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ვალდებულებას წარმოადგენს. კონვენციებთან საქართველოს მიერთება ხელს შეუწყობს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეებზე სასამართლოთა თანამშრომლობის გაუმჯობესებას და ქვეყნებს შორის სამართლებრივი ურთიერთდახმარების წესისა და პროცედურების გამარტივებას, ისევე, როგორც სამოქალაქო და კომერციული დავების დროულად და ეფექტიანად გადაწყვეტას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 46 54. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 55. „მეწარმეთა შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი ადგენს მეწარმე სუბიექტის საფირმო სახელწოდების განსაზღვრის ზოგად წესს და არ ითვალისწინებს სათანადო სამართლებრივ მექანიზმს, რომელიც აღკვეთს მეწარმე სუბიექტების დამფუძნებლის მიერ სხვა სუბიექტების სახელის არაკეთილსინდისიერად გამოყენებას. ანალოგიური უნდა ითქვას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის სახელწოდებაზეც. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტების მიზანია მეწარმე სუბიექტისა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის სახელწოდებების განსაზღვრის წესის დახვეწა, საფირმო სახელწოდებასთან/სახელწოდებასთან დაკავშირებით პრაქტიკაში გამოვლენილი პრობლემური საკითხების გადაწყვეტა, ფიზიკური პირების (მათ შორის, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწეების) სახელის უფლების დაცვა და ამ მხრივ ქართული კანონმდებლობის ევროპულ სამართალთან ჰარმონიზება. კანონპროექტის გამომდინარეობს „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონის პროექტი მიზნად ისახავს ამ სფეროში მიღება არ გამოიწვევს ფუნდამენტური ცვლილებების განხორციელებას, მოქმედ კანონში სახელმწიფო არსებული დაურეგულირებელი საკითხების მოწესრიგებას და ბიზნეს ბიუჯეტიდან გარემოსთვის უფრო მოქნილი და ხელსაყრელი გარემოს შექმნას. ხარჯების გამოყოფის მოქმედი კანონით შემოთავაზებული სამეწარმეო საქმიანობის სუბიექტთა საჭიროებას. სამართლებრივი ფორმები სისტემურ-რეგულაციური გაუმართაობის კლასიკური ნიმუშია, რომლებიც ხშირ შემთვევაში არ იძლევა სამეწარმეო საქმიანობის სწორი ორგანიზაციული ფორმის შერჩევის შესაძლებლობას. მოქმედ კანონმდებლობაში არსებული ხარვეზების აღმოფხვრის მიზნით, კანოპროექტი ერთმანეთისაგან მიჯნავს სამეწარმეო საქმიანობის სუბიექტების სამართლებრივ ფორმებს და თითოეულ მათგანს აღჭურვავს ფუნქციურ-სახასიათო ნიშნებით. ამასთან, კანონპროექტით საკორპორაციოსამართლებრივ ურთიერთობებში ქცევათა უნიფიცირების, ტრანზაქციული ხარჯების შემცირებისა და განვითარებადი ბაზრის სწორი მიმართულების უზრუნველსაყოფად დაცულია აუცილებელი ბალანსი იმპერატიულ და დისპოზიციურ ნორმებს შორის. ამასთან, კანონპროექტში სრულყოფილად არის ასახული ასოცირების შეთანხმებით საქართველოს მიერ 47 საკორპორაციო სამართლის მიმართულებით აღებული ვალდებულები. 56. „სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მოქმედი კანონმდებლობით შეუძლებელია ექსტრადიციის თაობაზე გადაწყვეტილების აღსრულების (ეტაპირების) უზრუნველსაყოფად პირის დაკავება და მის მიმართ საქსტრადიციო პატიმრობის გამოყენება/გამოყენებული აღკვეთის სხვა ღონისძიების საექსტრადიციო პატიმრობით შეცვლა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 171-ე მუხლის მე-3 ნაწილის (პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე) დებულებებისა და 198-ე მუხლით გათვალისწინებული აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების მიზნების და საფუძვლების მხედველობაში მიუღებლად, რაც ხშირ შემთხვევაში აბრკოლებს საექსტრადიციო პროცედურებს, ვინაიდან ექსტრადიციის თაობაზე გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის (ეტაპირებისათვის) საჭიროა, რომ პირის მიმართ გამოყენებული იყოს საექსტრადიციო პატიმრობა. ამავე კანონის მოქმედი რედაქციით, ექსტრადიციის გამომრიცხავი გარემოების წინასწარ დადგენისას (მაგ: ქმედება არ ითვლება დანაშაულად საქართველოში) პროკურორი ამზადებს ექსტრადიციის დაუშვებლად ცნობის თაობაზე შუამდგომლობას, ხოლო მომდევნო ეტაპზე გამართული სასამართლო პროცესი მხოლოდ ფორმალურ/ტექნიკურ ხასიათს ატარებს, ვინაიდან ამ გარემოებას არც დაცვის მხარე ხდის სადავოდ. აქედან გამომდინარე, სასამართლოს ყველა შემთხვევაში გამოაქვს გადაწყვეტილება ექსტრადიციის დაუშვებლად ცნობის თაობაზე. ზემომითითებული პრობლემების აღმოსაფხვრელად საჭიროა შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 48 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 57. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 58. „დასაქმების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 16 ივლისის №334 დადგენილებით დამტკიცდა „საექთნო საქმის განვითარების სტრატეგია“. დოკუმენტი წარმოაჩენს საექთნო რესურსის განვითარებისა და მართვის მიმართულებით გასატარებელი რეფორმისა და სამოქმედო გეგმის ძირითად ასპექტებს. სტრატეგიით განსაზღვრული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანა უწყვეტი პროფესიული განვითარებისა და პროფესიული რეგულირების მდგრადი სისტემის განვითარებაა, რაც, უპირველეს ყოვლისა, უკავშირდება შესაბამისი მარეგულირებელი კანონმდებლობის მომზადებას და ექთანთა დიპლომისშემდგომი განვითარების და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ფორმალური სისტემის ამოქმედებას. ამ მიზნით მომზადდება შესაბამისი „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის ცვლილების პროექტი, რომელიც განსაზღვრავს საექთნო საქმის მარეგულირებელ ორგანოს, საგანმანათლებლო პროგრამების მომზადება/აღიარების საკითხებს, ექთნების რეგისტრაცია/ლიცენზირება/სერტიფიცირების მექანიზმს. საქართველოს კონსტიტუციისა და ორგანული კანონის (შრომის კოდექსი) შესაბამისად, ქვეყნის ყველა მოქალაქეს აქვს სამუშაოს თავისუფალი არჩევისა და შრომის უფლება, შრომის უსაფრთხოებისა და ჰიგიენის საერთაშორისო კლასიფიკატორის ნორმების მოთხოვნათა შესაბამისად, არადისკრიმინაციული ანაზღაურებისა და უმუშევრობის პრევენციის პირობებში. ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის საერთაშორისო ნორმების მიხედვით, ყველა ადამიანს შრომის უფლებებთან ერთად (უმუშევრობის პირობებში) ასევე გააჩნია სოციალური დაცვის უფლება. დასაქმების ხელშეწყობის ღონისძიებები თითოეული მოქალაქისათვის ითვალისწინებს, სასურველ სფეროში განათლების მიღების შესაძლებლობას, სამეწარმეო, სამეცნიერო ან შემოქმედებით შრომით საქმიანობას და კანონმდებლობით ნებადართულ სხვა საქმიანობებს. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროქტის გამომდინარეობს ფინანსური უზრუნველყოფა დასაქმების ხელშეწყობის პროგრამული აქტივობების, უმუშევრობის შემწეობის და სხვა გასაცემელი ბენეფიტების გათვალისწინებით დაკავშირებულია 49 აღნიშნული აქტივობები ითვალისწინებს ადამიანის შრომითი საქმიანობის მნიშვნელოვან სხვადასხვა ფორმებს, რაც დასაქმების ხელშეწყობის ზოგადი საბიუჯეტო კონსტიტუციური ნორმების გარდა, საჭიროებს ისეთ საკანონმდებლო ცვლილებებთან. რეგულაციებს, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებს დასაქმების ხელშეწყობის სპეციფიკურ ორგანიზაციულ-სამართლებრივ მექანიზმებს და მათი განხორციელების ფორმებს, შეუსრულებლობა კი ითვალისწინებს სამართლებრივი პასუხისმგებლობას. კანონი პროექტი „დასაქმების შესახებ“ ამყარებს და ავითარებს ადამიანის ისეთ ფუნდამენტურ უფლებებს, როგორებიცაა: საკუთარი უნარების განკარგვა, შრომითი საქმიანობის თავისუფალი არჩევანი, დამსაქმებელთან უშუალო კომუნიკაციით სამუშაოს შერჩევა, დასაქმების სამსახურის საშუალებით სხვადასხვა უფასო მომსახურებებით სარგებლობა, (საშუამავლო მომსახურება, პროფ. კონსულტირება, პროფ. ორიენტაცია, პროფესიული მომზადება-გადამზადება და სხვა), ქვეყნის შიდა (შრომითი) მიგრაციის პირობებში სოციალური მხარდაჭერა, საზღვარგარეთ დასაქმების შესაძლებლობებზე ინფორმირება, კონკრეტული თანამდებობის პირებისა და სამსახურების გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლება ზემდგომ ორგანოებში ან სასამართლოში. კანონი ასევე ითვალისწინებს საკუთარი ფიზიკური შესაძლებლობების შესაბამის სამუშაოსა და რეჟიმის შერჩევას, იცავს მოქალაქეს დაუსაბუთებელი გათავისუფლებისა და სამუშაოზე მიღების უარისაგან, სამსახურის ადგილის გამოცვლის შემთხვევაში ითვალისწინებს დამატებითი ხარჯების კომპენსაციას, საზოგადოებრივ სამუშაოებში მონაწილეობას, უფასო სამედიცინო მომსახურებას და გამოკვლევას. კანონით განსაზღვრულ სახელმწიფო გარანტიებს ასევე მიეკუთვნება უმუშევარი მოქალაქეების სოციალური დახმარება, სტიპენდიები პროფესიული მომზადების და კვალიფიკაციის ამაღლების პერიოდში, უმუშევრობის შეღავათების დადგენა, მიღების პირობებისა და პროცედურების განსაზღვრა. „დასაქმების შესახებ“ კანონი, ამყარებს დასაქმების ხელშეწყობის მექანიზმების სამართლებრივ საფუძვლებს და წარმოადგენს მოქალაქეთა თავისუფალი არჩევანის რეალიზების გარანტიას. საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის კოდექსი“ აწესრიგებს ქვეყნის 50 შიგნით შრომით და მის თანმდევ ურთიერთობებს. კანონი, ასევე ნაწილობრივ მოიცავს წინა სახელშეკრულებო ურთიერთობებს და ითვალისწინებს სამუშაოზე მისაღები პირების მიმართ არადისკრიმინაციულ მიდგომას. საქართველოში, დასაქმების ხელშეწყობა, დღეის მდგომარეობით ხორციელდება პროგრამული ღონისძიებების ფორმით („დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა განვითარების სახელმწიფო პროგრამა“), რაც მიუხედავად მისი ეფექტურობისა, მცირე მასშტაბების, შეზღუდული ბიუჯეტის, დასაქმების სამსახურების ინსტიტუციური განუვითარებლობის და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის არქონის გამო, ვერ აკმაყოფილებს თანამედროვე შრომის ბაზრის მოთხოვნებს და არ იძლევა დასაქმების ხელშეწყობის ღონისძიებების ქვეყნის მასშტაბით სრულად განხორციელების შესაძლებლობას და აღნიშნული აქტივობების უწყვეტობის გარანტიას. საქართველოს აღნიშნული დასაქმების ხელშემწყობი ღონისძიებების საკანონმდებლო დონეზე განხორციელების ვალდებულება გააჩნია, შემდეგი რატიფიცირებული საერთაშორისო აქტების შესაბამისად: 1.ეკონომიკურ-სოციალური კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტი; 2.ევროკავშირის სოციალური ქარტია; 3.შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის კონვენციები: N 88 „დასაქმების სამსახური ორგანიზების შესახებ“ (18.05.02). N100 „მამაკაცთა და ქალთა თანაბარი ღირებულების შრომის ანაზღაურების შესახებ“ (29.05.96). N111 „შრომისა და დასაქმების სფეროში დისკრიმინაციის შესახებ“ (4.05.95). N 122 „დასაქმების პოლიტიკის შესახებ“ (17.05.96). N 138 „სამუშაოზე მისაღები მინიმალური ასაკის შესახებ“ (16.05.96). N142 „ადამიანთა რესურსების განვითარების სფეროში,პროფესიული ორიენტაციისა და პროფესიული მომზადების შესახებ“ (4.05.94) N 181 „დასაქმების კერძო სააგენტოების შესახებ“ (7.06.02). N182 „ბავშვთა შრომის აკრძალვისა და აღმოფხვრის ღონისძიებების შესახებ“ (18.05.02). 51 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო 59. „ნარჩენების მართვის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 60. „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ დღეის მდგომარეობით სახიფათო ნარჩენების მართვის სფეროში არის გამოწვევები, რომლებიც სახელმწიფოს მხრიდან რეაგირებას საჭიროებს. გარემოს სახიფათო ზემოქმედებისაგან დაცვის ნაწილია სახიფათო ნარჩენების მართვის გაუმჯობესება, თუმცა, ქვეყანაში არ არსებობს სახიფათო ნარჩენების, შეგროვების, დამუშავებისა და განადგურების ობიექტი. გამონაკლისია ზოგიერთი საწარმო კერძო სექტორში, რომლებიც ახორციელებენ ნარჩენების დამუშავებას მცირე რაოდენობის ნარჩენებისათვის. კანონპროექტი დააზუსტებს სახიფათო ნარჩენების მართვაზე უფლებამოსილ ორგანოს, რაც სახიფათო ნარჩენების მართვის სფეროში დღეს არსებული პრობლემების გადაჭრის წინაპირობაა. ბოლო დროს მუნიციპალიტეტების წინაშე არსებული გამოწვევების და შესაძლებლობების გათვალისწინებით, მართებულია საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის გადახედვა, დამატებით სამართალდარღვევათა განსაზღვრა, შესაბამისი სანქციის დაწესება და კოდექსის დღეისათვის მოქმედი რიგი მუხლების დახვეწა. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 61. „საქართველოს ორგანულ კანონში „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ 2014 წლის 5 თებერვალს მიღებულ იქნა საქართველოს ორგანული კანონი „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“. აღნიშნული კოდექსის 165-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს სახელმწიფო და მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებათა სრულად გამიჯვნისათვის შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება, აგრეთვე, კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას, თუმცა კანონპროექტის მიღება ზეგავლენას მოახდენს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 52 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 62. „საქართველოს ორგანულ კანონში „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საჭიროების შემთხვევაში, მუნიციპალიტეტისთვის უფლებამოსილებათა დელეგირების მიზნით შესაბამისი სფეროების განსაზღვრა და საქართველოს პარლამენტისთვის საკანონმდებლო აქტის პროექტის წარდგენა. შესაბამისად, კანონპროექტის მომზადების მიზეზია აღნიშნული საკანონმდებლო ვალდებულების შესრულება. წარმოდგენილი კანონპროექტით ხორციელდება შინაარსობრივი და ტერმინოლოგიური ხასიათის ცვლილება და საკანონმდებლო აქტების ჰარმონიზაცია. გარდა ამისა, კანონპროექტით მოხდება მუნიციპალიტეტების საკუთარი უფლებამოსილებების დაზუსტება. ამასთან, პროექტებში ასევე აისახება დეცენტრალიზაციის სტრატეგიით გათვალისწინებული საკითხები და მკაფიოდ გაიმიჯნება სახელმწიფოსა და მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებები. ქვეყნის ერთ-ერთ პრიორიტეტს წარმოადგენს მუნიციპალიტეტების ინსტიტუციური და ეკონომიკური გაძლიერების ხელშეწყობა, თუმცა რიგ მუნიციპალიტეტებში მათი მასშტაბებიდან გამომდინარე გართულებულია მოსახლეობისთვის სერვისების შეუფერხებლად მიწოდება. კანონპროექტის მიღების შემთხვევაში გაჩნდება სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც მუნიციპალიტეტებს მისცემს შესაძლებლობას დააფუძნონ საჯარო სამართლის იურიდიული პირები, რომლის საშუალებითაც განახორციელებენ კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ უფლებამოსილებებს. ეს ცვლილება დადებითად აისახება დასახლებებში მართვის პროცესის ეფექტიანობაზე. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღების შემთხვევაში მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული სსიპ-ების დაფინანსება დაკავშირებულია მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფასთან. კანონპროექტის მიღება და მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული სსიპების დაფინანსება გავლენას მოახდენს 53 63. „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში ცვლილების შეტანი შესახებ“ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის მოქმედ რედაქციაში არის გარკვეული საკითხები, რაც საჭიროებს დაზუსტებას. აგრეთვე, საჭიროა კოდექსის დონეზე განისაზღვროს გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებული სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასებისადმი განაშენიანების გეგმის/განაშენიანების დეტალური გეგმის დაქვემდებარების კრიტერიუმები და სტრატეგიულ გარემოსდაცვით შეფასებისა და გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ურთიერთმიმართება. მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 64. „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტით დამატებით შემოდის დამატებითი კრიტერიუმი „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით მაღალმთიანი დასახლების სტატუსის მისანიჭებლად განსაზღვრულ კრიტერიუმებზე. კანონპროექტების არ გამომდინარეობს მიღება არ არის დაკავშირებული 2019 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფასთან, არ იქონიებს გავლენას 2019 წლის ბიუჯეტის საშემოსავლო და ხარჯვით ნაწილზე და არ ადგენს რაიმე სახის 54 გადასახადს, მოსაკრებელს ან სხვა სახის გადასახდელს. 55 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 65. „საკონსულო მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 66. „დიპლომატიური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის წარმოდგენილი კანონპროექტის მიზანია საქართველოს მოქალაქეების მიერ ევროკავშირთან უვიზო რეჟიმის შესაძლო დარღვევისა და საქართველოში დასაბრუნებელი მოწმობით სარგებლობის უფლების ბოროტად გამოყენების პრევენცია. წინამდებარე ცვლილებაზე მუშაობის პროცესში მხედველობაში იქნა მიღებული ის პოლიტიკური, ეკონომიკური, საგანმანათლებლო, სამეცნიერო, კულტურული თუ სხვა სახის სარგებელი, რომელსაც საქართველოს სახელმწიფო და მისი თითოეული მოქალაქე ღებულობს ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის შედეგად. შესაბამისად, ამ მიღწევის დაცვისათვის აუცილებელია, საქართველოში დასაბრუნებელი მოწმობით სარგებლობის ბოროტად გამოყენების პრევენცია მოხდეს. ამდენად, სახელმწიფოს გააჩნია ლეგიტიმური საფუძველი და უფლებამოსილება, რომ მიმართოს ადეკვატურად მკაცრ ზომებს, რათა, ერთი მხრივ, დაცულ იქნეს ადამიანის უფლებები, ხოლო, მეორე მხრივ, არ დაზიანდეს საქართველოს წინსვლა ევროპისაკენ და ამ გზაზე უკვე მიღწეული წარმატებები. შესაბამისად, საქართველოსთან მიმართებაში არასასურველი პროცესების განვითარების თავიდან აცილების მიზნით შემუშავდა „საკონსულო მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესატანი ცვლილების პროექტი იმგვარი რეგულაციით, რომელიც შეიცავს უკვე გაცემული საქართველოში დასაბრუნებელი მოწმობის გაცემის დღიდან 180 კალენდარული დღის გასვლამდე, იმავე პირის სახელზე საქართველოში დასაბრუნებელი მოწმობის გაცემის საკითხის განხილვისათვის საკონსულო მოსაკრებლის დაწესებას. აღნიშნული კანონპროექტის მიღების აუცილებლობა განპირობებულია კომერციული ატაშეს თანამდებობის კანონიდან ამოღების მიზანშეწონილობით და უცხო სახელმწიფოში ,,დიპლომატიური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული დიპლომატიური თანამდებობის პირის - საქართველოს საგანგებო და კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის 56 თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) სრულუფლებიანი დესპანის ეკონომიკურ საჭიროებას. საკითხებში წარგზავნის საჭიროებით. ეკონომიკურ საკითხებზე დესპანის დანიშვნით ხაზი გაესმევა პარტნიორ ქვეყნებთან ეკონომიკური თანამშრომლობის მაღალ დაინტერესებას და ხარისხს. ამასთანავე საგულისხმოა, რომ „კომერციული ატაშეს“ სტატუსი შედარებით დაბალია და შესაძლოა მას პრობლემები შეექმნას უცხო ქვეყნის სახელმწიფო ორგნოებთან და მსხვილი კომპანიების ხელმძღვანელებთან კომუნიკაციის თვალსაზრისით. დესპანის წარგზავნის შემთხვევაში, კი მნიშვნელოვნად იზრდება მაღალი დონის/გადაწყვეტილების მიმღებ პირებთან შეხვედრის შესაძლებლობა, რაც უზრუნველყოფს უკეთეს შედეგებს. ასევე მნიშვნელოვნად გაიზრდება მაღალი დონის შეკრებებში მონაწილეობისა და შესაბამისი კონტაქტების დამყარების, ასევე დაფარვის რეგიონში დაგეგმილ მაღალი დონის საერთაშორისო ღონისძიებებში მიწვევის შესაძლებლობა. კანონპროექტის მიღების შედეგად კანონიდან მოხდება ,,კომერციული ატაშეს“ თანამდებობის ამოღება. ამასთან, ეკონომიკურ საკითხებზე საქმიანობის განხორციელება დაეკისრება ,,დიპლომატიური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ დიპლომატიურ თანამდებობის პირს - საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან დესპანს. 57 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 67. „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 68. „ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების პროექტის შემუშავება განპირობებულია საგზაო მოძრაობის სფეროში პრაქტიკაში გამოვლენილი ცალკეული ხარვეზების აღმოფხვრისა და საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ხარისხის გაუმჯობესების აუცილებლობით. პროექტის თანახმად, საგზაო უსაფრთხოების სფეროში, პასუხისმგებლობა მკაცრდება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მთელ რიგ მუხლებზე და ხდება დასჯადი ქმედებების გაფართოება. მათ შორის, ცვლილებები ითვალისწინებს პასუხისმგებლობის გამკაცრებას სიმთვრალის მდგომარეობაში ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვისთვის, ავტოსატრანსპორტო საშუალების გადაჭარბებული სიჩქარით მართვისთვის, საგზაო მოძრაობის წესების დაუცველობისთვის, საგზაოსატრანსპორტო საშუალების მძღოლის მიერ შემთხვევის ადგილის მიტოვებისთვის, სატრანსპორტო საშუალების გაჩერების შესახებ პოლიციელის მოთხოვნის შეუსრულებლობისთვის და სხვა მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენისთვის. პროექტით განისაზღვრება სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების შეჩერების შესახებ დადგენილების ჩაბარების ახალი წესი. ასევე, ცვლილებები შედის კოდექსის 81-ე და 119-ე მუხლებში. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტით განისაზღვრება მართვის მოწმობაზე მინიჭებული ქულათა რაოდენობის ამოწურვის შემთხვევაში, მართვის უფლების შეჩერების შესახებ დადგენილების ამოქმედების ვადა. პროექტის შემუშავება განპირობებულია ოჯახში ან/და ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის ეფექტიანობის გაზრდის საჭიროებით. კანონპროექტის თანახმად, ოჯახში ან/და ქალთა მიმართ ძალადობის რეციდივის თავიდან აცილების მიზნით, მოძალადეს შემაკავებელ ორდერთან ერთად შესაძლოა დაუწესდეს სპეციალური, ელექტრონული სამაჯურის ტარების ვალდებულება. ამასთან, შემაკავებელი ორდერის კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 58 შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ გამოცემა სრულად შეფასების სისტემას. დაუკავშირდება ოჯახში ძალადობის რისკების (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 69. „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 70. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურებისათვის დაწესებული საფასურისა და ვადების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის მოქმედი კანონმდებლობით სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის ასაკად განსაზღვრულია 14 წელი. იმის გათვალისწინებით, რომ 14 წლამდე პირებზე სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ ვრცელდება, უკანასკნელ ხანებში 14 წლამდე პირებთან ერთად/მათი მეშვეობით ჩადენილი დანაშაულების რიცხვმა საგრძნობლად იმატა. მსგავსი დანაშაულების შემცირების მიზნით, პროექტის თანახმად, სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებულ ცალკეულ დანაშაულებს დამამძიმებელ გარემოებად ემატება დანაშაულის ჩადენა 14 წელს მიუღწეველ პირთან ერთად ან მისი მეშვეობით. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. ცვლილება განპირობებულია სსიპ - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს სერვისების დახვეწის აუცილებლობით. პროექტის თანახმად, გაუმჯობესდება სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მთელი რიგი არსებული მომსახურებები. ასევე, ამოქმედდება მომხმარებელზე ორიენტირებული მომსახურების ახალი სახეები. აღნიშნულიდან გამომდინარე ცვლილებები განხორციელდება სხვა შესაბამის აქტებშიც. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 59 თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 71. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 72. „ოპერატიულსამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „სამართალდაცვით სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის პროექტის შემუშავება განპირობებულია აღსრულების ეროვნულ ბიუროში სისხლის სამართლის საქმეებზე გარკვეული პერიოდის ჯარიმის გადახდის შესახებ ერთიანი საინფორმაციო ბაზის არარსებობით. პროექტი ითვალისწინებს რეგულაციების დადგენას საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებულ ისეთ ჯარიმებთან დაკავშირებით, რომელთა გადახდის შესახებ აღსრულების ეროვნულ ბიუროში შესაბამისი მონაცემები არ მოიპოვება. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. დანაშაულთან ღია მეთოდებით ბრძოლა ხშირად შესამჩნევი ხდება დამნაშავეთა სამყაროსთვის, ამიტომ საგამოძიებო ტექნიკის ამაღლების ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალება იქნება ფარული თანამშრომლის მარეგულირებელი ნორმების რეგლამენტაცია. კანონპროექტის თანახმად, ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებს ემატება ახალი სახის ღონისძიება – „სამართალდაცვით სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ფარული თანამშრომლის განთავსება მხოლოდ სამართალდაცვით სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის ფარგლებში. ფარული თანამშრომელი მოქმედებს წინასწარ შემუშავებული ლეგენდით და მის საქმიანობას ხელმძღვანელობს უფლებამოსილი პირი – კოორდინატორი. კოორდინატორი ფარულ გამომძიებელს უწევს დეტალურ ინსტრუქტაჟს მისი მოვალეობების შესრულების მიზნით. „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 60 73. შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ შეტანის შესახებ“ კანონპროექტით რეგულირდება ფარული თანამშრომლის გამოკითხვის/დაკითხვის წესი და მისი უსაფრთხოების დაცვის გარანტიები. ასევე, ფარულ თანამშრომელს მოსამართლის განჩინებით, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების, ინდივიდუალური შეთანხმების ან ნაცვალგების პირობების თანახმად, უცხო სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოს მიერ სამართლებრივი დახმარების აღმოჩენის შესახებ გამოგზავნილი შუამდგომლობის საფუძველზე მიენიჭება უფლებამოსილება, ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებებთან ერთად განახორციელოს ფარული საგამოძიებო მოქმედებებიც. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სამართალდაცვით სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის თანახმად ყოველ ქვეყანასთან კონკრეტული მიზნით იდება ინდივიდუალური შეთანხმება, რომელშიც განისაზღვრება ფარული თანამშრომლის განთავსების პირობები, ხარჯი, უფლებები და მოვალეობები, მისი სისხლისსამართლებრივი, ადმინისტრაციულსამართლებრივი ან/და სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობა, აგრეთვე მის განთავსებასთან დაკავშირებული სხვა დეტალები. „სპორტულ და კულტურულ ღონისძიებათა უსაფრთხოების შესახებ“ „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ კანონპროექტის თანახმად ხდება სისხლის სამართლის კოდექსში სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების ახალი საფუძვლის რეგლამენტირება. შესაბამისად, დანაშაულის ჩამდენი პირი თავისუფლდება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან, თუ დადგინდება, რომ იგი მოქმედებდა როგორც „ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ფარული თანამშრომელი, ამავე კანონით განსაზღვრული დანაშაულის ჩადენის ფარგლებში. პროექტის შემუშავება განპირობებულია სპორტულ შეჯიბრებებზე, კულტურულ ღონისძიებებზე უსაფრთხოების ეფექტიანობის ამაღლების აუცილებლობით. აღნიშნულ პროექტზე მუშაობისას გაანალიზდა სხვადასხვა ქვეყნის პრაქტიკა, რის საფუძველზეც შემუშავდა წარმოდგენილი რეგულაციები, რომელიც ხელს შეუწყობს მასობრივი კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის 61 (ახალი კანონპროექტი) ხასიათის სპორტული და კულტურული ღონისძიებების დროს საჭიროებას. საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის ეფექტიანად დაცვას. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 74. „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 75. „ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ პროექტის შემუშავება განპირობებულია სისხლის სამართლის საპროცესო კანონპროექტის არ გამომდინარეობს კოდექსში გამომძიებლისა და პროკურორის უფლებამოსილებებს შორის მიღება არ გამოიწვევს მკაფიო ზღვარის არარსებობით. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან პროექტი ითვალისწინებს სისხლის სამართლის პროცესის სხვადასხვა ხარჯების გამოყოფის სტადიაზე პროკურორისა და გამომძიებლის კომპეტენციების მკაფიო საჭიროებას. გამიჯვნას. გამოძიების დაწყებისას და სხვა მნიშვნელოვანი საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებების ჩატარებისას გამომძიებლის დამოუკიდებლობის ხარისხის გაზრდას და პროკურორის, როგორც საპროცესო ზედამხედველის და არა ხელმძღვანელის აქტიურ ჩართულობას პროცესში დევნის დაწყების ეტაპიდან. აღნიშნული ხელს შეუწყობს ერთი სუბიექტის ხელში თვისობრივად განსხვავებული ფუნქციების თავმოყრით გამოწვეული ინტერესთა კონფლიქტის აღმოფხვრასა და როგორც საგამოძიებო, ისე საპროკურორო საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდას. მოქმედი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, რომელიც კანონპროექტის არ გამომდინარეობს 1984 წელს არის მიღებული, ვერ პასუხობს ადამიანის უფლებების დაცვის მიღება არ გამოიწვევს მიმართულებით არსებულ გამოწვევებს და არ შეესაბამება საერთაშორისო სახელმწიფო სტანდარტებს. შესაბამისად, აუცილებელია ახალი კოდექსის მიღება. ბიუჯეტიდან ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ახალი კოდექსით და ხარჯების გამოყოფის ცვლილებათა პაკეტით მკაფიო რეგულაციები შემუშავდება იმ მუხლებთან საჭიროებას. დაკავშირებით, რომელთათვისაც მოქმედი კოდექსი სახდელის სახით ითვალისწინებს ადმინისტრაციული პატიმრობას. ასევე, ადმინისტრაციულ პასუხისგებაში მიცემული პირისთვის გაიწერება ადეკვატური 62 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 76. „ოპერატიულსამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 77. „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 78. „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ პროცესუალური გარანტიები. „ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონი არ შეესაბამება თანამედროვე სტანდარტებსა და გამოწვევებს, რის გამოც აუცილებელია მისი გადამუშავება. პროექტის თანახმად ახლიდან ჩამოყალიბდება კანონის მთელი რიგი მუხლები, აისახება საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა და მოხდება კანონის ჰარმონიზაცია არსებულ საკანონმდებლო ბაზასთან. ასევე, კანონში აისახება ყველა ის უფლებამოსილება, რომელიც თანამედროვე სამართალდამცავი ორგანოს ქმედითი ფუნქციონირებისთვის არის აუცილებელი. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. პროექტის შემუშავება განპირობებულია საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2019 წლის 6 თებერვლის N1/43 ბრძანებით, რომლითაც შინაგან საქმეთა სამინისტროში შეიქმნა მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის სამსახური, რომლის მიზანი საქართველოს პროკურატურაში არსებული იდენტური სამსახურის მსგავსია. სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მოქმედი რედაქციით კოორდინატორის საქმეში ჩართვაზე მხოლოდ პროკურორი იღებს გადაწყვეტილებას. პროექტის მიხედვით აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილება მიეცეს გამომძიებელსაც, რის შემდეგაც შსს-ში დასაქმებულ მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორს შეეძლება მიიღოს სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებული ინფორმაცია და გაუზიაროს დაზარალებულს. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. დისკრიმინაციული ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ერთ-ერთი პრიორტეტული მიმართულებაა. აღნიშნულ პროცესში მნიშვნელოვანია სრულყოფილი საკანონმდებლო ბაზის არსებობა. ვინაიდან, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის არსებული რედაქცია არ ითვალისწინებს კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 63 სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 79. „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) დისკრიმინაციის ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი სამართალდარღვევების დამამძიმებელ გარემოებად განსაზღვრას, ხოლო სისხლის სამართლის კოდექსის არსებული რეგულაციები ხარვეზიანი ან არასრულია, მიზანშეწონილია, აღნიშნული ნორმატიული აქტების მოდიფიცირება/შევსება. საკანონმდებლო ცვლილებები გააადვილებს შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულების იდენტიფიცირებას, მათზე ეფექტიან რეაგირებასა და შესაბამისი სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვებას. „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედი რედაქციით სამსახურის საშტატო ერთეულით გათვალისწინებულ პოზიციაზე პირის დანიშვნა შესაძლებელია მხოლოდ კონკურსის წესით და მხოლოდ სპეციალური სახელმწიფო წოდების მინიჭებით. იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში კანონმდებლობა ითვალისწინებს შტატზე, როგორც წოდებით, ასევე წოდების გარეშე დანიშვნის შესაძლებლობას, მნიშვნელოვანია „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში შევიდეს შესაბამისი ცვლილებები. ასევე, პრობლემურია სამსახურში თანამდებობაზე გადაადგილების/გადაყვანის მარეგულირებელი ნორმები, რომელიც ხელს უშლის სამსახურში დასაქმებული მოსამსახურის შიდა სამსახურებრივ გადაადგილებას. აგრეთვე, საჭიროა ცვლილებით განისაზღვროს, რომ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში მისაღები ყველა კანდიდატი დაექვემდებარება სპეციალურ შემოწმებას, როგორც ეს დადგენილია სამინისტროს მოსამსახურეებისათვის დღეს მოქმედი რეგულაციებით. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 64 საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო 80. „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 81. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ ცვლილება უკავშირდება მასწავლებლობის მაძიებლად ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში მუშაობის დაწყების რეგულაციებს. კანონპროექტი, ითვალისწინებს მასწავლებლობის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემის სახელწოდების შეცვლას. ცვლილება შეეხება, მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის დისტანციურ კურსს. კანონპროექტის მიხედვით, ცვლილება შედის მასწავლებლის განათლებისთვის დადგენილ მოთხოვნებში და ითვალისწინებს მასწავლებლის მომზადების ინტენსიური საგანმანათლებლო პროგრამისა და სპეციალური მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის შემოღებას. კანონპროექტის მიხედვით ,,უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონს ემატება 465 მუხლი, რომელიც მიზნად ისახავს მასწავლებლის პროფესიაში შესვლის გზების გამრავალფეროვნებას, მისი მეტად ხელმისაწვდომობისა და პოპულარიზაციის გაზრდას. (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 82. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს საკანონმდებლო პაკეტის საქართველოს კანონის მანდატურებზე. თანახმად, „საჯარო სამსახურის მოქმედება არ გავრცელდება კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს შესახებ“ კანონპროექტის სკოლის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს 65 კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 83. „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტით დაზუსტდება სპეციალური მასწავლებლის კანონპროექტის განათლებისთვის დადგენილი მოთხოვნები და შეიქმნება სპეციალური მიღება არ გამოიწვევს მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამა. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს კანონპროექტის თანახმად, მოხდება პროცესის დახვეწა და მოქნილობა. არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 84. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „განათლების ხარისხის განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ აკრედიტაციის და აპელაციის კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 66 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 85. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 86. „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა კანონპროექტი ითვალისწინებს, უმაღლესი განათლების დაფინანსების საბაზო დაფინანსების ახალი მოდელის შემუშავებას. ამოქმედება იგეგმება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებული პროგრამის „სახელმწიფო სასწავლო, სამაგისტრო გრანტები და ახალგაზრდების წახალისება“ ფარგლებში. საკანონმდებლო ცვლილების საფუძველზე განსაზღვრული დაფინანსების ახალი მოდელის ამოქმედება იგეგმება 2020-2021 სასწავლო წლიდან. ცვლილების საფუძველზე საქართველოს მოქალაქეებს და „საქართველოს ცვლილება მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, უზრუნველყოფს პირადობის (ბინადრობის) მოწმობისა და საქართველოს მოქალაქის უმაღლეს პასპორტის გაცემის წესის შესახებ” საქართველოს კანონის 2013 მუხლით საგანმანთლებლო გათვალისწინებულ პირებს, შესაძლებლობა მიეცემათ გარკვეული დაწესებულებების პირობების დაცვით ჩაირიცხონ და მოიპოვონ დაფინანსება საქართველოს საბაკალავრო/სამაგის არ გამომდინარეობს არ გამომდინარეობს 67 თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 87. „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში. საკანონმდებლო ცვლილება შეეხება ზოგადი განათლების საფეხურებს. ტრო პროგრამებზე ოკუპ. ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ჩარიცხვისა და დაფინანსების განსხვავებულ მექანიზმების ამოქმედების შესაძლებლობას იმისათვის, რომ ამ აბიტურიენტებსა და მაგისტრანტობის კანდიდატებს უმაღლესი განათლების მიღება შეფერხების გარეშე შეეძლოთ. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 88. „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 2014 წლის 1 იანვრამდე დაფუძნებულ/რეორგანიზებულ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებს გაუგრძელდებათ უფლება, განახორციელონ ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობა, როგორც ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებმა/სკოლებმა, და მიიღონ კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ გამომდინარეობს 68 კანონით გათვალისწინებული დაფინანსება. ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონში განსახორციელებელი ცვლილება ითვალისწინებს, გრანტის გამცემად კულტურის სფეროში გრანტის გამცემი საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის დამატებას. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონში ემატება დათქმა, იმის შესახებ, რომ აღნიშნული კანონი არ გავრცელდეს საგანმანათლებლო დაწესებულბებზე იმ შემთხვევაში თუ სპეციალური კანონი სხვა რამეს აწერსრიგებს. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 89. „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 90. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 69 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 91. „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 92. „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 93. „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა გამომდინარეობს საქართველოსა და ევროკავშირს შორის გაფორმებული ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან. ხდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისობაში მოყვანა ევროკავშირის დირექტივებთან დამატებული ღირებულების გადასახადის დარგში. ამასთან, ხორციელდება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის შემდგომი სრულყოფა. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია გადასახადების ადმინისტრირების ერთიანი მეთოდოლოგიის შემუშავების უზრუნველყოფის, ასევე გადასახადების ადმინისტრირების სრულყოფის, სამართლიანი და მოქნილი ადმინისტრირებისათვის სამართლებრივი ბაზის შექმნის, ტექნიკური უზუსტობებისა და ბუნდოვანების აღმოფხვრის აუცილებლობით. კანონპროექტი ითვალისწინებს გადასახადების ადმინისტრირების მექანიზმების დახვეწას, ბუნდოვანი ნორმების ნათლად ჩამოყალიბებას, ცალკეული ნორმების ერთმანეთთან შესაბამისობაში მოყვანას და უზუსტობების აღმოფხვრას. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის შემუშავების მიზანია „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის დახვეწა და სრულყოფა, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარება და ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურზე დაკისრებული ფუნქციების ეფექტურად განხორციელებისთვის ხელის შეწყობა. ვინაიდან საქართველოში პირველად ხორციელდება ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა და ასევე, აუდიტორების ხარისხის კონტროლის სისტემის მონიტორინგი, მიმდინარე პროცესებმა გამოავლინა რიგი საკითხების საკანონმდებლო დონეზე დარეგულირების საჭიროება. კერძოდ, კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს 70 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 94. „საშემფასებლო საქმიანობის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) პრაქტიკამ ცხადყო რომ აუცილებელია მოწესრიგდეს კონსოლიდაციასთან დაკავშირებული საკითხები. ამასთან, კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია სფეროს მარეგულირებელი დირექტივების მოთხოვნების გათვალისწინებით. კანონპროექტის მიღება უზრუნველყოფს აუდიტორების/აუდიტორული ფირმების რეგისტრაციის პროცესის სრულყოფას, ხარისხის კონტროლის უზრუნველყოფისას გასატარებელი ღონისძიებების გამჭვირვალობასა და მოქნილობას. კანონპროექტის შემუშავების მიზანია „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის გარკვეული ნორმების მოთხოვნების დაცვა, კერძოდ, კანონის 28-ე მუხლის მე-8 პუნქტით განსაზღვრულია, რომ უდიტორული და საშემფასებლო პროფესიების გამიჯვნის მიზნით საქართველოს მთავრობამ უნდა შეიმუშაოს საშემფასებლო საქმიანობის შესახებ საკანონმდებლო აქტი. დღეს არსებული კანონმდებლობით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო – აკრედიტაციის ცენტრი ახორციელებს შემფასებელთა სერტიფიკაციის ორგანოს აკრედიტაციას და მონიტორინგს აკრედიტაციის ცენტრის მიერ მიღებული წესებისა და პროცედურების შესაბამისად. აკრედიტაციის ცენტრის მიერ აკრედიტებული შემფასებელთა სერტიფიკაციის ორგანოები კი უზრუნველყოფენ სერტიფიცირებულ შემფასებელთა განათლების, მათ მიერ ეთიკური ნორმების დაცვისა და მათი საქმიანობის ხარისხის მონიტორინგს სერტიფიკაციის სქემის თანახმად. პრაქტიკა გვაჩვენებს რომ საქართველოში სრულყოფილად არ არის რეგულირებული საშემფასებლო საქმიანობა, არ არის განსაზღვრული თუ როგორ და რა სამართლებრივ საფუძვლებზე დაყრდნობით ხორციელდება იგი. საქართველოში სამოქმედოდ ოფიციალურად არ არის შემოღებული ის სამოქმედო სტანდარტები, რომლის მიხედვითაც შემფასებლები ახორციელებენ საქმიანობას. პროექტის წარმოდგენილი ნორმები გააძლიერებს შემფასებელთა პროფესიულ ორგანიზაციებს, რაც თავის მხრივ ხელს შეუწყობს კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები დაფინანსდება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთვის გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში არ გამომდინარეობს 71 95. „საქართველოს 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ დაინტერესებულ პირთა პროფესიული განათლების მიღებას, შემფასებელთა პროფესიულ განათლებას და მუდმივ მონიტორინგს. კანონის მიღებით გაიზრდება საშემფასებლო საქმიანობის მიმართ ნდობა, უზრუნველყოფილი იქნება ინვესტიციების მოზიდვა, მოხდება ეკონომიკური საქმიანობისათვის ხელშეწყობა. საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქართველოს მთავრობა საქართველოს პარლამენტს არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტს თანდართულ მასალებთან ერთად. (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 96. „საქართველოს 2019 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) აუცილებლობის შემთხვევაში. 72 საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია 97. „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მიღება მიზნად ისახავს თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციის წარუდგენლობისათვის ან/და ამავე დეკლარაციაში დარღვევის არსებობის გამო, პირის დაჯარიმების შესახებ სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიუროს მიერ გამოცემული განკარგულებების აღსრულების ხელშეწყობისათვის სამართლებრივი საფუძვლების შექმნას. არსებული პრაქტიკის ანალიზის საფუძველზე, უნდა ითქვას, რომ პირის დაჯარიმების შესახებ განკარგულებები რიგ შემთხვევაში ვერ ბარდება ადრესატს, მისი საცხოვრებელ/რეგისტრაციის ადგილზე არ ყოფნის, ან/და მის მიერ განკარგულების ჩაბარებაზე უარის თქმის გამო. განკარგულების ჩაუბარებლობის შემთხვევაში, კი როცა ადრესატის მხრიდან არა აქვს ადგილი განკარგულების შინაარსის გაცნობის ფაქტს, ხსენებულ განკარგულებას არ გააჩნია იურიდიული ძალა და შესაბამისად არ ექვემდებარება აღსრულებას. პრობლემის გადაჭრა შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, როდესაც განკარგულების ადრესატისათვის აქტის ჩაბარების შეუძლებლობის პირობებში შეიქმნება დამატებითი ალტერანტიული სამართლებრივი მექანიზმები და კანონიერი საფუძვლები განკარგულებისათვის იურიდიული ძალის მისაცემად, რაც გახდება მათი აღსრულების სამართლებრივი წინაპირობა. კერძოდ, კანონპროექტის თანახმად, მე-20 მუხლის 21 პუნქტის ემატება 22-26 პუნქტები: ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულება მოქმედ თანამდებობის პირს ეგზავნება სამუშაო ადგილის ან/და რეგისტრაციის ადგილის, ხოლო ყოფილ თანამდებობის პირს რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით. თუ ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულება პირს სამუშაო ადგილის ან/და რეგისტრაციის ადგილის მიხედვით ვერ ჩაბარდა, განკარგულების მიმტანი პირი საფოსტო გზავნილზე სათანადო აღნიშვნას აკეთებს და განკარგულებას ფოსტას უბრუნებს. განკარგულება დაბრუნებიდან არაუადრეს 30-ე დღისა და არაუგვიანეს მე-60 დღისა აღნიშნულ პირს განმეორებით იმავე მისამართზე ეგზავნება. ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულების განმეორებით ჩაუბარებლობის შემთხვევაში ბიურო უზრუნველყოფს განკარგულების კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. არ გამომდინარეობს 73 98. „საჯარო შესყიდვების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საჯაროდ, ბიუროს მიერ ადმინისტრირებულ ვებგვერდზე (http://www.declaration.gov.ge) გამოქვეყნებას. აღნიშნული განკარგულება პირისთვის ჩაბარებულად მიიჩნევა საჯაროდ გამოქვეყნებიდან 30-ე დღეს. თუ ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულების ჩაბარებისას პირი უარს განაცხადებს მის მიღებაზე, განკარგულების მიმტანი პირი სათანადო აღნიშვნას აკეთებს საფოსტო გზავნილზე, რომელიც ბიუროს უბრუნდება. ასეთ შემთხვევაში ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულება ადრესატისათვის ჩაბარებულად ითვლება. ჯარიმის დაკისრების შესახებ განკარგულება პირისთვის ჩაბარებულად მიიჩნევა, თუ ამ პირის მისამართზე მასთან მცხოვრები ოჯახის რომელიმე სრულწლოვანი წევრი ჩაიბარებს განკარგულებას ან განკარგულების ჩაბარებისას განმეორებით უარს განაცხადებს მის მიღებაზე. გარდა ამისა, კანონპროექტი ითვალისწინებს რედაქციული ხასიათის შესწორებას, რომელიც დაკავშირებულია „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-15 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის ამავე კანონის მე-14 მუხლის მე-7 პუნქტთან შესაბამისობაში მოყვანასთან. ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მე-8 თავის თანახმად, საქართველომ ეტაპობრივად უნდა დაუახლოვოს საკუთარი კანონმდებლობა ევროკავშირის კანონმდებლობას. დაახლოების II ფაზა მოიცავს საჯარო შესყიდვებთან დაკავშირებულ ყველა საკითხს, რისთვისაც მომზადდება ხსენებული კანონპროექტი. გამომდინარე იქიდან, რომ არსებითად იცვლება საჯარო შესყიდვებთან დაკავშირებული ყველა საკითხი, მათ შორის, ინერგება ბევრი ახალი ინსტიტუტი და თავად სფეროს დასახელებაც „საჯარო შესყიდვა“ განიცდის ცვლილებას, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული სფეროს მარეგულირებელი ახალი კანონის მიღება, რითაც სრულყოფილად შესრულდება DCFTA-ით ნაკისრი ვალდებულებები საჯარო შესყიდვების სფეროში. მიღებული კანონპროექტი იქნება ერთიანი და მასში მოქცეული იქნება საჯარო შესყიდვებთან დაკავშირებული ყველა შესაბამისი საკითხი და დარგი, კერძოდ, სტანდარტული საჯარო შესყიდვები, საჯარო შესყიდვები კომუნალური და სხვა საზოგადოებრივი მომსახურების სფეროში, საჯარო შესყიდვები თავდაცვასთან და კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. გამომდინარეობს 74 უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, საჯარო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განხილვის წესი. ამდენად, მთლიანად სფერო თავმოყრილი იქნება ერთი საკანონმდებლო აქტის ქვეშ, რაც მნიშვნელოვნად გაამარტივებს მის ეფექტიან დანერგვასა და აღსრულებას. 99. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა გათვალისწინებულია ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მე-8 თავის 143-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით. შესაბამისად, კანონპროექტის მიღების შედეგად დაკმაყოფილებულად ჩაითვლება საქართველოს მიერ ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულება სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებულ დავების განმხილველ ორგანოებთან დაკავშირებით. საკანონმდებლო ცვლილებების დამტკიცების ფარგლებში, 2020 წლის საბიუჯეტო წლიდან აუცილებელი იქნება საბიუჯეტო ასიგნებების გათვალისწინება საჯარო შესყიდვების სფეროში დავების განმხილველი ახლადშექმნილი ორგანოს 5 წევრისა და აღნიშნული ორგანოს შესაბამისი აპარატის თანამშრომლებისთვის ანაზღაურების მიზნით. აღნიშნული დავების განმხილველი ორგანოს სრულყოფილად მუშაობის მიზნით, ასევე, აუცილებელია დამატებითი საბიუჯეტო სახსრების გათვალისწინება გამომდინარეობს 75 100. „ფინანსურ კონგლომერატში შემავალი რეგულირებული საწარმოების დამატებითი ზედამხედველობის შესახებ“ კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების მიზნებისათვის (კერძოდ, აღნიშნული შეთანხმების დანართი XV – 2002/87/EC დირექტივა). კანონპროექტის მიღების შედეგად საქართველოს კანონმდებლობაში აისახება ფინანსური კონგლომერატის დეფინიცია და აღნიშნულთან დაკავშირებით ჩამოყალიბდება საზედამხედველო ჩარჩო. კერძოდ, შესაბამის საზედამხედველო ორგანოებს მიენიჭება ფინანსური კონგლომერატის დონეზე დამატებითი ზედამხედველობის განხორციელების უფლებამოსილება. კანონპროექტის მიხედვით (ახალი კანონპროექტი) დამატებითი ზედამხედველობის უფლებამოსილება ენიჭება შესაბამის საზედამხედველო ორგანოებს. აღნიშნულის განხორციელება მოხდება იმ „დაზღვევის შესახებ“ სექტორული საზედამხედველო წესების პარალელურად, რომლის საქართველოს კანონში უფლებამოსილებაც არსებობს დღეის მდგომარეობით შესაბამისი ცვლილების შეტანის დაწესებულებების დონეზე. თაობაზე“, გამომდინარე კანონპროექტების მომზადების აუცილებლობა „კომერციული ბანკების გამოწვეულია „ფინანსურ კონგლომერატში შემავალი რეგულირებული საქმიანობის შესახებ“ საწარმოების დამატებითი ზედამხედველობის შესახებ“ საქართველოს საქართველოს კანონში კანონის მიღებითა და ამ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანის და მისი ცვლილების შეტანის აღსრულებისათვის შესაბამისი მექანიზმების შექმნის მიზნით. თაობაზე“, „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, შესაბამისი საოფისე აღჭურვილობის შეძენის, მათ შორის საკანცელარიო და საკომუნიკაციო ხარჯების გაწევის მიზნით. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. გამომდინარეობს 76 „საინვესტიციო ფონდების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 101. „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების მიზნებისათვის (კერძოდ, აღნიშნული შეთანხმების დანართი XV – EU 2015/2366 დირექტივა). აღნიშნული ცვლილებების შედეგად, საგადახდო სისტემების და საგადახდო მომსახურების მარეგულირებელი კანონმდებლობა კიდევ უფრო მეტად დაუახლოვდება ევროკავშირის დირექტივას, კერძოდ, ჩამოყალიბდება საგადახდო მომსახურების ახალი სახეობები, დაზუსტდება მომხმარებლის და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების პასუხისმგებლობები არაავტორიზებული ოპერაციების განხორციელებისას, განისაზღვარება ღია ბანკინგისა და მომხმარებლის ძლიერი ავთენთიფიკაციის მოთხოვნები. დამატებით, “საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის ცვლილებებიდან გამომდინარე შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება „საგადასახადო კოდექსში“. კერძოდ, ცვლილებები შეეხება საგადახდო მომსახურების ჩამონათვალის დაზუსტებას საქართველოს საგადასახადო კოდექსში. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. გამომდინარეობს 77 ერთად) 102. „ჩეკის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 103. „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „სარეგისტრაციო მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია Moneyval-ის მე-4 რაუნდის შემოწმების შედეგად საქართველოსთვის მიცემული რეკომენდაციის საფუძველზე, რომლის თანახმადაც, წარმომდგენზე ჩეკი არის მომეტებული რისკის მატარებელი AML-ის მიმართულებით და მიზანშეწონილია მისი გაუქმება და ჩეკის გამოწერა წინასწარ ფინანსური ინსტიტუტის მიერ კანონმდებლობის შესაბამისად იდენტიფიცირებულ პირზე. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია სესხის გამცემი სუბიექტის ცნების გაფართოების საჭიროებისა და სალიზინგო კომპანიების საქართველოს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ შემოყვანის აუცილებლობით. ორგანული კანონით გათვალისწინებული სესხის გამცემი სუბიექტის ცნება, არეგულირებს მხოლოდ საკრედიტო/სასესხო ურთიერთობებს, რამაც გამოიწვია ბაზარზე დაურეგულირებელი სფეროების გაჩენა, ცალკეული პირების მიერ სესხის გამცემი სუბიექტის რეგულირებისათვის თავის არიდების მიზნით. ამდენად, მნიშვნელოვანია გაფართოვდეს სესხის გამცემი სუბიექტის ცნება, რათა აღნიშნულმა მოიცვას არა მხოლოდ სესხის/კრედიტის გამცემი პირების საქმიანობა, არამედ ისეთი ურთიერთობებიც, რომელიც თავისი შინაარსიდან და მახასიათებლებიდან გამომდინარე, საკრედიტო ურთიერთობას წარმოადგენს. მნიშვნელოვანია, საქმიანობის სპეციფიკის გათვალისწინებით, სალიზინგო კომპანია, რომელიც სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, გასცემს ლიზინგს, დაექვემდებაროს ეროვნული ბანკის რეგულირებასა და ზედამხედველობას, მათ შორის, უკანონო შემოსავლის ლაგალიზაციის აღკვეთის კუთხით. კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მომზადებით. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 78 შესახებ“ საქართველთოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 104. 105. კანონპროექტით გათვალისწინებულია დამატებითი სამართლებრივი დაცვის გარანტიები გირავნობით/იპოთეკით მოთხოვნების უზრუნველყოფასთან მიმართებით. ამასთან, კანონპროექტი ითვალისწინებს საქართველოს ეროვნული ეროვნული ბანკის უფლებამოსილებას, სამართლებრივი აქტით დაადგინოს განვადებით ნასყიდობისას (აუცილებლობის საპროცენტო განაკვეთის, საკომისიოს, პირგასამტეხლოს ან/და ნებისმიერი შემთხვევაში სხვა ფორმის ფინანსური სანქციის გამოთვლის წესი. თანმდევ „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში საკანონმდებლო დაგეგმილი ზემოაღნიშნული ცვლილებების გათვალისწინებით, რომლის ცვლილებებთან შესაბამისად, სალიზინგო კომპანიას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ერთად) ნაცვლად, უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის კუთხით ზედამხედველობას გაუწევს საქართველოს ეროვნული ბანკი, შესაბამისი ცვლილება ხორციელდება კანონში სალიზინგო კომპანიების ცნებისა და საზედამხედველო ორგანოს ცვლილების მიზნით. ამასთან, დამატებით გაცნობებთ, რომ აღნიშნულ საკანონმდებლო პაკეტზე ამჟამად აქტიური მუშაობა მიმდინარეობს ეროვნულ ბანკში. „საქართველოს კანონპროექტის შემუშავების აუცილებლობა განპირობებულია 2013 წლის 26 ეროვნული ბანკის ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს “საკრედიტო ინსტიტუტების შესახებ“ საქართველოს საქმიანობისა და საკრედიტო ინსტიტუტებისა და საინვესტიციო ფირმების ორგანულ კანონში პრუდენციული ზედამხედველობის თაობაზე“ 2013/36/EU დირექტივით ცვლილების შეტანის გათვალისწინებული მოთხოვნების შესრულების ვალდებულებით, თაობაზე“ რამდენადაც აღნიშნული დირექტივით გაუქმდა 2006 წლის 14 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2006/48/EC დირექტივა საკრედიტო (აუცილებლობის ინსტიტუტების ბიზნესის დაწყებისა და ფუნქციონირების შესახებ, შემთხვევაში სხვა რომელიც, თავის მხრივ, 2014 წლის საქართველო-ევროკავშირის თანმდევ ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებულ შესასრულებლად საკანონმდებლო სავალდებულო დირექტივათა სიაშია (ასოცირების შესახებ შეთანხმება; ცვლილებებთან მუხლი 323, დანართი XV-A, A. საბანკო სფერო). ერთად) კანონპროექტში შესატანი ცვლილებების თანახმად ლიცენზირებაზე ან მნიშვნელოვანი წილის შეძენაზე უარის თქმის საკითხები უნდა დაუახლოვდეს დირექტივით განსაზღვრულ საფუძვლებს. „კომერციული ბანკების კანონპროექტის შემუშავების აუცილებლობა განპირობებულია 2013 წლის 26 საქმიანობის შესახებ“ ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს “საკრედიტო ინსტიტუტების კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს 79 საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 106. „უზრუნველყოფილი ობლიგაციების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საქმიანობისა და საკრედიტო ინსტიტუტებისა და საინვესტიციო ფირმების პრუდენციული ზედამხედველობის თაობაზე“ 2013/36/EU დირექტივით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესრულების ვალდებულებით, რამდენადაც აღნიშნული დირექტივით გაუქმდა 2006 წლის 14 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2006/48/EC დირექტივა საკრედიტო ინსტიტუტების ბიზნესის დაწყებისა და ფუნქციონირების შესახებ, რომელიც, თავის მხრივ, 2014 წლის საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებულ შესასრულებლად სავალდებულო დირექტივათა სიაშია (ასოცირების შესახებ შეთანხმება; მუხლი 323, დანართი XV-A, A. საბანკო სფერო). კანონპროექტში შესატანი ცვლილებების თანახმად საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემაზე, კომერციული ბანკის მნიშვნელოვაბი წილის შეძენაზე, ბანკის ადმინისტრატორისა და მისი მნიშვნელოვანი წილის შემძენის შესაფერისობისა კრიტერიუმები უნდა დაუახლოვდეს ზემოაღნიშნული დირექტივითა და ევროპის საბანკო უწყების (European Banking Authority) მიერ განსაზღვრულ სტანდარტებს. საქართველოში არ არსებობს სპეციალური საკანონმდებლო რეჟიმი, რომელიც დაარეგულირებდა უზრუნველყოფილი ობლიგაციების გამოშვებას. სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ტრადიციული სანივთო უზრუნველყოფის საშუალებები (გირავნობა, იპოთეკა), ამ თვალსაზრისით, არ წარმოადგენს ოპტიმალურ და გამოსადეგ ინსტრუმენტს უზრუნველყოფილი ობლიგაციების ემისიისათვის, მათი (გირავნობისა და იპოთეკის) აქცესორული ბუნებისა და რეგისტრაციასთან დაკავშირებული სირთულეების გათვალისწინებით. კანონპროექტის საფუძველზე საქართველოში შესაძლებელი გახდება უზრუნველყოფილი ობლიგაციის სპეციალური სახის, Covered Bond-ის გამოშვება, რომელიც საერთაშორისო ფინანსურ ბაზრებზე კეთილსაიმედო საბანკო პროდუქტად ითვლება. Covered Bond-ების უზრუნველყოფა ხდება კომერციული ბანკის კრედიტორული მოთხოვნებით (ძირითადად, იპოთეკით უზრუნველყოფილი სესხებით), რომლებიც კანონის ძალით გაიმიჯნება ბანკის სხვა აქტივებისგან და რომელთა იძულებით აღსასრულებლად მიქცევაც მხოლოდ ობლიგაციონერების მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად იქნება შესაძლებელი. შესაბამისად, ერთი მხრივ, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 80 107. „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) უზრუნველყოფილი ობლიგაცია მაქსიმალურად დაიცავს ინვესტორის ინტერესებს, ხოლო, მეორე მხრივ, კომერციულ ბანკს მისცემს წვდომას ალტერნატიულ ლიკვიდურ სახსრებზე, რომლებსაც იგი გამოიყენებს სესხების გასაცემად და სხვა ოპერაციების დასაფინანსებლად. კანონპროექტით, ასევე შესაძლებელი იქნება კომერციული ბანკების თანამონაწილეობით სპეციალური სუბიექტის - რეფინანსირების კომპანიის ჩამოყალიბება, რომელსაც შეეძლება უზრუნველყოფილი ობლიგაციების გამოშვება კომერციული ბანკების კრედიტორული მოთხოვნების (სესხების) აკუმულირების საფუძველზე. კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების გადახდისუუნარობის/გაკოტრების საკითხისდარეგულირების საჭიროებით. უპირველესად უნდა აღინიშნოს ის, რომ „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონი მოქმედების სფეროსთან მიმართებით რიგ საგამონაკლისო შემთხვევებს ითვალისწინებს, კერძოდ, კანონის მოქმედების სფეროდან გამორიცხულები არიან კომერციული ბანკები და არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულებები რომელთა გადახდისუუნარობის საკითხი წესრიგდება სპეციალური კანონმდებლობით. აღნიშნული საგამონაკლისო შემთხვევების განსაზღვრის საჭიროება განაპირობა იმან, რომ აღნიშნული ფინანსური ინსტიტუტების ლიკვიდაციისა და გადახდისუუნარობის/გაკოტრების პროცესი სპეციფიკური ბუნებით ხასიათდება და მათი კრედიტორების ბუნებაც და რისკიანობაც განსხვავებულია. ანალოგიური სპეციფიკური ბუნება ახასიათებთ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებსაც, რის გამოც აუცილებელი ხდება მათი გადახდისუუნაროდ და გაკოტრებულად გამოცხადების გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილება გააჩნდეს მხოლოდ ეროვნულ ბანკს და მათი გადახდისუუნაროდ/გაკოტრებულად გამოცხადების საკითხები სპეციფიკური ბუნებიდან გამომდინარე სპეციალური კანონმდებლობით უნდა მოწესრიგდეს. არსებული კანონმდებლობით პროცესი ხელოვნურად ორადაა გაყოფილი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ლიკვიდაცია ეროვნული ბანკის კომპეტენციაშია, მაშინ როდესაც გადახდისუუნარობის/გაკოტრების ნაწილი გამოყოფილია ეროვნული ბანკიდან, რაც პროცესს მოუქნელსა და არაეფექტურს ხდის და ამასთან, აფერხებს პროცესის დროულ და კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 81 108. ორგანიზებულ წარმართვას/დასრულებას. აღნიშნული კი წინააღმდეგობაში მოდის ლიკვიდაციის მიზანთან, დროულად მოხდეს კრედიტორთა მოთხოვნების დაკმაყოფილება და უზრუნველყოფილი იქნას ფინანსური სექტორის სტაბილური და ეფექტური ფუნქციონირება. წინამდებარე ცვლილება კრიტიკული მნიშვნელობისაა ერთი მხრივ, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების საზედამხედველო უფლებამოსილებების სრულყოფილად და სათანადოდ განსახორციელებლად და მეორე მხრივ, კრედიტორების დაცვისა და მათი მოთხოვნების დროული და ეფექტური დაკმაყოფილების მიზნებისათვის. „საქართველოს კანონპროექტი მიზნად ისახავს „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში” არსებული არქიტექტურული და ხარვეზების აღმოფხვრას. საკითხები, რომლებიც მოცემული სამშენებლო კანონპროექტში, საჭიროებს მხოლოდ საკანონმდებლო ცვლილებებით საქმიანობის კოდექსში დარეგულირებას, მათივე შინაარსის გათვალისწინებით. ცვლილების შეტანის შესახებ“, „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების „კულტურული შეტანის თაობაზე“ საკანონმდებლო პაკეტით გათვალისწინებული მემკვიდრეობის საკითხების დარეგულირებისათვის აუცილებელია საკანონმდებლო შესახებ“ საქართველოს ცვლილებები. კანონის მიღება აუცილებელია, რათა შემუშავებულ იქნას კანონში ცვლილების რეგულაციები, რომლითაც მოხდება ძეგლზე ან არქეოლოგიურ ობიექტზე შეტანის თაობაზე“, სარეაბილიტაციო, კვლევითი ან არქეოლოგიური სამუშაოების „ლიცენზიებისა და განხორციელებასთან დაკავშირებული პროცედურების ოპტიმიზაცია. ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების ცვლილების შეტანის შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მიღება აუცილებელია, რადგან საჭიროა თაობაზე“ სახელმწიფო/ავტონომიური რესპუბლიკების/ადგილობრივი ხელისუფლების ორგანოების მიერ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლზე (აუცილებლობის სამუშაოების და არქეოლოგიური სამუშაოების ნებართვის მიღებისას შემთხვევაში სხვა პრაქტიკაში წამოჭრილი პრობლემების მოგვარება და შესაბამისად, კანონში თანმდევ უნდა განხორციელდეს ცვლილებები. საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის არ გამომდინარეობს მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 82 109. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის შექმნის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და მათი განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „განათლების ხარისხის განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო პაკეტი ითვალისწინებას სსიპ - ტექნოლოგიური კანონპროექტის არ გამომდინარეობს ინსტიტუტისათვის სახელის ცვლილებას და სხვა ორგანიზაციულ მიღება არ გამოიწვევს საკითხებს. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას. 83 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 110. „დაზვერვის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტი მიზნად ისახავს „დაზვერვის სამსახურის შესახებ“ კანონპროექტის არ გამომდინარეობს საქართველოს კანონის რიგი დებულებების დაზუსტებას და პრაქტიკაში მიღება არ გამოიწვევს წარმოშობილი ხარვეზების აღმოფხვრას. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას.