„რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

პროექტი საქართველოს კანონი „რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. „რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 25/11/2022, სარეგისტრაციო კოდი: 360050000.05.001.020656) შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილება: 1. მე-2 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 2. კანონის ძირითადი მიზნები და ამოცანები 1. ამ კანონის ძირითადი მიზნებია: ა) უზრუნველყოს რაჭის ეროვნული პარკის შექმნა; ბ) უზრუნველყოს რაჭის ბუნების ძეგლების შექმნა; გ) უზრუნველყოს ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის შექმნა; დ) უზრუნველყოს რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) შექმნა. 2. ამ კანონის მიზანია მოაწესრიგოს რაჭის ეროვნული პარკის, რაჭის ბუნების ძეგლების, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტისა და რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) მართვის მექანიზმები. 3. ამ კანონის ძირითადი ამოცანებია: ა) ბუნებრივი პროცესების უწყვეტი განვითარების უზრუნველსაყოფად ხელი შეუწყოს ბიოლოგიური მრავალფეროვნებით გამორჩეული, ბუნებრივი ან სახეცვლილი რაჭის დაცული ტერიტორიების დაცვას, აღდგენასა და გონივრულ გამოყენებას; ბ) უზრუნველყოს რაჭის დაცულ ტერიტორიებზე ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტების, ცხოველთა და მცენარეთა სამყაროს, განსაკუთრებით − საქართველოს „წითელ ნუსხასა“ და გლობალურ „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა გენოფონდის დაცვა, აღდგენა და ბიოლოგიური მრავალფეროვნების შენარჩუნება; გ) უზრუნველყოს რაჭის დაცული ტერიტორიების ბუნებრივ და ისტორიულ-კულტურულ გარემოში რეკრეაციისთვის, ჯანმრთელობის დაცვისა და ეკოტურიზმის მდგრადი განვითარებისთვის ხელსაყრელი პირობების შესაქმნელად სამართლებრივი მექანიზმების ჩამოყალიბება; დ) უზრუნველყოს რაჭის დაცული ტერიტორიებისთვის მიკუთვნებული მიწის, ტყის, წყლის, ცხოველთა სამყაროს და სხვა ბუნებრივი რესურსების დაცვა, აღდგენა და გონივრული გამოყენება; ე) უზრუნველყოს რაჭის ეროვნულ პარკში განათლებისა და მეცნიერული კვლევა-ძიებისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა, ბუნებრივი და ბიოეკოლოგიური რეჟიმის დაცვა, აღდგენა და მონიტორინგის განხორციელება; ვ) უზრუნველყოს უნიკალური და იშვიათი ორგანული თუ არაორგანული ბუნების წარმონაქმნების, ცალკეული ბუნებრივი კომპონენტების ანთროპოგენიზაციის შედეგად გადაგვარებისა და განადგურებისგან დაცვა.“. 2. მე-3 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 3. რაჭის დაცული ტერიტორიები და მათი ტერიტორიების ფუნქციურ-გეგმარებითი ორგანიზება 1. რაჭის დაცული ტერიტორიების ფუნქციურ-გეგმარებითი ორგანიზება (ზონირება) ემყარება „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ საფუძვლებს. 2. რაჭის დაცული ტერიტორიებია: ა) რაჭის ეროვნული პარკი; ბ) საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლი; გ) შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლი; დ) უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლი; ე) კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლი; ვ) მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლი; ზ) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი; თ) რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონა (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია). 3. რაჭის ეროვნული პარკის შექმნის მიზანია ბიომრავალფეროვნებით გამორჩეული ბუნებრივი ეკოსისტემების და ლანდშაფტების, ასევე, მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების და, განსაკუთრებით, გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობების დაცვა, აღდგენა, შენარჩუნება, უნიკალური და იშვიათი ორგანული და არაორგანული ბუნებრივი წარმონაქმნების დაცვა, ბუნებრივ და ისტორიულ-კულტურულ გარემოში რეკრეაციის, ჯანმრთელობის დაცვისა და მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევების ხელშეწყობა, ბუნებრივი განახლებადი რესურსებით მდგრადი სარგებლობა, დამხმარე ზონაში ხალხური შემოქმედების ტრადიციათა შენარჩუნების და განვითარების, მდგრადი სამეურნეო საქმიანობის წახალისება. 4. საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნის მიზანია ტროგლო-ბიონტების და ღამურების ჰაბიტატების შენარჩუნება და იქ არსებული გეოლოგიური სტრუქტურების და ქიმიური ნალექების - სხვადასხვა ზომის და სიმაღლის სტალაქტიტების, სტალაგმიტების, ჰელიქტიტეტბის, კოლონების და ჰიდროლოგიური სისტემის (მდ. ღორისწყლის სათავე) დაცვა, მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა. 5. შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნის მიზანია ღამურების ჰაბიტატის დაცვა და იქ არსებული გეოლოგიური სტრუქტურების და ქიმიური ნალექების - სტალაქტიტების და მღვიმის ჰიდროლოგიური სისტემის შენარჩუნება, მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა. 6. უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნის მიზანია ღამურების ჰაბიტატის დაცვა და იქ არსებული გეოლოგიური სტრუქტურების, ჰიდროლოგიური სისტემის და ქიმიური ნალექების - სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, კალციტის სვეტები, ტრავენტინები შენარჩუნება, მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა. 7. კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნის მიზანია ღამურების ჰაბიტატების შენარჩუნება და იქ არსებული ჰიდრო სისტემის, ტრავენტინების და სტალაქტიტების დაცვა, მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა. 8. მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნის მიზანია იქ არსებული გეოლოგიური სტრუქტურების და ქიმიური ნალექების - სტალაქტიდების, სტალაგმიტების, სტალაგნატებისა და ნაღვენთების შენარჩუნება, მდგრადი ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, განათლებისა და მეცნიერული კვლევებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა. 9. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის შექმნის მიზანია უნიკალური ბუნებრივი და ანთროპოგენური ლანდშაფტების დაცვა, იქ არსებული ბიომრავალფეროვნების (მათ შორის აგრობიომრავალფეროვნების) ენდემური და საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობების შენარჩუნების და აღდგენის ხელშეწყობით; ასევე დაიცვას და შეინარჩუნოს უნიკალური და იშვიათი ორგანული და არაორგანული ბუნებრივი წარმონაქმნები და ადგილობრივი ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობა, ხელი შეუწყოს ტრადიციულ სამეურნეო საქმიანობას და მდგრადი ტურიზმის განვითარებას. 10. „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-16 მუხლის შესაბამისად რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) შექმნის მიზანია ბუნების დაცვისა და მდგრადი განვითარების ბალანსირებული საქმიანობის ხელშემწყობი და ადგილობრივი ფინანსური სახსრების გენერირების ღონისძიებების განხორციელება, მოსახლეობის სოციო-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება, ბუნებრივი რესურსებით მდგრადი სარგებლობა, საზოგადოების გარემოსდაცვითი განათლებისა და ცნობიერების ამაღლების, ხალხური შემოქმედების ტრადიციების შენარჩუნება და განვითარება. 11. ამ კანონით გათვალისწინებული რაჭის დაცული ტერიტორიების ზონირება და შესაბამის ზონებში დაშვებული საქმიანობები, „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, განისაზღვრება შესაბამისი დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით.“. 3. მე-4 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 4. რაჭის ეროვნული პარკის მდებარეობა და ფართობი 1. რაჭის ეროვნული პარკი მდებარეობს ონისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვრებში და მისი საერთო ფართობია 77432 ჰექტარი; 2. რაჭის ეროვნული პარკი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: ა) N X Y N X Y N X Y N X Y 1 365191 4724541 189 387099 4728272 377 379118 4745625 564 358518 4723003 2 362821 4737057 190 388076 4728388 378 375654 4746013 565 358560 4723102 3 360550 4737688 191 388936 4728440 379 375076 4746565 566 358522 4723071 4 361031 4737587 192 389738 4728218 380 375003 4747332 567 358650 4723145 5 359765 4736690 193 390622 4728355 381 372895 4748026 568 358638 4723209 6 359373 4728894 194 391500 4728326 382 374560 4747789 569 358695 4723212 7 359147 4728711 195 391451 4727743 383 370689 4748569 570 358672 4723222 8 364609 4724665 196 392241 4727853 384 369484 4749118 571 358638 4723175 9 363682 4724876 197 392785 4727464 385 366773 4749190 572 358681 4723195 10 364150 4724901 198 393040 4726586 386 366950 4748983 573 358513 4723145 11 363218 4725148 199 392888 4725599 387 368689 4748753 574 358558 4723240 12 362763 4725144 200 393288 4725763 388 371013 4748780 575 358530 4723123 13 365133 4725189 201 393818 4726451 389 370055 4748650 576 358208 4723288 14 362719 4725374 202 394647 4726099 390 371737 4748524 577 358276 4723361 15 362046 4725550 203 395496 4725738 391 373852 4747776 578 358256 4723372 16 361722 4725546 204 396613 4725037 392 373284 4748014 579 358276 4723408 17 361381 4725361 205 397314 4724330 393 378724 4745821 580 358300 4723368 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 361239 361166 360658 360509 360800 360429 360330 360312 360598 360614 361820 380204 379450 378765 378202 377928 377043 376400 375937 375449 374631 373281 372819 371977 371333 370853 370179 369876 369365 368432 367912 367492 367072 366653 366142 365477 365148 365246 365540 365005 364550 364398 4725331 4725606 4725283 4725287 4725525 4725252 4725112 4725026 4725268 4725439 4737543 4724920 4724250 4723882 4723998 4724628 4724471 4723745 4722864 4722023 4721839 4721973 4722324 4722700 4722928 4723731 4724386 4725236 4725730 4725624 4726275 4727183 4728090 4728998 4729839 4730517 4731424 4732409 4733360 4733805 4732928 4731941 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 397560 396798 396890 397800 397882 398570 399246 400073 400873 401112 396996 397007 382801 384744 401242 401096 400848 400009 399177 398504 397800 397056 396257 395292 394387 393608 392856 392733 393685 394611 394073 393146 392249 392193 392314 392050 391757 391298 390506 389832 388943 388104 4724856 4725497 4726106 4726499 4727108 4727831 4728564 4729105 4729347 4729222 4729552 4729631 4736105 4736201 4729100 4729157 4729283 4729055 4728518 4727782 4727079 4726813 4726755 4726967 4726967 4727567 4728222 4728803 4729109 4729479 4729669 4729300 4729427 4730236 4730501 4730807 4730911 4730054 4729733 4729928 4729507 4729399 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 380218 384875 376116 389354 392046 393585 394178 394645 394711 389871 388145 387017 387807 387658 368367 368619 368597 368886 368888 369025 369039 369105 369193 369267 369318 369396 369522 373158 373347 373426 373841 373892 374053 374034 374281 374202 374388 388178 389328 388597 388742 389060 4745853 4742061 4736224 4736931 4734673 4734014 4734308 4733714 4733780 4736729 4738054 4735300 4735137 4735257 4725705 4725855 4725953 4725951 4726166 4726109 4726358 4726274 4726605 4726538 4726811 4726745 4726849 4721991 4722270 4722205 4722564 4722789 4722778 4722879 4722891 4722953 4723181 4729330 4730177 4729601 4729819 4730045 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 358360 358337 358403 358393 358408 358484 358444 358522 358477 358368 358450 358413 358433 358372 358325 358419 358418 358311 358362 358253 358195 358144 358103 358113 358164 358208 358252 358165 358149 358163 358172 358140 358328 358296 358260 358194 358075 358121 358263 358337 358266 358323 4723411 4723346 4723425 4723349 4723247 4723126 4723180 4723272 4723312 4723546 4723323 4723390 4723499 4723482 4723516 4723202 4723247 4722952 4723072 4723007 4723053 4723035 4723053 4723019 4722869 4722899 4722887 4722838 4722833 4722817 4722768 4722765 4722580 4722535 4722521 4722611 4722749 4722733 4722450 4722332 4722198 4722110 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 364438 365001 365339 365828 366588 366685 365401 365789 364990 363362 363933 364004 364178 363687 363272 362460 361823 362287 363135 363648 363134 362695 362620 362894 363579 364006 380841 366422 366388 366142 366081 366438 366970 366696 367082 367511 368178 368294 367300 366520 369390 369848 4730945 4730136 4729799 4727702 4726966 4726675 4725781 4725989 4725609 4737740 4738532 4739467 4740373 4741234 4742126 4742566 4743261 4744119 4744613 4745391 4746186 4747009 4747806 4748673 4749352 4749982 4745432 4748729 4747787 4746849 4745987 4745070 4744227 4742342 4741442 4740539 4739830 4738355 4738285 4736510 4735180 4736060 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 387756 387258 386587 386129 385251 384616 384628 385265 385960 386648 387204 389210 387389 386646 385981 385315 384542 384018 383361 383064 383294 383829 384232 384348 384088 384312 383651 383199 382744 381501 380990 381726 391963 388509 387889 385468 396093 396364 398860 398355 395428 396718 4730344 4730852 4730701 4730045 4730374 4730978 4731945 4732714 4733430 4734155 4734973 4734361 4735471 4734873 4734130 4733384 4732763 4731911 4732131 4732593 4733078 4733679 4734571 4735273 4735253 4735692 4735318 4735174 4735051 4734966 4735207 4735497 4733094 4733163 4735237 4740039 4732030 4732963 4731861 4730956 4728097 4728537 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 388944 389285 388288 388234 388562 359181 359897 358937 359521 359559 356170 355912 354820 355043 354806 354721 354483 354816 355467 355641 355706 355666 356185 356179 355971 355912 355200 354854 355144 355227 355688 356537 356495 354161 354350 353134 351895 352373 350447 349216 348458 347442 4729859 4730061 4729418 4729503 4729245 4731261 4731896 4734163 4733107 4730471 4732900 4733305 4732778 4732693 4732450 4732216 4731833 4731862 4731674 4731880 4731714 4731270 4731323 4731121 4731097 4730940 4730764 4730211 4729767 4728931 4728060 4727741 4725700 4725927 4726291 4726031 4726304 4726773 4726305 4727066 4728372 4729145 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 358391 358387 358386 358420 358410 358406 358435 358419 358474 358478 358548 352922 352764 352630 352773 352422 352533 352317 351893 351607 350459 350500 350564 350696 350863 350796 350926 351180 351075 351310 351264 352447 353283 351873 351749 351634 351437 352177 353195 354290 354211 355934 4722069 4722086 4722115 4722091 4722040 4721967 4721951 4721914 4721886 4721815 4721783 4726217 4726532 4726744 4726065 4726604 4726544 4726582 4726492 4726521 4726408 4726232 4726446 4726327 4726500 4726628 4726888 4726879 4726810 4726713 4727176 4726861 4726552 4726785 4726771 4726958 4726630 4726605 4726268 4726367 4725917 4725728 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 370333 371209 371258 372143 372681 372619 373203 374191 375149 376009 376722 375828 376075 376630 377246 378231 379185 380065 380891 381685 382262 382913 383381 383646 383555 383550 382950 382095 381541 381107 380768 378106 368885 366764 366101 365718 372689 371412 368786 366740 365527 377801 4735874 4736158 4735583 4735437 4736191 4736989 4737614 4737467 4737210 4736715 4736301 4734048 4733671 4734494 4733759 4733623 4733327 4732874 4732310 4731720 4730914 4730159 4729304 4728347 4727440 4727272 4727288 4726549 4726086 4725684 4725391 4731132 4738806 4742684 4743022 4742785 4737420 4736124 4725183 4726491 4733788 4731060 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 390824 397455 383848 384847 386432 382336 381458 382170 382882 384597 391624 395058 397633 398156 398156 397454 395558 394724 392451 390231 391275 391647 392904 393166 395953 393602 395577 395392 394183 393051 391892 392456 395050 394741 395088 392634 392332 392710 391314 390209 387770 389506 4729561 4729656 4731647 4730434 4730036 4734306 4736395 4735958 4735333 4735113 4731801 4721612 4724356 4726686 4726903 4726916 4728812 4729747 4728538 4730120 4727872 4728203 4725320 4725320 4725643 4726473 4724765 4724802 4726121 4727109 4728042 4728715 4726080 4726861 4726911 4724338 4723417 4724266 4727715 4728105 4728290 4728511 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 346847 344652 340999 337322 334279 334326 333995 334326 335545 336836 337580 338480 338905 339645 341368 342673 343495 344425 345508 346980 348635 349648 350128 350004 351670 351260 351855 352197 351086 351158 352154 352685 353590 353405 353977 354699 355007 355883 356091 356760 354480 353524 4730209 4731490 4727075 4725948 4726606 4725321 4724503 4723109 4721502 4722044 4720807 4720224 4719548 4719303 4718538 4718237 4717872 4717527 4716952 4717838 4717183 4715884 4716566 4716864 4716493 4717661 4718314 4718672 4719520 4719934 4720091 4719973 4721338 4722843 4722470 4721719 4721289 4720956 4720644 4720094 4722127 4721992 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 355167 354828 355032 354046 353711 353797 353641 353532 353629 354342 355129 356208 356151 355435 341963 345654 339730 336875 344041 334306 339167 343432 341478 338424 334272 334145 334460 335002 337294 345817 351748 351420 351827 351155 352862 344770 340465 346101 345874 347097 347883 355420 4725765 4725802 4725957 4726373 4726364 4725934 4726085 4726452 4726374 4725975 4730311 4730927 4730745 4728665 4729467 4730924 4726899 4726355 4731182 4724225 4726716 4730341 4728338 4726424 4725900 4724888 4725629 4722067 4721176 4717070 4719100 4717754 4716454 4717725 4720818 4717436 4719152 4730181 4729993 4729653 4729003 4730707 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 377809 367158 365900 363199 363344 362439 363338 363859 364252 392470 395982 396015 395493 394303 393431 393236 392667 391724 390868 389956 389078 388256 387896 387091 386284 385783 385128 384379 383793 383636 383392 382504 381653 380978 380695 381187 381626 382153 382613 383001 383329 383698 4730907 4743865 4746571 4742331 4745668 4747413 4744918 4739236 4740002 4723408 4727749 4728710 4728322 4721354 4721263 4722117 4722073 4721772 4722258 4722013 4721629 4722119 4723027 4723419 4722903 4722224 4721533 4720926 4721142 4720924 4719998 4719648 4719375 4720111 4721049 4721873 4722753 4723537 4724415 4725299 4726218 4727146 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 392415 392867 391986 391975 387811 387318 383579 383720 383628 383869 393582 392993 390393 393371 396529 396565 397109 396409 396631 397030 397805 388462 388461 388532 388521 381218 381244 381328 381259 387120 387126 387122 384734 384635 383042 383024 395062 392916 384778 382959 390888 382360 4728624 4729156 4729682 4729899 4730779 4723512 4721345 4721444 4720420 4720757 4721093 4722463 4722031 4721605 4725792 4726063 4726745 4728780 4728634 4726965 4724578 4727004 4727036 4727006 4726979 4720511 4720567 4720504 4720451 4732969 4732969 4732963 4736040 4736227 4735888 4736120 4731678 4732908 4736815 4737059 4735863 4737500 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 355455 355297 356919 357184 357140 357065 357060 357470 357422 357522 357516 357659 357807 357910 357983 355869 356445 355588 355210 359454 359427 359390 359345 359265 359155 359014 358988 359107 358955 358891 358884 358830 358635 358574 358527 358894 358851 358788 359007 358984 358929 358750 4719819 4719951 4720212 4720503 4720874 4720777 4720963 4720449 4720545 4720487 4720420 4720403 4720425 4720437 4720431 4721032 4720445 4720066 4721081 4724078 4723924 4723644 4723846 4723878 4723798 4723853 4723778 4723630 4723607 4723499 4723449 4723453 4723541 4723460 4723414 4723331 4723294 4723252 4723144 4723116 4723124 4723206 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 355101 355779 356455 355274 355541 355291 355191 355314 354595 354635 354890 354985 356210 355988 355246 354493 354955 355315 357864 357018 358686 357744 357562 358954 360168 360028 360180 360083 360050 359977 360196 359824 359894 359811 359748 359657 359532 359668 359645 359598 359498 354607 4730397 4731861 4732810 4732898 4729040 4729603 4728726 4728490 4730079 4730321 4730383 4730274 4730740 4731322 4731879 4731957 4732191 4731758 4729419 4732312 4728491 4731693 4732065 4728634 4724508 4724462 4724422 4724354 4724306 4724381 4724374 4724195 4724090 4724106 4724104 4724200 4724265 4723997 4723990 4723976 4724118 4722454 186 187 188 384288 385119 386117 4727931 4728436 4728416 374 375 376 381200 386883 383314 4736760 4738225 4745155 561 562 563 358590 358489 358570 4723092 4722943 4723117 749 750 354275 352861 4722388 4721440 751 381270 4736835 ბ) რაჭის ეროვნული პარკის საზღვარი წერტილიდან (გეოგრაფიული კოორდინატები: X395058, Y4721612.5) წერტილამდე (გეოგრაფიული კოორდინატები: X364006.21, Y4749982.2) მიუყვება საქართველოს სახელმწიფო საზღვარს.“. 4. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის „41-45“ მუხლები: „მუხლი 41 . საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა 1. საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს: ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, შაორი-საწალიკეს რაიონში, სოფ. ბეთლევიდან 1 კმ-ზე, საწალიკის მთის ჩრდილო ფერდობზე, მდ. ღორწყალის მარცხენა მხარეს, ადგილ ჩოლოგას მიმდებარე ტერიტორიაზე; 2. საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: X 348610; Y4700533. მუხლი 42 . შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა 1. შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს: ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, ცხრაჯვარი-ლეკნარის რაიონში, რაჭის კირქვული მასივის ჩრდილოეთ კალთაზე, სოფელ ნიკორწმინდიდან 1,5 კმ-ზე. 2. შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: X341138; Y4703815. მუხლი 43. უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა 1. უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს: ონის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ხიხათა-შქმერის რაიონში, მდ. ხეორის მარცხენა ფერდობზე, სოფელ უშოლთადან 2 კმ-ზე, ხიხათას მთის ჩრდილო - აღმოსავლეთ კალთაზე. 2. უშოლთის მღვიმის კანიონის ბუნების ძეგლი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: X 367469; Y 4706462. მუხლი 44 . კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა 1. კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს: ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, შაორი-საწალიკეს რაიონში, საწალიკის მთის ჩრდილო ფერდობზე, მდ. ღორწყალის მარცხენა მხარეს, სოფ. თლუღი–სხარტალის საავტომობილო გზიდან დაახლოებით 100 მეტრში. 2. კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: X 347483; Y 4699639. მუხლი 45. მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა 1.მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლი მდებარეობს: ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, ცხრაჯვარ-ლეკნარის მონაკვეთზე. 2. მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: X 333649; Y 4695729.“. 5. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 46 მუხლი: „მუხლი 46 . ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მდებარეობა და ფართობი 1. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი მდებარეობს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, მისი საერთო ფართობია 28402.4 ჰექტარი; 2. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: N 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 X 342229 339092 338244 337744 337268 336240 334701 333789 333550 333239 332315 331126 330074 327556 327666 327414 327196 326997 324912 323288 324387 323106 322794 322996 322539 322434 324966 326314 327395 328300 334485 334275 333148 334265 334242 334198 333330 332415 331629 332302 332903 333110 333712 335674 Y 4711248 4712308 4713240 4713039 4713581 4713875 4714259 4714375 4713909 4713358 4712747 4712469 4712238 4711760 4711431 4711309 4711035 4711958 4711647 4711742 4711923 4711400 4710756 4710739 4708438 4709904 4706452 4705978 4706206 4706724 4703090 4702214 4700646 4699336 4698935 4698312 4697545 4697683 4697587 4695640 4694902 4694535 4694547 4695192 N 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 X 345662 347432 345925 342888 343383 343731 349339 360644 359843 359003 358985 358846 357376 358447 357955 357849 357577 357361 357115 356916 356510 356073 355447 355252 354879 354527 354208 353812 353536 353126 352597 352447 352458 352298 351442 350305 349672 348948 349154 348431 349813 358473 358545 357495 Y 4692951 4692485 4692433 4692478 4693948 4697322 4693967 4702118 4701568 4701340 4700849 4700686 4699624 4700484 4699950 4699717 4699717 4699500 4699569 4699735 4699706 4699805 4699643 4699386 4699175 4698929 4698635 4698224 4697898 4697467 4696558 4695786 4695351 4695150 4694997 4694946 4694684 4693067 4693881 4692976 4693341 4708537 4708638 4708346 N 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 X 329723 330215 334878 334680 332620 334569 328933 329091 329038 326832 326940 327506 330270 330295 331235 331205 332664 332907 333352 333568 332831 334616 338409 340685 336000 347439 339118 341039 340433 339128 338130 336971 340433 340809 341500 349523 349875 352234 333129 333134 330921 330908 332772 332711 Y 4707745 4706975 4706566 4703840 4706619 4704547 4711625 4711276 4710690 4710226 4710732 4710145 4707935 4707650 4707575 4707775 4709991 4710342 4710421 4710118 4709745 4708475 4709904 4709672 4707345 4699762 4705959 4704275 4705240 4706609 4707095 4707052 4709036 4708973 4709534 4701178 4701493 4702749 4711982 4711880 4711836 4711774 4711962 4711888 N 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 X 338552 332003 332686 333016 333174 333671 334148 334129 328551 329097 322950 335873 341943 334815 336798 323811 332072 335330 331974 333430 334730 359413 328166 352218 352481 352470 352433 352385 352366 352342 352336 352301 352279 352247 352235 352240 352218 352208 352161 352111 352049 352056 352100 352147 Y 4697008 4697697 4697608 4697594 4697593 4697726 4698625 4699514 4712681 4707771 4706686 4708682 4703731 4705194 4708734 4706632 4697020 4696293 4697159 4700268 4705706 4701365 4712290 4701762 4701466 4701383 4701434 4701423 4701453 4701420 4701357 4701373 4701434 4701504 4701494 4701459 4701466 4701406 4701398 4701538 4701606 4701629 4701599 4701567 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 335546 336093 339623 339891 340957 341461 341397 341227 341759 341481 342066 341881 341969 341501 339840 338716 338796 335857 336657 331700 328896 345499 344661 343972 343171 344339 344753 344312 344095 343186 344466 345973 344826 345513 346062 346593 346879 347746 344576 “. 4695573 4696985 4698449 4698676 4699877 4700659 4700270 4700944 4702311 4703446 4710142 4710240 4710603 4711689 4712241 4712893 4712668 4713791 4713638 4712672 4712384 4699053 4698420 4697026 4694911 4693919 4694765 4694509 4693083 4693330 4693576 4692934 4693632 4693098 4692265 4692136 4692301 4692922 4694309 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 356997 353766 353526 354334 354850 356637 354591 354986 356910 354037 353844 354114 355304 355886 356044 355608 355669 355491 356130 356042 356149 356470 356489 356050 356469 356342 356302 357688 358234 358893 332897 332402 332283 332645 334107 334236 332287 328270 328817 4708097 4706093 4706073 4706139 4706134 4707767 4706091 4706285 4707520 4706310 4706205 4706163 4706595 4706942 4706756 4707100 4706959 4706708 4707098 4707432 4707255 4707724 4707644 4706983 4707332 4707616 4707324 4708327 4708601 4708634 4694724 4695221 4696086 4697553 4698244 4699118 4697656 4707067 4707376 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 331980 331993 322179 322238 322780 322474 350141 352384 353494 353357 360427 361100 361245 359966 359968 359722 359537 359904 360049 359844 360267 360233 360125 359877 359680 359240 357192 356916 358473 335662 335955 336084 336061 335036 337319 337876 338205 338141 337869 4711748 4711691 4709821 4709164 4708792 4707418 4702076 4703644 4704177 4705885 4702332 4702643 4703013 4704480 4704952 4705437 4705620 4706134 4706792 4707157 4707483 4708010 4708160 4708140 4708328 4708633 4707918 4707984 4708426 4695467 4695979 4695990 4696070 4696888 4696518 4697612 4697378 4697209 4696933 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 352183 352203 352181 352122 352217 352196 352268 352296 352262 352174 352220 352351 351256 351382 351500 351550 351627 351650 351653 351626 351619 351574 351518 351505 351484 351470 351465 351433 351390 351316 351250 351186 351213 351219 351222 351214 351227 351195 351221 4701510 4701546 4701606 4701636 4701613 4701646 4701616 4701629 4701644 4701701 4701677 4701637 4701313 4701302 4701332 4701310 4701319 4701311 4701286 4701254 4701228 4701244 4701240 4701292 4701308 4701299 4701284 4701282 4701252 4701267 4701278 4701318 4701335 4701324 4701304 4701297 4701295 4701279 4701283 6. მე- 5 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 5. რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) მდებარეობა და დასახლებული პუნქტების ჩამონათვალი 1. რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონა (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) მდებარეობს ონისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვრებში და მოიცავს შემდეგ დასახლებულ პუნქტებს: უწერა, გლოლა, ჭიორა, ღები, პატარა ღები, გონა, ხიდაშლები, მაჟიეთი, საკაო, ბორცო, ლაგვანთა ურავი, აბარი, ლიხეთი, წესი. მისი საერთო ფართობია 1307 ჰექტარი. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული რაჭის ეროვნული პარკის დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია) მართვის, მოქმედებათა კოორდინაციისა და დაშვებული საქმიანობის განვითარება, საჭიროების შემთხვევაში განისაზღვრება სპეციალური პროგრამით, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.“. 7. მე-6 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 6. რაჭის ეროვნული პარკის, საკიშორეს მღვიმის ბუნების ძეგლის, შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის, უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლის, კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის და მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლის სახელმწიფო მართვა ამ კანონის მე-4-45 მუხლებით განსაზღვრული დაცული ტერიტორიების მართვა ხორციელდება „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. ამ მუხლით განსაზღვრული დაცული ტერიტორიების კატეგორიების მართვა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით, მათ შორის, დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.“. 8. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის „61“-„62“ მუხლები: „მუხლი 61. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მართვის უფლებამოსილების მქონე ორგანოები 1. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მართვა ხორციელდება საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმართველობის კოდექსი“-ს, „საქართველოს ტყის კოდექსი“-ს, „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მენეჯმენტის გეგმის ან დაცული ლანდშაფტის დროებითი რეგულირების წესისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად. 2. ამბროლაურის დაცულ ლანდშაფტს მართავს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი სახელმწიფოს მიერ დელეგირებული უფლებამოსილებების ფარგლებში, რისთვისაც გამოიყოფა შესაბამისი ფინანსური რესურსი. 3. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე არსებულ სახელმწიფო ტყეს მართავს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − ეროვნული სატყეო სააგენტო ტყის მართვის გეგმისა და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მენეჯმენტის გეგმის ან დროებითი რეგულირების წესის შესაბამისად. 4. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მართვაში მონაწილეობს „ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის საბჭო“ (შემდგომში - საბჭო), რომელსაც ქმნის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 5. საბჭოს შემადგენლობა, უფლებები, მოვალეობები და მის საქმიანობასთან დაკავშირებული სხვა პროცედურული საკითხები განისაზღვრება საბჭოს წესდებით, რომელსაც ამტკიცებს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის საკრებულო საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 6. საბჭოს შემადგენლობაში შედიან ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლები, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის (ერთეულების) და სხვა დაინტერესებული მხარეების წარმომადგენელი (წარმომადგენლები) ბიოლოგიური მრავალფეროვნების, დაცული ტერიტორიებისა და ტყის სფეროებში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების უზრუნველსაყოფად. საბჭოს გადაწყვეტილებები სარეკომენდაციო ხასიათისაა და ვრცელდება ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. 7. სახელმწიფოს მიერ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტისთვის დელეგირებული უფლებამოსილებებია: ა) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მართვა, დაცვა და ბუნებრივი რესურსების მდგრადი სარგებლობის უზრუნველყოფა; ბ) საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მენეჯმენტის გეგმის შემუშავება, მონიტორინგი და ანგარიშგება; გ) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე მონიტორინგის განხორციელებისა და მეცნიერული კვლევის ჩატარების ორგანიზება, დაკვირვების შედეგად მიღებული მონაცემების დამუშავება, შენახვა და გავრცელება; დ) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის შესახებ ანგარიშის (ბიომრავალფეროვნება, დაცვა/მონიტორინგი, ფინანსები და სხვა) რეგულარულად მომზადება და გამოქვეყნება; ე) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრირება; ვ) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი სამშენებლო საქმიანობის განხორციელებისა და კეთილმოწყობის სამუშაოების ჩატარების (ბილიკების, ზღუდეების, თავშესაფრებისა და გზამკვლევების მოწყობის და სხვა) ორგანიზება; ზ) ამბროლაურის დაცულ ლანდშაფტთან დაკავშირებით საერთაშორისო თანამშრომლობა და შესაბამის პროგრამებში მონაწილეობა; თ) სამთავრობო დაწესებულებებთან, ადგილობრივ და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა; ი) დაინტერესებულ საზოგადოებასთან თანამშრომლობა; კ) ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე ტურისტული მომსახურების გაწევის ტარიფების განსაზღვრა; ლ) საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 239-ე მუხლის 44 ნაწილით განსაზღვრული კოდექსის მუხლებითა და მუხლების ნაწილებით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმების შედგენა; მ) საქართველოს საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით, მათ შორის, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით გათვალისწინებული სხვა საქმიანობების განხორციელება. 8. ამ მუხლით გათვალისწინებული სახელმწიფოს მიერ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტისთვის დელეგირებული უფლებამოსილებების განხორციელებაზე დარგობრივ ზედამხედველობას ახორციელებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ შესაბამისად. მუხლი 62. რაჭის დაცული ტერიტორიების დაცვისა და სარგებლობის რეჟიმი 1. ამ კანონით განსაზღვრული რაჭის ეროვნული პარკის საზღვრებში მოქცეულ სასაზღვრო ზონასა და სასაზღვრო ზოლში დასაშვებია საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვისთვის აუცილებელი ინფრასტრუქტურის ობიექტების მშენებლობა/მოწყობა/განთავსება/რეაბილიტაცია (მათ შორის, ტექნიკური საშუალებების განთავსება) და სასაზღვრო-პოლიციური ღონისძიებების განხორციელება. 2. ამ კანონით განსაზღვრული რაჭის ეროვნული პარკის საზღვრებში მოქცეულ სასაზღვრო ზონასა და სასაზღვრო ზოლში სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა, მდგრადი ტურისტული საქმიანობა, მეცნიერული კვლევა-ძიება, მშენებლობა, ობიექტების მომსახურება და ნებისმიერი სხვა საქმიანობა ხორციელდება „საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე დადგენილი სახელმწიფო საზღვრის რეჟიმისა და დაცვის წესის შესაბამისად. 3. ამ კანონით განსაზღვრულ რაჭის ეროვნული პარკის, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის, საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლის, შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის, უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლის, კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის, მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლის ტერიტორიაზე დასაშვებია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე კვლევითი, სარეაბილიტაციო და არქეოლოგიური სამუშაოების ჩატარება და მათი მოვლის ღონისძიებების განხორციელება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 4. ამ კანონით განსაზღვრულ რაჭის ეროვნული პარკისა და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე დაშვებულია, დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესის შესაბამისად „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული საქმიანობა. 5. ამ კანონით განსაზღვრულ რაჭის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საქმიანობების გარდა, დაშვებულია, მხოლოდ ადგილობრივად მოხმარების მიზნით, არაგანახლებადი ბუნებრივი რესურსით (მოსაპირკეთებელი ქვით) სარგებლობა. 6. ამ კანონით განსაზღვრულ რაჭის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ამ დაცული ტერიტორიის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრული საქმიანობისათვის დაშვებულია ადგილობრივი მოსახლეობისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მრგვალი მორის გაცემა. 7. ამ კანონით განსაზღვრულ რაჭის ეროვნული პარკისა და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე დაშვებული საქმიანობა/რესურსებით სარგებლობა განისაზღვრება მოქმედი კანონმდებლობით, ამ დაცული ტერიტორიების მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით. 8. ამ კანონით განსაზღვრულ ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე დაშვებულია: ა) გარემოსა და ისტორიული და კულტურის ძეგლების დაცვა, მოვლა-პატრონობა და აღდგენა; ბ) მანიპულაციური მეცნიერული კვლევის ჩატარება, ბუნებრივი ეკოსისტემებისა და მათ ფარგლებში ბუნებრივად გავრცელებული სახეობების კონსერვაცია და აღდგენა; გ) რეკრეაციული, ტურისტული და საგანმანათლებლო საქმიანობების განხორციელება; დ) მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დაშვებული საქმიანობისთვის ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობა, ტრადიციული სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობების განხორციელება; ე) სამშენებლო საქმიანობის განსახორციელებლად არაგანახლებადი ბუნებრივი რესურსით (მოსაპირკეთებელი ქვა) სარგებლობა; ვ) ტურიზმისა და დაცული ლანდშაფტის განვითარებისთვის აუცილებელი ინფრასტრუქტურის მოწყობა, სახელმწიფოებრივი, ადგილობრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მქონე ინფრასტრუქტურული ობიექტების მშენებლობა; ზ) მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით განსაზღვრულ გამონაკლის შემთხვევებში არაუმეტეს 6 მეგავატი სიმძლავრის მცირე ჰიდროელექტროსადგურებისა და მათთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურის ობიექტების მშენებლობა მხოლოდ ადგილობრივი მოსახლეობის საყოფაცხოვრებო პირობების გასაუმჯობესებლად და ტურიზმისა და რეგიონის განვითარების ხელშეწყობისთვის; თ) საქართველოს საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით, მათ შორის, დაცული ლანდშაფტის მენეჯმენტის გეგმით ან დროებითი რეგულირების წესით, დაშვებული სხვა საქმიანობების განხორციელება.“. 9. მე-7 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 7. ამ კანონის ამოქმედებამდე არსებული ურთიერთობების მოწესრიგება 1. ამ კანონის მე-4-45 და 71 მუხლებით განსაზღვრულ ტერიტორიაზე ამ კანონით გათვალისწინებული დაცული ტერიტორიების შექმნის ან/და ტერიტორიული გაფართოების მომაწესრიგებელი დებულებების ძალაში შესვლამდე არსებული ქონებრივი ურთიერთობების ფარგლებში, დასაშვებია უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში უფლებების (საკუთრება, უზუფრუქტი, აღნაგობა, სერვიტუტი, იპოთეკა, ქირავნობა და სხვა) რეგისტრაცია. 2. ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება ამ კანონის მე-4-მე-5, 71 და 72 მუხლებით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე ამ კანონით გათვალისწინებული დაცული ტერიტორიების შექმნის ან/და ტერიტორიული გაფართოების მომაწესრიგებელი დებულებების ძალაში შესვლამდე არსებულ: ა) სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებზე, მათ შორის, ლიცენზიის გაცემის მიზნით დაწყებულ საქმის წარმოებაზე; ბ) „ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად დადებული ხელშეკრულებებით ან/და გაცემული ლიცენზიებით განსაზღვრულ ურთიერთობებზე. გ) „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრულ სარგებლობასთან დაკავშირებით უკვე გაცემულ ლიცენზიებზე. დ) საქართველოს ტყის კოდექსით განსაზღვრულ ტყითსარგებლობასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებზე, ტყითსარგებლობის ვადით.“. 10. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის „71“ და „72“ მუხლები: „მუხლი 71. რაჭის ეროვნული პარკის მდებარეობისა და ფართობის დროებითი მოწესრიგება, რომელიც მოქმედებს 2031 წლის პირველ იანვრამდე 1. რაჭის ეროვნული პარკი მდებარეობს ონისა და ამბროლაურის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვრებში და მისი საერთო ფართობია 55 594 ჰექტარი; 2. რაჭის ეროვნული პარკი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: ა) N X Y N X Y N X Y N X Y 1 365191 4724541 113 375828 4734048 225 398504 4727782 337 387318 4723512 2 362821 4737057 114 376075 4733671 226 397800 4727079 338 383579 4721345 3 360550 4737688 115 376630 4734494 227 397056 4726813 339 383720 4721444 4 361031 4737587 116 377246 4733759 228 396257 4726755 340 383628 4720420 5 359765 4736690 117 378231 4733623 229 395292 4726967 341 383869 4720757 6 359373 4728894 118 379185 4733327 230 394387 4726967 342 393582 4721093 7 359147 4728711 119 380065 4732874 231 393608 4727567 343 392993 4722463 8 364609 4724665 120 380891 4732310 232 392856 4728222 344 390393 4722031 9 363682 4724876 121 381685 4731720 233 392733 4728803 345 393371 4721605 10 364150 4724901 122 382262 4730914 234 393685 4729109 346 396529 4725792 11 363218 4725148 123 382913 4730159 235 394611 4729479 347 396565 4726063 12 362763 4725144 124 383381 4729304 236 394073 4729669 348 397109 4726745 13 365133 4725189 125 383646 4728347 237 393146 4729300 349 396409 4728780 14 362719 4725374 126 383555 4727440 238 392249 4729427 350 396631 4728634 15 362046 4725550 127 383550 4727272 239 392193 4730236 351 397030 4726965 16 361722 4725546 128 382950 4727288 240 392314 4730501 352 397805 4724578 17 361381 4725361 129 382095 4726549 241 392050 4730807 353 388462 4727004 18 361239 4725331 130 381541 4726086 242 391757 4730911 354 388461 4727036 19 361166 4725606 131 381107 4725684 243 391298 4730054 355 388532 4727006 20 360658 4725283 132 380768 4725391 244 390506 4729733 356 388521 4726979 21 360509 4725287 133 378106 4731132 245 389832 4729928 357 381218 4720511 22 360800 4725525 134 368885 4738806 246 388943 4729507 358 381244 4720567 23 360429 4725252 135 366764 4742684 247 388104 4729399 359 381328 4720504 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 360330 360312 360598 360614 361820 380204 379450 378765 378202 377928 377043 376400 375937 375449 374631 373281 372819 371977 371333 370853 370179 369876 369365 368432 367912 367492 367072 366653 366142 365477 365148 365246 365540 365005 364550 364398 364438 365001 365339 365828 366588 366685 365401 365789 364990 363362 4725112 4725026 4725268 4725439 4737543 4724920 4724250 4723882 4723998 4724628 4724471 4723745 4722864 4722023 4721839 4721973 4722324 4722700 4722928 4723731 4724386 4725236 4725730 4725624 4726275 4727183 4728090 4728998 4729839 4730517 4731424 4732409 4733360 4733805 4732928 4731941 4730945 4730136 4729799 4727702 4726966 4726675 4725781 4725989 4725609 4737740 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 366101 365718 372689 371412 368786 366740 365527 377801 377809 367158 365900 363199 363344 362439 363338 363859 364252 392470 395982 396015 395493 394303 393431 393236 392667 391724 390868 389956 389078 388256 387896 387091 386284 385783 385128 384379 383793 383636 383392 382504 381653 380978 380695 381187 381626 382153 4743022 4742785 4737420 4736124 4725183 4726491 4733788 4731060 4730907 4743865 4746571 4742331 4745668 4747413 4744918 4739236 4740002 4723408 4727749 4728710 4728322 4721354 4721263 4722117 4722073 4721772 4722258 4722013 4721629 4722119 4723027 4723419 4722903 4722224 4721533 4720926 4721142 4720924 4719998 4719648 4719375 4720111 4721049 4721873 4722753 4723537 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 387756 387258 386587 386129 385251 384616 384628 385265 385960 386648 387204 389210 387389 386646 385981 385315 384542 384018 383361 383064 383294 383829 384232 384348 384088 384312 383651 383199 382744 381501 380990 381726 391963 388509 387889 385468 396093 396364 398860 398355 395428 396718 390824 397455 383848 384847 4730344 4730852 4730701 4730045 4730374 4730978 4731945 4732714 4733430 4734155 4734973 4734361 4735471 4734873 4734130 4733384 4732763 4731911 4732131 4732593 4733078 4733679 4734571 4735273 4735253 4735692 4735318 4735174 4735051 4734966 4735207 4735497 4733094 4733163 4735237 4740039 4732030 4732963 4731861 4730956 4728097 4728537 4729561 4729656 4731647 4730434 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 381259 387120 387126 387122 384734 384635 383042 383024 395062 392916 384778 382959 390888 382360 381200 386883 383314 379118 375654 375076 375003 372895 374560 370689 369484 366773 366950 368689 371013 370055 371737 373852 373284 378724 380218 384875 376116 389354 392046 393585 394178 394645 394711 389871 388145 387017 4720451 4732969 4732969 4732963 4736040 4736227 4735888 4736120 4731678 4732908 4736815 4737059 4735863 4737500 4736760 4738225 4745155 4745625 4746013 4746565 4747332 4748026 4747789 4748569 4749118 4749190 4748983 4748753 4748780 4748650 4748524 4747776 4748014 4745821 4745853 4742061 4736224 4736931 4734673 4734014 4734308 4733714 4733780 4736729 4738054 4735300 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 363933 364004 364178 363687 363272 362460 361823 362287 363135 363648 363134 362695 362620 362894 363579 364006 380841 366422 366388 366142 366081 366438 366970 366696 367082 367511 368178 368294 367300 366520 369390 369848 370333 371209 371258 372143 372681 372619 373203 374191 375149 376009 376722 4738532 4739467 4740373 4741234 4742126 4742566 4743261 4744119 4744613 4745391 4746186 4747009 4747806 4748673 4749352 4749982 4745432 4748729 4747787 4746849 4745987 4745070 4744227 4742342 4741442 4740539 4739830 4738355 4738285 4736510 4735180 4736060 4735874 4736158 4735583 4735437 4736191 4736989 4737614 4737467 4737210 4736715 4736301 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 382613 383001 383329 383698 384288 385119 386117 387099 388076 388936 389738 390622 391500 391451 392241 392785 393040 392888 393288 393818 394647 395496 396613 397314 397560 396798 396890 397800 397882 398570 399246 400073 400873 401112 396996 397007 382801 384744 401242 401096 400848 400009 399177 4724415 4725299 4726218 4727146 4727931 4728436 4728416 4728272 4728388 4728440 4728218 4728355 4728326 4727743 4727853 4727464 4726586 4725599 4725763 4726451 4726099 4725738 4725037 4724330 4724856 4725497 4726106 4726499 4727108 4727831 4728564 4729105 4729347 4729222 4729552 4729631 4736105 4736201 4729100 4729157 4729283 4729055 4728518 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 386432 382336 381458 382170 382882 384597 391624 395058 397633 398156 398156 397454 395558 394724 392451 390231 391275 391647 392904 393166 395953 393602 395577 395392 394183 393051 391892 392456 395050 394741 395088 392634 392332 392710 391314 390209 387770 389506 392415 392867 391986 391975 387811 4730036 4734306 4736395 4735958 4735333 4735113 4731801 4721612 4724356 4726686 4726903 4726916 4728812 4729747 4728538 4730120 4727872 4728203 4725320 4725320 4725643 4726473 4724765 4724802 4726121 4727109 4728042 4728715 4726080 4726861 4726911 4724338 4723417 4724266 4727715 4728105 4728290 4728511 4728624 4729156 4729682 4729899 4730779 406 387807 4735137 407 387658 4735257 408 368367 4725705 409 368619 4725855 410 368597 4725953 411 368886 4725951 412 368888 4726166 413 369025 4726109 414 369039 4726358 415 369105 4726274 416 369193 4726605 417 369267 4726538 418 369318 4726811 419 369396 4726745 420 369522 4726849 421 373158 4721991 422 373347 4722270 423 373426 4722205 424 373841 4722564 425 373892 4722789 426 374053 4722778 427 374034 4722879 428 374281 4722891 429 374202 4722953 430 374388 4723181 431 388178 4729330 432 389328 4730177 433 388597 4729601 434 388742 4729819 435 389060 4730045 436 388944 4729859 437 389285 4730061 438 388288 4729418 439 388234 4729503 440 388562 4729245 441 359181 4731261 442 359897 4731896 443 358937 4734163 444 359521 4733107 445 359559 4730471 446 381270 4736835 447 381288 4736765 ბ) რაჭის ეროვნული პარკის საზღვარი წერტილიდან (გეოგრაფიული კოორდინატები: X395058, Y4721612.5) წერტილამდე (გეოგრაფიული კოორდინატები: X364006.21, Y4749982.2) მიუყვება საქართველოს სახელმწიფო საზღვარს. მუხლი 72. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მდებარეობისა და ფართობის დროებითი მოწესრიგება, რომელიც მოქმედებს 2031 წლის პირველ იანვრამდე 1. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი მდებარეობს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, მისი საერთო ფართობია 50240,4 ჰექტარი; 2. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი მოიცავს შემდეგ გეოგრაფიულ კოორდინატებს: N 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 X 342229 339092 338244 337744 337268 336240 334701 333789 333550 333239 332315 331126 330074 327556 327666 327414 327196 326997 324912 323288 324387 323106 322794 322996 322539 322434 324966 326314 327395 328300 334485 334275 333148 334265 334242 334198 333330 332415 331629 332302 Y 4711248 4712308 4713240 4713039 4713581 4713875 4714259 4714375 4713909 4713358 4712747 4712469 4712238 4711760 4711431 4711309 4711035 4711958 4711647 4711742 4711923 4711400 4710756 4710739 4708438 4709904 4706452 4705978 4706206 4706724 4703090 4702214 4700646 4699336 4698935 4698312 4697545 4697683 4697587 4695640 N 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 X 332283 332645 334107 334236 332287 356170 355912 354820 355043 354806 354721 354729 354816 355467 355641 355706 355666 356185 356179 355971 355912 355200 354854 355144 355227 355688 356537 356495 354161 354350 353134 351895 352373 350447 349216 348458 347442 346847 344652 340999 Y 4696086 4697553 4698244 4699118 4697656 4732900 4733305 4732778 4732693 4732450 4732216 4731971 4731862 4731674 4731880 4731714 4731270 4731323 4731121 4731097 4730940 4730764 4730211 4729767 4728931 4728060 4727741 4725700 4725927 4726291 4726031 4726304 4726773 4726305 4727066 4728372 4729145 4730209 4731490 4727075 N 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 X 358362 358253 358195 358144 358103 358113 358164 358208 358252 358165 358149 358163 358172 358140 358328 358296 358260 358194 358075 358121 358263 358337 358266 358323 358391 358387 358386 358420 358410 358406 358435 358419 358474 358478 358548 352922 352764 352630 352773 352422 Y 4723072 4723007 4723053 4723035 4723053 4723019 4722869 4722899 4722887 4722838 4722833 4722817 4722768 4722765 4722580 4722535 4722521 4722611 4722749 4722733 4722450 4722332 4722198 4722110 4722069 4722086 4722115 4722091 4722040 4721967 4721951 4721914 4721886 4721815 4721783 4726217 4726532 4726744 4726065 4726604 N 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 X 334569 328933 329091 329038 326832 326940 327506 330270 330295 331235 331205 332664 332907 333352 333568 332831 334616 338409 340685 336000 347439 339118 341039 340433 339128 338130 336971 340433 340809 341500 349523 349875 352234 333129 333134 330921 330908 332772 332711 331980 Y 4704547 4711625 4711276 4710690 4710226 4710732 4710145 4707935 4707650 4707575 4707775 4709991 4710342 4710421 4710118 4709745 4708475 4709904 4709672 4707345 4699762 4705959 4704275 4705240 4706609 4707095 4707052 4709036 4708973 4709534 4701178 4701493 4702749 4711982 4711880 4711836 4711774 4711962 4711888 4711748 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 332903 333110 333712 335674 335546 336093 339623 339891 340957 341461 341397 341227 341759 341481 342066 341881 341969 341501 339840 338716 338796 335857 336657 331700 328896 345499 344661 343972 343171 344339 344753 344312 344095 343186 344466 345973 344826 345513 346062 346593 346879 347746 344576 345662 347432 345925 342888 343383 343731 349339 360644 359843 4694902 4694535 4694547 4695192 4695573 4696985 4698449 4698676 4699877 4700659 4700270 4700944 4702311 4703446 4710142 4710240 4710603 4711689 4712241 4712893 4712668 4713791 4713638 4712672 4712384 4699053 4698420 4697026 4694911 4693919 4694765 4694509 4693083 4693330 4693576 4692934 4693632 4693098 4692265 4692136 4692301 4692922 4694309 4692951 4692485 4692433 4692478 4693948 4697322 4693967 4702118 4701568 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 337362 334279 334302 333995 334326 335545 336836 337580 338480 338905 339645 341368 342673 343495 344425 345508 346980 348635 349648 350128 350004 351670 351260 351855 352197 351086 351158 352154 352685 353590 353405 353977 354699 355007 355883 356091 356760 354480 353524 355455 355297 356919 357184 357140 357065 357060 357470 357422 357522 357516 357659 357807 4725967 4726606 4725342 4724503 4723109 4721502 4722044 4720807 4720224 4719548 4719303 4718538 4718237 4717872 4717527 4716952 4717838 4717183 4715884 4716566 4716864 4716493 4717661 4718314 4718672 4719520 4719934 4720091 4719973 4721338 4722843 4722470 4721719 4721289 4720956 4720644 4720094 4722127 4721992 4719819 4719951 4720212 4720503 4720874 4720777 4720963 4720449 4720545 4720487 4720420 4720403 4720425 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 352533 352317 351893 351607 350459 350500 350564 350696 350863 350796 350926 351180 351075 351310 351264 352447 353283 351873 351749 351634 351437 352177 353195 354290 354211 355934 355167 354828 355032 354046 353711 353797 353641 353532 353629 354342 355129 356208 356151 355435 341963 345654 339890 336965 344041 334306 339112 343432 341478 338424 334320 334145 4726544 4726582 4726492 4726521 4726408 4726232 4726446 4726327 4726500 4726628 4726888 4726879 4726810 4726713 4727176 4726861 4726552 4726785 4726771 4726958 4726630 4726605 4726268 4726367 4725917 4725728 4725765 4725802 4725957 4726373 4726364 4725934 4726085 4726452 4726374 4725975 4730311 4730927 4730745 4728665 4729467 4730924 4726873 4726339 4731182 4724225 4726698 4730341 4728531 4726424 4725881 4724888 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 331993 322179 322238 322780 322474 350141 352384 353494 353357 360427 361100 361245 359966 359968 359722 359537 359904 360049 359844 360267 360233 360125 359877 359680 359240 357192 356916 358473 335662 335955 336084 336061 335036 337319 337876 338205 338141 337869 338552 332003 332686 333016 333174 333671 334148 334129 328551 329097 322950 335873 341943 334815 4711691 4709821 4709164 4708792 4707418 4702076 4703644 4704177 4705885 4702332 4702643 4703013 4704480 4704952 4705437 4705620 4706134 4706792 4707157 4707483 4708010 4708160 4708140 4708328 4708633 4707918 4707984 4708426 4695467 4695979 4695990 4696070 4696888 4696518 4697612 4697378 4697209 4696933 4697008 4697697 4697608 4697594 4697593 4697726 4698625 4699514 4712681 4707771 4706686 4708682 4703731 4705194 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 359003 358985 358846 357376 358447 357955 357849 357577 357361 357115 356916 356510 356073 355447 355252 354879 354527 354208 353812 353536 353126 352597 352447 352458 352298 351442 350305 349672 348948 349154 348431 349813 358473 358545 357495 356997 353766 353526 354334 354850 356637 354591 354986 356910 354037 353844 354114 355304 355886 356044 355608 355669 4701340 4700849 4700686 4699624 4700484 4699950 4699717 4699717 4699500 4699569 4699735 4699706 4699805 4699643 4699386 4699175 4698929 4698635 4698224 4697898 4697467 4696558 4695786 4695351 4695150 4694997 4694946 4694684 4693067 4693881 4692976 4693341 4708537 4708638 4708346 4708097 4706093 4706073 4706139 4706134 4707767 4706091 4706285 4707520 4706310 4706205 4706163 4706595 4706942 4706756 4707100 4706959 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 357910 357983 355869 356445 355588 355210 359454 359427 359390 359345 359265 359155 359014 358988 359107 358955 358891 358884 358830 358635 358574 358527 358894 358851 358788 359007 358984 358929 358750 358590 358489 358570 358518 358560 358522 358650 358638 358695 358672 358638 358681 358513 358558 358530 358208 358276 358256 358276 358300 358360 358337 358403 4720437 4720431 4721032 4720445 4720066 4721081 4724078 4723924 4723644 4723846 4723878 4723798 4723853 4723778 4723630 4723607 4723499 4723449 4723453 4723541 4723460 4723414 4723331 4723294 4723252 4723144 4723116 4723124 4723206 4723092 4722943 4723117 4723003 4723102 4723071 4723145 4723209 4723212 4723222 4723175 4723195 4723145 4723240 4723123 4723288 4723361 4723372 4723408 4723368 4723411 4723346 4723425 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 334460 335002 337294 345817 351748 351420 351827 351155 352862 344770 340465 346101 345874 347097 347883 355420 355101 355779 356455 355274 355541 355291 355191 355314 354595 354635 354890 354985 356210 355988 355246 355135 354955 355315 357864 357018 358686 357744 357562 358954 360168 360028 360180 360083 360050 359977 360196 359824 359894 359811 359748 359657 4725517 4722067 4721176 4717070 4719100 4717754 4716454 4717725 4720818 4717436 4719152 4730181 4729993 4729653 4729003 4730707 4730397 4731861 4732810 4732898 4729040 4729603 4728726 4728490 4730079 4730321 4730383 4730274 4730740 4731322 4731879 4731898 4732191 4731758 4729419 4732312 4728491 4731693 4732065 4728634 4724508 4724462 4724422 4724354 4724306 4724381 4724374 4724195 4724090 4724106 4724104 4724200 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 336798 323811 332072 335330 331974 333430 334730 352218 352481 352470 352433 352385 352366 352342 352336 352301 352279 352247 352235 352240 352218 352208 352161 352111 352049 352056 352100 352147 352183 352203 352181 352122 352217 352196 352268 352296 352262 352174 352220 352351 351256 351382 351500 351550 351627 351650 351653 351626 351619 351574 351518 351505 4708734 4706632 4697020 4696293 4697159 4700268 4705706 4701762 4701466 4701383 4701434 4701423 4701453 4701420 4701357 4701373 4701434 4701504 4701494 4701459 4701466 4701406 4701398 4701538 4701606 4701629 4701599 4701567 4701510 4701546 4701606 4701636 4701613 4701646 4701616 4701629 4701644 4701701 4701677 4701637 4701313 4701302 4701332 4701310 4701319 4701311 4701286 4701254 4701228 4701244 4701240 4701292 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 “. 355491 356130 356042 356149 356470 356489 356050 356469 356342 356302 357688 358234 358893 332897 332402 4706708 4707098 4707432 4707255 4707724 4707644 4706983 4707332 4707616 4707324 4708327 4708601 4708634 4694724 4695221 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 358393 358408 358484 358444 358522 358477 358368 358450 358413 358433 358372 358325 358419 358418 358311 4723349 4723247 4723126 4723180 4723272 4723312 4723546 4723323 4723390 4723499 4723482 4723516 4723202 4723247 4722952 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 359532 359668 359645 359598 359498 354607 354275 352861 328270 328817 329723 330215 334878 334680 332620 4724265 4723997 4723990 4723976 4724118 4722454 4722388 4721440 4707067 4707376 4707745 4706975 4706566 4703840 4706619 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 351484 351470 351465 351433 351390 351316 351250 351186 351213 351219 351222 351214 351227 351195 351221 4701308 4701299 4701284 4701282 4701252 4701267 4701278 4701318 4701335 4701324 4701304 4701297 4701295 4701279 4701283 მუხლი 2. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, ამ კანონის ამოქმედებიდან 5 წლის შემდეგ, განიხილავს ამ კანონის პირველი მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული 46 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სახელმწიფო ტყის ან მისი ნაწილის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტისთვის მართვის უფლებით გადაცემის საკითხს. მუხლი 3. 1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი მუხლის მე-3 და მე-5 პუნქტებისა, ამოქმედდეს 2026 წლის პირველი იანვრიდან, 2. ამ კანონის პირველი მუხლის მე-3 და მე-5 პუნქტები ამოქმედდეს 2031 წლის პირველი იანვრიდან. საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ ყაველაშვილი

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე „რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: კანონპროექტის მიღება განპირობებულია რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნის/გაფართოვების შესაძლებლობის კვლევით მიღებული შედეგებით. 2024 წელს BMZ/KFW მიერ დაფინანსებული პროგრამის - „ბიომრავალფეროვნება და მდგრადი ადგილობრივი განვითარება საქართველოში“ ფინანსური მხარდაჭერით 2024 წელს განხორციელდა რაჭის ეროვნული პარკის მიმდებარე ზონის მდგრადი მართვის შესაძლო მექანიზმების ანალიზი. დაინტერესებულ მხარეებთან კონსულტაციების საფუძველზე, ამ ტერიტორიის მართვის ოპტიმალურ მექანიზმად მიჩნეულ იქნა სხვადასხვა კატეგორიის დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება. კერძოდ, რაჭის ეროვნული პარკის გაფართოვება და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტისა და ბუნების ძეგლების დაარსება. რაჭის დაცული ტერიტორიების გაფართოვების საკითხი შეთანხმებულ იქნა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაინტერესებულ უწყებებთან, ასევე რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის რეგიონულ ხელისუფლებასთან, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის თვითმმართველობასთან, ადგილობრივ მოსახლეობასთან და ადგილობრივ არასამთავრობო და ბიზნეს სექტორის წარმომადგენლებთან. წარმოდგენილი საკანონმდებლო ცვლილების პროექტით ხორციელდება რაჭის ეროვნული პარკის გაფართოვება; ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის შექმნა; უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნა; კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნა; საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნა, მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლისა და შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის შექმნა. რაჭის დაცული ტერიტორიებისათვის შემოერთებული ტერიტორია აკმაყოფილებს, როგორც „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, ასევე მე-6 მუხლის პირველის პუნქტითა და მე-8 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. ამასთან, იგი ეხმიანება საერთაშორისო კონვენციას ბიოლოგიური მრავალფეროვნების შესახებ (CBD - Convention on Biological Diversity; საქართველო მხარეა 1994 წლიდან), სახელდობრ - 2022 წლის დეკემბერში ბიომრავალფეროვნების კონვენციის მხარეთა მე–15 კონფერენციაზე დამტკიცებულ „კუნმინგმონრეალის ბიომრავალფეროვნების გლობალური ჩარჩოს“ ხედვას: „2050 წლისთვის ბუნებასთან ჰარმონიაში ცხოვრება“ – მიღწევაში და დაცულ ტერიტორიებთან დაკავშირებულ მის მიზანს (3).“ ძირითადი ტერიტორია, რომელზეც ხორციელდება რაჭის ეროვნული პარკის გაფართოვება მდებარეობს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში, სადაც ძირითად ლანდშაფტს წარმოადგენს ფოთლოვანი და შერეული ტყე, დასავლეთის ექსპოზიციის ფერდობებზე გვხვდება მთლიანად წიწვოვანი კორომები ან შერეული ტყეები წიწვოვანი ტყეების უპირატესობით. ჩამოყალიბებულია სუბალპური და ალპური მდელოები. სამიზნე ტერიტორიაზე არის სუბნივალური და ნივალური სარტყლებიც მუდმივი თოვლითა და მცირე ზომის მყინვარებით. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე კარგადაა გამოხატული ტყის, სუბ-ალპური, ალპური, სუბნივალური და ნივალური სიმაღლებრივი სარტყლები. ტყის სარტყელში განვითარებულია შერეული ფართოფოთლოვანი და მუხნარი ტყეები ზ.დ. 1000-1200 მ სიმაღლეზე. ექსპოზიციისა და ჰიფსომეტრიულობის ცვლილებასთან ერთად საკმაოდ მრავალფეროვანია ფოთლოვანი ტყეების ტიპები. ედიფიკატორებს წარმოადგენს - Fagus orientalis, Carpinus betulus, Acer platanoides, Castanea sativa, Quercus iberica, Acer laetum, Tilia begoniifolia, გვხვდება ასევე Ulmus elliptica. გაფართოვებული ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე გამოვლენილი წითელი ნუსხის მცენარეთა სახეობებია: Castanea sativa Mill (VU); Buxus colchica Pojark(VU); Quercus macranthera Fisch et Mey (VU); Taxus baccata L (VU); Ulmus glab ra Huds (VU); Juglans regia L (VU); Pterocarya pterocarpa (Michx.) Kunth(VU). ტყის მცენარეულობა საგრძნობლად იცვლება ზღვის დონიდან სიმაღლის მატებასთან ერთად. სუბალპურ სარტყელში ტყეები 2200-2400 მ სიმაღლეზე მხოლოდ ფრაგმენტულად გვხვდება და ქმნის პატარ-პატარა კორომებს. მთაში ტყეების ზედა საზღვრებს ქმნის ლიტვინოვის არყი (Betula litwinowii), ცირცელი (Sorbus caucasigena), მდგნალი (Salix caprea), მაღალმთის ნეკერჩხალი (Acer trautvetteri), მთრთოლავი ვერხვი (Populus tremula), სუბალპური ტყის ფიზიონომიური ტიპებიდან აღსანიშნავია ტანბრეცილი არყნარები და ფიჭვნარები, პარკული ტიპის ტყეები Acer trautvetteri-ს მონაწილეობით. სუბალპური ბუჩქნარებიდან აღსანიშნავია ხუნწი (Ribes biebersteinii), დეკა (Rhododendron caucasicum), მაჯაღვერი (Daphne mezereum), იელი (Rhododendron luteum), ასკილები (Rosa) და სხვ. რაჭის მაღალი მთის (ზ.დ. 1900-2500 მ.) დენდროფლორის სიმდიდრე შეადგენს 32 სახეობას, რომლებიც გაერთიანებულია 11 ოჯახსა და 17 გვარში. რაჭის კავკასიონის ფარგლებში განსაკუთრებული ფლორისტული სიმდიდრით გამოირჩევა სუბალპური და ალპური მეზოფილური ნაირბალახოვანი (Geranium gymnocaulon, Betonica macrantha, Anthylis variegata, Lotus caucasicus, Trifolium campestre, T. canescens, Vicia grossheimii) და მარცვლოვან-ნაირბალახოვანი (Anthoxanthum odoratum, Bromopsis variegata, Calamagrostis arundinacea, Festuca djimilensis, Dactylis glomerata, Phleum alpinum, Trifolium ambiguum, T. canescens, Pedicularis condensata, Ranunculus elegans, R. raddeanus) მდელოები. აქ ფაუნა ტიპიური პალეარქტიკულია და ევროპული მასტოფაუნის ძირითადი მახასიათებლები დღემდე არსებობს. მაგალითად, მურა დათვი (Ursus arctos), რუხი მგელი (Canis lupus), მელა (Vulpes vulpes), ევრაზიული ფოცხვერი (Lynx Lynx), ევრაზიული წავი (Lutra Lutra), არჩვი (Rupicarpa rupicarpa), შველი (Carpreolus), ნიამორი (Capra aegagrus) და კავკასიის ენდემი - აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი (Capra cylindricornis) და დასავლეთკავკასიური ჯიხვი (Capra caucasica), გარეული ღორი (Sus scrofa) და სხვა. გეგმარებითი დაცული ტერიტორიის ფარგლებში ფიქსირდება კავკასიის ენდემი სახეობები და ერთი საქართველოს ენდემი, ასევე მოწყვლადი, გადაშენების ან გადაშენების უკიდურესი საფრთხის წინაშე მყოფი სტატუსის მქონე სახეობები, საქართველოს (2014 წლის) წითელი ნუსხის სახეობები და ევროპის ველური ბუნებისა და ბუნებრივი ჰაბიტატების დაცვის შესახებ კონვენციის (ბერნის კონვენცია) მე-6 რეზოლუციის სახეობები. არც ისე დიდი ხნის წინ, ამ ტერიტორიებზე ბინადრობდა კავკასიური ლეოპარდი, ევროპული ბიზონი და კეთილშობილი ირემი, რომლებიც ლოკალურად გადაშენდნენ. ფაუნის გავრცელებული სხვა სახეობებიდან აღსანიშნავია: საქართველოს ენდემი აჭარული ხვლიკი (Darevskia mixta), დინიკის გველგესლა (Vipera dinniki Nikolskii), კავკასიური გველგესლა (Vipera kaznakovi Nikolskii), კავკასიური ციყვი (Sciurus anomalus Gmelin), ქლუხორული თაგვანა (Sicista kluchorica Sokolov, Kovalskaya et Bascevich), პრომეთეს მემინდვრია (Prometheomys schaposchnikovi Satunin), კავკასიური შურთხი (Tetraogallus Caucasicus), ორბი (Gyps fulvus), ბატკანძერი (კრავიჭამია) (Gypaetus barbatus), მთის არწივი (Aquila chrysaetos), ბუკიოტი (Aegolius funereus), კავკასიური როჭო (Lirurus mlocosiewiczi), წითელმუცელა ბოლოცეცხლა (Phoenicurus erythrogaster), დიდი კოჭობა (Carpodacus rubicilla), ყარყატი (Ciconia nigra). წითელი ნუსხის ზოგიერთი სახეობა ამავდროულად კავკასიის ენდემიცაა და მოითხოვს განსაკუთრებულ კონსერვაციას. ბუნების ძეგლებად წარმოდგენილი კარსტული მღვიმეები წარმოადგენს დასავლეთ საქართველოს კარსტული ზოლის ნაწილს და მდებარეობს საშუალო და მაღალმთიან კირქვულ მასივში. ზოგადად, საქართველოს მთის კარსტი დედამიწის ერთ-ერთი უნიკალური რეგიონია. აქ იკარსტება როგორც ზედაიურული, ასევე ცარცული სისტემისა და ქვედა პალეოგენის ყველა იარუსი და ქვეიარუსი. რაჭაში მდებარე საკიშორეს და უშოლთას კარსტული მღვიმეები საქართველოში უდიდესი მღვიმეების ათეულში შედის. მასივის ტერიტორიაზე სადღეისოდ 45 მღვიმე და უფსკრულია რეგისტრირებული. მღვიმეთა უმეტესობა სუბჰორიზონტალურია, წყლიანი, სიფონური ტბებით და წყალუხვი მიწისქვეშა მდინარეებით. ზოგიერთ მათგანს აქვს სპელეოტურიზმის განვითარების პოტენციალი. აქ გავცელებული უნდა იყოს საქართველოში გავცელებული ღამურების სახეობების უმეტესობა (გარდა Rhinolophus mehelyi). მღვიმეებში აღრიცხულია ხელფრთიანების რამდენიმე სახეობა (მაგ.: Rhinolophus ferrumeguinum და Rhinolophus hipposideros ერთეული სახეობები და Miniopterus schreibersii-ს უდიდესი კოლონია საქართველოში და სხვა), რომელთაგან ზოგიერთი სახეობა შედის „ევროპული ხელფრთიანების პოპულაციის კონსერვაციის შესახებ“ შეთანხმების, ველური ცხოველების მიგრირებადი სახეობების კონსერვაციის შესახებ და ევროპული ველური ბუნებისა და ბუნებრივი ჰაბიტატების დაცვის შესახებ კონვენციის დანართებში. მღვიმეებში აგრეთვე აღმოჩენილია ტროგლობიონტები. ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორია აღსანიშნავია მაღალი ესთეტიკური ღირებულებით გამორჩეული როგორც ბუნებრივი, ასევე ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ჰარმონიული ურთიერთქმედების შედეგად ჩამოყალიბებული ბუნებრივ-კულტურული ლანდშაფტებით. აქ წარმოდგენილია ადგილობრივი მოსახლეობის ტრადიციული სამეურნეო საქმიანობა, მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა, ტურიზმი და რეკრეაცია. დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე განლაგებულია 34 სოფელი და მათი სასოფლოსამეურნეო-სავარგულები. ისინი მისდევენ მესაქონლეობას, მარცვლეულის მოყვანას და მევენახეობას. რაჭა ყველა სხვა რეგიონისგან ხარისხიანი ყურძნითა და ძალზე ღრმა, საინტერესო ღვინოებით გამოირჩევა. აქ გავრცელებულია ადგილობრივი ვაზის ჯიშები: ხროგი, ხოტეურა, ძველი ალექსანდროული, ყვირა, ნაცარა და სხვა. სოფლებში გვხვდება სხვადასხვა პერიოდის ისტორიულ-კულტურული ძეგლები. სოფელ გოგოლეთს, იქ არსებული უნიკალური საცხოვრებელი სახლების გამო, ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული. შემორჩენილია ადგილობრივი ტრადიციები და გასტრონომია. ჯერ ისევ ამზადებენ რაჭულ ლორს. ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ დონორი ორგანიზაციების დახმარებით 2027 წლის ბოლომდე ჩატარდება რაჭის ეროვნული პარკის დემარკაცია, რომელიც ზედდების შემთხვევაში გამიჯნავს ეროვნული პარკის საზღვრებს მოსახლეობის საკუთრებაში ან სარგებლობაში არსებული ტერიტორიებიდან. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მომზადებული იქნა კანონის პროექტი „რაჭის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის თანახმად, საქართველოში დაცული ტერიტორიების შექმნის, ტერიტორიული გაფართოებისა და დაცვითი კატეგორიის ამაღლების გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პარლამენტი. შესაბამისად, ახალი დაცული ტერიტორიის დასაარსებლად და არსებულის გასაფართოებლად, საჭიროა მიღებულ იქნეს კანონი. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები: კანონპროექტის მიღების შედეგად, რაჭის ეროვნული პარკის ფართობი იზრდება 4759 ჰექტრით, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ხარჯზე. ასევე ამბროლაურის და ონის მინიციპალიტეტში იქმნება ხუთი ბუნების ძეგლი: საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლი, შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლი, უშოლთის მღვიმის ბუნების ძეგლი, მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლი და კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლი, რომელთა მართვასაც განახორციელბს რაჭის ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში იქმნება ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტი 50 240,4 ჰექტარზე, რომელსაც დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში მართავს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: კანონპროექტი შედგება 3 მუხლისგან, რომლებიც თანმიმდევრულად ასახავენ კანონპროექტის ძირითად დებულებებს. კანონპროექტის პირველი მუხლით განსაზღვრულია რაჭის ეროვნული პარკის, საკიშორის მღვიმის ბუნების ძეგლის, შარეულას მღვიმის ბუნების ძეგლის, კიდობანას მღვიმის ბუნების ძეგლის, უშოლთას მღვიმის ბუნების ძეგლის, მურადის მღვიმის ბუნების ძეგლის მდებარეობა და ფართობი, საზღვრები და ის ტერიტორიები, რომლებიც სამართავად უნდა გადაეცეს დაცული ტერიტორიების სააგენტოს. ასევე, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ფართობი, საზღვრები და ის ტერიტორიები, რომლებიც სამართავად უნდა გადაეცეს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტს და დამხმარე ზონის (მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიის) დამატებითი სოფლების ჩამონათვალი და ფართობი. ასევე, გარდამავალი დებულებებით გათვალისწინებულია რაჭის ეროვნული პარკისა და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის მდებარეობისა და ფართობის დროებითი მოწესრიგება, რომელიც იმოქმედებს 2031 წლის 1 იანვრამდე. მე-2 მუხლით განსაზღვრულია, რომ საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, ამ კანონის ამოქმედებიდან 5 წლის შემდეგ, განიხილავს ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის გეორგრაფიული კოორდინატებით განსაზღვრული სახელმწიფო ტყის ან მისი ნაწილის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტისთვის მართვის უფლებით გადაცემის საკითხს. მე-3 მუხლით კი განსაზღვრულია კანონის ამოქმედების თარიღი - 2026 წლის 1 იანვარი. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): კანონპროექტი შეესაბამება 2025-2028 წლების სამთავრობო პროგრამას - „მხოლოდ მშვიდობით ღირსებით კეთილდღეობით ევროპისკენ “ (პროგრამის 2.12 ქვეთავის (გარემოს დაცვა)): „განსაკუთრებული აქცენტი (რაჭალეჩხუმი ქვემო და გაკეთდება სვანეთი, დაცული ტერიტორიების სამეგრელო-ზემო სვანეთი) და გაფართოებისა განვითარების მიმართულებაზე. 2028 წლისათვის დაცული ტერიტორიების ფართობი დამატებით 100 000 ჰექტარით გაიზრდება" გარდა ამისა, 2022 − 2026 წლებისთვის საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეოთხე ეროვნული პროგრამის ამოცანა 11.1-ის თანახმად, 2026 წლისთვის საქართველოში დაცული ტერიტორიების ფართობი უნდა გაიზარდოს ქვეყნის ტერიტორიის 15%-მდე. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში − აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: კანონპროექტის ძალაში შესვლა გათვალისწინებულია 2026 წლის პირველი იანვრიდან. ეს თარიღი განისაზღვრა იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში გათვალისწინებული იქნება კანონის აღსრულებისათვის საჭირო ფინანსები. ამასთან, კანონპროექტით გათვალისწინებულია, რომ 2031 წლის პირველი იანვრიდან, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიის ნაწილს, კერძოდ, 21 838 ჰექტარს ენიჭება ეროვნული პარკის სტატუსი და გადადის საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მართვაში. აღნიშნული განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - ეროვნულ სატყეო სააგენტოს აღნიშნულ - 21 838 ჰექტარ ტერიტორიაზე დაგეგმილი აქვს სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებები (სამეურნეო ჭრა, ტყის მოვლა-აღდგენის ღონისძიებები), რომელთა ნაწილი ამჟამად მიმდინარეობს კიდეც. აქედან გამომდინარე, აღნიშნული ტერიტორიისათვის ეროვნული პარკის სტატუსის მინიჭების ვადამ გადაიწია 2031 წლის პირველი იანვრისათვის. შესაბამისად, კანონპროექტის მე-3 და მე-5 პუნქტები ამოქმედდება 2031 წლის პირველი იანვრიდან. ამასთან, კანონპროექტი არ ითვალისწინებს კანონისათვის უკუძალის მინიჭებას. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა არ არის მოთხოვნილი. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება საშუალო ვადიან პერიოდში (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი 3 წელი): ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: 2026 წელს, სსიპ - დაცული ტერიტორიების სააგენტოსთვის დამატებით საჭირო იქნება დაახლოებით 214 860 ლარი, მთლიანად დაფინანსდება დონორი ორგანიზაციებისგან. მომდევნო სამ წელიწადში (2027-2029 წწ) დაფინანსებას სრულად უზრუნველყოფენ დონორი ორგანიზაციები. რაც შეეხება ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაციას, 2026 წელს, სახელმწიფოს ბიუჯეტიდან გამოყოფილი უნდა იქნას 694 532 ლარი. ხოლო მომდევნო სამ წელიწადში (2027-2029 წწ), ყოველწლიურად, ადმინისტრაციისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან საჭირო იქნება შემდეგი თანხების გამოყოფა: 2027 წ.– 467 482 ლარი, 2028 წ.– 390 727 ლარი, 2029 წ.–394 302 ლარი). ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტი არ იქონიებს გავლენას ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტების საშემოსავლო ნაწილზე. მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტების საშემოსავლო ნაწილზე გავლენა ექნება იმ კუთხით, რომ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტზე ხდება დაცული ლანდშაფტის მართვის უფლებამოსილების დელეგირება და შესაბამისად მოხდება მიზნობრივი ტრანსფერის მიცემა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, რაც 2026 – 2029 წლებში უნდა იყოს დაახლოებით 1 947 043 ლარი (დეტალურად ჩაშლილია „ბ.გ“ ქვეპუნქტში). რაც შეეხება სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილს, კანონპროექტი იქონიებს მასზე გავლენას. კერძოდ, სახელმწიფო ბიუჯეტში დამატებით შევა დაცული ტერიტორიების 24 ახალი თანამშრომლის მიერ გადახდილი საშემოსავლო გადასახადი (დაახლოებით 84 000 ლარი წელიწადში). ასევე, კანონპროექტმა გავლენა სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე შეიძლება მოახდინოს იმ თავლსაზრისითაც, რომ დაცულ ტერიტორიაზე ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოწყობა გაზრდის ვიზიტორების რაოდენობას, რაც გაზრდის სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ბიუჯეტის შემოსავლებსაც, რაც შესაბამისად გაზრდის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელ თანხებს. ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც რომ რაჭის დაცულ ტერიტორიაზე არ გავრცელდება დაცული ტერიტორიის შექმნიდან გამომდინარე შეზღუდვები ამ კანონის ამოქმედებამდე არსებულ ქონებრივ, წიაღით სარგებლობის და „ნავთობისა და გაზის ოპერაციებით“ გათვალისწინებულ ურთიერთობებზე, სარგებლობის ლიცენზიებზე და შესაბამისად კანონპროექტი ამ მხრივ გავლენას არ მოახდენს სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტების საშემოსავლო ნაწილზე. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტი იქონიებს გავლენას როგორც 2026 წლის, ასევე, 2027-2029 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. სსიპ - დაცული ტერიტორიების სააგენტოსთვის ყოველწლიურად დამატებით თანხის გამოყოფა სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ იქნება საჭირო, ვინიდან რაჭის ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია ფუნქციონირებს და მისი დაფინანასება ხორციელდება დონორი ორგანიზაციის მიერ. 2026 წელს რაჭის ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია დონორის მიერ დაფინანსედება შემდეგი პროპორციით (ცხრ. N1): ცხრილი N1 რაჭის ეროვნული პარკის ბიუჯეტი 2026 წლის 1 იანვრიდან ლარი სულ მ.შ. შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება კაპიტალური ხარჯი 214 860 64 860 50 000 100 000 რაჭის ეროვნული პარკის მართვას განახორციელებს უშუალოდ სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს რაჭის ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია, რომელიც უკვე ფუნქციონირებს, მაგრამ ტერიტორიების მიმატების შემდეგ დამატებით დასჭირდება 4 საშტატო ერთეული (სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ მოითხოვს აღნიშნული 4 შტატის დაფინანსებას) (ცხრ. N2). ცხრილი N2 № თანამდებობა რაოდენობა 1 უბნის რეინჯერი უფროსი 1 2 რეინჯერი 3 თანამდებობრივი სარგო (ლარი) 1463 სულ წლის განმავლობაში (ლარი) 17556 1314 47304 სულ 64 860 კანონპროექტი იქონიებს გავლენას როგორც 2026 წლის, ასევე, 2027-2029 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ვინაიდან უნდა ჩამოყალიბდეს ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაცია. 2026-2029 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტებიდან ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაციისათვის, დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად, გამოყოფილი უნდა იქნას დაახლოებით 1 947 043 ლარი (2026 წ. – 694 532 ლარი; 2027 წ.– 467 482 ლარი, 2028 წ.– 390 727 ლარი, 2029 წ.–394 302 ლარი) რომელიც საჭირო იქნება ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაციის სრულფასოვანი ფუნქციონირებისათვის. ეს ასიგნებები გათვალისწინებული იქნება საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს შესაბამისი წლების ბიუჯეტებში. 2026 -2029 წლების თანხების გადანაწილება მოცემულია ცხრილ N3-ში. ცხრილი N3 ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ბიუჯეტი 2026 წელი სულ მ.შ. შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება არაფინანსური აქტივების ზრდა თანხა (ლარი) 694 532 355 032 29 500 310 000 2027 წელი სულ მ.შ. შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 467 482 355 032 29 500 82 950 2028 წელი სულ 390 727 მ.შ. შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 355 032 25 000 10 695 2029 წელი სულ მ.შ. შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება არაფინანსური აქტივების ზრდა ამბროლაურის დაცული 394 302 355 032 29 000 10 270 ლანდშაფტის მართვას განახორციელებს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაციის მეშვეობით, რისთვისაც ადმინისტრაციაში განსაზღვრულია 20 საშტატო ერთეული (ცხრ. N4). ცხრილი N4 № თანამდებობა რაოდენობა თანამდებობრივი სარგო (ლარი) სულ წლის განმავლობაში (ლარი) 1 დირექტორი 1 3212 38544 2 1 1694 20328 3 ადმინისტრაციული განყოფილების უფროსი/იურისტი ბუღალტერი 1 1210 14520 4 შესყიდვების სპეციალისტი 1 1210 14520 5 საქმისმწარმოებელი 1 1100 13200 6 დაგეგმვისა და მდგრადი განვითარების განყოფილების უფროსი ტურიზმისა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის სპეციალისტი ინფრასტრუქტურის და ურბანული განვითარების სპეციალისტი ბუნებრივი რესურსების მართვისა და დაცვის განყოფილების უფროსი 1 1694 20328 1 1320 15840 1 1320 15840 1 2190 26280 7 8 9 10 11 ბიომრავალფეორვნების ეკოგანათლების სპეციალისტი რეინჯერი 12 უფროსი რეინჯერი და 1 1320 15840 9 1317 142236 1 1463 17556 სულ წლიური შრომის ანაზღაურება 355 032 კანონპროექტი, სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ასევე გავლენას იქონიებს 24 საშტატო ერთეულის დამატების შედეგად საპენსიო შენატანების კუთხითაც. გავლენის ოდენობა დამოკიდებული იქნება დაგროვებით საპენსიო სქემაში ჩართულ პირთა რაოდენობასა და მათ შრომის ანაზღაურებაზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო ან საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონპროექტის მიღებით არ წარმოიქმნება სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები. აგრეთვე, კანონპროექტი არ ითვალისწინებს სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღებ პირდაპირ ფინანსურ ვალდებულებებს. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზეც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: კანონპროექტი იქონიებს გავლენას იმ 24 პირის მიმართ, რომლებიც დასაქმდებიან რაჭის ეროვნული პარკის და ამბროლაურის დაცული ლანდშაფტის ადმინისტრაციებში, კანონით განსაზღვრული ტერიტორიის დაცვის მიზნით. ვინაიდან, ტერიტორიებზე არ გავრცელდება დაცული ტერიტორიის შექმნიდან ამ რაჭის დაცულ გამომდინარე შეზღუდვები ამ კანონის ამოქმედებამდე არსებულ ქონებრივ, წიაღით სარგებლობის და „ნავთობისა და გაზის ოპერაციებით“, სარგებლობის ლიცენზიებით გათვალისწინებულ ურთიერთობებზე, შესაბამისად ამ კანონის მიღება გავლენას არ მოხდენს მათ საქმიანობაზე. ამასთან, კანონპროექტის მიღებამ შეიძლება დადებითად იმოქმედებს იმ პირებზე, რომელთა მიწის ნაკვეთებიც დაცული ტერიტორიის საზღვრებთან ახლოს აღმოჩნდება ან დაცულ ლანდშაფტში, რადგან არსებული გამოცდილების გათვალისწინებით, დაცული ტერიტორიის სიახლოვე გაზრდის მათი უძრავი ინფრასტრუქტურული განვითარება ქონების ფასს. გაზრდის ამ ასევე, დაცული ტერიტორიის ტერიტორიაზე ვიზიტორების (ტურისტების) რაოდენობას, რაც შესაბამისად, ადგილობრივი მოსახლეობისთვის, რომელიც დაკავებულია მომსახურების სფეროთი, სასოფლო/სამეურნეო დანიშნულების პროდუქციის მოყვანით, ტურიზმით და ა.შ. დამატებით შემოსავლის წყაროებს გააჩენს ან/და არსებულ შემოსავალს გაზრდის. ასევე, რაჭის დაცული ტერიტორიის შექმნა არ შეზღუდავს არსებულ ქონებრივ ურთიერთობებსაც და ამ ტერიტორიაზე უძრავი ქონების მესაკუთრე/მფლობელ/მოსარგებლე პირებს ექნებათ სრული შესაძლებლობა, შეუფერხებლად განახორციელონ მათ საკუთრებაში/მფლობელობაში/სარგებლობაში არსებულ უძრავ ქონებებზე სამოქალაქო-სამართლებრივ უფლებათა რეგისტრაცია. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტი არ ითავლისწინებს გადასახადის, მოსაკრებელის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) შემოღებას. ბ1) ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე კანონპროექტის ზეგავლენის შეფასება: კანონპროექტის მიღება არ იქონიებს ზეგავლენას ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე. ბ2) ქალისა და მამაკაცის თანასწორობის მდგომარეობაზე კანონპროექტის მოსალოდნელი ზეგავლენის შეფასება: კანონპროექტის მიღებას არ აქვს თანასწორობის მდგომარეობაზე. მოსალოდნელი ზეგავლენა ქალისა და მამაკაცის გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. ორგანიზაციებში საქართველოს გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, - მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს და შეთანხმებებს. აგრეთვე, კანონპროექტის მომზადება არ უკავშირდება რომელიმე ხელშეკრულებას/შეთანხმებას. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: კანონპროექტი შემუშავდა დაცული ტერიტორიების მეგობართა ასოციაციის დახმარებით. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ მომზადებულა. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - დაცული ტერიტორიების სააგენტო. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა.