სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2013 წლის საქმიანობის შესახებ

.- UJbCg|AEnBm JU0-nOnb UJAITJbJFn 0CbCftJgrJftn JJen0mF n LrCr6o)SCq,(rb J!6q,JAC6OoL cr,r3AIA(.)Ar6CLr 6rg06 qs3oor 3l-rggstgoq,L Aroo6m er3oo, ,,LrrbCe,Ag.go JUeo$otr braLrb36ob ACt rbC6" LJCr6crr3Cqmb JrErEoL 3 I -, aJbq'obr aJ UrCr6('BCq,l';U Jr6q'raC6OoL 5CAe,rAC6OoL 239-X A3\"oL folrJarAobre, gr6&.,aoebJ6o, r66rc,oal.t lt.:b3q'6$ogo r3(oqJob UrAbrbC6oU 2013 $q,oU bj6or6r.rboU o3b.rbgb (,r6"f'C,r': I tDbSq,aBTio rg(r,OotJ ljrarruJ6olr 2013 tre,ob lr.rj0o-'6or6oL r65,cmao (e8 a3cfur'): (9r6!C)cDo 2. UrbCq)a$ots(') rOeoOoL LraUrbC6oU AoC& 2013 gCE t, BJO.\rrCi\Uq,o luec036ob SJ()CACAo (182 A3Ci(,(r,) .'soo3ot OC6oo, /q,rfu orrrd;qnr,i 107t02 30.05.20t 4 <-- < :C C /n'z{ I',1

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2013 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2014 წელი შინაარსი შესავალი ..................................................................................................................................................... 3 1. აუდიტორული საქმიანობით პარლამენტის ხელშეწყობა მთავრობაზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებაში............................................................................................................. 4 1.1. ეფექტიანობის აუდიტით მიღწეული შედეგები ................................................................. 6 1.2. ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტების შედეგად გამოვლენილი მნიშვნელოვანი გარემოებები ......................................................................................................................................... 20 1.3. საჯარო ფინანსების მართვაში არსებული სისტემური ხარვეზები და რეკომენდაციები.................................................................................................................................. 55 1.4. აუდიტორული საქმიანობით გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა ....................................................................................................................................... 64 2. მთავრობის ხელშეწყობა ანგარიშვალდებულების გაუმჯობესებისკენ მიმართული რეფორმების განხორციელებაში ........................................................................................................... 65 2.1. ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიის ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის წვლილი .......................................................................................................................... 66 2.2. პუბლიკაციები და უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოები ...................................... 67 2.3. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი ............................................................................................. 68 3. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა .............................................................................................................................................. 70 4. ურთიერთობა დაინტერესებულ მხარეებთან ............................................................................ 73 5. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციური განვითარება ..................................... 83 5.1. ინფორმაციული სისტემების (IT) აუდიტის დანერგვა .................................................... 83 5.2. ადამიანური რესურსების მართვა (HR) ............................................................................... 84 5.3. აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებისა და საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისი ხარისხის უზრუნველყოფის სისტემის გაძლიერება .................................................................... 87 5.4. 6. მართვის სისტემები ................................................................................................................ 89 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსები......................................................................... 91 დანართი 1. 2013 წელს ჩატარებული და დამტკიცებული აუდიტები .......................................... 93 დანართი 2. სამართალდამცავი ორგანოებისათვის გადაგზავნილი ანგარიშები........................ 97 2 შესავალი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური (სას) წარმოადგენს ორგანიზაციულად, ფინანსურად და ფუნქციონალურად დამოუკიდებელ და საჯარო აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების (ISSAI) შესაბამის უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოს. მისთვის მინიჭებული მანდატის ფარგლებში სამსახური ხელს უწყობს პარლამენტს მთავრობაზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებასა და სახელმწიფო მმართველობის გაუმჯობესებას, ქვეყნის საკეთილდღეოდ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისიაა ხელი შეუწყოს სახელმწიფო მომსახურების გაუმჯობესებასა და საჯარო რესურსების უკეთეს მართვას კანონიერების, ეფექტიანობისა და ანგარიშვალდებულების პრინციპების დაცვით. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ეფუძნება შემდეგ ძირითად ღირებულებებს: • დამოუკიდებლობა • პროფესიონალიზმი • სანდოობა საჯარო სექტორში მიმდინარე ცვლილებები მნიშვნელოვანი გამოწვევაა, როგორც საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლებისთვის, ასევე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისათვის. მიმდინარე რეფორმების საპასუხოდ, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა განაახლა სტრატეგიული განვითარების გეგმა 2014-2017 წლებისთვის, რომელიც ასახავს სამსახურის საქმიანობის საშუალოვადიან ხედვას შესაბამისი სტრატეგიული მიზნებითა და ამოცანებით. სამსახური წარმართავს თავის ოთხი საქმიანობას სტრატეგიული მიმართულებით, კერძოდ: 1. აუდიტორული საქმიანობით პარლამენტის ხელშეწყობა მთავრობაზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებაში; 2. მთავრობის ხელშეწყობა ანგარიშვალდებულების გაუმჯობესებისკენ მიმართული რეფორმების განხორციელებაში; 3. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა; 4. ინსტიტუციური შესაძლებლობების განვითარება საქმიანობის ხარისხის ასამაღლებლად. წინამდებარე ანგარიში ეფუძნება მოცემულ 4 სტრატეგიულ მიზანს და წარმოადგენს სამსახურის მიერ 2013 წლის განმავლობაში აღნიშნული მიზნების მისაღწევად განხორციელებულ საქმიანობას. 3 1. აუდიტორული საქმიანობით პარლამენტის ხელშეწყობა მთავრობაზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის აუდიტორული საქმიანობის მიზანია საბიუჯეტო სახსრების პროდუქტიული, ეკონომიური და ეფექტიანი განკარგვით სახელმწიფო მმართველობის გაუმჯობესება. სამსახური ხელს უწყობს საჯარო ფინანსების მართვის სისტემაში მიმდინარე რეფორმების წარმატებით განხორციელებას და ამ პროცესში მისი, როგორც დამოუკიდებელი ექსპერტის როლის განმტკიცებას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ყოველი წლის დასაწყისში ადგენს აუდიტორული საქმიანობის პრიორიტეტებს, რომლებიც განისაზღვრება დაინტერესებული მხარეებისგან მიღებული მოსაზრებებისა და ინიციატივების, აგრეთვე აუდიტის თემის შერჩევის სხვა კრიტერიუმების 1 საფუძველზე. პრიორიტეტული, რისკზე დაფუძნებული მიდგომით სამსახური ყოველწლიურად მიზნად ისახავს, გაზარდოს აუდიტორული საქმიანობის შედეგად მოტანილი სარგებელი. ამ მიმართულებით, 2013 წელს გასულ წელთან შედარებით საგრძნობლად გაიზარდა როგორც ჩატარებული აუდიტების რაოდენობა, ასევე აუდიტორული საქმიანობით ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი და სექტორული დაფარვის მაჩვენებელი. თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი წლების მიხედვით (ათასი ლარი) აუდიტების დაფარვა სფეროების მიხედვით საერთოდანიშნულების სახელმწიფომომსახურება 4% ეკონომიკურისაქმიანობა 4,284,321 12% 2,835,890 17% 1% სოციალურიდაცვა ჯანმრთელობისდაცვა 21% განათლება 45% 2012 2013 საზოგადოებრივიწესრიგიდა უსაფრთხოება დასვენება,კულტურადარელიგია 1 დიდი მოცულობის საბიუჯეტო თანხები; დიდი საზოგადოებრივი ინტერესი; არასწორი მართვა; სისტემური რეფორმის საჭიროება; ბოლო პერიოდში არ ჩატარებულა აუდიტი. 4 აუდიტორული საქმიანობის შედეგად 2013 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეადგინა 87 ანგარიში, რომლითაც მოიცვა 4 284 მილიონი ლარი2 (გარდა ეფექტიანობის აუდიტით მოცული თანხისა - ჯამში 188 მილიონი ლარი), ხოლო ჩატარებული აუდიტებით გამოვლენილმა დარღვევების თანხობრივმა მოცულობამ 193.9 მილიონი ლარი შეადგინა, მათ შორის არამიზნობრივი და არაეკონომიური განკარგვის შედეგად სახელმწიფო ბიუჯეტმა იზარალა 131 833 ათასი ლარით, ხოლო უკეთესი მმართველობის პირობებში შესაძლებელი იქნებოდა 38 983 ათასი ლარის დაზოგვა. დარღვევების თანხობრივი მოცულობა (ათასი ლარი) ჩატარებული აუდიტები ტიპების მიხედვით 193,891 3% ფინანსური აუდიტი 5% 22% შესაბამასობის აუდიტი 30% 44,481 ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი 40% 2012 ეფექტიანობის აუდიტი 2013 აუდიტორული საქმიანობის განვითარების მიმართულებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მნიშვნელოვან ყურადღებას უთმობს: - ეფექტიანობის აუდიტით მიღწეული შედეგების გაზრდას, რაც მნიშვნელოვანია საჯარო რესურსების მართვის ეფექტიანობისა და ანგარიშვალდებულების (IT) განვითარებას. პრინციპების გასაუმჯობესებლად; - საინფორმაციო ტექნოლოგიების აუდიტის აღნიშნული თანამედროვე აუდიტორული მიდგომის მიზანია იმ რისკების იდენტიფიცირება და აღმოფხვრა, რომლებმაც ფურცლიდან ელექტრონულ სისტემებზე გადაინაცვლა; - სისტემური ხასიათის ხარვეზების გამოვლენასა და შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემას, რაც ასახულ იქნა სახელმწიფო აუდიტის 2 აუდიტორული საქმიანობით 2012 წლის ნაერთი ბიუჯეტის დაფარვა შეადგენს 3 320 მილიარდ ლარს, ბიუჯეტის შესრულების ანალიზების გამოკლებით კი - 1 369 მილიარდ ლარს. 5 სამსახურის დასკვნებსა და მოხსენებებში, როგორც ცენტრალური ბიუჯეტის, ისე ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულებისათვის. წარმოდგენილი ანგარიში ასახავს 2013 წლის განმავლობაში ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვლენილ მნიშვნელოვან გარემოებებს, რომლებიც შესაბამის რეაგირებას საჭიროებენ როგორც ცალკეული უწყებების, ასევე სისტემურ დონეზე. 1.1. ეფექტიანობის აუდიტით მიღწეული შედეგები 2012 წლიდან, საჯარო ფინანსების მართვის სისტემაში მიმდინარე რეფორმების პარალელურად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა დაიწყო აუდიტის თვისობრივად განსხვავებული ტიპის - ეფექტიანობის აუდიტის ჩატარება. ეფექტიანობის აუდიტი სწავლობს ორგანიზაციის ეკონომიურობის, საქმიანობის პროდუქტიულობისა ან/და და სახელმწიფო ეფექტიანობის პროგრამის ძირითად მართვის ასპექტებს. ეფექტიანობის აუდიტი საშუალებას იძლევა შეფასდეს კონკრეტული მიმართულებით განხორციელებული ღონისძიებებით მიღწეული სახსრების ხარჯვის ეკონომიურობა და შედეგები და ამ პროცესში საბიუჯეტო პროდუქტიულობა, რაც განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს შედეგზე ორიენტირებული ბიუჯეტირების დანერგვის მიმდინარე პროცესის გათვალისწინებით. 2013 წლის განმავლობაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა, გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებისა და შვედეთის ეროვნული აუდიტორული ოფისის მხარდაჭერით, ჩაატარა 4 ეფექტიანობის აუდიტი, რომლებიც შეირჩა მათი არსებითობისა და საზოგადოებრივი ინტერესიდან გამომდინარე. 1. პროფესიული განათლების სისტემის ეფექტიანობის აუდიტი უახლოეს პერიოდში გატარებული განხორციელდა პროფესიული რეფორმებით მნიშვნელოვანი ცვლილებები განათლების სფეროში. უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში აშენდა ახალი სასწავლებლები, შემუშავდა ეროვნულ კვალიფიკაციათა ჩარჩო და ხარისხის უზრუნველყოფის სამართლებრივი მექანიზმები, სამ დიდ ქალაქში გაიხსნა საინფორმაციო ცენტრები და ა.შ. აღნიშნული ცვლილებების ფონზე მოსალოდნელი იყო 6 პროფესიული განათლების სისტემის ძირეული გარდაქმნა, რასაც დადებითი გავლენა უნდა მოეხდინა უმუშევრობის შემცირებასა და ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდაზე. აუდიტის მიგნებები: • განხორციელებული პოზიტიური ცვლილებების მიუხედავად, შრომის ბაზარზე არსებული ინფორმაციის სიმწირის გამო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო ვერ უზრუნველყოფს მის მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტული სასწავლო პროგრამების შესაბამისობას ბაზარზე არსებულ მოთხოვნებთან. აუდიტის პერიოდში ფინანსდებოდა ისეთი პროფესიული სასწავლო პროგრამები, რომლებზეც შრომის ბაზარზე მოთხოვნა დაბალი იყო. • ხარვეზები პროფესიულ სასწავლებელთა ანგარიშგების სისტემაში - სასწავლო კურიკულუმები არის ძალიან ზოგადი, კრედიტების სისტემა არ არის უნიფიცირებული, მასწავლებელთა გადამზადება არ არის ორიენტირებული პროფესიული უნარების განვითარებაზე, არ არის მჭიდრო თანამშრომლობა კერძო სექტორთან და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის სისტემა არ არის გამართული. • არარაციონალური დაფინანსების სისტემა - სასწავლებლებზე თანხების გადანაწილება ხდებოდა არაოპტიმალურად; ვაუჩერის ფიქსირებული ხასიათის გამო (700 ან 1000 ლარიანი ვაუჩერი განურჩევლად პროგრამის ტიპის, შინაარსისა და ხანგრძლივობისა) სასწავლებლებზე გაცემული თანხები არ შეესაბამებოდა მათ რეალურ საჭიროებებს; ვაუჩერის გაცემის სისტემის ნაკლოვანებებმა გამოიწვია მნიშვნელოვანი ოდენობის თანხების არმიზნობრივად (დაახლოებით 850.0 ათასი ლარი) და არაეფექტიანად (თითქმის 2 მილიონი ლარი) გახარჯვა. სასწავლებელთა ინფრასტრუქტურული განვითარება მიმდინარეობს უსისტემოდ - რიგი სასწავლებლების რეაბილიტაცია არ განხორციელებულა მათი დაარსების დღიდან, რის გამოც სასწავლებლებს არ ეძლევათ თანაბარი განვითარების შესაძლებლობა. რეკომენდაციები: საქართველოს მთავრობას, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს:  უზრუნველყოფილ იქნეს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2013-2020 წლების სტრატეგიით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება, რაც 7 ითვალისწინებს შრომის ბაზრის კვლევის სისტემების დანერგვას, მის შემდგომ განვითარებასა და საგანმანათლებლო დაწესებულებებისათვის შრომის ბაზრის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას; ბაზრის კვლევის შედეგების საფუძველზე გაუმჯობესდეს პროფესიული განათლების სასწავლო პროგრამების პრიორიტეტების განსაზღვრის პროცესი, შემუშავდეს და დაინერგოს შესაბამისი პროცედურები, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს პრიორიტეტების მისადაგება რეგიონში არსებულ სპეციფიკურ მოთხოვნებთან; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს:  სამინისტროსა და სსიპ „განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის“ მიერ შემუშავდეს სასწავლებელთა შეფასების მეთოდოლოგია და ინდიკატორები, რომელთა მიხედვითაც რეგულარულად მოხდება ნაკლოვანებების გამოვლენა და დაისახება სტრატეგიაში მათი გამოსწორების გზები; შეფასების პროცესში უზრუნველყოფილ იქნეს კერძო სექტორის ჩართულობა  შეიქმნას კურიკულუმებისა და კრედიტების უნიფიცირებული სისტემა, რომელიც თავსებადი იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან და საუკეთესო პრაქტიკასთან. ასევე, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარება წარიმართოს სისტემურად, რაც გულისხმობს ტრენინგების ორიენტირებას პროფესიულ უნარ-ჩვევებსა და მათი საწარმოებში (დამსაქმებლებთან) ჩატარების შესაძლებლობას.  შესრულდეს ახლად შექმნილი კომუნიკაციის სტრატეგიით გათვალისწინებული ყველა პუნქტი და განხორციელდეს სხვა მნიშვნელოვანი ღონისძიებები, რათა მოხდეს ბიზნესის წარმომადგენლების დაინტერესება, ჩაერთონ პროფესიული განათლების პროცესში.  სამინისტრომ შეიმუშაოს მეთოდოლოგია და კრიტერიუმები (მაგალითად, სტუდენტთა კონტინგენტი, სასწავლებლის პროფილი, მასწავლებელთა რაოდენობა და ა.შ.), რომელთა საფუძველზეც მოხდება ადმინისტრაციული ხარჯისათვის გათვალისწინებული დაფინანსების ოდენობის განსაზღვრა.  სამინისტრომ გააუმჯობესოს ვაუჩერული დაფინანსების სისტემა. უნდა შემუშავდეს და დაინერგოს პროცედურები, რომელთა საშუალებით სათანადოდ იქნება შესწავლილი და დაანგარიშებული ვაუჩერის ოდენობა ყველა რელევანტური 8 ასპექტის გათვალისწინებით - პროგრამის ხანგრძლივობა, ტიპი, შინაარსი, სტუდენტთა რაოდენობა, პირდაპირი და არაპირდაპირი ხარჯები.  სამინისტრომ ჩამოაყალიბოს ვაუჩერის მართვის სისტემა, რომელიც გაითვალისწინებს მის რაციონალურ დანაწილებას სასწავლო პროცესის ეტაპების მიხედვით, მეტი კონტროლის უზრუნველსაყოფად. აღნიშნულისათვის აუცილებელია სტუდენტთა შესახებ სრულყოფილი და გამართული მონაცემთა ბაზის არსებობა და მისი მუდმივი მონიტორინგი. 2. სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის ეფექტიანობის აუდიტი ბოლო 5 წლის განმავლობაში მნიშვნელოვანი რეფორმები გატარდა სახელმწიფო შესყიდვების სფეროში. განხორციელებული შესყიდვების სისტემა, რომელიც ცვლილებებით დადებითად შეაფასა მივიღეთ მრავალმა გამჭვირვალე საერთაშორისო ორგანიზაციამ. შესყიდვების ახალმა სისტემამ შეამცირა კორუფციული გარიგებების ალბათობა, გაამარტივა შესყიდვების პროცედურები და საგრძნობლად გაზარდა კონკურენცია. პოზიტიური ცვლილებების მიუხედავად, აუდიტით გამოვლინდა, რომ გარკვეული ხარვეზებია კანონმდებლობაში და მნიშვნელოვანი ნაკლოვანებებია შესყიდვების განხორციელების ყველა სტადიაზე, განსაკუთრებით – დაგეგმვის ეტაპზე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თვლის, რომ ქვემოთ დასახელებულ პრობლემატურ სფეროებში რეფორმებისა და გაუმჯობესების გზების დასახვასთან ერთად, პირველ რიგში, აუცილებელია არსებული გამჭვირვალე სისტემის შენარჩუნება, აღნიშნული კუთხით მისი კიდევ უფრო განვითარება, შესყიდვებში ჩართულ სუბიექტთა ანგარიშვალდებულების ამაღლება და სააგენტოს დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა. აუდიტის მიგნებები: • არასწორად ხდება საჭიროებების იდენტიფიცირება (აღნიშნული უმეტეს შემთხვევებში გულისხმობს საჭიროებათა გადაჭარბებით შეფასებას) და მათი შემდგომი ფორმულირება 3 სატენდერო დოკუმენტაციაში; შემსყიდველთა ტექნიკური სპეციფიკაციების განსაზღვრისას მხრიდან არ ხდება შესყიდვის ობიექტის 3 საქართველოში ან/და შესყიდვის ობიექტში შეიძლება მოვიაზროთ საქონელი, მომსახურება თუ სამუშაო. 9 საერთაშორისოდ აღიარებული სტანდარტების გამოყენება, რაც ხშირად რეალურ საჭიროებასა და მიწოდებას შორის შეუსაბამობას იწვევს; შესყიდვებთან დაკავშირებული რიგი პროცედურები და დოკუმენტაცია არ არის სტანდარტიზებული, რაც გააადვილებდა შემსყიდველთა საქმიანობას და შეამცირებდა დანახარჯებს; შემსყიდველთა მხრიდან არ ხდება ბაზრის რეგულარული შესწავლა, რაც ზოგჯერ შესყიდვის არაეკონომიურად განხორციელებას განაპირობებს; სფეროებში, სადაც მიზანშეწონილია ცენტრალიზაცია, შესყიდვები კვლავაც დეცენტრალიზებულად ხორციელდება, რის გამოც იკარგება თანხების დაზოგვის შესაძლებლობები. • გაიზარდა კონკურენციის (ტენდერის) გარეშე გაფორმებული კონტრაქტების რაოდენობა ჯამში 2011-2012 წლებში გამარტივებული წესით ღირებულებამ 2 მილიარდ ლარზე მეტი განხორციელებული შესყიდვების შეადგინა (რაც აღნიშნულ პერიოდში განხორციელებული შესყიდვების დაახლოებით 40%-ს შეადგენს); რიგ შემთხვევებში დაუსაბუთებელია გამარტივებული შესყიდვების გადაუდებელი აუცილებლობის მდგომარეობით განხორციელების ფაქტები; სახელმწიფო საწარმოებსა და მის შვილობილ კომპანიებს (სადაც სახელმწიფო შესყიდვების ელექტრონული ფაქტობრივ სისტემის კონტროლს გვერდით ახორციელებს) ავლით აქვთ განხორციელების შესაძლებლობა. • ხარვეზებია ტენდერის ჩატარების ეტაპზე - რიგ შემთხვევებში ხდება ტენდერების დაუსაბუთებელი შეწყვეტა და პრეტენდენტთა დაუსაბუთებელი დისკვალიფიკაცია, რაც უარყოფითად აისახება კონკურენციაზე. • კანონმდებლობის გამკაცრების მიუხედავად, ვხვდებით სახელშეკრულებო პირობების შემსყიდველის საზიანოდ შეცვლის დაუსაბუთებელ შემთხვევებს, რომლის ერთ-ერთ მიზეზად კონტრაქტების არაეფექტიანი მენეჯმენტი უნდა მივიჩნიოთ. • შემსყიდველების მხრიდან არ ხდება მიმწოდებელთა საქმიანობის აღრიცხვა და შეფასება, აღნიშნული ინფორმაციის ანალიზი და სისტემატიზაცია შემდგომი შესყიდვების ეფექტიანად დაგეგმვის მიზნით. 10 რეკომენდაციები: სსიპ „სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს“:  გამოვიდეს ინიციატივით გარკვეული კატეგორიის შესყიდვის ობიექტებზე (მაგალითად, სამუშაო მაგიდის/ოთახის მოწყობისათვის აუცილებელი შესყიდვები კომპიუტერული ტექნიკა და ავეჯი) სპეციალური რეგულაციის შემოღებისა და შესყიდვის ფასების მაქსიმალური ოდენობის დაწესების თაობაზე (აღნიშნული შესაძლებელია დარეგულირდეს მთავრობის დადგენილებით, როგორც ეს გაკეთდა ავტომანქანებთან დაკავშირებით);  ცალკეულ შესყიდვის ობიექტთან მიმართებაში განახორციელოს შესყიდვებთან დაკავშირებული გარკვეული პროცედურებისა და დოკუმენტაციის სტანდარტიზაცია (შესყიდვის განხორციელების სპეციალური წესი, ხელშეკრულების შესრულებაზე მონიტორინგის პროცედურები; სატენდერო განაცხადისა და ხელშეკრულების ცალკეული პუნქტები და ა.შ.);  უნდა შემუშავდეს სარეკომენდაციო ხასიათის სახელმძღვანელო, რომელიც უნდა მოიცავდეს ბაზრის კვლევის ძირითად პრინციპებსა და მეთოდებს, სხვადასხვა კატეგორიის შესყიდვებისათვის;  შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ განხორციელებული შესყიდვების შესწავლის (ანალიზის) შედეგად უნდა მოხდეს წლის განმავლობაში განხორციელებული შესყიდვის ფასების ანალიზი, რომლის შესახებ ინფორმაცია ასახული იქნება ანალიტიკურ რეპორტებში და უზრუნველყოფილ იქნება აღნიშნული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა ელექტრონულად;  სახელმწიფო შესყიდვებისათვის განკუთვნილი საბიუჯეტო სახსრების რაციონალური ხარჯვის პრინციპის უზრუნველსაყოფად მიზანშეწონილია გარკვეული კატეგორიის (მაგალითად, დაზღვევა, ტელეკომუნიკაციები, ავტომანქანები და ა.შ.) შესყიდვები განახორციელოს კონსოლიდირებულად ან/და ცენტრალიზებულად (ერთობლივი შესყიდვა);  შესაბამის უწყებებთან კოორდინაციით უნდა მოხდეს სახელმწიფო საწარმოების მიერ დაფუძნებულ კომპანიებზე „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის გავრცელების მიზანშეწონილობის გადაწყვეტილების მიღება: კანონმდებლობაში გაანალიზება და შესაბამისი ცვლილების განხორციელება (ან 11 შესაბამისი მუხლის განმარტება), რის შედეგადაც „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ კანონი“ გავრცელდება სახელმწიფო საწარმოების მიერ დაფუძნებულ იმ კომპანიებზე, სადაც სახელმწიფოს აქვს ფაქტობრივი კონტროლის განხორციელების შესაძლებლობა;  შეიმუშაოს საკანონმდებლო ინიციატივა - შემსყიდველის მხრიდან ტენდერის შეწყვეტის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთებისა და პრეტენდენტებისთვის შეტყობინების სავალდებულო ხასიათთან დაკავშირებით;  გაძლიერდეს სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებების პირობების შესრულების ეფექტიანი მონიტორინგის პროცესი, დანერგილ და გამოყენებულ იქნეს საერთაშორისო პრაქტიკაში აპრობირებული კონტრაქტების მენეჯმენტის სხვა დამატებითი მექანიზმები;  მოხდეს მიმწოდებელთა შესახებ არსებული ინფორმაციის სისტემატიზაცია და მათი შეფასების სისტემის შემუშავება, რაც შემსყიდველებს გაუადვილებთ შესყიდვების დაგეგმვასა და მიმწოდებელთა სწორად შერჩევის პროცესს გამარტივებული შესყიდვების დროს. სსიპ „სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნულ სააგენტოს“:  მიიღოს შესაბამისი ზომები გარკვეული კატეგორიის პროდუქტების სტანდარტების შემუშავებისათვის/ადაპტირებისათვის, სადაც ეს შესაძლებელია კანონის მოთხოვნებიდან და არსებული რესურსებიდან გამომდინარე შემსყიდველ ორგანიზაციებს:  შესყიდვის დაგეგმვისას სახელმძღვანელოს განახორციელონ მიხედვით ბაზრის შესყიდვის შესწავლა ობიექტის შემუშავებული მოცულობისა და თავისებურებიდან გამომდინარე; შესყიდვის ობიექტის სავარაუდო ღირებულება აუცილებელია დაეფუძნოს ბაზრის შესწავლის შედეგად მიღებულ მონაცემებსა და წარსულ გამოცდილებას; შემსყიდველმა ორგანიზაციებმა ბაზრის შესწავლის შედეგები უნდა ასახონ შესაბამის დოკუმენტში, სადაც დასაბუთებული იქნება მიღებული გადაწყვეტილება;  შემსყიდველმა ორგანიზაციებმა (მაგალითად, სამინისტროებმა) უზრუნველყონ ცენტრალიზებული/ერთობლივი ტენდერების განხორციელება საკუთარი და მათი 12 მმართველობის სფეროში შემავალი ორგანიზაციების (მაგალითად, სსიპ-ების, საქვეუწყებო დაწესებულებების) საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად;  განხორციელდეს მიმწოდებელთა მუდმივი და სისტემური შეფასება, რომელიც დაეფუძნება ყველა რელევანტურ მონაცემსა და კრიტერიუმს; მოხდეს შეფასების შედეგების ანალიზი, პრაქტიკაში გამოყენება და დამუშავებული ინფორმაციის კომუნიკაცია სააგენტოსთან. 3. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემა საქართველოში ქვეყანაში არსებული პირველადი ჯანდაცვის არადამაკმაყოფილებელი მდგომარეობის გამო, მოსახლეობისთვის სასწრაფო სამედიცინო დახმარება ჯანმრთელობის დაცვის უმნიშვნელოვანეს ინსტრუმენტს სასწრაფო სამედიცინო შენარჩუნების დახმარება წარმოადგენს. მსოფლიოს მოწინავე ქვეყნებში, გადაუდებელი მდგომარეობისას სიცოცხლის მექანიზმია. საქართველოში კი მას გაცილებით მეტი დატვირთვა აქვს იმდენად, რამდენადაც ხშირ შემთხვევაში ის პირველადი ჯანდაცვის რგოლის ფუნქციასაც ითავსებს. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების პროგრამას ქალაქ თბილისში ახორციელებს თბილისის მერია, ხოლო მომსახურების მიწოდებას უზრუნველყოფს სსიპ „სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრი“. რეგიონებში პროგრამის განმახორციელებელია საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, ხოლო აუდიტის პერიოდში მომსახურების თანადაფინანსებას უზრუნველყოფდნენ შესაბამის სადაზღვევო რაიონში ტენდერის შედეგად გამარჯვებული სადაზღვევო კომპანიები. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მოთხოვნაზე ზარის მიღებას უზრუნველყოფს სსიპ „112“. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დაინტერესდა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების პროგრამების დაგეგმვის, პრიორიტეტების განსაზღვრის, ფინანსური უზრუნველყოფის, მართვის, რესურსების გამოყენების მდგომარეობითა და გაწეული მომსახურების ეფექტიანობით. აუდიტის მიგნებები: • ქვეყნის მასშტაბით არ არის შემუშავებული სამედიცინო პრიორიტეტების განსაზღვრის სისტემა. პაციენტის გადაუდებელ, სასწრაფო და ნაკლები სიმძიმის მდგომარეობებზე არ 13 არის განსაზღვრული სასწრაფო დახმარების რეაგირების დროის ნიშნული. სასწრაფო სამედიცინო დახმარება 1 საათზე მეტ დროს ანდომებს გამოძახების ადგილზე მისვლას 280 ათასი გამოძახების 4%-ში. ზოგჯერ სასწრაფო დახმარების ბრიგადა გამოძახებაზე რეაგირებას 2–დან 10 საათამდე ანდომებს, რაც 9 თვის მონაცემებით დაახლოებით 3 000 შემთხვევას შეადგენს. • არ არსებობს სასწრაფო სამედიცინო დახმარების პროტოკოლები, ასევე ექიმთა საკვალიფიკაციო მონაცემები; სავალდებულო ტრენინგ-პროგრამები არ არის სტანდარტიზებული და ექიმთა მომზადების ხარისხი მნიშვნელოვნად განსხვავდება თბილისსა და რეგიონებში. • ქალაქ თბილისში პროგრამის განმახორციელებლების მიერ ვერ იქნა უზრუნველყოფილი რესურსების ეკონომიური ხარჯვა: 2013 წელს ქ. თბილისის მერიის მიერ შესყიდულ იქნა მაღალი გამავლობის სპეციალურად აღჭურვილი 80 ავტომანქანა სულ 3.6 მლნ ლარის ღირებულებით, რომლის გამოყენებაც არსებული საერთაშორისო პრაქტიკით მაშინ ხდება, როდესაც პაციენტის მდგომარეობა გადაუდებელია და ის ჰოსპიტალიზაციას საჭიროებს. 80 ერთეული სპეციალურად აღჭურვილი ავტომობილიდან ინციდენტის სახეების, მთლიან გამოძახებებში ცალკეული სახის ინციდენტის ხვედრითი წილისა და ჰოსპიტალიზაციის დაბალი მაჩვენებლის გათვალისწინებით, სულ მცირე 35 ერთეული მსუბუქი ავტომობილის შესყიდვის შემთხვევაში, შესაძლებელი იქნებოდა საშუალოდ 953.9 ათასი ლარის დაზოგვა. გარდა ამისა, დამატებით დაიზოგებოდა წლის განმავლობაში საშუალოდ 228.5 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი და საგარანტიო მომსახურების ვადის გასვლის შემდეგ, მანქანების მოვლა-შენახვასთან დაკავშირებული ხარჯები. • სამინისტროსა და სსიპ „112“-ს, არ გააჩნიათ შესაბამისი ინსტრუმენტები რეგიონებში ბენეფიციარებისთვის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მომსახურების დროულობის და დამაკმაყოფილებელი ხარისხის უზრუნველსაყოფად. სამედიცინო დახმარების ბრიგადების გადანაწილება რეგიონებში სასწრაფო არაოპტიმალურია. ამასთან, რეგიონული მოწყობა ზოგ შემთხვევაში ვერ უზრუნველყოფს რეაგირების ოპტიმალური მანძილის პრინციპის დაცვას. ავტომანქანების უმეტესი ნაწილი ტექნიკურად გაუმართავია. აღნიშნული კი განაპირობებს იმას, რომ ხშირია გამოძახებებზე არ გასვლის და დაგვიანების შემთხვევები, რის გამოც კონკრეტულ მუნიციპალიტეტში გამოძახებაზე 14 გასვლა იძულებით მდგომარეობაში უწევთ სხვა მუნიციპალიტეტების სამედიცინო ბრიგადებს. 2013 წლის მიმდინარე წლის აგვისტოს თვეში (2 დღის განმავლობაში) ზუგდიდის რაიონში ავტოპარკის გაუმართაობის გამო არ მოხდა 75 გამოძახებაზე რეაგირება. ავტოპარკის გაუმართაობასთან ერთად, ჯანდაცვის სამინისტრომ რეგიონებში ხარისხის კონტროლის ბერკეტები დაკარგა მას შემდეგ, რაც პროგრამის განხორციელება სადაზღვევო კომპანიებმა დაიწყეს. რეგიონებში არ არის დანერგილი GPS (გლობალური პოზიციონირების სისტემა), ასევე ალტერნატიული კავშირის მექანიზმები. რეგიონებთან ოპერაციული სისტემების არ არსებობის გამო, სსიპ -„112“-ს უჭირს როგორც შეტყობინების გადაცემა, ასევე შესრულების გაკონტროლება. რეკომენდაციები საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სსიპ „112“-ს, ქალაქ თბილისის მერიას, სსიპ „სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრს“:  გრძელვადიან პერსპექტივაში ჩამოყალიბდეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მოდელი და გაუმჯობესდეს პაციენტისთვის გაწეული მომსახურების ხარისხი. სამინისტრომ უზრუნველყოს პროტოკოლების/გაიდლაინების აკრედიტებული სტანდარტიზება მთელი ქვეყნის პროგრამის, მასშტაბით, საერთაშორისო სტანდარტებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გათვალისწინებით.  პროგრამის განმახორციელებლებისა და მომსახურების მიმწოდებლის მიერ ფინანსური რესურსის ხარჯვა მოხდეს სტრატეგიული გეგმის, პრიორიტეტების, განსახორციელებელი ღონისძიების სწორი დაგეგმვისა და ანალიზის შედეგად, ეკონომიურობის პრინციპების სრული დაცვით, რაც თავის მხრივ უზრუნველყოფს გაწეული მომსახურების ეფექტიანობას.  შემუშავდეს შესაბამისი სისტემა და დაინერგოს პრიორიტეტების მიხედვით ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმები, ასევე აღმოიფხვრას გამოძახებაზე არაგონივრულ დროში მისვლის თუ არ გასვლის შემთხვევები.  არამიზნობრივ გამოძახებათა რაოდენობის შესამცირებლად გამოყენებულ იქნეს სასწრაფო დახმარების მომსახურების ალტერნატიული სატელეფონო საკონსულატაციო საშუალებები. პროგრამის განმახორციელებლებმა ერთობლივად იზრუნონ საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებისთვის, სხვადასხვა 15 საგანმანათლებლო, სარეკლამო-ინფორმაციული ინსტრუმენტების გამოყენებით. ასევე, სამინისტრომ გამოიყენოს მის ხელთ არსებული ბერკეტები პირველადი ჯანდაცვის როლის გაზრდის მიზნით, რაც შეამცირებს არაგადაუდებელი გამოძახებების რიცხვს.  სამინისტრომ უზრუნველყოს სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადების ოპტიმალური გადანაწილება თვითმმართველი ერთეულების მიხედვით, როგორც მოსახლეობის რაოდენობისა და გეოგრაფიული პრინციპების, ასევე სასწრაფო სამედიცინო დახმარებაზე მოთხოვნისა და მისი განმაპირობებელი სხვა მნიშვნელოვანი ფაქტორების გათვალისწინებით. დროული რეაგირების მიზნით, სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს გამოძახებაზე რეაგირება ოპტიმალური მანძილის შესაბამისად, ასევე მნიშვნელოვანია შემუშავდეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სტრატეგიული განვითარების გეგმა და ყოველი აქტივობა ამ მიმართულებით განხორციელდეს ეკონომიურობის და პროდუქტიულობის პრინციპების დაცვით.  გადაიხედოს „სასწრაფო სამედიცინო დახმარების პროგრამის“ დაფინანსების წესი. კერძოდ, ქვეყნის მასშტაბით, ინდივიდუალურად და კორპორაციულად დაზღვეული მოსახლეობისთვის სსიპ „112“-ში განხორციელებული ზარის შედეგად სასწრაფო დახმარების მომსახურება ფინანსდება სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრებით. დაფინანსებაში სადაზღვევო კომპანიების ჩართულობა ხელს შეუწყობს საბიუჯეტო სახსრების მნიშვნელოვან დაზოგვას იმის გათვალისწინებით, რომ წლების განმავლობაში დაზღვეულთა რაოდენობა იზრდება. 16 4. მეცნიერების მართვის ღონისძიებები მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო წლებში საქართველოში სამეცნიერო აქტივობა ზომიერად იზრდება, მეცნიერება სათანადოდ ვერ მონაწილეობს ქვეყნის ეკონომიკური და საზოგადოებრივი განვითარების პროცესში. სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებული გამოყენებითი კვლევების კონკრეტულ ინოვაციურ პროდუქტად გარდაქმნის შემთხვევები თითქმის არ გვხვდება. ამასთანავე, სამეცნიერო აქტივობის ზრდის საშუალოზე დაბალი ტემპის გამო საქართველოს პოზიციები საერთაშორისო სამეცნიერო რეიტინგში გაუარესდა. სამეცნიერო კვლევებით არ არის დაინტერესებული კერძო სექტორი, რის შედეგადაც სამეცნიერო სფეროს დაფინანსება მთლიანად სახელმწიფოზე მოდის. აუდიტის მიგნებები: • მეცნიერების სფერო სახელმწიფოსთვის ნაკლებად პრიორიტეტულია: მეცნიერების სახელმწიფო დაფინანსება არასტაბილურია და მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში საკმაოდ დაბალია (პროპორციულად დაახლოებით 10–ჯერ ნაკლები) ევროკავშირის ანალოგიურ საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით. • აუდიტის პერიოდში ეროვნული სამეცნიერო ფონდიდან საგრანტო კონკურსის საშუალებით გასაცემი თანხის დაახლოებით 45% არ იქნა გამოყენებული სამეცნიერო კვლევების დასაფინანსებლად, რის შედეგადაც ფონდის სახსრები სამინისტროს მიერ მიმართული იქნა სხვა, არასამეცნიერო მიზნებისთვის. • მეცნიერების სისტემის სახელმწიფო მართვის სტრუქტურა არ შეესაბამება საერთაშორისო პრაქტიკით მიღებულ მოდელს: მოქმედი ორგანიზაციული სტრუქტურა ვერ უზრუნველყოფს სამეცნიერო სფეროში საჭირო გადაწყვეტილებების მიღებასა და ეფექტიან აღსრულებას. არ არსებობს ქმედითი სამეცნიერო საბჭო, რომელიც დაკომპლექტებული იქნებოდა შესაბამისი სექტორების (აკადემიური, სამთავრობო და ბიზნესის) წარმომადგენლებისაგან და რეალურად შეასრულებდა სამეცნიერო მიმართულებებისა და პოლიტიკის შესახებ მრჩევლის ფუნქციას. ასევე, არ არსებობს მინიმუმ ის სტრუქტურული ერთეულები, რომლებიც აუცილებელია სამეცნიერო კვლევის შედეგების კომერციალიზაციის ხელშეწყობისა და სხვადასხვა სახით ინოვაციის წახალისებისთვის. 17 • სამეცნიერო საქმიანობის პრიორიტეტები განსაზღვრული არ არის: სამეცნიერო კვლევის პრიორიტეტული სფეროები, რომლებიც მჭიდროდ უნდა უკავშირდებოდეს ქვეყნის განვითარების პრიორიტეტებს, განსაზღვრული არ არის. ამდენად, სამეცნიერო კვლევებზე გამოყოფილი დაფინანსება კონკრეტული სპეციალიზაციის გარეშე, მხოლოდ მისი აკადემიური ხარისხის მიხედვით ნაწილდება. • სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის ოპტიმიზაციის სტრატეგიული ხედვა არ არსებობს: სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის პრივატიზაციის პროცესი წარიმართა სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის ოპტიმიზაციის სტრატეგიისა და უშუალოდ სამეცნიერო საქმიანობის განმახორციელებლებთან კონსულტაციის გარეშე, რის შედეგადაც შეიქმნა გარკვეული პრობლემები სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტების საქმიანობაში. • აუდიტის პერიოდში არ არსებობდა მიდგომა, რომლის საშუალებითაც მოხდებოდა პირველი რიგის სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის საჭიროების განსაზღვრა შეზღუდული რესურსების ეფექტიანად გამოყენება მისი რეაბილიტაციისთვის. და სსიპ „საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს“ აუდიტის პერიოდში არ განუხორციელებია სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის არსებითი რეაბილიტაცია. • ინტეგრაციის ჩარჩო და მიზნები განსაზღვრული არ არის; ამ პროცესის შედეგად მიღებული სინერგიის სამეცნიერო–კვლევითი ეფექტი უმნიშვნელოა: ინსტიტუტების უმაღლესი ინტეგრაციის საგანმანათლებლო საბოლოო მიზნები ინტეგრაციის განხორციელების მექანიზმები განსაზღვრული არ არის. და და შედეგად, პოტენციური სინერგიის ეფექტი, რომლის მიღებაც შესაძლებელია უნივერსიტეტებისა და კვლევითი ინსტიტუტების სტრუქტურული ჰარმონიზაციისა და ადამიანური რესურსების პროდუქტიული გამოყენების გზით, ჯერ ჯერობით არ შეინიშნება. სამეცნიერო კვლევისა და სწავლების ინტეგრაციის პროცესის შესაძლო ღონისძიებებიდან საქართველოში მხოლოდ ერთი–ფიზიკური გაერთიანება განხორციელდა, რასაც თან არ ახლდა მიზანდასახული ქმედება აქტიურ მკვლევართა სასწავლო პროცესში ჩართვის, მათთვის კვლევისა და ინოვაციის თანამედროვე გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით, რაც მეცნიერს დამატებით მოტივაციას შეუქმნიდა და სამეცნიერო კარიერას უფრო მიმზიდველს გახდიდა ახალგაზრდა თაობისათვის. 18 • უნივერსიტეტების სტრუქტურაში არ არსებობს ტექნოლოგიური ინოვაციისა და სამეცნიერო კვლევების კომერციალიზაციის ხელშემწყობი სტრუქტურული ერთეულები, რომლებიც ხელს შეუწყობდნენ სამეცნიერო საქმიანობის შედეგების ეკონომიკური თვალსაზრისით მომგებიან პროექტებად გარდაქმნას. რეკომენდაციები: მთავრობას და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს:  სამეცნიერო სფეროს მიენიჭოს კანონით განსაზღვრული სტატუსის შესაბამისი პრიორიტეტი და სამეცნიერო მართვის ორგანიზაციული სტრუქტურა დაუახლოვდეს საერთაშორისოდ მიღებულ მეცნიერების მართვის ორგანიზაციულ სტრუქტურას, რაც გულისხმობს სამეცნიერო სფეროს მართვისათვის აუცილებელი ქმედითი კოლეგიალური ორგანოს (საბჭოს ან კომიტეტის) და ინოვაციის ხელშემწყობი სტრუქტურული ერთეულების ფუნქციონირებას.  სამეცნიერო კვლევისა და სწავლების პროცესის სრულფასოვანი ინტეგრაციისთვის განისაზღვროს ინტეგრაციის მიზნები და მისი შეფასების ინდიკატორები, რომელთა მიხედვითაც მოხდება მიმდინარე პროცესის და მისი პრაქტიკული შედეგების შეფასება.  შემუშავდეს სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის გეგმა, რომელიც არსებული საჭიროებებისა და სამეცნიერო პოტენციალის გათვალისწინებით, ხელს შეუწყობს აუცილებელი სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის თანმიმდევრულ რეაბილიტაციას. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს:  უზრუნველყოს სამეცნიერო პრიორიტეტების შემუშავება ქვეყნის სოციალურ– ეკონომიკური განვითარების მიმართულებებიდან გამომდინარე. განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ და უნივერსიტეტებმა:  შეიმუშაონ სამეცნიერო კვლევისა და ინოვაციის შედეგების პრაქტიკული აპლიკაციისა და სამეცნიერო კვლევისა და სწავლების დაახლოების მექანიზმები, რომლებიც გააღრმავებს უნივერსიტეტებს, მკვლევართა და სტუდენტებს შორის თანამშრომლობას და დააინტერესებს კერძო სექტორს სამეცნიერო საქმიანობის შედეგებით. 19 1.2. ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტების შედეგად გამოვლენილი მნიშვნელოვანი გარემოებები ფინანსური აუდიტით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გასცემს დამოუკიდებელ მოსაზრებას იმის თაობაზე, შეესაბამება თუ არა აუდიტის ობიექტის საქმიანობა და ფინანსური ანგარიშგება კანონმდელობით დადგენილ მოთხოვნებსა და საერთაშორისო სტანდარტებს: რამდენად გამართულია ბუღალტრული აღრიცხვა, რამდენად უზრუნველყოფილია ფინანსური ინფორმაციის გამჭვირვალობა და ადგილზეა თუ არა შესაფერისი შიდა კონტროლის სისტემა შესაბამისობის აუდიტის მიზანია აუდიტის ობიექტის ოპერაციებისა მარეგულირებელ და ნორმებთან, საქმიანობის შეფასება სახელშეკრულებო და მოქმედ კანონმდებლობასთან, საგრანტო მოთხოვნებთან, ორგანიზაციულ პოლიტიკასთან და პროცედურებთან შესაბამისობაში. ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტით სამსახური უზრუნველყოფს არა მხოლოდ ფინანსურ ანგარიშგებასა და სახელმწიფო სახსრების განკარგვის კანონიერებასთან დაკავშირებული ხარვეზების გამოვლენას, არამედ შესაბამისი ღონისძიებების განსაზღვრას მათ გამოსასწორებლად. წინამდებარე ანგარიშის ამ ნაწილში მოცემულია კონკრეტული უწყებების დონეზე აუდიტების შედეგად გამოვლენილი მნიშვნელოვანი დარღვევები4. 4 სას-ის მიერ 2013 წელს ჩატარებული აუდიტების სრული ჩამონათვალი იხილეთ პირველ დანართში. 20 სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვა და მართვა ქ.ქუთაისში, საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისათვის განხორციელებული საქმიანობის,სახსრების მოპოვებისა და ხარჯვის მიზნობრიობისა და კანონიერების დასადგენად ჩატარებულ შეთანხმებულ პროცედურებზე აუდიტი სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და მართვის მიმართულებით სას–მა მოიცვა 390,173.36 ათასი ლარი. ამ მიმართულებით ჩატარდა 11 აუდიტი  ბიუჯეტის გვერდის ავლით, არასასოფლო-სამეურნეო მოცვის მაჩვენებელი სასოფლო დანიშნულების და მიწის ნაკვეთების საბაზრო ღირებულებაზე ნაკლებ ფასად 8% პრივატიზაცია. 92% - ქუთაისში, მდებარე 2,751 კვ.მ არასასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწა შეფასდა 115.5 ათასი ლარის ღირებულებით, ხოლო გასაყიდი მთლიანი მოცვა ფასი კი განისაზღვრა 60 ათასი ლარის ოდენობით, ანუ 55.5 ათასი ლარით ნაკლებად. სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვა და მართვა - ხობის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე 10 ერთეული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შედეგების განაწილება მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 35% 790 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 336.5 ათას ლარს, ანუ 453.5 ათასი ლარით ნაკლებს. 65% - ქ. თბილისში, დოლიძისა და ბალანჩივაძის ქუჩებს შორის მდებარე 1,088 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო არაპროდუქტიულობა აქტივების მართვის პროცესში დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე არამიზნობრივი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში - თბილისში, აკურის ქ. შენობა-ნაგებობების საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 868 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 236 ათას ლარს, ანუ 632 ათასი ლარით ნაკლებს. №8-ში მდებარე 7,604 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობების საბაზრო 21 ღირებულება შეადგენდა 4,657.0 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 2,929.5 ათას ლარს,ანუ 1,727.5 ათასი ლარით ნაკლებს.  აქციების ნომინალურ ფასზე ნაკლები ღირებულებით გაყიდვა - 2011 წლის 10 ნოემბერს, შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“, სს „აკადემიკოს ოთარ ღუდუშაურის სახელობის ეროვნული სამედიცინო ცენტრის“ 1 ლარი ნომინალური ღირებულების მქონე 30,296,304 ცალი აქცია შპს „ჯორჯიან მედს“ 6,670.0 ათას ლარად მიჰყიდა, ანუ ნომინალურ ღირებულებაზე 23,626.3 ათასი ლარით ნაკლებად.  ბიუჯეტის გვერდის ავლით აქტივის ღირებულების საბაზროზე დაბალ ფასად შეფასებით რეალიზაცია: - შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიუროს“ მიერ რეალიზებულია სს „თბილისის ექსპერიმენტული სამშობიარო სახლის“ აქციათა 100%. წილის საბაზრო ღირებულება დამოუკიდებელი აუდიტორული დასკვნით განისაზღვრა 788 ათასი ლარით. ფასი არაზუსტადაა განსაზღვრული, რადგან, აუდიტორს არ გაუთვალისწინებია, რომ აქტივები გამოსახული იყო აშშ დოლარში, ხოლო ვალდებლებები - ეროვნულ ვალუტაში და შესაბამისად მოახდინა პირდაპირ გამოკლება. საწყისი ღირებულების სწორად განსაზღვრის შემთხვევაში, აღნიშნული ქონების საწყისი ფასი ნაცვლად 850 ათასი ლარისა იქნებოდა 869.9 ათასი ლარი, ანუ გაყიდულია 19.9 ათასი ლარით ნაკლებად. - შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“ გაყიდა სოფ. მარტყოფში მდებარე 40,040 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები. აღნიშნული ქონების გასაყიდი ფასი განისაზღვრა 123 ათასი ლარით დღგ-ის გარეშე, თუმცა გაიყიდა 123 ათას ლარად დღგ-ის ჩათვლით ანუ 27 ათასი ლარით ნაკლებად.  აუდიტორის მიერ შეფასებული ქონების დაუდგენელი რეალური ღირებულება (აუდიტორის მიერ გაყიდვის დროს შეფასებული ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად ნაკლებია იმავე ქონების კაპიტალში შეტანის დროს შეფასებულ ღირებულებაზე)- შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“ 3,400 ათას ლარად გაყიდა შპს „ანაკლია დეველოპმენტში“ 5%-იანი წილი. 2012 წლის 9 თებერვლის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, ბიუროს კაპიტალში შეტანილი შპს „ანაკლია დეველოპმენტის“ 5%-იანი წილის ნომინალური ღირებულება შეადგენდა 7.6 ათას ლარს, ხოლო 2012 წლის 13 22 თებერვლის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, იმავე ქონების გასაყიდი ფასი განისაზღვრა 3,200.0 ათასი ლარის ოდენობით, თუმცა აუდიტორის შეფასება არ ეყრდნობა რაიმე გონივრულ და დასაბუთებულ გათვლებს. - ანალოგიურად, თბილისში ფალიაშვილის ქ. №87-ში მდებარე 1,520 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე 4,676 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართობი, 2010 წლის 5 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნით შეფასებული და ბიუროს კაპიტალში შეტანილ იქნა 600 ათასი ლარის ღირებულებით, ხოლო იგივე ქონება 2011 წლის 30 ივნისს შეფასდა 1,946.0 ათას ლარად. აუდიტორულ დასკვნებში არ არის მითითებული ფასთა შორის მნიშვნელოვანი სხვაობის მიზეზები. რეკომენდაცია: ქონება შეფასდეს რეალური ღირებულებით. იმ შემთხვევაში თუ ცვლილება შედის ქონების შეფასებაში, აღნიშნული ცვლილება უნდა გამყარდეს შესაბამისი აუდიტორული დასკვნებითა და მტკიცებულებებით.  საპროექტო მომსახურების შესყიდვისას მიღება-ჩაბარების აქტის გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი - ქ. ქუთაისში ახალი პარლამენტის შენობის მშენებლობისას, საინჟინრო და საპროექტო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, ქუთაისის მერიის მიერ, ერთ პირთან მოლაპარაკების საშუალებით გაფორმებულია CMD DOMINGO Y LAZARO INGENIEROS, S.I-სთან და 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, მიღება- ჩაბარების აქტი, თუმცა საპროექტო სამუშაოებზე არ შედგენილა ანაზღაურებულია 6,130.7 ათასი ლარი.  ქ.ქუთაისის მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო პარლამენტის სასახლის ნაწილობრივ, რითაც მშენებლობაზე არ იქნა სამსახურის მიერ, საქართველოს ინსპექტირება შესრულებული განხორციელდა ქუთაისის მერის მხოლოდ ბრძანებით გათვალისწინებული მოთხოვნა - აუდიტის მომენტისთვის ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისთვის სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნებით შესრულებული იყო 189.3 ათასი ლარის სამუშაო, ხოლო ქ. ქუთაისის მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახურის მიერ ინსპექტირების აქტი გაფორმებულია მხოლოდ - 96,356.6 ათასი ლარის სამუშაოზე, ანუ 92,940.4 ათასი ლარით ნაკლებზე. 23  სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „კავკასუს როუდ პროჯექტთან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებასა და მასში შეტანილ ცვლილებებში განსაზღვრული ღირებულებები არ ემყარება დასაბუთებულ გათვლებს - შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიუროსა“ და შპს „კავკასუს როუდ პროჯექტს“ შორის საქართველოს პარლამენტის აპარატის შენობის მშენებლობაზე გაფორმებული ხელშეკრულების საორიენტაციო ჯამური ღირებულება შეადგენდა 37 მილიონ ლარს. შეთანხმება გაფორმებულია ორჯერ და მხარეებს შორის დანართი- საბოლოო დანართი-შეთანხმებით, ხელშეკრულების საორიენტაციო ჯამურ ღირებულებად განისაზღვრა 38 მილიონი ლარი.  პარლამენტის სასახლის მშენებლობის საპროექტო და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაციის არარსებობის გამო, ვერ დგინდება სამშენებლო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების მიზნობრიობა და შედგენილი ხარჯთაღრიცხვის სისწორე - პროცედურების შესრულებისას, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისათვის ქ. ქუთაისის მერიისა და შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიუროს“ მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობის საპროექტო და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია, რის გამოც ვერ მოხერხდა ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების შედარება პროექტით გათვალისწინებულთან. გამოვთქვამთ მოსაზრებას მასშტაბის საქართველოს შეზღუდვიდან პარლამენტის გამომდინარე, სასახლის ვერ სამშენებლო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების მიზნობრიობასა და შედგენილი ხარჯთაღრიცხვის სისწორეზე. 24 თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერა თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერის საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატი  შესყიდვის მიმართულებით სას–მა მოიცვა საჭიროების დაუსაბუთებლობა და ზედმეტად გადახდილი 507,320.68 ათასი ლარი. სახსრები ამ მიმართულებით ჩატარდა 6 აუდიტი მოცვის მაჩვენებელი 11% 89% მთლიანი მოცვა თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერა 6% 30% განხორციელების სამინისტრომ გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით პლანშეტური კომპიუტერის გამარტივებული შესყიდვის „ალგორითმთან“ გააფორმა 2,775.0 5,000 ცალი შესაძენად გზით შპს ხელშეკრულება, ღირებულებით - ათასი წარმოდგენილი დოკუმენტებით დასაბუთებული შესყიდვის ლარი. არ არის გადაუდებელი აუცილებლობის არსებობა. შპს „ალგორითმის“ მიერ წარმოდგენილი შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტების მიხედვით შედეგების განაწილება 8% - 9% ზემოხსენებული პლანშეტური კომპიუტერების 10% ერთეულის თვითღირებულებამ შეადგინა დაახლოებით 363.3 როდესაც 37% ლარი, სამინისტროს მიჰყიდა მაშინ 470.3 ლარად, დღგ-ს არაპროდუქტიულობა აქტივების მართვის პროცესში გარეშე. არაეფექტიანი განკარგვა აქტივების მართვის პროცესში ლარი, სულ 5,000 ცალზე კი დაახლოებით 535.0 არამიზნობრივი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში ამრიგად, კომპიუტერზე ფასნამატმა შეადგინა თითოეულ დაახლოებით 107 ათასი ლარი. არაეფექტიანი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში არაეფექტიანი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში 25 რეკომენდაცია: სამინისტრომ სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელებისას სათანადო ყურადღება დაუთმოს შესყიდვის ობიექტის რაოდენობის სწორად განსაზღვრის და შესყიდვის საშუალებების სწორად შერჩევის საკითხს. არ დაუშვას გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელება გამარტივებული შესყიდვის გზით, მაშინ, როდესაც ასეთი ვითარება არ არსებობს. განსაზღვროს შესასყიდი მატერიალური ფასეულობების რაოდენობები, რომ თავიდან აიცილოს საჭიროზე მეტი მარაგის შესყიდვა.  შესყიდვის განხორციელების საჭიროების დაუსაბუთებლობა და საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნების დარღვევით ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები - 2011 წელს UAB Lukrecijos reklama-სთან გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით სარეკლამო მომსახურებაზე დაიდო ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით 48.0 ათასი ევრო, რომლის განხორციელების საჭიროების შესახებ შესყიდვების სამსახურმა ვერ წარადგინა დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამ კომპანიისათვის მიღება-ჩაბარების აქტის გარეშე გადახდილია 106.3 ათასი ლარი. გარდა ამისა, საბუღალტრო სამსახურის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების მიზნით შეღავათის მისაღებად ფინანსთა სამინისტროსადმი წარდგენილი დოკუმენტები, მაგრამ არარეზიდენტი საწარმოს მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი მოგების გადასახადით დაბეგრილი არ არის. ამ კუთხით გადასახდელმა თანხამ შეადგინა 11.8 ათასი ლარი. ასევე უკუდაბეგვრის წესით დღგ-თი არ არის დაბეგრილი საწარმოს მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეული მომსახურება. გადასახდელმა თანხამ შეადგინა 21.3 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: შინაგან სამინისტროს ცენტრალური აპარატის შესაბამისმა სამსახურმა დაიცვას „საქართველოს საგადასახადო კოდექსის“ მოთხოვნები.  სამინისტროსთვის გამოყოფილი ასიგნებების არამიზნობრივი ხარჯვა - თანამშრომელთა ბინით უზრუნველყოფის მოტივით მშენებლობისათვის სამინისტროს საბიუჯეტო ასიგნებებიდან სულ გაწეულია 8,185.6 ათასი ლარის საკასო ხარჯი და კერძო საკუთრებაშია გადაცემული სახელმწიფოს კუთვნილი, 408.7 ათასი ლარის ღირებულების არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები. 2011-2012 წლებში შინაგან 26 საქმეთა სამინისტროსათვის განსაზღვრული პრიორიტეტებით, თანამშრომლებისთვის საცხოვრებელი ბინების მშენებლობა გათვალისწინებული არ ყოფილა. რეკომენდაცია: სამინისტრომ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიღებული სახსრების ხარჯვა განახორციელოს სახელმწიფო ბიუჯეტების შესახებ საქართველოს კანონებით გათვალისწინებული პრიორიტეტების შესაბამისად, რათა არ მოხდეს მიღებული სახსრების არამიზნობრივი გამოყენება.  შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მიერ საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა - სასაწყობო მეურნეობის ანალიზით დადგინდა, რომ გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით 911.5 ათასი ლარის ღირებულების მარაგები გამოუყენებელია (სათადარიგო ნაწილების 18%) და ინახება საწყობებში. რეკომენდაცია: სამინისტრომ განსაზღვროს შესასყიდი მატერიალური ფასეულობების რაოდენობები, რომ თავიდან აიცილოს საჭიროზე მეტი მარაგის შესყიდვა.  შესყიდვის დროს ვერ მოხდა გახარჯული რესურსების მიზნობრიობის აუცილებლობის დასაბუთება - 2012 წელს შპს „თბილავიამშენისგან“ შესყიდულ იქნა მოოქროვილი და მოვერცხლილი სასაჩუქრე მაჯის საათები საერთო ღირებულებით 206.6 ათასი ლარი, რომლის შესყიდვის აუცილებლობა ვერ დასაბუთდა. შესყიდვა დაგეგმილი არ ყოფილა და მხოლოდ 13 აგვისტოს იქნა შეტანილი აღნიშნული ცვლილება შესყიდვების გეგმაში, მაშინ როდესაც ხელშეკრულება გაფორმდა 14 აგვისტოს 2013 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით შესყიდული საქონლის 96% ისევ გამოუყენებელია და საწყობში ინახება. რეკომენდაცია: სამინისტრომ მეტი ყურადღება დაუთმოს გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში სახელმწიფო შესყიდვების სრულყოფილად დაგეგმვის საკითხს, ხოლო დაუგეგმავი შესყიდვების განხორციელების აუცილებლობის შემთხვევაში მკაცრად დაიცვას სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვები.  სამინისტროს მიერ არაფინანსური აქტივის შესაქმნელად საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა - 25 მარტს გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით შპს „ბრენდ ჰაუსთან“ გაფორმდა ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებდა პოლიციის საქმიანობის ამსახველ რეალურ ფაქტებზე დაფუძნებული დეტექტიური სერიალის „დეტექტივები 2“-ის გადაღებას. ხელშეკრულების ჯამური ღირებულება შეადგენდა 174.9 27 ათას ლარს, რომელიც ავანსის სახით 31 მარტს სრულად გადაერიცხა საწარმოს. გარდა ამისა, აღნიშნული სერიალის გადაღების დაფინანსებაში მონაწილეობდნენ სხვა კერძო სამართლის იურიდიული პირებიც და სსიპ. „დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი“. რომელსაც გადარიცხული აქვს 100.0 ათასი ლარი. მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულებით არ იყო განსაზღვრული აღნიშნულ სერიალზე საავტორო უფლების სხვისთვის გადაცემა, სამინისტრომ საავტორო უფლება მაინც შპს „ბრენდ ჰაუსს“ გადასცა. სამინისტროს და მის დაქვემდებარებაში არსებული სსიპ-ის მიერ გაწეულია 300.0 ათას ლარზე მეტი საკასო ხარჯი არაფინანსური აქტივის შესაქმნელად, ისე რომ ეს აქტივი კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრება გახდა. რეკომენდაცია: მიზანშეწონილია, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის შესაბამისმა სამსახურმა უზრუნველყოს სრულყოფილი სახელშეკრულებო პირობების დადგენა და საბიუჯეტო სახრების ეფექტიანად განკარგვა.  ცენტრალური აპარატის მიერ საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანად განკარგვა სამინისტროს საწყობებში არსებული მატერიალური ფასეულობების დიდი ნაწილი არ გამოიყენება წლების მანძილზე. მაგალითად, შეძენილია 215.0 ათას ლარად ღირებული 4,300 ცალი მამაკაცის საგაზაფხულო - საშემოდგომო ქურთუკი და მხოლოდ 32 ცალია გაცემული. 213.4 ათასი ლარის ღირებულების ქურთუკები უკვე წელიწადზე მეტია ინახება საწყობში. რეკომენდაცია: ცენტრალურმა აპარატმა შესყიდვების დაგეგმვით უზრუნველყოს საბიუჯეტო რესურსების ეფექტიანი განკარგვა. სამინისტრომ განსაზღვროს შესასყიდი მატერიალური ფასეულობების რაოდენობები, რომ თავიდან აიცილოს საჭიროზე მეტი მარაგის შესყიდვა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტი  დეპარტამენტის მიერ დასაბუთების გარეშე გასხვისებულია აქტივები - საწყობში არ აღმოჩნდა ბალანსზე რიცხული სხვადასხვა დასახელების ძირითადი აქტივები და მცირეფასიანი საგნები 178.5 ათასი ლარის ჯამური საბალანსო ღირებულებით. საწყობის მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის განმარტებით აღნიშნული აქტივები 28 გადაცემულია სხვადასხვა თანამშრომლებზე ისე, რომ არ შეუდგენიათ გასავლის დოკუმენტები. რეკომენდაცია: მიზანშეწონილია დეპარტამენტმა შეიმუშაოს შესაბამისი კონტროლის მექანიზმები თავის მფლობელობაში არსებული აქტივების აღრიცხვასთან და განკარგვასთან დაკავშირებით.  შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები - დეპარტამენტის მიერ გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით გამარტივებული შესყიდვის გამოყენებისას არ არის დაცული კანონმდებლობის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც შესყიდვის ობიექტის მოცულობა არ უნდა აღემატებოდეს აღნიშნული მოტივით გამოწვეული პრობლემების მოსაგვარებლად საჭირო ოდენობას. რეკომენდაცია: შესყიდვის ობიექტის მოცულობა არ უნდა აღემატებოდეს გადაუდებელი აუცილებლობით გამოწვეული პრობლემების მოსაგვარებლად საჭირო ვადებს. სასურველია დეპარტამენტმა სათადარიგო ზომები მიიღოს რომ არ შეიქმნას შესყიდვის გადაუდებლად განხორციელების აუცილებლობა.  საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები - პრემიის ქვემუხლით 2011 წლის განმავლობაში გაწეულია 3,859.7 ათასი ლარის საკასო ხარჯი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან სექტემბრის ჩათვლით 2,626.4 ათასი ლარის საკასო ხარჯი. 2011 წლის განმავლობაში დეპარტამენტის დირექტორის შრომის ანაზღაურების სახით დარიცხულმა თანხამ შეადგინა 104.2 ათასი ლარი, მათ შორის პრემიის სახით, მინისტრის ბრძანებების საფუძველზე დაერიცხა 66.7 ათასი ლარი. ნოემბრის თვეში დირექტორის ერთჯერადად მიღებულმა პრემიამ შეადგინა 14.5 ათასი ლარი. ხოლო მოადგილეების 2011 წლის წლიური შრომის ანაზღაურება მერყეობს 65.8 ათასი ლარიდან 75.5 ათას ლარამდე (მათ შორის პრემია 29.3 ათასი ლარიდან 39.9 ათას ლარამდე). რეკომენდაცია: მიზანშეწონილია პრემიების გაცემა მოხდეს საჯარო სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად, რომელიც გულისხობს თანამშორმლების წახალისებას შესრულებული სამუშაოს მიხედვით.  დეპარტამენტის მიერ თანამშრომლებისთვის დაქირავებული საცხოვრებელი ბინების საიჯარო ქირის გადახდასთან დაკავშირებული ხარვეზი - დეპარტამენტის ცალკეული თანამშრომლებისთვის დაქირავებული საცხოვრებელი ბინების ხარჯები ანაზღაურდება დამსაქმებლის მიერ. აღნიშნული ხარჯების გაწევისას გათვალისწინებული არ არის 29 კანონმდებლობის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც დამქირავებლის მიერ საიჯარო ქირის გადახდა განეკუთვნება ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს და იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. საიჯარო ქირის მოქმედი წესით დაბეგვრის შემთხვევაში დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი იქნებოდა 80.9 ათას ლარი. რეკომენდაცია: შესაბამისმა მიზანშეწონილია სამსახურმა კონსტიტუციური უზრუნველყოს ხელფასის უსაფრთხოების სახით დეპარტამენტის გაცემული თანხების იდენტიფიცირება და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველლობის სფეროში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი  დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის მიერ დებიტორული დავალიანებების არასათანადო კონტროლის შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები - დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა 2010, 2011 და 2012 წლებში შპს „ნიუ ენერჯის“ გაუწია დაცვის მომსახურება, რომლის საფასურიც შესაბამისად იყო 241.3 ათასი, 682.6 ათასი და 812.0 ათასი ლარი. დებიტორული დავალიანების მიუხედავად, დეპარტამენტი აგრძელებდა შპს „ნიუ ენერჯისათვის“ მომსახურების გაწევას. სამსახურის განცხადების საფუძველზე, სსიპ „აღსრულების ეროვნული ბიუროს“ ბრძანებით შპს „ნიუენერჯის“ დაეკისრა თანხის გადახდა. თუმცა 2012 წლის დეკემბრიდან შპს „ნიუენერჯი“ გადასულია გადახდის უუნარობის (გაკოტრების) საქმის წარმოების რეჟიმში და თანხების ამოღების პერსპექტივა პრაქტიკულად აღარ არსებობს. შედეგად დეპარტამენტზე მიყენებულმა ზარალმა შეადგინა 1,736.0 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: სასურველია ჩატარდეს დებიტორულ დავალიანებათა სრული ინვენტარიზაცია. დეპარტამენტის იურიდიული სამსახური გაერკვეს დავალიანებების ამოღების სამართლებრივ საფუძვლებში გარკვევა და უზრუნველყოს შემდგომი რეაგირება იმ თანხების ამოღების მიზნით, რომლებზეც არ განხორციელებულა (ან არასრულყოფილად განხორციელდა) რეაგირება.  დეპარტამენტის მიერ კანონდარღვევით ჩატარებული ტენდერი, განხორციელებული შესყიდვებისას შესყიდვის ფასი საბაზროსთან შედარებით მნიშვნელოვნადაა გაზრდილი - დეპარტამენტის მიერ დაცვით-საგანგაშო სიგნალიზაციისა და უნიფორმის 30 შესაძენად ჩატარებული ტენდერების შემოწმებით გაირკვა, რომ სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტებზე არაადეკვატური ქულების მინიჭებით, ასევე შეფასების კრიტერიუმების კანონდარღვევით შეცვლის შედეგად იმარჯვებდნენ უფრო მაღალი ფასის წარმომდგენი პრეტენდენტები (ძირითადად შპს „ალპა“, შპს „ნეოტექი“, შპს „სატახა“). დეპარტამენტი ავტომანქანების შესყიდვას აწარმოებდა არაიმპორტიორი შუამავლის - შპს „ქარრეთ ენდ თრეიდინგ კომპანის“ საშუალებით, რომელიც ადგილობრივ ბაზარზე შპს „ტოიოტა ცენტრისგან“ და სხვა კომპანიებისგან ყიდულობდა და შემდეგ გაზრდილი ფასებით ყიდდა ავტომანქანებს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტზე. სახელმწიფო შესყიდვების კანონდარღვევით განხორცილების შედეგად დეპარტამენზე მიყენებულმა ზარალმა შეადგინა ჯამურად 626.0 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: დეპარტამენტმა უზრუნველყოს „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების დაცვა, სატენდერო კრიტერიუმების განსაზღვრა და მათი დაცვა. 31 ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობის მიმართულებით სას–მა მოიცვა 1,921,177.00 ათასი ლარი. ამ მიმართულებით ჩატარდა 3 აუდიტი მოცვის მაჩვენებელი 31% საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 2012 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი  შეუსრულებელ ანაზღაურებული მომსახურებაზე ხარჯი - „სამუშაოს მაძიებელთა აღრიცხვისა და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა– მთლიანი მოცვა დევნილთა საჭიროებების შეფასების ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა პროგრამის 69% შედეგების განაწილება 4% 33% 9% დაზუსტებულმა ბიუჯეტმა - 11,914.1 ათასი ხარჯმა ლარი, ხოლო საკასო 10,990.5 ათასი ლარი შეადგინა. სამუშაოს მაძიებელთა პროგრამით აღრიცხვის გათვალისწინებული ღონისძიებების უზრუნველყოფის მიზნით, 54% სააგენტომ ერთი თვის ვადით აყვანილ 21.837 ათას შტატგარეშე თანამშრომელზე სააგენტოს არაპროდუქტიულობა აქტივების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაეკონომიური განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაპროდუქტიული განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში სხვა დარღვევები შესყიდვების მართვის პროცესში სატრანზიტო ანგარიშზე გადაურიცხა 5,240.8 ათასი ლარი, როგორც სექტემბრის თვის შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, თუმცა, ვერ წარმოადგინა მტკიცებულება შესრულებული სამუშაოს შესახებ. პასუხისმგებელ პირთა მიერ წარმოდგენილი ცნობით, აღნიშნულ პირებს პროგრამის ფარგლებში რაიმე სამუშაო არ შეუსრულებიათ. შესაბამისად, ზედმეტად არამიზნობრივად გაწეულმა შეადგინა 5,240.8 ათასი ლარი. ხარჯმა 32 რეკომენდაცია: სამინისტრომ შრომის ანაზღაურება უზრუნველყოს გაწეული საქმიანობის შესაბამისად.  სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ არ ხორციელდება სოციალურად დაუცველთა ბაზის გადამოწმება ქონებრივი სტატუსის დასადგენად - სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ არ ხორციელდება სოციალურად დაუცველთა ბაზის გადამოწმება ქონებრივი სტატუსის დასადგენად, ასევე არ ხორციელდება ბაზების სათანადოდ მართვა და კონტროლის ეფექტიანი მექანიზმების დანერგვა. შედეგად, აუდიტორული პროცედურებით გამოვლინდა ისეთი ბენეფიციარები, რომლებიც არ შეესაბამებიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების შეფასების კრიტერიუმებს და ბიუჯეტიდან ზედმეტად გახარჯულია 607.9 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: სამინისტრომ და შესაბამისმა სააგენტომ უნდა დანერგოს კონტროლის ეფექტიანი მექანიზმები სოციალურად დაუცველთა ქონებრივი სტატუსის სარწმუნოობის მუდმივი მონიტორინგის მიზნით.  მსჯავრდებულთა „კომისიური შემოწმების შეუსაბამობა კომისიის წევრების კომპონენტის“ შრომის დადგენილ ნორმებთან ანაზღაურებისათვის გაწეულია არამიზნობრივი ხარჯი - 2012 წლის 2 აპრილს შრომითი ხელშეკრულება სხვადასხვა პროფილის 5 ექიმთან გაფორმდა. 2012 წელს, მთელი წლის განმავლობაში არც ერთ ექიმზე შრომის ანაზღაურება არ გაცემულა. შესაბამისად, ექიმის ან ექიმთა ჯგუფის კვალიფიციური შრომა კომისიის გადაწყვეტილების მისაღებად არ გამოყენებულა, ხოლო კომისიის წევრების შრომის ანაზღაურებამ 72 ათასი ლარი შეადგინა. რეკომენდაცია: სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს დაგეგმილი პროგრამის კომპონენტის ფარგლებში დადგენილი წესებისა და მარეგულირებელი ნორმების სრული დაცვა.  ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტის აუთვისებლობა 2012 წლის პრიორიტეტული ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების ბიუჯეტი დაზუსტდა 351,977.5 ათასი ლარით, საიდანაც აუთვისებელმა თანხამ შეადგინა 19,067.3 ათასი ლარი, მაშინ როდესაც სამინისტრომ ბიუჯეტის დიდი ნაწილი აითვისა ისეთ აქტივობებზე, რომლებიც შეჩერდა და პერიოდის ბოლოს ვერ იქნა მიაღწეული საბოლოო მიზანი. რეკომენდაცია: მიზანშეწონილია, სამინისტრომ უზრუნველყოს ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების ბიუჯეტის ზუსტი მოცულობით დაგეგმვა, სწორად განსაზღვროს პროგრამის 33 მიზნობრიობა, რათა თავიდან აიცილოს არამიზნობრივი ხარჯები. ასიგნებებისა და პროგრამის დეფიციტისთვის განსაზღვრული თანხები უნდა მოხმარდეს სექტორის პრიორიტეტებს, აუთვისებელი უფრო მეტად ვიდრე დაუგეგმავ ღონისძიებებსა და ადმინისტრაციულ ხარჯებს.  ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტის აუთვისებლობის შედეგად რესურსის ადმინისტრაციული ხარჯებისთვის მიმართვა პრემიებისათვის, შტატგარეშეთა ანაზღაურებისათვის, დავალიანებების დაფარვის მიზნით - 2012 წლის ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტი არ ათვისებულა ბოლომდე. აუთვისებელი 1,173.4 ათასი ლარი გაიხარჯა ადმინისტრაციულ ხარჯებზე. კერძოდ, პრემიებისათვის, შტატგარეშეთა ანაზღაურებისათვის, დავალიანებების დაფარვის მიზნით. რეკომენდაცია: აუთვისებელი ასიგნებების თანხები უფრო სექტორის პრიორიტეტებს, მეტად უნდა მოხმარდეს ვიდრე დაუგეგმავ ღონისძიებებსა და ადმინისტრაციულ ხარჯებს.  პროგრამა „სტომატოლოგიური მომსახურების ხელმისაწვდომობა სოფლად“ - არ არის განსაზღვრული მიზანი, არ არის სამოქმედო გეგმა, ამოცანები, გეოგრაფიული არეალი და მოქმედების ვადა - აღნიშნული პროგრამის ბიუჯეტი განისაზღვრა 424 ათასი ლარით. პროექტი მიმდინარეობდა მხოლოდ 4 თვე და ათვისებულია 88%, ანუ - 375.9 ათასი ლარი. პროგრამას არ ჰქონდა განსაზღვრული მიზანი, ამოცანები, გეოგრაფიული არეალი და მოქმედების ვადა. - განკარგულებით, ბენეფიციარებს მიეკუთვნებოდნენ 50 წელს ზემოთ ასაკის საქართველოს მოქალაქეები. სტომატოლოგიური მომსახურება ჩაუტარდა 4.326 ათას ბენეფიციარს, საიდანაც, როგორც ქვემოთ გამოვლინდა, 250-ზე მეტი პაციენტი 50 წელს ასაკის პირი იყო. შემსრულებლის მიერ წარმოდგენილ ვინაიდან ითვალისწინებდა ცალკეულ ღირებულებას, დაუდგენელია აღნიშნული პროგრამის შესრულებული სამუშაოს პაციენტზე ჩატარებული ზემოაღნიშნულ ფარგლებში ფორმა არ მომსახურებების პაციენტებზე გაწეული არამიზნობრივი ხარჯის მოცულობა. რეკომენდაცია: მოხდეს პროგრამის მიზნის, ამოცანების, სამოქმედო გეგმის, გეოგრაფიული არეალისა და მოქმედების ვადების განსაზღვრა. 34  სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელებული გაორებული დაფინანსება (გაიცა ორი სხვადასხვა პროგრამის ფარგლებში ერთი მიზნით ერთსა და იმავე პერიოდში, ერთი და იმავე ასაკის პირებზე სადაზღვევო პრემია) - პროგრამა „სოფლის ექიმს“, სექტემბრში დაემატა ქვეკომპონენტი - „ამბულატორიული მომსახურება ქ. თბილისის მასშტაბით“. ბიუჯეტი განისაზღვრა 477.4 ათასი ლარით, სექტემბრიდან კი აღნიშნული მომსახურება გათვალისწინებული იყო დაზღვევის პროგრამაში. ორივე პროგრამა ითვალისწინებდა ერთსა და იმავე პერიოდში, ერთი და იგივე ასაკის პირებზე მომსახურების გაწევას. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელდა სადაზღვევო პრემიების გაცემა, ასევე ქვეკომპონენტის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება.  პროგრამის კომპონენტით არ შესრულებულა გათვალისწინებული მშენებლობა- რეაბილიტაციის სამუშაოები - 2012 წლის რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამა მოიცავდა ფსიქიატრიული დაწესებულებების მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოებს, თუმცა, პროგრამის სამინისტროს აღნიშნული განმარტებით, კომპონენტი დარჩა კომპონენტისთვის განუხორციელებელი, გამოყოფილი მცირე რაც, ფინანსური რესურსით - 264 ათასი ლარით იყო განპირობებული. რეკომენდაცია: სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს პროგრამების სწორი დაგეგმვა და პროგრამის ფარგლებში დაწყებული აქტივობების განგრძობადობა დასახული მიზნების მისაღწევად.  ჯანმრთელობის დაცვის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის ეტაპობრივი დანერგვის პროცესი არ განხორციელებულა -ჯანმრთელობის დაცვის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის დანერგვისათვის საჭირო ტექნიკური ინფრასტრუქტურის შექმნისთვის შესაბამისი პროგრამული ლიცენზიებისა და მომსახურებების შესყიდვა 4,593.3 ათასი ლარის ოდენობით წინასწარი ანგარიშსწორებით განხორციელდა, რაზეც შესაბამისი საბანკო გარანტიები არ არსებობს, ხოლო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სისტემის ეტაპობრივი დანერგვა არ დაწყებულა. რეკომენდაცია: სამინისტრომ უზრუნველყოს ჯანმრთელობის დაცვის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის დანერგვა.  რეაბილიტირებული სამედიცინო დაწესებულებების 3-ჯერ ნაკლებ ფასად გასხვისება სამინისტროს დაუმთავრებელი ძირითადი აქტივებისა და აქტივების სხვა მოცულობითი 35 ცვლილებების ანგარიშების შესწავლით გამოვლინდა, რომ 2012 წელს სამინისტროს ბალანსზე აღარ ირიცხება 46.9 ათასი ლარის ღირებულების აქტივი, რომელიც წარმოადგენდა შპს „რკინიგზის „გივი ჟვანიას სახელობის ცენტრალური პედიატრიული კლინიკური საავადმყოფოსა“ და შპს კლინიკის“ სარგებლობაში არსებულ სახელმწიფო ქონებას. შესწავლილ იქნა ზემოაღნიშნული შენობა-ნაგებობის ბალანსიდან ჩამოწერის კანონიერება და გამოვლინდა, რომ სახელმწიფო ქონება 2011-2012 წლებში დანაწილების პრინციპით, აუქციონისა და პირდაპირი მიყიდვის წესით, გადაცემულ იქნა სხვადასხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე. სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამის ასიგნებებიდან განხორციელდა „რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოსა“ და „გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკის“ რეაბილიტაცია. შპს „არტესთან“ გაფორმდა ხელშეკრულებები რეკონსტრუქციის მიზნით. სამედიცინო აუდიტის დაწესებულებების შედეგად გამოვლინდა, რეაბილიტაციარომ აღნიშნული სამედიცინო დაწესებულებების სარგებლობაში არსებული სახელმწიფო ქონება ბალანსზე აღიარებულ ღირებულებასა და ჩატარებულ სარეაბილიტაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ღირებულებაზე დაახლოებით 3-ჯერ ნაკლებ ფასად გასხვისდა, კერძოდ: „საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს“ შენობა და მიმდებარე ტერიტორია გასხვისდა 9,654.9 ათას ლარად, ხოლო „გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკა“ და მიმდებარე ტერიტორია - ჯამში, სხვადასხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე გასხვისდა 8,707.9 ათას ლარად. რეკომენდაცია: მნიშვნელოვანია სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვა და გასხვისება განხორციელდეს მოქმედი კანონმდებლობის, ასევე სახელმწიფო ბიუჯეტის ეფექტიანად ხარჯვისა და სარგებლიანობის პრინციპების შესაბამისად. მნიშვნელოვანია სწორად განისაზღვროს პროგრამის მიზნობრიობა, რათა თავიდან იქნეს აცილებული არამიზნობრივი ხარჯები.  კონსოლიდირებულ ბალანსში არაიდენტიფიცირებული აქტივები - კონსოლიდირებულ ბალანსში 1996 წლიდან ასახულია 7 მშენებარე ობიექტი 4,907.5 ათასი ლარის ღირებულებით, რომლებიც 2008 წლის ჩატარებული ინვენტარიზაციის შედეგად, ვერ იქნა იდენტიფიცირებული და დღემდე ირიცხება სამინისტროს ბალანსზე. 36 რეკომენდაცია: სამინისტრომ უზრუნველყოს ქონების რეალური ღირებულების შეფასება კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ასევე დაადგინოს საკუთარ ბალანსზე რიცხული უძრავი ქონების მოცულობა და დაკავებული ფართობი. მიზანშეწონილია, განხორციელდეს შესაბამისი ღონისძიებები სამინისტროს ბალანსზე არსებული უფუნქციო ქონების მართვის გაუმჯობესების მიზნით. 37 განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვა განათლებისა და მეცნიერების საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვის მიმართულებით სამინისტრო სას–მა მოიცვა 865,123.44 ათასი ლარი.  აქტივები არ არის შეფასებული, ბალანსზე ამ მიმართულებით ჩატარდა 4 აუდიტი. მოცვის მაჩვენებელი ასახული და დარეგისტრირებული - და 17% 83% თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა საქართველოს უნივერსიტეტის ტექნიკური სამეცნიერო–კვლევითი მთლიანი მოცვა ცენტრების მიერ ბალანსზე აღრიცხული განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვა 60,583.40 მ2 მიწა დაურეგისტრირებელია; - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და შედეგების განაწილება საქართველოს უნივერსიტეტის 1% ტექნიკური სამეცნიერო–კვლევითი ცენტრების სარგებლობაში არსებული 63.08 31% 68% ჰექტარი მიწა შეუფასებულია და ბალანსზე არ არის აღრიცხული; - პროფესული სასწავლებლების ბალანსზე ასახულია შენობა-ნაგებობები 497.29 მ2 და მიწა 79.30 მ2, რომლებიც არ არის მათზე არაეფექტიანი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში დარეგისტრირებული; - პროფესიული სასწავლებლების საბალანსო ანგარიშზე ასახული 2,322.80 ათასი ლარის არამიზნობრივი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში უძრავი ქონება აღარ არის კოლეჯების ფაქტიურ სარგებლობაში; არაეფექტიანი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში 38 - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეცნიერო–კვლევითი ცენტრების ბალანსზე აღრიცხული 160,603.0 მ2 მიწა და 37,890.67 მ2 შენობა-ნაგებობა აღარ არის მათ ფაქტობრივ სარგებლობაში; - 2006-2007 წლებში ლიკვიდირებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების არაფინანსური აქტივები არ არის ჩამოწერილი და აღირიცხება სამინისტროს ბალანსზე; რეკომენდაცია: უმაღლესმა სასწავლებლებმა უზრუნველყონ სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტებისაგან მიღებული უძრავი ქონების რეგისტრაცია; - დადგინდეს უმაღლესი სასწავლებლების სამეცნიერო–კვლევითი ცენტრების მიერ ბალანსზე ასახული ქონების ფაქტობრივი მოსარგებლე და ჩამოიწეროს სარგებლობის უფლების არარსებობის შემთხვევაში მოხდეს შესაბამისი ქონების ბალანსიდან; - სარგებლობის უფლებით დარეგისტრირდეს პროფესიული კოლეჯების ბალანსზე აღრიცხული მათზე დაურეგისტრირებელი ქონება; - ჩამოიწეროს პროფესიული სასწავლებლების ბალანსზე აღრიცხული არაფინანსური აქტივები, რომლებზეც არ ფიქსირდება მათი სარგებლობის უფლება; - დადგინდეს ლიკვიდირებული სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტების ბალანსზე აღრიცხული აქტივების სტატუსი; - არამიზნობრივი ხარჯები - 2012 წლის 31 დეკემებრს 1,000.00 ათასი ლარი ირიცხება დებიტორულ დავალიანებად ა(ა)იპ „სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდის“ მიმართ, რომელმაც განახორციელა არასამთავრო ორგანიზაციებისა და საინიციატივო ჯგუფების დაფინანსება სამოქალაქო სექტორის განვითარებისა და ინსტიტუტების დამკვიდრებისთვის. ა(ა)იპ „სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდისა“ და სამინისტროს შორის გაფორმებულ ხელშეკრულებაში არ არის განსაზღვრული აღნიშნული საგრანტო პროექტების დაფინანსების დეტალური კრიტერიუმები და მონიტორინგის მექანიზმები. შესაბამისად, ვერ დგინდება გაცემული გრანტების მიზნობრიობა. ასევე ფონდის მიერ მიღებული 1,000.00 ათასი ლარი გახარჯულია 2012 წლის ბოლომდე, მაგრამ სამინისტროში საქმიანობის ანგარიშის დროულად ბოლოს წარუდგენლობის გამო, წლის აღნიშნული დებიტორული დავალიანება კვლავ აისახება დებიტორად. 39 რეკომენდაცია: განხორციელდეს შესაბამისი ღონისძიებები აღნიშნული დებიტორული დავალიანების ლიკვიდირებისთვის.  სახელმწიფო შესყიდვები განხორციელდა ხარვეზებით: – ორ შემთხვევაში სამინისტროს უწყებაში სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვა განხორციელებულია მიწის ნაკვეთებზე, რომლებზეც სამინისტროს სარგებლობის უფლება არ ფიქსირდებოდა. აღნიშნული მიწის ნაკვეთები ეკუთვნოდათ ფიზიკურ პირს და კერძო სამართლის იურიდიულ პირს. – 2012 წელს განხორციელებული საეთერო დროის შესყიდვების შესწავლისას გამოვლინდა შეუსაბამობა დადებულ ხელშეკრულებებს, მიღება-ჩაბარების აქტებსა და გადახდილ ანაზღაურებას შორის. რეკომენდაცია: სამსახურმა სამინისტროს შესაბამისი უწყების მმართველობამ უზრუნველყონ შესყიდვების მარეგულირებელი და შესყიდვების კანონმდებლობისა და პროცედურების დაცვა. ამავდროულად: - სამინისტროს შესაბამისი უწყების მმართველობამ და შესყიდვების სამსახურმა სამშენებლო პროექტების განხორციელებამდე შეისწავლონ მიწის ნაკვეთების საკუთრების სტატუსი. - სამინისტროს შესაბამისმა სამსახურებმა უზრუნველყონ მიღება-ჩაბარების აქტებში დაფიქსირებული მონაცემების შესაბამისობა გაფორმებულ ხელშეკრულებებთან.  სახელმწიფო ბიუჯეტით დამტკიცებული ასიგნებების გადანაწილების სისუსტეები: – წლის განმავლობაში ასიგნებების გადანაწილება განხორციელებულია 134-ჯერ საერთო მოცულობით 91,138.3 ათასი ლარი. მათ შორის თებერვლის თვის ბოლოს მდგომარეობით ცვლილებებმა შეადგინა 22,428.7 ათასი ლარი. – ფინანსთა სამინისტროში გაგზავნილ ხარჯთაღრიცხვის ცვლილების მოთხოვნებში არ არის ახსნილი ასიგნებების შემცირებების შედეგად თუ რა აქტივობებს აღარ განახორციელებს მხარჯავი დაწესებულება. – 2012 წლის 3 ოქტომბრის ხარჯთაღრიცხვის ცვლილებით, ცვლილებების საერთო თანხა აცდა საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულ ზღვარს. (ცვლილებებმა შეადგინა 6,3% ხოლო დასაშვები ზღვარია 5%) 40 – რეგიონული განვითარების ფონდიდან გამოყოფილი თანხა შემცირდა გამოყოფიდან 5 თვის შემდეგ, რამაც ხელი შეუშალა აღნიშნული თანხის - 2,213.8 ათასი ლარის სხვა მიმართულებით ათვისებას. რეკომენდაცია: გაუმჯობესდეს ბიუჯეტის დაგეგმვის ხარისხი, რათა შემცირდეს წლის განმავლობაში ხარჯთაღრიცხვის ცვლილებების მოცულობა. ასევე, სამინისტროს მხრიდან სათანადო ყურადღება გამახვილდეს თანხების გადანაწილების შესახებ მოთხოვნის წერილში5 ბიუჯეტის გადანაწილების ახსნა-განმარტებაზე და დასაბუთდეს მხარჯავი დაწესებულების მიერ მოთხოვნილი გადანაწილების მიზნობრიობა.  ხანდაზმული კრედიტორული დავალიანებები ასახულია სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში: – 302.7 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანება წარმოიშვა პროგრამა „ბავშვთა ზრუნვის“ ფარგლებში დაფინანსებული სკოლა-პანსიონების მიმართ. აღნიშნული პროგრამა გადაეცა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, მაგრამ მისი კრედიტორული დავალიანება კვლავ აისახება განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბალანსზე. – 129.1 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანება აღრიცხულია ა(ა)იპ „თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ ბალანსზე, რომელიც წარმოიშვა 1996-2000 წლებში და წარმოადგენს მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის გაუცემელ ხელფასებს. რეკომენდაცია: დაიგეგმოს და განხორციელდეს შესაბამისი პროცედურები ლიკვიდირებული ორგანიზაციების მიმართ კრედიტორული დავალიანების ჩამოსაწერად. 5 საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №914 და 2011 წლის 27 აპრილის №259 ბრძანებებით დამტკიცებული ”სახელმწიფო ბიუჯეტით გამოყოფილი ასიგნებების საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მუხლებსა და კოდებს შორის თანხების გადანაწილების წესის” მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტების მოთხოვნას 41 ავტონომიური რესპუბლიკების რესურსების მართვა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ავტონომიური რესპუბლიკების ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო რესურსების მართვის მიმართულებით სას–მა მოცივა 182,561.65 ათასი ლარი. აღნიშნულ სფეროში ჩატარდა 31 აუდიტი  მყარი ნარჩენების მართვის პროექტისთვის საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა 96% - აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მყარი ნარჩენების მართვის 4% პროექტის განხორციელებისათვის, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკიდან მიღებული სესხის მთლიანი მოცვა აუთვისებელ ავტონომიური რესპუბლიკების რესურსების მართვა სტრუქტურების არაეფექტიანი მუშაობის აუდიტის შედეგების განაწილება 13% 8% 19% შედეგად, ნაწილზე, შესაბამისი ვალდებულების გადასახადის სახით გადახდილია 85.0 ათასი ლარი. მათ შორის 2011 წელს - 51.0 ათასი ლარი და 2012 წელს - 34.0 ათასი ლარი. 1% 59% რეკომენდაცია: შესაძლებლად მოკლე ვადებში შემუშავდეს და პრაქტიკაში გატარდეს, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მყარი ნარჩენების არაეფექტიანი განკარგვა აქტივების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაპროდუქტიული განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში მართვის პროექტის განხორციელებისათვის საჭირო კონკრეტული ღონისძიებები რათა არ გაგრძელდეს ვალდებულების გადასახადის სახით საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი გამოყენება. 42  ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად არამიზნობრივად გახარჯულია საბიუჯეტო სახსრები- აჭარის საავიაციო ბაზრის პოტენციალის ანალიზის, ბიზნეს გეგმის შემუშავების, ახალი ავიაკომპანიის რეალიზაციის გეგმის თაობაზე მაღალკვალიფიციური საკონსულტაციო მომსახურების მიღების მიზნით, შპს LUFTHANSA CONSULTING GMBH-თან, 2012 წლის 6 ივლისს, გამარტივებული შესყიდვის ფორმით, გაფორმებულ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად არამიზნობრივად გახარჯულია 155.0 ათასი ევროს ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში 334.1 ათასი ლარი.  საპროექტო დოკუმენტაციის ცვლილების შედეგად კერძო საკუთრებაში, დამატებითი პირობის გარეშე გაიცა რესპუბლიკის ქონება და ბიუჯეტიდან არაეფექტიანად გახარჯა თანხები - საბაგირო გზის მშენებლობის საპროექტო დოკუმენტაციის ცვლილების შედეგად, შპს HESTOK BATUM-ის კერძო საკუთრებაში, დამატებითი პირობის გარეშე გადაეცა 199.1 ათასი ლარის ნორმატიული ღირებულების ავტონომიური რესპუბლიკის ქონება და ბიუჯეტიდან არაეფექტიანად გაიხარჯა 135.1 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: საჯარო სექტორში მიღებული გადაწყვეტილებები უნდა უზრუნველყოფდეს საბიუჯეტო სახსრების მიზნობრივ, ეფექტიან და რაციონალურ გამოყენებას. ამასთან, სამინისტრომ გაითვალისწინოს, რომ შემდგომში მის მიერ ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების საპროექტო გეგმები სრულ კოორდინაციაში უნდა მოდიოდეს თვითმმართველობის ადგილობრივი ორგანოების მიერ ამ მიმართულებით შემუშავებულ პროექტებთან.  ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულების შეუსრულებლობის პირობებში, პრივატიზებული ქონების იპოთეკით დატვირთვის გამო, ვერ ხერხდება ქონების საკუთრებაში დაბრუნება - ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის პირობებში, პრივატიზებული ქონების იპოთეკით დატვირთვის გამო, სამ შემთხვევაში ვერ ხერხდება ხელშეკრულების მოშლა და ქონების საკუთრებაში დაბრუნება. ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ აუდიტის სამსახურის მიერ წინა წლებში გაცემული რეკომენდაციებისა და ზემოთ აღნიშნული უარყოფითი შედეგების მიუხედავად, 2012 წელსაც გვხვდება ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 43 ვალდებულებების შესრულების მიმდინარეობის პერიოდისათვის, მყიდველზე გადაცემული ქონების იპოთეკით დატვირთვის ფაქტები. რეკომენდაცია: გამოყენებულ იქნეს ყველა არსებული კანონიერი რესურსი იპოთეკით დატვირთული ქონების სახელმწიფო საკუთრებაში დაბრუნების უზრუნველსაყოფად. ამასთან, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულების მიმდინარეობის პერიოდისათვის, ქონების იპოთეკით დატვირთვაზე ნებართვა გაიცეს, მყიდველის ფინანსური რესურსისა და ხელშეკრულების ფარგლებში განხორციელებული ინვესტიციების სათანადო შეფასების გათვალისწინებით.  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების ფინანსური ანგარიშგებები არ არის წარმოდგენილი - 2012 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების რაოდენობამ 97 ერთეული შეადგინა. 2011 წლის განხილული შედეგებით, მომგებიანად დაფიქსირებულია 16 საწარმო, ანუ 16,5%, ხოლო 11 საწარმოს 2011 წელს არსებული ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია არ წარმოუდგენია. 2012 წელს რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლებში დივიდენდის სახით ჩარიცხულია 1,307.4 ათასი ლარი. ამასთან არ განხილულა 2 კომპანიაში წინა წლებში დატოვებული წმინდა მოგების თანხების დივიდენდების სახით წამოღების საკითხი. კერძოდ: ქ. ბათუმის „ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და ტუბერკულოზის რეგიონალურ ცენტრში“ -241.1 ათასი ლარი და შპს „№1 პოლიკლინიკაში“ – 53.7 ათასი ლარი. რეკომენდაცია: შესაძლებლად მოკლე ვადაში უზრუნველყოფილ იქნეს იმ საწარმოების ფინანსური ანგარიშგების წარმოდგენა, რომელთაც 2011 წლის ფინანსური ანგარიში სამინისტროში არ პრიორიტეტული აქვთ სფეროების წარმოდგენილი. სამინისტრომ გათვალისწინებით, რეგიონის ეკონომიკის აჭარის ავტონომიური განიხილოს რესპუბლიკის წილობრივად შექმნილი საწარმოების შემდგომი ფუნქციონირების ან სახელმწიფოს მართვაში შენარჩუნების მიზანშეწონილობის საკითხი.  პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ქონების პრივატიზება განხორციელდა შემცირებული ღირებულებით - „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ“ აჭარის ავტონომიური ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკის მთვარობის კანონის შესაბამისად, თავმჯდომარის აჭარის განკარგულებების 44 საფუძველზე, სააუდიტო პერიოდში პირდაპირი მიყიდვის ფორმით 39 შემთხვევაში 55,888.2 ათასი ლარის ღირებულების ქონების პრივატიზება განხორციელებულია 6,853.8 ათას ლარად, ანუ 49,034.4 ათასი ლარით ნაკლებად. მათ შორის 29 შემთხვევაში 4,0615.6 ათასი ლარის ქონება პრივატიზებულია სიმბოლურ ფასში - 1 ლარად. ამასთან აღსანიშნავია, რომ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ქონების პრივატიზებისას არაა შემუშავებული პრიორიტეტული მიმართულებები და საკითხთან დაკავშირებით არაერთგვაროვანი მიდგომები იჩენს თავს. რეკომენდაცია: აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ინტერესები და რეგიონის განვითარების პრიორიტეტული მიმართულებები.  არ ხორციელდება სახელშეკრულებო პირობების დარღვევისთვის შესაბამისი პირგასამტეხლოების ბიუჯეტის სასარგებლოდ ამოღება - სახელშეკრულებო პირობების შეუსრულებლობისათვის, პირგასამტეხლოს სახით დარიცხულია 48,931.6 ათასი ლარი და 1,401.0 ათასი აშშ დოლარი, თუმცა მათი ბიუჯეტის სასარგებლოდ ამოღებისათვის ქმედითი ღონისძიებები არ არის გატარებული. რეკომენდაცია: სახელშეკრულებო პირობების შეუსრულებლობისათვის, პირგასამტეხლოს სახით დარიცხული თანხების შესახებ, სასამართლოში შეტანილ სასარჩელო განცხადებებზე მიღებული გადაწყვეტილებების შესაბამისად, უზრუნველყოფილ იქნეს პირგასამტეხლოს სახით დარიცხული თანხების ბიუჯეტის სასარგებლოდ ამოღება. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო  სატენდერო პირობით გათვალისწინებული სამუშაოების შემცირების ხარჯზე ახალი სახის, ხელშეკრულებით გაუთვალისწინებელი სამუშაოების ანაზღაურება - სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტსა და შპს „როიალ არტს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე შესრულებულია მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოები, რომლის სახელშეკრულებო ღირებულება შეადგენს და ფაქტობრივადაც მიმწოდებლისთვის გადახდილია 554.8 ათასი ლარი. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში 6 შემთხვევაში განხორციელდა სახელშეკრულებო პირობების ცვლილება, მათ შორის 45 შეიცვალა სამუშაოთა სახეობები და მოცულობები, გაგრძელდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა, თუმცა ვადის გაგრძელების აუცილებლობასთან დაკავშირებით შესაბამისი მტკიცებულება არ არის წარმოდგენილი. აუდიტის პერიოდში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ირკვევა, რომ მიმწოდებელთან გაფორმებული შეთანხმებებით, ტენდერით გათვალისწინებული შესასრულებელი შემცირების ხარჯზე, შეცვლილია და დამატებულია 142.0 სამუშაოების ათასი ლარის ღირებულების ახალი სახის სამუშაოები (საერთო სახელშეკრულებო ღირებულების 25,57%). - სატენდერო პირობებით ვაჭრობის გარეშე გათვალისწინებული სამუშაოების შემცირებისა და 375.7 ათასი ლარის ღირებულების ახალი ფასის განსაზღვრა საბაზრო ფასთან მიმართებით მაღალი რისკის შემცველია. რეკომენდაცია: იმის გათვალისწინებით, რომ ელექტრონული ვაჭრობის ერთ-ერთი ამოცანაა ცალკეული შესასრულებელი სამუშაოების საბაზრო ფასის განსაზღვრა, ბიუჯეტიდან ნაკლები ხარჯების გაწევით დასახული მიზნის მიღწევა. ხოლო შემსყიდველის მიერ მიმწოდებელზე კანონშესაბამისად პირგასამტეხლოს დაკისრება/გადახდა ბიუჯეტიდან გასაწევი ხარჯების შემცირების საფუძველია, ამდენად, შემდგომში საბიუჯეტო სახსრების რაციონალურად განკარგვისა და ანალოგიური დარღვევების თავიდან აცილების მიზნით სამინისტროს შესაბამისი სამსახურების მიერ დაწესდეს სათანადო კონტროლი და განხორციელდეს შესაბამისი რეაგირება.  ავტონომიური რესპუბლიკური ბიუჯეტის სახსრების არარაციონალური ხარჯვა მუზეუმების მშენებლობა-რეაბილიტაციის პროგრამის ფარგლებში სკულპტურების, ცვილის ფიგურებისა და ქანდაკებების დამზადება-მონტაჟისათვის ბიუჯეტიდან გადახდილი 744.5 ათასი ლარი საბაზრო ფასთან მიმართებით მაღალი რისკის შემცველია, ხოლო სააგენტოს მიერ 94.9 ათასი ლარის ღირებულების 3 ერთეული ქანდაკების ზუგდიდის მუნიციპალიტეტისთვის უსასყიდლოდ გადაცემა რესპუბლიკური ბიუჯეტის სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტმა მომსახურების შესყიდვამდე ჩაატაროს ბაზრის კვლევა და საბიუჯეტო რესურსების ეკონომიური განკარგვა. ასევე, მუნიციპალიტეტმა დაასაბუთოს გაცემული აქტივების საფუძველი. 46  შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი: - სხვადასხვა ღონისძიებების გადახდილი თანხების ჩატარების უზრუნველსაყოფად, ბიუჯეტიდან ხარჯვასთან დაკავშირებით, მიმწოდებლების მიერ დადასტურებით 199.2 ათასი ლარის ხარჯვაზე ვერ იქნა წარმოდგენილი გარე თანხის ხარჯვის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები. - აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის განკარგულების საფუძველზე, დამტკიცებული განათლებისა და კულტურის ღონისძიებებისათვის გაწეული ხარჯებიდან, აუდიტის პერიოდში 119.1 ათასი ლარის ხარჯვაზე შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის გამო საბიუჯეტო სახსრების მიზან-შედეგობრივი ხარჯვა ვერ დგინდება. - სამინისტროს კონსოლიდირებულ ბუღალტრულ ანგარიშგებაში შემავალი იურიდიული პირების მიერ სასტუმროს ბინით სარგებლობის და კვებისათვის ბიუჯეტიდან გადახდილი 13.5 ათასი ლარის ხარჯვა წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდება. - სამინისტროს კონსოლიდირებულ ბუღალტრულ ანგარიშგებაში შემავალი პირების მიერ 26.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავისა და მედიკამენტების ხარჯვა განხორციელებულია ფაქტობრივად ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშე, რაც საბიუჯეტო სახსრების დაუსაბუთებელ ხარჯვაზე მიუთითებს. - სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების - კონსოლიდირებული პირების მიერ ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშეა ჩამოწერილი საწვავი და მედიკამენტები, არასწორადაა გაანგარიშებული და გაცემული თანამშრომლებზე მივლინების თანხები, ხოლო შესაბამისი იდენტიფიცირების დადასტურების გარეშეა გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯები. სამინისტროს ბალანსზე რიცხული სატრანსპორტო საშუალებებით თანამშრომელთა მივლინებისათვის გახარჯულია 11.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი. სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა დეპარტამენტის მიერ - 12 ათასი ლარის ღირებულების 5550 ლიტრი საწვავი. ა(ა)იპ „ქ. ბათუმის სასპორტო სკოლის“ მიერ გახარჯული და ჩამოწერილია 3 ათასი ლარის ღირებულების 47 მედიკამენტები. სსიპ ,,ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ მიერ გაწეულია 11.2 ათასი ლარის წარმომადგენლობითი ხარჯები. რეკომენდაცია: ცალკეული საბიუჯეტო ღონისძიების სახსრების ეფექტიან უზრუნველყოფისათვის ხარჯვაზე რისკების გადახდილი შემცირების, თანხის ფაქტობრივ ღირებულებასთან შესაბამისობის დადგენის, გადახდილი თანხების დანიშნულებისამებრ ფაქტობრივად კონტროლის გამოყენების დადასტურებისათვის განმახორციელებლმა, უზრუნველყოს მიზნით, შიდა სამინისტრომ, კონტროლის როგორც გაძლიერება, სათანადო რისკების გამოვლენა/შეფასება და შესაბამისი რეაგირება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტრო  ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი ნაკლოვანებები : - „ამორტიზებული ძირითადი აქტივების“ საცნობარო მუხლში არ იყო აღრიცხული გამოყენებაში რეალურად არსებული გაცვეთილი 46 დასახელების 118 ერთეული ძირითადი აქტივი, საწყისი (ისტორიული) ღირებულებების მითითებით, რომელიც რეალურად შეადგენდა 34.6 ათას ლარს. - ბალანსის საცნობარო მუხლში აღრიცხული იყო 1,642.8 ათასი ლარის აქტივების დანაკლისები, რომლებიც ძირითადად წარმოადგენდა რიგი ორგანიზაციების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით სამინისტროზე შემდგომი განკარგვის მიზნით გადმოცემულ აქტივებს, ასევე მათ ბალანსზე აღრიცხულ საომარი მოქმედებების შედეგად ოკუპირებულ ტერიტორიაზე დარჩენილ და სხვა დაკარგულ ქონებას; ზემოაღნიშნული აქტივების დანაკლისის თანხების არსებული აღრიცხვა ვერ უზრუნველყოფდა სამინისტროს ბალანსის აღრიცხვის უტყუარობას. რეკომენდაცია: მნიშვნელოვანია მოქმედი კანონმდებლობის სრული დაცვით ბალანსის საცნობარო მუხლში აღირიცხოს ამორტიზებული ძირითადი აქტივები საწყისი რეალური ღირებულებით; ასევე, მიზანშეწონილია, რომ სამინისტრომ ნორმატიული დოკუმენტი, რომელიც უზრუნველყოფს შეიმუშაოს აფხაზეთის შესაბამისი ავტონომიური რესპუბლიკის მხარჯავი დაწესებულებების მიერ სამინისტროზე გადმოცემული საომარი მოქმედებების შედეგად წარმოქმნილი და სხვა დანაკლისების, აგრეთვე ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვის სწორ ორგანიზებას, რაც 48 შესაძლებელს გახდის სამინისტროს აპარატის კუთვნილი და სამინისტროზე გადმოცემული ავტონომიური რესპუბლიკის დანარჩენილი ქონების ერთმანეთისაგან დიფერენცირებას.  შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა - ავტოსარანსპორტო საშუალების შესყიდვა განხორციელდა არარაციონალურად, ვინაიდან 15.0 ათას ლარად შეძენილ იქნა ავტომანქანა, რომელიც მისი ექსპლუატაციაში ყოფნის ვადიდან გამომდინარე, ამორტიზებული იყო. რეკომენდაცია: გამოყოფილ ასიგნებათა ფარგლებში სამინისტრომ შესაბამისი ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესების დაცვით სახელმწიფო შესყიდვები განახორციელოს რაციონალურად და სახელმწიფო ინტერესების გათვალისწინებით. 49 ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების რეფორმის მართვა ადგილობრივი თვითმმართველი ქ.თბილისის მერიის მიერ გარე განათების პროგრამის ფარგლებში 2006-2010 წლებში გამოყენებული სახსრების შესაბამისობის აუდიტი ერთეულების რეფორმის მართვის მიმართულებით სას–მა მოიცვა 417,965.20 ათასი ლარი. ამ მიმართულებით ჩატარდა 32 აუდიტი.  შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა: მოცვის მაჩვენებელი - აუდიტის შედეგად დადგინდა, ქ.თბილისის მერიამ 25-40% ფასნამატით 9% მიიღო სანათები. მომწოდებლების მიერ 91% გადახდილ სანათების მთლიანი მოცვა ღირებულებასა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების რეფორმის მართვა მომწოდებლებისათვის საბაჟო მერიის მიერ გადახდილ თანხას შორის სხვაობამ 2.38 მილიონ ლარს გადააჭარბა. შედეგების განაწილება 12% 2% 3% რომ - 3% 17% 23% 38% ტენდერში გაიმარჯვა პრეტენდენტმა, რომლის სატენდერო ღირებულება 57 წინადადების ათასი ლარით აღემეტებოდა მისი კონკურენტი ფირმის 2% არაპროდუქტიულობა აქტივების მართვის პროცესში არაეფექტიანი განკარგვა აქტივების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაეკონომიური განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაპროდუქტიული განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არაეფექტიანი განკარგვა შესყიდვების მართვის პროცესში არამიზნობრივი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში არაეფექტიანი განკარგვა საბიუჯეტო რესურსების მართვის პროცესში მერიის მიერ გამოცხადებულ ერთ-ერთ შემოთავაზებას. მერიის განმარტებით, არღნიშნულის მიზეზი გამარჯვებულის მიერ სანათების 5 დღეში მიწოდებაა. - სატელევიზიო ანძის მერიის მიერ გადახდილ თანხასა და მიმწოდებლის განათებისათვის მიერ გადახდილ საქონლის საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობა ლარია დაახლოებით 2.7 მილიონი (ფასნამატი ღირებულებაზე შეადგენს 107%). საბაჟო 50 - ქ.თბილისის სატელევიზიო ანძის ექსპლოატაციასა და ტექნიკური მომსახურების შესყიდვას 2009 წელს ახორციელებდა 375.2 ათას ლარად. მომწოდებელს აყვანილი ჰყავდა ქვეკონტრაქტორი რომელსაც მომსახურებაში გადაუხადა 224.4 ათასი ლარი. სხვაობამ 150.8 ათასი ლარი შეადგინა.  ტენდერში გამარჯვებამდე წინასწარშესყიდული მომსახურება: - მერიის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებამდე მიმწოდებლების მიერ წინასწარ შესყიდულია შემდგომში მერიისათვის მიწოდებული სპეციფიკური საქონელი. - 2006 წლის ივლისში ქ.თბილისის მერიამ ტენდერის საშუალებით შეისყიდა 376.6 ათასი ლარის სანათი. აუდიტის შედეგად დადგინდა, რომ შესყიდვის ოფიციალურად განხორციელებამდე თებერვალსა და ივნისში სანათები მერიას მიმწოდებელმა მიაწოდა, ხოლო შემდეგ კი მერიამ აღნიშნული სანათები საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალიტეტებს გადასცა.  მერიის მიერ უხარისხო საქონლისა და მომსახურების შეძენით საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა - 2009 წელს მერიის მიერ შესყიდულ იქნა 1.33 მილიონი ლარის ღირებულების უხარისხო სანათები, მიუხედავად იმისა, რომ ფლობდა ინფორმაციას მათი დაბალი ხარისხისა და შეუსაბამო ტექნიკური მახასიათებლების შესახებ. - ელ.ენერგიის შესყიდვის ხელშეკრულებაში არ არის განსაზღვრული ელ.ენერგიის ხარისხი. შესაბამისად, 2006-2010 წლებში არასტაბილური ელ.ენერგიის გამო დაახლოებით 1.2 მილიონ ლარზე მეტი ღირებულების ნათურა გადაიწვა და მერიამ აღნიშნული თანხა იზარალა.  აქტივების არაეფექტიანი მართვა; მერიისთვის მიყენებული ზარალის ასანაზღაურებლად კანონმდებლობით გათვალისწინებული დამატებითი განუხორციელებლობა - მიერ მიმწოდებლისგან ქ.თბილისის შესყიდული მერიის სანათებიდან 736 2009 სანათის ღონისძიებების წელს (94 ერთ-ერთი ათასი ლარის ღირებულების) დამონტაჟება არ ფიქსირდება და არც მერიის კუთვნილ საწყობში ინახება. 736 სანათიდან მერიის კონტრაქტორს სამუშაოების განსახორციელებლად 650 ცალი სანათი მერიის კუთვნილი საწყობიდან მიღებული აქვს, ხოლო დამონტაჟებული - არა. 51  კანონის მოთხოვნების დარღვევით ჩატარებული ტენდერი და საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა - მერიის მიერ სანათების შესყიდვისას, როგორ წესი, არ ხდება საერთაშორისო ტენდერის გამოცხადება და პრედენდენტები/მომწოდებლები ძირითადად საქართველოს რეზიდენტი ფირმები არიან, რომლებიც საქონლის შესყიდვას ძირითადად ახორციელებენ მერიის ყოფილი მომწოდებელი „კომელეკი შრედერის ჯგუფი“–სგან. ქ.თბილისის მერიის მიერ 2009-2011 წლებში ქალაქის გამწვანების ღონისძიებების პროგრამების ფარგლებში გაწეული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი  მერიამ ვერ უზრუნველყო საბიუჯეტო დანიშნულებისამებრ გამოყენება - 2008 წელს საერთაშორისო აეროპორტამდე გზის სახსრებით შეძენილი აქტივების ჯორჯ ბუშის ქუჩიდან ქ.თბილისის გამყოფი ზოლების სარწყავი სისტემის მოწყობისათვის გაწეულ იქნა 3,277.9 ათასი ლარის ხარჯი. თუმცა, განაპირა ზოლებზე სარწყავი სისტემა აუდიტის პერიოდში არ ფუნქციონირებდა. .  შესყიდვების მართვის ხარვეზი, რომლის შედეგად მოხდა საბიუჯეტო სახსრების არაეკონომიური განკარგვა; შესყიდული მომსახურების არასრულყოფილი შესრულებით დასახული მიზანი არ იქნა მიღწეული - მერიის ერთ-ერთმა მიმწოდებელმა ტენდერზე დაბალი ფასების დაფიქსირების შედეგად გაიმარჯვა, თუმცა სამუშაოები სრულად არ შეასრულა. შპს „ბაზალტ იმპულსმა“ შეასრულა სამუშაოები, რომელსაც მისი უშუალო კონკურენტი ნაკლები ღირებულებით შეასრულებდა, ხოლო არ შეასრულა ის სამუშაოები რომლებზეც დაბალი მიწოდების ფასი ჰქონდა დაფიქსირებული. ასევე, მერიამ აღნიშნულ შპს-ს არ დააკისრა ხელშეკრულების დარღვევისთვის გათვალისწინებული ჯარიმა 24.7 ათასი ლარის ოდენობით.  მიმწოდებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების შესრულების არასათანადო კონტროლის გამო მერიის მიერ ზედმეტად ანაზღაურებული მომსახურების ხარჯები ქ.თბილისში კახეთის გზატკეცილზე, მწვანე ნარგავებისათვის სამაგრების მოწყობის სამუშაოების შესასრულებლად გათვალისწინებული იყო 199.7 ათასი ლარი. მერიის მიერ ზედმეტად ანაზღაურებულია შეუსრულებელი სამუშაოების ღირებულება, ვინაიდან 52 ფაქტობრივად შესრულებული და ანაზღაურებული სამუშაოების მოცულობა ერთმანეთს არ ემთხვევა.  შემსყიდველის მიერ არ ხდებოდა ძვირადღირებული საქონლის მრავალჯერადად გამოყენება - 2009 წელს თბილისის მერიამ შეისყიდა 284.9 ათასი ლარის ღირებულების საყვავილე კონსტრუქციები და საახალწლო დეკორაციები. კონსტრუქციების მრავალჯერადი გამოყენების შესაძლებლობის მიუხედავად, ისინი გამოყენებულია მხოლოდ ერთჯერადად 2009 წელს. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი  გზის სარემონტო სამუშაოების შესყიდვისას საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა - დმანისის მუნიციპალიტეტში 2012 წელს გზების სარემონტო სამუშაოებზე გამოცხადებული ტენდერი ჩაიშალა პრეტენდენტების სატენდერო მოთხოვნებთან შეუსაბამობის გამო. ერთ-ერთი პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია განხორციელდა საკმარისი გამოცდილების არარსებობის გამო, თუმცა იგი აკმაყოფილებდა ყველა მოთხოვნას და შესაბამისად არ არსებობდა მისი დისკვალიფიკაციის კანონიერი საფუძველი. იმავე სამუშაოების შესყიდვაზე ხელახლა გამოცხადებულ ტენდერში 3,224.5 ათასი ლარის სამუშაოების შესყიდვისას, ტენდერში გაიმარჯვა იმავე პრედენტენტმა, რომლის თავდაპირველ და შემდგომ სატენდერო თანხებს შორის სხვაობა 624.5 ათასი ლარი იყო. აღნიშნული თანხა მუნიციპალიტეტის მიერ არაეკონომიურად გაიხარჯა. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტის შესაბამისმა სამსახურმა უზრუნველყოს შესყიდვების მართვის ისეთი ხარვეზების გამოსწორება, რომელთა თავიდან აცილების შემთხვევაში მუნიციპალიტეტი შეძლებდა საბიუჯეტო რესურსების დაზოგვას.  წყლის სისტემის რეაბილიტაციისთვის გაწეული ხარჯის მიუხედავად, სისტემა არ ფუნქციონირებს - სოფელ უზრუნველყოფისათვის გომარეთის 2009-2012 მოსახლეობისათვის წლებში სასმელი მუნიციპალიტეტის განხორციელდა წყლის სისტემის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. წყლით დაკვეთით ამ პერიოდში აღნიშნული სამუშაოების შესყიდვაზე გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა სულ 423.5 ათასი 53 ლარი. მიუხედავად მუნიციპალიტეტის მიერ გაწეული მაღალი დანახარჯებისა, სისტემა აუდიტის მსვლელობისას არ ფუნქციონირებდა. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტმა უზრუნველყოს საბიუჯეტო სახსრებით შეძენილი სარეაბილიტაციო სამუშაოების შედეგად წყლის მუნიციპალიტეტმა შესყიდული მომსახურება სისტემის ჩაიბაროს ამუშავება. ამასთანავე, შესრულებული სამუშაოს დეტალური შემოწმების შემდეგ.  ქონების მართვაში არსებული ხარვეზის შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები მუნიციპალიტეტის მიერ იჯარით გაცემულია 10.7 ათასი ჰექტარი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა. მიუხედავად დაბალი ფასისა, იჯარის სახით მისაღები 156.8 ათასი ლარის შემოსავლიდან ადგილობრივ ბიუჯეტში მობილიზებულია მხოლოდ 27.4 ათასი ლარი, ანუ 129.4 ათასი ლარით ნაკლები. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტმა უზრუნველყოს საიჯარო ურთიერთობების კანონშესაბამისობაში მოყვანა საიჯარო გადასახდელების ბიუჯეტში მიმართვა. ამასთანავე, მუნიციპალიტეტმა შეიმუშაოს შესაბამისი კონტროლის მექანიზმი საიჯარო გადასახდელების ამოღების მიზნით.  დასაბუთებული საჭიროების გარეშე საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა - 2009 წელს დმანისის მუნიციპალიტეტის მიერ აუცილებლობის გარეშე შესყიდულია 270 ათასი ლარის ღირებულების 4 ახალი ავტობუსი, რადგან მუნიციალიტეტს უკვე გააჩნდა საკმარისი რაოდენობის სატრანსპორტო საშუალებები. შესაბამისად, გაწეულია არამიზნობრივი და დაუსაბუთებელი ხარჯი.  პირადი სარგებლობის მიზნით შესყიდული სავარჯიშო ტრენაჟორი - 2012 წელს მუნიციპალიტეტის სახსრებით საკრებულოს თავმჯდომარის მიერ პირადი სარგებლობის მიზნით შესყიდულია სპეციფიკიდან სავარჯიშო გამომდინარე ტრენაჟორი. მიზანშეწონილი მუნიციპალიტეტის არ არის საქმიანობის ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრების პირადი სარგებლობისთვის გამოყენება. 54 1.3. საჯარო ფინანსების მართვაში არსებული სისტემური ხარვეზები და რეკომენდაციები სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტორული და საექსპერტოანალიტიკური საქმიანობების განხორციელებისას განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს არა მარტო ცალკეული უწყებების, არამედ საჯარო მმართველობის ერთიანი სისტემის გაუმჯობესებას. საჯარო პრობლემებს ფინანსების და მათ მართვის პროცესში გამოსასწორებლად გამოვლენილ გასატარებელ სისტემური ღონისძიებებს ხასიათის სამსახური შეჯამებულად წარუდგენს პარლამენტს თავის მოხსენებებში, რომლებიც კანონმდებლობით ევალება: • მოხსენება სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების შესახებ საქართველოს მთავრობის წლიური ანგარიშის თაობაზე; • დასკვნა სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტზე და მოხსენება მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ; • ანგარიში ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების ბიუჯეტების ხარჯვასა და შესრულებასთან დაკავშირებით ჩატარებული აუდიტების შესახებ. 2013 წელს განხორციელებული აუდიტორული და ანალიტიკური საქმიანობების შედეგად საჯარო ფინანსების მართვაში გამოვლენილი სისტემური ხასიათის ხარვეზები და მათ გამოსასწორებლად გაცემული რეკომენდაციები წარმოდგენილია შემდეგი სახით: 1. მოხსენება 2012 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის წლიური შესრულების შესახებ მთავრობის ანგარიშზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ყოველწლიურად ამზადებს მოხსენებას გასული წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის წლიური შესრულების შესახებ მთავრობის ანგარიშზე, რომელიც მიზნად ისახავს შეაფასოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების შესახებ ინფორმაციის საქართველოს მთავრობის ანგარიშში ასახვის სიზუსტე და სისრულე. საჯარო ფინანსების მართვის სისტემის ეფექტიანობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის მიზნით, მოხსენებაში მოცემულია მნიშვნელოვანი საკითხები ბიუჯეტის საშუალოვადიანი დაგეგმვის, ბიუჯეტის მომზადებისა და დამტკიცების, რესურსების მართვის, შიდა ფინანსური კონტროლისა და აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართულებით. ყურადღება გამახვილებულია საჯარო ფინანსების მართვის ისეთი მოხსენებაში კომპონენტებზე, 55 როგორებიცაა: სახელმწიფო ფინანსური აქტივების მართვა, ლიკვიდობის მართვა, სახელმწიფო საგარეო ვალის მართვა, სახელმწიფოს ფინანსური ოპერაციებისა და მიღებული შედეგების შესახებ ანგარიშგება, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია იმის გათვალისწინებით, რომ 2012 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონი პირველად მომზადდა პროგრამული ფორმატით.  აგრეგატულ დონეზე სახელმწიფო ბიუჯეტის დაგეგმვაში არსებული მნიშვნელოვანი ხარვეზები - აღნიშნული ვლინდება, როგორც 2012 მაკროეკონომიკური აგრეგატების გეგმურ და ფაქტობრივ წლისათვის ძირითადი მაჩვენებლებს შორის დაფიქსირებული სხვაობების, ისე PI-1, PI-2, PI-3 ინდიკატორების (საჯარო ფინანსების მარგი ქმედების ანალიზის სისტემა (PEFA)) 6 ანალიზით.  საგადასახადო შემოსავლების წლიური შესრულების ტენდენციები - როგორც აგრეგატულ დონეზე, ისე გადასახადის ცალკეული ტიპების მიხედვით, შემოსავლის ზრდის ტემპი 2011-2012 წლებისათვის არსებითად ჩამორჩა 2010-2011 წლებში დაფიქსირებულ ზრდის ტემპს.  წლის განმავლობაში გადასახდელების არათანაბარზომიერი ხარჯვა - სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ზრდის მუხლით გადასახდელების შესრულებისას ფისკალური წლის ბოლოს არსებითი მატება ზრდის რესურსების არაეფექტიანად და არამიზნობრივად ხარჯვის რისკს.  მხარჯავი დაწესებულებების დონეზე გადასახდელების დაგეგმვა/ შესრულებასთან დაკავშირებული ხარვეზები -სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, აუცილებელია დამატებითი ყურადღება გამახვილდეს მხარჯავი დაწესებულებებისათვის ასიგნებების დაგეგმვასა და შემდგომში მათი განკარგვის კონტროლის მექანიზმში არსებულ ხარვეზებზე; წლის განმავლობაში მხარჯავი უწყებების პროგრამებს/ ქვეპროგრამებს შორის ასიგნებების გადანაწილების მასშტაბურობასა და აღნიშნული ცვლილებების სიხშირეზე; ასევე სახელმწიფო შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზებზე. 6 აღნიშნული ინდიკატორები იძლევა საშუალებას შეფასდეს სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელების/შემოსულობების შესრულება პირველად დამტკიცებულ საბიუჯეტო კანონთან შედარებით ბოლოს სამი ფისკალური წლის მაჩვენებლების საფუძველზე. დეტალური ინფორმაცია საჯარო ფინანსების მარგი ქმედების ანალიზის სისტემის(PEFA) შესახებ იხილეთ ვებ-გვერდზე http://www.pefa.org/ 56  საერთო სახელმწიფოებრივი გამოვლენილი გადასახდელების ნაკლოვანებები - საერთო შესრულებასთან დაკავშირებით სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელებთან დაკავშირებით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, დამატებით ყურადღებას საჭიროებს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან გამოყოფილი სახსრების მიზნობრიობა განსახორცილებელი სახსრების მათი პროექტების მოძრაობის გაურკვეველი და ჯამური ფონდის მოცულობა; ფარგლებში ასევე, რეგიონში გამოყოფილი საბიუჯეტო გამჭვირვალობა და მონიტორინგი, დანიშნულებით ადგილობრივი რაც დაკავშირებულია თვითმმართველობებიდან ფულადი რესურსების აღნიშნულ ფონდში აკუმულირებასთან, ხოლო შემდგომში ამავე სახსრების უკან დაბრუნებასთან.  სახელმწიფო ფინანსური აქტივების მართვასთან დაკავშირებით გამოვლენილი გარემოებები - სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ბოლო წლების სახელმწიფო სესხების დინამიკის ანალიზის შედეგად გამოვლინდა შიდა საბიუჯეტო რესურსებიდან სესხის გაცემის პროცესში გადამხდელის კრედიტუნარიანობის შეფასებასთან და შემდგომში, გაცემული სესხების მართვასთან დაკავშირებული პრობლემები; ასევე, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული აქციების/წილის პრივატიზების შედეგად მიღებული შემოსულობების აღრიცხვასთან დაკავშირებული ხარვეზები, რის შედეგადაც აღნიშნული მუხლით მიღებული შემოსულობა, ნაცვლად სახელმწიფოს ფინანსური აქტივების კლების მუხლისა (აქციები და კაპიტალი), აისახება „შემოსულობა სხვა არამატერიალური ძირითადი აქტივების გაყიდვიდან“ (არაფინანსური აქტივების კლება) მუხლში, რაც არ შეესაბამება ფინანსური აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებსა და GFS 2001 კლასიფიკაციას.  სახელმწიფო ბიუჯეტის საშინაო ვალდებულებების ზრდის მუხლის (ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა) აღრიცხვის სპეციფიკა - სახელმწიფო ბიუჯეტის საშინაო ვალდებულებების ზრდის მუხლი (ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა) განსაზღვრავს სახაზინო ობლიგაციებისა და სახაზინო ვალდებულებების ემისიით მიღებულ არა მთლიან, არამედ წმინდა ვალდებულებების/ობლიგაციების შემოსულობებს ძირითადი წინა წლებში გამოშვებული თანხის დაფარვის გამოკლებით. საბიუჯეტო სახსრების მოძრაობის გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, მიზანშეწონილია სახაზინო 57 ვალდებულებების/ობლიგაციების გამოშვების შედეგად მიღებული სახსრები აისახოს ვალდებულებების ზრდის, ხოლო ძირითადი თანხის დაფარვა - ვალდებულებების კლების მუხლით. ანალოგიურად, ხარვეზებით ხასიათდება ბიუჯეტის შესრულების კვარტალურ ანგარიშებში წარმოდგენილი სახაზინო ობლიგაციების ნომინალზე ზევით მიღებული შემოსულობის (პრემიის) აღრიცხვა, ხოლო რიგ შემთხვევებში გაურკვეველია სახაზინო ვალდებულებების/ ობლიგაციების ემისიის შედეგად დაგროვილი ვალის ნაშთის გაანგარიშების სპეციფიკა.  საგარეო წყაროებიდან მიღებული შემოსულობების აღიარების სპეციფიკა- საბიუჯეტო კოდექსის თანახმად, ,,საგარეო წყაროებიდან მიღებული სახსრები სახელმწიფო ბიუჯეტში აისახება არა მისი სავალუტო ანგარიშზე ჩამორიცხვის თარიღით, არამედ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ხდება მისი კონვერტაცია ხაზინის ერთიანი ანგარიშის სალარე ანგარიშზე’’. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, მიზანშეწონილია ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშებში წარმოდგენილ იქნეს როგორც ფაქტობრივი ჩამორიცხვები საგარეო წყაროებიდან, ისე ბიუჯეტის შემოსულობებში ამ მუხლით ასახული თანხები, ვინაიდან აღრიცხვის აღნიშნული სისტემა ვერ უზრუნველყოფს საბიუჯეტო სახსრების მოძრაობის გამჭვირვალობასა და საგარეო წყაროდან მიღებული დაფინანსების სრულყოფილ მონიტორინგს.  მხარჯავ დაწესებულებებში აღრიცხვა/ანგარიშგებასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ხარვეზები - სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვლინდა მხარჯავი უწყებების ნაერთ ბალანსში ასახული მის სისტემაში შემავალი დაწესებულებების ფინანსურ ოპერაციებში არსებული უზუსტობები; მხარჯავი დაწესებულებების საკუთრებაში არსებული არაფინანსური აქტივების, ასევე დებიტორკრედიტორული დავალიანებების აღრიცხვასთან დაკავშირებული ხარვეზები.  პროგრამული ბიუჯეტის ფორმატით პროგრამების/ქვეპროგრამების შედეგებისა და შედეგების შეფასების ინდიკატორების შესრულების შესახებ ინფორმაციასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ნაკლოვანებები - სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, პროგრამების/ქვეპროგრამების ინდიკატორების შესაბამისი შესრულების შესახებ შედეგებისა წარმოდგენილი პროგრამების/ქვეპროგრამების ფარგლებში და შედეგების შეფასების ინფორმაცია არ იძლევა გახარჯული საბიუჯეტო სახსრების ეფექტიანობის შეფასების საშუალებას. 58 2. დასკვნა 2014 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონპროექტზე (როგორც პირველ, ისე საბოლოო ვარიანტებზე) და მოხსენება მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ სახელმწიფო ბიუჯეტის დაგეგმვის ეტაპზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამზადებს დასკვნას7 მთავრობის მიერ წარმოდგენილი მომდევნო წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონპროექტით გათვალისწინებული გადასახდელებისა და შემოსულობების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შესახებ. ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო ვალდებულების შესასრულებლად სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნა ეყრდნობა შემდეგ კრიტერიუმებს: - უზრუნველყოფენ თუ არა ის მნიშვნელოვანი მაკროეკონომიკური და სხვა დაშვებები, რომლებსაც ბიუჯეტის კანონპროექტით წარმოდგენილი ფინანსური ინფორმაცია ეყრდნობა, აღნიშნული ინფორმაციის სათანადო საფუძველს - არის თუ არა ბიუჯეტის კანონპროექტით წარმოდგენილი ფინანსური ინფორმაცია სათანადოდ მომზადებული არსებული დაშვებების საფუძველზე და საფუძვლიანი და კანონიერი მოქმედი კანონმდებლობის გათვალისწინებით - არის თუ არა ბიუჯეტის კანონპროექტით წარმოდგენილი ინფორმაცია სათანადოდ წარდგენილი ფინანსური ანგარიშგების არსებული პრინციპების შესაბამისად, ხოლო ყველა არსებითი დაშვება ადეკვატურად განმარტებული თანდართულ მასალებში. 2014 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონპროექტზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნაში ხაზგასმულ იქნა შემდეგი ძირითადი გარემოებები:  სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, აუცილებელია დამატებითი ყურადღება გამახვილდეს ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტით გათვალისწინებულ მაკროეკონომიკურ დაშვებებზე, რათა აღნიშნული მაჩვენებლები ასახავდეს რეალისტურ სურათს, როგორც მიმდინარე წლისათვის ისე 2014 წლისა და საშუალოვადიანი პერიოდისათვის.  სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, გასული სამი წლის 8 თვის შესრულების წილობრივ მაჩვენებლებსა და მიმდინარე წლის 8 თვის ტენდენციებზე (ექსტრაპოლაციის 7 დასკვნა მომზადებულია მარწმუნებელი გარიგებების საერთაშორისო სტანდარტით „პერსპექტიული ფინანსური ინფორმაციის შემოწმება“ (ISAE 3400) გათვალისწინებელი კრიტერიუმების მიხედვით 59 მეთოდზე) დაყრდნობით, კანონპროექტით წარმოდგენილი ცალკეული გადასახადების საპროგნოზო მაჩვენებლები დამატებით დასაბუთებას საჭიროებს.  მხარჯავი დაწესებულებების დონეზე ბიუჯეტის მიმდინარეობის ანალიზით ვლინდება დაბალი ათვისების ტენდენცია მთელ რიგ პროგრამებსა და ქვეპროგრამებში. 2014 წლის კანონპროექტით განსაზღვრული მაჩვენებლების განხილვისას მიზანშეწონილია მიმდინარე წლის შესრულების ტენდენციების გათვალისწინება.  სახელმწიფო ვალთან მიმართებაში საყურადღებოა, რომ 2014 წელს იზრდება ვალდებულებების ზრდით მუხლით მისაღები შემოსულობები, რაც 30%-ით აჭარბებს მიმდინარე წლის გეგმურ მაჩვენებელს.  საჯარო ფინანსების სტატისტიკის (GFS) 1986 წლისა და 2001 წლის სტანდარტებს შორის არსებული განსხვავებების გათვალისწინებით მიზანშეწონილია ორივე კლასიფიკაციის შესაბამისად გაანგარიშებული ბიუჯეტის დეფიციტის მაჩვენებლების წარმოდგენა, რაც უზრუნველყოფს საზოგადოებისა და პარლამენტისათვის ფისკალური მდგრადობის შესახებ სრულყოფილი ინფორმაციის წარმოდგენას. ამასთან, საჯარო სექტორის ფინანსური მართვის სისტემაში მიმდინარე რეფორმების შედეგზე ორიენტირებული (პროგრამული) ბიუჯეტირების დანერგვის პროცესის გათვალისწინებით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დასკვნაში მოცემულია 2014 წლის ბიუჯეტის პროგრამული დანართის მოკლე ანალიზი და რეკომენდაციები არსებული მეთოდოლოგიის გაუმჯობესების მიმართულებით. 60 3. ანგარიში ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების ბიუჯეტების ხარჯვასა და შესრულებასთან დაკავშირებით ჩატარებული აუდიტების შესახებ 2011 წელს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა საკუთარი ინიციატივით აიღო ვალდებულება საქართველოს პარლამენტს 2 წელიწადში ერთხელ წარუდგინოს ანგარიში ადგილობრივ თვითმმართველ ერთეულებში ჩატარებული აუდიტების შედეგების შესახებ. ბოლო ორი წლის განმავლობაში (2012 და 2013 წლებში) სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ადგილობრივ თვითმმართველობებში ჩაატარა სულ 55 აუდიტი. ამასთან აღსანიშნავია, რომ 2013 წელს, პირველად ჩატარდა 3 მუნიციპალიტეტის - საგარეჯოს, დმანისისა და ბორჯომის საპილოტე შედარებითი ფინანსური აუდიტი. შედარებითი აუდიტის მიზანია ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების დონეზე ფინანსური საქმიანობის საუკეთესო პრაქტიკისა და არსებული პრობლემების გადაჭრის შესაძლებლობების გამოვლენა. აქტუალურობიდან და მასშტაბურობიდან გამომდინარე, გასულ წელს მუნიციპალიტეტების აუდიტისას განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა აგრეთვე „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ეფექტიანობაზე. ადგილობრივ თვითმმართველ ერთეულებში ჩატარებული აუდიტებისას გამოვლენილ იქნა დარღვევა-ნაკლოვანებები საბიუჯეტო პროცესისა და შესყიდვების მართვის, ასევე ქონების განკარგვის მიმართულებით, რაც ხელს უშლის საბიუჯეტო სახსრების ეკონომიურ, პროდუქტიულ და ეფექტიან განკარგვას. ანგარიშში მოკლედ მოცემულია სისტემური ხასიათის ხარვეზების შემაჯამებელი მიმოხილვა:  ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესთან დაკავშირებული ხარვეზები - მიზანშეწონილია დამატებით ყურადღება გამახვილდეს ბიუჯეტის საშუალოვადიანი დაგეგმვისა და პროგრამული ფორმატის, ასევე შემოსულობების პროგნოზირების პროცესის დახვეწაზე, რაც ხელს შეუწყობს ბიუჯეტის დაგეგმვის და, შესაბამისად, შესრულების ეტაპზე საბიუჯეტო რესურსების განკარგვის ეფექტიანობისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებას.  საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან მიღებული დაფინანსება - მიზანშეწონილია ყურადღება გამახვილდეს საქართველოს რეგიონებში 61 განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან მუნიციპალიტეტებისათვის ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად სახსრების გამოყოფისა და განკარგვის პროცესზე, ასევე, ფონდიდან გამოყოფილი სახსრებით დასაფინანსებელი პროექტების დაგეგმვისა და განხორციელების ეტაპზე, ცენტრალურ ხელისუფლებასა და ადგილობრივ თვითმმართველობებს შორის კოორდინაციის გაუმჯობესებაზე, რაც ხელს შეუწყობს რეგიონებში განსახორციელებელი ფონდიდან გამოყოფილი სახსრების ეფექტიან განკარგვას.  დანახარჯების გამიჯვნა სახელმწიფო ბიუჯეტსა და ადგილობრივ თვითმმართველობებს შორის - იმ პირობებში, როცა მუნიციპალიტეტების უმეტესობა საკუთარი შემოსავლების შესავსებად სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გათანაბრებით ტრანსფერს იღებს, ადგილობრივი თვითმართველობების მხრიდან ადგილი აქვს ცენტრალური ხელისუფლების მმართველობის სფეროებს მიკუთვნებულ საკითხებზე ხარჯების გაწევის ფაქტს.  ვლინდება საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების გავლენით საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვის, ასევე მარეგულირებელი ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯის შემთხვევები.  ხარვეზები ვლინდება დაკავშირებით. საკრებულოს კერძოდ, წევრთა „ადგილობრივი საქმიანობის ანაზღაურებასთან თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი ცალსახად განსაზღვრავს საკრებულოს იმ წევრების თანამდებობრივ ჩამონათვალს, რომელთა საქმიანობაც ანაზღაურებადია. ხშირ შემთხვევებში საკრებულოს რიგითი წევრებისათვის თანხები სხვადასხვა ფორმით გამოიყოფა, რაც ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას.  ადგილი აქვს შესყიდვის განხორციელებისას დამატებული ღირებულების გადასახადის აუნაზღაურებას ისეთ ფირმებზე, რომლებიც ან არ არიან დღგ-ის გადამხდელები, ან მათ მიერ გაწეული მომსახურეობა გათავისუფლებულია დღგ-ის გადასახადისგან. აღნიშნულ საკითხზე მიზანშეწონილია განხორციელდეს საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლის შედეგადაც ცალსახად განისაზღვრება შესყიდვის განხორციელების დროს დამატებითი ღირებულების გადასახადის გადახდის საკითხი. 62  შესყიდვების პროცესის მართვის კუთხით ვლინდება სხვადასხვა სისტემური ხასიათის ხარვეზები:  შესყიდვების პროცესში შესასყიდი საქონლის მომსახურების სავარაუდო ღირებულების სათანადო კალკულაციების არ არსებობის გამო საკმაოდ დიდია ფასნამატები - 30-50 %-ს აჭარბებს და რიგ შემთხვევაში, 150-200 %-ს შეადგენს;  რიგ შემთხვევებში სამუშაოების სამუშაოების უშუალოდ ხარჯთაღრიცხვა-პროექტის შემსრულებლები შემდგენი და ურთიერთდაკავშირებული ან ერთიდაიგივე პირია.  მუნიციპალიტეტის სამსახურის ინსპექტირების ჯგუფების მიერ სათანადოდ ვერ ხორციელდება ხელშეკრულების შესრულების სათანადო კონტროლი.  შესასრულებელი სამუშაოს ან/და საქონლის ხარისხის გარანტირების მექანიზმი უმეტეს შემთხვევებში არ გამოიყენება.  საჯარიმო სანქციების გაუთვალისწინებლობის ან დაუკისრებლობის შედეგად ბიუჯეტში არ ხდება შესაბამისი სახსრების მიმართვა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასებით, საჯარიმო სანქციების გავრცელების საკითხი საჭიროა საკანონმდებლო დონეზე დარეგულირდეს, რის შედეგადაც არასაპატიო მიზეზით შეუსრულებელი ვალდებულებების გამო ჯარიმის დაკისრება იქნება მუნიციპალიტეტის ვალდებულება და არა დისკრეციული უფლებამოსილება.  ვლინდება მნიშვნელოვანი ხარვეზები ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით მუნიციპალიტეტის ბალანსზე რიცხული მარაგების არსებობა ხშირ შემთხვევებში ვერ დგინდება. აქტივების დიდი ნაწილი მატერიალურად პასუხისმგებლ პირებზე მიმაგრებული არ არის, ზოგ შემთხვევაში ქონების მიმაგრება ფორმალურ ხასიათს ატარებს, მატერიალურად პასუხისმგებელი პირისთვის უცნობია მასზე რიცხული ქონების შესახებ. დადგენილ ვადებში არ ხდება მუნიციპალიტეტზე რიცხული ქონების ინვენტარიზაციის ჩატარება. შესაბამისი კომისიის შექმნის მიუხედავად, ინვენტარიზაცია ბრძანებით დადგენილ დროში არ არის დასრულებული. არ ხდება ჩამოსაწერი აქტივების ცალკე აღწერა, გამომწვევი მიზეზისა და/ან ბრალეული პირის მითითება. არ ხდება მატერიალური ფასეულობების, ფინანსური მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია. 63 1.4. აუდიტორული საქმიანობით გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა აუდიტორული საქმიანობის შედეგად სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, გარდა დარღვევების და ხარვეზების გამოვლენისა, აუდიტის ობიექტებს აწვდის რეკომენდაციებს სახელმწიფო მმართველობის გასაუმჯობესებლად და საბიუჯეტო სახსრების ეკონომიური და ეფექტიანი მართვის მისაღწევად. 2012 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული იქნა 223 რეკომენდაცია, ხოლო 2013 წელს - 271. ბოლო 2 წლის განმავლობაში რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი, აუდიტის ობიექტების წერილობითი პასუხის მიხედვით, 27%-ს შეადგენს. აღნიშნული სამსახურისათვის დაბალი მაჩვენებლის პრიორიტეტულ გათვალისწინებით, საკითხს წარმოადგენს სახელმწიფო აუდირებული აუდიტის ობიექტების მხრიდან რეკომენდაციებზე რეაგირების მაჩვენებლის ზრდა. ამ მიმართულებით შედეგების გაუმჯობესება საჭიროებს როგორც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მხრიდან რეკომენდაციების ხარისხის გაუმჯობესებას, ასევე აღნიშნულ პროცესში პარლამენტის ჩართულობის გაზრდას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ 2013 წელს გაცემული რეკომენდაციები მიმართული იყო ისეთი მნიშვნელოვანი დარღვევების გამოსასწორებლად და აღმოსაფხვრელად, როგორებიცაა: საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა, შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები, საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები და სხვ. (იხ. დიაგრამა) 2013 წელს გაცემული რეკომენდაციები 9% 6% 5% 26% ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები 7% 22% საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები აღრიცხვა-ანგარიშგება შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები 25% აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები 64 2. მთავრობის ხელშეწყობა ანგარიშვალდებულების გაუმჯობესებისკენ მიმართული რეფორმების განხორციელებაში ძირითადი აუდიტორული საქმიანობის გარდა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს პარლამენტსა და აღმასრულებელ ორგანოებს აწვდის რეკომენდაციებსა და რჩევებს ნორმატიული აქტების შესახებ, სახელმწიფო პროგრამების, საჯარო ფინანსების მართვის სისტემის რეფორმისა და სხვა აქტუალურ საკითხებზე. ამასთანავე, ეროვნული ანტიკორუფციული პოლიტიკის განხორციელებაში მონაწილეობით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ხელს უწყობს კორუფციისაგან თავისუფალი სახელმწიფო სისტემის ჩამოყალიბებას. 2013 წელი აღსანიშნავია იმით, რომ მთავრობის შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობის მიზნით სამსახურმა პირველად მოამზადა კვლევით-ანალიტიკური პუბლიკაციები და საჯარო ფინანსების მართვასა და ბიუჯეტირებასთან დაკავშირებული უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოები, ასევე სსიპ „საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის“ მეშვეობით პირველად ჩატარდა საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების გაწევის მსურველ პირთა სერტიფიცირება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მონაწილეობს საჯარო ფინანსების მართვის გაუმჯობესების მაკოორდინირებელი ორგანიზაციებისა და 3 პროფესიული საბჭოს 8 საქმიანობაში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საჯარო ფინანსების მართვაში მიმდინარე რეფორმების ფარგლებში უზრუნველყოფს პარლამენტის მხარდაჭერას მარეგულირებელი სამართლებრივი ბაზის გაუმჯობესებაში. ბუღალტრული აღრიცხვის მიმართულებით განხორციელებული ამ მიზნით, გასულ წელს, საჯარო სექტორის საერთაშორისო სტანდარტების ნორმატიული (IPSAS) ცვლილებებიდან დანერგვის აღსანიშნავია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანება - „სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ანგარიშგების შედგენის მიერ მოდიფიცირებული წესი“. აღნიშნული საკასო ბრძანების მეთოდით პროექტთან ფინანსური დაკავშირებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა საკანონმდებლო და საერთაშორისო პროფესიული 8 სახელმწიფო ფინანსების მართვის რეფორმის საკოორდინაციო საბჭო, საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის სტანდარტების საბჭო, ეროვნული ანტიკორუფციული საბჭო 65 სტანდარტების შესაბამისად გასცა 55 რეკომენდაცია, რომლებიც სრულად იქნა აქტიურად თანამშრომლობს გათვალისწინებული საბოლოოდ მიღებულ ბრძანებაში. ამასთანავე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სამთავრობო უწყებებთან. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა 2013 წელს სამთავრობო უწყებებთან თანამშრომლობის ფარგლებში მოამზადა 10 ანგარიში: • სახელმწიფო ფინანსების მართვის (PFM) რეფორმის საკოორდინაციო საბჭოს წარუდგინა შეფასების 3 ანგარიში (2 - ექვსი თვის შუალედური და 1 - წლიური ანგარიში); • ევროპული სამეზობლო პოლიტიკის სამოქმედო გეგმის შესრულების ანგარიშები (2 ექვსი თვის შუალედური და 1 - წლიური ანგარიში); • წლიური ანგარიში მხარჯავი დაწესებულების პროგრამებისა და ქვე-პროგრამების შესახებ (3 ანგარიში); • ინსტიტუციური რეფორმის გეგმის (IRP) განახლებული მატრიცა. 2.1. ეროვნული ანტიკორუფციული სტრატეგიის ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის წვლილი 2008 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წარმოდგენილია კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის უწყებათაშორის საკოორდინაციო საბჭოში. ანტიკორუფციული პოლიტიკის ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თანამშრომლობს „სახელმწიფოთა ჯგუფთან კორუფციის წინააღმდეგ“ (GRECO), რომელიც აფასებს ევროპის საბჭოს წევრი ქვეყნების კანონმდებლობასა და მათ ანტიკორუფციულ სტრატეგიას და გასცემს შესაბამის რეკომენდაციებს. აღსანიშნავია, რომ GRECO-მ 2013 წელს ჩატარებულ მე-60 პლენარულ სხდომაზე დადებითად შეაფასა კორუფციის წინააღმდეგ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გატარებული ღონისძიებები და შესრულებულად ჩათვალა ორი რეკომენდაცია 9, რომლებიც ეხებოდა შემდეგ საკითხებს: 1. (i) კომპეტენტურ ორგანოებთან კონსულტაციის შედეგად, პარტიებისა და საარჩევნო კამპანიების დაფინანსების აუდიტისას სათანადო სტანდარტების გამოყენებას და 9 http://www.coe.int/t/dghl/monitoring/greco/evaluations/round3/GrecoRC3(2013)9_Georgia_GE.pdf 66 (ii) აუდიტორთა დამოუკიდებლობის ადეკვატური სტანდარტების არსებობის უზრუნველყოფას. 2. პოლიტიკური დაკავშირებული ყველა პარტიების დაფინანსებასა და საარჩევნო ფინანსური დოკუმენტაციის შენახვას კამპანიასთან სათანადო დროის განმავლობაში. ანტიკორუფციული სამართალდამცავ პოლიტიკის ორგანოებთან ფარგლებში აუდიტის შედეგად სამსახური თანამშრომლობს გამოვლენილი კორუფციული გარიგებებისა და შესაძლებლობების აღმოსაფხვრელად. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ განხორციელებული აუდიტების შედეგად, გამოიკვეთა სხვადასხვა მაღალი რისკის შემცველი გარემოებები, რომლებიც შესაძლოა, შეიცავდეს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს. შემდგომი რეაგირებისათვის სამართალდამცავ ორგანოებს მიეწოდათ 24 ანგარიში 10. აღსანიშნავია, რომ 2013 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 9 თანამშრომელმა სამართალდამცავ ორგანოებთან ექსპერტული დახმარების ფარგლებში ჩაატარა 4 ორგანიზაციის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის ექსპერტიზა. 2.2. პუბლიკაციები და უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოები გასულ წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა დაიწყო უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოებისა და პუბლიკაციების შემუშავება. დოკუმენტები მიმოიხილავს არსებულ მსოფლიო გამოცდილებას და უკეთეს პრაქტიკას საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის პროცესში წამოჭრილი აქტუალური საკითხების შესახებ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მომზადებული უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოები მიზნად ისახავს საჯარო მმართველობის ხელშეწყობას სახელმწიფო სექტორში არსებული პროცესების გაუმჯობესებითა და ინოვაციური მიდგომების დანერგვით. შედეგზე ორიენტირებული ბიუჯეტირების უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელო სახელმწიფო ფინანსების მართვის (PFM) ყველაზე დიდ მიმდინარე რეფორმას შედეგზე ორიენტირებული ბიუჯეტის დანერგვა წარმოადგენს. აღნიშნული რეფორმა მიზნად ისახავს რესურსების სწორად გამოყენებას სასურველი შედეგების მისაღებად. აღნიშნული 10 იხილეთ დანართი ორი 67 გამოწვევის საპასუხოდ, სას-ის მიერ მომზადდა უკეთესი პრაქტიკის სახელმძღვანელოს სამუშაო ვერსია, რომელიც მიმოიხილავს შედეგზე ორიენტირებული ბიუჯეტირების მიმართულებით რეფორმის პროცესთან დაკავშირებით არსებულ საერთაშორისო გამოცდილებას და მიზნად ისახავს იმ ძირითადი საკითხების ხაზგასმას, რომელთა გათვალისწინებაც მიზანშეწონილია მიმდინარე რეფორმის პროცესში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გასულ წელს აგრეთვე მომზადებულ იქნა 2 კვლევითი პუბლიკაცია საჯარო ფინანსების მართვის აქტუალურ საკითხებთან დაკავშირებით: 1) “ასიგნებების გადატანის უფლებამოსილება შემდგომი ფისკალური წლისათვის (Carry-over)“ - გასულ წლებში, სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების ანალიზით გამოვლენილი ტენდენციების გათვალსწინებით, პუბლიკაცია მიმოიხილავს პრობლემას, რომელიც წლის ბოლოს მხარჯავი უწყებების მიერ აუთვისებელი ასიგნებების ინტენსიურ და არაეფექტიან ხარჯვას უკავშირდება. აღნიშნული პრობლემის გადასაჭრელად მსოფლიო პრაქტიკის მიხედვით „Carry Over“-ის მექანიზმი გამოიყენება, რომელიც შემდგომი ფისკალური წლისათვის ასიგნებების გადატანის უფლებამოსილებას გულისხმობს. პუბლიკაციაში განხილულია ამ მექანიზმის არსი, მისი დანერგვის წინაპირობები, შესაძლო გვერდითი ეფექტები, საერთაშორისო პრაქტიკა და „Carry over“-ის მექანიზმის გამოყენების უპირატესობები და ნაკლოვანებები. 2) „ფისკალური შეზღუდვები: თეორიული ასპექტები და საერთაშორისო გამოცდილება“ - საქართველოში „ეკონომიკური თავისუფლების აქტით“ განსაზღვრული ფისკალური ლიმიტებისა და აღნიშნული საკითხის აქტუალობის გათვალისწინებით, პუბლიკაცია მიმოიხილავს საერთაშორისო გამოცდილებას საბიუჯეტო სისტემაში ფისკალური შეზღუდვების თანმდევ დადებით და შესაძლო გვერდით ეფექტებს, ასევე მათ როლს ფისკალური მდგრადობის უზრუნველყოფის პროცესში. 2.3. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი 2011 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სისტემაში ჩამოყალიბდა საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი, ინსტიტუტი საჯარო როგორც სექტორს დამოუკიდებელი უწევს ორგანიზაცია. საჯარო პროფესიულ-საგანმანათლებლო, აუდიტის ექსპერტულ- ანალიტიკურ და აუდიტორულ მომსახურებას. 68 საჯარო აუდიტის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით ინსტიტუტი ასრულებს საჯარო სექტორის აუდიტორთა სერტიფიცირებას, უზრუნველყოფს ტრენერების მომზადებასა და გადამზადებას, რითაც ხელს უწყობს ამ სფეროში მომუშავე აუდიტორთა კვალიფიკაციის ამაღლებასა და უწყვეტ პროფესიულ განვითარებას. სერტიფიცირება საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის საქმიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოანი მიმართულებაა. სერტიფიცირების მიზანია, კანდიდატის მიერ საჯარო აუდიტის სფეროში კვალიფიკაციის ამაღლება, პროფესიული ცოდნის შეფასება და საჯარო სექტორში აუდიტორული მომსახურების გაწევის უფლების მინიჭება. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი ერთადერთია საქართველოში, რომელიც მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით უფლებამოსილია განახორციელოს საჯარო სექტორის აუდიტის სფეროში მომუშავე აუდიტორთა სერტიფიცირება და საჯარო აუდიტის სწავლება. 2013 წელს ინსტიტუტის მიერ საქართველოში პირველად განხორციელდა საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების გაწევის მსურველ პირთა სერტიფიცირება. სერტიფიცირების საკვალიფიკაციო კურსი გაიარა 38 პირმა, საიდანაც 32-მა წარმატებით ჩააბარა სასერტიფიკაციო გამოცდა და გადაეცათ საჯარო სექტორის აუდიტორის 5 წლიანი სერტიფიკატი. 2013 წლის განმავლობაში ინსტიტუტის მიერ შემუშავდა ტრენინგ პროგრამების კატალოგი, საიდანაც ნაწილი ტრენინგებისა (ეფექტიანობის აუდიტის ტრენინგი, ფინანსური აუდიტის ტრენინგი) 2013 წელსვე ჩატარდა, ხოლო დანარჩენის ჩატარება 2014 წელს იგეგმება. ინსტიტუტი აგრეთვე ახორციელებს საექსპერტო, კვლევით, საკონსულტაციო და საჯარო სექტორის აუდიტორულ მომსახურებას, მათ შორის ეფექტიანობისა და შესაბამისობის აუდიტების მიმართულებით. ამ კუთხით გასულ წელს განხორციელდა 3 პროექტი: 1. სსიპ „საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის“ საკონსულტაციო მომსახურება; 2. სს ,,საქართველოს ენერგეტიკის განვითარების ფონდის“ აუდიტორული მომსახურება; 3. სსიპ „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს“ აუდიტორული მომსახურება. 69 ინსტიტუტის ადგილობრივ პროფესიულ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის კუთხით განსაკუთრებით აღსანიშნავია საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაციასთან („ბაფ“) 9 ივლისს გაფორმებული ერთწლიანი ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი. მემორანდუმის მიზანია, საჯარო სექტორის აუდიტის სფეროში მომუშავე აუდიტორთა სერტიფიცირების სისტემის სრულყოფა და საჯარო სექტორის აუდიტის სფეროში მომუშავე აუდიტორთა ხარისხის კონტროლის სისტემის შემუშავება. 3. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა პოლიტიკური ფინანსების გამჭვირვალობა მნიშვნელოვნად განაპირობებს ქვეყნის პოლიტიკური სისტემის ლეგიტიმურობასა და მის მიმართ საზოგადოების ნდობას. ამ მიზნით, 2011 წლის ბოლოს, გატარდა პოლიტიკური გაერთიანებებისა და საარჩევნო კამპანიის დაფინანსების სისტემის რეფორმა, რის შედეგადაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს განესაზღვრა პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების მონიტორინგის ახალი ფუნქცია. მონიტორინგი კანონით განსაზღვრულ ღონისძიებათა სისტემაა, რომელიც მიმართულია ხელი შეუწყოს პოლიტიკური დაფინანსების სფეროში კორუფციის რისკის მინიმუმამდე დაყვანას. შესაბამისი ნორმატიული აქტებით ასევე განისაზღვრა პოლიტიკური პარტიების ვალდებულება ფინანსური ანგარიშგების (წლიური დეკლარაციები, საარჩევნო კამპანიის დეკლარაციები, მიმდინარე დეკლარაციები), შემოწირულებების/საწევრო შენატანებისა და სხვა დეტალების წარმოდგენის შესახებ. 2013 წელს ჩატარდა საპრეზიდენტო (ოქტომბერი) და პარლამენტის შუალედური (აპრილი) არჩევნები. არჩევნების გამჭვირვალედ, სამართლიანად ჩატარებისა და საზოგადოების ინფორმირებულობის ამაღლების მიზნით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა განახორციელა საარჩევნო პროცესის მონიტორინგი. 2013 წლის აპრილის არჩევნებში მონაწილეობას იღებდა 22 სუბიექტი, საიდანაც 16 წარმოადგენდა პოლიტიკურ პარტიას, ხოლო 6 საინიციატივო ჯგუფს. შუალედური არჩევნების დროს საარჩევნო სუბიექტებს მიღებული აქვთ 2,299.1 ათასი ლარის შემოსავალი, ხოლო ჯამურმა ხარჯმა შეადგინა 2,434.9 ათასი ლარი. კერძოდ: 70 შემოსავლების გადანაწილება ხარჯების გადანაწილება 2013 წლის 2013 წლის აპრილის არჩევნებში აპრილის არჩევნებში 970,792 1,211,45 1 „ქართული ოცნებადემოკრატიული საქართველო“ 61,631 „ქართული ოცნებადემოკრატიული საქართველო“ 62,605 410,151 „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ 1,669,53 3 „მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის“ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ „მოძრაობა სამართლიანი საქართველოსთვის“ 2013 წლის ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობას იღებდა 23 კანდიდატი, რომელთაგან 10 წარმოადგენდა პოლიტიკურ პარტიას, ხოლო 13 საინიციატივო ჯგუფს. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს საარჩევნო სუბიექტების მიერ ჯამურად განხორციელებულია 10,930.6 ათასი ლარის ხარჯი, ხოლო ჯამში მიღებულია 11,172.6 ათასი ლარის შემოსავალი. კერძოდ: ხარჯების გადანაწილება 2013 წლის ოქტომბრის არჩევნებში 677,997 551,829 2,469,18 3 2,523,14 7 3,222,51 4 "ქართული ოცნებადემოკრატიული საქართველო" „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ "დემოკრატიული მოძრაობა-ერთიანი საქართველო" "ქრისტიანდემოკრატიული მოძრაობა" "საქართველოს ევროპელი დემოკრატები" შემოსავლების გადანაწილება 2013 წლის ოქტომბრის არჩევნებში 637,667 685,294 1,748,39 5 2,545,06 2 3,624,28 7 ნინო ბურჯანაძე ("დემოკრატიული მოძრაობა") გიორგი მარგველაშვილი ("ქართული ოცნება") დავით ბაქრაძე ("ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა") ზურაბ ხარატიშვილი ("ევროპელი დემოკრატები") გიორგი თარგამაძე ("ქრისტიან–დემოკრატიული მოძრაობა" ) საპრეზიდენტო არჩევნების პერიოდში შესწავლილი საქმეების შედეგად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეადგინა 14 სამართალდარღვევის ოქმი, რომელიც გაეგზავნა სასამართლოს შემდგომი რეაგირებისთვის. სამსახურის მიერ გამოვლენილი დარღვევები შეეხებოდა ინფორმაციის წარმოდგენის ვალდებულების დარღვევებსა და შემოწირულობების დამალვის ფაქტებს, რომლებზეც გამოყენებულ იქნა „მოქალაქეთა 71 პოლიტიკური გაერთიანებების გათვალისწინებული შესახებ“ სანქციები. საქართველოს ორგანული სასამართლოს კერძოდ, მიერ კანონით გამოტანილი გადაწყვეტილებების შედეგად ჯარიმის რაოდენობა ჯამურად განისაზღვრა 97.6 ათასი ლარით, საიდანაც ყველაზე დიდი წილი მოდის „დემოკრატიული მოძრაობა - ერთიან საქართველოზე“, რომელიც დაჯარიმდა 64.62 ათასი ლარით. საარჩევნო პროცესისა და პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების მონიტორინგის საქმიანობის გაუმჯობესების მიზნით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აქტიურად თანამშრომლობს პოლიტიკურ გაერთიანებებთან და საერთაშორისო გამოცდილების მქონე ორგანიზაციებთან. აღნიშნული თანამშრომლობის ფარგლებში სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდისა (IFES) და ევროკავშირის კომისიის მიერ ორგანიზებულ ტრენინგებში, რომლებიც მოიცავდა პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების მონიტორინგის პროცესისა და მეთოდოლოგიის გაუმჯობესების საკითხებს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ითვალისწინებს საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და პოლიტიკური გაერთიანებების შეფასებებს სამსახურის საქმიანობის დამოუკიდებლობის, გამჭვირვალობისა და სანქციების ლიბერალიზაციის შესახებ. გამოთქმული შენიშვნებისა და რეკომენდაციების გათვალისწინების შედეგად სამსახურმა საქმიანობის გაუმჯობესების მიზნით განახორციელა შემდეგი ღონისძიებები: 1. პოლიტიკური შემუშავება - პარტიების ფინანსური ანგარიშგების გამარტივებული ფორმების არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და პოლიტიკური სუბიექტების რეკომენდაციების გათვალისწინებით სამსახურის ინიციატივით დამტკიცდა ახალი ფორმები იურიდიული პირების მიერ განხორციელებული შემოწირულებების დეკლარირების მიზნით. 2. სამსახურის ბრძანება „საქართველოს პრეზიდენტის 2013 წლის არჩევნებისათვის საარჩევნო კამპანიის მოწესრიგების დაფინანსებასთან შესახებ“ - აღნიშნული დაკავშირებული ბრძანების ზოგიერთი საფუძველზე საკითხის პოლიტიკურ გაერთიანებებს განესაზღვრათ საარჩევნო დოკუმენტაციის, ხარჯებისა და სახსრების წარმოდგენის პროცედურები და ვადები, რამაც ხელი შეუწყო პოლიტიკური პარტიების საქმიანობის გამჭვირვალობასა და ანგარიშვალდებულების გაზრდას. 3. ჩატარდა ტრენინგები პოლიტიკური სუბიექტებისთვის - 2013 წლის შუალედური არჩევნების წინასაარჩევნო პერიოდში პოლიტიკური პარტიებისთვის სამსახურმა 72 ჩაატარა ტრენინგები, საარჩევნო რეგულაციებისა და ინფორმაციის წარმოდგენის წესების შესახებ. 4. სამუშაო შეხვედრები და პრეზენტაციები საარჩევნო სუბიექტებისთვის - 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების ფარგლებში ჩატარდა პრეზენტაციები, რომელთა ფარგლებში საარჩევნო სუბიექტებს „საქართველოს პრეზიდენტის გენერალური აუდიტორის ბრძანება სამუშაო შეხვედრები და განემარტათ 2013 წლის არჩევნებისათვის საარჩევნო კამპანიის დაფინანსებასთან დაკავშირებული ზოგიერთი საკითხის მოწესრიგების შესახებ“. 4. ურთიერთობა დაინტერესებულ მხარეებთან სახელმწიფო საზოგადოებასა და და აუდიტის სამსახურისთვის დაინტერესებულ უმთავრეს მხარეებთან ამოცანას ნდობის წარმოადგენს ხარისხის ამაღლება გამჭვირვალე, ღია მმართველობის პრინციპებზე დაფუძნებული თანამშრომლობა. აღნიშნული პროცესის სრულყოფილი და თანმიმდევრული კოორდინაციის მიზნით გასულ წელს განახლდა კომუნიკაციის სტრატეგია. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობაში დაინტერესებულ მხარეების ჩართვა, საქმიანობის შესახებ ინფორმაციის მუდმივი გაცვლა და განახლება სტრატეგიის ერთ–ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხია. ამ მიმართულებით გასულ წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აქტიურად თანამშრომლობდა საქართველოს პარლამენტთან, აღმასრულებელ ხელისუფლებასთან, სამოქალაქო საზოგადოებასთან, მედიასთან, საერთაშორისო განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ორგანიზციებთან და სხვა დაკავშირებულ მხარეებთან. თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის პრიორიტეტია საქართველოს პარლამენტთან აუდიტორული საქმიანობის შედეგებისა და შესაბამისი რეკომენდაციების შესახებ სისტემატური და დროული კომუნიკაცია. საკანონმდებლო ორგანოსა და სას–ის თანამშრომლობის ეს ფორმა დეპუტატებს საშუალებას აძლევთ სიღრმისეულად გაეცნონ სახელმწიფო სექტორის ცალკეულ სფეროსა თუ უწყებაში არსებულ რისკებსა და მიმდინარე ტენდენციებს. 73 გასულ წელს, რიგ საკითხებში, კიდევ უფრო გაღრმავდა თანამშრომლობა საქართველოს საკანონმდებლო ხელისუფლებასა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს შორის. აღნიშნული ურთიერთთანამშრომლობის ფარგლებში 2013 წელს განხორციელდა შემდეგი აქტივობები/ღონისძიებები: - საქართველოს პარლამენტში გაიგზავნა 76 აუდიტის ანგარიში და შესაბამისი მასალები. - საქართველოს პროექტთან პარლამენტს დაკავშირებული მიეწოდა ბიუჯეტის მოხსენებები/დასკვნები. შესრულებასთან/ბიუჯეტის აღნიშნული ანგარიშებით გამოვლენილ 82 სისტემური დონის ხარვეზზე გაცემულ იქნა 53 რეკომენდაცია. - საკანონმდებლო ორგანოდან, დეპუტატების მიერ გამოთქმული ინიციატივების საპასუხოდ, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 18 არაგეგმური აუდიტი, რომელთა შედეგების შესახებაც, ასევე, ეცნობა საქართველოს პარლამენტს. - გასულ წელს პარლამენტში შესაბამისობის - 1 აუდიტისა და ეფექტიანობის - 2 აუდიტის ანგარიშის შედეგების საკომიტეტო განხილვა. გარდა ზემოთ აღნიშნული აქტივობებისა, თანამედროვე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის პრაქტიკაში გასულ წელს პირველად ჩატარდა კონფერენცია თემაზე - „ფინანსების მართვის ეფექტიანობა საჯარო სექტორში“. კონფერენციის მიზანს წარმოადგენდა ეფექტიანობის აუდიტის სფეროში დაგროვილი გამოცდილებისა და სამსახურის ხედვის პარლამენტისა და სამთავრობო უწყებებისათვის გაზიარება, ასევე საჯარო სექტორში მიმდინარე მნიშვნელოვანი რეფორმების შესახებ ცნობიერების ამაღლება და მრავალმხრივი კომუნიკაციის დაწყება ნაყოფიერი თანამშრომლობისთვის. სას-ის საქმიანობასთან დაკავშირებით პარლამენტარების ინფორმირებულობის გაზრდის მიზნით გასულ წელს გაიმართა რამდენიმე შეხვედრა. მათ შორის აღსანიშნავია სემინარი პროგრამულ ბიუჯეტირებასთან დაკავშირებით, რომლის მთავარ თემებს წარმოადგენდა, „პროგრამული ბიუჯეტირება საქართველოში - სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის როლი’’ და „ეფექტიანობის აუდიტი“. ასევე, პარლამენტის საფინანსო- საბიუჯეტო კომიტეტის წარმომადგენლებთან შედგა სამუშაო შეხვედრები, სადაც მხარეების მიერ წარიმართა მსჯელობა პარლამენტსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს შორის მომავალი თანამშრომლობის, აუდიტის უმაღლესი ორგანოს დამოუკიდებლობის ხარისხის ამაღლებასა და სხვა საკითხებზე. 74 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების პროცესში პარლამენტის როლის გაზრდის მიზნით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გასულ წელს შეიმუშავა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის შიდა პოლიტიკა და მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა. ელექტრონული სისტემის მეშვეობით, აღნიშნულ პროცესში საქართველოს პარლამენტის აქტიური ჩართვა კიდევ უფრო შეუწყობს ხელს გაცემული რეკომენდაციებზე აუდიტის ობიექტების მხრიდან რეაგირების მაჩვენებლის ზრდას. პარლამენტთან კომუნიკაციის გაუმჯობესების მიზნით, 2013 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში შეიქმნა სახელმწიფო ბიუჯეტის ანალიზისა და სტრატეგიული დაგეგმვის დეპარტამენტი, რომელიც პასუხისმგებელია სას-ის საქმიანობისა და ბიუჯეტირების პროცესთან დაკავშირებით ანგარიშების მომზადებასა და პარლამენტისთვის წარდგენაზე. თანამშრომლობა საზოგადოებასთან, მედიასთან და არასამთავრობო სექტორთან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების, ცოდნისა და გამოცდილების გაზიარების, ასევე, დაინტერესებულ მხარეებთან თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით, 2013 წელს სამსახურმა არასამთავრობო უწყებებისა და მედიის წარმომადგენლებთან ერთად ორგანიზება გაუწია შემდეგ ღონისძიებებს: • მედია ტრენინგი, რომელიც მიზნად ისახავდა საჯარო ფინანსების თემატიკაზე მომუშავე მედიის წარმომადგენლებისათვის აუდიტის სპეციფიკურ საკითხებთან დაკავშირებით სამსახურის საქმიანობისა და შედეგების შესახებ ინფორმირების ხარისხის გაუმჯობესებას. • აუდიტის პროცესში საზოგადოების ჩართულობის მიზნით გასულ წელს გაიმართა შეხვედრა არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან პროფესიული განათლების სისტემასთან დაკავშირებით. შეხვედრაზე განხილულ იქნა ამ სფეროში არსებული ტენდენციები და ძირითადი გამოწვევები, რაც შემდგომში გათვალისწინებულ იქნა აუდიტის პროცესში. 75 • ტრადიციულად 2013 წელსაც, გაიმართა შეხვედრები აჭარაში მოქმედ საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან. შეხვედრაზე განხილულ იქნა ინფორმაცია აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში 2012-2013 წლების განმავლობაში დაგეგმილი და ფაქტობრივად განხორციელებული აუდიტების შესახებ. • პოლიტიკური პარტიების ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის წარმომადგენლებმა შეხვედრა გამართეს ადგილობრივი და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან. შეხვედრის ფარგლებში მონიტორინგის სამსახურის თანამშრომლებმა არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლებს გააცნეს ინფორმაცია მიმდინარე ეტაპზე პარტიების მიერ შემოწირულობების მიღებისა და ხარჯების გაწევის შესახებ. შეხვედრაზე, ასევე განხილულ იქნა „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში შეტანილი ცვლილებები. დაინტერესებულ მხარეებთან გამჭვირვალე და ეფექტიანი კომუნიკაციის მიზნით გასულ წელს განახლდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ვებგვერდი (www.sao.ge), რომელიც შესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებით გათვალისწინებულ კრიტერიუმებს, რაც კიდევ უფრო უწყობს ხელს ორგანიზაციის ანგარიშვალდებულების გაძლიერებას და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას. ვებგვერდზე სრულად არის განთავსებული სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ინფორმაცია. ამასთანავე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა აუდიტის დაგეგმვის პროცესში მოქალაქეთა უკეთესი ჩართულობის მიზნით, შეიმუშავა ინტერაქტიული ვებგვერდი (www.sao.ge/citizen), რომლის მეშვეობით მოქალაქეებს აქვთ შესაძლებლობა უშუალოდ მიიღონ მონაწილეობა სას-ის საქმიანობის პრიორიტეტების განსაზღვრისა და წლიური გეგმის შედგენის პროცესში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა აუდიტის შედეგების შესახებ საზოგადოების ინფორმირებულობის გაზრდის მიზნით გასულ წელს: - მოამზადა ეფექტიანობის აუდიტის საინფორმაციო ბროშურა, რომელიც მოკლედ აღწერს ეფექტიანობის აუდიტის არსს და მის მნიშვნელობას შედეგზე ორიენტირებული ბიუჯეტირების დანერგვის პროცესში. 76 - გამოიყენა ინოვაციური მეთოდი, რომელიც გულისხმობს ვებგვერდზე ატვირთული აუდიტის ანგარიშებისათვის ვიდეო მიმართვების მომზადებას. საერთაშორისო თანამშრომლობა საქართველოში დანერგვის, ცოდნის საჯარო სექტორის გაზიარების, აუდიტის საერთაშორისო საერთაშორისო სტანდარტების გამოცდილების გაცნობისა და ინსტიტუციური განვითარების მიზნით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აქტიურად განაგრძობს თანამშრომლობას უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოებთან და საერთაშორისო პარტნიორ ორგანიზაციებთან. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური არის უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო ორგანიზაციისა (INTOSAI) და მისი რეგიონული გაერთიანებების (EUROSAI, ASOSAI) წევრი. INTOSAI არის ავტონომიური, დამოუკიდებელი და აპოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელიც ხელს უწყობს საჯარო აუდიტის სფეროში ცოდნისა და გამოცდილების გაზიარებას საერთაშორისო დონეზე. სამსახური მონაწილეობას იღებს INTOSAI-ის 3 კომიტეტში, 3 ქვე-კომიტეტსა და 3 სამუშაო ჯგუფში, იგი აგრეთვე წარმოდგენილია EUROSAI-ის 2 - სამიზნე და 2 - სამუშაო ჯგუფში. 2013 წლის განმავლობაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო და რეგიონული გაერთიანებების INTOSAI, EUROSAI და ASOSAI-ის მიერ ორგანიზებულ 4 - ტრენინგში, 6 - სამუშაო შეხვედრასა და 4 - კონფერენციაში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიულ პარტნიორებს წარმოადგენენ გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ) და შვედეთის ეროვნული აუდიტორული ოფისი (SNAO), რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს სამსახურის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამის უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოდ ჩამოყალიბების პროცესში. აღსანიშნავია, რომ უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების ევროპული ორგანიზაციის (EUROSAI) 2013 წლის შეფასებით, შვედეთის ეროვნული აუდიტორული ოფისისა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ურთიერთობა თანამშრომლობის და ინსტიტუციური განვითარების ერთ-ერთ საუკეთესო მაგალითად დასახელდა. 77 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმებული აქვს 7 უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოსთან (შვედეთის, ლიტვის, ლატვიის, ბულგარეთის, სომხეთის, ყაზახეთისა და რუმინეთის უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოებთან). 2013 წელს გაფორმდა ურთიერთგაგების მემორანდუმი ბულგარეთის ეროვნული აუდიტის სამსახურთან ინსტიტუციური გამოცდილების გაზიარების მიზნით. ასევე, აღსანიშნავია, რომ ორმხრივი თანამშრომლობის ხელშეკრულების ფარგლებში, სამსახური ხელს უწყობს ყაზახეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მაკონტროლებელ აუდიტის კომიტეტს შესაძლებლობების განვითარებაში. გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ) სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წარმატებით აგრძელებს მრავალწლიან თანამშრომლობას გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებასთან (GIZ). 2013 წელს ხელი მოეწერა მემორანდუმის გაგრძელებას - „საჯარო ფინანსების მართვა სამხრეთ კავკასიაში" - პროგრამის ფარგლებში. მემორანდუმის მიზანია სამსახურისთვის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი გარემოს შექმნა, როგორც ორგანიზაციის შიგნით ასევე მის გარეთ. ურთიერთანამშრომლობა ორი მიმართულებით წარიმართა. პირველი მიმართულება ორიენტირებულია ისეთ საკითხებზე როგორიცაა, პარლამენტთან, როგორც მთავარ დაინტერესებულ მხარესთან თანამშრომლობა და ურთიერთობა, ასევე, კანონმდებლობის ანალიზი INTOSAI-ის სტანდარტებთან მიმართებით. ხოლო, მეორე მიმართულება ფოკუსირდება აუდიტის სამსახურში შიდაორგანიზაციულ განვითარებაზე, მათ შორის ეფექტიანობის აუდიტის გაძლიერებაზე, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების აუდიტის დეპარტამენტის გაძლიერებასა და ანგარიშგების ხარისხის გაუმჯობესებაზე. მემორანდუმის ფარგლებში წარმატებულად იქნა შეფასებული სამსახურის საქმიანობა ორივე მიმართულებით, განსაკუთრებით ეფექტიანობის აუდიტის დანერგვა/განვითარებისა და პარლამენტის კომიტეტებთან აუდიტის ანგარიშების განხილვის საკითხები. გარდა ამისა, გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებამ დადებითად შეაფასა სამსახურის მიერ ორგანიზებული მრგვალი მაგიდის ფორმატის შეხვედრები, რომლებიც მაღალი დონის დიალოგის წარმართვის შესაძლებლობას იძლეოდა. 78 პროექტის პროგრესის შეფასების ანგარიშში ასევე მოცემულია რეკომენდაციები, რომლებიც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის წინაშე არსებულ გამოწვევებს უკავშირდება: „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მნიშნველოვან გამოწვევას წარმოადგენს დამოუკიდებლობით მინიჭებული შესაძლებლობების სრულად გამოყენება. აუდიტის მასშტაბი და მოცვა, ასევე ანგარიშგების და შემდგომი რეაგირების სისტემები საჭიროებენ გაუმჯობესებას. ამ კუთხით, მთავარ ინსტრუმენტს წარმოადგენს სტრატეგიული გეგმა. რეფორმების წარმატებულად განხორციელებისთვის მნიშვნელოვანი იქნება საქმიანობის პრიორიტეტების განსაზღვრა, რათა შენარჩუნდეს ბალანსი საშუალო და გრძელვადიან ცვლილებებს შორის, რომ გაუმჯობესდეს აუდიტის შედეგები და მოხდეს მათი უკეთ გამოყენება“. შვედეთის ეროვნული აუდიტორული ოფისი (SNAO) შვედეთის ეროვნული აუდიტორული ოფისი (SNAO) წარმოადგენს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის (SAO) ძირითად პარტნიორს. ორი უმაღლესი აუდიტორული ორგანო 2010 წლიდან აქტიურად თანამშრომლობს ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში. მხარეებს შორის თანამშრომლობა მიზნად ისახავს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციურ განვითარებას. ზემოაღნიშნული თანამშრომლობის ფარგლებში SNAO-ს დახმარებით განხორციელდა რიგი მნიშვნელოვანი ღონისძიებები, მათ შორის მომზადდა ფინანსური აუდიტის, ეფექტიანობის აუდიტის და ხარისხის კონტროლის და უზრუნველყოფის თანამედროვე სახელმძღვანელოები. 2013 წლის განმავლობაში, აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის და აუდიტის ანგარიშების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, გაიმართა შემდეგი ღონისძიებები: - სახელმწიფო აუდიტის სამსახურსა და შვედეთის ეროვნულ აუდიტორულ ოფისს შორის თანამშრომლობის 2013 წლის მოკლე და გრძელვადიანი მიზნების დაგეგმვა, მოსალოდნელი შედეგების განხილვა, ასევე 2013 წლის წინასწარი სამოქმედო გეგმის შემუშავება. - გაიმართა SNAO-სა და SAO-ს კომუნიკაციის ჯგუფების სამუშაო შეხვედრა, რომლის შედეგადაც შემუშავდა SAO-ს კომუნიკაციის სტრატეგია და წლიური სამოქმედო გეგმა; 79 - შედგა 4 სამუშაო შეხვედრა ეფექტიანობის აუდიტის თემაზე, რომლის მიზანი იყო მხარდაჭერა ეფექტიანობის აუდიტის განხორციელების პროცესში და ამ მიმართულებით ხარისხის კონტროლის სისტემის გაძლიერება; - SNAO-ს ორგანიზებით შედგა საქართველოსა და ლატვიის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურების წარმომადგენლების შეხვედრა ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ფინანსური აუდიტის მეთოდოლოგია, სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების ანგარიში, საგადასახადო შემოსავლებისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტი; - SNAO-ს ორგანიზებით გაიმართა მოლდოვის საანგარიშო პალატის, SNAO-სა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სამუშაო შეხვედრა ეფექტიანობის აუდიტის სფეროში დაგროვილი გამოცდილების გაზიარების მიზნით; 2013 წლის ბოლოს, ოთხწლიანი წარმატებული თანამშრომლობის შედეგად, შვედეთის ეროვნულმა აუდიტორულმა ოფისმა სურვილი გამოთქვა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურთან ურთიერთგაგების მემორანდუმი 2017 წლამდე გაეგრძელებინა. აღნიშნულ პერიოდში შვედი ექსპერტები ჩართული იქნებიან აუდიტის ანგარიშების ხარისხის უზრუნველყოფის პროცესში. საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროგრამა (TWINNING) 2013 წლის გაზაფხულზე საჯარო სამსახურის დაძმობილების პროგრამის (Twinning) ფარგლებში, გერმანიისა და პოლონეთის უმაღლესმა აუდიტორულმა ორგანოებმა სურვილი გამოთქვეს TWINNING განეხორციელებინათ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურთან. საჯარო სამსახურების დაძმობილების გაფართოებისთვის მომზადების კონტექსტში, თანამშრომლობას, ადმინისტრაციული და პროგრამა გულისხმობს, ევროკავშირის ევროკავშირის კანდიდატ ინსტიტუციური ქვყეყნებთან შესაძლებლობების გაძლიერებისა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციის მიზნით. საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროგრამა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ითვალისწინებს გერმანიისა და პოლონეთის უმაღლეს აუდიტორულ ინსტიტუტებთან მრავალწლიანი, მჭიდრო ორმხრივი ურთიერთობის დამყარებას პროფესიული ცოდნისა და 80 გამოცდილების გაზიარების მიზნით. დაძმობილების პროგრამა 2014-2016 წლებში განხორციელდება და მოიცავს: • აუდიტის სამსახურის კორპორაციული მართვის გაუმჯობესებას; • აუდიტორული საქმიანობის ხარისხის ამაღლებას; • კადრების პროფესიული შესაძლებლობების გაძლიერებას. Twinning-ის განხორციელების პროცესში ჩართული იქნება 40-მდე საერთაშორისო ექსპერტი, ხოლო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში პროექტის სრული პერიოდის განმავლობაში იქნება Twinning-ის ადგილობრივი მრჩეველი, რომელიც ადგილზე გაუწევს კოორდინაციას პროექტის წარმატებით განხორციელებას. თანამშრომლობა სხვა უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოებთან (ლატვია, მოლდოვა და სლოვენია) გარდა მთავარი სტრატეგიული პარტნიორებისა (GIZ, SNAO) სამსახური აქტიურად თანამშრომლობს ლატვიის, მოლდოვისა და ეროვნული აუდიტორული სლოვენიის უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოებთან. შვედეთის საქართველოს უმაღლესი ოფისის აუდიტორული მხარდაჭერით, ორგანიზაციები ლატვიისა და აგრძელებენ ურთიერთთანამშრომლობას ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებზე, როგორებიცაა ლატვიის აუდიტის სამსახურის გამოცდილების გაზიარება სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლებისა და საინფორმაციო სისტემების აუდიტი. გარდა აღნიშნული საკითხებისა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ლატვიის აუდიტორულ ოფისთან თანამშრომლობს საპილოტე აუდიტების დაგეგმვა/განხორციელებისა და აუდიტის მეთოდოლოგიის გაუმჯობესების მიმართულებით. ეფექტიანობის აუდიტის განვითარება და ამ სფეროში დაგროვილი გამოცდილების გაზიარება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს. ამ მიმართულებით აღსანიშნავია მოლდოვის რესპუბლიკის საანგარიშო სასამართლოს წარმომადგენლების ვიზიტი, რომელიც გაიმართა SNAO-ს ორგანიზებით. ასევე, GIZ-ის მხარდაჭერით გასულ წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში სასწავლო ვიზიტით იმყოფებოდნენ სლოვენიის რესპუბლიკების უმაღლესი აუდიტორული ორგანოს თანამშრომლები. 81 გარდა ზემოაღნიშნულისა, 2013 წელს, სლოვენიის რესპუბლიკის აუდიტორთა სასამართლოს ეფექტიანობის აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლების სასწავლო ვიზიტების ფარგლებში განხილულ იქნა სას-ის 2014–2017 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა ეფექტიანობის აუდიტის მიმართულებით. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საერთაშორისო პუბლიკაციები სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თავისი საქმიანობის გაცნობის, უკეთესი პრაქტიკისა და გამოცდილების გაზიარების მიზნით მოამზადა სტატიები წამყვანი საერთაშორისო ჟურნალებისთვის. პუბლიკაციებში სას–ი მიმოიხილავს და ანალიზს უკეთებს სამსახურში დაგროვილი გამოცდილებისა და ინოვაციური მიდგომის თეორიულ და პრაქტიკულ ასპექტებს, რაც მნიშვნელოვანია საჯარო მმართველობისა და საჯარო ფინანსების მართვის ეფექტიანობის მუდმივი გაუმჯობესების უზრუნველსაყოფად. მსოფლიოს პარტნიორ ორგანიზაციებთან აღნიშნული ფორმით კომუნიკაცია კიდევ უფრო უწყობს ხელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობისა და მიღწევების საერთაშორისო საზოგადოებისთვის გაზიარებას. გასულ წელს საერთაშორისო პროფესიულ ჟურნალებში გამოქვეყნდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 3 სტატია. აღნიშნული პუბლიკაციები მოიცავდა შემდეგ თემებს:  2 სტატია ჟურნალისათვის „ინოვაციები უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების ევროპული ორგანიზაციის წევრ ქვეყნებში“ (EUROSAI Innovations): - „საშუალოვადიანი ფისკალური მდგრადობის ხელშეწყობა“; - „სახელმწიფო შესყიდვების მონიტორინგის მექანიზმი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში“. სტატია უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო ორგანიზაციის (INTOSAI) ჟურნალში, რომელსაც ხელმძღვანელობს აშშ-ს საანგარიშგებო პალატა - „აუდიტის წლიური დაგეგმვა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში“ 82 5. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციური განვითარება 5.1. ინფორმაციული სისტემების (IT) აუდიტის დანერგვა სახელმწიფო სერვისების განვითარება, მონაცემთა ბაზების, უწყებათაშორისი ქსელებისა და ინფორმაციის გაცვლის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა სახელმწიფოსთვის წარმოადგენს ახალ საინფორმაციო–ტექნოლოგიურ გამოწვევას. სახელმწიფო ხაზინის ელექტრონული სისტემა, შემოსავლების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემა, სახელმწიფო შესწყიდვების ერთიანი სისტემა, სოციალურად დაუცველთა და სახელმწიფო დაზღვევის ბენეფიციართა მონაცემთა ბაზები და სხვა სახელმწიფო უწყებები, უშუალოდ დგანან ისეთი საფრთხეების წინაშე, როგორებიცაა ინფორმაციული და საკომუნიკაციო უსაფრთხოების დარღვევა, ინფორმაციაზე არაავტორიზებული წვდომა, კომპიუტერული თაღლითობა და სხვა ტექნოლოგიური რისკები. ახალი აუდიტორული მიდგომით სამსახური უზრუნველყოფს საჯარო სექტორში არსებული სისტემური და ტექნოლოგიური რისკების იდენტიფიცირებას და მათი პრევენციის მიზნით შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემას. ინფორმაციული სისტემების აუდიტი ხელს შეუწყობს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ადამიანური და დროის რესურსების დაზოგვას. IT აუდიტის დანერგვით სამსახური ასევე შეძლებს ფინანსური, შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის შედეგების გაზრდას. ინფორმაციული სისტემების აუდიტით სახელმწიფო უწყებებში საინფორმაციო აუდიტის სამსახური უხზრუნველყოფს: • სახელმწიფო სისტემების, ინფორმაციული უსაფრთხოების, მონაცემთა ბაზებისა და ქსელების აუდიტს; • დაგეგმვისა და აუდიტის პოტენციური თემების შერჩევის პროცესის გაუჯობესებას IT აუდიტის შედეგად გამოვლენილ რისკებზე დაყრდნობით; • საინფორმაციო–ტექნოლოგიების სფეროში არსებული ტენდენციების, გამოწვევებისა და უკეთესი პრაქტიკის ანალიზსა და საჯარო უწყებებისთვის გაზიარებას. გასულ წელს ტექნოლოგიების სახელმწიფო აუდიტის აუდიტის სტრატეგიული სამსახურმა განვითარების შეიმუშავა გეგმა, საინფორმაციო რომელიც მოიცავს აღნიშნული აუდიტის განვითარების 6 სტრატეგიულ მიზანს და შესაბამის ამოცანებს. ამასთანავე, სამსახურში ჩამოყალიბდა საინფორმაციო ტექნოლოგიების აუდიტის 83 საკოორდინაციო ჯგუფი, რომელიც უზურნველყოფს როგორც აუდიტის ჩატარებას, ასევე, აუდიტის მეთოდოლოგიური ბაზის განვითარებას. 2014 წელს კი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გეგმავს საპილოტე IT აუდიტების ჩატარებას. 5.2. ადამიანური რესურსების მართვა (HR) სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის უმთავრეს ამოცანას წარმოადგენს საჯარო სექტორში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი აუდიტის ჩატარება. აღნიშნული ამოცანის განსახორციელებლად სამსახურისათვის მნიშვნელოვანი წინაპირობაა მაღალკვალიფიციური და პროფესიონალი კადრების მოზიდვა, შენარჩუნება და მათი განვითარების ხელშეწყობა. 2013 წლისათვის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში დასაქმებული იყო 249 თანამშრომელი (შტატგარეშე თანამშრომლების გარდა). სამსახურის მუშაობის გაუმჯობესებისა და აუდიტორულ და არააუდიტორულ შტატს შორის რაციონალური თანაფარდობის დაცვის ოპტიმიზაცია, რის მიზნით შედეგადაც გასულ წელს ორგანიზაციის განხორციელდა თანამშრომელთა სტრუქტურული 70%-ს შეადგენს პროფესიული შტატი, როგორებიც არიან აუდიტორები, ექსპერტები და ანალიტიკოსები, ხოლო 30%-ს შეაგდენს დამხმარე პერსონალი. ასაკობრივი განაწილება გენდერული განაწილების ცხრილი მამრობითი მდედრობითი 21-30 წელი 31-40 წელი 51-60 წელი 61-70 წელი 41-50 წელი 4% 11% 48% 13% 52% 39% 33% სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მნიშვნელოვან აქტივს წარმოადგენს პროფესიონალ თანამშრომელთა გამოცდილი გუნდი, რომელიც უზრუნველყოფს უწყვეტ და 84 ნაყოფიერ აუდიტორულ საქმიანობას. გარდა გამოცდილი თანამშრომლების შენარჩუნებისა, სამსახური ასევე ზრუნავს მაღალკვალიფიციური კადრების მოზიდვაზე. პროფესიონალი და მუშაობის მრავალწლიანი გამოცდილების მქონე თანამშრომლების დაფასებისა და შეუწყოს თითოეული თანამშრომლის კარიერულ განვითარებას, საკუთარი გამოვლენას. სწორედ წლიანი წახალისების ამ მიზნით, მიზნით, 2013 სამსახური მუდმივად როგორც ცდილობს პროფესიულ, ასევე შესაძლებლობებისა და წლის დაწინაურდა განმავლობაში ხელი პოტენციალის 15-20 გამოცდილების მქონე 14 თანამშრომელი, რომლებიც წლების განმავლობაში პროფესიონალურად ასრულებდნენ დაკისრებულ მოვალეობას და განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვით საჯარო აუდიტის განვითარებაში. ასევე, დაწინაურდნენ და მადლობის სიგელებით დაჯილდოვდნენ ის თანამშრომლები, რომლებიც მათზე დაკისრებულ მოვალეობებს გამორჩეულად ასრულებენ (24 თანამშრომელი დაწინაურდა, 48 - მადლობის სიგელით დაჯილდოვდა). კვალიფიკაციის ამაღლება და პროფესიული განვითარება პროფესიულ შტატში დასაქმებულ თანამშრომელთა 100%-ს აქვს უმაღლესი განათლება, მათ შორის მაგისტრი არის 54%, ხოლო დოქტორი - 5 %. ამასთანავე, სამსახურის თანამშრომლები აქტიურად არიან ჩართულები პროფესიული განვითარებისა და სხვადასხვა სასერტიფიკატო პროგრამაში. პროფესიული შტატის 71%-ს (125 თანამშრომელს) მიღებული აქვს სხვადასხვა მიმართულებებით პროფესიული სერტიფიკატები, მათ შორის აღსანიშნავია რომ საერთაშორისოდ სერტიფიკატები) აღიარებულ ფლობს 23 სერტიფიკატებს თანამშრომელი, ხოლო (ACCA, 41 ISSAI საერთაშორისო თანამშრომელი ჩართულია სერტიფიცირების პროცესში. 85 სას-ის თანამშრომელთა პროფესიული სერტიფიკატები სფეროების მიხედვით აუდიტორული სერტიფიკატები 3% 8% 12% 3% ACCA-ს (სერტიფიცირებულ ნაფიც ბუღალტერთა ასოციაციის) საერთაშორისო სერტიფიკატები ბუღალტრული სერტიფიკატები 32% 1% ISSAI–ს საერთაშორისო სერტიფიკატები 16% საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სერტიფიკატები საინფორმაციო სისტემების მართვასთან დაკავშირებული სერტიფიკატები სერტიფიკატები სამართლის სფეროში 25% სხვა უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო სტანდარტების (ISSAI) სერტიფიცირების პროგრამის ფარგლებში, 2013 წელს ფინანსური და ეფექტიანობის აუდიტის თემაზე სას-ის სამმა წარმომადგენელმა წარმატებით გაიარა 2-ეტაპიანი კურსი და დაჯილდოვდნენ უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო სტანდარტების (ISSAI) დიპლომებით. აღნიშნულ პროგრამაში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ერთი თანამშრომელი მაღალი შეფასების შედეგად შეირჩა მომდევნო სერტიფიცირების პროგრამის საერთაშორისო ტრენერად. თანამშრომელთა უწყვეტი პროფესიული განვითარებისა და მათი კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით, 2013 წელს სამსახურის თანამშრომლებმა მონაწილეობა მიიღეს ქვეყანაში და მის ფარგლებს გარეთ ჩატარებულ 27 ტრენინგ/სემინარში, 33 სამუშაო შეხვედრასა და 10 კონფერენციაში, რომლებიც ძირითადად აუდიტის, პროფესიული უნარ-ჩვევების, საჯარო მმართველობის, საზოგადოებასთან ურთიერთობის, სტრატეგიული დაგეგმვის, სამართლისა და ადამიანური რესურსების მართვის საკითხებს ეხებოდა. საჯარო მმართველობა 12 13 აუდიტი 79 სტრატეგიული დაგეგმვა 108 ადამიანური რესურსების მართვა სამართალი პროფესიული უნარ-ჩვევების განვითარება 5 3 3 საზოგადოებასთან ურთიერთობა 86 თანამშრომელთა საქმიანობის შეფასების სისტემა ეფექტიანი და ფუნქციონალური ადამიანური რესურსების მართვის სისტემის ჩამოყალიბებისა და ოპერაციული პროცესების გაუმჯობესების მიზნით სამსახურმა შეიმუშავა თანამშრომელთა საქმიანობის შეფასების სისტემის სახელმძღვანელოს სამუშაო ვერსია, რომლის მიზანია უზრუნველყოს წლის განმავლობაში თანამშრომელთა საქმიანობის შესახებ დროული და ამომწურავი ინფორმაციის შეგროვება, რის საფუძველზეც მოხდება აუდიტორთა საქმიანობის ობიექტური და სამართლიანი შეფასება. ამასთანავე, აღნიშნული დოკუმენტი ხელს შეუყწობს თანამშრომელთა მოტივაციის ზრდას, ძლიერი მხარეების გამოვლენას ადამიანური რესურსების შემდგომი ოპტიმალური განაწილებისათვის. სახელმძღვანელო მოიცავს როგორც მენეჯმენტის, ასევე თანამშრომელთა საქმიანობის ობიექტური შეფასების კრიტერიუმებს, რაც უზრუნველყოფს ინდივიდუალურ და ინსტიტუციურ დონეზე მიღწევების იდენტიფიცირებას და შემდგომ წახალისებას. 2013 და 2014 წლები იქნება თანამშრომელთა შეფასების სისტემის ფუნქციონირებისათვის საპილოტე. ამ პერიოდში მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე მოხდება თანამშრომელთა შეფასების კონკრეტული კრიტერიუმებისა და ფორმების დახვეწა. ამ პროცესით, ასევე, შესაძლებელი გახდება სისტემის ძირითადი სისუსტეების იდენტიფიცირება და შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება. 5.3. აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებისა და საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისი ხარისხის უზრუნველყოფის სისტემის გაძლიერება სახელმწიფო აუდიტის კონტროლდება ხარისხის უზრუნველყოფა მოიცავს სამსახურში უზრუნველყოფის სისტემის ხარისხის უზრუნველყოფის დეპარტამენტის მიმოხილვას, სხვადასხვა მიერ. სისტემა ხარისხის პროცედურებსა და ორგანიზაციულ პრაქტიკას, რომლებიც დადგენილია სამსახურის ხელმძღვანელობის უზრუნველსაყოფად დასაბუთებული რწმუნებით იმის შესახებ, აუდიტის ანგარიშები შეესაბამება თუ არა ფაქტობრივ გარემოებებსა და პროფესიულ სტანდარტებს. 2013 წლის განმავლობაში, ხარისხის უზუნველყოფის დეპარტამენტმა განახორციელა 18 აუდიტის ანგარიშისხარისხის მიმოხილვა, მათ შორის, 2 - ეფექტიანობის და 16 ფინანსური 87 და შესაბამისობის აუდიტის. აღსანიშნავია, რომ 2012 წელთან შედარებით გაუმჯობესდა აუდიტის საშუალოვადიანი დაგეგმვის პროცესი, აგრეთვე დაიხვეწა ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში აუდიტის მიზნებისა და კრიტერიუმების განსაზღვრის პროცედურები. თუმცა ხარისხის კონტროლის შემოწმებების შედეგად გამოვლინდა აუდიტის ის კონკრეტული სფეროებიც, რომლებიც საჭიროებს გაუმჯობესებას: − აუდიტორული საქმიანობის გრძელვადიანი და მოკლევადიანი დაგეგმვის პროცესი; − მომეტებული რისკების საფუძველზე აუდიტის მასშტაბის, ვადებისა და შესასწავლი საკითხების განსაზღვრის კრიტერიუმები და გამოყენებული აუდიტორული მრავალუწყებიანი სახელმწიფო მსჯელობების დასაბუთებულობა; − აუდიტორული არსებითობის გაანგარიშება დაწესებულებების აუდიტისას, ფინანსურ ანგარიშგებაში არსებითი უზუსტობების რისკების შეფასება; − აუდიტის ობიექტის საქმიანობის კანონშეუსაბამობისა და საქმიანობის არაეფექტიანად წარმართვის რისკების შეფასება; − აუდიტის ობიექტის პროცესების ეფექტიანობის კვლევა, შიდა კონტროლის გარემოს შესწავლა, მათ შორის, საინფორმაციო ტექნოლოგიური კონტროლის მექანიზმების (IT) რისკების შეფასება და ვალიდაცია; − საინფორმაციო ტექნოლოგიების სისტემის გარემოს შესწავლა; − კონტროლის მექანიზმების ტესტირება − აუდიტის დოკუმენტაციის სისტემატიზაციისა და მართვის ინსტრუმენტები; − აუდიტორული შემოწმების დროს შიდა აუდიტის საქმიანობის შედეგების შეფასება და მათ მიერ შესრულებულ სამუშაოზე დაყრდნობა; − დეტალური აუდიტორული გეგმისა და აუდიტის შემაჯამებელი მემორანდუმის მომზადება; − ძირითადი ანალიტიკური პროცედურების მოდელირება და მათი აუდიტორულ მტკიცებულებად გამოყენების დაშვება; − გამოვლენილი სახსრების აუდიტორული არაეფექტიანად სხვაობების, განკარგვის კანონშეუსაბამობებისა შედეგების შეფასება დასახელმწიფო დააუდიტორული ანგარიშგება; 88 − ინდეტიფიცირებულ სისტემურ და შიდა კონტროლის სხვა არსებით ნაკლოვანებებზე გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგი; − აუდიტორთა პროფესიული შეფასება და უწყვეტი პროფესიული განვითარების პროგრამა; − აუდიტზე პასუხისმგებელი მმართველი რგოლის აუდიტის პროცესში ჩართულობისა და მასზე ეფექტიანი ზედამხედველობის მექანიზმები. 5.4. მართვის სისტემები სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ინოვაციური და თანამედროვე აუდიტორული მიდგომებისა თუ ტექნიკების პრაქტიკაში დანერგვით, ხელს უწყობს ორგანიზაციული შესაძლებლობების გაძლიერებას. გასული წლის მანძილზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში საფუძველი ჩაეყარა არა ერთ ინოვაციურ პროექტს, რომლებიც მიზნად ისახავს აუდიტორული საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდას და არსებული რესურსებით მეტი სარგებლის მიღებას. 2013 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა განახორციელა შემდეგი პროექტები: 1. აუდიტის წლიური გეგმის შედგენის მეთოდოლოგია აუდიტის დაგეგმვის პროცესის სრულყოფის მიზნით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეიმუშავა აუდიტის წლიური გეგმის შედგენის მეთოდოლოგია, რომელიც აუმჯობესებს ორგანიზაციის აუდიტორული საქმიანობის პრიორიტეტებისა და ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრის პროცესს, აგრეთვე ხელს უწყობს აუდიტის ობიექტების მაქსიმალურად რეპრეზენტატულ შერჩევას. აღნიშნული გეგმის მიზანია სას–ის აუდიტორული საქმიანობა ორიენტირებული გახადოს საჯარო ფინანსების აქტუალურ საკითხებზე და ხელი შეუწყოს არსებული რესურსების სწორ განაწილებას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ შემუშავებული აუდიტის წლიური გეგმის შედგენის მეთოდოლოგია ეფუძნება წინასწარ განსაზღვრულ კრიტერიუმებს, რომელზე დაყრდნობითაც ხდება აუდიტის ობიექტების შერჩევა მომდევნო წლის აუდიტის გეგმაში. 89 2. აუდიტის შედეგების აღრიცხვა, კლასიფიცირება და ანგარიშგება აუდიტის შედეგების სისტემატიზებული აღრიცხვის, კლასიფიცირებისა და ანგარიშგებისათვის სამსახურმა შეიმუშავა აუდიტის ელექტრონული ბარათი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელი გახდება აუდიტის პერიოდში გამოვლენილი ნაკლოვანებების დახარისხება და მათთვის სპეციფიკური - ფინანსური და არაფინანსური კატეგორიების მინიჭება. აუდიტის ბარათის დანერგვით სამსახური უზრუნველყოფს ჩატარებული აუდიტების შედეგად მიღებული მონაცემების ანალიზს, როგორც ცალკეულ უწყებათა საქმიანობის სფეროების, ისე, აუდიტის მიმდინარეობის პერიოდისა და დროულობის მიმართულებით. ასევე, აუდიტის ბარათი დაეხმარება სამსახურს წლიური საქმიანობისა და ორგანიზაციული განვითარების მიმართულებების განსაზღვრის პროცესში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ შემუშავებული აუდიტის ბარათი წარმოადგენს პროგრამის სატესტო ვერსიას, რომლის პროგრამული დახვეწა და სრულყოფა გათვალისწინებულია სას–ის 2014-2017 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმით. 3. რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის სისტემა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გასულ წელს შეიმუშავა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის სისტემა, რომელიც მიზნად ისახავს: 1. რეკომენდაციების შესრულების პროცესში პარლამენტის როლის გაზრდას; 2. რეკომენდაციების ხარისხის ამაღლებას; 3. აუდიტის ობიექტების მხრიდან სას-ის მიერ გაცემულ რეკომენდაციებზე რეაგირების მაჩვენებლის გაუმჯობესებას; 4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ მოტანილი სარგებლის გაზრდას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა დაფუძნებულია ვებტექნოლოგიაზე, რომელშიც რეგისტრირებულია საქართველოს პარლამენტი და აუდიტის თითოეული ობიექტი. რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემის დიზაინი უზრუნველყოფს მომხმარებელთა ინტერაქტიული ფორმით კომუნიკაციას. აღნიშნული გულისხმობს აუდიტის ობიექტების მხრიდან სავალდებულო დოკუმენტების სისტემაში დამოუკიდებლად ატვირთვას და მათ მოდიფიცირებას. ამასთანავე, სისტემა საშუალებას აძლევს, როგორც პარლამენტს, ასევე, აუდიტის ობიექტებს მიიღონ სხვადასხვა სახის 90 ანალიტიკური ინფორმაცია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესახებ. აღნიშნული პროცესის სრულყოფის მიზნით, სამსახურმა შეიმუშავა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის სახელმძღვანელოს სამუშაო ვერსია, რომელიც მოიცავს რეკომენდაციების შემუშავებისა და შესრულების მონიტორინგის მეთოდოლოგიას, ელექტრონულ სისტემაში მუშაობის ინსტრუქციასა და რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის პროცესთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს. 6. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსები სახელმწიფო განმავლობაში აუდიტის განისაზღვრა სამსახურის 11,000 ბიუჯეტის ათასი ლარის ასიგნებები ოდენობით. 2013 წლის ფაქტობრივად გაწეულმა საკასო ხარჯმა შეადგინა 10,094.4 ათასი ლარი. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ასიგნება (11,000 ათასი ლარი) არაფინანსური აქტივების ზრდა 9% სახელმწიფო შრომის ანაზღაურება 50% ხარჯები 91% სხვა ხარჯები 41% აუდიტის სამსახურმა სამუშაო პროცესის პროდუქტიულობის ასამაღლებლად 2013 წლის განმავლობაში გასწია შემდეგი სახის კაპიტალური დანახარჯები: • სამსახურის ძირითადი საქმიანობის შეუფერხებლად განხორციელებისათვის, სამსახურმა შეისყიდა გაძლიერებული პარამეტრებისა და გარანტიის მქონე ახალი კომპიუტერული ტექნიკა; • IT ინფრასტრუქტურის განვითრებისა და ინფორმაციის დაცულობის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით საანგარიშო პერიოდში დასრულდა სასერვერო ოთახის აღჭურვა და პროგრამული უზრუნველყოფა; 91 • გასულ წელს განხორციელდა სასაწყობე მეურნეობისა და ბალანსზე რიცხული ქონების მართვის, აგრეთვე, შესყიდვების გეგმის კონტროლის უნივერსალური პროგრამის შესყიდვა. აღნიშნული პროგრამა საგრძნობლად გააუმჯობესებს შესყიდვების დაგეგმვასა და სამსახურის საკუთრებაში არსებული აქტივების მართვას. 92 დანართი 1. 2013 წელს ჩატარებული და დამტკიცებული აუდიტები ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების რეფორმის მართვა 1 2 3 4 5 ხარაგაულის მუნიციპალიტეტისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ-ს 2009-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი დმანისის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი 6 წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი 7 ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი 8 ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი 9 ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 10 ჭიათურის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 11 12 კასპის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის საფინანსო–ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშების ფინანსური აუდიტი 13 ქედის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 14 ქედის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 15 ხულოს მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 16 ხულოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერა 17 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის 2011–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 18 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის 2011 წლისა და 2012 წლის 9 თვის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 19 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის 2010–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 20 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 21 შპს "საქართველოს კვების კომპანიის" 2011-2012 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი * 22 სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის მიერ 2011-2012 წლებში გაწეული საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“) * 23 სსიპ სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის - „დელტას" 2011-2012 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“) * ინფრასტრუქტურული პროექტების მართვა 24 25 26 27 ქ.თბილისის მერიის მიერ გარე განათების პროგრამის ფარგლებში 2006-2010 წლებში გამოყენებული სახსრების შესაბამისობის აუდიტი ქ.თბილისის მერიის მიერ 2009-2011 წლებში ქალაქის გამწვანების ღონისძიებების პროგრამების ფარგლებში გაწეული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შპს „ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის“ 2010–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ქ.ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისათვის განხორციელებული 93 საქმიანობის, სახსრების მოპოვებისა და ხარჯვის მიზნობრიობისა და კანონიერების დასადგენად ჩატარებულ შეთანხმებულ პროცედურებზე შესაბამისობის აუდიტი 28 სსიპ „სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს“ 2011–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვა და მართვა 29 სენაკის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 30 დმანისის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 31 ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 32 საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 33 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 34 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულების ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამმართველოს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 35 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 36 სსიპ „აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო - აკრედიტაციის ცენტრის“ 2010– 2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი 37 სსიპ „საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს“ 2011 და 2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი* 38 ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის 2011–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი * 39 საქართველის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროში 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი საჯარო ფინანსების მართვის ხელშეწყობა 40 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 41 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 42 აღმოსავლეთ საქართველოში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სარეზერვო ფონდის 2011–2012 წლის ფინანსური აუდიტი ზემო აფხაზეთის საკითხებში მინისტრის აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 43 44 45 48 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 49 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 50 51 საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის 2011–2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი* საქართველოს სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი * 52 სსიპ „საქართველოს ეროვნული ბანკის“ 2009–2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი 46 47 94 სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა 53 54 55 56 57 58 59 60 61 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2011-2012 წლების „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი აბაშის მუნიციპალიტეტში 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2012 ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ა/რ სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი 62 სსიპ "სურსათის ეროვნული სააგენტოს" 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი * სოციალური პროექტების მართვა 63 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 64 ლენტეხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 65 წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 66 აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 67 ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის” ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 68 ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 69 წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 70 სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის“ სამედიცინო დაწესებულებათა ოპტიმიზაციის პროგრამა (01.09.04-01.01.07) სამედიცინო და სამინისტროს სისტემის დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამა (01.01.0701.01.10) (01/09/2004–01/01/2010 წლები) შესაბამისობის აუდიტი განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვა 71 72 73 74 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული განათლების, კულტურის, სპორტის და დასვენების ობიექტების რეაბილიტაციისა და განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი პროფესიული განათლება საქართველოში : მიმდინარე რეფორმები და გამოწვევები 2011–2012 95 წლების ეფექტიანობის აუდიტი 75 მეცნიერების მართვის ღონისძიებების 2011–2012 ეფექტიანობის აუდიტი* 76 სსიპ ,,მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრის”, სსიპ ,,ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის” და სსიპ ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდის ” მიერ განხორციელებული განათლების სისტემის გარდაქმნისა და განმტკიცების პროექტი-APL2 2008 2009 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი 77 ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა 78 79 80 81 82 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი* 83 საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი კულტურისა და სპორტის პროგრამების მხარდაჭერა 84 85 86 87 სსიპ „კ.გამსახურდიას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ 2011-2012 წლების ფინანსური აუდიტი * აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი სსიპ „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“ 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი შენიშვნა: *-ით აღნიშნული აუდიტის ანგარიშები დასრულდა 2013 წელს, თუმცა დამტკიცდა 2014 წელს. 96 დანართი 2. სამართალდამცავი ორგანოებისათვის გადაგზავნილი ანგარიშები N აუდიტის დასახელება თარიღი 1 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტის შუალედური ანგარიში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისათვის განხორციელებული საქმიანობისა და ხარჯვის აუდიტის ანგარიში მასალები დაცვის პოლიციის დეპარტამენტში მიმდინარე აუდიტის პროცესში აუდიტორთა ჯგუფის მიერ გამოვლენილი მნიშვნელოვანი კანონდარღვევების შესახებ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 04.03.2013 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული აივ ინფექცია/შიდსის სახელმწიფო პროგრამის 2008-2011 წლების პერიოდის ეფექტიანობის აუდიტის ანგარიში დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის 2010-2012 წლების პერიოდის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 19.06.2103 თვითმმართველი ქალაქის- ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული განათლების, კულტურის, სპორტის და დასვენების ობიექტების რეაბილიტაციისა და განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზარდობის საქმეთა პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში თვითმმართველი ქალაქ ქუთაისის მერიის საკუთრებაში არსებული ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გაცემის კანონიერება და მართლზომიერების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ქ.თბილისის მერიის გარე განათების პროგრამის ფარგლებში 2006-2010 წლებში გამოყენებული სახსრების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ქ.თბილისის მერიის მიერ 2009-2011 წლებში ქალაქის გამწვანების ღონისძიებების პროგრამების ფარგლებში გაწეული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში სენაკის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში დმანისის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 13.12.2013 წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 13.12.2013 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 10.04.2013 16.04.2013 29.05.2013 13.06.2013 19.06.2013 28.06.2013 04.07.2013 31.10.2013 06.11.2013 13.12.2013 13.12.2013 13.12.2013 13.12.2013 13.12.2013 13.12.2013 97 20 ქ.თბილისის მერიის მიერ საახალწლო დღესასწაულებთან დაკავშირებული ქალაქგაფორმების ღონისძიებებისათვის 2006-2010 წლებში ქ.თბილისის ბიუჯეტიდან გამოყოფილი სახსრების გამოყენების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 13.12.2013 21 ხულოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში კასპის მუნიციპალიტეტის 2010-2013 წლების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 19.12.2013 22 23 24 საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში შპს "ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში" 2010-2012 წლების პერიოდის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 27.12.2013 27.12.2013 31.12.2013 98

დანართი: სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ 2013 წელს პრიორიტეტულ მიმართულებებში განხორციელებული აუდიტორული საქმიანობის შედეგები წინამდებარე დოკუმენტში წარმოდგენილია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ 2013 წელს ჩატარებული აუდიტების შედეგები 10 პრიორიტეტული მიმართულების მიხედვით. გასულ წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 87 აუდიტი, მათ შორის 22 ფინანსური, 33 - შესაბამისობის, 25 - ფინანსური და შესაბამისობის, 4 - ეფექტიანობისა და 3 - ბიუჯეტის შესრულების აუდიტები. 1 სარჩევი თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერა ...............................................................................7 1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი .............................................7 2. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის 2011 წლისა და 2012 წლის 9 თვის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ...............................................................................................9 3. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ................................................................................................................................16 4. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი .................................................................................................................................................................20 5. შპს „საქართველოს კვების კომპანიის“ 2011-2012 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“)......................................................................................................................20 6. სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის მიერ 2011-2012 წლებში გაწეული საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო) ................................................................21 7. სსიპ სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის - „დელტას“ 2011-2013 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“) ...................................................21 ინფრასტრუქტურული პროექტების მართვა ......................................................................................................21 8. ქ.ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისათვის განხორციელებული საქმიანობის, სახსრების მოპოვებისა და ხარჯვის მიზნობრიობისა და კანონიერების დასადგენად ჩატარებულ შეთანხმებულ პროცედურებზე შესაბამისობის აუდიტი ......................................................21 9. ქ.თბილისის მერიის მიერ 2009-2011 წლებში ქალაქის გამწვანების ღონისძიებების პროგრამების ფარგლებში გაწეული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი .......................................................................25 10. ქ.თბილისის მერიის მიერ გარე განათების პროგრამის ფარგლებში 2006-2010 წლებში გამოყენებული სახსრების შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................27 11. შპს „ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნის“ 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................29 12. სსიპ „სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს“ 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................30 სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვა და მართვა ..........................................................35 13. ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ..........35 14. სსიპ „აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო - აკრედიტაციის ცენტრის“ 2010-2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი .......................................................................................................................41 15. სსიპ „საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს“ 2011 და 2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ...........................................................................................45 16. სენაკის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ..........................................................................................................54 2 17. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................56 18. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................59 19. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................64 20. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი .................................................................................................................................................................67 21. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულების ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამმართველოს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ...................................68 22. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი .................................................................................................................................69 23. საქართველის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი ............70 ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა .............................................................................................72 24. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი ............................................................................................72 25. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი .....78 26. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................81 27. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ..........................................................................................................84 28. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ..............................................................................................85 29. თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ......................................................................................................................................86 სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა .......................................................................................................................88 30. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .................................................88 31. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2011-2012 წლების „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .........................................................................90 32. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .................................................92 33. აბაშის მუნიციპალიტეტში 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .........................................................................94 34. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .................................................96 3 35. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი .................................................99 36. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი ...............................................100 37. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ..........................................................................................................................................101 38. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ........................................................................................................101 39. სსიპ „სურსათის ეროვნული სააგენტოს“ 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ...............................................................................................................................................................105 სოციალური პროექტების მართვა .......................................................................................................................106 40. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ................................................106 41. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი .................................................107 42. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი .................................................109 43. აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი............112 44. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ..........................113 45. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი .................................................114 46. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი .................................................115 47. სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის“ სამედიცინო დაწესებულებათა ოპტიმიზაციის პროგრამა (01.09.0401.01.07) სამედიცინო და სამინისტროს სისტემის დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამა (01.01.07-01.01.10) (01/09/2004-01/01/2010 წლები) შესაბამისობის აუდიტი..........................116 ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების რეფორმის მართვა ...........................................................117 48. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ-ს 2009-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ............................117 49. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი ...120 50. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................121 51. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ...............................................................................................................................................................122 52. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 123 4 53. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................125 54. აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ...............................................................................................................................................................126 55. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................128 56. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი129 57. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი .129 58. კასპის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლებისა და 6 თვის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ..........................................................................................................132 59. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი .134 60. ქედის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი .......................135 61. ქედის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ...........................................136 62. ხულოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................137 63. ხულოს მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ........................................141 განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვა ......................................................................................142 64. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2012 წლის ფინანასური აუდიტი 142 65. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ...............................................................................................................................145 66. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................145 67. თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული განათლების, კულტურის, სპორტის და დასვენების ობიექტების რეაბილიტაციისა და განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ...............................................................................150 68. პროფესიული განათლება საქართველოში : მიმდინარე რეფორმები და გამოწვევები 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი .....................................................................................................................151 69. მეცნიერების მართვის ღონისძიებების 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი ................153 70. სსიპ ,,მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრის”, სსიპ ,,ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის” და სსიპ ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდის” მიერ განხორციელებული განათლების სისტემის გარდაქმნისა და განმტკიცების პროექტი-APL2 2008-2009 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი .........................................................................................155 საჯარო ფინანსების მართვის ხელშეწყობა ........................................................................................................156 71. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ...............................................................................................................................................................156 72. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ...............................................................................................................................................................157 5 73. აღმოსავლეთ საქართველოში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ................................................................................159 74. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სარეზერვო ფონდის 2011-2012 წლების ფინანსური აუდიტი ..........................................................................................................................................160 75. ზემო აფხაზეთის საკითხებში მინისტრის აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ...........161 76. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................162 77. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................164 78. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ........................................................................................................166 79. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ...............................................................................................................................................................169 80. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ...............................................................................................................................................................170 81. საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................171 82. საქართველოს სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი ...............................................................................................................................................................173 83. სსიპ „საქართველოს ეროვნული ბანკის“ 2009-2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი .............175 კულტურისა და სპორტის პროგრამების მხარდაჭერა.....................................................................................176 84. სსიპ „კ.გამსახურდიას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ 2011-2012 წლების ფინანსური აუდიტი ..........................................................................................................................................176 85. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ........................................................................................................178 86. სსიპ „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ....................................................................................................................................180 87. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი .......................................................................................................................................181 6 თავდაცვისა და სამართალდამცავი სისტემის მხარდაჭერა 1. საქართველოს უსაფრთხოების შინაგან საქმეთა დეპარტამენტის სამინისტროს 2011-2012 კონსტიტუციური წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2012 წლის 1 იანვრიდან 30 ნოემბრამდე შრომის ანაზღაურების სახით ზედმეტად გაცემულია 16.4 ათასი ლარი, უკან დაბრუნებულია 12.3 ათასი ლარი. 2012 წლის 1 ოქტომბრისთვის დავალიანება შეადგენდა 4.1 ათას ლარს. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული დებიტორული დავალიანებები ბუღალტრულად არ არის აღიარებული და არ არის ასახული ფინანსურ ანგარიშებში, რითაც დარღვეულია კანონმდებლობის მოთხოვნა. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • დეპარტამენტის მიერ თანამშრომლებისთვის დაქირავებული საცხოვრებელი ბინების საიჯარო ქირის გადახდასთან დაკავშირებული ხარვეზი - დეპარტამენტის ცალკეული თანამშრომლებისთვის დაქირავებულ იქნა საცხოვრებელი ბინები, რომლის ხარჯები ანაზღაურდება დამსაქმებლის მიერ. აღნიშნული ხარჯების გაწევის დროს გათვალისწინებული არ არის კანონმდებლობის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც დამქირავებლის მიერ საიჯარო ქირის გადახდა განეკუთვნება ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს და იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით. საიჯარო ქირის მოქმედი წესით დაბეგვრის შემთხვევაში დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი იქნებოდა 80.9 ათას ლარი. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • დეპარტამენტის მიერ დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გასხვისებულია აქტივები საწყობში არ აღმოჩნდა ბალანსზე რიცხული სხვადასხვა დასახელების ძირითადი აქტივები და მცირეფასიანი ღირებულებით. საწყობის საგნები 178.5 მატერიალურად ათასი ლარის პასუხისმგებელი ჯამური პირის საბალანსო განმარტებით 7 აღნიშნული აქტივები გადაცემულია სხვადასხვა თანამშრომლებზე ისე, რომ არ მომხდარა გასავლის დოკუმენტების შედგენა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული - ხარვეზები დეპარტამენტის მიერ გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით გამარტივებული შესყიდვის გამოყენებისას უგულებელყოფილია კანონმდებლობის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც შესყიდვის ობიექტის მოცულობა არ უნდა აღემატებოდეს აღნიშნული მოტივით გამოწვეული პრობლემების მოსაგვარებლად საჭირო ოდენობას. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011 წლისა და 2012 წლის 11 თვის მონაცემებით, შტატგარეშე მომუშავეთა საშუალო წლიური შრომის ანაზღაურება შტატით გათვალისწინებული თანამშრომლების საშუალო წლიურ შრომის ანაზღაურებას აღემატება, რაც ეწინააღმდეგება მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებს. • საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები - პრემიის ქვემუხლით 2011 წლის განმავლობაში გაწეულია 3,859.7 ათასი ლარის საკასო ხარჯი, ხოლო 2012 წლის იანვრიდან სექტემბრის ჩათვლით 2,626.4 ათასი ლარის საკასო ხარჯი. 2011 წლის განმავლობაში დეპარტამენტის დირექტორის შრომის ანაზღაურების სახით დარიცხულმა თანხამ შეადგინა 104.2 ათასი ლარი, ხოლო მათ შორის პრემიის სახით, მინისტრის ბრძანებების საფუძველზე დაერიცხა 66.7 ათასი ლარი. ნოემბრის თვეში დირექტორის ერთჯერადად მიღებულმა პრემიამ შეადგინა 14.5 ათასი ლარი. ხოლო მოადგილეების 2011 წლის წლიური შრომის ანაზღაურება მერყეობს 65.8 ათასი ლარიდან 75.5 ათას ლარამდე (მათ შორის პრემია 29.3 ათასი ლარიდან 39.9 ათას ლარამდე). • შსს გენერალური ინსპექციის უფროსს 2012 წლის აგვისტოში პრემიის სახით დაერიცხა 18.75 ათასი ლარი. სულ სამი თვის განმავლობაში, ივლისიდან სექტემბრის ჩათვლით პრემიის სახით მიღებული აქვს 31.25 ათასი ლარი. კონსტიტუციური უსაფრთხოების დეპარტამენტის დირექტორს აგვისტოში ასევე პრემიის სახით მიღებული აქვს 18.75 ათასი ლარი. სულ ოთხი თვის განმავლობაში, ივლისიდან ოქტომბრის ჩათვლით პრემიის სახით მიღებული აქვს 39.5 ათასი ლარი ლარი. ბრძანებებში ზოგჯერ მითითებულია 8 ზოგადად „სამსახურებრივი მოვალეობის კეთილსინდისიერი შესრულებისთვის“, თუმცა უცნობია თუ რა კონკრეტული დამსახურებებისთვის გამოიყენებოდა წახალისების ზემოაღნიშნული ფორმა. 2. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის 2011 წლისა და 2012 წლის 9 თვის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • შესყიდვის განხორციელების საჭიროების დაუსაბუთებლობა და საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნების დარღვევით ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები - 2011 წელს „UAB Lukrecijos reklama“-სთან გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით სარეკლამო მომსახურებაზე დაიდო ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით 48.0 ათასი ევრო, რომლის განხორციელების საჭიროების შესახებ შესყიდვების სამსახურმა ვერ წარადგინა დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამ კომპანიისათვის მიღება-ჩაბარების აქტის გარეშე გადახდილია 106.3 ათასი ლარი. გარდა ამისა, საბუღალტრო სამსახურის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების მიზნით შეღავათის მისაღებად ფინანსთა სამინისტროსადმი წარდგენილი დოკუმენტები, მაგრამ არარეზიდენტი საწარმოს მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი მოგების გადასახადით დაბეგრილი არ არის. ამ კუთხით გადასახდელმა თანხამ შეადგინა 11.8 ათასი ლარი. ასევე უკუდაბეგვრის წესით დღგ-თი არ არის დაბეგრილი საწარმოს მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეული მომსახურება. გადასახდელმა თანხამ შეადგინა 21.3 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შესყიდვის განხორციელების საჭიროების დაუსაბუთებლობა და ზედმეტად გადახდილი სახსრები - პლანშეტური სამინისტრომ გადაუდებელი კომპიუტერის შესაძენად აუცილებლობის გამარტივებული მოტივით შესყიდვის 5.0 ცალი გზით შპს „ალგორითმთან“ გააფორმა ხელშეკრულება, ღირებულებით - 2,775.0 ათასი ლარი. წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ არის დასაბუთებული შესყიდვის გადაუდებელი აუცილებლობის არსებობა. შპს „ალგორითმის“ მიერ წარმოდგენილი შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტების მიხედვით ზემოხსენებული პლანშეტური 9 კომპიუტერების ერთეულის თვითღირებულებამ შეადგინა დაახლოებით 363 ლარი, მაშინ როდესაც სამინისტროს მიჰყიდა 470 ლარად, დღგ-ს გარეშე. ამრიგად, ფასნამატმა თითოეულ კომპიუტერზე შეადგინა დაახლოებით 0.107 ათასი ლარი, სულ 5.0 ათას ცალზე კი დაახლოებით 535.0 ათასი ლარი. • ანალოგიური პლანშეტური კომპიუტერების (2000 ცალი) შესაძენად სამინისტრომ 2012 წლის 26 იანვარს გამოაცხადა ტენდერი, რომელშიც გამარჯვებულად გამოცხადდა იგივე შპს „ალგორითმი“, რომელიც იყო ერთადერთი პრეტენდენტი. მასთან, 2012 წლის 6 მარტს გაფორმდა ხელშეკრულება, ხელშეკრულების ღირებულებით ფარგლებში - 1,110.0 განხორციელებული ათასი ლარი. აღნიშნული მიწოდებისას ფასნამატმა თვითღირებულებაზე შეადგინა დაახლოებით 214.0 ათასი ლარი. • სამინისტროსა და შპს „ალგორითმს“ შორის ტენდერში გამარჯვების საფუძველზე (სადაც, ერთადერთი მონაწილე კვლავ შპს „ალგორითმი“ იყო) 2011 წლის 4 ივლისს გაფორმებულია ხელშეკრულება (არქივის კარადების შეძენა-მონტაჟის შესყიდვაზე) სახელშეკრულებო ღირებულებით - 178.0 ათასი ლარი. როგორც წარმოდგენილი შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტებით გაირკვა, შპს „ალგორითმის“ მიერ იტალიიდან იმპორტირებული საარქივე კარადების თვითღირებულებამ (ტრანსპორტირების ღირებულების ჩათვლით) შეადგინა დაახლოებით 79.4 ათასი ლარი, თუმცა სამინისტროს მიერ გადახდილი ფასი დღგ-ს გარეშე შეადგენს 146.6 ათას ლარს. ფასნამატი თვითღირებულებაზე არაგონივრულია. • შპს „ზიმოს“ მიერ დაზუსტებულ ხარჯთაღიცხვაში მითითებულ იქნა ნაკლები მასალა, ვიდრე მის პირველ ვარიანტში. მიუხედავად ამისა, არ მოხდა თანხის კორექტირება, რამაც გამოიწვია ერთეულზე ფასის მნიშვნელოვანი ზრდა. ამას გარდა, რეალურად გამოყენებული და საბოლოო ხარჯთაღრიცხვაში მითითებული მასალები არ ემთხვევა ერთამანეთს. • 2011 წლის 26 ოქტომბერს სამინისტრომ, მცხეთა-მთიანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ადმინისტრაციული შენობის სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, გაიმარჯვა გამოაცხადა ელექტრონული ტენდერი, სადაც ოთხ მონაწილეს შორის შპს „ბლოკ-ჯორჯიამ“, თუმცა გამარჯვებულ პრეტენდენტს, ხარჯთაღრიცხვაში არ ჰქონდა შეტანილი მნიშვნელოვანი სამუშაოები, რის გამოც შპს „ბლოკ-ჯორჯია“ ექვემდებარებოდა დისკვალიფიკაციას, რაც სამინისტროს სატენდერო 10 კომისიის მიერ არ განხორციელებულა და ამ საწარმოს უკანონოდ მიენიჭა ტენდერში გამარჯვებულის სტატუსი. • რადარების შესყიდვის მიზნით გამართულ ტენდერში შპს „მეჯიქ კომპანიმ“ გაიმარჯვა, რომელიც ერთადერთი პრეტენდენტი იყო. აუდიტის შედეგად დგინდება, რომ „მეჯიქ კომპანის“ მიერ ფასნამატის სახით მიღებულია დაახლოებით 551.8 ათას ლარი (ერთ კომპლექტზე გადაანგარიშებით თვითღირებულება შეადგენს 11.4 ათას ლარს, ხოლო ფასნამატი ერთ კომპლექტზე - 5.3 ათას ლარს), რომელიც არაგონივრულია. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • ონის პოლიციის შენობის მშენებლობაზე შესრულებულ სამუშაოთა მიღება - ჩაბარების აქტის მიხედვით შპს „ერ-თი-ჯიმ“ განახორციელა მოპირკეთება, რისთვისაც გამოიყენება ე.ფ „ნიჩბისის ქვა“, რომლის თვითღირებულება გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე ხარჯთაღრიცხვაში იყო მითითებული. გაწეული საქიანობისათვის შპს-მ 40.0 ათასი ლარით მეტი თანხა მიიღო, ვიდრე ეკუთვნოდა. • ხარაგაულის პოლიციის ადმინისტრაციული შენობისა სამშებლო სამუშაოების საპროექტო ხარჯთაღრიცხვა, რომელიც შედგენილია შპს „მშენექსპერტის“ მიერ, შეიცავს გარკვეულ ხარვეზებს, რომელიც გამოიხატება გამოსაყენებელი მასალის ფასის განსაზღვრაში. შესაბამისად, დარიცხვების გათვალისწინებით ხარჯების გაზრდილია მინიმუმ 21.0 ათასი ლარით. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • აუდიტის პერიოდში სამინისტროს ბალანსზე ირიცხება დებიტორული დავალიანება, რომლიდანაც 4 მილიონ ლარზე მეტი აქტივის არსებობა საეჭვოა და დასაზუსტებელია მისი რეალური ოდენობა. • სამინისტრო ძველი ავტოპარკის განახლებისას არ გამართულა აუქციონი ძველი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რეალიზაციის მიზნით, რაც პრაქტიკულად გამორიცხავს კონკურენციას. ჩასანაცვლებელი ა/მ-ების ნარჩენი საბალანსო ღირებულება აჭარბებს აუდიტორის მიერ შეფასებულს, ამიტომ ჩანაცვლების შესახებ გაფორმებული თითქმის ყველა ხელშეკრულება ამ თვალსაზრისით, სამინისტროსათვის წამგებიანი იყო. მაგალითად: 2011 წლის პირველ კვარტალში მიღებულია „შკოდა ოქტავიას“ მარკის 10 ერთეული ა/მ, საერთო ღირებულებით 352.4 ათასი ლარი, მაშინ როდესაც 11 სამინისტროსაგან მომწოდებულს სანაცვლოდ გადაცემული აქვს სხვადასხვა მარკის 150 ერთეული ა/მ, ნარჩენი საბალანსო ღირებულებით ჯამში - 796.3 ათასი ლარი, რომლებიც აუდიტორის მიერ ასევე 352.4 ათას ლარად არის შეფასებული. შედეგად, სამინისტრომ 150 ერთეული ა/მ, საბალანსო ღირებულებასთან შედარებით 443.9 ათასი ლარით ნაკლებ ფასად გადასცა კერძო საწარმოს. სულ 2011-2012 წლებში განხორციელებული მსგავსი ოპერაციების შედეგად სამინისტრომ მის ბალანსზე რიცხული 817 ერთეული ა/მ, რომელთა ნარჩენი საბალანსო ღირებულება ჯამში - 5,520.6 ათასი ლარი იყო, მხოლოდ 2,598.5 ათას ლარად გადასცა ჩამნაცვლებელ კერძო საწარმოებს. შედეგად, ამ საწარმოებიდან მიღებულ იქნა მხოლოდ 68 ერთეული ა/მ, საერთო ღირებულებით 3,212.2 ათასი ლარი, რისთვისაც სამინისტროს ასიგნებებიდან დამატებით 776.4 ათასი ლარის გადახდა გახდა საჭირო. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • აუდიტის პერიოდში სამინისტრო ცალკეული თანამშრომლებისთვის ახორციელებდა საცხოვრებელი ბინების დაქირავებას, რაზედაც გაწეულია ჯამში 264.2 ათასი ლარის საკასო ხარჯი. აღნიშნული ხარჯების გაწევის დროს გათვალისწინებული დარღვეულია კანონმდებლობის მოთხოვნა და საიჯარო ქირა არ არის დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. • სამინისტროსთვის გამოყოფილი ასიგნებების ხარჯვის შეუსაბამობა სახელმწიფო ბიუჯეტების შესახებ საქართველოს კანონებით შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის განსაზღვრული პრიორიტეტებთან - თანამშრომელთა ბინით უზრუნველყოფის მოტივით მშენებლობისათვის სამინისტროს საბიუჯეტო ასიგნებებიდან სულ გაწეულია 8,185.6 ათასი ლარის საკასო ხარჯი და კერძო საკუთრებაშია გადაცემული სახელმწიფოს კუთვნილი, 408.7 ათასი ლარის ღირებულების არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთები. თუმცა, 2011-2012 წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის განსაზღვრული პრიორიტეტებით, თანამშრომელთათვის საცხოვრებელი ბინების მშენებლობა გათვალისწინებული არ ყოფილა. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს ცენტრალური აპარატისათვის იგეგმებოდა საჭიროზე მეტი ასიგნებები, შედეგად, ცენტრალური აპარატის ასიგნებები 2011 წელს 36,055.3 ათასი ლარით, ანუ 21%12 ით შემცირდა და 135,733.7 ათასი ლარი შეადგინა. აღნიშნული 36,055.3 ათასი ლარიდან 16,551.8 ათასი ლარის კლება შრომის ანაზღაურების მუხლზე მოდის. მსგავსი სიტუაციაა 2012 წლისთვისაც. კერძოდ, ამ მუხლით დაგეგმილი - 36,880.8 ათასი ლარი გადანაწილებების შედეგად 20,465.2 ათას ლარამდე, ანუ 41.8%-ით შემცირდა. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • შპს „ზიმოს“ მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების შესწავლით დადგინდა, რომ ზოგიერთი სახის სამუშაო უფრო ძვირადაა შეტანილი მიღება-ჩაბარების აქტში, ვიდრე ხელშეკრულებით იყო განსაზღვრული, რამაც გამოიწვია საბიუჯეტო სახსრების დამატებით გახარჯვა. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • ქ. თბილისში ვაშლიჯვრისა და ნუცუბიძის ქუჩის დამაკავშირებელი გზის მიმდებარე ტერიტორიაზე მშენებარე კრიზისების მართვის ერთიანი ცენტრის ლითონის ანძისა და ლითონის კონსტრუქციების სამონტაჟო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით ჩატარებულ ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულ შპს „კონსტრუქციასთან“ 2011 წლის 14 მარტს გაფორმდა ხელშეკრულება, სადაც გაუშიფრავი მასალების ღირებულება დღგ-ს ჩათვლით შეადგენს 73.1 ათას ლარს. • წარმომადგენლობითი ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილია გახარჯული ხალხმრავალი ბანკეტების ორგანიზებაზე, რაც მოქმედი კანონმდებლობით რეგლამენტირებული არ არის. 2012 წლის 18 სექტემბერს შპს „ბერმუხა ბი ემ ჯი“-სთან დაიდო ხელშეკრულება, ღირებულებით - 25.0 ათასი ლარი. საბუღალტრო სამსახურში წარმოდგენილია ვახშამთან დაკავშირებული მიღება-ჩაბარების აქტი და შესაბამისი მოხსენებითი ბარათი, სადაც მხოლოდ ისაა დაფიქსირებული, რომ შპს „ბერმუხა ბი ემ ჯი“-მ ჩააბარა ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურება, ღირებულებით 24.3 ათასი ლარი. თუმცა, არ არსებობს დეტალური ინფორმაცია გაწეულ ხარჯებთან დაკავშირებით. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • შინაგან საქმეთა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მიერ საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა - სასაწყობო მეურნეობის ანალიზით დადგინდა, რომ 10 13 თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში, გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით შესყიდული სათადარიგო ნაწილების დაახლოებით 18%-ია გამოყენებული და 911.5 ათასი ლარის ღირებულების მარაგები გამოუყენებლად ინახება საწყობებში. • შესყიდვის დროს ვერ მოხდა გახარჯული რესურსების მიზნობრიობის აუცილებლობის დასაბუთება - 2012 წელს განხორციელებული გამამართლებელი არგუმენტის გარეშე, შესყიდვის აუცილებლობის შპს „თბილავიამშენისგან“ შესყიდულ იქნა მოოქროვილი და მოვერცხლილი სასაჩუქრე მაჯის საათები საერთო ღირებულებით 206.6 ათასი ლარი. აღსანიშნავია, რომ შესყიდვა დაგეგმილი არ ყოფილა და მხოლოდ 13 აგვისტოს იქნა შეტანილი აღნიშნული ცვლილება შესყიდვების გეგმაში, მაშინ როდესაც ხელშეკრულება გაფორმდა 14 აგვისტოს 2013 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით შესყიდული საქონლის 96% ისევ გამოუყენებელია და საწყობში ინახება. • შესყიდვის განხორციელების მიზანშეწონილობის დასაბუთების გარეშე 2011 წლის 27 აპრილს გამოცხადდა ტენდერი სადროშეების შესყიდვაზე (40 ცალი - 9 მეტრიანი და 20 ცალი - 6 მეტრიანი), სადაც ბაზრის გამოკვლევის გარეშე შესყიდვის სავარაუდო ღირებულებად განისაზღვრა 106.0 ათასი ლარი. ტენდერში გაიმარჯვა ერთადერთმა მონაწილე შპს „ევროპლანტ ჯორჯიამ“, რომელის მიერ მიწოდებულ საქონელზე ფასნამატმა შეადგინა დაახლოებით 111%-ი (46.4 ათასი ლარი). აღსანიშნავია, რომ სადროშეებიდან ორი წლის მანძილზე მხოლოდ 2 ცალია გამოყენებული. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტრომ, ქ. ბათუმში 2011 წლის 6 მაისის აღლუმთან დაკავშირებით გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით შპს „ანი&CO”-სთან, 2011 წლის 29 აპრილს გააფორმა ხელშეკრულება. საეჭვოა აუცილებლობის მოტივით შესყიდვის განხორციელება, რადგან 6 მაისის დღესასწაულთან დაკავშირებული აღლუმი და შესაბამისი სახელმწიფო შესყიდვები სამინისტროს შეეძლო წინასწარ დაეგეგმა. ზემოხსენებულ ხელშეკრულებას თან ერთვის არასრულყოფილი და დაუსაბუთებელი ხარჯთაღრიცხვა, რომლის მიხედვითაც სახელშეკრულებო ღირებულებამ შეადგინა 199.3 ათასი ლარი. აღნიშნული მომსახურების რეალური ღირებულების დადგენის მიზნით სამინისტროს საფინანსოსამეურნეო დეპარტამენტის 2013 წლის 18 მარტის შპს „ანი&CO”-სგან მოთხოვნილ იქნა გაწეული მომსახურების დეტალური ხარჯთაღრიცხვა და ხარჯების გაწევის 14 დამადასტურებელი დოკუმენტები თუმცა აღნიშნული დოკუმენტები არ იქნა წარმოდგენილი, რის გამოც საკითხის სრულყოფილად შესწავლა ვერ მოხერხდა. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • სამინისტროს მიერ არაფინანსური აქტივის შესაქმნელად საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა - 25 მარტს გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით შპს „ბრენდ ჰაუსთან“ გაფორმდა ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებდა პოლიციის საქმიანობის ამსახველი რეალურ ფაქტებზე დაფუძნებული დეტექტიური სერიალის „დეტექტივები 2“ გადაღებას. ხელშეკრულების ჯამური ღირებულება შეადგენდა 174.9 ათას ლარს, რომელიც ავანსის სახით 31 მარტს სრულად გადაერიცხა საწარმოს. გარდა ამისა, აღნიშნული სერიალის გადაღების დაფინანსებაში მონაწილეობდნენ სხვა კერძო სამართლის იურიდიული პირებიც და სსიპ. „დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი“. რომელსაც გადარიცხული აქვს 100.0 ათასი ლარი. აღნიშნულ სერიალზე საავტორო უფლება შპს „ბრენდ ჰაუსის“ საკუთრებაა, რაც ხელშეკრულებით არ იყო განსაზღვრული. შესაბამისად, სამინისტროს და მის დაქვემდებარებაში არსებული სსიპ-ის მიერ გაწეულია 300.0 ათას ლარზე მეტი საკასო ხარჯი არაფინანსური აქტივის შესაქმნელად, ისე, რომ ეს აქტივი კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრება გახდა. გარდა აღნიშნულისა, მინისტრის 2011 წლის 12 აპრილის #316 ბრძანებით სერიალის გადაღებების გაგრძელებისათვის სამმართველოს დაევალა, „კანონმდებლობის შესაბამისად“ შპს „ბრენდ ჰაუსი“ უზრუნველეყო „საჭირო 4.4 ათასი ლიტრი ბენზინის საწვავით, 5.6 ათასი ლიტრი დიზელის საწვავით, 5.0 ათასი ლარის მობილურ ტელეფონზე სასაუბრო ბარათებით და ფორმის ტანსაცმლით თანდართული დანართის შესაბამისად“. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • ცენტრალური აპარატის მიერ საბიუჯეტო რესურსების გამოყენების შედეგად ვერ მოხდა განსაზღვრული მიზნის მიღწევა - სამინისტროს საწყობებში გაუმართლებლად დიდი რაოდენობის და ღირებულების მატერიალური ფასეულობებია, რომელთა დიდი ნაწილი არ გამოიყენება თვეების და ზოგ შემთხვევაში წლების მანძილზეც. მაგალითად, შეძენილია 215.0 ათას ლარად ღირებული 4.3 ათასი ცალი მამაკაცის საგაზაფხულო საშემოდგომო ქურთუკი და მხოლოდ 32 ცალია გაცემული. 213.4 ათასი ლარის ღირებულების ქურთუკები უკვე წელიწადზე მეტია ინახება საწყობში. 15 საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხაშურის რაიონულ სამმართველოს ადმინისტრაციულ შენობაში გარდაცვლილი მოქალაქე სოლომონ ქიმერიძის ოჯახისათვის დარიცხულია 18.8 ათასი ლარის ფულადი დახმარება, რომელიც გაწეულია სხვა ხარჯების მუხლიდან. აღნიშნული მუხლი ითვალისწინებს სახელმწიფო ერთეულების მიზეზით ფიზიკური პირების დაღუპვის შემთხვევაში გადახდილ კომპენსაციებს, რომელიც შეიძლება იყოს სავალდებულო სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე ან ნებაყოფილობითი სასამართლოს გარეთ მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე. სამინისტროში დახმარების გაწევის შესახებ მინისტრის ბრძანების გარდა სხვა დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა სამინისტროს ასიგნებებიდან ამ ხარჯის გაწევის კანონიერებას, ვერ იქნა წარმოდგენილი. 3. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • დეპარტამენტის საწყობში ინვენტარიზაციის შედეგად 2013 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით გამოვლინდა დანაკლისი ჯამურად 104.2 ათასი ლარის ოდენობით და ზედმეტობა ჯამურად 49.0 ათასი ლარის ოდენობით. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის მიერ დებიტორული დავალიანებების არასათანადო კონტროლის შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები - დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა 2010, 2011 და 2012 წლებში შპს „ნიუ ენერჯის“ გაუწია დაცვის მომსახურება რომლის საფასურიც შესაბამისად იყო 241.3 ათასი, 682.6 ათასი და 812.0 ათასი ლარი. დებიტორული დავალიანების არსებობის მიუხედავად დეპარტამენტი აგრძელებდა შპს „ნიუ ენერჯისათვის“ მომსახურების გაწევას. სამსახურის განცხადების საფუძველზე, სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს ბრძანებით შპს „ნიუენერჯის“ დაეკისრა თანხის გადახდა. თუმცა 2012 წლის დეკემბრიდან შპს „ნიუენერჯი“ 16 გადასულია გადახდის უუნარობის (გაკოტრების) საქმის წარმოების რეჟიმში და თანხების ამოღების პერსპექტივა პრაქტიკულად აღარ არსებობს. შედეგად დეპარტამენტზე მიყენებულმა ზარალმა შეადგინა 1,736.0 ათასი ლარი. • დეპარტამენტის დაცვის ორგანიზაცია ახორციელებს სხვადასხვა სახის დაცვით მომსახურებებს, მათ შორის არაგაბარიტული და ზენორმატიული ტვირთების დაცვაგაცილებას ინფრასტრუქტურის და საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. დეპარტამენტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი აღნიშნული სახის მომსახურების საფასურის განმსაზღვრელი დამტკიცებული ტარიფები, თუმცა გასული წლების პრაქტიკის გათვალისწინებით განსაზღვრული აქვს დაუმტკიცებელი მომსახურების საფასურის ტარიფები. აღსანიშნავია, რომ ცალკეულ შემთხვევებში უგულებელყოფილია ზემოაღნიშნული პრაქტიკა და ხელშეკრულებები გაფორმებულია მომსახურების საფასურის განსაზღვრის სხვა წესის (რომელიც ასევე დამტკიცებული არ არის) გამოყენებით, კერძოდ ე.წ. „ხარჯების ფორმულის“ მიხედვით. აღნიშნული მეთოდი არასრულყოფილია, რადგან საფასურის განსაზღვრისას არ ხდება მნიშვნელოვანი მონაცემებისა და ხარჯების გათვალისწინება. შედეგად ე.წ. „სატარიფო სისტემის“ მიხედვით განსაზღვრული მომსახურების საფასური ბევრად აღემატება „ხარჯების ფორმულით“ განსაზღვრულ მომსახურების საფასურს. შედეგად გაურკვეველი მოტივით ცალკეულ ფირმებთან ე.წ. „ხარჯების ფორმულის“ საფუძველზე ხელშეკრულებების გაფორმების შედეგად დეპარტამენტის შემოსავლები მნიშვნელოვნად არის შემცირებული. მომსახურების საფასურის განსაზღვრისას ე. წ. „ხარჯების ფორმულის“ გამოყენების შედეგად 2010-2012 წლების განმავლობაში დეპარტამენტის შემოსავლები ჯამურად შემცირებულია დაახლოებით 2,071.0 ათასი ლარით. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • 2011 წლის 18 ნოემბერს დეპარტამენტმა ა(ა)იპ გორის მუნიციპალიტეტის თ. ბურჯანაძის სახელობის საფეხბურთო კლუბ „გორის დილასთან“ გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით მომსახურების გააფორმა ხელშეკრულება სარეკლამო სახელმწიფო შესყიდვაზე. 2011 წლის 20 დეკემბერს დეპარტამენტსა და იმავე ა(ა)იპ გორის საფეხბურთო კლუბ „გორის დილას“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება სპონსორობის შესახებ. გარდა ზემოაღნიშნული ხელშეკრულებებისა დეპარტამენტსა და ა(ა)იპ გორის 17 საფეხბურთო კლუბ „გორის დილას“ შორის წლის განმავლობაში გაფორმდა კიდევ სამი ხელშეკრულება სპონსორობასთან დაკავშირებით. ყველა ზემოაღნიშნული ხელშეკრულება გაფორმდა კანონდარღვევით (ელექტრონული ტენდერების გარეშე). სამივე ხელშეკრულების შინაარსი, პირობები და ვადები იდენტურია თავდაპირველი ხელშეკრულებისა. შესაბამისად, გაურკვეველია, თუ რა დამატებითი მომსახურების გაწევას ისახავდა მიზნად ამ ხელშეკრულებების გაფორმება. სულ წლის განმავლობაში დეპარტამენტის მიერ საფეხბურთო კლუბ „გორის დილას“ ანგარიშზე საკუთარი სახსრებიდან ეტაპობრივად გადარიცხულია ჯამურად 6,918.0 ათასი ლარი. დეპარტამენტის მიერ ვერ იქნა დასაბუთებული რეკლამაში აღნიშნული სახით ჩადებული ინვესტიციიდან მიღებული ფინანსური თუ სხვა სახის დადებითი შედეგი. გორის რაიონიდან მიღებული შემოსავლების ანალიზით (2010 წელი - 479.4 ათასი ლარი, 2011 წელი - 604.0 ათასი ლარი, 2012 წელი - 807.7 ათასი ლარი) დასტურდება, რომ გადახდილი ფასი არაადეკვატურია შესყიდული მომსახურების რეალურ ღირებულებასთან შედარებით. გარდა ზემოთ აღნიშნულისა, არ არის წარმოდგენილი წინასწარი ანგარიშსწორების შემთხვევაში კანონმდებლობით განსაზღვრული საბანკო გარანტიები. ავანსად გადარიცხვების შედეგად წარმოშობილი მოთხოვნების ჩამოწერა წარმოებდა ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით რომლებსაც არ ახლავს მტკიცებულებები თუ სად, როდის და რა სახის სარეკლამო მომსახურებები განხორციელდა. საფეხბურთო კლუბ „გორის დილას“ სპონსორობის გზით თითქმის 7 მლნ. ლარის „რეკლამაში ინვესტიციის“ შემდეგ დეპარტამენტის კლიენტების რაოდენობა გორის რაიონში მხოლოდ 38 ერთეულით გაიზარდა, რომლიდანაც მიღებულმა შემოსავლებმა 2012 წლის განმავლობაში შეადგინა მხოლოდ 69.6 ათასი ლარი. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ საფეხბურთო კლუბის დაფინანსების მიზანშეწონილობასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მიღება არ წარმოადგენს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის კომპეტენციას. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე დეპარტამენტის მიერ კანონდარღვევით გახარჯულია 6,918.0 ათასი ლარი. • 2010 წლის 21 დეკემბერს დეპარტამენტსა და შპს „ბრენდჰაუზს“ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება სატელევიზიო სერიალ „დეტექტივების“ სპონსორობის შესახებ ღირებულებით - 100.0 ათასი ლარი. ხელშეკრულება გაფორმებულია შესყიდვების მარეგულირებელი კანონმდებლობის დარღვევით, გამარტივებული ელექტრონული 18 ტენდერის გარეშე. ხელშეკრულებაში განმარტებულია ზოგადად მხოლოდ ის, რომ კომპანიისთვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ დეპარტამენტს მიენიჭება სპონსორის სტატუსი და დაკონკრეტებული არ არის თუ სად, როგორი ფორმით და რა დროის განმავლობაში განხორციელდებოდა რეკლამირება. ხელშეკრულების გაფორმებიდან მეორე დღესვე შპს „ბრენდჰაუზის“ მიერ წარმოდგენილი იქნა ანგარიშ-ფაქტურა, რომლის მიხედვითაც სარეკლამო მომსახურება გაწეულად ჩაითვალა და ორი დღის შემდეგ დეპარტამენტმა საკუთარი სახსრებიდან გადაუხადა 100.0 ათასი ლარი. დეპარტამენტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი მტკიცებულებები გაწეულ მომსახურებასთან დაკავშირებით და ვერ იქნა დასაბუთებული რეკლამაში აღნიშნული სახით ჩადებული ინვესტიციიდან მიღებული ფინანსური შედეგი. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე დეპარტამენტმა ფაქტობრივად განახორციელა კომპანიის დაფინანსება და არა სარეკლამო მომსახურების შესყიდვა, რის შედეგადაც კანონდარღვევით გახარჯა 100.0 ათასი ლარი. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ხარვეზები • დეპარტამენტმა სს „ლიბერთი ბანკთან“ გააუქმა ყველა ხელშეკრულება დაცვითი მომსახურების თაობაზე და კანონდარღვევით 32%-იანი ფასდაკლებით გააფორმა მომსახურების ახალი ხელშეკრულება. რის შედეგადაც, მისაღები შემოსავლები შემცირდა 2,276.0 ათასი ლარით. ხელშეკრულების საფუძველზე ბანკმა დეპარტამენტს წინასწარ ჩაურიცხა მომსახურების 5 წლის თანხა 4,963.0 ათასი ლარის ოდენობით. აღნიშნული შეთანხმება შინაარსობრივად წარმოადგენს გრძელვადიან სასესხო ხელშეკრულებას, რომელიც გაფორმდა კანონდარღვევით. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • დეპარტამენტის მიერ დაცვით-საგანგაშო სიგნალიზაციის და უნიფორმის შესაძენად ჩატარებული ტენდერების შემოწმებით გაირკვა, რომ სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტებზე არაადეკვატური ქულების მინიჭებით, ასევე შეფასების კრიტერიუმების კანონდარღვევით შეცვლის შედეგად იმარჯვებდნენ უფრო მაღალი ფასის წარმომდგენი პრეტენდენტები (ძირითადად შპს „ალპა“, შპს „ნეოტექი“, შპს „სატახა“). დეპარტამენტი გაუკვეველი მიზეზების გამო ავტომანქანების შესყიდვას აწარმოებდა არაიმპორტიორი შუამავლის შპს „ქარ რეთ ენდ თრეიდინგ კომპანის“ 19 საშუალებით, რომელიც ადგილობრივ ბაზარზე შპს „ტოიოტა ცენტრისგან“ და სხვა კომპანიებისგან ყიდულობდა და შემდეგ გაზრდილი ფასებით დაცვის პოლიციის დეპარტამენტზე. სახელმწიფო ყიდდა ავტომანქანებს შესყიდვების კანონდარღვევით განხორცილების შედეგად დეპარტამენზე მიყენებულმა ზარალმა შეადგინა ჯამურად 626.0 ათასი ლარი. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • მივლინებების შემოწმების შედეგად გაჩნდა გონივრული ეჭვი, რომ აუდიტის პერიოდში ქვეყნის გარეთ დეპარტამენტის სხვადასხვა ხელმძღვანელი პირები მიემგზავრებოდნენ საფეხბურთო და საკალათბურთო მატჩებზე დასასწრებად; ასევე სხვა არასამსახურებრივი მიზნით. მაგალითად, 2011 წლის 8-დან 12 სექტემბრამდე ხელმძღვანელი პირები იმყოფებოდნენ ქ.ვილნიუსში, სადაც იმართებოდა კალათბურთში საქართველოს ნაკრების მონაწილეობით მატჩები ევროპის ჩემპიონატზე. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • 2012 წლის გაზაფხულზე დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა დააფუძნა შპს „გორის სასათბურე მეურნეობა“, რისთვისაც გახარჯა 3.299 ათასი ლარი. აღნიშნული შპს დაფუძნებიდან 3 თვის შემდეგ გაურკვეველი მიზეზით, კანონდარღვევით გასხვისდა, არასაბაზრო ფასით და გადავადებული გადახდის წესით. 4. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი • უპირობო დასკვნა. 5. შპს „საქართველოს კვების კომპანიის“ 2011-2012 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“) • უარი აუდიტორული მოსაზრების გაცემაზე 20 6. სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის მიერ 2011-2012 წლებში გაწეული საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო) 7. სსიპ სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის - „დელტას“ 2011-2013 წლებისა და 2013 წლის 6 თვის შესაბამისობის აუდიტი (გრიფით „საიდუმლო“) ინფრასტრუქტურული პროექტების მართვა 8. ქ.ქუთაისში საქართველოს განხორციელებული პარლამენტის საქმიანობის, სასახლის სახსრების მშენებლობისათვის მოპოვებისა და ხარჯვის მიზნობრიობისა და კანონიერების დასადგენად ჩატარებულ შეთანხმებულ პროცედურებზე შესაბამისობის აუდიტი აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • ბიუჯეტის გვერდის ავლით სასოფლო და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების საბაზრო ღირებულებაზე ნაკლებ ფასად პრივატიზაცია. ქუთაისში, მდებარე 2,751მ2 არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა შეფასდა 115.5 ათასი ლარის ღირებულებით, ხოლო გასაყიდი ფასი კი განისაზღვრა 60.0 ათასი ლარის ოდენობით, ანუ 55.5 ათასი ლარით ნაკლებად. • ხობის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე 10 ერთეული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 790.0 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 336.5 ათას ლარს, ანუ 453.5 ათასი ლარით ნაკლებს. • ქ. თბილისში, დოლიძისა და ბალანჩივაძის ქუჩებს შორის მდებარე 1,088 მ2 არასასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობების საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 868 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 236.0 ათას ლარს, ანუ 632.0 ათასი ლარით ნაკლებს. • თბილისში, აკურას ქ. №8-ში მდებარე 7,604 მ2 არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობების საბაზრო ღირებულება 21 შეადგენდა 4,657 ათას ლარს, გასაყიდი ფასი კი - 2,929.5 ათას ლარს,ანუ 1,727.5 ათასი ლარით ნაკლებს. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • აქციების ნომინალურ ფასზე ნაკლები ღირებულებით გაყიდვა - 2011 წლის 10 ნოემბერს, შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“, სს „აკადემიკოს ოთარ ღუდუშაურის სახელობის ეროვნული სამედიცინო ცენტრის“ 1 ლარი ნომინალური ღირებულების მქონე 30,296,304 ცალი აქცია შპს „ჯორჯიან მედს“ 6,670.0 ათას ლარად მიჰყიდა, ანუ ნომინალ ღირებულებაზე 23,626.3 ათასი ლარით ნაკლებად. • ბიუჯეტის გვერდის ავლით აქტივის ღირებულების არარეალური შეფასებით რეალიზაცია. შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიუროს“ მიერ რეალიზებულია სს „თბილისის ექსპერიმენტული სამშობიარო სახლის“ აქციათა 100%. წილის საბაზრო ღირებულება დამოუკიდებელი აუდიტორული დასკვნით განისაზღვრა 788.0 ათასი ლარით, თუმცა ფასი არაზუსტადაა განსაზღვრული. ვინაიდან, აუდიტორს არ გაუთვალისწინებია, რომ აქტივები გამოსახული იყო აშშ დოლარში, ხოლო ვალდებლებები ქართულ ლარში და შესაბამისად მოახდინა პირდაპირ გამოკლება. საწყისი ღირებულების სწორად განსაზღვრის შემთხვევაში, აღნიშნული ქონების საწყისი ფასი ნაცვლად 850 ათასი ლარისა იქნებოდა 869.9 ათასი ლარი, ანუ გაყიდულია 19.9 ათასი ლარით ნაკლებად. • შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“ გაყიდა სოფ. მარტყოფში მდებარე 40,040 მ2 არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები. აღნიშნული ქონების გასაყიდი ფასი განისაზღვრა 123.0 ათასი ლარით დღგ-ს გარეშე, თუმცა გაიყიდა 123.0 ათას ლარად დღგ-ს ჩათვლით ანუ 27.0 ათასი ლარით ნაკლებად. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • აუდიტორის მიერ შეფასებული ქონების დაუდგენელი რეალური ღირებულება(აუდიტორის მიერ გაყიდვის დროს შეფასებული ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად ნაკლებია იმავე ქონების კაპიტალში შეტანის დროს შეფასებულ ღირებულებაზე). შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიურომ“ 3,400.0 ათას ლარად გაყიდა შპს „ანაკლია დეველოპმენტში“ 5%-იანი წილი. 2012 წლის 9 თებერვლის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, ბიუროს კაპიტალში შეტანილი შპს „ანაკლია 22 დეველოპმენტის“ 5%-იანი წილის ნომინალური ღირებულება შეადგენდა 7.6 ათას ლარს, ხოლო 2012 წლის 13 თებერვლის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, იმავე ქონების გასაყიდი ფასი განისაზღვრა 3,200.0 ათასი ლარის ოდენობით, თუმცა აუდიტორის შეფასება არ ეყრდნობა რაიმე გონივრულ და დასაბუთებულ გათვლებს. • ანალოგიურად, თბილისში ფალიაშვილის ქ. №87-ში მდებარე 1,520 მ2 მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე 4,676 მ2არასაცხოვრებელი ფართი, 2010 წლის 5 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნით შეფასებული და ბიუროს კაპიტალში შეტანილ იქნა 600.0 ათასი ლარის ღირებულებით, ხოლო იგივე ქონება 2011 წლის 30 ივნისს შეფასდა 1,946.0 ათას ლარად. აუდიტორულ დასკვნებში არ არის მითითებული ფასთა შორის მნიშვნელოვანი სხვაობის მიზეზები. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • საპროექტო მომსახურების შესყიდვისას მიღება-ჩაბარების აქტის გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი - ქ. ქუთაისში ახალი პარლამენტის შენობის მშენებლობისას, საინჟინრო და საპროექტო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, ქუთაისის მერიის მიერ, ერთ პირთან მოლაპარაკების საშუალებით გაფორმებულია CMD DOMINGO Y LAZARO INGENIEROS, S.I-სთან და 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, არ შედგენილა მიღება- ჩაბარების აქტი, თუმცა საპროექტო სამუშაოებზე ანაზღაურებულია 6,130.7 ათასი ლარი. • ქ.ქუთაისის მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახურის მიერ, საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობაზე ინსპექტირება განხორციელდა მხოლოდ ნაწილობრივ, რითაც არ იქნა შესრულებული ქუთაისის მერის ბრძანებით გათვალისწინებული მოთხოვნა - აუდიტის მომენტისთვის ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობისთვის სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნებით შესრულებული იყო 189.3 ათასი ლარის სამუშაო, ხოლო ქ. ქუთაისის მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახურის მიერ ინსპექტირების აქტი გაფორმებულია მხოლოდ - 96,356.6 ათასი ლარის სამუშაოზე, ანუ 92,940.4 ათასი ლარით ნაკლებზე. • სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „კავკასუს როუდ პროჯექტთან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებაში და მასში შეტანილ ცვლილებებში განსაზღვრული ღირებულებები არ ემყარება დასაბუთებულ გათვლებს - შპს „სახელმწიფო 23 მომსახურების ბიუროსა“ და შპს „კავკასუს როუდ პროჯექტს“ შორის საქართველოს პარლამენტის აპარატის შენობის მშენებლობაზე გაფორმებული ხელშეკრულების საორიენტაციო ჯამური ღირებულება შეადგენდა 37 მილიონ ლარს. მხარეებს შორის დანართი-შეთანხმება გაფორმებულია ორჯერ და საბოლოო დანართი-შეთანხმებით, ხელშეკრულების საორიენტაციო ჯამურ ღირებულებად განისაზღვრა 38 მილიონი ლარი. • „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციული შენობის მშენებლობა ნაკლებად არის შეფასებული „კავკასუს როუდ პროჯექტისა“ და „მენო ინტერნეიშენელის“ მიერ გაწეულ ხარჯებთან შედარებით: ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის ადმინისტრაციული შენობის მშენებლობაზე, შპს „კავკასუს როუდ პროჯექტის“ მიერ წარმოდგენილი ფორმა №2-ების ჯამური თანხა შეადგენს 37,614.1 ათას ლარს, ხოლო სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის მოცულობა შეადგენს 37,461.8 დასკვნებით ათას ლარს. დადასტურებული სამუშაოს ექსპერტიზის დასკვნების შედეგად შემცირებული თანხა წარმოადგენს 152.3 ათას ლარს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობაზე, შპს „მენო ინტერნეიშენელის“ მიერ წარმოდგენილი ფორმა №2-ების ჯამური თანხა შეადგენს 237,210.5 ათას ლარს, ხოლო სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ექსპერტიზის დასკვნებით დადასტურებული სამუშაოს მოცულობა შეადგენს 189.3 ათას ლარს. ექსპერტიზის დასკვნების შედეგად შემცირებული თანხა წარმოადგენს 47,913.5 ათას ლარს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • მშენებლობის საპროექტო და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაციის არარსებობის გამო ვერ დგინდება სამშენებლო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების მიზნობრიობა და შედგენილი ხარჯთაღრიცხვის სისწორე - პროცედურების შესრულებისას, 24 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისათვის ქ. ქუთაისის მერიისა და შპს „სახელმწიფო მომსახურების ბიუროს“ მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ქ. ქუთაისში საქართველოს პარლამენტის სასახლის მშენებლობის საპროექტო და ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტაცია, რის გამოც ვერ მოხერხდა ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების შედარება პროექტით გათვალისწინებულთან. მასშტაბის შეზღუდვიდან გამომდინარე, ვერ გამოვთქვამთ მოსაზრებას საქართველოს პარლამენტის სასახლის სამშენებლო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების მიზნობრიობასა და შედგენილი ხარჯთაღრიცხვის სისწორეზე. 9. ქ.თბილისის მერიის ღონისძიებების მიერ 2009-2011 პროგრამების წლებში ფარგლებში ქალაქის გაწეული გამწვანების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების უზრუნველყო საბიუჯეტო სახსრებით შეძენილი აქტივების არაეფექტიანი განკარგვა • მერიამ ვერ დანიშნულებისამებრ გამოყენება - 2008 წელს ჯორჯ ბუშის ქუჩიდან ქ.თბილისის საერთაშორისო აეროპორტამდე გზის გამყოფი ზოლების სარწყავი სისტემის მოწყობისათვის გაწეულ იქნა 3,277.9 ათასი ლარის ხარჯი. თუმცა, განაპირა ზოლებზე სარწყავი სისტემა აუდიტის პერიოდში არ ფუნქციონირებდა. • დიღმის ტყე-პარკისა და ტექსელის სახელობის სკვერში სარწყავი სისტემის მოწყობის საქმიანობისთვის გათვალისწინებული იყო 458.1 ათასი ლარის სამუშაოები. შესრულებული და ანაზღაურებულია სამუშაოების მხოლოდ მცირე ნაწილი. შეუსრულებელი სამუშაობის გამო კი სისტემა არ ამუშავებულა. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • შესყიდვების მართვის ხარვეზი, რომლის შედეგად მოხდა საბიუჯეტო სახსრების არაეკონომიური განკარგვა; შესყიდული მომსახურების არასრულყოფილი შესრულებით დასახული მიზნის მიუღწევლობა - მერიის ერთ-ერთმა მიმწოდებელმა ტენერზე დაბალი ფასების დაფიქსირების შედეგად გაიმარჯვა, თუმცა სამუშაოები 25 სრულად არ შეასრულა. აღნიშნულმა შპს-მ, შეასრულა სამუშაოები, რომელსაც მისი უშუალო კონკურენტი ნაკლები ღირებულებით შეასრულებდა, ხოლო არ შეასრულა ის სამუშაოები რომელზეც დაბალი ფასები ჰქონდა დაფიქსირებული. ასევე, მერიამ აღნიშნულ შპს-ს არ დააკისრა ხელშეკრულების დარღვევისთვის გათვალისწინებული ჯარიმა 24.7 ათასი ლარის ოდენობით. • 2009-2011 წლებში ქალაქგამწვანების ღონისძიებებისათვის საჭირო სხვადასხვა სახის მომსახურებისა და მატერიალურ ფასეულობათა შესყიდვებთვის დადგენილი სავარაუდო ღირებულებების გამოთვლისას არ ხდებოდა ფასების არსებული დონის შესწავლა შიდა ან/და საერთაშორისო ბაზრებზე. არაგონივრულად მაღალი სავარაუდო ღირებულებები მაღალი ფასნამატების მიღების საშუალებას იძლევა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • მიმწოდებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების შესრულების არასათანადო კონტროლის გამო მერიის მიერ ზედმეტად ანაზღაურებული მომსახურების ხარჯები. ქ.თბილისში კახეთის გზატკეცილზე, მწვანე ნარგაობისათვის სამაგრების მოწყობის სამუშაოების შესასრულებლად გათვალისწინებული იყო 199.7 ათასი ლარი. მერიის მიერ ზედმეტად ანაზღაურებულია შეუსრულებელი სამუშაოების ღირებულება, ვინაიდან ფაქტობრივად შესრულებული და ანაზღაურებული სამუშაოების მოცულობა ერთმანეთს არ ემთხვევა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2009-2010 წლებში ნიადაგების შესყიდვისას მათი ტექნიკური და ხარისხობრივი მონაცემების დადგენა, შესაბამისი ლაბორატორიული დასკვნების გაკეთება და წარმოდგენა არ მომხდარა. აქტივების არაეფექტიანი განკარგვა • შემსყიდველის მიერ არ ხდებოდა ძვირადღირებული საქონლის მრავალჯერადად გამოყენება - 2009 წელს თბილისის მერიამ შეისყიდა 284.9 ათასი ლარის ღირებულების საყვავილე კონსტრუქციები და საახალწლო დეკორაციები. კონსტრუქციების მრავალჯერადი გამოყენების შესაძლებლობის მიუხედავად, ისინი გამოყენებულია მხოლოდ ერთჯერადად 2009 წელს. 26 10. ქ.თბილისის მერიის მიერ გარე განათების პროგრამის ფარგლებში 2006-2010 წლებში გამოყენებული სახსრების შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • აუდიტის შედეგად დადგინდა, რომ ქ.თბილისის მერიამ 25-40% ფასნამატით მიიღო სანათები. მომწოდებლების მიერ გადახდილ სანათების საბაჟო ღირებულებასა და მერიის მიერ მომწოდებლებისათვის გადახდილ თანხას შორის სხვაობამ 2.38 მილიონ ლარს გადააჭარბა. • მერიის მიერ გამოცხადებულ ერთ-ერთ ტენდერშიგაიმარჯვა პრეტენდენტმა, რომლის სატენდერო წინადადების ღირებულება 57 ათასი ლარით აღემეტებოდა მისი კონკურენტი ფირმის შემოთავაზებას. მერიის განმარტებით, არღნიშნულის მიზეზი გამარჯვებულის მიერ სანათების 5 დღეში მიწოდებაა. • სატელევიზიო ანძის განათებისათვის მერიის მიერ გადახდილ თანხასა და მიმწოდებლის მიერ გადახდილ საქონლის საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობა დაახლოებით 2,700.00 ათასი ლარია (ფასნამატი საბაჟო ღირებულებაზე შეადგენს 107%). • ქ.თბილისის სატელევიზიო ანძის ექსპლოატაციას და ტექნიკურ მომსახურებას შესყიდვას 2009 წელს ახორციელებდა 375.2 ათას ლარად. მომწოდებელს აყვანილი ყავდა ქვეკონტრაქტორი რომელსაც მომსახურებაში გადაუხადა 224.4 ათასი ლარი. სხვაობამ 150.8 ათასი ლარი შეადგინა. • გარე განათებისთვის საჭირო ელ.ენერგიის შემსყიდველი შპს „თბილქალაქგანათება“, ელ.ენერგიის საბაზრო ღირებულებას აღრიცხავს ზედნადებ ხარჯსა და მოგებას, რის გამოც, მერია ელ.ენერგიაში იხდის საბაზრო ღირებულებაზე მეტს. • გარე განათების ქსელის მოწყობასა და აღდგენა-რეკონსტრუქციის სამუშაოების შესყიდვისას არ ხდებოდა შესასყიდი სამუშაოებისთვის საჭირო ფინანსური რესურსების სავარაუდო ღირებულების სათანადოდ განსაზღვრა, რის გამოც, შესაძლებელია, მერია გარე განათების ქსელის რეკონსტრუქციაში საბაზრო ღირებულებაზე მეტ თანხას იხდიდეს. 27 შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ტენდერში გამარჯვებამდე წინასწარშესყიდული მომსახურება - მერიის მიერ გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებამდე მიმწოდებლების მიერ წინასწარ შესყიდულია შემდგომში მერიისათვის მიწოდებული სპეციფიკური საქონელი. • 2006 წლის ივლისში ქ.თბილისის მერიამ ტენდერის საშუალებით შეისყიდა 376.6 ათასი ლარის სანათი. აუდიტის შედეგად დადგინდა, რომ შესყიდვის ოფიციალურად განხორციელებამდე თებერვალსა და ივნისში სანათები მერიას მიმწოდებელმა მიაწოდა, ხოლო შემდეგ კი მერიამ აღნიშნული სანათები საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალიტეტებს გადასცა. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • მერიის მიერ უხარისხო საქონლისა და მომსახურების შეძენით საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა - 2009 წელს მერიის მიერ შესყიდულ იქნა უხარისხო სანათები, მიუხედავად იმისა, რომ ფლობდა ინფორმაციას მათი დაბალი ხარისხისა და შეუსაბამო ტექნიკური მახასიათებლების შესახებ. • ელ.ენერგიის შესყიდვის ხელშეკრულებაში არ არის განსაზღვრული ელ.ენერგიის ხარისხი. შესაბამისად, 2006-2010 წლებში არასტაბილური ელ.ენერგიის გამო დაახლოებით 1,200.00 ათას ლარზე მეტი ღირებულების ნათურა გადაიწვა და მერიამ აღნიშნული თანხა იზარალა. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • აქტივების არაეფექტიანი ასანაზღაურებლად მართვა - მერიისთვის კანონმდებლობით მიყენებული გათვალისწინებული ზარალის დამატებითი ღონისძიებების განუხორციელებლობა - ქ.თბილისის მერიის მიერ 2009 წელს ერთ-ერთი მიმწოდებლისგან შესყიდული სანათებიდან 736 სანათის (94.0 ათასი ლარის ღირებულების) დამონტაჟება არ ფიქსირდება და არც მერიის კუთვნილ საწყობში არ არის. 736 სანათიდან 650 ცალი მერიის კუთვნილი საწყობიდან მიღებული აქვს მერიის კონტრაქტორს სამუშაოების განსახორციელებლად, ხოლო დამონტაჟებული არ აქვს. 28 ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მერიის შიდა დაგეგმვისა და კონტროლის სისტემის არასათანადო ფუნქციონირების შედეგად სამუშაოები წლის განმავლობაში არათანაბრადაა გადანაწილებული. 11. შპს „ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნის“ 2010-2012 წლების შპს ,,ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის“ ბალანსზე ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • დამფუძნებლის მიერ რიცხული ძირითადი საშუალებებიდან, საწესდებო კაპიტალის შემცირების გზით 17,342.8 ათასი ლარის ღირებულების აქტივების გატანა და შემდგომში განკარგვა ქარხნის სრულფასოვნად ფუნქციონირების შეფერხებას მაღალი რისკის ქვეშ აყენებს. • აუდიტორულ დასკვნებში ძირითად საშუალებებთან დაკავშირებით ინფორმაციის შეუსაბამობისა და აუდიტის პერიოდში სათანადო ასახული მტკიცებულებების წარუდგენლობის პირობებში, საზოგადოების საბალანსო მონაცემებში, ძირითადი საშუალებების ღირებულების 7,672.4 ათასი ლარით შემცირება და კანონშესაბამისობა მაღალი რისკის შემცველია და საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • შპს ,,ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის“ შესაბამისი პასუხისმგებელი პირების მიერ 2010-2011 წლების ანგარიშგებების არასრულყოფილად წარმოების გამო 2013 წელს საზოგადოებას დამატებით დაეკისრა ბიუჯეტის სასარგებლოდ სანქცია 55,192.2 ათასი ლარი. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შპს ,,ბათუმის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის“ შესაბამისი პასუხისმგებელი პირების მიერ არ არის ჩატარებული ბალანსზე რიცხული მოთხოვნებისა და ვალდებულებების სრული ინვენტარიზაცია, ასევე შედგენილი არ არის ურთიერთშედარების აქტები, შესაბამისად, საზოგადოების ბალანსზე რიცხული დავალიანებების ფაქტობრივი მდგომარეობა და ცვლილება მაღალი რისკის შემცველია. 29 12. სსიპ „სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს“ 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • არაფინანსური ატივებზე არასწორად დარიცხული ცვეთა - 2011 წელი; სააგენტო საკუთარი სახსრებით შეძენილ ძირითად საშუალებებზე ცვეთის დასარიცხად იყენებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით განსაზღვრულ ცვეთის ნორმებს, რაც არ შეესაბამება ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №439-ის მოთხოვნებს. შედეგად, არაფინანსური აქტივები 11.4 ათასი ლარით შემცირებულად, ხოლო ცვეთის ხარჯი იგივე თანხით გაზრდილად არის წარმოდგენილი. • არაფინანსური ატივებზე არასწორად დარიცხული ცვეთა - 2012 წელი; სააგენტო საკუთარი სახსრებით შეძენილ ძირითად საშუალებებზე ცვეთის დასარიცხად იყენებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით განსაზღვრულ ცვეთის ნორმებს, რაც არ შეესაბამება ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №439-ის მოთხოვნებს. შედეგად, არაფინანსური აქტივები 43.776 ათასი ლარით შემცირებულად, ხოლო ცვეთის ხარჯი იგივე თანხით გაზრდილად არის წარმოდგენილი. • არაფინანსური აქტივების აღიარების კრიტერიუმების გაუთვალისწინებლობა - 2011 წელი; სააგენტოს მარეგულირებელი ნორმების დარღვევით არაფინანსურ აქტივებად აქვს ასახული 2011 წელს ექსპლუატაციაში შესული, 0.5 ათას ლარზე ნაკლები ისტორიული ღირებულების აქტივები. შესაბამისად, ფინანსურ ანგარიშგებაში ძირითადი საშუალებების ღირებულება გაზრდილია 1.1 ათასი ლარით. • არაფინანსური აქტივების აღიარების კრიტერიუმების გაუთვალისწინებლობა - 2012 წელი; სააგენტოს არაფინანსურ აქტივებად აქვს ასახული 2011 წელს ექსპლუატაციაში შესული, 0.5 ათას ლარზე ნაკლები ისტორიული ღირებულების აქტივები. აღნიშნული ოდენობებით ფინანსურ ანგარიშგებაში ძირითადი საშუალებების ღირებულება გაზრდილია 0.81 ათასი ლარით. • უიმედო დებიტორული დავალიანება - 2011-2012 წლები; სააგენტო 2002 წელს წარმოშობილ დებიტორულ დავალიანებებს, რომლებიც წარმოადგენს ,,აჭარის საავტომობილო ტრანსპორტის ადმინისტრაციისა“ და ,,აღმასრულებელი ორგანოების“ მიმართ მოთხოვნებს, შესაბამისად, 151.0 ათასი და 84.0 ათასი ლარის ოდენობით, მათი 30 ხანდაზმულობის მიუხედავად ფინანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხავს სხვა დანარჩენი მოკლევადიანი მოთხოვნების და არა ვადაგადაცილებული დავალიანებების სახით. • კრედიტორული დავალიანების აღრიცხვა - 2011-2012 წლები; 17.3 ათასი ლარის ოდენობის კრედიტორული დავალიანება, რომელიც შედგებოდა 2001 წელს წარმოშობილი გადასახდელი ხელფასებისგან, სააგენტომ 2011 და 2012 წლების 31 დეკემბრის მდგომარეობით ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახა შტატით მომუშავეთათვის დარიცხული ხელფასების მუხლში. თუმცა, სააგენტოს მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი დეტალური ინფორმაცია, რომელიც დაადასტურებდა კრედიტორული დავალიანების რეალურობას. • არასწორად დარიცხული მოგების გადასახადის ხარჯი - 2012 წელი; ფინანსურ ანგარიშგებაში დარიცხული 2012 წლის მოგების გადასახადის ხარჯი 2.052 ათასი ლარით აღემატება მოგების გადასახადის დეკლარაციის მიხედვით დაანგარიშებულ თანხას. შედეგად, 2012 წლის ფორმა №4-ში სხვა ხარჯები უზუსტოდ არის გაზრდილი. • საგადასახადო მუხლების არასწორად წარდგენა წლებში 2011-2012 - 2011 და 2012 წლების 31 დეკემბრის მდგომარეობით, სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში ცალ-ცალკე აქვს წარდგენილი გადასახდელი და გადახდილი დღგ. არსებული ნორმის მიხედვით კი მოითხოვება აღნიშნული ორი კომპონენტის ერთმანეთთან შედარება და ნამეტის საგადასახადო ვალდებულების, ან საგადასახადო აქტივის სახით წარმოდგენა. შესაბამისად, 2011 წლის ბოლოსთვის, საგადასახადო დეკლარაციების გათვალისწინებით ფინანსურ ანგარიშგებაში გადასახდელი დღგ უნდა შეადგენდეს 52.1 ათას ლარს, ხოლო 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით - 120.3 ათას ლარს. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სპეციალური ტრანსპორტის სფეროს მონიტორინგი 2011-2012 წლები; სააგენტოს სტრუქტურული ქვედანაყოფის სპეციალური ტრანსპორტის სამსახურის ერთ-ერთ ფუნქციად განსაზღვრულია სპეციალური ტრანსპორტის (საბაგირო, სარელსო და ა.შ) მარეგულირებელი ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელება. შემოიფარგლება მხოლოდ რეგლამენტების თუმცა, საერთაშორისო მათი პრაქტიკის მოთხოვნათა დაცვაზე საქმიანობა გაცნობით ძირითადად და შესაბამისი საკანონმდებლო პროექტების მომზადებით. გამომდინარე აქედან, სააგენტო არ იყენებს მისთვის კანონმდებლობით მინიჭებულ უფლებამოსილებებს და არაჯეროვნად 31 ასრულებს მასზე დაკისრებულ სპეციალური ტრანსპორტის სფეროს მონიტორინგის ფუნქციას. • სახმელეთო ტრანსპორტის დარგთან დაკავშირებული ტრენინგების, სემინარების და სხვა ღონისძიებების ჩატარების ორგანიზება - 2011-2012 წლები; სააგენტო ვალდებულია, საკვალიფიკაციო პროფესიული დასაქმებული მუშაკებისათვის განვითარების და მიზნით სხვა უზრუნველყოს დაინტერესებული დარგში უწყებების თანამშრომლებისათვის შესაბამისი ტრენინგების, სემინარების და სხვა ღონისძიებების ჩატარება. სააგენტომ 2012 წელს ორგანიზება გაუკეთა მხოლოდ 8 ერთდღიან სემინარს, რომელშიც დარგში დასაქმებულმა 70-მა სპეციალისტმა მიიღო მონაწილეობა. თუმცა, სააგენტოს არ წარმოუდგენია სემინარების ჩატარების დამადასტურებელი დოკუმენტი და არც სასწავლო გეგმა, რომლის მიხედვითაც მან იხელმძღვანელა სემინარების მსვლელობისას. თუმცა, ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ სააგენტოს მიერ არ გამოქვეყნებულა რაიმე სახის სასწავლო მასალა, რაც უზრუნველყოფდა დარგში დასაქმებული პირებისთვის მაღალი ხარისხის ინფორმაციის ხელმისაწვდომლობას. • სააგენტოს საქმიანობის საშუალებების მოძრაობის, მნიშვნელოვან ნაწილს მგზავრთა გადაყვანისა წარმოადგენს და სატრანსპორტო ტვირთის გადაზიდვის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ტექნიკური რეგლამენტების საფუძველზე დარგში მონიტორინგის განხორციელება. 2011 და 2012 წლებში განხორციელებული მონიტორინგის შედეგად, მხოლოდ სააგენტოს მიერ ორი ისეთი ტექნიკური რეგლამენტის დარღვევაზეა შედგენილი 24 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი როგორიც არის: ,,ავტოსადგურის ფუნქციონირების წესი და პირობები" და ,,ავტოსატრანსპორტო საშუალებით მგზავრის გადაყვანისა და ბარგის გადაზიდვის წესი". ყველა შემოწმება სააგენტოს ჩატარებული აქვს შემოსული განცხადების, ან საჩივრის საფუძველზე, არცერთი არ არის საკუთარი ინიციატივით, რის უფლებასაც მას რთავს საქართველოს კანონი ,,სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ. • სააგენტოს მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, არ გააჩნია ავტოსატრანსპორტო საშუალებებსა და ავტოსადგურებზე ოპერატიული მონიტორინგის განხორციელების უფლება. სააგენტო იწყებს ობიექტის შემოწმებას თუ სასამართლო დაუკმაყოფილებს მას შუამდგომლობას და გასცემს ბრძანებას ობიექტის შემოწმებასთან დაკავშირებით, რაც სააგენტოსთან ერთად ეგზავნება მეწარმე სუბიექტსაც. მიუხედავად ამ საკანონმდებლო 32 შეზღუდვისა, აუდიტით გამოვლენილი გარემოებებიდან პრობლემებიდან გამომდინარე, ნაწილში და დარგში არსებული სააგენტოს საქმიანობა დარღვევებზე რეაგირების არადამაკმაყოფილებელია – 2 წლის განმავლობაში ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი შედგენილია 24 სააგენტოს საქართველოს ანიჭებს დისკრეციულ უფლებამოსილებას სამართალდარღვევაზე განსაზღვროს ჯარიმის ოდენობა, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს სამართალდარღვევაზე 5.0 ათას შესაბამისი ლარს. სააგენტოს ოდენობის ჯარიმის არ აქვს შემუშავებული დაკისრების შესახებ ხელშეკრულების საგანს ავეჯის მოხვდა გადაწყვეტილების მიღებისას სახელმძღვანელო სტანდარტი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შპს ,,მოდერნ ვილასთან“, წარმოადგენდა საოფისე 2011 ავეჯის წელს გაფორმებული შესყიდვა. შესასყიდი სიაში საკონფერენციო სავარძლები ტყავის რბილი ზედაპირით. შესყიდული სავარძლის ვიზუალური დათვალიერების საფუძველზე გამოვლინდა, რომ ტყავის, არამედ ,,დერმატინის“ ზედაპირი ხელმძღვანელობის განმარტებით მათთვის (ტყავის სავარძლებს აქვს არა შემცვლელის). მისაღები იყო სააგენტოს წარმოდგენილი მახასიათებლების მქონე სავარძლები, რაც არ შეესაბამება თავდაპირველ სატენდერო მოთხოვნებს. • გამარტივებული შესყიდვების წესით დადებულ ხელშეკრულებების უმრავლესობაში არ არის მითითებული ხელშეკრულების მოქმედების კონკრეტული ვადა, რაც შეუსაბამობაშია მარეგულირებელ ნორმასთან. • რამდენიმე ხელშეკრულებაში მიღება-ჩაბარების აქტი განმარტებულია, როგორც მხარეთა მიერ ხელმოწერილი აქტი, რომელიც მიუთითებს ინსპექტირების აქტში მითითებული უნაკლო საქონლის რაოდენობაზე და ადასტურებს მიწოდებული საქონლის რაოდენობას, ხარისხსა და ღირებულებას. თუმცა, ხშირ შემთხვევაში მიღება-ჩაბარების აქტებთან ერთად არ მოიპოვება ინსპექტირების აქტები. • ზოგიერთი ხელშეკრულება განსაზღვრავს მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებაზე პასუხისმგებელ კონკრეტულ პირს, თუმცა მიღება-ჩაბარების აქტზე სრულიად სხვა პიროვნებების ხელმოწერებია. ამასთან დაკავშირებით, სააგენტომ ვერ წარმოადგინა 33 რაიმე სახის დოკუმენტი, რომელშიც აღნიშნული იქნებოდა თუ რატომ არ აწერს ხელს ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირი შესაბამის მიღება-ჩაბარების აქტს. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • 2011 და 2012 წლების ინვენტარიზაციების შედეგების მიმოხილვისას გამოვლინდა, რომ სააგენტოს არ განუხორციელებია საწყობში არსებული სხვა მატერიალური მარაგების ინვენტარიზაცია. გარდა ამისა, ნებართვის ფურცლების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა ვადაგასული ნებართვები, რომლებიც ექვემდებარება ჩამოწერას. მიუხედავად ამისა, მათი ღირებულება მაინც შესულია სხვა მატერიალური მარაგების ნაშთში. ვადაგასული ნებართვების ღირებულება შეადგენს 2011 წელს 1.4 ათას ლარს, ხოლო 2012 წელს - 1.4 ათას ლარს. • 2011 და 2012 წლების 31 დეკემბრისათვის ფლობილი სხვა მატერიალური მარაგების აღრიცხვის სისწორე ვერ დადგინდა, რაც ბალანსში ასახულია შესაბამისად 17.2 ათასი და 18.3 ათასი ლარის ღირებულებით. ასევე, დაუდგენელია ამავე თარიღებისათვის საკუთრებაში არსებული მანქანა-დანადგარების და სხვა ძირითადი აქტივების აღრიცხვის სიზუსტე და სისრულე, რაც ბალანსში ასახულია 2011 წლის ბოლოსთვის 153.0 ათასი ლარის, ხოლო 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით - 245.6 ათასი ლარის ჯამური ღირებულებით. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამივლინებო ხარჯების 100 პროცენტის მომწვევი მხარის მიერ ანაზღაურების მიუხედავად, სააგენტოს თანამშრომლებს მაინც მიეცათ სრული დღიური ნორმის თანხა. თუმცა აღსანიშნავია, რომ სააგენტოს მიერ ზედმეტად გაცემული თანხები, 2012 წლის განმავლობაში თანამშრომლების მიერ უკან არის დაბრუნებული ორგანიზაციის საბანკო ანგარიშზე. 34 სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების აღრიცხვა და მართვა 13. ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • აპარატსა და ცენტრში არ წარმოებდა ბუღალრტული აღრიცხვა ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად. ბუღალტრული აღრიცხვისთვის გამოიყენებოდა სახაზინო პროგრამა. აღრიცხვიანობის უქონლობის გამო, როგორც აპარატში, ასევე ცენტრში, არ ხორციელდებოდა ეფექტური კონტროლი ფულადი სახსრებისა და მატერიალურ ფასეულობათა მიზნობრივი დანიშნულებით გამოყენებაზე. არ წარმოებდა იურიდიულ და ფიზიკურ პირებთან სამეურნეო ოპერაციების შედეგად ანგარიშსწორებათა სრული და დროული აღრიცხვა, რითაც დარღვეული იყო ფინანსთა მინისტრის ბრძანების შესაბამისი მოთხოვნები. საბუღალტრო სამსახურის ფუნქციები. • 2012 წელს აპარატის მიერ მივლინებული პირების მიმართ მოკლევადიანი მოთხოვნების წარმოშობა მივლინების თანხების ავანსად გაცემის შემთხვევაში აღრიცხულია ანგარიშზე - ,,ვალდებულებები ბარტერით“ და ხარჯებში ასახულია ანგარიშზე - ,,შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება“, რითაც დარღვეულია „ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ“ გაცემული საქართველოს ფინანსთა მინისტრის სამივლინებო ანგარიშვალდებული პირის თანხების ბრძანების მოთხოვნები. ხარჯად მივლინებიდან აღიარება დაბრუნების ავანსად ხდებოდა შემდეგ, არა არამედ მივლინების შესახებ ბრძანების გამოცემის თარიღისათვის. • 2011 წლის ბალანსის ფორმა №1-ში წმინდა ღირებულება შეადგენს 1,155.9 ათას ლარს, ხოლო ბალანსის ფორმა №3-ის გაანგარიშების მიხედვით წმინდა ღირებულებამ წლის ბოლოს შეადგინა 1,202.2 ათასი ლარი. სხვაობა 46.3 ათასი ლარი გამოწვეულია შემდეგით: 2011 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით გრანტის ფარგლებში არსებული ნაშთი შეადგენდა 46.3 ათასი ლარს, 2011 წლის განმავლობაში სულ გრანტის ფარგლებში დაიხარჯა 123.9 ათასი ლარი, რომელიც ასახულია ბიუჯეტიდან 35 მიღებული დაფინანსების დაფინანსებაზე მყოფი გრაფაში, რითაც ორგანიზაციების დარღვეულია ბუღალტრული „ბიუჯეტების აღრიცხვის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია. • ცენტრის ბუღალტრის სისტემატიზირება და მიერ მათი არ წარმოებს ქრონოლოგიური პირველადი დოკუმენტების თანმიმდევრობით თოთოეული ანგარიშისთვის გახსნილ მემორიალურ ორდერში ასახვა, არ ხდება ბუღალტრული აღრიცხვის და ანგარიშგების ერთიანი მეთოდოლოგიისა და პრინციპის დაცვა, რითაც დარღვეულია ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 28 დეკემბრის №1321 ბრძანების მე-5 მუხლის მე-10 პუნქტი. • აპარატის 2011-2012 წლების ბალანსების თანახმად, ბალანსის მუხლის „მანქანა დანადგარები და ინვენტარი“ მიხედვით, წლის დასაწყისში ნაშთად რიცხული მანქანა დანადგარებისა და ინვენტარის ღირებულება შეადგენდა 144.3 ათას ლარს. საქართველოს მთავრობის კანცელარიის უფროსის ბრძანებით, აპარატს გადაეცა მთავრობის კანცელარიის ბალანსზე რიცხული, 616 მ2 სამუშაო და 301.1 მ2 არასამუშაო ფართი, უვადოდ და უსასყიდლოდ სარგებლობის უფლებით. ფართის საბალანსო ღირებულება, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის“ მიერ ჩატარებული დასკვნით, შეფასდა 685 ათას ლარად და ამავე ღირებულებით აღებულ იქნა შემოსავალში 2011 წელს. წლიური ბალანსის მიხედვით, წლის ბოლოს ზემოხსენებული მუხლის ნაშთი შეადგენდა 1,140.5 ათასი ლარს, საიდანაც 678.2 ათასი ლარი შეადგენდა სხვა ნაგებობეის ღირებულებას, ხოლო 462.4 ათასი ლარი მანქანა დანადგარებისა და ინვენტარის ღირებულებას. ბალანსზე აღებული შენობის ღირებულება არასწორად იქნა კლასიფიცირებული საბალანსო მუხლში და აისახა არა „შენობა-ნაგებობების“, არამედ „მანქანა დანადგარები და ინვენტარი“ მუხლში. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • სალაროში თანხების მოძრაობების აუდიტით დადგინდა, რომ 2011 წლის 31 დეკემბრის მდოგომარეობით აპარატის სალაროს ნაშთი უნდა ყოფილიყო 3.2 ათასი ლარი, ხოლო ხაზინის მონაცემებისა და სალაროს მოძრაობის შესწავლით 2012 წლის ნაშთს უნდა შეედგინა 1.5 ათასი ლარი. ხაზინიდან ფული გამოიტანა ანგარიშვალდებულმა პირმა. სააუდიტო პერიოდში ვერ იქნა წარმოდგენილი ხარჯვის 36 დამადასტურებელი დოკუმენტები, აღნიშნული ფულადი სახსრები - 4.7 ათასი ლარი, წარმოადგენდა სალაროს დანაკლისს, საიდანაც აუდიტის პერიოდში 1.8 ათასი ლარი დაბრუნებულია ხაზინის ერთიან ანგარიშზე, ხოლო დარჩენილი ფულადი სახსრები 2.9 ათასი ლარის ოდენობით, ექვემდებარება ხაზინის ერთიან ანგარიშზე აღდგენას, ანგარიშვალდებული პირის მიერ. • 2011 წელს, სასაჩუქრე ბარათებისა და სუვენირების სახით ცენტრის მიერ შეძენილია 9.8 ათასი ლარის ღირებულების ფულადი ვაუჩერი. მიმწოდებლებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებებში არ არის მითითებული საქონლის დასახელება და ვერ ხერხდება მიმღები პირების იდენტიფიცირება. • „მივლინების“ ქვემუხლით ზოგიერთ თანამშრომელზე აპარატის მხრიდან დაფინანსებულია ხშირად ისეთი ხარჯები, რომელიც არაა ადექვატური სახელმწიფო დაწესებულების მიზნებთან და ანაზღაურების საგანს. გარკვეულ ანაზღაურებულია მათ მიერ არ წარმოადგენს საბიუჯეტო სახსრებით შემთხვევებში მივლინებული პირებისათვის წარმოდგელნილ ხარჯების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაზე მეტი თანხა. ჯამში არამიზნობრვმა ხარჯმა შეადგინა 25.0 ათასი ლარი. • ცენტრს, 2011- 2012 წლებში, სხვადასხვა სახის საკვები პროდუქტების შეძენის მიზნით ს.ს ,,პოპულთან“ გაფორმებულია 3 ხელშეკრულება საერთო ღირებულებით 8.1 ათასი ლარი, რაც მთლიანადაა ანაზღაურებული. გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია წარმოდგენილია 7.8 ათას ლარზე ანუ თანხაზე. აღნიშნული ხარჯები გაწეულია 0.3 ათასი ლარით ნაკლებ „წარმომადგენლობითი ხარჯების“ ქვემუხლით. დოკუმენტაციის შესწავლამ გამოავლინა, რომ განხორციელებული შესყიდვა თავისი არსით, მიწოდებული პროდუქციის სპეციფიკითა და მისი რეგულარული ხასიათიდან გამომდინარე, წარმოადგენს კვების ხარჯს. ვინაიდან „კვების ხარჯების“ დაწესებულებების ქვემუხლი მიერ გასაწევ ითვალისწინებს ხარჯებს, მხოლოდ ცენტრი არ გარკვეული იყო ტიპის უფლებამოსილი საბიუჯეტო სახსრები გამოეყენებინა ზემოაღნიშნული დანიშნულებით. შესაბამისად, 8.1 ათასი ლარის ხარჯი გაწეულია არამიზნობრივად. 37 საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ხარვეზები • 2012 წლის 11-16 ივნისს, საქართველოს ქალაქებში გასამართ ნატოს ყოველწლიურ კვირეულთან დაკავშირებით, ცენტრის დირექტორის ბრძანებით ორგანიზაციის ასიგნებებიდან გამოიყო 15.0 ათასი ლარი ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის წევრების ვიზიტთან დაკავშირებული ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად. თანხა ხაზინიდან პირად ანგარიშზე ჩაერიცხა ანგარიშვალდებულ პირს. ცენტრის მიერ წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადებებითა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით დასტურდება 9.7 ათასი ლარის ხარჯების გაწევა. გაუხარჯავი ნაშთი 5.3 ათასი ლარი არ არის დაბრუნებული ხაზინის ერთიან ანგარიშზე, არ ირიცხება ორგანიზაციის სალაროში და არც ცენტრის ბალანსზე არ არის აღრიცხული დებიტორულ დავალიანებად, შესაბამისად, წარმოადგენს სალაროში ნაღდი ფულის დანაკლისს და ექვემდებარება სახელმწიფო ბიუჯეტში აღდგენას ანგარიშვალდებული პირის მიერ. • 2012 წლის ავტომანქანა, განმავლობაში, საიდანაც სახელმწიფო მინისტრებზე მიმაგრებული იყო 3 ერთ-ერთი ა/მანქანა სექტემბერსა და ოქტომბერში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის ბალანსზე არ ირიცხებოდა და მასზე ამ პერიოდში გაცემულ იქნა 1.6 ათასი ლიტრი საწვავი. საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011 წელს მთავრობის განკარგულებებით,მთავრობის გამოყოფილ იქნა 6 შემთხვევაში 1,761.3 ათასი ლარი, სარეზერვო საიდანაც ფონდიდან 3 შემთხვევაში გამოიყო დაფინანსება აპარატის ფუნქციონირებისთვის საერთო ჯამში 719.4 ათასი ლარი (მოგვიანებით, ბიუჯეტის კანონში შეტანილი ცვლილებით, სარეზერვი ფონდიდან გამოყოფილი თანხა დაემატა დამტკიცებულ გეგმას, რამაც საშუალება მისცა აპარატის ხელმძღვანელობას შესყიდვები განეხორციელებინა გამარტივებული სახით, ტენდერების გვერდის ავლით). ხოლო 3 შემთხვევაში, თანხით 1,041.9 ათასი ლარი, განსახორციელებელი ღონისძიების დასაფინანსებლად; საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • აპარატის ასიგნებებიდან, სახელმწიფო მინისტრებზე, საფუძველზე, დარიცხულია და გაცემული საკუთარი ბრძანებების სულ 115.3 ათასი ლარის პრემია. პრემირების ბრძანებებიდან, ნაწილში საფუძვლად მითითებული იყო საქართველოს 38 მთავრობის წევრების და მათი მოადგილეების შრომის ანაზღაურების საკითხთან დაკავშირებით მთავრობის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილება, რაც აპარატის ხელმძღვანელობის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი, ხოლო მეორე ნაწილში - შრომის ანაზღაურების მუხლში არსებული ეკონომია. რაც შეეხება სამინისტროს თანამშრომელთა პრემირებას, მათი გაცემის შესახებ ბრძანებებში საფუძვლად მითითებული იყო „თანამშრომელთა ხელფასების 2010 წლის განმავლობაში მიღებულ ხელფასებთან შესაბამისობის პრინციპის დაცვა“, რომელსაც პრემიების გაცემის მარეგულირებელი არცერთი სამართლებრივი ნორმა არ ითვალისწინებს. საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით მთავრობის წევრის მიმართ წახალისების სხვადასხვა ფორმის, მათ შორის პრემირების გამოყენების უფლება აქვს საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, ხოლო საკუთარი ბრძანებით, სახელმწიფო მინისტრისათვის ფულადი სახით გაცემული წახალისების ფორმა, გამოყენებულია კანონმდებლობის დარღვევით. • 2012 წლის აგვისტოდან დაცვის მანქანებზე ხარჯი არ გაიწეოდა (გადაეცა სახ. დაცვის სპეციალურ სამსახურს). 2012 წელს სახელმწიფო მინისტრის ბრძანებით დადგენილ ლიმიტებს ზევით გაწეული იქნა 305 ლიტრი საწვავის ხარჯი. • ტლანტიკური საბჭოს ვიზიტის პირდაპირ ეთერში ტრანსლიაციის მიზნით შპს „ჰორიზონ ტვ“-სთან და სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელთან“ გაფორმდა 2 ხელშეკრულება ჯამში 122.1 ათას ლარზე. ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის საბჭოს ვიზიტის მნიშვნელობიდან და სსიპ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სტატუსიდან გამომდინარე არ იკვეთება არანაირი აუცილებლობა იმისა, რომ NAC-ის გაშუქება მაუწყებლის მიერ მომხდარიყო კომერციული ინტერესების გათვალისწინებით და თანხის ანაზღაურება განხორციელებულიყო საბიუჯეტო ორგანიზაციიდან. აპარატის მიერ არ იქნა მოთხოვნილი და შესაბამისად მაუწყებლის მიერ წარმოდგენილი გონივრული დასაბუთება, თუ რატომ ვერ უზრუნველყოფდა ტელევიზია სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ვიზიტის გაშუქებას საკუთარი ასიგნებებიდან. შესაბამისად, აუდიტის ჯგუფის მოსაზრებით, აპარატის მიერ სამაუწყებლო მომსახურებისათვის გადახდილი თანხა 28.0 ათასი ლარის ოდენობით, არსებული მასალების გათვალისწინებით, წარმოადგენს საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ ხარჯს. 39 შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • შპს „ჰორიზონ ტვ-ს“ NATO-ს გენერალური მდივნის ანდერს ფოგ რასმუსენის ვიზიტთან დაკავშირებით გაშუქებული აქვს მხოლოდ 3 ღონისძიება, ხოლო ხელშეკრულების საფუძველზე ანაზღაურებული აქვს 7 ღონისძიების თანხა. საიდანაც, 4 ღონისძიება საერთო ღირებულებით 34.3 ათასი ლარი, აპარატის ინფორმაციითა და „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ მიერ წარმოდგენილი ანგარიშის თანახმად, გააშუქა საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა, შესაბამისად, შპს „ჰორიზონ ტვ-სთვის“ გადახდილი 34.3 ათასი ლარი, ზედმეტადაა ანაზღაურებული და ექვემდებარება სახელმწიფო ბიუჯეტში დაბრუნებას. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2011 წელს, ცენტრის მიერ წიგნების თარგმნის, ბეჭდვის, კორექტირების, რედაქტირების და სხვა მსგავსი სახის მომსახურების მიზნით სხვადასხვა მომწოდებელთან გაფორმდა ხელშეკრულებები 23.7 ათას ლარზე. ხელშეკრულებებისა და მიღება-ჩაბარების აქტების უმრავლესობა გაფორმებულია ერთი და იმავე თარიღით. აღსანიშნავია, რომ საცნობარო ლიტერატურის კორექტირებაზე ხელშეკრულებები გაფორმებულია და შესაბამისი თანხები ანაზღაურებულია 3 ფიზიკური პირისთვის, თუმცა საცნობარო ლიტერატურის სარედაქციო კოლეგიის შემადგენლობაში მხოლოდ ერთი მათგანია მოხსენებული. შესაბამისად დანარჩენი 2 პირისთვის გადახდილი 4.7 ათასი ლარი ზედმეტად გაწეული ხარჯს წარმოადგენს. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აპარატში არ წარმოებდა ავტომანქანების მიერ გავლილი კილომეტრაჟის აღრიცხვა, სპიდომეტრის ჩვენების მიხედვით, ხოლო საწვავის ხარჯებში ჩამოწერა ხორციელდებოდა თითოეული ავტომანქანისთვის, კომპანიის მიერ ლიმიტის ფარგლებში შევსებული საწვავის მიხედვით. გახარჯული საწვავის ანალიზით გაირკვა, რომ 2011 წელს სახელმწიფო მინისტრზე მიმაგრებული ავტომანქანა დღის განმავლობაში საშუალოდ გადიოდა 243 კილომეტრს, ხოლო სექტემბერში დღიურმა გარბენმა საშუალოდ შეადგინა 436 კმ, როცა 30 კალენდარული დღიდან მინისტრი ქვეყნის გარეთ მივლინებაში იმყოფებოდა 23 დღის განმავლობაში. იმავე 2011 წელს, დაცვის ერთ-ერთი 40 ავტომანქანის მიერ გავლილი კილომეტრაჟი 99%-ით მეტია სახელმწიფო მინისტრზე მიმაგრებული ავტომანქანის მიერ გავლილ მანძილზე. დაცვის სხვა დანარჩენი ორი ა/მანქანის საშუალო გარბენმა შესაბამისად 89% და 72% აღემატება მინისტრის მიერ გავლილ კილომეტრაჟს. 2011 წელს, სახელმწიფო მინისტრის ბრძანებით დადგენილი ლიმიტების ზევით გაწეული იქნა 207 ლიტრი საწვავის ხარჯი. ასევე, აღსანიშნავია, რომ 2011 წლის 25 იანვარს მიმწოდებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, დამატებით შეძენილ იქნა 424 ლარის ღირებულების საწვავი, რომლის ხარჯის შესახებ მონაცემები აპარატის მიერ წარმოდგენილი ვერ იქნა. 2012 წლის განმავლობაში მინისტრზე მიმაგრებული აცტომანქანის საშუალო გარბენს მნიშვნელოვნად აღემატება ამავე მინისტრის დაცვაში არსებული მანქანების საშუალო გარბენილი კილომეტრაჟი. 14. სსიპ „აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო - აკრედიტაციის ცენტრის“ 2010-2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზი • 2010-2012 წლების განმავლობაში აკრედიტაციის ცენტრში ინვენტარიზაცია ჩატარდა მხოლოდ ერთხელ, რაც არ შეესაბამება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებას „საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის” დამტკიცების შესახებ. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • აკრედიტაციის ცენტრს გადაეცა ქონება ქ. თბილისში, ალ. ყაზბეგის გამზირზე მდებარე 92.2 მ2 მიწის ფართი მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობის პირველი სართული, საერთო ღირებულებით 42.1 ათასი ლარი. აღნიშნული ქონება აკრედიტაციის ცენტრის ბალანსზე არ ასახულა, რაც შეუსაბამობაშია „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონის მოთხოვნებთან. • 2010 წლის 12 ივლისის სამივლინებო ხარჯი 300 ლარის ოდენობით შეცდომით ორჯერ არის გატარებული. • 2011 წლის 21-23 ივლისის სამივლინებო ხარჯი 216 ლარის ოდენობით შეცდომით ორჯერ არის გატარებული. 41 • 2012 წლის 13 ივლისს, სამივლინებო ხარჯების გარდა, სასტუმროს ხარჯი 407 ლარის ოდენობით შეცდომით ცალკე არის აღიარებული ხარჯში. • აკრედიტაციის ცენტრის მიერ საწვავი ხარჯში ჩამოიწერებოდა მისი შეძენის დროს საწვავის ღირებულების და არა რეალურად ხარჯვის მიხედვით, შესაბამისად ვერ ხერხდება კონკრეტული თვის საწვავის რეალური ხარჯის იდენტიფიცირება. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • 2012 წელს ეკონომიკის სამინისტროსთან შეთანხმებით არასაბიუჯეტო შემოსავლებიდან შტატიან თანამშრომლებზე პრემიის სახით გაცემულია 39.5 ათასი ლარი, ყოველთვე თანაბარ თანხებად 3.3 ათასი ლარი. პრემიის გაცემის საფუძველი ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის მიერ დაუსაბუთებელია. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზის შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • აკრედიტაციის ცენტრში 2010-2012 წლებში სამივლინებო ხარჯები გაწევა თანამშრომლებსა და ხელშეკრულებით დაქირავებულ სპეციალისტებტან ერთად ხდებოდა აკრედიტაციის გასაცემად სამუშაოების ჩატარების დროს მეთვალყურის სტატუსით მოწვეულ პირებზეც, რომლებიც არ წარმოადგენდნენ აკრედიტაციის ცენტრის თანამშრომლებს. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • 2011 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ საქართველოს კანონით, აკრედიტაციის ცენტრს ასიგნებით გამოყოფილი ჰქონდა 150.0 ათასი ლარი, აქედან 142.0 ათასი ლარი გამოყოფილი იყო შრომის ანაზღაურების მუხლში, სადაც წლის განმავლობაში წარმოიშვა ეკონომია 8.315 ათასი ლარის ოდენობით, რომელიც ეკონომიკის სამინისტროსთან შეთანხმებით გაიცა პრემიის სახით, ხოლო 8.0 ათასი ლარი გამოყოფილი იყო „საქონელი და მომსახურების“ მუხლში. ამავე წლის 5 დეკემბერს შპს "რეჰაუ ჯგუფთან" გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად აკრედიტაციის ცენტრმა შეიძინა ოთხი მაგიდა, თითოეული ღირებულებით 0.325 ათასი ლარი და ორი კარადა თითოეული ღირებულებით 0.63 ათასი ლარი, რომელიც "ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ" 42 ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე "საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №1321 ბრძანების თანახმად წარმოადგენს არაფინანსურ აქტივს, შესაბამისად აკრედიტაციის ცენტრს არ ჰქონდა აღნიშნული შესყიდვის „საქონელი და მომსახურების“ მუხლით განხორციელების უფლება. • დოკუმენტაციის გარეშე გაწეულმა სამივლინებო ხარჯებმა შეადგინა 2010 წელს 299 ლარი, 2011 წელს 722 ლარი, ხოლო 2012 წელს 505 ლარი. აღსანიშნავია, რომ აუდიტის პერიოდში, დოკუმენტაციის წარდგენის გარეშე გაწეული სამივლინებო ხარჯებიდან 2011 წელს მივლინებაში მყოფმა რამდენიმე თანამშრომელმა აკრედიტაციის ცენტრის საბანკო ანგარიშზე დააბრუნეს 360 ლარი, ხოლო 2012 წელს - 206 ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 24.0 ათას ლარად შეიძინა ავტომანქანა “KIA Cerato”. აღნიშნული შესყიდვის განხორციელების მიზნით, აკრედიტაციის ცენტრმა 2012 წლის 16 მარტს გამოაცხადა ტენდერი 1 ერთეული ავტოსატრანსპორტო საშუალების შესყიდვაზე. სატენდერო დოკუმენტაციის შესყიდვის ობიექტის ტექნიკურ აღწერილობაში მითითებულია შესყიდვის ობიექტის კონკრეტული განზომილებები. აკრედიტაციის ცენტრის მიერ ობიექტური გარემომებებითა და მსჯელობით დაუსაბუთებელია კონკრეტული პარამეტრების მქონე ავტომობილის შესყიდვისის გარდაუვალი აუცილებლობა, რაც თავის მხრივ, ვერ უზრუნველყოფს ასხელმწიფო შესყიდვის პროცესში სამართლიან და არადისკრიმინცაიულ მიდგომას. აღსანიშნავია, რომ ტენდერში მონაწილეობა მიიღო მხოლოდ ერთმა პრეტენდენტმა და მის მიერ შემოთავაზებულ იქნა აღნიშნული მოდელის ავტომანქანა. ამ ფაქტის შესახებ აკრედიტაციის ცენტრს განმარტება მოსთხოვა კონკურენციისა და სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტომ. წერილის პასუხად აკრედიტაციის ცენტრმა გააგზავნა განმარტებითი ბარათი, სადაც მითითებულია, რომ ტენდერში შეიძლებოდა შემოთავაზებულიყო „Hyundai Elantra”. მათი განმარტებით, ამ ავტომანქანას აქვს იგივე განზომილებები, რაც სატენდერო დოკუმენტაციაში არის მოცემული, თუმცა ეს სიმართლეს არ შეესაბამება. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აკრედიტაციის ცენტრის მიერ 2006 წლის შემდეგ არ განხორციელებულა რაიმე აქტივობა ახალი სპეციალისტების მოწვევისა და ექსპერტთა სიების განახლების კუთხით. 43 • მოწვეული ტექნიკური შემფასებლებისა და ექსპერტების კომპეტენციის შეფასება ხდება აკრედიტაციის ცენტრის წამყვანი სპეციალისტების მიერ მხოლოდ აკრედიტაციის პროცესში გამოვლენილი უნარების შესაბამისად. • ორგანიზაციის რიგ თანამშრომლებს ჩატარებული აქვთ გაცილებით ნაკლები აკრედიტაციის, საინსპექციო კონტროლისა და ზედამხედველობის სამუშაოები, ვიდრე იმავე პოზიციაზე მომუშავე სხვა თანამშრომლებს. • 2010 წელს ჩატარდა სსიპ „საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის გემოლოგიისა და მინერალურ ნივთიერებათა კვლევის დიაგნოსტიკური და გადამუშავების რესპუბლიკური ცენტრის“ აკრედიტაცია, სადაც ექსპერტად მოწვეული იყო ამავე უნივერსიტეტის ქიმიური ტექნოლოგიების დეპატრამენტის სრული პროფესორი. ასევე 2011-2012 წლებში იგივე ლაბორატორიის გეგმიური საინსპექციო კონტროლიც განხორციელებული აქვს ამავე პიროვნებას. გამომდინარე იქიდან, რომ როგორც გემოლოგიისა და მინერალურ გადამუშავების რესპუბლიკური ცენტრი, დეპატრამენტი არის "საქართველოს სსიპ ნივთიერებათა კვლევის ასევე დიაგნოსტიკური ქიმიური ტექნიკური და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის" სტრუქტურული ერთეული, შესაბამისად, აღნიშნული სამუშაოს შესრულების დროს არსებობს ინტერესთა კონფლიქტი და ეჭვქვეშ დგება ექსპერტის ობიექტურობის საკითხი. • 2012 წელს ჩატარდა შპს "ჰაიდელბერგცემენტ ჯორჯიას" გეგმიური საინსპექციო კონტროლი, სადაც ექსპერტად მიწვეული იყო შპს "ჰაიდელბერგბეტონ ჯორჯიას" ტესტირების ლაბორატორიის უფროსი. შპს "ჰაიდელბერგცემენტ ჯორჯია" და შპს"ჰაიდელბერგბეტონ ჯორჯია" შედიან ერთ ჰოლდინგში, შესაბამისად მოცემული სამუშაოს შესრულების დროს არსებობს ინტერესთა კონფლიქტი და ეჭვქვეშ დგება ექსპერტის ობიექტურობის საკითხი. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ხარვეზები • 2011 წლის 30 სექტემბერს აკრედიტაციის ცენტრსა და სს "სეიბოლტ-ანალიტ ჰოლდინგ ბ.ვ"-ს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება ლაბორატორიის აკრედიტაციის სამუშაოების ჩატარების შესახებ, აღნიშნული მომსახურების ღირებულება, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული ფასთა ნუსხის მიხედვით, შეადგენდა 3,193.1 ათას ლარს დღგ-ს ჩათვლით, თუმცა არასწორი კალკულაციის 44 შედეგად ხელშეკრულების თანხამ შეადგინა 2,721.1 ათასი ლარი, შესაბამისად, სააგენტომ მიიღო 472 ლარით ნაკლები შემოსავალი, ვიდრე უნდა მიეღო. აღნიშნული 472 ლარი, აკრედიტაციის ცენტრისთვის აუდიტის პირველადი ანგარიშში ასახული შედეგების გაცნობის შემდგომ, სს "სეიბოლტ-ანალიტ ჰოლდინგ ბ.ვ"-ის მიერ ანაზღაურდა აკრედიტაციის ცენტრის საბანკო ანგარიშზე. 15. სსიპ „საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს“ 2011 და 2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2010 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით კომერციულ ბანკებში განთავსებული ფულადი სახსრები 1.0 ათასი ლარით შემცირებულად არის წარმოდგენილი ფინანსურ ანგარიშგებაში. • ხშირ შემთხვევაში სააგენტოს მიერ ძირითადი აქტივების ფიზიკური ცვეთის გამოსაანგარიშებლად გამოყენებული მეთოდები და ცვეთის წლიური ნორმები არ შეესაბამება ფინანსთა მინისტრის 2002 წლის 31 დეკემბრის ბრძანების მოთხოვნებს. ყველა ტიპის ავტოსატრანსპორტო საშუალებას, არამართებულად მისადაგებული აქვს 20%-იანი ცვეთის ნორმა. ასევე, არასწორად არის განსაზღვრული არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობების ცვეთის ნორმები. რეესტრის მიხედვით, შენობა-ნაგებობების მნიშვნელოვანი ნაწილის ცვეთის დაანგარიშება ნაცვლად 1%-ისა, ხდება 7%-იანი ნორმის საფუძველზე. • 2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით სააგენტოს ძირითად აქტივებად არამართებულად აქვს ასახული ექსპლუატაციაში შესული, 0.5 ათას ლარზე ნაკლები საწყისი ღირებულების ინვენტარი. • 2011 წელს შპს ,,ბსბ კომპანისგან“ შესყიდული 6.1 ათასი ლარის 5 ერთეული კომპიუტერი აკმაყოფილებდა ძირითად აქტივებად აღიარების კრიტერიუმებს, ხოლო სააგენტოს მიერ აღნიშნული ინვენტარი 2011 წელს ხარჯებშია აღრიცხული. 45 • ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი ზედმეტობის ასახვა 2012 წლის ბუღალტრულ ჩანაწერებში მოხდა შეცდომით, ,,მანქანა-დანადგარების“ ანგარიშის 9.6 ათასი ლარით გაზრდით, რის შედეგად 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობითი ,,მანქანა დანადგარების“ მუხლი 37.360 ათასი ლარით შემცირებულად იქნა წარმოდგენილი. • ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის აღრიცხვისას, სააგენტომ გაითვალისწინა აქტით განსაზღვრული ღირებულება, ბუღალტრულ ჩანაწერებში დააფიქსირა 28.3 ათასი ლარის ძირითადი აქტივების შემოსვლა და შემდეგ, აღნიშნული აქტივები სრულად ჩამოწერა ხარჯებში. • 2010 წლის 26 მარტს გერმანიის ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის მხრიდან სააგენტოს უსასყიდლოდ გადმოეცა მასის ლაბორატორიის ფუნქციონირებისათვის აუცილებელი აღჭურვილობა. ჩუქების აქტის მიხედვით, სააგენტომ უსასყიდლოდ მიიღო 140.3 ათასი ევროს ღირებულების (საწყისი ღირებულება შესაბამისი ვალუტის კურსის გათვალისწინებით - 324.9 ათასი ლარი) ისეთი სახის აქტივები, რომლებიც სრულად აკმაყოფილებდა ძირითად საშუალებებად აღიარების კრიტერიუმებს. თუმცა, აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ სააგენტოს საერთოდ არ აღურიცხავს აღნიშნული დანადგარები ძირითად აქტივებად. • გერმანიის ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტის მიერ დაფინანსებული სააგენტოს მასის ლაბორატორიის ვენტილაციის სისტემით აღჭურვის სამუშაოები დასრულდა 2010 წლის მაისში. მიუხედავად ამისა, 191.1 ათასი ლარის ღირებულების სამუშაოები ძირითად აქტივად აღიარებული და, შესაბამისად, ფორმა №3-ში უსასყიდლოდ მიღებული აქტივების სახით ასახული იქნა 2011 წელს. • 2012 წლის 31 დეკემბრისთვის მომზადებული ფორმა №5-ის მიხედვით, ,,სხვა მიღებების“ ველში ფიქსირდება ,,მანქანა-დანადგარებისა და ინვენტარის“ ზრდა 326.7 ათასი ლარის ოდენობით, რაც ასახვს გერმანული მხარისგან 2012 წლის 12 სექტემბერს უსასყიდლოდ მიღებულ კანონმდებლობის ინვენტართან დაკავშირებულ ოპერაციას. თუმცა, მოთხოვნის მიუხედავად, იგივე თანხით არ არის გაზრდილი ფორმა №3-ში ,,აქტივების უსასყიდლოდ მიღების“ მუხლი. შედეგად კი 2012 წლის 31 დეკემბრისთვის მომზადებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში ,,წმინდა ღირებულება“ არასწორად არის წარდგენილი. 46 • 2011 და 2012 წლების ბალანსში ასახული ,,გრძელვადიანი მცირეფასიანი აქტივები“ მოიცავს ისეთი სახის ინვენტარს, რომელთა ისტორიული ღირებულება აღემატება 0.5 ათას ლარს. • 2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით არსწორად არის წარდგენილი ,,სხვა მოკლევადიანი მოთხოვნების“ ნაშთი, რაც 7.4 ათას ლარს შეადგენს. აღნიშნული მუხლი სრულად მოიცავს შეცდომით კლასიფიცირებულ მატერიალური მარაგების ნაშთებს. • 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით არსწორად არის წარდგენილი ,,სხვა მოკლევადიანი მოთხოვნების“ ნაშთი, რაც 4.8 ათას ლარს შეადგენს. აღნიშნული მუხლი სრულად მოიცავს შეცდომით კლასიფიცირებულ მატერიალური მარაგების ნაშთებს. • 2011 წლის 46.6 ათასი ლარის ოდენობის რეალიზაცია, შემოსავლად აღიარებულია 2012 წელს. 2012 წლის 8.2 ათასი ლარის ოდენობის რეალიზაცია, აღრცხულია 2013 წელს. • 2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მომზადებული ფორმა №4-ის მიხედვით, საქონლისა და მომსახურების საკასო და ფაქტობრივი რეალიზაცია შეადგენს 1,408.7 ათას ლარს, რაც არ შეესაბამება სააგენტოს ბუღალტრულ ჩანაწერებში არსებულ მონაცემებს. • 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მომზადებული ფორმა №4-ის მიხედვით, საქონლისა და მომსახურების საკასო და ფაქტობრივი რეალიზაცია შეადგენს 1,305.7 ათას ლარს, რაც არ შეესაბამება სააგენტოს ბუღალტრულ ჩანაწერებში არსებულ მონაცემებს. • დებიტორთა რეესტრში აღინიშნება უარყოფითი ნაშთის მქონე ანგარიშები, რისი მიზეზიც არასწორად კლასიფიცირებული, მიღებული ავანსებია. შედეგად, 2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მიღებული ავანსები 10.4 ათასი ლარით ამცირებს ,,წინასწარი გადახდების მოთხოვნის“ მუხლს. • დებიტორთა რეესტრში აღინიშნება უარყოფითი ნაშთის მქონე ანგარიშები, რისი მიზეზიც არასწორად კლასიფიცირებული, მიღებული ავანსებია. შედეგად, 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მიღებული ავანსები 10.0 ათასი ლარით ამცირებს ,,წინასწარი გადახდების მოთხოვნის“ მუხლს. 47 • 2011 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით ,,ბიუჯეტში გადახდილი თანხების“ მუხლის საკასო და ფაქტიური მონაცემები შეადგენს 181.0 ათას ლარს. მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ფორმა N4-ში აღნიშნული მუხლი საერთოდ არ უნდა მოიცავდეს ფაქტიურ სიდიდეს. გასათვალისწინებელია ასევე, რომ სააგენტოს ბუღალტრულ ჩანაწერებში მსგავს ფაქტიურ ხარჯზე არ მოიპოვება ინფორმაცია. • 2011 წელს ,,ძირითადი კაპიტალის მოხმარების ველში“ საერთოდ არ არის წარდგენილი ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებული ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯი. • 2012 წელს ძირითადი კაპიტალის მოხმარება 89.2 ათას ლარს შეადგენს, რაც არ შეესაბამება ბუღალტრულ ჩანაწერებს. • 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით მომზადებულ ფორმა №4-ში ,,შრომის ანაზღაურების“ ფაქტიური ხარჯი შეადგენს 364.9 ათას ლარს, რაც 318.9 ათასი ლარით ნაკლებია ბუღალტრულ ჩანაწერებში სწორად ასახულ შესაბამის ხარჯზე. • ბუღალტრულ ჩანაწერებში საქონლის და მომსახურების ხარჯი ხშირ შემთხვევაში არ არის დროულად აღიარებული. მაგალითად, 2013 წელს გაწეული 6.7 ათასი ლარის ოდენობის აუდიტორული მომსახურების ხარჯი არამართებულად არის აღიარებული 2012 წელს. • 2011 წელს არის გატარებული სააგენტოს ერთ-ერთი თანამშრომლის 94 ლარის ოდენობის სამივლინებო ხარჯი, როდესაც სამივლინებო ფურცლები და განკარგულება არის 2010 წლის აგვისტოთი და სექტემბერით დათარიღებული. • იმის მიუხედავად, რომ სააგენტო დღგ-ის გადამხდელად არის რეგისტრირებული, ხშირია შემთხვევები, როდესაც დღგ-ის გადამხდელი მიმწოდებლისგან შესყიდული საქონელი, ან მომსახურება ხარჯად აღიარებულია დღგ-ის ჩათვლით. დღგ-ს ჩათვლით ხარჯებში ასახული ჯამური თანხა 2011 წელს 8.2 ათას ლარს შეადგენს. • იმის მიუხედავად, რომ სააგენტო დღგ-ის გადამხდელად არის რეგისტრირებული, ხშირია შემთხვევები, როდესაც დღგ-ის გადამხდელი მიმწოდებლისგან შესყიდული საქონელი, ან მომსახურება ხარჯად აღიარებულია დღგ-ის ჩათვლით. დღგ-ს ჩათვლით ხარჯებში ასახული ჯამური თანხა 2012 წელს - 3.8 ათას ლარს შეადგენს. • 2011 წლის ,,სხვა ხარჯების“ მუხლის საკასო და ფაქტიური მონაცემები შეადგენს 99.0 ათას ლარს. ბუღალტრული ჩანაწერების მიხედვით აღნიშნული მუხლი მოიცავს 48 მაკორექტირებელ (სავარაუდოდ, ნაშთის ჩამოწერის ხარჯის) გატარებებს, რომლებიც 63.1 ლარით ამცირებს დებიტორული დავალიანების, ხოლო 35.9 ათასი ლარით გადახდილი დღგ-ის ნაშთებს. სააგენტომ ვერ წარმოადგინა შესაფერისი და საკმარისი მტკიცებულება, რაც აუდიტის მაკორექტირებელი გატარებების ჯგუფს დაარწმუნებდა აღნიშნული სახის მართლზომიერებაში და, შესაბამისად, მოცემულ საანგარიშგებო პერიოდებში ასახული ,,სხვა ხარჯების“ მუხლის წარმოშობაში, სიზუსტესა და სისრულში. • 2012 წელს კი ,,სხვა ხარჯები“ (ფაქტიური 95.9 ათასი ლარი) მოგების გადასახადთან ერთად მოიცავს მაკორექტირებელ (სავარაუდოდ, ნაშთის ჩამოწერის ხარჯის) გატარებებს, სადაც დებიტორული დავალიანების კორექტირება ამჯერად 35.9 ათას ლარს შეადგენს, საშემოსავლო გადასახადის კორექტირება - 19.8 ათას ლარს, ხოლო ჩასათვლელი დღგ-ის კორექტირება 25.7 ათასი ლარია. სააგენტომ ვერ წარმოადგინა შესაფერისი და საკმარისი მტკიცებულება, რაც აუდიტის ჯგუფს დაარწმუნებდა აღნიშნული სახის მაკორექტირებელი გატარებების მართლზომიერებაში და, შესაბამისად, მოცემულ საანგარიშგებო პერიოდებში ასახული ,,სხვა ხარჯების“ მუხლის წარმოშობაში, სიზუსტესა და სისრულში. • ყოველგვარი პირველადი დოკუმენტის გარეშე 2012 წელს ხარჯად არის აღიარებული თანამშრომლის ბელგიაში მივლინებისთვის გაცემული ავანსი 1.3 ათასი ლარის ოდენობით, რითაც დარღვეულია კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნები. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • ძირითადი აქტივების რეესტრის მიხედვით, 2011 წლის 1 იანვრისთვის სააგენტოს ბალანსზე ირიცხება 571.7 ათასი ლარის ღირებულების 20 ერთეული შენობა-ნაგებობა, რომელთა უმრავლესობა სააგენტოს გადმოეცა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის მიერ 2005 წლის 10 ნოემბერს დამტკიცებული ქონების გადაცემის შესახებ აქტის საფუძველზე. უნდა აღინიშნოს, რომ აქტში არ არის წარმოდგენილი შენობა-ნაგებობების ისეთი სახის აუცილებელი საიდენტიფიკაციო მონაცემები, როგორიცაა, სრული მისამართი და საკადასტრო კოდი. იკითხება მხოლოდ ქონების ზოგადი დასახელება (მაგ: სასაწყობო ნაგებობა, შემოსასვლელი, ხარისხის სახლი), ექსპლუატაციაში შესვლის თარიღი, ადგილმდებარეობა ქალაქების 49 მიხედვით, საბალანსო ღირებულება და კომისიის მიერ დადგენილი რეალური ღირებულება. ასევე, ზოგიერთი შენობა-ნაგებობა არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. შესაბამისად, შენობა-ნაგებობების საბალანსო მუხლებზე ვერ იქნა უფლება-მოვალეობებისა და არსებობის მტკიცების მოპოვება. • გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშთან კორესპონდენციით დებიტორული დავალიანება 2011 წელს 63.101 ათასი ლარით, ხოლო 2012 წელს 35.8 ათასი ლარით არის შემცირებული. ბუღალტრულ ჩანაწერებში შესაბამისი გატარებები კონკრეტული დებიტორის იდენტიფიცირების საშუალებას არ იძლევა. სააგენტომ ვერ წარმოადგინა შესაფერისი და საკმარისი მტკიცებულება, რაც აუდიტის ჯგუფს დაარწმუნებდა აღნიშნული გატარებების მიზანშეწონილობაში. • 2011 და 2012 წლების ინვენტარიზაციის აქტებში ასახული აქტივებისა და ვალდებულების ღირებულება მნიშვნელოვნად განსხვავდება ბუღალტრულ ჩანაწერებში არსებული მონაცემებისგან. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის, ,,საქონელი და მომსახურების“ მუხლით გათვალისწინებული 42.2 ათასი ლარიდან არამართებულად იქნა გაწეული 39.1 ათასი ლარის ოდენობის კაპიტალური დანახარჯები, რაც იწვევს სააგენტოოს მიერ საბიუჯეტო სახსრებით განხორციელებული ოპერაციების შეუსაბამობას 2011 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონთან. • 2011 წლის 27 ივლისს სააგენტომ თხოვნით მიმართა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საქმიანობის შეუფერხებლად განხორციელებისთვის საწვავი შეეძინათ გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით, რაზეც თანხმობა მიიღო 2 აგვისტოს. თუმცა, ხელშეკრულება საწვავის შესყიდვაზე გაფორმდა სს ,,ვისოლ პეტროლიუმ ჯორჯიასთან“ თანხმობის მიღებამდე ერთი დღით ადრე - 1 აგვისტოს. ხელშეკრულების ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 8.3 ათასი ლარი. • ორგანიზაციაში სათანადოდ არ კონტროლდებოდა სამსახურეობრივი დანიშნულების ავტომობილებით განვლილი მანძილი, რიგ შემთხვევებში ბუღალტრული ჩანაწერების მიხედვით ჩამოწერილი საწვავის რაოდენობა არ ემთხვევა მძღოლების მიერ შევსებულ განვლილი მანძილის აღრიცხვის ფურცლებს. 50 • სააგენტოს არ აქვს დაცული თითოეული ავტომობილის მიხედვით საწვავის თვიური ლიმიტები, 2011 წელს სხვადასხვა ავტომობილების მიხედვით საწვავის ლიმიტზე გადაჭარბებულია ჯამში 690 ლიტრით. • სააგენტოს არ აქვს დაცული თითოეული ავტომობილის მიხედვით საწვავის თვიური ლიმიტები, 2012 წელს სხვადასხვა ავტომობილების მიხედვით საწვავის ლიმიტზე გადაჭარბებულია ჯამში 258 ლიტრით. • ერთ ავტომანქანაზე (ოპელ ვექტრა) მიმდინარე სარემონტო სამუშაოების ოდენობამ მოცემული პერიოდებისთვის ავტომანქანის საბალანსო ღირებულების (2012 წელი 3.3 ათასი ლარი) 171 პროცენტი შეადგინა, რაც ამ შემთხვევაში, სააგენტოს ხელთ არსებული რესურსების არარაციონალურად გამოყენებაზე მიუთითებს. • ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის, ,,საქონელი და მომსახურების“ მუხლით გათვალისწინებული 42.155 ათასი ლარიდან არამართებულად იქნა გაწეული 39.2 ათასი ლარის ოდენობის კაპიტალური დანახარჯები, რაც იწვევს სააგენტოოს მიერ საბიუჯეტო სახსრებით განხორციელებული ოპერაციების შეუსაბამობას 2011 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონთან. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სააგენტოს თანამშრომლები, რომლებიც ინვენტარიზაციის კომისიის წევრებს წარმოადგენენ, ინვენტარიზაციის აქტებში ასევე მოხსენიებულნი არიან როგორც შენახვაზე პასუხისმგებელი პირები. ამასთან, საინვენტარიზაციო აღწერილობებზე რიგ შემთხვევებში ხელს აწერენ ფაქტობრივად პასუხისმგებელი პირები, რომლებთანაც არ არის გაფორმებული ხელშეკრულებები სრული პასუხისმგებლობის შესახებ. • სააგენტოს არ აქვს სისტემატიზებული და სათანადოდ დაარქივებული მატერიალური მარაგების და ძირითადი აქტივების ანალიზურ აღრიცხვასთან დაკავშირებული ფორმები სხვა პირველად დოკუმენტაციასთან ერთად. • ზოგიერთი ხელშეკრულება განსაზღვრავს მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებაზე პასუხისმგებელ კონკრეტულ პირს, თუმცა მიღება-ჩაბარების აქტზე სრულიად სხვა პიროვნებების ხელმოწერებია. ამასთან დაკავშირებით, სააგენტომ ვერ წარმოადგინა რაიმე სახის დოკუმენტი, სადაც აღნიშნული იქნებოდა თუ რატომ არ აწერს ხელს ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირი შესაბამის მიღება-ჩაბარების აქტს. 51 • სააგენტოს არ გააჩნია შიდა დოკუმენტი, სახლმძღვანელო სტანდარტი მისი ლაბორტორიებისა და სხვა სტრუქტურული ერთეულების მიერ მომსახურებების გაწევის წესის შესახებ. • ლაბორატორიებს არ გააჩნია სამუშაო აღწერილობები, რომელიც განსაზღვრავდა ლაბორატორიის თითეული თანამშრომლის საქმიანობის კონკრეტულ სფეროს, მის ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობას. • არ არის შემუშავებული სტანდარტები და მოთხოვნები იმ გარემო პირობების შესახებ, რომელშიც ხორცილედება უშუალოდ ლაბორატორიული სამუშაოები, რაც მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს შესრულებული სამუშაოების ხარისხს. • სააგენტოში არ არსებობს ეტალონების მოვლა შენახვისა და ექსპლუატაციის წესები. ეტალონი არის გაზომვის საშუალება, რომელიც განკუთვნილია ფიზიკური სიდიდის ერთეულის ზომის აღწარმოებისათვის, შენახვისა და გადაცემისათვის. სააგენტო პასუხისმგებელია ეროვნული ეტალონების განვითარებაზე, შენახვაზე, მოვლაზე, საერთაშორისო შედარებებში მონაწილეობზე, შესაბამისად, მათი გამოყენებისა და შენახვის წესის არსებობა პირდაპირ გავლენას ახდენს სააგენტოსთვის დაკისრებული პასუხისმგებლობების სრულფასოვნად შესრულებაზე. • არ ხდება მომსახურების გამწევი კონკრეტული თანამშრომლის, სპეციალისტის მიერ შესრულებული სამუშაოს ხარისხის კონტროლი. შესაბამისად აღნიშნულის არარსებობის გამო, ეჭვქვეშ დგება სააგენტოს მიერ შესრულებული სამუშაოს ხარისხი. • 2011 წლის 29 დეკემბერს სადაზღვევო კომპანია ,,ალდაგი ბისიაისთან“ გაფორმებული ავტოდაზღვევის ხელშეკრულების მიხედვით, ავტომანქანა ,,კია სორენტოს“ უფლებამოსილ მძღოლად მოხსენიებულია ფ/პ ბიკენტი გულედანი, რომელიც არ ყოფილა სააგენტოს თანამშრომელი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სააგენტოს გაფორმებული მეტროლოგიის, აქვს ხელშეკრულება სერტიფიკაციის სამეცნიერო-საწარმოო და ცენტრთან, უკრაინის მომხმარებელთა ეტალონურ სტანდარტიზაციის, უფლებების გაზომვათა დაცვის საშუალებების მეტროლოგიურ დაკალიბრებაზე. ხელშეკრულებას ხელი მოეწერა უკრაინაში 2011 წლის 17 ოქტომბერს, თუმცა შესყიდვების სააგენტოს ვებ პორტალზე ის რეგისტრირებულია 2012 წლის 3 იანვრიდან. ხელშეკრულება გაფორმებულია 52 გამარტივებული შესყიდვით საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 10 ნოემბრის განკარგულების საფუძველზე. ხელშეკრულების თანხის 50% გადარიცხულია ავანსად გარანტიის გარეშე. დამატებითი შეთანხმების საფუძველზე ხელშეკრულების თანხა გაზრდილია 4.2 ათასი აშშ დოლარით, რაც სახელშეკრულებო თანხის 10%-ს აღემატება. ამასთან, შესყიდვების სააგენტოს საიტზე რეგისტრირებული ფაქტობრივი გადახდების თარიღები არ ემთხვევა საბანკო ამონაწერში მოცემული გადახდების თარიღებს. • სააგენტოს მიერ სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ კანონის მიხედვით განხორციელებული ზოგიერთი ხელშეკრულების ჯამური ღირებულება გაზრდილია 10%-ზე მეტით. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • 2012 წელს სარემონტო სამუშაოები ჩატარდა ჩარგლის №67-ში 8 სართულიან კორპუსში. ხელშეკრულების თანხა შეადგენდა 159.8 ათას ლარს დღგ-ს ჩათვლით, თუმცა, მიმწოდებელი შპს ,,ტრიადა" ვადებში ვერ ჩაეტია და შესაბამისად, ხელშეკრულება შეწყდა. ხელშეკრულების გაფორმების დროს შპს „ტრიადას“ წარმოდგენილი ჰქონდა ხელშეკრულების შესრულების გარანტია სადაზღვევო კომპანიიდან სახელშეკრულებო თანხის 2%-ის ოდენობით (3.196 ათასი ლარი). აღნიშნული თანხა ნაცვლად სააგენტოს მიერ გასაჩივრებული თანხის ოდენობა წარმოადგენს მიღება–ჩაბარების აქტებსა და სამხარაულის დასკვნის მიხედვით აღიარებულ შესრულებული სამუშაოების ღირებულების თანხებს შორის სხვაობას (1.8 ათასი ლარი). • საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი. • ბელორუსიაში მივლინებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილი პირველადი დოკუმენტაციის მიხედვით სასტუმროს დღიური ღირებულება შეადგენს 122 აშშ დოლარს, რაც 10 აშშ დოლარით აღემატება ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 20 აპრილის №231 ბრძანებით განსაზღვრულ ნორმას. აქედან გამომდინარე, სააგენტოს 2011 წელს არამართებულად აქვს გაწეული 0.15 ათასი ლარის ოდენობის სამივლინებო ხარჯი. 53 • საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები. • ერთ შემთხვევაში შრომით ხელშეკრულების ვადა 2011 წლის 1 იანვარს ამოიწურა, ყოფილ თანამშრომელს სრულად აქვს მიღებული იანვარის თვის ხელფასი 190 ლარის ოდენობით. • ერთ შემთხვევაში 2012 წელს შრომითი ხელშეკრულების პირობების მიუხედავად ყოფილ თანამშრომელს ზედმეტად აქვს მიღებული დეკემბრის თვის ხელფასი 250 ათასი ლარის ოდენობით. 16. სენაკის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ორგანიზაციის ბალანსებში არ არის ასახული ფინანსური აქტივების ნაწილში ფულადი აქტივების საწყისი და საბოლოო ნაშთები. • მუნიციპალიტეტის გამგეობის ბალანსში არ არის აღრიცხული გზების კაპიტალური მშენებლობებზე გაწეული ხარჯები: 2011 წელს -167.6 ათასი ლარი, 2012 წელს - 527.6 ათასი ლარი. • 2012 წლის მუნიციპალიტეტის გამგეობის ბალანსზე არაფინანსური აქტივების ზრდა (5,773.7 ათასი ლარი) მიკუთვნებულია მიმდინარე ხარჯებს. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეკონომიური განკარგვა • 2009 წელს სატენდერო კომისიის მიერ მიმწოდებლის უსამართლო დისკვალიფიკაციის შედეგად გამგეობამ არაეკონომიურად დახარჯა საბიუჯეტო სახსრები (44.8 ათასი ლარი). • 2012 წელს გზების კაპიტალური შეკეთების პროექტირების ტენდერზე, სატენდერო კომისიამ შესაბამისი სამუშაო გამოცდილების უქონლობის გამო 22.9 ათასი ლარით უფრო ნაკლები სატენდერო წინადადების მქონე პრეტენდენტის დისკვალიფიკაცია მოახდინა. რეალურად, აღნიშნული პრეტენდენტის მიერ წარმოდგენილი ტექნიკური დოკუმენტაცია სამუშაო გამოცდილების შესახებ, აკმაყოფილებდა სატენდერო დოკუმენტაციით მოთხოვნილ პირობას. 54 • 2011 წელს სკვერისა და შადრევნის მოწყობის სამუშაოების შესყიდვაზე ჩატარებულ ტენდერში გაიმარჯვა პრეტენდენტმა, რომლის სატენდერო წინადადების ღირებულება 24 %-ით (44.5 ათასი ლარით) აღემატებოდა დისკვალიფიცირებული პრეტენდენტის მიერ წარმოდგენილ სატენდერო წინადადების ღირებულებას. მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, სატენდერო კომისიას უფლება ჰქონდა შეეწყვიტა ტენდერი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2011 წელს გარე განათების ქსელის გათვალისწინებული 10 თვის ნაცვლად, მოვლა-პატრონობა ხელშეკრულებით მიმდინარეობდა 6 თვის განმავლობაში. ანაზღაურდა სრული სახელშეკრულებო ღირებულება, რაც 22.7 ათასი ლარით აღემატება 6 თვეში ასანაზღაურებელ თანხას. • 2011-2012 წლებში გზების კაპიტალური შეკეთების 3 ტენდერის ხარჯთაღრიცხვებში აღმოჩნდა 179.6 ათასი განხორციელებულა დაზუსტებაზე. ლარის მიმართვა უზუსტობა. სატენდერო მიმწოდებლებისათვის კომისიის ტექნიკური მიერ არ დოკუმენტაციის აღნიშნული უზუსტობების გამო გამგეობის მიერ ზედმეტად იქნა გადარიცხული საბიუჯეტო თანხები 3.1 ათასი ლარი. • 2009-2012 წლების ქალაქის დასუფთავების სამუშაოებზე, შესაბამისი სამსახურების მხრიდან არასათანადო კონტროლის შედეგად, ზედმეტად ანაზღაურებულია საბიუჯეტო სახსრები (დაახლოებით 13.0 ათასი ლარი). საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2012 წელს გამგეობის 8 თანამდებობის პირზე სამსახურებრივი ფუნქციების განსახორციელებლად საწვავის ოდენობა გამოიყო ლიმიტის ზევით, სულ 1.6 ათასი ლიტრი (დაახლოებით 3.5 ათასი ლარი). • ბანკიდან სალაროში მიღებული თანხები ძირითადად გამოიყენებოდა თანამშრომლებისთვის ხელფასების გასაცემად, რაც არღვევს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონს, რომლის თანახმად, საჯარო მოხელეს შრომითი გასამრჯელო (ხელფასი) ერიცხება უნაღდო ანგარიშსწორების ფორმით. • სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელების ფორმირებისას, ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტში ასახვის მიზნით, გამგეობას 2009 და 55 2010 წლებში არ შეუდგენია პრიორიტეტების განსაზღვრის თაობაზე ოფიციალური დოკუმენტი. 17. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • დმანისის მუნიციპალიტეტში 2012 წელს გზების სარემონტო სამუშაოებზე გამოცხადებული ტენდერი ჩაიშალა პრეტენდენტების სატენდერო მოთხოვნებთან შეუსაბამობის გამო. ერთ-ერთი პრეტენდენტის განხორციელდასაკმარისი გამოცდილების არარსებობის გამო, აკმაყოფილებდა მოთხოვნას შესაბამისად არ ყველა და დისკვალიფიკაციის კანონიერი საფუძველი. დისკვალიფიკაცია თუმცა იგი არსებობდა მისი იგივე სამუშაოების შესყიდვაზე ხელახლა გამოცხადებულ ტენდერზე 3,224.5 ათასი ლარის სამუშაოების შესყიდვისას, ტენდერში გაიმარჯვა ერთადერთმა იგივე პრედენტენტმა, რომლის თავდაპირველ და შემდგომ სატენდერო თანხებს შორის სხვაობა 624.5 ათასი ლარი იყო. აღნიშნული თანხა მუნიციპალიტეტის მიერ არაეკონომიურად გაიხარჯა. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • წყლის სისტემის რეაბილიტაციისთვის გაწეული ხარჯის მიუხედავად, სისტემა არ ფუნქციონირებს - სოფელ უზრუნველყოფისათვის გომარეთის 2009-2012 მოსახლეობისათვის წლებში სასმელი მუნიციპალიტეტის განხორციელდა წყლის სისტემის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. წყლით დაკვეთით ამ პერიოდში აღნიშნული სამუშაოების შესყიდვაზე გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა სულ 423.5 ათასი ლარი. მიუხედავად მუნიციპალიტეტის მიერ გაწეული მაღალი დანახარჯებისა, სისტემა აუდიტის მსვლელობისას არ ფუნქიონირებდა. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • ქონების მართვაში არსებული ხარვეზის შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები მუნიციპალიტეტის მიერ იჯარით გაცემულია 10.7 ათასი ჰექტარი სასოფლო-სამეურნეო 56 დანიშნულების მიწა. მიუხედავად დაბალი ფასისა, იჯარის სახით მისაღები 156.8 ათასი ლარის შემოსავლიდან ადგილობრივ ბიუჯეტში მობილიზებულია მხოლოდ 27.4 ათასი ლარი, ანუ 129.4 ათასი ლარით ნაკლები. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ს.ს „ლიბერთი ბანკისგან“ საპროცენტო სარგებლის სახით ადგილობრივ ბიუჯეტში მისაღები 144.6 ათასი ლარი, საკრებულოს თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით გადაეცა ქ.რუსთავის მერიას. თუმცა აღნიშნული ტრანზაქცია არ ასახულა ადგილობრივი თვითმმართველობის კუთვნილ საბანკო ანგარიშსა და ადგილობრივი ბიუჯეტის შემოსულობებში. • მუნიციპალიტეტის მიერ სხვადასხვა მომწოდებლებზე, მათთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მოთხოვნათა შესაბამისად, შესრულებული სამუშაოების არაჯეროვან ან დაგვიანებით შესრულებაზე დაკისრებულია საჯარიმო სანქციები (პირგასამტეხლო), სულ 8.4 ათასი ლარი. აღნიშნული თანხების გადახდა ხდებოდა არა შემსრულებლების მიერ შესაბამის ანგარიშზე ჩარიცხვით, არამედ მათ გადასახდელი თანხები უკავდებოდათ მთლიანი მისაღები თანხებიდან. • დმანისის მუნიციპალიტეტსა და არასამთავრობო ორგანიზაცია „მერსი ქორფს“ შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტს ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირების ხელშეწყობის მიზნით (უსასყიდლოდ), გადაეცა 2.6 ათასი ლარის სხვადასხვა სახის კომპიუტერული ტექნიკა. მიღებული ტექნიკა ისე გადაეცა სახანძრო სამაშველო სამსახურს, რომ მუნიციპალიტეტის მიერ არ განხორციელებულა მისი ბუღალტრულად აღრიცხვა და შემოსავალში აყვანა. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • დასაბუთებული საჭიროების გარეშე საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა - 2009 შესყიდულია წელს დმანისის მუნიციპალიტეტის მიერ აუცილებლობის გარეშე 270.0 ათასი ლარის ღირებულების 4 ახალი ავტობუსი, რადგან მუნიციალიტეტს უკვე გააჩნდა საკმარისი რაოდენობის სატრანსპორტო საშუალებები. შესაბამისად, გაწეულია არამიზნობრივი და დაუსაბუთებელი ხარჯი. • პირადი სარგებლობის მიზნით შესყიდული სავარჯიშო ტრენაჟორი - 2012 წელს მუნიციპალიტეტის სახსრებით საკრებულოს თავმჯდომარის მიერ პირადი 57 სარგებლობის მიზნით შესყიდულია სავარჯიშო ტრენაჟორი. მუნიციპალიტეტის საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე მიზანშეწონილი არ არის ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრების პირადი სარგებლობისთვის გამოყენება. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • 2011-2012 წლებში სარგებლობაში მუნიციპალიტეტის უსასყიდლოდ მიერ გადაცემულია ი/მ-ებისათვის უძრავი ქონება (საბავშვო ბაღები) (შენობა-ნაგებობების საბალანსო ღირებულება შეადგენს 221.6 ათას ლარს). დმანისის მუნიციპალიტეტის ქონების სასყიდლიან სარგებლობაში გადაცემის საწყისი წლიური ქირის განსაზღვრის წესის შესაბამისად, საიჯარო ღირებულება შეადგენს უძრავი ქონების ღირებულების 510%-ს. შესაბამისად, ქონების საბალანსო ღირებულებიდან გამომდინარე, ქირის სახით მუნიციპალიტეტს უნდა მიეღო წელიწადში მინიმუმ 13.6 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2009-2011 წლებში მომწოდებლებმა მუნიციპალიტეტთან გაფორმებული ხელშეკრულებების შესაბამისად, ადგილობრივი კარიერებიდან მოიპოვეს დაახლოებით 76 ათასი კუბ.მ ინერტული მასალა, რისთვისაც მოსაკრებლის სახით უნდა გადაეხადათ დაახლოებით 15.2 ათასი ლარი. აღნიშნული თანხა ადგილობრივ ბიუჯეტში მიმწოდებლის მიერ არ არის გადახდილი. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • მუნიციპალიტეტის მიერ „მოქალაქეთა მომსახურების განყოფილების დაარსებისა და დმანისის მუნიციპალიტეტის გაუმჯობესების“ თანამშრომელთა შესაძლებლობების პროგრამის ფარგლებში შეძენილია კომპიუტერული პროგრამები, საერთო ღირებულებით 4.0 ათასი ლარი. გამგებლის ტექნიკური ბრძანებით, გაუქმდა 2011 წლის 22 ივლისს, მუნიციპალიტეტის მოქალაქეთა მომსახურების განყოფილება და პროგრამული უზრუნველყოფის კომპიუტერული სისტემის ექსპლოატაცია შეჩერდა, ხოლო თვით კომპიუტერული პროგრამა, მიმდინარე პერიოდში დაკარგულია (წაშლილია). 58 18. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • შპს „გარე განათებისათვის“ გარე და დეკორატიული განათების მოწყობისათვის ანაზღაურებული თანხა შეადგენს 75.5 ათას ლარს, რომელიც 0.6 ათასი ლარით აღემატება ხელშეკრულების თავდაპირველ ღირებულებას. • 2010 წელს ი/მ „ვახტანგ კაპანაძე“-მ შეასრულა მრავალსართულიანი კორპუსების სახურავების რეაბილიტაციის სამუშაოები თანხით 89.7 ათასი ლარი. სამუშაოების შესრულების აქტში, ხარჯთაღრიცხვასთან შედარებით, ერთეული მასალის ფასი გაზრდილია (6 ლარიდან 7.27 ლარამდე) ხარჯთაღრიცხვის კორექტირების გარეშე, რამაც დარიცხვებით შეადგინა 1.8 ათასი ლარი. • 2011 წელს შპს „რემმშენი ბორჯომთან“ გაფორებულია ხელშეკრულება ქ.ბორჯომში რკინა-ბეტონის საყრდენი ღირებულებით - 85.6 კედლების ათასი ლარი. მოწყობის სამუშაოების მიმწოდებლის შესყიდვაზე მოთხოვნით კორექტირებული ხარჯთაღრიცხა, ღირებულებით 83.2 ათასი ლარი. გაკეთდა მიუხედავად ამისა, მიმწოდებლის მიერ შესრულებული სამუშაოების აქტი წარმოდგენილია და მიღება-ჩაბარება გაფორმებულია 85.6 ათას ლარზე. აღნიშნულის გამო, ბიუჯეტიდან ანაზღაურებულია 2.4 ათასი ლარით მეტი თანხა. • შპს „მშენებელი XXI+“-ს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში 2012 წელს შესრულებული აქვს სხვადასხვა შენობების სახურავების წარმოდგენილი შესრულებული სამუშაოს შესრულებული სამუშაოების ღირებულებამ სარებილიტაციო აქტების (ფორმა შეადგინა 310.9 სამუშაოები. №2) მიხედვით, ათასი ლარი, ექსპერტიზით კი ფაქტიურად შესრულებული სამუშოების ღირებულება შეადგენს 287.4 ათასი ლარს. ხოლო, გამგეობის მიერ ანაზღაურებულია 295.5 ათასი ლარი. ამდენად, შპს „მშენებელი XXI+“-ს დაუსაბუთებლად ჩაერიცხა 8.1 ათასი ლარი. • 2011-2012 წლებში მიმწოდებლების მიერ ხელფასის სახით გაწეულ ხარჯზე დარიცხული და ანაზღაურებულია მასალის ტრანსპორტირების ხარჯები. შპს "არტესზე" დარიცხულია 3.5 ათასი ლარი. 59 • 2011-2012 წლებში მიმწოდებლების მიერ ხელფასის სახით გაწეულ ხარჯზე დარიცხული და ანაზღაურებულია მასალის ტრანსპორტირების ხარჯები. შპს "რემმშენი ბორჯომზე" დარიცხულია 0.7 ათასი ლარი • 2011-2012 წლებში მიმწოდებლების მიერ ხელფასის სახით გაწეულ ხარჯზე დარიცხული და ანაზღაურებულია მასალის ტრანსპორტირების ხარჯები. შპს „ბორჯომი 2008“-ზე დარიცხულია 0.3 ათასი ლარი. • 2011 წელს დაიდო ხელშეკრულება ი/მ „ოლეგ გელაშვილთან“ სოფ. ჩითახევში, საკირსა და დაბა ახალდაბაში ხიდების რეაბილიტაციის სამუშაოების შესყიდვაზე. შესრულებაში დაშვებულია შეცდომა – ხარჯთაღრიცხვასთან შედარებით ერთეულის ფასები გაზრდილია და მთლიანმა თანხამ შეადგინა 0.5 ათასი ლარი. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 57 შემთხვევაში განხორციელებულია 1,180.9 ათასი ლარის სამშენებლო სამუშაოების გამარტივებული შესყიდვა ისე, რომ არ არის მოთხოვნილი და მომწოდებლების მიერ წარმოდგენილი ფაქტობრივი დანახარჯები და ქვეკონტრაქტორების მიერ შესრულებული სამუშაოები. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხელშეკრულებაში გაუთვალისწინებლად და საბანკო გარანტიის წარდგენის გარეშე შპს ,,ბორჯომის კეთილმოწყობა“-ზე ავანსად ჩარიცხულია 26.0 ათასი ლარი. „ბიზნეს ჯგუფი 2010“-ზე ხელშეკრულებაში ჩასარიცხი ავანსის შპს პროცენტის მითითების გარეშე ავანსად ჩარიცხულია 64.0 ათასი ლარი. ი/მ „იოსებ ტალახაძე“-ზე ავანსად ჩარიცხულია 85.0 ათასი ლარი, მაშინ როდესაც ხელშეკრულება წინასწარ ანგარისწორებას არ ითვალისწინებდა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • მუნიციპალიტეტმა შპს „ბიზნეს ჯგუფი 2010“ -გან შეისყიდა 80.0 ათასი ლარის ღირებულების ნაგავმზიდი ავტომანქანის. მიმწოდებელმა საქონელი მიაწოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულზე 11 დღის დაგვიანებით, მუნიციპალიტეტის მიერ საჯარიმო სანქცია კი გატარებულია მხოლოდ სამ დღეზე. 8 დღის ვადაგადაცილებაზე არ არის დარიცხული ჯარიმა თანხით 6.4 ათასი ლარი. 60 • შპს „ზიმოსთვის“ გადაწეული. სამუშაოების შესრულების ვადა დასბუთების გარეშე ორჯერაა არსებობს რისკი იმისა, რომ შესაძლებელია მუნიციპალიტეტმა მიმწოდებელს სამუშაოების დასრულების ვადა გადაუწია იმიტომ, რომ არ დარიცხოდა მუნიციპალიტეტი ჯარიმა. იმ შემთხვევაში თუ არ შეცვლიდა დასრულების ვადებს მიმწოდებელს შესაძლოა დარიცხოდა ჯარიმა 45.6 ათასი ლარის ოდენობით. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ არ ხდებოდა იჯარით გაცემული ქონებიდან მისაღები შემოსავლის სათანადო აღრიცხვა; არ არის გამოთვლილი გადაუხდელი საიჯარო ქირის ნაშთები; არ არის დარიცხული და მოთხოვნილი საჯარიმო სანქციები. 14 მოიჯარის მოიჯარეებზე შემთხვევაში გადაუხდელმა საიჯარო ქირამ შეადგინა 13.5 ათასი ლარი, ხოლო ქირის ჩარიცხვის ვადების დარღვევაზე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციამ (საურავი) შეადგინა 13.5 ათასი ლარი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • დაბა ბაკურიანში რიტუალების სახლის მოსაწყობად შეძენალია სამშენებლო მასალა, რაც დახარჯულია რიტუალების სახლის მშენებლობაზე. მუნიციპალიტეტს არ ჰქონდა მშენებლობის ხარჯთაღრიცხვა. მშენებლობა 61.1 ათასი ლარის ბუღალტრულად ნებართვა, არასწორადაა პროექტი და აღრიცხული: დაუმთავრებელი მშენებლობის ნაცლად ის აღრიცხულია როგორც დამთავრებული მშენებლობა. • მუნიციპალიტეტის ბალანსზე ირიცხება 29.9 ათასი ლარის მატერიალური ფასეულობები, რომლებიც გადაცემულია სხვადასხვა ორგანიზაციებზე ისე, რომ ხელშეკრულებები ქონების რაიმე ფორმით გადაცემაზე გაფორმებული არ არის. • საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის დაკვეთით შესრულებულია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული სახელმწიფო სადგარი-ტბა-ცემის გზის მონაკვეთის შეკეთებასა და მოასფალტების სამუშაოები, რომლის თავდაპირველი ღირებულება განისაზღვრა 979.6 ათას ლარით. მუნიციპალიტეტის მიერ გზაზე გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 456.5 ათასი ლარი. ,,საქართველოს საბიუჯეტო 61 კლასიფიკაციის’’ მიხედვით მუნიციპალიტეტს გზის რეაბილიტაციის ხარჯები უნდა აესახა შემოსავალში და შემგდგომ გადაეცა სახელმწიფოსთვის, რაც არ მომხდარა. • მატერიალური ფასეულობების მიკუთვნება პასუხისმგებელ პირებზე ხდება ბუღალტრული პროგრამის მეშვეობით. არის შემთხვევები, როცა აქტივი ერიცხება პირს, რომელსაც ეს ქონება არ ჩაუბარებია. მაგალითად, მუნიციპალიტეტის გამგეობის ამირან მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის სამსახურის სპეციალისტს გოგოლაძეს 2013 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ბუღალტრულად ერიცხება 7,841.7 ათასი ლარის არაფინანსური აქტივები (ნარჩენი ღირებულებით), საიდანაც 7,081.4 - ათასი ლარის ფასეულობა მას არ ჩაუბარებია. • სრულად ამორტიზებული ძირითადი აქტივები, რომლის პირვანდელი ღირებულება 104.3 ათასი ლარია, არ არის მოხსნილი ბალანსიდან და გადატანილი ბალანის საცნობარო მუხლში ,,ამორტიზებული ძირითადი აქტივები’’ (08). • მუნიციპალიტეტში არ მომხდარა გამგეობის ბალანსზე აღრიცხული ქონების (უძრავი და მოძრავი) საქართველოს ფინასთა სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით ინვენტარიზაცია. კომისიის შექმნის მიუხედავად ინვენტარიზაციები დამთავრებული არ არის, შედარების უწყისი არ არის შედგენილი და გამოყვანილი ინვენტარიზაციის შედეგები. • 2010 წელს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული შენობა, ღირებულებით 167.4 ათასი ლარი, გადაცემულია სახელმწიფოსათვის იმ პირობებში,როცა არ არის საკრებულოს თანხმობა და არც მუნიციპალიტეტს გააჩნდა ალტერნატიული ფართი. აღნიშნული ქონება გამგეობის ბალანსიდან ამოღებული არ არის და 2011-2012 წლებში დარიცხულია 3.5 ათასი ლარის ცვეთა. • მუნიციპალიტეტს 2011 წელს უსასყიდლოდ გადაეცა ცენტრი 2005“-ის საკუთრებაში არსებული შპს ,,ბორჯომის სავაჭრო უძრავი ქონების, შენობის მეორე და მესამე სართული. აღნიშნული ქონების ღირებულების თავდაპირველი შეფასება და შემოსავალში აღიარება არ მომხდარა. • მუნიციპალიტეტის მარაგების ნაშთებში აღრიცხულია 129.7 ათასი ლარის ღირებულების ლამპიონები და 9.5 ათასი ლარის ღირებულების ჰიბრიდული სიმინდის თესლი. აღნიშნული ნაშთის იდენტიფიცირება ვერ ხერხდება. 62 • მუნიციპალიტეტში 2013 წლის 1 იანვრისათვის აღრიცხულია 102.8 ათასი ლარის 3 წელზე მეტი ხნის დებიტორული დავალიანება. ასევე კრედიტორული დავალიანების სახითაა აღრიცხული 2007 წელს ი/მ „სოსლანი ჯიშკარიანი“ - ს მიმართ წარმოშობილი დავალინება 4.9 ათასი ლარისოდენობით. • 2012 წელს სარეზერვო ფონდიდან გახარჯულია 10.0 ათასი ლარი, ინდმეწარმე თეიმურაზ მაისურაძისთვის გაწეული დახმარება, რომელიც ნაცლად სარეზერვო ფონდისა ასახულია გამგეობის ხარჯებში, ხოლო ფონდიდან გამოყოფილი თანხებით, 75.6 ათასი ლარი, ბიუჯეტში ცვლილებებია შეტანილი. • მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული შპს „ბორჯომის კეთილმოწყობა“-ს 2011 წელს 860.1 ათასი ლარის შემოსავლების პირობებში მიღებული აქვს 94.8 ათასი ლარის, ხოლო 2012 წელს 924.1 ათასი ლარის შემოსავლებისას კი 34.3 ათასი ლარის ზარალი. ცალკეულ მომსახურეობაზე გაწეული ხარჯები არ არის აღრიცხული ,რის გამოც ვერ დგინდება 2011-2012 წლებში ზარალი რომელი საქმიანობიდანაა მიღებული და რა არის მისი გამომწვევი მიზეზი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შპს „ზიმოსთან“ გაფორმებულია ხელშეკრულება ,,მდინარე ბორჯომულაზე, ბორჯომის ცენტრალური პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე ორ ბურჯიანი საფეხმავლო ხიდის მშენებლობაზე“, თანხით 690.4 ათასი ლარი.შპს „ზიმო“-ს მიერ მშენებლობის დროს ისეა მოხდენილი სამშენებლო მასალისა და ფასების ცვლილება, რომ არ შეცვლილა ხარჯთაღრიცხვა. შესაძლოა მოხდენილი ცვლილებები იწვევდეს ხიდის დანიშნულების ცვლილებას. 63 19. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2009-2012 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • 2009-2012 წლებში საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ შემოსავლის სახით წყალსადენი მილების რეალიზაციიდან მიიღო 480.7 ათასი ლარი, მაშინ როცა იმავე მილების საბაზრო ფასი აუდიტორული დასკვნის საფუძველზე შეადგენდა 1,112.4 ათას ლარს. • საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში 2009 წლის 1 იანვრიდან 2013 წლის 1 იანვრამდე სულ იჯარით გაცემული (4894.2 ჰა) სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საიჯარო ქირის გადასახადიდან უნდა შემოსულიყო 32.1 ათასი ლარი, ხოლო ფაქტიურად შემოვიდა 3.7 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • 2012 წელს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით შეისყიდა, გადაუდებელი აუცილებლობიდან გამომდინარე, 835.2 ათასი ლარის სხვადასხვა სამუშაო. კანონმდებლობის თანახმად, გადაუდებელ აუცილებლობად ითვლება ვითარება, როდესაც რეალური საფრთხე ექმნება შემსყიდველი ორგანიზაციის ფუნქციონირებას და რომელიც არ შეიძლება წინასწარ განისაზღვროს. აღნიშნული სამუშაოების შესყიდვები არ მიეკუთვნებოდა გადაუდებელ აუცილებლობას. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2012 წლის სექტემბერში კანონმდებლობის შესყიდვის საგარეჯოს დარღვევით შესახებ ტენდერი. მუნიციპალიტეტის გამოცხადდა დასუფთავების კანონმდებლობით, გამგეობის მიერ ღონისძიებების მომავალი წლისათვის მომსახურების შესყიდვისას ბიუჯეტის პროექტს უნდა შეესაბამებოდეს შესყიდვების გეგმა, ხოლო აღნიშნულ შემთხვევაში ტენდერის გამოცხადების პერიოდში ბიუჯეტის პროექტი არ იყო მომზადებული. 64 შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2012 წელს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულში გზის რეაბილიტაციაზე გაწეული ხარჯიდან, წარმოდგენილი ფარული სამუშაოების აქტებით, 39.4 ათასი ლარის სამუშაოს შესრულება დოკუმენტურად ვერ დადასტურდა, ვინაიდან შესაბამისი ინსპექტირების ჯგუფების მიერ არ ხდებოდა ფარული სამუშაოების შესრულებაზე კონტროლი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2012 წლის პირველი ივლისიდან წლის ბოლომდე მიმწოდებლების მიერ დაქირავებულ მანქანა-მექანიზმების ღირებულებაზე დარიცხული და შემსყიდველის მიერ არასწორად ანაზღაურებულია ზედნადები ხარჯი და გეგმური დაგროვება ჯამური თანხით 22.8 ათასი ლარი. • 2010-2011 წლებში საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ, საწვავის შესყიდვასთან დაკავშირებით, მიმწოდებელს აუნაზღაურა სახელშეკრულებო ღირებულებაზე 31.0 ათასი ლარით მეტი თანხა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • 2012 წელს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ ორ შემთხვევაში არ მომხდარა მიმწოდებლებზე 29.4 ათასი ლარის ოდენობით საჯარიმო სანქციების დარიცხვა. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • 2011-2012 წლებში საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ დასუფთავების ღონისძიებების შესყიდვისას მიმწოდებელს დაუსაბუთებლად გადაუხადა დღგ - 68.9 ათასი ლარის ოდენობით. 2009 - 2012 წლებში გამგეობამ შეისყიდა სახელმწიფო მნიშვნელობის გზების 152.4 ათასი ლარის ღირებულების დასუფთავების სამუშაოები. შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის მიერ გაწეულია ხარჯი ისეთი ტერიტორიის დასუფთავებაზე, რომლის მოვლა-პატრონობა ევალება სახელმწიფოს. 65 საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2009-2010 წლებში მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ გაცემულ პრემიებზე დაუკავებელი საშემოსავლო გადასახადის გამო 2012 წელს გადახდილია ჯარიმა - 17.0 ათასი ლარი. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • 2012 წელს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიულ ორგანოებში აყვანილია 27 შტატგარეშე თანამშრომელი რწმუნებულების თანაშემწეებად, რომელთა შრომის ანაზღაურებაზე დაიხარჯა 37.5 ათასი ლარი. პასუხისმგებელი პირის მიერ აღნიშნული პირების დაქირავების აუცილებლობა დაუსაბუთებელია. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2010 წლის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში მიმდინარე ხარჯები - 455.0 ათასი ლარი, „საქონელი და მომსახურების მუხლის“ ნაცვლად ასახულია „სუბსიდიური დაფინანსების“ მუხლში. • 2010 წლის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში, საკრებულოსა და გამგეობის სამსახურებსა და ტერიტორიულ ორგანოებზე გაწეული საწვავის თანხა - 115.0 ათასი ლარი, ნაცვლად „ტრანსპორტისა და ტექნიკის მოვლა-შენახვის ხარჯებისა“, ასახულია „ოფისის ხარჯებში“. 66 20. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • ანგარიშვალდებულ პირებზე ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში რიცხული თანხების, ავტომანქანის საწვავისა და სამივლინებო ხარჯების სახით ზედმეტად ანაზღაურებული თანხების, სრულად ბიუჯეტში დასაბრუნებლად აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კონტროლის პალატის 2005 წლის 18 იანვრის აქტში ასახული და პრეზიდიუმის 2005 წლის 2 თებერვლის №1/1 დადგენილებით დაკისრებული ვალდებულებების შესრულების უზრუნველსაყოფად უმაღლესი საბჭოს აპარატის მიერ არ იყო სრულად გატარებული შესაბამისი ქმედითი ღონისძიებები. 2012 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით დარიცხული 7.6 ათასი ლარიდან ანაზღაურებულია წლის განმავლობაში მხოლოდ 155 ლარი. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით 2005 წლის 22 მარტს მიღებულია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება, მაგრამ მიუხედავად ზემოაღნიშნული დადგენილებებისა აპარატის მიერ არ შესრულდა 7.4 ათასი ლარის დაბრუნება. აღნიშული დავალიანებები, აფხაზეთის ა.რ. უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილების მოთხოვნათა შესაბამისად, აღირიცხა 2012 წლის ბოლოს ჩამოიწერა ბალანსის მუხლებიდან და ბალანსის საცნობარო მუხლში - „გადახდისუუნარო დებიტორების ჩამოწერილი დავალიანება“. პრეზიდიუმის მიერ გადაწყვეტილების მიღების საფუძლად მოყვანილია დებიტორთა სავალალო ფინანსური მდგომარეობა. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • აპარატის უფროსის 2012 წლის 11 თებერვლის №19 ბრძანების შესაბამისად ჩატარდა ძირითადი საშუალებების და სასაქონლო–მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაცია; შედეგად მატერიალური ფასეულობების მეტობა არ გამოვლენილა, ხოლო საინვენტარო აღწერისას წარმოდგენილი არ იყო 9.6 ათასი ლარის საბალანსო ღირებულიების აქტივები. აღნიშნული დანაკლისის თანხები უნდა აღრიცხულიყო 67 ,,მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისიდან’’ მუხლში. მოცემულ შემთხვევაში კი აღრიცხულია ,,მანქანა-დანადგარებისა და ინვენტარის’’ მუხლში. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები ხელშეკრულებების საფუძველზე 2012 წლის განმავლობაში შტატგარეშედ აყვანილია • 6 პირი მუდმივ ამოცანათა შესასრულებლად, კერძოდ უმაღლესი საბჭოს საკონსტიტუციო, ადამიანის უფლებათა დაცვის, იურიდიულ და საპროცედურო საკითხთა კომისიისა და უმაღლესი საბჭოს ფრაქციების მოწვულ სპეციალისტებად. სახელფასო ხარჯმა 45.7 ათასი ლარი შეადგინა. აღნიშნული ფაქტი ეწინააღმდეგება „საჯარო სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონის“ მე-8 მუხლს. 21. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულების - ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამმართველოს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ოკუპირებულ ტერიტორიაზე დარჩენილი აქტივები ბალანსში უნდა აღრიცხულიყო ბალანსის მუხლში „მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისებით“. აქტივები ნაცვლად ამ მუხლისა აღრიცხულია საცნობარო მუხლში - „პასუხსაგებ შენახვაზე მიღებული მატერიალური ფასეულობები“, რაც ვერ უზრუნველყოფს ბიუჯეტის ბალანსის აღრიცხვის უტყუარობას. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამმართველო შესყიდვებს დამტკიცებული წლიური ახორციელებდა გეგმის წინასწარ შესაბამისად, თუმცა განსაზღვრული და აღსანიშნავია, რომ შესყიდვების წლიური გეგმის პროექტის შემუშავების დროს სრულად არ იყო გათვალისწინებული ყველა შესყიდვის განხორციელების აუცილებლობა. აღნიშნულზე მიუთითებს ის გარემოება, რომ 2012 წლის განმავლობაში 23 შემთხვევაში კორექტირებული გეგმებია წარდგენილი სააგენტოში. 68 22. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები. • 2013 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 6 თვის შემოსულობებში ძირითადი აქტივების რეალიზაციის სახით ფიქსირდება პროგრამით მოსარგებლე პირთა მიერ გადახდილი 394.9 ათასი ლარი. არაფინანსური აქტივების კლების კუთხით განხორცილებული შემოსავლების შესახებ სახაზინო ამონაწერის შესაბამისად, აღნიშნული გადახდები აღრიცხულია „შემდგომი რეალიზაციისათვის შეძენილი საქონლის“ გაყიდვიდან მიღებულ შემოსავლებში, რაც საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის შესაბამისად არ წარმოადგენს ძირითადი აქტივების რეალიზაციიდან მიღებულ შემოსავალს. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ბიუჯეტების შემოსულობების შესრულების ანგარიშგების ფორმაში „შემდგომი რეალიზაციისათვის შეძენილი საქონლის“ რეალიზაციით მიღებული შემოსავლის აღრიცხვის შესაბამისი პარაგრაფი არ არის გათვალისწინებული. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2013 წლის 6 თვეში რესპუბლიკური ბიუჯეტიდან გადასახდელების სახით გადახდილი თანხების ფაქტიურმა მოცულობამ 42,602.0 ათასი ლარი, ანუ 6 თვის საპროგნოზო მაჩვენებლის 65,7 პროცენტი, ხოლო წლიური გეგმის 30.6 პროცენტი შეადგინა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ასიგნებების გეგმა 4,608.1 ათასი ლარით განისაზღვრა. ამავე პერიოდში საკასო შესრულება 4,061.7 ათას ლარს შედაგენს, ანუ გეგმა შესრულებულია 88.1 პროცენტით. 69 23. საქართველის ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • წარმოდგენილი ხარჯთაღრიცხვის ცნობების მიხედვით დამტკიცებული ბიუჯეტის ფარგლებში წლის განმავლობაში ასიგნებების გადანაწილება მუხლებსა და კოდებს შორის განხორციელებულია 43-ჯერ, საერთო თანხით 15,460.8 ათასი ლარი, რაც დამტკიცებული ბიუჯეტის 38,3%-ია და თითქმის 2-ჯერ აღემატება 2011 წლის მონაცემებს. ეს მაშინ, როდესაც 2012 წლის გადახდები შემცირებულია 15,9%-ით (7,062.4 ათასი ლარით). რაც შეეხება პროგრამულ კოდებს შორის ასიგნებების გადანაწილებას, წლის განმავლობაში განხორციელებულია 2,431.2 ათასი ლარის მოცულობით, რაც დამტკიცებული ბიუჯეტის 6,2% -ია და 1,2% -ით (468.5 ათასი ლარი აღემატება საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულს, თუმცა წლის განმავლობაში ცვლილებების ნაწილზე გამოცემულია ფინანსთა სამინისტროს ეგრეთ წოდებული "რეგრესული ცნობები", რომლის შემდეგ კოდებს შორის ასიგნებების გადანაწილების მოცულობა შემცირებულია 675.1 ათასი ლარით და საბოლოოდ შეადგინა 1,756.1 ათასი ლარი, რაც დამტკიცებული ბიუჯეტის 4.5%-ია და საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულის ფარგლებშია. დამტკიცებული ასიგნების ფარგლებში განხორციელებული ცვლილებების რაოდენობა და მოცულობა, აგრეთვე სახელმწიფო შესყიდვების გრგმებში განხორციელებული ცვლილებების სიხშირე მიუთითებს ბიუჯეტის დაგეგმვაში არსებულ ზარვეზებზე გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ ცვლილებათა დიდი ნაწილი (40%-ზე მეტი) განხორციელებულია მთავრობის განკარგულებების საფუძველზე გარკვეულ დავალებათა შსრულების მიზნით. • ფინანსთა სამინიტროში წარდგენილი მოთხოვნები, ცვლილებების განხორციელების შესახებ, არ შეიცავს ინფორმაციას, თუ რა აქტივობების ხარჯზე უნდა განხორციელდეს ცვლილებები, რაც საშუალებას მისცემდა ფინანსთა სამინისტროს, შედარება გაეკეთებინა მოსალოდნელი შედეგებისათვის ადრე დაგეგმილსა და ახალ გადაწყვეტილებებს შორის. 70 ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს 2012 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ბალანზე ერიცხებოდა 3,661.0 ათასი ლარის დებიტორული დავალიანება. საანგარიშო პერიოდში დებიტორული დავალიანება სულ შემცირებულია 1,485.3 ათასი ლარით და 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით შეადგენს 2,175.7 ათას ლარს. 95.8 ათასი ლარის დავალიანება წარმოშობილია 2005-2007 წლებში. ამ დავალიანებების სალიკვიდაციოდ არაა გატარებული სათანადო ღონისძიებები, რასაც ადასტურებს ისიც, რომ დავალიანების მქონე ორგანიზაციებთან არაა ჩატარებული მოთხოვნების ინვენტარიზაცია. • 2012 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით სამინისტროს ერიცხებოდა 4,662.8 ათასი ლარის, ხოლო 2013 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით კი 5,507.1 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანება. დავალიანება გაზრდილია 844.3 ათასი ლარით. • კრედიტორულ დავალიანებაში აღირიცხება 4,224.6 ათასი ლარის დავალიანება, რომელიც წარმოშობილია 1996 - 2005 წლებში, მაგრამ კონკრეტულად რომელ წელს, არ იშიფრება. აქედან 3,921.7 ათასი ლარის დავალიანება არ იშიფრება არც ორგანიზაციების მიხედვით. წლების და ორგანიზაციების მიხედვით გაუშიფრავი კრედიტორული დავალიანება მთლიანი დავალიანების 76.7%-ია. 2012 წელს წარმოშობილ და მთლიანად გაზრდილ დავალიანებებს შორის სხვაობა 28.0 ათასი ლარია, რაც წარმოადგენდა სსიპ „თემის განვითარების პროექტის“ 2011 წელს წარმოშობილ დავალიანებას და რომელიც, ნაცვლად ვალდებულების კლებისა, სხვა ხარჯების მიმდინარე ხარჯების მუხლიდან დაიფარა 2012 წელს.~ 71 ჯანდაცვის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა 24. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • პროგრამის კომპონენტით გათვალისწინებული მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოების შეუსრულებლობა - 2012 წლის რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამა მოიცავდა ფსიქიატრიული დაწესებულებების მშენებლობა-რეაბილიტაციის სამუშაოებს, თუმცა, პროგრამის აღნიშნული კომპონენტი დარჩა განუხორციელებელი, რაც, სამინისტროს განმარტებით, კომპონენტისთვის გამოყოფილი მცირე ფინანსური რესურსით - 264.0 ათასი ლარით იყო განპირობებული. • შეუსრულებელ მომსახურებაზე ანაზღაურებული ხარჯი - ჯანმრთელობის დაცვის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის დანერგვისათვის საჭირო ტექნიკური ინფრასტრუქტურის შექმნისთვის შესაბამისი პროგრამული ლიცენზიებისა და მომსახურებების შესყიდვა 4,593.3 ათასი ლარის ოდენობით წინასწარი ანგარიშსწორებით განხორციელდა, რაზეც შესაბამისი საბანკო გარანტიები არ არსებობს, ხოლო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სისტემის ეტაპობრივი დანერგვა არ დაწყებულა. • შეუსრულებელ მომსახურებაზე ანაზღაურებული ხარჯი - „სამუშაოს მაძიებელთა აღრიცხვისა და გადაადგილებულ საქართველოს ოკუპირებული პირთა–დევნილთა ტერიტორიებიდან საჭიროებების შეფასების იძულებით პროგრამის დაზუსტებულმა ბიუჯეტმა - 11,914.1 ათასი ლარი, ხოლო საკასო ხარჯმა 10,990.5 ათასი ლარი შეადგინა. სამუშაოს გათვალისწინებული ღონისძიებების თვის ვადით აყვანილ 21.837 მაძიებელთა აღრიცხვის პროგრამით უზრუნველყოფის მიზნით, სააგენტომ ერთი ათას შტატგარეშე თანამშრომელზე სააგენტოს სატრანზიტო ანგარიშზე გადაურიცხა 5,240.8 ათასი ლარი, როგორც სექტემბრის თვის შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება, თუმცა, ვერ წარმოადგინა მტკიცებულება შესრულებული სამუშაოს შესახებ. პასუხისმგებელ პირთა მიერ წარმოდგენილი ცნობით, აღნიშნულ პირებს პროგრამის ფარგლებში რაიმე სამუშაო არ 72 შეუსრულებიათ. შესაბამისად, ზედმეტად არამიზნობრივად გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 5,240.8 ათასი ლარი. • მსჯავრდებულთა კომისიური შემოწმების კომპონენტის დადგენილ ნორმებთან შეუსაბამობა (არ განხორციელებულა კვალიფიციური დაკონტრაქტება და შესაბამისად არსებობს არ ექიმთა სამედიცინო ჯგუფის დასკვნები გადაწყვეტილებების მღების მიზნით) კომისიის წევრთა შრომის ანაზღაურებისათვის გაწეულია არამიზნობრივი ხარჯი - 2012 წლის 2 აპრილს შრომითი ხელშეკრულება სხვადასხვა პროფილის 5 ექიმთან გაფორმდა. 2012 წელს, მთელი წლის განმავლობაში არც ერთ ექიმზე შრომის ანაზღაურება არ გაცემულა. შესაბამისად, ექიმის ან ექიმთა ჯგუფის კვალიფიციური შრომა კომისიის გადაწყვეტილების მისაღებად არ გამოყენებულა, ხოლო კომისიის წევრთა შრომის ანაზღაურებამ 72.0 ათასი ლარი შეადგინა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • რეაბილიტირებული დაწესებულებების გასხვისება - სამინისტროს დაუმთავრებელი ძირითადი აქტივებისა და აქტივების სხვა მოცულობითი ცვლილებების ანგარიშების შესწავლით გამოვლინდა, რომ 2012 წელს სამინისტროს ბალანსზე აღარ ირიცხება 46.9 ათასი ლარის ღირებულების აქტივი, რომელიც წარმოადგენდა შპს „რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოსა“ და შპს „გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკის“ სარგებლობაში შესწავლილ იქნა ზემოაღნიშნული კანონიერება და გამოვლინდა, რომ არსებულ შენობა-ნაგებობის სახელმწიფო სახელმწიფო ქონებას. ბალანსიდან ჩამოწერის ქონება 2011-2012 წლებში დანაწილების პრინციპით, აუქციონის და პირდაპირი მიყიდვის წესით სხვადასხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • რეაბილიტაციის შემდგომ სამედიცინო დაწესებულებათა 3-ჯერ ნაკლებ ფასად გასხვისება - სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამის ასიგნებებიდან განხორციელდა „რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოსა“ და რეაბილიტაცია. შპს „გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკის“ „არტესთან“ გაფორმდა ხელშეკრულებები სამედიცინო დაწესებულებების რეაბილიტაცია- რეკონსტრუქციის მიზნით. აუდიტის შედეგად 73 გამოვლინდა, რომ აღნიშნული სამედიცინო დაწესებულებების სარგებლობაში არსებული სახელმწიფო ქონება ბალანსზე აღიარებულ ღირებულებასა და ჩატარებულ სარეაბილიტაციო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ღირებულებაზე დაახლოებით 3- ჯერ ნაკლებ ფასად გასხვისდა, კერძოდ: „საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს შენობა და მიმდებარე ტერიტორია გასხვისდა 9,654.9 ათას ლარად, ხოლო „გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიული კლინიკა“ და მიმდებარე ტერიტორია - ჯამში, სხვადასხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირზე გასხვისდა 8,707.9 ათას ლარად. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს მხრიდან არ ხორციელდება დამხმარე საშუალებებით უზრუნველყოფის ქვეპროგრამის ფარგლებში აღრიცხვაზე მყოფი ბენეფიციარების რაოდენობაზე დაყრდნობით საბიუჯეტო სახსრების დაგეგმვა. წლის განმავლობაში ბიუჯეტში ცვლილებების განხორციელება-გაზრდა. • ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტის აუთვისებლობა2012 წლის პრიორიტეტული ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების ბიუჯეტი დაზუსტდა 351,977.5 ათასი ლარით, საიდანაც აუთვისებელმა თანხამ შეადგინა 54% - 19,067.3 ათასი ლარი, მაშინ როდესაც სამინისტრომ ბიუჯეტის დიდი ნაწილი აითვისა ისეთ აქტივობებზე, რომლებიც შეჩერდა და პერიოდის ბოლოს ვერ იქნა მიაღწეული საბოლოო მიზანი. • დიპლომისშემდგომი განისაზღვრებოდა სამედიცინო შესაბამისი განათლება, ღონისძიებების რომლის განხორციელება პრიორიტეტად ჰოსპიტალური სექტორის ჭრილში, ადამიანური რესურსების განვითარების მიზნით; საექიმო სპეციალობათა განახლებული ნუსხის შესაბამისად, სპეციალობაში სარეზიდენტო პროგრამების ზოგიერთ სრულყოფა, საექიმო პროფესიული კომპეტენციების შემუშავება და შეფასების მექანიზმების გაუმჯობესება. 2012 წლის პროგრამის ბიუჯეტი გაიზარდა 414.0 ათასი ლარით, დამატება განხორციელდა პროგრამების შესაძლო დეფიციტის დაფინანსების ბიუჯეტის შემცირებით და განისაზღვრა სულ 584.0 ათასი ლარით. 74 • 2012 წლის სამინისტროს შიდა აუდიტის დაგეგმილი აუდიტების შეუსრულებლობა და ჩატარებული აუდიტების ანგარიშები რომლებიც არ იძლევა ღირებულ რეკომენდაციებს შიდა კონტროლის გარემოს გაუმჯობესების გაუმჯობესებისთვის. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტის აუთვისებლობის შედეგად რესურსის ადმინისტრაციული ხარჯებისთვის მიმართვა პრემიებისათვის, შტატგარეშეთა ანაზღაურებისათვის, დავალიანებების დაფარვის მიზნით - 2012 წლის ჯანმრთელობის დაცვის პრიორიტეტული პროგრამების ბიუჯეტი არ ათვისებულა ბოლომდე. აუთვისებელი ხარჯებზე. კერძოდ, 1,173.4 ათასი ლარი პრემიებისათვის, გაიხარჯა შტატგარეშეთა ადმინისტრაციულ ანაზღაურებისათვის, დავალიანებების დაფარვის მიზნით. • პროგრამა "სტომატოლოგიური მომსახურების ხელმისაწვდომობა სოფლად" - არ არის განსაზღვრული მიზანი, არ არის სამოქმედო გეგმა, ამოცანები, გეოგრაფიული არეალი და მოქმედების ვადა - აღნიშნული პროგრამის ბიუჯეტი განისაზღვრა 424.0 ათასი ლარით. პროექტი მიმდინარეობდა მხოლოდ 4 თვე და ათვისებულია 88% 375.9 ათასი ლარი. პროგრამას არ ჰქონდა განსაზღვრული მიზანი, ამოცანები, გეოგრაფიული არეალი და მოქმედების ვადა. • განკარგულებით, ბენეფიციარებს მიეკუთვნებოდნენ 50 წელს ზემოთ ასაკის საქართველოს მოქალაქეები. სტომატოლოგიური მომსახურება ჩაუტარდა 4.3 ათას ბენეფიციარს, საიდანაც, როგორც ქვემოთ გამოვლინდა, 250-ზე მეტი პაციენტი 50 წელს ასაკის პირი იყო. შემსრულებლის მიერ წარმოდგენილ ვინაიდან ითვალისწინებდა ცალკეულ ღირებულებას, დაუდგენელია აღნიშნული პროგრამის შესრულებული სამუშაოს პაციენტზე ჩატარებული ფარგლებში ფორმა არ მომსახურებების ზემოაღნიშნულ პაციენტებზე გაწეული არამიზნობრივი ხარჯის მოცულობა. • აღნიშნული პროგრამის უზრუნველსაყოფად ღირებულებით შეძენილ 409.0 ფარგლებში,სტომატოლოგიური მომსახურების იქნა 2 ავტობუსი, ათასი სპეციალურად ლარი, აღჭურვილი რომელიც აუდიტის ჩატარების პერიოდში უფუნქციოდ იყო პარკირებული სამინისტროს ავტოპარკში. 75 • „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა-დევნილთა საჭიროებების შეფასების პროგრამით“ ღონისძიებების უზრუნველყოფისათვის შტატგარეშე თანამდებობაზე 2 თვის ვადით, 2012 წლის 7 აგვისტოდან 2012 წლის 7 ოქტომბრამდე, მიღებულ იქნენ 292 პირი „დასაქმებული“. სააგენტოს 2012 წლის 24 აგვისტოს №787 ბრძანებით შევიდა ცვლილება, რომლის მიხედვითაც, შეწყვეტილად ჩაითვალა შრომითი ურთიერთობა პირველი ბრძანების ძალაში შესვლის დღიდან, 2012 წლის 7 აგვისტოდან, სააგენტოს 5 დასაქმებულთან, ხოლო სააგენტოს 2012 წლის 4 ოქტომბრის №914 ბრძანებით, 2012 წლის 7 ოქტომბრიდან უფლებამოსილება შეუწყდა 287 დასაქმებულს. სააგენტოს მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, აღნიშნულმა პირებმა შეავსეს კახეთში, სტიქიის შედეგების სალიკვიდაციო სამთავრობო შტაბის მიერ შემუშავებული და დამტკიცებული „სტიქიის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის“ ანკეტები. არამიზნობრივმა ხარჯმა შეადგინა 174.6 ათასი ლარი. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელებული გაორებული დაფინანსება (გაიცა ორის სხვადასხვა პროგრამის ფარგებში ერთი მიზნით ერთსა და იმავე პერიოდში, ერთი და იმავე ასაკის პირებზე სადაზღვევო პრემია) - პროგრამა „სოფლის ექიმს“, სექტემბრში დაემატა ქვეკომპონენტი - „ამბულატორიული მომსახურება ქ. თბილისის მასშტაბით“. ბიუჯეტი განისაზღვრა 477.4 ათასი ლარით, სექტემბრის თვიდან კი აღნიშნული მომსახურება გათვალისწინებული იყო დაზღვევის პროგრამაში. ორივე პროგრამა ითვალისწინებდა ერთსა და იმავე პერიოდში, ერთი და იგივე ასაკის პირებზე მომსახურების გაწევას. სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელდა სადაზღვევო პრემიების გაცემა, ასევე ქვეკომპონენტის ფარგლებში შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურება. • სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ არ ხორციელდება სოციალურად დაუცველთა ბაზის გადამოწმება ქონებრივი სტატუსის დასადგენად - სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ არ ხორციელდება სოციალურად დაუცველთა ბაზის გადამოწმება ქონებრივი სტატუსის დასადგენად. აუდიტორული პროცედურებით 76 გამოვლინდა, რომ ზედმეტად გახარჯულია 607.9 ათასი ლარი. სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ არ ხორციელდება ბაზების სათანადოდ მართვა და კონტროლის ეფექტიანი მექანიზმების დანერგვა და განხორციელება. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • დებიტორული დავალიანების აღრიცხვა ეწინააღმდეგება ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ დამტკიცებულ თანხების არასწორად ინსტრუქციას. • ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული წარდგენა კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში. • სსიპ „სოციალური მომსახურების სააგენტოს“ არასწორად აქვს ასახული ხარჯები. ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული სახსრებიდან სააგენტოს თანამშრომლებზე გაცემული პრემია აღრიცხულია „საქონელი და მომსახურების“ ნაწილში, ნაცვლად „შრომის ანაზღაურების“ მუხლისა. • კონსოლიდირებულ ბალანსში არაიდენტიფიცირებული აქტივები- კონსოლიდირებულ ბალანსში 1996 წლიდან ასახულია შვიდი მშენებარე ობიექტი 4,907.5 ათასი ლარის ღირებულებით, რომელიც 2008 წლის ჩატარებული ინვენტარიზაციის შედეგად, ვერ იქნა იდენტიფიცირებული, რომელიც დღემდე ირიცხება სამინისტროს ბალანსზე. • კონსოლიდირებულ ბალანსში აქტივების შემცირებული თანხით ასახვა. • ცვეთის მექანიკური დაანგარიშებით გამოწვეულია უზუსტობები. კერძოდ, 2011 წლის შენობა-ნაგებობაზე დასარიცხი 1,983.2 ლარის ნაცვლად დარიცხულია 19.832 ლარის ცვეთა. სამინისტროს ცენტრალური აპარატის შენობის ცვეთა დაანგარიშებულია ნარჩენი ღირებულებიდან, რაც იწვევს ცვეთის შემცირებას 1.076 ლარით. 77 25. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ქვეყნის მასშტაბით პრიორიტეტების დისპეჩერიზაციის სისტემა არ არის დანერგილი. საუკეთესო პრაქტიკისა და სტანდარტების გათვალისწინებით, მაღალია დაბალ პრიორიტეტული გამოძახებების რიცხვი, ასევე მაღალია კრიტიკულ მდგომარეობებში სასწრაფოს რეაგირების დრო. აუდიტის ობიექტების მიერ არ ხდება მონაცემთა სისტემატური ანალიზი, ტენდენციების გამოვლენა, დროულ რეაგირებაზე უწყვეტი, წუთობრივი მონიტორინგი და მონიტორინგის ანგარიშების მიხედვით ხარისხის უზრუნველყოფა და კონტროლი. • სასწრაფო დახმარების ექიმებისთვის ჩატარებული ტრენინგები არ ატარებს რეგულარულ ხასიათს და არ უტარდება ყველა ექიმს. განსხვავებულია თბილისისა და რეგიონების მომზადების დონე, ექიმები განსხვავებული სასწავლო პროგრამით გადიან მომზადებას. ექიმების გადამზადება სხვადასხვა კურსის ფარგლებში, მხოლოდ გარკვეულ დახმარების რეგიონებში ხდება და არ მოიცავს სასწრაფო სამედიცინო სისტემაში მომუშავე ყველა ექიმს. ამასთან, სისტემა არ არის სტანდარტიზებული, ქვეყნის მასშტაბით არ არის დანერგილი მკურნალობის პროტოკოლები და სტანდარტები. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტების ბრიგადაზე 20.0 დაახლოებით ათასზე მეტია, 25%–ში რაც ამ მოსახლეობის რაოდენობა მუნიციპალიტეტებში ერთ ბრიგადების დატვირთვის საგრძნობ ზრდას იწვევს მაშინ, როცა, ზოგიერთ მუნიციპალიტეტში ერთი ბრიგადა გაცილებით ნაკლები რაოდენობის მოსახლეობას ემსახურება. რეგიონებში მომსახურების განხორციელებისას არა არის გათვალისწინებული ოპტიმალური დისტანცია, რაც გავლენას ახდენს გამოძახებაზე რეაგირების დროზე. • თბილისში, გამოძახებათა რიცხვის ზრდასთან ერთად, იზრდება ბრიგადების და ამავდროულად შესყიდული სასწრაფო დახმარების ავტომანქანების რიცხვი, რაც თავის მხრივ დიდ დანახარჯებს უკავშირდება. 78 • რიგ შემთხვევებში, ჰოსპიტალიზაციის დროს, ირღვევა პაციენტის უახლოეს კლინიკაში გადაყვანის პრინციპები. ამასთან, მაღალია კლინიკების მიერ პაციენტის მიღებაზე უარების რიცხვი, რამაც შესაძლოა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს ცალკეულ შემთხვევებში მძიმე მდგომარეობაში მყოფი პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე და გაზარდოს ლეტალობა. • გამოძახებათა რაოდენობის ზრდა განპირობებულია ისეთი ფაქტორებით, როგორიცაა პირველადი ჯანდაცვის არსებული არადამაკმაყოფილებელი მდგომარეობა, საზოგადოებრივი ცნობიერება, მოსახლეობის ნაკლებ ინფორმირებულობა ჯანდაცვის გარკვეულ მომსახურებებზე ხელმისაწვდომობის შესახებ, ასევე საკონსულტაციო საშუალებების „Hear and Treat” არარსებობა. • 2012 წელს, ქ. თბილისის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სახელმწიფო პროგრამაში სადაზღვევო კომპანიების პროგრამაში ჩართვამ 1,420.000 ლარის დაზოგვა განაპირობა. ამასთან, წლების განმავლობაში დაზღვეულთა რაოდენობა მზარდია. კორპორაციული თუ ინდივიდუალურად დაზღვეული პირების სადაზღვევო პაკეტები მოიცავს სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას, ხოლო მოქალაქეთა უმეტესი ნაწილი სასწრაფო დახმარების მოთხოვნით ზარს ახორციელებს სსიპ „112“-ში, რომელიც მისამართზე მხოლოდ სახელმწიფოს დაფინანსებაზე მყოფ სასწრაფო დახმარებას აგზავნის. აღნიშნული ზრდის სახელმწიფო ხარჯებს. • აუდიტის პერიოდში, სამინისტროს, ისევე როგორც სსიპ „112“-ს, არ გააჩნია შესაბამისი ინსტრუმენტები (რეგულაციები, ტექნიკური ბაზა, მონიტორინგის და ხარისხის კონტროლის მექანიზმები) რეგიონებში სასწრაფო სამედიცინო დახმარების • მომსახურების დროული რეაგირების და დამაკმაყოფილებელი ხარისხის მისაღწევად. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • ქ. თბილისში პროგრამის განმახორციელებლების მიერ არ ხდება პროგრამის ფარგლებში მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის (ავტომანქანების, კომპიუტერული მოწყობილობების) შესყიდვა ეკონომიურობისა და პროდუქტიულობის პრინციპებიდან გამომდინარე, რაც იწვევს რესურსების არაეფექტიან ხარჯვას. შესაძლებელი იქნებოდა შესყიდვის ღირებულების 950.0 ათასი ლარით დაზოგვა და დამატებით დაიზოგებოდა მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში საშუალოდ 220.0 79 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი და საგარანტიო მომსახურების ვადის გასვლის შემდეგ, მანქანების მოვლა-შენახვასთან სრული განახლების მიზნით, დაკავშირებული სატრანსპორტო ხარჯები.ავტოპარკის საშუალებების სიძველისა და ტექნიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, ქ. თბილისის მერიამ გამოაცხადა ელექტრონული ტენდერი 80 ავტოსატრანსპორტო საშუალების შესყიდვაზე. ტენდერში გამარჯვებულად გამოვლინდა კომპანია, რომელმაც თბილისის მერიას შესთავაზა 80 ერთეული FIAT DUCATO-ს მარკის ტიპის ავტომობილები, ჯამური ღირებულებით 3,610.0 ათასი ლარი, ერთეულის ფასი 45.1 ათასი ლარი. აღნიშნული ფასი მოიცავს როგორც შესაბამის გარანტიას ავტომანქანებზე, ასევე მანქანის ძირითად კომპლექტაციას, აღჭურვას შესაბამისი სამედიცინო მოწყობილობებით.აღსანიშნავია, რომ თბილისის მერიამ სხვასთან ერთად 45 მსუბუქი ავტომანქანა (KIA Picanto), სრულად განაახლა მიკროავტობუსის ტიპის სპეციალურად აღჭურვილი ავტომანქანებით. ამასთან, ავტოპარკის სრული განახლება მიკროავტობუსის ტიპის ავტომანქანებით განხორციელდა დასაბუთებული ანალიზის გარეშე. არსებული პრიორიტეტების სისტემის გათვალისწინებით, სადაც წლის განმავლობაში გამოძახებათა 26%-ს დაბალ პრიორიტეტული, 19%-ს კი საშუალო პრიორიტეტული არაგადაუდებელი შემთხვევები შეადგენს (ჯამში 45%), მსუბუქი ავტომობილების შესყიდვა შესაბამისი პროპორციულობით არ განხორციელებულა. 80 26. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • ცალკეულ სამედიცინო დაწესებულებებზე, ინსპექტირების აქტების შესაბამისად, გამოყენებულია ხელშეკრულების პირობების შეუსრულებლობისათვის დადგენილი სანქციები. ხოლო, სხვა იდენტურ შემთხვევებში, სახელშეკრულებო პირობების უგულებელყოფის წარმოშობდა შედეგად, არ ბიუჯეტისათვის მოხდა პირგასამტეხლოს დაკისრება, დამატებით შემოსავალს ათასი 13.1 რაც ლარის ოდენობით. • 'სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრმა“, მოსახლეობის გამარტივებული ავადობის აქტიური ელექტრონული გამოვლენის ტენდერის პროგრამის საშუალებით ფარგლებში, ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „ქ. ბათუმის №1 პოლიკლინიკას“. ხელშეკრულების შესაბამისად, მომსახურების მიწოდება უნდა განხორციელებულიყო გეგმა-გრაფიკის შესაბამისად, 2012 წლის 31 დეკემბრამდე. მიმწოდებელმა გეგმა-გრაფიკით დადგენილ ვადებში ვერ უზრუნველყო ვალდებულებების შესრულება, თუმცა ცენტრმა მიმწოდებლის მიმართ არ გამოიყენა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციები. მიმწოდებლისთვის პირგასამტეხლოს სახით დაკისრებას ექვემდებარება 1.8 ათასი ლარი საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • სამინისტროს აპარატმა, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით ხელშეკრულება მომსახურების გაუფორმა შპს „ირბათ - ფ.ნ“-ს. გაწეული ღირებულებამ და სამინისტროს საკასო ხარჯმა შეადგინა 16.0 ათასი ლარი, საიდანაც 10.4 ათასი ლარის ღირებულების მომსახურება საერთოდ არ ყოფილა გათვალისწინებული ხელშეკრულებით. მომსახურების თითოეული პუნქტის ფასი განისაზღვრა მხარეთა ზეპირი ურთიერთშეთანხმებით. განხორცილებული მიწოდება 81 თავისი შინაარსით ახალი შესყიდვაა, რაც განხორციელდა დადგენილი მონეტარული ზღვრების დაუცველად. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამედიცინო დაწესებულების მხრიდან 34 შემთხვევაში ბენეფიციარი სრულად ვერ სარგებლობდა ვაუჩერის პირობებით და მას უხდებოდა სამედიცინო მომსახურების ღირებულების ნაწილის ანაზღაურება. ასევე, ერთი მომსახურების ორჯერ ანაზღაურების შემთხვევას, და იგივე როგორც სამედიცინო პაციენტის, ისე სამინისტროს მხრიდან. აგრეთვე გამოვლინდა სამედიცინო დაწესებულების მხრიდან სამინისტროსთვის თანხების ზედმეტად მოთხოვნის ფაქტები. კომპონენტის წესების უგულებელყოფით გადახდილი 567 ლარი ექვემდებარება პაციენტებისთვის დაბრუნებას. • ხელშეკრულება არ არის გაფორმებული მატერიალურად პასუხისმგებელ პირებთან, თუმცა ინვენტარიზაციის მასალებში მითითებულია შესაბამის ქონებაზე მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი. აგრეთვე, საინვენტარიზაციო კომისიაში შეყვანილია მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯი • თემის სამედიცინო პუნქტების ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების განვითარების ხელშეწყობის მიზნობრივი სახარჯთაღრიცხვო პუნქტებში პროგრამის დოკუმენტაციის მომუშავე მედდებზე, ფარგლებში, ხელშეკრულებისა გაფორმების გარეშე, თემის „სოციალური უზრუნველყოფის“ და სამედიცინო მუხლით გადარიცხულია 29.5 ათასი ლარი. პროგრამით გათვალისწინებული მომსახურება და მიზანი შეუსაბამობაშია სამინისტროს მიერ განხორციელებულ დაფინანსების ფორმასთან, ბენეფიციარებს რიგ შემთხვევებში სამინისტროში წარმოდგენილი აქვთ შესყიდული საქონლის/მომსახურების დოკუმენტაცია, თუმცა მათი პროგრამის მიზნებისთვის გამოყენება წარმოდგენილი დოკუმენტაციით ვერ დასტურდება. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აუდიტის პერიოდში სამინისტროს აპარატის ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე საწვავის გაცემა ხორციელდებოდა ტალონური სისტემით. ტალონების შენახვასა და გაცემაზე უფლებამოსილ პირთან მატერიალურად პასუხისმგებლობაზე ხელშეკრულება არ არის გაფორმებული. რიგ ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე 82 გაწეული საწვავის დანახარჯი, გავლილი მანძილისა და ცვეთის გათვალისწინებით, შეუსაბამოა სატრანსპორტო საშუალებაზე მწარმოებლის მიერ განსაზღვრულ ნორმებთან. აგრეთვე, იმ პირობებში, როცა ავტოსატრანსპორტო საშუალებას ნახევარ თვეზე მეტი დროის განმავლობაში უტარდებოდა სარემონტო სამუშაოები, აღნიშნული პერიოდის განმავლობაში შესაბამის ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე განპიროვნებულ უფლებამოსილ პირს სრულად აქვს ათვისებული მასზე გამოყოფილი საწვავის თვის ლიმიტი. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • რესურსტევადი მაღალტექნოლოგიური სამედიცინო მომსახურების კომპონენტის ფარგლებში, მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული მომსახურების ანაზღაურების წესის მომსახურების ღირებულებას დამტკიცებული, შესრულების, თანახმად, ბალონური აკლდება ხელშეკრულებით აღრიცხვის, ანგარიშგებისა ანგიოპლასტიკის სტენტის და შემთხვევაში ღირებულება. წესი არ ითვალისწინებს იმ შემთხვევას, როდესაც ანგიოპლასტიკა ხორციელდება ბალონის გამოყენების გარეშე. შპს ჯანმრთელობის ცენტრი „მედინას“ მიერ მიწოდებული მომსახურების ტესტირებით დგინდება, რომ ასეთ შემთხვევებში სრულად ფინანსდებოდა ნოზოლოგიური ჯგუფისთვის დადგენილი ტარიფი და არ ხდებოდა ბალონის ღირებულების გამოკლება და გამოუყენებელი ბალონის თანხა გადანაწილებულია პირდაპირ/არაპირდაპირ ხარჯებზე და მოგებაზე. • მოსახლეობის განსაკუთრებულ შემთხვევებში სამედიცინო დახმარების კომპონენტის ფარგლებში, ტესტირებით სამინისტროს დგინდება, რომ უფლებამოსილი რიგ კომისიის შემთხვევებში, სხდომათა იდენტურ ოქმების გარემოებებში, ბენეფიციართა შერჩევის მიდგომა დიფერენცირებულია. • სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დასაქმების სააგენტომ“ არაეფექტური დაგეგმვისა და სათანადო რესურსების არარსებობის გამო, სრულყოფილად ვერ უზრუნველყო აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მცხოვრებ ეკომიგრანტთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა პროფესიული გადამზადების მიზნობრივი პროგრამის განხორციელება. გრანტის სახით მიღებული თანხის აუთვისებელი ნაწილი სააგენტომ დაუბრუნა გრანტის გამცემს. 83 აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე საშუალებებით სავარძელ-ეტლით და ხანდაზმულ პირთა გადაადგილების უზრუნველყოფის კომპონენტის ფარგლებში, არსებული დოკუმენტაციის არასრულყოფილების გამო, ვერ დგინდება კომპონენტის ბენეფიციარზე დადგენილი პარამეტრების მქონე ეტლების მიწოდების საკითხი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს ნაერთი ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმები სრულყოფილად და სათანადოდ არ ასახავს სამინისტროს და მის კონტროლს დაქვემდებარებული დაწესებულებების ფინანსურ მდგომარეობას. სამინისტროს აპარატის მხრიდან ძირითად საშუალებების რვა პოზიციაზე ადგილი ჰქონდა 2012 წლის ცვეთის შემცირებული ნორმით დარიცხვას. • დებიტორული/კრედიტორული დავალიანებების მქონე პირებთან არ არის განხორციელებული ურთიერთშედარებები. 27. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს ნაერთი ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმები სრულყოფილად და სათანადოდ არ ასახავს სამინისტროსა და მის კონტროლს დაქვემდებარებული დაწესებულებების ფინანსურ მდგომარეობას. კერძოდ, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სახაზინო სამსახურის მონაცემებთან შედარებით დადგინდა, რომ სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება სსიპ ,,დასაქმების სააგენტოს’’ სუბსიდიების საბალანსო მუხლი 2.3 ათასი ლარის ოდენობით შემცირებულად აქვს ასახული ფინანსურ ანგარიშგებაში და მიკუთვნებულია სხვა ხარჯების მუხლზე. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ციფრული სმენის აპარატების შესყიდვის ფარგლებში სამინისტროს მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი შესაბამისი მტკიცებულება, თუ რატომ არ განსაზღვრა ციფრული სმენის აპარატების საჭირო კონკრეტული ოდენობა შესყიდვის საწყის ეტაპზე, რაც 84 ნაკლები საბიუჯეტო სახსრებით მეტი შედეგის მიღების საფუძველი შეიძლება გამხდარიყო. 28. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების საფუძველზე სამინისტროს მის კომპეტენციაში არსებული ფუნქციებისა და გადაეცა არასაცხოვრებელი სამართლებრივი ჯანდაცვის ამოცანების განხორციელებისათვის შენობა, რომლის მესამე სართულზე, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე, განთავსებულია სამინისტროსთან ერთად სხვადასხვა და ფუნქციონირებს შპს-ები, რითაც ირღვევა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნის პროგრამის ფარგლებში, ხელშეკრულების შესაბამისად, შპს „ქორსოფთის“ მიერ შემუშავდა პროგრამული უზრუნველყოფა მონაცემთა ბაზის სისტემისათვის. გაწეული მომსახურების ღირებულებამ შეადგინა 4.6 ათასი ლარი. შეძენილი ძირითადი არამატერიალური აქტივი არ ასახულა შესაბამის ანგარიშზე, რითაც დაირღვა „საქართველოში ბუღალტრული აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ დებულება და საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მოთხოვნები. • სამინისტრო ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნის პროგრამას ახორციელებს საკუთარი ადამიანური რესურსის საშუალებით. ბიუჯეტის ბალანსში პროგრამის ფარგლები აისახებოდა მხოლოდ სუბსიდიების მუხლით 4.6 ათასი ლარის ოდენობით, პროგრამის რაც წარმოადგენდა განსახორციელებლად საჭირო არამატერიალური ძირითადი აქტივის შეძენის ღირებულებას. ხოლო, ამ პროგრამის განსახორციელებლად საჭირო სამინისტროს მუშაკების სამივლინებო და მათ გადასაადგილებლად საჭირო სატრანსპორტო საშუალებების დაქირავების ხარჯები აისახებოდა სამინისტროს ბიუჯეტის პროექტში აპარატის შესანახი ხარჯების სახით; შესაბამისად დამტკიცდა ხარჯები ამ პროგრამისათვის საჭირო მივლინებების მუხლში 4.1 ათასი ლარის და ტრანსპორტის დაქირავების მუხლში 1.7 ათასი ლარის 85 ოდენობით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვერ იქნა უზრუნველყოფილი ბიუჯეტის ბალანსის აღრიცხვის უტყუარობა და საიმედოობა. კერძოდ, სამინისტროს მონაცემებით ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნის პროგრამის საკასო ხარჯი შეადგენდა 4.6 ათას ლარს, რეალურად კი მოცემული მაჩვენებელი უნდა ყოფილიყო 9.9 ათასი ლარი, რითაც დაირღვა საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით დამტკიცებული „საქართველოში ბუღალტრული აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ დებულება. • არასწორი აღრიცხვიდან გამომდინარე პროგრამის საკასო ხარჯი „სხვა დანარჩენი საქონელი და მომსახურეობის“ მუხლით შეადგენდა 4.5 ათას ლარს, რეალურად კი მოცემული მაჩვენებელიუნდა ყოფილიყო 5.0 ათასი ლარი. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხელშეკრულებების საფუძველზე 2012 წლის განმავლობაში შტატგარეშედ აყვანილია 4 პირი მუდმივ ამოცანათა შესასრულებლად. სახელფასო ხარჯმა შეადგინა 32.3 ათასი ლარი. შესაბამისად, დარღვეულია „საჯარო სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონი’’. 29. თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ქ. ბათუმის სკოლებში ავადობის აქტიური გამოვლენა და მკურნალობის პროგრამის ფარგლებში, შემთხვევებში, მომსახურების საფასურის სრულად ანაზღაურების პირობებში,რიგ პროგრამით გათვალისწინებული პროცედურები არასრულად ტარდება. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების შესყიდვა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის განხორციელდა. ამასთან სახელმწიფო საკუთრების მოთხოვნების დარღვევით შპს ,,საოჯახო მედიცინის 86 რეგიონული ცენტრის“ მიერ გაწეული მომსახურების ღირებულება 4.4 ათასი ლარი ჩაერიცხა კერძო საკუთრების შპს „სამედიცინო ცენტრ სალვეს“. • სოციალურად დაუცველი მოსახლეობის სასურსათო მხარდაჭერის პროგრამის ბენეფიციართა სიის გადამოწებით დადგენილია, რომ 1.456 ბენეფიციარის სოციალური სტატუსი არ შეესაბამებოდა პროგრამის მიზანს და შესაბამისად მათზე გადაცემული სასურსათო პაკეტის ღირებულება 58.2 ათასი ლარი წარმოადგენს არამიზნობრივ ხარჯს. შემდგომში, მერიის მიერ უკვე გაწეული არამიზნობრივი ხარჯის სამართლებრივ ჩარჩოებში მოქცევის მიზნით, ქ. ბათუმის საკრებულოს განკარგულებით, პროგრამაში განხორციელებული ცვლილებებით, გაიზარდა ბენეფიციართა წრე და მოიცვა ასევე შშმ პირები, პენსიონერები, მარტოხელა ადამიანები და შეჭირვებული ადამიანები, რომელთაც არ ჰქონდათ სარეიტინგო ქულა. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების საქართველოს კანონის მოთხოვნების არაეკონომიური განკარგვა • „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ შეუსრულებლობის შედეგად, სოციალურად დაუცველი ფენის ერთჯერადი უფასო კვებით უზრუნველყოფის პროგრამის ფარგლებში, რომლის 2011-2012 წლების საკასო ხარჯიც 1,797.1 ათას ლარს შეადგენდა, არაეკონომიურად გახარჯულია 9.9 ათასი ლარი. ამასთან, ბენეფიციართა აღრიცხვისა და მიღება-ჩაბარების აქტების მონაცემებს შორის შეუსაბამობა, პროგრამის ფარგლებში გაფორმებული ხელშეკრულებების სპეციფიკური პირობების გათვალისწინებით, საბიუჯეტო სახსრების არამიზნობრივ გამოყენებასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვან რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • სოციალური სახლის მშენებლობის სხვადასხვა ეტაპზე, ქ.ბათუმის თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყეტილებების შედეგად, ზიანი მიადგა სახელმწიფო ინტერესებს და ბიუჯეტში არ იქნა ჩარიცხული 7,650.0 ათასი ლარი. საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები 87 • ადგილობრივი ბიუჯეტით, 2011–2012 წლებში ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების საერთო ასიგნებამ 13,827.6 ათასი ლარი შეადგინა. ამავე პერიოდში პროგრამების შესრულებისათვის გაწეული საკასო ხარჯი 11,565.9 ათას ლარს შეადგენს, ანუ გეგმა შესრულებულია 83.6 პროცენტით და გეგმის შესრულებას დააკლდა 2,261.7 ათასი ლარი. ამასთან, ბათუმის მერიაში არ არის შემუშავებული და დამტკიცებული ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების განხორციელების წესები. ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამსახურში, არ არის შემუშავებული მონაცემთა ელექტრონული ბაზები, რომლებიც ცალკეული პროგრამების ბენეფიციართა იდენტიფიცირების საშუალებას მოგვცემდა. სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა 30. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • გამგეობის მიერ ხარჯთაღრიცხვებში დაშვებული შეცდომის შედეგად პოლიეთილენის მილის მასალის ერთეულის ფასი 2.3 ლარის ნაცვლად ნაჩვენებია 7.5 ლარით. აღნიშნულის გამო ღირებულება გაიზარდა 5.3 ათასი ლარით. • ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქვიშა-ხრეშოვანი ნარევის ნაცვლად გზის მოსახრეშად გამოყენებულია ადგილობრივი მთის ნაშალი, რაზეც გაიხარჯა 1.3 ათასი ლარი. შესაბამისად 1.3 ათასი ლარი წარმოადგენს დაუსაბუთებელ ხარჯს, რომელიც სავარაუდოდ ბიუჯეტიდან ზედმეტად იქნა ანაზღაურებული. • თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულება გააფორმა შპს „ლელასთან“ სარემონტო-სარეაბილიტაციო სამუშაოების შესყიდვის თაობაზე. შესრულებული სამუშაოს აქტში გადასახადი - პერიოდისათვის სამუშაოებს 400 შპს ლარი. დარიცხული წარმოდგენილი „ლელა“ დღგ-ის აქვს დამატებითი ღირებულების დოკუმენტაციის თანახმად, გადამხდელად არ ამ ყოფილა 88 დარეგისტრირებული. აღნიშნული თანხა ბიუჯეტიდან ზედმეტადაა ანაზღაურებული. • 2012 წლის 1 ივლისიდან წლის ბოლომდე მიმწოდებლების მიერ დაქირავებულ მანქანა-მექანიზმების ღირებულებაზე დარიცხულია ზედნადები ხარჯისა და გეგმიური დაგროვების პროცენტი, რომელიც ანაზღაურებულია გამგეობის მიერ, სულ - 5.0 ათასი ლარი, რაც ბიუჯეტიდან სავარაუდოდ ზედმეტად იქნა გადახდილი. • 2011 წელს შესრულებული სამუშაოების აქტებში ერთეულის გაზრდილი ფასისა და არითმეტიკული უზუსტობების გამო შესრულებელი სამუშაოების ღირებულება გაიზარდა 1.8 ათასი ლარით. აღნიშნული თანხა გამგეობის მიერ დაუსაბუთებლად გაწეული ხარჯია. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • მუნიციპალიტეტმა შეისყიდა სასმელი წყლის მილები, რომლით სარგებლობის საშუალება სოფლის მოსახლეობას არ ჰქონია. სასმელი წყლის მილების შესყიდვაზე გაწეულია ხარჯი 11.4 ათასი ლარის ოდენობით. • მუნიციპალიტეტის მიერ სოფლის პროგრამის ფარგლებში რეაბილიტირებული შენობა დანიშნულებისამებრ არ გამოყენებულა. აღნიშნულისთვის გახარჯულია - 5.7 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • გზის მოხრეშვა-მოშანდაკების სამუშაოებზე გამოიყენებოდა ადგილობრივი მთის ნაშალი, რომლის ღირებულებაც ხარჯთაღრიცხვებში გათვალისწინებული არ ყოფილა. ადგილობრივი მთის ნაშალით სარგებლობასთან დაკავშირებით შესაბამისი ნებართვა (ლიცენზია) ვერ იქნა წარმოდგენილი. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • გზის მოხრეშვისა და კიუეტის გაჭრის შესყიდვის დროს შრომის ანაზღაურების მუხლით გაწეული ხარჯზე ვერ იქნა წარმოდგენილი მტკიცებულება. შესაბამისად, 5.8 ათასი ლარი დაუსაბუთებელი ხარჯია, რომელიც ბიუჯეტიდან სავარაუდოდ ზედმეტად არის ანაზღაურებული. 89 • 2011-2012 წლებში შესრულებული სამუშაოების აქტებში სულ დაუსაბუთებლად დარიცხულია სატრანსპორტო ხარჯი - 2.6 ათასი ლარი, რაც გამგეობის მიერ სავარაუდოდ ბიუჯეტიდან ზედმეტად იქნა ანაზღაურებული. 31. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2011-2012 წლების „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • "სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის" ფარგლებში შესრულებული სამუშაოების ანზღაურება არ ხდებოდა ფაქტობრივი დანახარჯების მიხედვით ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების შესაბამისად. (30 ხელშეკრულება ჯამური ღირებულებით 140.0 ათასი ლარი). • სამშენებლო სამუშაოების გამარტივებული შესყიდვისას, რიგ შემთხვევებში, საპროექტოს მიერ სახარჯთაღრიცხვო ღირებულების გაანგარიშებისას, პირდაპირ დანახარჯებზე დარიცხულია ზედნადები ხარჯი 12%-ის ოდენობით, რომელიც შესაბამისად ასახულია ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაოების აქტში და მუნიციპალიტეტის მიერ ანაზღაურებულია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დაუსაბუთებლად გაცემული თანხა შეადგენს დაახლოებით 700 ლარს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • მიმწოდებლის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულების შეუსრულებლობის ან სამუშაოების შესრულების ვადების დარღვევის შემთხვევაში, მუნიციპალიტეტის საფინანსო სამსახურის მიერ არ ხდებოდა სახელშეკრულებო გამოყენების პირობებით შემთხვევაში, საჯარიმო სანქციების გამოყენება. გათვალისწინებული ლენტეხის საჯარიმო მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი სანქციების მიიღებდა დაახლოებით 8.7 ათას ლარს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • საპროექტო სამსახურის მიერ ხარჯთაღრიცხვების შედგენისას დაშვებული არითმეტიკული შეცდომების გამო, გაზრდილია სახელშეკრულებო ღირებულება და 90 შემსრულებლებზე სავარაუდოდ ბიუჯეტიდან ზედმეტად არის ანაზღაურებული დაახლოებით 700 ლარი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში შესრულებულ სამუშაოების ნაწილი, რომელიც კანონმდებლობის შესაბამისად ექვემდებარება არაფინანსური აქტივების ზრდაში აღრიცხვას, არ აღირიცხება მუნიციპალიტეტის შესაბამისი სამსახურის მიერ. აუდიტით განსაზღვრულ პერიოდში აღნიშნულმა ხარჯმა, დაახლოებით, 150 ათასი ლარი შეადგინა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მიმწოდებლებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებებში გათვალისწინებული არ არის შესრულებული სამუშაოების საგარანტიო უზრუნველყოფა საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • კრების ოქმების მიხედვით სოფლის მოსახლეობის ჩართულობის მაჩვენებელი დაბალია(2011 წელს 14%, ხოლო 2012 წელს - 9%), ამასთან ცალკეულ შემთხვევებში, ოქმებში პრიორიტეტად დასახელებული სამუშაოები სრულიად განსხვავებულია ხელშეკრულების ფარგლებში შესრულებული სამუშაოებისგან. • აუდიტის პერიოდში გაფორმებული 117 ხელშეკრულებიდან 5 შემთხვევაში სრულად არ არის დაცული მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული მიზნობრიობის კრიტერიუმები. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოფელი ლამანაშური, რომელსაც „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში მიღებული აქვს დაფინანსება 9.1 ათასი ლარის ოდენობით იუსტიციის სამინისტროში რეგისტრირებული არ არის. 91 32. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • მუნიციპალიტეტის მიერ ,,სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის’’ ფარგლებში გაფორმდა ოთხი ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით 19.4 ათასი ლარი. შესრულებული სამუშაოების ღირებულების ანაზღაურებისას, მუნიციპალიტეტს არ მოუთხოვია ფაქტობრივი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, რითაც დაირღვა საქართველოს ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანება. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2012 წელს გაფორმდა ათი ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებდა ავანსის გაცემას შესაბამისი გარანტიის წარმოდგენის გარეშე. გარანტია მაინც წარმოადგინა 8 მიმწოდებელმა, ერთ მათგანს ავანსით არ უსარგებლია, ხოლო ერთ შემთხვევაში - ი/მ-ს 13 ათასი ლარის ოდენობით მიეცა ავანსი შესაბამისი გარანტიის წარმოდგენის გარეშე. მუნიციპალიტეტის მიერ ხელშეკრულებაში მსგავსი პირობის ჩადება, არ შეესაბამება „გამარტივებული შესყიდვის, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერისა და ელექტრონული ტენდერის ჩატარების წესს“. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2011-2012 წლებში მუნიციპალიტეტმა სხვადასხვა მიმწოდებელს ხელშეკრულების შესაბამისად, სამუშაოების დაგვიანებით შესრულებისთვის დააკისრა პირგასამტეხლოს გადახდა. ჯარიმის ოდენობა გაითვალისწინებოდა საბოლოო ანგარიშსწორებისას და აკლდებოდა მისთვის გადასარიცხ თანხას, ნაცვლად იმისა, რომ აღირიცხულიყო შემოსავლებში. შესრულებული სამუშაოების ღირებულებაც ხარჯებში ან არაფინანსური აქტივების ზრდაში არასრულად გადარიცხული თანხის ოდენობით იყო ნაჩვენები. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა 92 • 2011-2012 წლებში წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში განსახორციელებელი სამუშაოების სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია მომზადებულია შპს „დიზაინი-2008“-ის მიერ. პროექტის შედგენა ხდებოდა ისეთი შესყიდვების განხორციელების დროსაც, როგორიცაა, ტრაქტორების, შესაწამლი აპარატების, სკამებისა და სანაგვე ურნების შეძენა. მსგავსი პროექტების შესრულებისთვის შპს-თვის ანაზღაურებულია ათასი 2.2 ლარი. ორ შემთხვევაში, ტრაქტორების შესყიდვისას, პროექტი მომზადდა და დამტკიცდა ხელშეკრულების დასრულების შემდეგ, იმ დროისათვის, როდესაც ხელშეკრულება უკვე გაფორმებული, საქონელი მიწოდებული და თანხა გადარიცხული იყო. აღნიშნულ ორ პროექტში მუნიციპალიტეტს გადახდილი აქვს 1.2 ათასი ლარი. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • განხორციელებული პროექტები, რომლითაც სოფლის მოსახლეობის უმრავლესობა ვერ სარგებლობს (სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით დადგენილი კრიტერიუმების შეუსრულებლობა) • 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის მუნიციპალიტეტში განხორციელდა 127.5 პროგრამის“ ფარგლებში, ათასი ლარის ღირებულების გზის მოხრეშვის სამუშაოები. მიუხედავად იმისა, რომ სამუშაოების შედეგი უმეტესად არის მოკლევადიანი, მოსახლეობა პრიორიტეტად მაინც მას ასახელებს. მსგავსი სამუშაოების მოკლევადიანობის ერთ-ერთი არგუმენტი არის ის, რომ წარმოდგენილი დოკუმენტაციის თანახმად, ორ შემთხვევაში, ობუჯისა და მიქავას თემში რეაბილიტირებული გზის გარკვეული ნაწილი გადაირეცხა წვიმების შედეგად, სამუშაოების მიწოდების ვადის დასრულებამდე. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით, მიმწოდებელს სახელშეკრულებო ღირებულების შემსრულებელმა უნდა აპრილიდან ივლისამდე 21 წარმოდგენილია შეიძლება 269.7 არაუმეტეს წარმოადგინოს ათასი ჩაერიცხოს პერიოდის ლარის თანხა 50%-ის შესაბამისი გარანტია. ოდენობით. გარანტია. განმავლობაში, ავანსის 2012 ამისათვის წლის მიმწოდებლების წარმოდგენილი სახით 20 მიერ გარანტიები გაცემულია ი/მ მურმან კალანდიას მიერ, 110.5 ათასი ლარის და შპს „კოლხი-2010“-ის 93 მიერ - 159.2 ათასი ლარის ოდენობით. აღნიშნული პირები არ წარმოადგენენ არც საბანკო და არც სადაზღვევო დაწესებულებებს. შესაბამისად, გარანტირების ასეთი მექანიზმის გამოყენება მაღალი რისკის შემცველია. 33. აბაშის მუნიციპალიტეტში 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის ფარგლებში განსახორციელებელი საპროექტოსახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის შედგენაში აბაშის მუნიციპალიტეტს გადახდილი აქვს 31.3 ათასი ლარი. თუმცა, მას აქვს შესაძლებლობა, რომ აღნიშნული პროექტები საკუთარი რესურსებით შეადგინოს. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში 2011-2012 წლებში სხვადასხვა სამუშაოს შესასრულებლად გამოყენებულია განსხვავებული ღირებულების ბეტონის მასალა. სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვებში ფასი მერყეობს 105-125 ლარის ფარგლებში. მინიმალური ფასის გათვალისწინების შემთხვევაში შესაძლებელი იყო სამუშაოების 5.7 ათასი ლარით უფრო იაფად შესრლება. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • საპროექტო სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციაში მათემატიკური შეცდომების შედეგად ბიუჯეტიდან დაუსაბუთებლად ანაზღაურდა 1.9 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში, სამუშაოების ვადაგადაცილებით შესრულებისთვის მუნიციპალიტეტმა მიმწოდებელს არ დაარიცხა 751 ლარის ოდენობით ჯარიმა. 94 შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელებული სამუშაოებიდან 14.0 ათასი ლარის სამუშაო, სტადიონის და სამი საძოვრის შემოღობვა არის დაუსრულებელი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011 წელს სოფელ ონტოფოში, „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში, გათვალისწინებული იყო ეკლესიის ღობის შეღებვა, საერთო თანხით - 989 ლარი, მაგრამ პრიორიტეტი შეიცვალა და შეიღება სოფლის ცენტრის ღობე, გამომდინარე იქედან რომ მიმწოდებელს თანხები აუნაზღაურდა პირველი სამუშაოს პროექტის მიხედვით, არსებობს მაღალი რისკი იმისა რომ სამუშაოების ანაზღაურება არ მომხდარა ფაქტიური შესრულების მიხედვით. • შპს - საპროექტო სამშენებლო ფირმა „განახლების“ მფლობელი და დირექტორი, ამავე დროს არის მიმწოდებელთა უმრავლესობის ბუღალტერი. იმის გათვალისწინებით, რომ მიმწოდებლები და საპროექტო ფირმა დაკავშირებული მხარეებია, არსებობს მაღალი რისკი იმისა, რომ მეტი სარგებლის მიღების მიზნით ერთეულის ფასები პროექტ-ხარჯთაღრიცხვებში გაზრდილია. საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში, პროგრამის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი – პრიორიტეტების განსაზღვრის პროცესში მოსახლეობის მაქსიმალური ჩართულობა, არ არის უზრუნველყოფილი. აღიშნული პრობლემის მოგვარების მიზნით საჭიროა შემუშავდეს ისეთი მექანიზმი, რომელიც ხელს შეუწყობს სოფლის მოსახლეობაში მოსალოდნელი კრებების შესახებ ინფორმაციის გავრცელებას და ასევე უზრუნველყოფს მისი სრულფასოვანი წარმართვისთვის საჭირო ყველა პირობას. 95 34. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • ამბროლაურის მუნიციპალიტეტმა 2012 წლის 1 ივლისის შემდეგ, გამარტივებული შესყიდვის გზით, შეისყიდა 160.1 ათასი ლარის სამშენებლო სამუშაოები. დოკუმენტური მტკიცებულებების შესწავლითა და მწარმოდგენილი წერილობითი ინფორმაციით დგინდება, რომ მუნიციპალიტეტის მიერ ფინანსური ანგარიშსწორების დროს არ არის გათვალისწინებული მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული მოთხოვნა და სამუშაოების ღირებულება - 158.2 ათასი ლარი. მიმწოდებლის მიერ სამუშაოების შესრულებისათვის გაწეული ფაქტობრივი დანახარჯები ვერ დგინდება ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების წარმოუდგენლობის გამო. • ამბროლაურის მუნიციპალიტეტმა 2011-2012 წლებში „სოფლის მხრადაჭერის პროგრამით“ განახორციელა გზის მოხრეშვის სამუშაოების შესყიდვა. მიუხედავად გახარჯული თანხებისა (243.5 ათასი ლარი), გზები, რომლებიც შეკეთებულია 20112012 წლებში, დღევანდელი მდგომარეობის გათვალისწინებით ისევ საჭიროებს რეაბილიტაციას. • 2011-2012 წლებში, მთავრობის დადგენილების შესაბამისად, სოფელ ხარისთვალს გამოეყო სულ 4.0 ათასი ლარი. აღნიშნულ წლებში სოფელმა თავისი კუთვნილი თანხა საჭირო დაუთმო სოფელ ნიკორწმინდას, მისთვის პროექტის დასაფინანსებლად. ანალოგიურად, სოფელმა გორისუბანმა, 2011 წელს გამოყოფილი თანხა 2.3 ათასი ლარი სრულად, ხოლო 2012 წელს, თანხის ნაწილი - 2.5 ათასი ლარი, დაუთმო სოფელ აბანოეთს. მთავრობის განკარგულებით, სოფლისთვის გამოყოფილი თანხა უნდა მოხმარდეს უშუალოდ ამ სოფლის საჭიროებას, ამასთან სოფლებისთვის გამოყოფილი თანხის გაერთიანება დასაშვებია მხოლოდ საერთო პრობლემების გადაწყვეტის მიზნით. 96 აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • მუნიციპალიტეტმა 2011-2012 წლებში შეისყიდა 243.5 ათასი ლარის ღირებულების გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. საპროექტო ხარჯთაღრიცხვებსა და შემდეგ უკვე სამუშაოს შესრულების აქტებში, მასალის ერთეულის ფასად დაფიქსირებულია 0.2 ლარი. პასუხისმგებელი პირის მიერ წერილობითი ფორმით მოწოდებული ინფორმაციით, აღნიშნული თანხა არის ბუნებრივი რესურსების მოსაკრებელი. წარმოდგენილი ხარჯთაღრიცხვებისა და სამუშაოს შესრულების აქტების შესწავლით დადგინდა, რომ შემსრულებლების მიერ მოხრეშვის სამუშაოებზე გამოყენებულია კირქოვანი ღორღი, რომლის გამოყენებაზე შემსრულებლებს არ აქვთ ოფიციალური ნებართვა. მიმწოდებლებმა „სოფლის მხრადაჭერის პროგრამით“ გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში მოიპოვეს 9.4 ათასი მ3 ხრეში, რომლისთვისაც ადგილობრივ ბიუჯეტში ბუნებრივი რესურსების სარგებლობისათვის, მოსაკრებლის სახით უნდა გადაეხადათ დაახლოებით 1.9 ათასი ლარი. მიმწოდებლები არ არიან ლიცენზიანტები, შესაბამისად, ბუნებრივი რესურსების სარგებლობისათვის მოსაკრებელი ადგილობრივ ბიუჯეტში არ გადაუხდიათ. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • გზის სარეაბილიტაციო სამუშაოს შესრულების აქტებში დაფიქსირებული მასალის ღირებულება მიმწოდებლების ნაწილს გადახდილი არ აქვს, შესაბამისად, მისი ღირებულება 2011-2012 წლებში 1.1 ათასი ლარი დაუსაბუთებლად (ზედმეტად) არის ანაზღაურებული ბიუჯეტიდან. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • 2011 წელს ამბროლაურის მუნიციპალიტეტმა გაზსადენის სამშენებლო სამუშაოების განსახორციელებლად შეისყიდა 1.6 ათასი ლარის ღირებულების გაზის ქსელის მოწყობის პროექტი, ხოლო პროექტით განსაზღვრული სამუშაოების შესასრულებლად ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „მშენებელ 49“-ს. სულ, 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამიდან“ სოფელ იწის გაზის ქსელის მოწყობის სამუშაოებში დაიხარჯა 8.3 ათასი ლარი. როგორც წარმოდგენილი დოკუმენტაციით ირკვევა შპს „მშენებელი 49“-მა აღნიშნულ წლებში სრულად და დროულად შეასრულა 97 ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოები. მიუხედავად ამისა, მოსახლეობას 2011-2012 წლებში გაზით არ უსარგებლია. • 2011 წელს „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ სოფელ პირველ ტოლას გამოეყო 7.5 ათასი ლარი. სოფლის ტერიტორიაზე მოსახლეობამ არსებული დოკუმენტაციითა და განსაზღვრული შენობის პრიორიტეტად დაასახელა გადახურვა. როგორც სასაფლაოს შესწავლილი შენობის ადგილზე ნახვით დადგინდა, ხელშეკრულებით გადახურვის სამუშაოები შესრულებულია, თუმცა შენობის ფუნქციონირებისათვის საჭიროა დარჩენილი სამშენებლო სამუშაოების შესრულება. აღსანიშნავია, რომ 2012 წელს, მოსახლეობის მიერ სხვა პრიორიტეტის დასახელების გამო, აღნიშნული შენობის დასრულება არ განხორციელდა. 2011-2012 წლებში მოსახლეობას შესრულებული სამუშაოებით არ უსარგებლია. • 2011 წელს „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ სოფელ ჭრებალოში შესრულდა სოფლის ცენტრის კეთილმოწყობის სამუშაოები, რაც ძირითადად გულისხმობდა სანიაღვრე არხების მოწყობას. სულ აღნიშნულ სამუშაოებში დახარჯულია 8.1 ათასი ლარი. აღსანიშნავია, რომ ეს სამუშაოები შესრულებულია სახელმწიფო მნიშვნელობის ცენტრალურ გზაზე. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებულ შესყიდვებში სამუშაოები შესრულდა სახელშეკრულებო ვადების დარღვევით, რაზეც გავრცელდა საჯარიმო სანქციები. საჯარიმო თანხების მისაღებად მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ შემუშავებულია მექანიზმის შედეგად, რომელიც ხასიათდება გარკვეული პირგასამტეხლოს გადახდა ანგარიშზე ჩარიცხვით, ნაკლოვანებებითა და სისტემური ხარვეზებით, შემსრულებლების მიერ ხორციელდება არა შესაბამის არამედ პირგასამტეხლოს თანხას მუნიციპალიტეტი შემსრულებელს უკავებს მთლიანი გადასახდელი თანხიდან, რაც იწვევს შეუსაბამობას შესრულებულ სამუშაოზე გაწეულ ფაქტობრივ და საკასო ხარჯებს შორის. სულ, აღნიშნულ წლებში საჯარიმო სანქცია გავრცელებულია 15 ხელშეკრულებაზე და შეადგენს 2.5 ათას ლარს, ასევე საჯარიმო თანხები არ აისახება საბიუჯეტო კლასიფიკაციით განსაზღვრულ შემოსავლების მუხლში. 98 35. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2011-2012 წლებში ინფრასტრუქტურის, ურბანიზაციისა და არქიტექტურის სამსახურის მიერ შედგენილი ხარჯთაღრიცხვების უმრავლესობაში ყოველგვარი კალკულაციისა და ნორმების დაცვის გარეშე ჩადებული იყო „სხვადასხვა ხარჯებისა“ და „გაუთვალისწინებელი ხარჯების“ მუხლი. შესრულებული სამუშაოების აქტში აღნიშნული მუხლები გადმოტანილია შეუცვლელად. ვერ ხერხდება დადგენა, რეალურად რა სახის სამუშაოებზე გაიხარჯა ამ მუხლებით გაწერილი თანხები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მუნიციპალიტეტის მიერ 15.2 ათასი ლარი დაუსაბუთებლადაა ანაზღაურებული. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის ფარგლებში“ სოფ. წყალწმინდაში შესრულდა ახალი ფეხბურთის მოედნის მოწყობის სამუშაოები, რისთვისაც გახარჯულია 28.4 ათასი ლარი. თუმცა მოედნის ვიზუალური დათვალიერებით დადგინდა, რომ ფეხბურთის მოედნის ზედაპირი არ არის საკმარის სიმაღლეზე აწეული საერთო დონიდან, რის გამოც მოედანი დაჭაობებულია და ვერ ხერხდება მისი დანიშნულებისამებრ გამოყენება. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამუშაოები გამგეობის სამსახურის შეიცავს ინფრასტრუქტურის, მიერ უზუსტობებს, შედგენილი რის ურბანიზაციისა და საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო გამოც მუნიციპალიტეტის მიერ დაუსაბუთებლადაა გადახდილი 4.9 ათასი ლარი. • 2012 წლის 3 აგვისტოს, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტსა და ი/მ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომელიც მოიცავდა ჭაბურღილზე წყლის დებეტის გაზრდისა და არსებულ ქსელზე დაერთების სამუშაოების შესრულებას. საყურადღებოა ის ფაქტი, 99 რომ ი/მ აღნიშნული სამუშაო შეასრულა ქვეკონტრაქტორის მეშვეობით, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანებას. შესაბამისად, ქვეკონტრაქტორს შესრულებულ სამუშაოზე აღარ უნდა განეხორციელებინა ზედნადები ხარჯებისა და გეგმური დაგროვების დარიცხვა (ჯამურად 0.7 ათას ლარი). შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • წლებში 2011-2012 „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის ფარგლებში“ განხორციელებული სამუშაოების შესრულებისას, გამოვლენილია სახელშეკრულებო ვადის დარღვევის ექვსი ფაქტი. ინსპექტირების ჯგუფის მიერ სამ შემთხვევაში, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო არ არის სრულად დარიცხული და შეადგენს 300 ლარს. 36. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით“ განხორციელებული პროექტების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • 2010-2011 წლებში პროგრამის ფარგლებში შესრულებულია სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტები, რომლებიც არ არის დასრულებული და არ ფუნქციონირებს, ხოლო 2012 წელს ამ ობიექტებზე, როგორც ,,სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით’’ გამოყოფილი თანხებიდან, ასევე ადგილობრივი ბიუჯეტის ასიგნებებიდან, სარემონტო სამუშაოები არ განახლებულა. • 2010-2012 წლებში მუნიციპალიტეტის სხვადასხვა სოფლებში, პროგრამით შესრულებულ ერთგვაროვან სამუშაობზე ხელშეკრულებები გაფორმებულია ერთ ან ორ შემსრულებელთან. შემსრულებლის მიერ სამუშაოები შესრულებულია საკუთარი მუშახელით, რაც შეუსაბამობაშია პროგრამის მიზნობრიობის კრიტერიუმებთან. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი 100 • მანქანა-მექანიზმების მომსახურებაზე შესრულებული სამუშაოს აქტების მიხედვით დარიცხულია და გამგეობის მიერ დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებულია გეგმიური დაგროვებისა და ზედნადები ხარჯების თანხები 19.8 ათასი ლარის ოდენობით, რაც სავარაუდოდ წარმოადგენდეს მომწოდებლისათვის ზედმეტად გაცემულ თანხას. 37. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი • უპირობო დასკვნა 38. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატმა „თანამედროვე ტიპის ხილის საშრობი დანადგარებით მიზნობრივი პროგრამის განსახორციელებლად, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით, ხელშეკრულება მიმწოდებელ ფერმერთა უზრუნველყოფის“ გაუფორმა შპს „არმა-კაპიტალს“. ხელშეკრულების შესაბამისად, კომპანიას საბანკო გარანტიის საფუძველზე, წინასწარი ანგარიშსწორების ფორმით ჩაერიცხა ხელშეკრულების საერთო ღირებულების 60%-ის ოდენობის თანხა - 18.0 ათასი ლარი. საქონლის მიღება-ჩაბარების შემდეგ მოთხოვნილ პირობებთან შესაბამისობის დადგენის გარეშე, სამინისტრომ ბანკს დაუბრუნა საავანსო გადახდის გარანტია. საქონლის მიღებიდან 13 დღის შემდეგ, სამინისტროსათვის ცნობილი გახდა საქონლის ხარვეზის შესახებ. ავანსის სახით გადახდილი თანხა ამ დრომდე არ არის დაბრუნებული. • სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატმა „მექანიზაციის ტექნიკური საშუალებებით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობის“ მიზნობრივი პროგრამის განსახორციელებლად გამოცხადებულ ელექტრონულ ტენდერზე 378 ერთეული მრავალფუნქციური მოტობლოკის შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება ბაზრის კვალიფიციური შესწავლის გარეშე განსაზღვრა 1,000.0 ათასი ლარით, ასევე ტენდერით განსაზღვრული კრიტერიუმები მიკერძოებული, არაეფექტური იყო და ზღუდავდა კონკურენციის შესაძლებლობას. 101 • სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატმა კარვებისა და მისი აქსესუარების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „ციტრო-ჩაი აჭარა 2006“-ს. საქონლის მიწოდების შემდეგ, ხელშეკრულების შესრულებაზე კონტროლის განმახორციელებელი ჯგუფის მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, მიწოდებულ საქონელს ჩაუტარდა ექსპერტიზა, რომლის ცნობითაც საქონელი ყველა არსებითი პარამეტრით შეესაბამებოდა მოთხოვნილ პირობებს. მიუხედავად ამისა, სამინისტრომ დაიწუნა საქონელი, თუმცა მიმწოდებლებს არ მისცა სათანადო ვადა ხარვეზის გამოსასწორებლად და მინისტრის ბრძანებით დაუყონებლივ, მიმწოდებლთან კონსულტაციების გარეშე, შეწყვეტილი იქნა ხელშეკრულება. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • ვაზის ნერგების წარმოების მიზნით, ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრმა“ სათანადო დაგეგმვისა და შესწავლის გარეშე 3.7 ათას ლარად შეისყიდა 100.0 ათასი ერთეული ვაზის საძირე და 60.0 ათასი ერთეული სამყნობი კვირტი. ვაზის საძირეებისა და სამყნობი კვირტების ფაქტობრივად ერთდროულად შესყიდვის გათვალისწინებით, დაუსაბუთებელია 1.5 ათასი ლარის ღირებულების 40.0 ათასი ვაზის საძირის შესყიდვის მიზანშეწონილობა. წლის ბოლოს ჩატარებული ინვენტარიზაციით ცნობილი ხდება, რომ გამოუყენებელი 40.0 ათასი ვაზის საძირიდან 23.9 ათასი ვაზის საძირე გახმა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრის“ მიერ ვაზის ნერგების წარმოებისთვის შესასრულებელი სამუშაოების შესყიდვის მიზნით, გაფორმებულ ხელშეკრულებაში, ფორს-მაჟორული გარემოების საფუძვლით განხორციელდა სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების ვადის გაგრძელება. ვადის შეცვლას საფუძვლად დაედო სსიპ „გარემოს ეროვნული სააგენტოს“ წერილი, რომლის თანახმადაც 2012 წლის 15 მაისიდან 13 ივნისის ჩათვლით 11 დღეს აღინიშნა ნალექი. შეთანხმება ვადის გაგრძელების შესახებ საფუძველს მოკლებულია და შესაბამისი პირგასამტეხლოს დაკისრების შემთხვევაში ბიუჯეტი 3.7 ათასი ლარის შემოსავალს მიიღებდა. 102 • ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრმა“ მაცივარი-საყინულეს მიწოდება-მონტაჟით შესყიდვის მიზნით, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით ხელშეკრულება გაუფორმა ი/მ-ს. ხელშეკრულების შესაბამისად, საქონლის მიწოდების ვადად განისაზღვრა 2012 წლის 4 ოქტომბრამდე პერიოდი. ცენტრმა მიღება-ჩაბარება მომწოდებელთან გააფორმა 2012 წლის 4 ოქტომბერს, ხოლო მომწოდებლის სასაქონლო ზედნადები თარიღდება 2012 წლის 1 ნოემბრით. მიმწოდებლისთვის პირგასამტეხლოს სახით დაკისრებას ექვემდებარება 789.7 ათასი ლარი. • სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიამ“ ქიმიური რეაქტივებისა და ბაქტეოროლოგიური შესყიდვის მიზნით, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის ნიადაგების საშუალებით, ხელშეკრულება გააფორმა შპს „სამაიასთან“. მიწოდების ვადად განისაზღვრა 2012 წლის 31 აგვისტომდე პერიოდი. ხელშეკრულების მოქმედების ვადის განმავლობაში მიმწოდებელმა ვერ შეძლო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონლის სრული მიწოდება, თუმცა არ განხორციელებულა პირგასამტეხლოს დარიცხვა, რომელიც ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გათვალისწინებით შეადგენს 1.3 ათას ლარს. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიის“ მიერ 2012 წლის 10 ივლისამდე იჯარით იქნა გაცემული 108 მ2 არასაცხოვრებელი ფართი. მოიჯარე დადგენილ ვადებში არ იხდიდა საიჯარო ქირას. ხელშეკრულების შესაბამისად, 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით საიჯარო ქირის დავალიანება შეადგენს 3.9 ათას ლარს, ხოლო ქირის ვადებში გადაუხდელობისათვის პირგასამტეხლოს სახით დასარიცხი თანხა - 1.3 ათასი ლარი, რაც ლაბორატორიის მიერ არ განხორციელებულა. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • კონტროლის მექანიზმის განხორციელებისათვის სამინისტროს სისტემაში არ არის დანერგილი და შესაბამისად არ გამოიყენება ინფორმაციული ტექნოლოგიები. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • "მექანიზაციის ტექნიკური საშუალებებით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობის“ მიზნობრივი პროგრამის ფარგლებში, ტექნიკის შეძენის მსურველ ფერმერთა შერჩევის კრიტერიუმები ზოგადია და არ არის პრიორიტეტულობა 103 მითითებული. ფერმერთა მიერ წარმოდგენილი განცხადებით რთულია იმის დადგენა, თუ რამდენად შეესაბამება მათი მონაცემები ამ კრიტერიუმებს. გარდა ამისა, არის შემთხვევები, როცა მუნიციპალიტეტების ხელმძღვანელობის მომართვის საფუძველზე პროგრამის ბენეფიციართა სიაში შეყვანილია ცალკეული პიროვნებები, თუმცა უცნობია აკმაყოფილებდნენ თუ არა ეს პირები დადგენილ კრიტერიუმებს. • ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრის“ მიერ, გაერთიანებული ერების განვითარების პროგრამასთან გაფორმებული შეთანხმების ორგანიზაციის პროგრამის/პროექტის „ვაჭრობის ხელშეწყობა აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში“ ფარგლებში, გრანტის სახით 2011 წელს მიღებული თანხის ნაშთი 2012 წლის 1 იანვრისთვის შეადგენდა 53.6 ათას ლარს. ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრმა“ აუთვისებელი თანხა არ დაუბრუნა გრანტის გამცემს და მისი ხარჯვა განახორციელა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამის სათანადო ნებართვის გარეშე, რითაც დარღვეულია „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონი და ა(ა)იპ „აგროსერვის ცენტრთან’’ გაფორმებული შეთანხმება. • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2012 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტით სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სრული დაფინანსება განისაზღვრა 3,175.8 ათასი ლარით. წლის განმავლობაში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად, სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი დაწესებულებების 2012 წლის ბიუჯეტის წლიური გადასახდელების დაზუსტებული გეგმა გაიზარდა 272.3 ათასი ლარით და შეადგინა 3,448.1 ათასი ლარი. ცვლილებებით შემცირდა სამინისტროს მიზნობრივი პროგრამების ბიუჯეტი, ხოლო გაიზრდა შრომის ანაზღაურების მუხლით გასაწევი ხარჯები 128.4 ათასი ლარით, რომელიც ძირითადად გამოყენებული იქნა თანამშრომელთა პრემირებისთვის და არაფინანსური აქტივების ბიუჯეტი - 58.0 ათასი ლარით, სამინისტროსთვის ავტომანქანის შესყიდვის მიზნით. • საინვენტარიზაციო კომისიაში შეყვანილია მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი, რაც არ შეესაბამება მარეგულირებელ ნორმებს. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატმა კარვებისა და მისი აქსესუარების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით, გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის საშუალებით ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „ციტრო-ჩაი აჭარა 2006“-ს. საქონლის 104 მიწოდების შემდეგ, ხელშეკრულების შესრულებაზე კონტროლის განმახორციელებელი ჯგუფის მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, მიწოდებულ საქონელს ჩაუტარდა ექსპერტიზა, რომლის ცნობითაც საქონელი ყველა არსებითი პარამეტრით შეესაბამებოდა მოთხოვნილ პირობებს. მიუხედავად ამისა, სამინისტრომ დაიწუნა საქონელი, თუმცა მიმწოდებლებს არ მისცა სათანადო ვადა ხარვეზის გამოსასწორებლად და მინისტრის ბრძანებით დაუყონებლივ, მიმწოდებლთან კონსულტაციების გარეშე, შეწყვეტილი იქნა ხელშეკრულება. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს ნაერთი ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმები სრულყოფილად და სათანადოდ არ ასახავს სამინისტროს დაქვემდებარებული ერთეულების ფინანსურ მდგომარეობას. • დებიტორული/კრედიტორული დავალიანებების მქონე პირებთან არ არის განხორციელებული ურთიერთშედარებები. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხელშეკრულება, დადგენილი წესით, არ არის გაფორმებული მატერიალურად პასუხისმგებელ პირებთან, თუმცა ინვენტარიზაციის მასალებში მითითებულია შესაბამის ქონებაზე მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი. 39. სსიპ „სურსათის ეროვნული სააგენტოს“ 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2011 წელს აქტივების სხვა მოცულობითი ცვლილებების ანგარიშიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე ჩამოიწერა უიმედო დებიტორული დავალიანება. აღნიშნული ოპერაცია აისახა ბალანსის დანართში, მაგრამ არ აღრიცხულა ფორმა საცნობარო მუხლში - ,,გადახდისუუნარო დებიტორების ჩამოწერილი დავალიანება“. • 2011 წელს ჩატარებული ინვენტარიზაციით გამოვლინდა შესაბამისი თანხები არ აღრიცხულა დანაკლისი, რომლის ბუღალტრულ ანგარიშზე – „მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისებით“ და ბალანსის ფორმა №1-ის მუხლში 105 ,,მოთხოვნები დანაკლისებით“. ამასთან, დანაკლისის სახით გამოვლენილ არაფინანსურ აქტივებზე დარიცხულია 995 ლარის ოდენობის ცვეთა. • 2012 წელს ჩატარებული ინვენტარიზაციით გამოვლინდა დანაკლისი. გამოვლენილი დანაკლისის თანხები ბუღალტრულ ანგარიშზე – „მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისებით“ და ბალანსის ფორმა №1-ის მუხლში ,,მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისებით“ ასახული არ არის. ამასთან, დანაკლისის სახით გამოვლენილ არაფინანსურ აქტივებზე 2012 წელს დარიცხულია ცვეთა 737 ლარის ოდენობით. • 2011-2012 წლებში ბალანსის შესაბამის მუხლებში თანხობრივად არ არის აღრიცხული 15 ერთეული 4.178 მ2. ფართის არასაცხოვრებელი შენობა და 20 ერთეული 30.707 მ2 ფართის მიწის ნაკვეთი. • 2011 წელს ბალანსის დანართი ფორმა №4-ში, ფაქტიური შემოსავლები შეადგენს 813.2 ათას ლარს, ხარჯები კი - 567.9 ათას ლარს, ხოლო ნაშთი ნაცვლად 245.3 ათასი ლარისა, წარმოდგენილია 218.0 ათასი ლარით. სოციალური პროექტების მართვა 40. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011-2012 წლებში გადაუდებელი აუცილებლობით სამედიცინო მომსახურებაზე, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის მიერ მიღებული ნორმატიული აქტებით, ასევე, მიღებული განცხადებების შემსწავლელი კომისიების მიერ შედგენილ დასკვნებში არ არის გაწერილი, თუ რა პროცედურები და მოქმედებები უნდა განხორციელდეს გადაწყვეტილების მიღებისას. 106 • მუნიციპალიტეტის მიერ ერთჯერად ფულად დახმარებებზე, გარდა დაკრძალვისა და ომის მონაწილეთა დახმარებებისა, საკრებულოს მიერ დამტკიცებულ პროგრამაში არ იყო გათვალისწინებული თანხის გაცემის წესი. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2011 წელს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ შპს ,,მზრუნველობა მოკლებულთა სასადილო“ დააფინანსა „სოციალური უზრუნველყოფის პროგრამით“ დამტკიცებულ და ფაქტობრივად არსებულ ბენეფიციართა ზედმეტ რაოდენობაზე გაანგარიშებით, რომელმაც შეადგინა 3.5 ათასი ლარი. აღნიშნული თანხა ბიუჯეტიდან ზედმეტად არის გადახდილი. 41. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ხარვეზები • 2011-2012 წლებში გხვდება შემთხვევები, როდესაც დახმარების გაცემა ხდებოდა არასრულყოფილი დოკუმენტაციის საფუძველზე. ბენეფიციარებს, რომლებიც დახმარებას იღებდნენ ავადმყოფთა სოციალური დაცვის პროგრამით, არ ჰქონდათ წარმოდგენილი ცნობა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ, მაშინ, საკრებულოს დადგენილებით, გათვალისწინებული დოკუმენტაციის როდესაც წარმოდგენა სავალდებულოა. აღნიშნული ფაქტები მიუთითებს სოციალურ სამსახურში არსებული კონტროლის სისტემის არაეფექტიან მუშაობაზე. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • ხშირია შემთხვევები, როდესაც საკრებულოს თავმჯდომარის ბრძანებით დახმარების გაცემა ხდება კომისიის დასკვნის გარეშე, მაშინ როცა "სოციალური დახმარების გაცემის წესის შესახებ" დადგენილების თანახმად გადაწყვეტილება უნდა მიეღო კომისიას. 2012 წელს კომისიის დასკვნის საფუძველზე გაცემულმა თანხამ დაახლოებით 41.0 ათასი ლარი შეადგინა, ხოლო კომისიის განხილვის გარეშე გაიცა 107 43.0 ათასი ლარი. 2011 წელს კი კომისიის დასკვნით გაცემული დახმარება 39.4 ათას, ხოლო საკრებულოს თავმჯდომარის ბრძანებით გაცემული თანხა 21.9 ათას ლარს შეადგენდა. • არის შემთხვევებში, ბენეფიციარებზე, როდესაც რომელებიც დახმარებები საკრებულოს გაცემულია იმ დადგენილებით კატეგორიის განსაზღვრულ კრიტერიუმებს ვერ აკმაყოფილებენ. • სააუდიტო პერიოდში მეწყერის შედეგად დაზიანებულ 9 ოჯახზე გაიცა ფულადი კომპენსაცია 63.0 ათასი ლარის ოდენობით. თუმცა, მუნიციპალიტეტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი შესარჩევი კრიტერიუმების შესახებ ინფორმაცია. ასევე, პროცესი გაჭიანურების შედეგად კომპენსაციები გაიცა მთავრობიდან ტრანსფერის გამოყოფიდან 7 თვის შემდეგ. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯი • მუნიციპალიტეტმა სოციალურად დაუცველი მოსახლეობის დახმარების მიზნით შეიძინა სასმელი წყლის მილები და დაურიგა მოსახლეობას. წარმოდგენილი გაცემის უწყისების მიხედვით, მილები ჩაიბარა სულ 17-მა ადგილობრივმა მაცხოვრებელმა. რწმუნებულების ინფორმაციით, გაცემის უწყისები გაფორმდა თითოეული სოფლის ერთ წარმომადგენელთან და მილების მოსახლეობაზე განაწილება მოხდა მათ მიერ, თუმცა შემდეგ განაწილებაზე დოკუმენტები ვერ იქნა წარმოდგენილი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტის მიერ მოსახლეობის დასახმარებლად განხორციელებული სასმელი წყლის მილებისა და სახურავის ფენილის შესყიდვებისას, მიმწოდებლებზე ხელშეკრულების ღირებულების ანაზღაურება განხორციელებულია წინასწარი ანგარიშსწორების ფორმით, რასაც ხელშეკრულების პირობები არ ითვალისწინებდა. ასევე, მიმწოდებლების მიერ წინასწარ ანაზღაურებულ თანხებზე საბანკო გარანტია წარმოდგენილი არ არის. • მუნიციპალიტეტმა სტიქიით დაზარალებული მოსახლეობის შეიძინა სახურავის ფენილი. მუნიციპალიტეტის მიერ დასახმარებლად მიღება- ჩაბარების აქტის მიხედვით გამგეობამ ჩაიბარა 37 ტონა თუნუქის სახურავი, ხოლო მიმწოდებლის მიერ წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადებების მიხედვით მიწოდებულია 38.9 ტონა. სხვაობამ ზედნადებებსა და მიღება-ჩაბარებაში დაფიქსირებულ რაოდენობებს შორის 108 შეადგინა 1.9 ტონა. მუნიციპალიტეტმა ვერ მოგვაწოდა მტკიცებულება აღნიშნული სხვაობის გამომწვევი მიზეზების შესახებ. • სასმელი წყლის მილების შეძენისას მიმწოდებელმა მუნიციპალიტეტს მიაწოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ზომებზე მცირე დიამეტრის მილები, თუმცა მიუხედავად ამისა, მუნიციპალიტეტიდან აღნიშნულის გათვალისწინებით ანაზღაურება მიმწოდებელს სრულად ზედმეტად მიიღო. აუნაზღაურდა დაახლოებით ათასი ლარი. 42. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში მუშაობის დროს დაშვებული მექანიკური შეცდომის გამარტივებულ გამო ელექტრონულ მუნიციპალიტეტის მიერ ტენდერს სტატუსი მიენიჭა გამოცხადებულ ორ „დასრულებულია უარყოფითი შედეგით. • გასაწევი მომსახურების დაფინანსების მიზნით, შესაბამისი გარანტიის წარმოდგენის გარეშე მუნიციპალიტეტის მიერ მიმწოდებელზე ავანსად დარიცხულია მთლიანი ღირებულების 83%. მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულებები არ ითვალისწინებდა წინასწარ ანგარიშსწორებას. • უმწეოთა უფასო სასადილოს მომსახურების შესყიდვისას, სატენდერო დოკუმენტაციაში წინასწარ განსაზღვრული იყო ფართობის მისამართი, რომელიც მიმწოდებელს უნდა ექირავა, რაც არღვევს საქართველოს კანონს „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“. • სატენდერო დოკუმენტაცია ითვალისწინებდა უმწეოთა უფასო სასადილოს მომსახურებას ყოველდღე. თუმცა, კვირა დღეს სასადილოები არ ფუნქციონირებდა და ორი დღის ულუფას გასცემდა შაბათს. 109 • უმწეოთა უფასო სასადილოს ბენეფიციართა რაოდენობა დგინდება წლის დასაწყისში. სხვადასხვა მიზეზის გამო მათი ჩანაცვლება ხდება იმ მოქალაქით, რომელიც განცხადებით მიმართვის საფუძველზე ირიცხება რეზერვში. მოწოდებული ინფორმაციით, დღესდღეობით ქ. წალენჯიხაში არსებულ ბენეფიციართა რეზერვში ირიცხება 5 მოქალაქე, რომლებმაც განცხადებით მიმართეს რწმუნებულს 2011-2012 წლებში, მათ შორის ყველაზე ადრე დაწერილი განცხადება დათარიღებულია 17.10.2011 წლით. მიუხედავად მსურველთა არსებობისა, ბენეფიციართა დამტკიცებული რაოდენობა არ იცვლება. • 2011 წლის 28 და 23 დეკემბერს ი/მ-მ (უმწეოთა უფასო სასადილოს მომსახურების ფარგლებში) და მუნიციპალიტეტმა შეისყიდეს საკვები პროდუქტების სხვა ი/მ-სგან. გამყიდველის მიერ წარმოდგენილ ორივე სასაქონლო ზედნადებს აქვს ერთი და იგივე ნომერი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2012 წელს უმწეოთა უფასო სასადილოების მომსახურებაზე გამოცხადდა ორი გამარტივებული ელ. ტენდერი ქ. წალენჯიხასა და ქ. ჯვარში, ორივე ტენდერის საერთო სავარაუდო ღირებულება იყო 150.0 ათასი ლარი, დღგ-ის ჩათვლით. ხელშეკრულების მიხედვით, ანგარიშსწორება უნდა განხორციელებულიყო შესრულებული სამუშაოს მიღება-ჩაბარების აქტისა და საგადასახადო ანგარიშფაქტურის საფუძველზე. საანგარიშო პერიოდში მიმწოდებლები არ იყვნენ დღგ-ის გადამხდელები. შესაბამისად, საგადასახადო ანგარიშფაქტურა არ წარმოუდგენიათ. თუმცა სახელშეკრულებო ღირებულება ანაზღაურდა სრულად, მათ შორის, დღგ - 22.9 ათასი ლარი. • 2012 წელს მუნიციპალიტეტის მიერ უმწეოთა სასადილოს მომსახურების შესყიდვის სავარაუდო ღირებულება ნაცვლად 70.0 ათასი ლარისა, განისაზღვრა 75.0 ათასი ლარით. ზრდა გათვალისწინებული იყო სასადილოს მიერ დაკავებული ფართობის საიჯარო ქირის გადასახდელად. შესაბამისად, შემსყიდველის მიერ ქირის სახით ანაზღაურებულია 5.0 ათასი ლარი. მიმწოდებლის წერილობითი განმარტებით, ის არ იხდიდა ფართობით სარგებლობის საფასურს, რადგან შენობის მფლობელი არ იყო გარკვეული და ანაზღაურებაც არავის მოუთხოვია. 110 • წალენჯიხაში, 2011 წლის მარტიდან დეკემბრის ჩათვლით, მიმწოდებლის მიერ წარმოდგენილ შესრულებასა და ხარჯთაღრიცხვას შორის ყოველთვიურად ფიქსირდებოდა სხვაობა - საშუალოდ, 0.4 ათასი ლარის ოდენობით. მიუხედავად ამისა, მუნიციპალიტეტის მიერ თანხის ანაზღაურება ხდებოდა ხარჯთაღრიცხვის შესაბამისად. აღნიშნული ზედმეტად გადახდილმა პერიოდის თანხამ განმავლობაში, შეადგინა 4.0 მუნიციპალიტეტის ათასი ლარი. მიერ მიმწოდებლის წერილობითი განმარტებით, აღნიშნული თანხით მან, საკრებულოსთან შეთანხმებით, შეიძინა კვების პროდუქტები და გადასცა ბენეფიციარებს. მიმწოდებელმა წარმოადგინა შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტები. თუმცა, მოხდა თუ არა შემდგომ მათი გადაცემა ბენეფიციარებზე, დოკუმენტურად ვერ დასტურდება. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2011 წელს ბიუჯეტში არასწორად არის წარმოდგენილი არაფულადი სოციალური დახმარების გაცემა. კერძოდ, კვების/საყოფაცხოვრებო 2.4 პროდუქტები ათასი ლარის „სოციალური ღირებულების დახმარების“ მუხლში შესაბამისად, კომისიის სასაქონლო ფორმის ნაცვლად, აისახა ფულადი ფორმით. • 2011-2012 წლებში, გადაწყვეტილებით, საკრებულოს ერთჯერადი განკარგულების ფულადი დახმარების გაცემა ხდებოდა განმცხადებლის ან, გამონაკლის შემთხვევაში, შესაბამისი თემის რწმუნებულის საბანკო ანგარიშზე ახორციელებდა ჩარიცხვით. ფულადი თავის დახმარების მხრივ რწმუნებული გაცემას უწყისის ბენეფიციარზე საფუძველზე. რწმუნებულების წერილობითი განმარტებით, ეს მეთოდი გამოიყენებოდა ავადმყოფი და უუნარო ბენეფიციარების შემთხვევაში. თუმცა, ანგარიშსწორების ასეთი წესი რისკის შემცველია. 111 43. აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • 2012 წლის ივლისიდან ობიექტური „ერთჯერადი დახმარების პროგრამის“ კრიტერიუმების არარსებობის შედეგად, ფარგლებში არსებობს თანხების უსამართლოდ განაწილების რისკი. აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში არსებული სახსრები სრულად გაიხარჯა წლის პირველი 9 თვის განმავლობაში, რის შემდეგაც ამ პროგრამით გამოყოფილი თანხების ხარჯვა არ მომხდარა ბიუჯეტში თანხების არარსებობის გამო. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოციალური დახმარების მისაღებად მოქალაქეები ჯერ გადიან ზეპირ კონსულტაციებს გამგეობის სოციალური სამსახურის წარმომადგენლებთან და შემდეგ იღებენ გადაწყვეტილებას შემოიტანონ თუ არა განცხადება პროგრამაში მონაწილეობაზე. ამდენად, შესაძლებელია პროგრამაში ვერ მოხვდეს ისეთი ბენეფიციარი, რომელსაც რეალურად ეკუთვნის დახმარების მიღება. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • ერთჯერადი სოციალური დახმარებების ერთიანი ბაზის გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ ერთჯერადი ფულადი დახმარება 9 შემთხვევაში გაცემულია ერთი ოჯახის წარმომადგენლებზე. • 2012 წელს „ომის მონაწილე ვეტერანების დახმარების პროგრამის“ ფარგლებში, კონტროლის ნაკლოვანების შედეგად, დახმარება გაიცა 2-ჯერ, როცა ერთსა და იმავე პიროვნებაზე ერთჯერადი საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელი იყო აღნიშნული პიროვნების სხვა პროგრამის ფარგლებში დახმარება. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011 წლის ბიუჯეტის მიხედვით, სოციალური პროგრამებიდან დარჩენილმა თანხამ შეადგინა 5.1 ათასი ლარი, ხოლო 2012 წელს - 23.6 ათასი ლარი. ბიუჯეტის სწორად 112 დაგეგმვის შემთხვევაში, შესაძლებელი იქნებოდა „მზრუნველობა მოკლებული მოსახლეობის უფასო კვების პროგრამაში ჩართულიყვნენ ის ადამიანები, რომელთაც შეტანილი აქვთ განცხადება პროგრამაში მონაწილეობაზე. თუმცა, ვერ იღებენ აღნიშნულ დახმარებას. 44. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშის „სოციალური დაცვის პროგრამის“ მუხლში არ არის აღრიცხული 2011 წელს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულებით დამტკიცებული „მოსახლეობის საშეშე მერქნით დაკმაყოფილებისა და ბუნებრივი კატაკლიზმებისას კარვებით უზრუნველყოფის პროგრამა“. • მუნიციპალიტეტში გარდაცვლილ ომის ვეტერანთა ოჯახის წევრებს ეძლევათ ერთჯერადი დახმარება. პროგრამის დაფინანსება განხორციელდა სახელმწიფოდან გამოყოფილი მიზნობრივი ტრანსფერით, რომელიც წარმოადგენს მუნიციპალიტეტის არასაკუთარ შემოსავალს. ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშში, პროგრამის ფარგლებში გახარჯული თანხები ნაცვლად ბიუჯეტის ფონდებიდან გამოყოფილი სახსრებისა, წარმოდგენილია საკუთარი სახსრებით დაფინანსების მუხლში. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • საშეშე მერქნის ტრანსპორტირების შესყიდვის ტენდერი ითვალისწინებდა მომსახურების ღირებულებას დღგ-ის ჩათვლით. წარმოდგენილი დოკუმენტაციის მიხედვით ირკვევა, რომ ტენდერში გამარჯვებული მიმწოდებლები არ არიან დღგ-ის გადამხდელები. მიუხედავად ამისა, მიმწოდებელს სახელშკრულებო ღირებულება, რომელიც ითვალისწინებდა დღგ-ს 1.1 ათას ლარს, აუნაზღაურდა სრულად. • უფასო კვებითი მომსახურების შესყიდვისას, რომელიც ითვალისწინებდა მომსახურების ღირებულებას დღგ-ის ჩათვლით, მიმწოდებელი არ არის დღგ-ს გადამხდელი. შესაბამისად, სამუშაოების შესრულების აქტში დღგ-ს თანხა 113 გათვალისიწინებული არ აქვს. მიუხედავად ამისა, მიმწოდებელს სახელშკრულებო ღირებულება, რომელიც ითვალისწინებდა დღგ-ს 10.5 ათას ლარს, აუნაზღაურდა სრულად. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოციალური დაცვის სამსახური არ აწარმოებს დახმარების მსურველთა არსებობისა, უფასო კვებით სრულ აღრიცხვას. • მიუხედავად მოსარგებლეთა მსურველთა რაოდენობა მუნიციპალიტეტში არსებული წლების მიხედვით პრაქტიკის არ მიხედვით, იცვლება. ამასთან, მსურველთა თხოვნის დაკმაყოფილება ხდება არა განცხადების მიღებიდან გონივრულ ვადაში, არამედ ადგილის გამოთავისუფლების შემთხვევაში. 45. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2011-2012 წლებში, სოციალური პროგრამების განსახორციელებლად გამოყოფილი სახსრებიდან აუთვისებელია 31.6 ათასი ლარი. აღნიშნული თანხის სწორად განაწილების შემთხვევაში, შესაძლებელი იქნებოდა იმ შეჭირვებული მოსახლეობის სრულად ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილება, რომელსაც არ გაუწიეს დახმარება კონკრეტულ პროგრამებში გათვალისწინებული თანხების ამოწურვის გამო. • მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განკარგულებით, განმცხადებლისათვის დახმარება გაიცემა ყველა დადგენილი დოკუმენტის წარმოდგენის საფუძველზე. 2011-2012 წლებში ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში სოციალური პროგრამის ფარგლებში დაკმაყოფილებული 2.9 ათასი განაცხადებიდან, უმრავლეს შემთხვევაში თანხა გაცემულია არასრული დოკუმენტაციის საფუძველზე. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი 114 • მუნიციპალიტეტში სოციალური პროგრამის პროცესის შესწავლისას გამოვლინდა, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ერთი ბენეფიციარი საბიუჯეტო წლის განმავლობაში რამდენჯერმე იღებს დახმარებას. • 2011-2012 წლებში ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ განსახორციელებელი სოციალური პროგრამისათვის საკრებულოს განკარგულებებით დადგენილია ზოგიერთ სოციალურ პროგრამაზე გასაცემი თანხის მაქსიმალური ოდენობა. 2011 წელს სასწრაფო და გადაუდებელი ოპერაციების თანადაფინანსების პროგრამით დაკმაყოფილებული 587 განაცხადიდან, 225 შემთხვევაში, ხოლო 2012 წელს 243 დაკმაყოფილებული 27 განაცხადიდან - შემთხვევაში, თანხა გაცემულია კრიტერიუმების დარღვევით. 46. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ 2010-2012 წლებში „სოციალური დაცვის პროგრამის“ ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების მიხედვით 2010-2012 წლებში სოციალური პროგრამების დაფინანსების მიზნით ადგილობრივ ბიუჯეტში გათვალისწინებული თანხებიდან აუთვისებელია 74.0 ათასი ლარი. • 2010-2012 წლებში დამტკიცებული 14 პროგრამიდან 7-ში, მუნიციპალიტეტის მიერ არ არის განსაზღვრული ბენეფიციართა მხრიდან დახმარების მისაღებად საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალი და არ არის შემუშავებული თანხის გაცემის წესი. • მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოქალაქეებისათვის სადღესასწაულო დღეებში დახმარების პროგრამით გათვალისწინებული თანხებით 2010-2012 წლებში დახმარება გაეწიათ მოქალაქეების სხვადასხვა ჯგუფებს. აღსანიშნავია, რომ ჯგუფების შერჩევის წესი მუნიციპალიტეტში შემუშავებული არ არის, ხოლო შერჩევა ხდება მუნიციპალიტეტის სოციალური სამსახურის მიერ, მუნიციპალიტეტის საკრებულოსთან შეთანხმებით. შერჩევის წესის არარსებობის გამო არსებობს რისკი, რომ ბენეფიციართა შერჩევა მოხდეს სუბიექტური შეხედულებებიდან გამომდინარე. 115 47. სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის“ სამედიცინო დაწესებულებათა ოპტიმიზაციის პროგრამა (01.09.04-01.01.07) სამედიცინო და სამინისტროს სისტემის დაწესებულებათა რეაბილიტაციისა და აღჭურვის პროგრამა (01.01.07-01.01.10) (01/09/2004-01/01/2010 წლები) შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • 2006 წლის ოპტიმიზაციის პროგრამა დამტკიცდა 2006 წლის 18 დეკემბერს. ამდენად, სხვადასხვა ღონისძიებებზე 42,676.5 ათასი ლარის ოდენობის ხარჯი გაწეულია სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • 2006 წლის 24 თებერვალს გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის შპს „ბლოკ-ჯორჯიას“ სატენდერო წინადადების ფასი 2,590.8 ათასი ლარით აღემატებოდა სხვა პრეტენდენტის ფასს. აღნიშნულ კომპანიაზე არჩევანის შეჩერებით სახელმწიფო ბიუჯეტს მიადგა 2,590.8 ათასი ლარის ოდენობის პირდაპირი ზარალი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • 2004-2006 წლებსა და 2007 წლის ნოემბრამდე პერიოდში, მომწოდებლების მიერ ხელშეკრულებების პირობების დარღვევებთან დაკავშირებით არ ამოქმედებულა ამავე ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციები, რის გამოც სახელმწიფო ბიუჯეტის შესაბამის ანგარიშზე მიუმართავია 3,200.0 ათასი ლარი. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2005 წლიდან 2007 წლის ნოემბრამდე პერიოდში, სახელმწიფო შესყიდვების მარეგულირებელი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტების, ასევე, სატენდერო დოკუმენტაციის მოთხოვნათა უგულვებელყოფით, სამართლებრივი საფუძვლების შედგენა-გაფორმების გარეშე გაწეული ხარჯი შეადგენს 8,400.0 ათას ლარს. 116 ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების რეფორმის მართვა 48. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ-ს 2009-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2009 წელს გამგეობის მიერ ორ სკოლას ჩაუტარდა ძირითადი აქტივების რეკონსტრუქციის სამუშაოები (195.9 ათასი ლარის ოდენობით). გაწეული ხარჯები არ ასახულა შესაბამის მუხლში და სკოლების მიერ აქტივების რეკონსტრუქცია არ აღრიცხულა ფინანსურ ანგარიშგებაში. • 2009-2010 წლებში მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ განხორციელებული პროექტები არ აღრიცხულა მუნიციპალიტეტის მიერ, შესაბამისად, გზების რეაბილიტაციაზე გაწეული 3,337.5 ათასი ლარით არ გაზრდილა ძირითადი აქტივების საბალანსო ღირებულება. • მუნიციპალიტეტის მიერ დაბა ხარაგაულის წყალმომარაგების სისტემის რეკონსტრუქციაზე გაწეული 803.5 ათასი ლარის სამუშაოები შემოსავალში აღებული და შემდგომ მის მიერ დაფუძნებულ შპს „ხარაგაულ წყალზე“ არ არის გადაცემული. • 2009-2012 წლებში მუნიციპალიტეტში არ მომხდარა გამგეობის ბალანსზე რიცხული ქონების ინვენტარიზაცია. • მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებულია შპს „ხარაგაული 2011“ რომლის 2011 წლის შემოსავლებმა შეადგინა 56.5 ათასი ლარი, მიღებულია მოგება 1.0 ათასი ლარი. 2012 წელს შემოსავალი 18.2 ათასი ლარია, მიღებულია ზარალი 0.6 ათასი ლარი. შემოსავალში არ არის აღრიცხული ამ პერიოდში გაწეული 8.5 ათასი ლარის მომსახურება, რომელიც ირიცხება დებიტორულ დავალიანებაში. ზარალი გამოწვეულია ძირითად საშუალებებზე ცვეთის დარიცხვით. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 2009-2011 წლებში საცხოვრებელი სახლების რეაბილატაციისათვის შეძენილია 198.8 ათასი ლარის გადასახური მასალა, რომელიც გადაცემულია ბინის ამხანაგობებზე და 117 ასახულია ხარჯებში. თუმცა, ამხანაგობების მიერ არ არის წარმოდგენილი მიღებული მასალების ხარჯვის დამადასტურებელი დოკუმენტები. • გარკვეულ შემთხვევებში, მიმწოდებლების მიერ მუნიციპალიტეტისათვის შესრულებული სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვებში ჩადებული იყო „გაუთვალისწინებელი ხარჯები“. თუმცა, შესრულებული სამუშაოს აქტში დაფიქსირებული არ არის ამ მუხლის შესაბამისად გაწეული ფაქტიურად შესრულებული სამუშაო, რის გამოც ვერ ხერხდება ათვისებული 14.9 ათასი ლარის დადასტურება. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • 2012 წელს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადდა ტენდერი საყრდენი კედლების მოწყობის სამუშაოებზე, თანხით 86.6 ათას ლარზე დღგ-ს ჩათვლით. ვაჭრობის შედეგად საბოლოო ფასი დააფიქსირა შპს “PROMETE”-მ 61.0 ათასი ლარი (51.7 ათასი ლარი ლარი სამუშაო, დღგ 9.3 ათასი ლარი), ხოლო ი/მ „სტანგერ ხომასურიძე“-მ კი 60.9 ათასი ლარი. შპს“PROMETE“-ს მიერ წარმოდგენილი სატენდერო წინადადება მოიცავდა დღგ-ს, ხოლო ი/მ „სტანგერ ხომასურიძე“ სატენდერო წინადადება დღგ-ს გარეშეა. გაიმარჯვა ი/მ„სტანგერ ხომასურიძე“-მ და გაუფორმდა ხელშეკრულება სამუშაოს შესრულებაზე, თანხით 60.9 ათასი ლარი და აუნაზღაურდა 50.2 ათასი ლარი მათ შორის, დღგ 7.9 ათასი ლარი. • 2012 წელს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ ბიუჯეტით დამტკიცებული 30.0 ათასი ლარის ნაცვლად ავტომანქანის შეძენაზე გასწია 34.0 ათასი ლარის ხარჯი. იმავე წელს აღნიშნულ ავტომობილზე კაპიტალური შეკეთებისათვის გადახდილია 18.6 ათასი ლარი. აქტივების არაეფექტიანი განკარგვა • მუნიციპალიტეტის მიერ ა(ა)იპ-ს სახით დაფუძნებულია გაზეთი, რომლის საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები ვერ უზრუნველყოფს გაწეული ხარჯების დაფარვას. გაზეთის გავრცელების (რეალიზაციის) პროცესის გაუმართაობის გამო გაზეთი ვერ იღებს შემოსავლებს. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • გამგეობის მიერ დაარსებულ საფეხბურთო კლუბ ა(ა)იპ „ჩხერიმელა 2009-თვის“, გამოყოფილია დაფინანსება 248.2 ათასი ლარის ოდენობით. საფეხბურთო კლუბს არ აქვს 118 წინასწარ გაწერილი ბიზნეს გეგმა. ასევე, 2009-2011 წლებში არ არის დამტკიცებული საშტატო განრიგი, შესაბამისად, არ არსებობს თანამშრომლებზე ხელფასის დარიცხვისა და გაცემის საფუძველი. • მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და გამგეობის მომსახურე ავტომანქანებზე შედგენილია საგზურის ფორმა, მაგრამ არ არის მითითებული გარბენილი კილომეტრაჟის საერთო რაოდენობა და შესაბამისი ჩამოსაწერი საწვავის ოდენობა. სულ გახარჯულია 194.5 ათასი ლარის საწვავი. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • სოფელ ფარცხნარში სამკურნალო აბანოს მშენებლობაზე გადახდილია 18.2 ათასი ლარი. მშენებლობა განხორციელდა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს შესაბამისი ნებართვისა და სამკურნალო აბანოს ფუნქციონირებისათვის საჭირო მიწისქვეშა მინერალური წყლის შესწავლა-მოპოვების ლიცენზიის გარეშე. • ცენტრალური საავტომობილო საქართველოს რეგიონული გზის მოვლა-დასუფთავებაზე განვითარებისა და პასუხისმგებელია ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი, რომელმაც პასუხიმგებლობის დელეგირება უნდა მოახდინოს ტენდერში გამარჯვებულ ფირმაზე. თუმცა, მუნიციპალიტეტმა თავად ჩამოაყალიბა ა(ა)იპ „ხარაგაულის დასუფთავება“, რომლის მიერაც 2011-2012 წლებში ცენტრალური საავტომობილო გზის მონაკვეთის დასუფთავების მიზნით გაწეულია 39.8 ათასი ლარის ხარჯი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სოფლის მხარდამჭერი პროგრამის ფარგლებში სოფლის გზების მოწესრიგებაზე დახარჯულია 835.3 ათასი ლარი, რომელიც ძირითადად მოიცავს გზების მოხრეშვის სამუშაოებს. მოხრეშვისთვის საჭირო მასალის ღირებულება მიმწოდებლებზე არ არის ანაზღაურებული. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული მასალის გამოყენება ხდებოდა ადგილობრივი კარიერებიდან, რომლის გამოყენებაზე ოფიციალური ნებართვა ვერ იქნა წარმოდგენილი. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა 119 • სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი 32.7 ათასი ლარით აღდგენილია ხიდ-ბოგირი, რომელიც თავდაპირველად (პროექტით) განკუთვნილი იყო საავტომობილო ტრანსპორტის გადაადგილებისათვის. სამუშაოების შემსრულებლის მიერ პროექტით გათვალისწინებული სამუშაოების თვითნებურად შეცვლის შემდეგ მასზე გადაადგილება დასაშვებია მხოლოდ საჭაპანო (ურემი) ტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. 49. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • მუნიციპალიტეტის მიერ კაპიტალურ ხარჯად არის აღიარებული გზის მოხრეშვის სამუშაოები, რომელიც ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპების მიხედვით მიმდინარე ხარჯს მიეკუთნება. • ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპების დარღვევით, გზის მოხრეშვის სამუშაოები ნაცვლად „მიმდინარე ხარჯისა“ „ძირითადი აქტივების“ მუხლშია გაყვანილი და დარიცხულია ცვეთა. • დმანისის მუნიციპალიტეტის ბალანსზე იურიდიული საკუთრების ფლობის გარეშე ასახულია საჯარო სკოლები. • მუნიციპალიტეტის მიერ შესრულებული გარე განათების სამუშაოები აღიარებულია აქტივად და ასახულია „სხვა არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობების“ მუხლში. თუმცა, აქტივს არ ერიცხება ცვეთა. • ხელშეკრულებით განსაზღვრული მომსახურეობის შესყიდვის მიზნით, ინდივიდუალური მეწარმეებისათვის გადახდილი თანხა, რომელიც „სხვა ხარჯების“ მუხლში უნდა ასახულიყო, არასწორად არის კლასიფიცირებული „სუბსიდიების“ მუხლში. • გადაფასების შედეგად შენობა-ნაგებობის გაზრდილი ღირებულება ფინანსურ ანგარიშგებაში ნაკლები თანხით არის წარმოდგენილი. • უსასყიდლო ფორმით მიღებული აქტივის ღირებულება ბალანსზე ნაცვლად ნარჩენი ღირებულებისა - 3.5 ათასი ლარი, აყვანილია საწყისი ღირებულებით - 3.9 ათასი ლარით. 120 • პრივატიზებული შენობა-ნაგებობის ღირებულება ნაცვლად „არასაცხოვრებელი შენობების გაყიდვის“ მუხლისა, არასწორად არის კლასიფიცირებული „უსასყიდლოდ გადაცემის“ მუხლში. • ჩამოწერილი ქონება ნაცვლად „სხვა გასავლების“ მუხლისა, არასწორად არის კლასიფიცირებული ,,უსასყიდლოდ გადაცემის’’ მუხლში. • მცირეფასიანი, მაგრამ ხანგრძლივი მოხმარების ინვენტარი ექსპლუატაციის დროს ჩამოწერილია ხარჯებში, ისე რომ არ არის აღრიცხული ,,საცნობარო’’ მუხლში. 50. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ არ მომხდარა პრიორიტეტების განსაზღვრის თაობაზე ოფიციალური დოკუმენტის სათანადოდ შედგენა და საკრებულოში წარდგენა, რაც არ შეესაბამება საბიუჯეტო კოდექსის 76-ე მუხლის მოთხოვნებს. • შემოსავლების არასათანადო დაგეგმვის შედეგად თებერვლის თვეში განხორციელდა ცვლილებები სხვა შემოსავლების 59.2 ათასი ლარით ზრდის გამო, ხოლო პირველ აპრილს მუხლებს შორის გადანაწილდა 40.0 ათასი ლარი. თუმცა, აღნიშნული ცვლილებების მიზეზები არ არის განმარტებული. • თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი 2013 წლის ბიუჯეტის ყოველთვიური და ყოველკვარტლური განწერები. აღნიშნულის გამო ირღვევა საბიუჯეტო კოდექსის 82-ე მუხლის მოთხოვნა. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • გამგეობის მიერ 2013 წლის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივებით ოპერაციების ფუნქციონალურ კლასიფიკაციაში არასწორად არის ასახული 6.2 ათასი ლარი, რაც არ შეესაბამება „საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №672 ბრძანებას. • არაფინანსური აქტივების მუხლის - "გარე განათების კაპიტალური ხარჯების" 16.9 ათასი ლარით შემცირების შედეგად გაზრდილია "შრომის ანაზღაურების", "საქონლისა" და 121 "მომსახურების" და ასევე "სუბსიდიის მუხლები". აღნიშნული შიდა მუხლობრივი გადანაწილება ცვლილების ხარჯთაღრიცხვის დოკუმენტში არ არის დასაბუთებული. • 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშებში დამტკიცებული სარეზერვო ფონდიდან გაწეული ხარჯი, 6.6 ათასი ლარი, არ არის ასახული "სარეზერვო ფონდის ფაქტიურ ხარჯებში". • 2013 წლის 6 თვის შესრულების ანგარიშებში მუნიციპალიტეტის მიერ დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად მიღებული მიზნობრივი ტრანსფერი ნაცვლად „სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილ ტრანსფერებში“ ასახვისა მიკუთვნებულია "საკუთარ შემოსულობებს". 51. ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • მუნიციპალიტეტმა არ მოახდინა "სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის" ფარგლებში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიღებული 311.0 ათასი ლარის საკუთარ ბიუჯეტში ასახვა და "საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით" განსაზღვრულ ერთი თვის ვადაში ცვლილებების საკრებულოსათვის წარდგენა. • "სოფლის მხარდაჭერის პროგრამით" გამოყოფილი თანხები მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში არ ასახულა და შესაბამისად ამ მუხლით ასიგნება გათვალისწინებული არ იყო. მიუხედავად ამისა, მუნიციპალიტეტმა სხვადასხვა მიმწოდებლებთან მაინც გააფორმა ხელშეკრულებები და განახორციელა გადახდა, რაც ეწინააღმდეგება "საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის" მოთხოვნებს. • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში არასწორად არის კლასიფიცირებული 57.0 ათასი ლარი, რომელიც ნაცვლად "არაფინანსური აქტივების ზრდის" მუხლისა ასახულია "სხვა ხარჯების" მუხლში. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტის მიერ საბიუჯეტო კოდექსის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტებით განსაზღვრული ბიუჯეტის განწერა არ არის მომზადებული და არ არის დაცული ყველა პროცედურა. 122 • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის სხვადასხვა მუხლებსა და დანართებში წარმოდგენილ ინფორმაციებს შორის არსებობს შეუსაბამობები. მაგალითად, დაზუსტებული ბიუჯეტის უარყოფითი სალდოს დაფარვა, რომელიც განპირობებულია ფინანსური აქტივების კლებით, არ ასახულა ფინანსური აქვივების ცვლილების მუხლში. • მუნიციპალიტეტის მომსახურების ბიუჯეტში ხარჯი" 2.0 გათვალისწინებულია ათასი ლარის "მაჟორიტარი ოდენობით, დეპუტატის რომელიც მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, უნდა ანაზღაურდეს პარლამენტის ბიუჯეტიდან. • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში შექმნილია სარეზერვო ფონდი 20.0 ათასი ლარის ოდენობით. ფონდის თანხების განკარგვას ახორციელებს საკრებულოს თავმჯდომარე ნაცვლად გამგებლისა. აღნიშნული ეწინააღმდეგება საბიუჯეტო კოდექსის მოთხოვნებს. • მუნიციპალიტეტის მიერ შედგენილი პრიორიტეტების დოკუმენტი სრულად არ შეესაბამება დამტკიცებულ ბიუჯეტს. მასში მოცემული ინდიკატორები არ არის გაზომვადი და არ იძლევა პროგრამის შედეგების შეფასების საშუალებას. საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • 2013 წლის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს ადმინისტრაციული ხარჯი. კერძოდ, შრომის ანაზღაურების მუხლით გათვალისწინებულია 921.3 ათასი ლარი, რაც მთლიანი ბიუჯეტის 39%-ია. შესაბამისად, იზრდება საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვის რისკი. 52. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2010 წელს ათასი მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული შენობა, ღირებულებით 167.4 ლარი, ისეა გადაცემული სახელმწიფოსათვის, რომ არ არსებობდა საკრებულოს თანხმობა და არც მუნიციპალიტეტს გააჩნდა ალტერნატიული ფართი. აღნიშნული ქონება გამგეობის ბალანსიდან მოხსილი არ არის და 2012 წელს დარიცხულია 1.5 ათასი ლარის ცვეთა. 123 • მუნიციპალიტეტს 2011 წელს უსასყიდლოდ გადაეცა ცენტრი 2005“-ის საკუთრებაში არსებული შპს ,,ბორჯომის სავაჭრო უძრავი ქონების, შენობის მეორე და მესამე სართული (საერთო ფართი 1,703.4 მ2). არ მომხდარა აღნიშნული ქონების ღირებულების თავდაპირველი შეფასება და აღრიცხვა. • მუნიციპალიტეტის მიერ მშენებლობის ნებართვის, პროექტისა და ხარჯთაღრიცხვის ფლობის გარეშე დაბა ბაკურიანში რიტუალების სახლის მოსაწყობად შეძენილი და გახარჯულია 61.1 ათასი ლარის სამშენებლო მასალა. მშენებლობა ბუღალტრულად არასწორადაა აღრიცხული, დაუმთავრებელი მშენებლობის ნაცლად ის აღრიცხულია როგორც დამთავრებული მშენებლობა. • სრულად ამორტიზებული ძირითადი აქტივები, რომლის პირვანდელი ღირებულება 104.3 ათასი ლარია, არ არის მოხსნილი ბალანსიდან და გადატანილი ბალანის საცნობარო მუხლში ,,ამორტიზებული ძირითადი აქტივები’’ (08). • მუნიციპალიტეტის მარაგების ნაშთებში აღრიცხულია 129.7 ათასი ლარის ღირებულების ლამპიონები და 9.5 ათასი ლარის ღირებულების ჰიბრიდული სიმინდის თესლი, თუმცა, ვერ ხერხდება აღნიშნული ნაშთის იდენტიფიცირება. • მუნიციპალიტეტში 2013 წლის 1 იანვრისათვის აღრიცხულია 102.8 ათასი ლარის დებიტორული დავალიანება, რომელიც წარმოშობილია 3 წელზე მეტი ხნის წინ. 2007 წელს წარმოშობილი შესრულებული დავალინება სამუშაოს „ვადაგადაცილებული ი/მ „სოსლანი აუნაზღაურებელი დავალიანებების“ ჯიშკარიანი“-ს მიმართ- 4.9 ლარი თანხა ნაცვლად ასახული ათასი „კრედიტორული დავალიანებიში“. • აქტივში ზედმეტი თანხითაა აღიარებული შპს „მშენებელი XXI+“ ექსპერტიზით დადგელი ღირებულების ზემოთ ანაზღაურებული 8.1 ათასი ლარი; • ანგარიშგებაში გამოვლინდა უზუსტობები: ბალანსში „არაფინანსური აქტივების“ ნაშთები არასწორადაა ნაჩვენები, წლის დასაწყისისათვის ნაკლებობით 4.0 ათასი ლარით,ხოლო წლის ბოლოსათვის მეტობით 2.9 ათასი ლარი. • ორგანიზაციის ანგარიშში ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის მიხედვით (ფორმა №2) დაშვებულია უზუსტობები, შემცირებულია ნაჩვენები ფაქტიური ხარჯი 605.0 ათასი ლარით. 124 53. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • პრიორიტეტების ბრძანების დოკუმენტის საფუძველზე, შემუშავება საბიუჯეტო მოხდა საკრებულოს თავმჯდომარის კოდექსის მიხედვით კი შესაბამისი ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტი აღმასრულებელ ორგანოს უნდა გამოეცა. • პრიორიტეტების დოკუმენტში არ არის გაწერილი პროგრამის/ქვეპროგრამის მოსალოდნელი შედეგების შეფასების ინდიკატორები. შესაბამისად, რთული იქნება შედეგების გაზომვა და დასახული მიზნის მიღწევის შეფასება. • მუნიციპალიტეტის საფინანსო სამსახურს საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის არ მიუწოდებია საბიუჯეტო განაცხადის ფორმები. • საკრებულოს თავმჯდომარის მიერ მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის პროექტი, საკრებულოს კომისიების შენიშვნებით, გამგეობას დაუბრუნდა 2012 წლის 26 ნოემბერს ნაცვლად 25 ნოემბრისა. • საკრებულოს მიერ დამტკიცებულია ა(ა)იპ-ების ბიუჯეტები და საშტატო განრიგი, რომლებიც არ მოიცავს შესაბამის დეტალურ ინფორმაციას. ბიუჯეტების ხარჯთაღრიცხვის ფორმა მხოლოდ 2013 წელს გასაწევი ხარჯების შესახებ მოიცავს ინფორმაციას. • 2012 წლის 28 დეკემბერს დამტკიცდა 2013 წლის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტი, ხოლო საკრებულოს განკარგულებით ა(ა)იპ-ების ბიუჯეტი (საშტატო განრიგი), განისაზღვრა 2013 წლის 29 იანვარს. • 2012 წლის 28 დეკემბერს დამტკიცებულ მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში არასწორად განისაზღვრა 2013 წელს ხელფასის სახით გასაწევი ხარჯის რაოდენობა. აღნიშნულმა კი გამოიწვია წლის განმავლობაში სახელფასო ხარჯის ზრდა ისე, რომ არ გაზრდილა დამტკიცებული საშტატო ნუსხა და თანამდებობრივი სარგო. • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტით სუბსიდიის მაჩვენებელი დაიგეგმა უფრო ნაკლები მოცულობით, ვიდრე საკრებულოს განკარგულებით დამტკიცებული ა(ა)იპ-ების დაფინანსება (39.2 ათასი ლარი). 125 • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის შესრულების კვარტალური მიმოხილვა არ მოიცავს ფაქტობრივი მოცულობების შედარებას შესაბამისი პერიოდის გეგმურ მაჩვენებლებთან, შესაბამისად აღნიშნული დოკუმენტი არ იძლევა ანალიზის საშალებას. • მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ზოგიერთი მუხლით ხარჯი გაწეულია დამტკიცებული ასიგნების ზევით. შესაბამისი ცვლილება ბიუჯეტში განხორციელდა მოგვიანებით. • მუნიციპალიტეტსა ყოველწლიურად და ბანკს შორის გაფორმებული პროცენტის სახით მისაღები ხელშეკრულების შემოსავალი თანახმად მუნიციპალიტეტის მოთხოვნის შესაბამისად შესაძლებელია დაიხარჯოს მიზნობრივად. თუმცა, აღნიშნული ეწინააღმდეგება საბიუჯეტო კოდექსის უნივერსალურობის პრინციპს. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • „საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან“ ინფრასტრუქტურული სამუშაოების საპროექტო დოკუმენტაციისა და საექსპერტო მომსახურების შესყიდვების დასაფინანსებლად გამოყოფილი თანხა, რომელიც უნდა ასახულიყო „არაფინანსური აქტივების“ ზრდაში, არასწორად აისახა „საქონლისა და მომსახურების“ მუხლში (75.5 ათასი ლარი). • 2012 წელს შესრულებული სამუშაოების დაფინანსება განხორციელდა 2013 წელს „წინა წლებში დასრულებული ინფრასტრუქტურული პროექტების“ მუხლიდან, მიუხედავად ამისა, ვალდებულების ცვლილების მაჩვენებელი ნულის ტოლია. • დელეგირებული უფლებამოსილების შესასრულებლად სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი ტრანსფერი, რომელიც საბიუჯეტო კოდექსის მიხედვით „არასაკუთარ შემოსულობას“ განეკუთვნება, შეცდომით ასახულია „საკუთარი შემოსავლების“ მუხლში. 54. აბაშის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი ბიუჯეტში განხორციელებული ცვლილებების მიზეზების წერილობითი დასაბუთება. შესაბამისად, ვერ იქნა მოპოვებული გონივრული რწმუნება იმის თაობაზე, თუ რამდენად ოპტიმალურად 126 დაზუსტდა ბიუჯეტის ხარჯვითი ნაწილი ცვლილებების შედეგად და რამდენად ეფექტიანად მოხდა თანხების გადანაწილება ბიუჯეტის პროგრამებს შორის. • ნაშთის ცვლილების სახით მიღებული შემოსულობა დაზუსტებული ბიუჯეტის შემოსულობების 8%-ს უტოლდება. აქედან გამომდინარე, შესაძლებელია ვივარაუდოთ, რომ მუნიციპალიტეტს ბიუჯეტის დაგეგმვისას, წინა პლანზე წამოწეული აქვს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული ბიუჯეტის დამტკიცების ვადების დაცვა, ხოლო პარამეტრების დაგეგმვის სიზუსტეს ნაკლები მნიშვნელობა ენიჭება და მისი დაზუსტება/სრულყოფა საბიუჯეტო წლის მიმდინარეობისას ხორციელდება. • დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად მუნიციპალიტეტს გარდა მიზნობრივი ტრანსფერისა, დაგეგმილი აქვს დამატებით 28.8 ათასი ლარის საკუთარი შემოსულობების გახარჯვა. ვინაიდან აღნიშნული უფლებამოსილებები თვითმმართველობას დელეგირებული აქვს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, საკუთარი შემოსულობების მიმართვა უმჯობესია ისეთ საქმიანობაზე, რომელიც „ადგილობრივი თვითმმართველობების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, უშუალოდ მისი უფლებამოსილება და ვალდებულებაა. • საბანკო ხელშეკრულების თანახმად ბანკი იღებს ვალდებულებას, რომ დააფინანსოს სოციალური და ინფრასტრუქტურული პროექტები. აღნიშნული პირობა ეწინააღმდეგება საქართველოს საბიუჯეტო სისტემის უნივერსალობის პრინციპს. • იქიდან გამომდინარე, ემთხვევა სახელმწიფოს რომ მუნიციპალიტეტის პრიორიტეტები თანმიმდევრულად მიერ განსაზღვრულს, არსებობს მაღალი რისკი, რომ მუნიციპალიტეტის პრიორიტეტების დოკუმენტი ფორმალურად არის მომზადებული სახელმწიფოს პრიორიტეტების შესაბამისად. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • 7.0 ათასი ლარის ღირებულები საპროექტო მომსახურების შესყიდვა, რომელიც უნდა დაფინანსებულიყო "სპეციალური ტრანსფერით", განხორციელდა მუნიციპალიტეტის "საკუთარი შემოსულობებიდან", კერძოდ, საბანკო ანგარიშზე რიცხული ნაშთიდან. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • მუნიციპალიტეტს მიზნობრივი ტრანსფერი „არასაკუთარი შემოსულობების“ ნაცვლად ასახული აქვს, როგორც „საკუთარი შემოსულობა“. 127 • მუნიციპალიტეტის 2013 წლის ბიუჯეტის გეგმაში ადგილობრივი დანიშნულების 55.0 ათასი ლარის გზების მოხრეშვითი სამუშაოები აღირიცხება, როგორც კაპიტალური ხარჯი და კლასიფიცირებულია „არაფინანსური აქტივების“ ზრდის მუხლით. საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მიხედვით, მსგავსი ტიპის სამუშაოებზე გაწეული ხარჯები არ წარმოადგენს კაპიტალურ დანახარჯს და კლასიფიცირებული უნდა იყოს, როგორც „მიმდინარე ხარჯები“. • 2013 წლის 1 ივლისის მდგომარეობით, მუნიციპალიტეტს საპროცენტო სარგებლის სახით მიმდინარე ანგარიშშზე დაერიცხა 6.7 ათასი ლარი, რომელიც ნაცვლად „საპროცენტო შემოსავალის“ მუხლისა, ასახულია „შერეული და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლების“ მუხლში. • საქონლის მიწოდების ვადების დარღვევისათვის დაკისრებული 543.9 ლარის ოდენობით საჯარიმო თანხების მიღება მოხდა არა მიმწოდებლის მიერ შესაბამის ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვით, არამედ გადასახდელი თანხა დაუკავდა მთლიანი მისაღები თანხიდან, რამაც საბოლოოდ გამოიწვია შეუსაბამობა შესრულებულ სამუშაოზე გაწეულ ფაქტობრივ და საკასო ხარჯებზე. 55. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის შესრულების ანგარიშებში დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად მიღებული მიზნობრივი ტრანსფერი „არასაკუთარი შემოსულობების“ ნაცვლად ასახულია „საკუთარ შემოსულობებში“. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • პროგრამის/ქვეპროგრამის შედეგების შეფასებისათვის შემუშავებული ინდიკატორების მეშვეობით ვერ ხერხდება მიღწეული შედეგების შეფასება. 128 56. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის მიერ 2013 წლის 6 თვის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • საქართველოს მთავრობის №380 განკარგულებით „საპროექტო დოკუმენტაციისა და საექსპერტო მომსახურების შესყიდვისათვის“ გამოყოფილი 69.1 ათასი ლარი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტში „არაფინანსური აქტივების“ ზრდის მუხლის ნაცვლად ასახულია „საქონელი და მომსახურების“ მუხლში. • საბიუჯეტო კლასიფიკაციის თანახმად, „გამოყენებითი კვლევები საბინაო-კომუნალური მეურნეობის“ მუხლში არასწორადაა ასახული „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ განსახორციელებლად გამოყოფილი თანხა. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის გამგეობას საკრებულოსთვის არ წარუდგენია მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის კვარტალური შესრულება. • „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ ფარგლებში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხა ლანჩხუთის მინიციპალიტეტის ბიუჯეტში აისახა 3 დღის დაგვიანებით. • დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად მუნიციპალიტეტს გარდა მიზნობრივი ტრანსფერისა, დაგეგმილი აქვს დამატებით 32.8 ათასი ლარის საკუთარი შემოსულობების გახარჯვა. ვინაიდან აღნიშნული უფლებამოსილებები თვითმმართველობას დელეგირებული აქვს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, შესაძლებელია, უმჯობესი იყოს საკუთარი შემოსულობების მიმართვა ისეთ საქმიანობაზე, რომელიც „ადგილობრივი თვითმმართველობების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, უშუალოდ მისი უფლებამოსილება და ვალდებულებაა. 57. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • საკრებულომ არ გაითვალისწინა საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის მოთხოვნები და ბიუჯეტის ბოლო ცვლილებაში არ ასახა პრემიერ-მინისტრის ბრძანებით გამოყოფილი 3.4 ათასი ლარი, რომელიც გათვალისწინებული იყო სტიქიის შედეგად დაზარალებული 129 მოსახლეობის დასახმარებლად. თუმცა, ეს თანხა გათვალისწინებულია საკრებულოს მიერ 2013 წლის 1 მარტს დამტკიცებულ 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის როგორც შემოსულობებში, ასევე საკასო ხარჯებში. • ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწებზე საკუთრების უფლების აღიარების გადასახადი არასწორ სახაზინო კოდებზეა შეტანილი, რის გამოც ადგილობრივი ბიუჯეტის კუთვნილი 23.0 ათასი ლარი მიმართული იქნა სახელმწიფო ბიუჯეტში. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯი • მუნიციპალიტეტს არ განუსაზღვრავს პრემიერ-მინისტრის ბრძანებით გამოყოფილი თანხებით შეძენილი საქონლის გაცემის წესი, რომელიც დაურიგდა მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის უმრავლესობას და ვინაიდან ვერ იქნა წარმოდგენილი დაზარალებულთა სიები, შეუძლებელი ხდება ამ თანხების მიზნობრივად გამოყენების განსაზღვრა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტსა და ა(ა)იპ "ჭიათურის დასუფთავებისა და კეთილმოწყობის სერვისცენტრს" შორის გაფორმებული ხელშეკრულება იურიდიულად გაუმართავია და არ ახლავს ხარჯთაღრიცხვები. • ა(ა)იპ "ჭიათურის დასუფთავებისა და კეთილმოწყობის სერვისცენტრზე" საბანკო გარანტიის გარეშე ავანსის სახით გაცემულია 50.0 ათასი ლარი. • მუნიციპალიტეტმა საგზაო სამუშაოების, საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადებისა და სამუშაოების შესასრულებლად ერთდროულად გააფორმა სამი ხელშეკრულება და სამუშაოების უმეტესი ნაწილი ისე დასრულდა რომ საპროექტო-ხარჯთაღრიცხვა არ არსებობდა. • მუნიციპალიტეტის მიერ სამშენებულო სამუშაოების გამარტივებული შესყიდვის დროს გათვალისწინებული არ იყო საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის ბრძანება, შესრულებული სამუშაოების ფაქტობრივი დანახარჯების მიხედვით ანაზღაურებასთან დაკავშირებით. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • დაგვა-დასუფთავების მომსახურეობის საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია შპს “საპროექტოს“ მიერ შედგენილი იქნა 10 თვეზე გაანგარიშებით. აღნიშნულ 130 დოკუმენტზე დაყრდნობით გამოცხადდა ტენდერი, რომელიც ითვალისწინებდა 9 თვიან მომსახურეობას, თუმცა არ მომხდარა სატენდერო თანხის დაკორექტირება. აგრეთვე სატენდერო პირობაში ამოკლებულია მომსახურეობის ერთი პუნქტი. • საგზაო სამუშაოს ჩატარების განმახორცილებელი შპს "კოქს კონსალტის" მიერ მასალების წარდგენილი ფასები სავარაუდოდ აღემატება საბაზრო ფასს, რის შედეგადაც მოხდა საბიუჯეტო სახსრების არაეკონომიური განკარგვა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • ელექტრონულ ტენდერზე, რომელიც გამოცხადებული იყო დღგ-ის ჩათვლით თანხის უმნიშვნელო სხვაობით (0.1 ათასი ლარი) გაიმარჯვა დღგ-ის არგადამხდელმა ფირმამ, რომელსაც სრულად აუნაზღაურდა თანხა. აღნიშნულ მომსახურეობაში დღგ-ის თანხა შეადგენდა 11.0 ათას ლარს. • შესრულებული სამუშაოების მიღება-ჩაბარებისას, სათანადო ყურადღება არ ექცეოდა მის შესაბამისობას სახარჯთაღრიცხვო პარამეტრებთან, რის გამოც, შპს "მონოლითმშენთან" გაფორმებულ ხელშეკრულებაში გზის კაპიტალური შეკეთების სამუშაოებზე, გაზრდილია შესასრულებელი სამუშაოების ერთეულის ღირებულება და ზედმეტადაა ანაზღაურებული 2.9 ათასი ლარი. • მინი საფეხბურთო მოედნის მოწყობის სამუშაოებზე, შესასრულებელი სამუშაოების მოცულობის ერთეულის ფასზე გამრავლებით მთლიანი ღირებულება არასწორადაა გაანგარიშებული. შესაბამისად ზედმეტადაა ანაზღაურებული 5.7 ათასი ლარი. • სანიაღვრე არხების გაწმენდაზე გაფორმებულ ხელშეკრულებაში ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე გაზრდილია სამუშაოების ერთეულის ფასები. რამაც გამოიწვია შესასრულებელი სამუშაოების ღირებულების გაძვირება. 131 58. კასპის მუნიციპალიტეტის 2010-2012 წლებისა და 6 თვის საფინანსო- ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტი კონტროლს მის მიერ დაფუძნებულ შპს „კასპის კეთილმოწყობაზე“ ახორციელებდა მხოლოდ დირექტორის დანიშვნისა და მოხსნის ფარგლებში, მაშინ როცა შპს დაკისრებული ვალდებულებების შესრულებისას ხარჯავდა დიდი მოცულობის საბიუჯეტო სახსრებს. მიუხედავად ამისა, მუნიციპალიტეტი (საკრებულო, გამგეობა) არ ახორციელებდა დეტალურ მონიტორინგს, როგორ ამთავრებდა საფინანსო წელს და როგორ იყენებდა მიღებულ დაფინანსებას. • სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მუნიციპალიტეტის მიერ მიღებული სპეციალური ტრანსფერი, შესყიდვების დროს წაროქმნილი ეკონომიისა და სხვადასხვა მიზეზების გამო სრულად არ არის ათვისებული და ნაშთს შეადგენს 336.2 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ქ.კასპში გ.სააკაძის ქუჩის სარეაბილიტაციო გამოცხადებულ ტენდერზე შპს "ლებე" იმისა, რომ ვერ აკმაყოფილებდა სამუშაოების შესყიდვის მიზნით გამარჯვებულად გამოცხადდა, მიუხედავად სატენდერო დოკუმენტაციით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. • შპს „ნიკუშა+“-ს ავანსის სახით ჩაერიცხა 131.9 ათასი ლარი საბანკო გარანტიის წარდგენის გარეშე. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • მუნიციპალიტეტმა მიმწოდებლებს სამუშაოების დასრულების ვადა დაუსაბუთებლად, მიზანმიმართულად გადაუწია, რათა არ დაჯარიმებულიყო. ვადის გაუგრძელებლობის შემთხვევაში, შპს „ლებე“ დაჯარიმდებოდა 54.2 ათასი ლარით. • მუნიციპალიტეტმა შპს "ავტობანს" სამუშაოების დასრულების ვადა დაუსაბუთებლად, მიზანმიმართულად გადაუწია, რათა არ დაჯარიმებულიყო. ვადის გაუგრძელებლობის შემთხვევაში მიმწოდებელს დაერიცხებოდა ჯარიმა 215.3 ათასი ლარის ოდენობით. 132 • მუნიციპალიტეტმა შპს "ნიკუშა+" დაუსაბუთებლად გადაუწია სამუშაოების შესრულების ვადა და არ დააკისრა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციები. დაურიცხავი თანხა შეადგენს 53.3 ათას ლარს. • მუნიციპალიტეტმა მიმწოდებლებს სამუშაოების დასრულების ვადა დაუსაბუთებლად, მიზანმიმართულად გადაუწია, რათა არ დაჯარიმებულიყო. ვადის გაუგრძელებლობის შემთხვევაში მიმწოდებელს დაერიცხებოდა ჯარიმა შპს „ნდს მშენებელს“ - 86.5 ათასი ლარი. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • სამი წლის განმავლობაში 1ჰა მიწის ფართობის მორწყვაზე გაწეული ხარჯები გაიზარდა 189%-ით. მომსახურების ფასი კი არ შეცვლილა და შეადგენდა 75 ლარს 1 ჰა-ზე. ხარჯების გაზრდის მიზეზი განპირობებულია მოხმარებული ელ.ენერგიის რაოდენობის ზრდით, თუმცა კონკრეტული მიზეზი აღურიცხავობის გამო ვერ დგინდება. ამასთან 6.5 ათასი ლარი ელ. ენერგიის ხარჯი ანაზღაურებულია მრიცხველის ჩვენების გარეშე. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • 9 შემთხვევაში განხორციელებულია 1,735.9 ათასი ლარის სამშენებლო სამუშაოების გამარტივებული შესყიდვა ისე, რომ არ არის მოთხოვნილი და მომწოდებლების მიერ წარმოდგენილი ფაქტობრივი დანახარჯები და ქვეკონტრაქტორების მიერ შესრულებული სამუშაოები. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • 2013 წელს სტიქიის შედეგების სალიკვიდაციოდ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი 800.0 ათასი ლარით განხორციელებულ შესყიდვებზე წარმოდგენილი დოკუმენტების მიხედვით გამგეობიდან გადაგზავნილი და კომისიის მიერ დაზარალებულად ცნობილი 369 განმცხადებლიდან, სავარაუდოდ შესაძლოა დახმარება არ მიუღია 120 ოჯახს. აგრეთვე, დახმარება მიიღო ისეთმა 21 ოჯახმა (თანხით 83.9 ათასი ლარი), რომელთა განცხადებები გამგეობის მიერ გადაგზავნილ დოკუმენტებში არ ირიცხებოდა. ორ ოჯახს ორჯერ გაეწია დახმარება, (7.7 ათასი ლარის ოდენობით). 133 შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • საქართველოს ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2012 წლის 12 ივლისის №1-1/1463 ბრძანების დარღვევით შპს „ლებეს“ მოთხოვნით მუნიციპალიტეტმა მას გადაუხადა 2.7 ათასი ლარით მეტი ტანხა, ვიდრე ეკუთვნოდა. 59. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ორგანიზაციის ბალანსის აქტივების ნაწილში შენობა-ნაგებობების მუხლში აღრიცხულია საცხოვრებელი შენობა-ნაგებობები, საერთო ღირებულებით - 1,000.0 ათასი ლარი, რომელიც მოიცავს მოსახლეობის მიერ შესყიდულ საცხოვრებელ შენობებს. • გზის კაპიტალური შეკეთების სამუშაოები, „შენობა-ნაგებობების“ მუხლში აისახება მხოლოდ ქუჩის სრული რეაბილიტაციის დროს, ხოლო გზის ნაწილის შეკეთების შემთხვევაში, გაწეული დანახარჯი არ არის აღიარებული აქტივად და ჩამოიწერება ხარჯებში. შედეგად, მუნიციპალიტეტის ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული არაა 699.4 ათასი ლარის გზის კაპიტალური რემონტი. აღნიშნული თანხით შემცირებულია ბალანსის „არაფინანსური აქტივების“ მუხლი. • მუნიციპალიტეტის ფინანსურ ანგარიშგებაში არაფინანსური აქტივების ნაწილში არ არის ასახული სახელმწიფოს მიერ უსასყიდლოდ გადმოცემული და შემდგომში რეალიზებული არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობები, სამეურნეო დანიშნულების მიწა, საერთო ღირებულებით - 58.9 ათასი ლარი. • ბალანსის არაფინანსური აქტივების ნაწილში, „სხვა მცირეფასიანი ინვენტარის“ მუხლში ასახულია 12.3 ათასი ლარის ღირებულების საწვავის ტალონები. აღნიშნული აქტივი არასწორადაა კლასიფიცირებული, რადგან მისი აღრიცხვა უნდა მომხდარიყო „ფულადი დოკუმენტების“ მუხლით. • მუნიციპალიტეტმა განახორციელა 135.2 ათასი ლარის ღირებულების ქონების რეალიზაცია, რაც არ აღრიცხულა შესაბამის ბუღალტრულ გატარებებში. 134 60. ქედის მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2006-2007 წლებში წარმოშობილი ფულადი დანაკლისი და ასევე სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე გამგეობის თანამშრომელზე გამგეობის სასარგებლოდ დაკისრებული მატერიალური ზარალი- 470.5 ათასი ლარის ოდენობით, არ აღირიცხა დებიტორულ დავალიანებად არც გამგეობის ბალანსში და არც მუნიციპალიტეტის აპარატის ბალანსში. • შპს ,,მაია“-ს 2005-2006 წლების დავალიანება ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ 2012 წლის ვალდებულებად აღიარა. ვინაიდან არ მოიპოვება დოკუმენტები, რომელიც • დაადასტურებს აღნიშნული ვალდებულების სამართლიანობას, ბიუჯეტიდან 13.3 ათასი ლარის გადახდის აუცილებლობა და მიზანშეწონილობა მაღალრისკიანია. • 2012 წლის 1 იანვრიდან 31 დეკემბრამდე თვითმართველი ერთეულის დეპუტატების სადეპუტატო უფლებამოსილების ხარჯები (78.4 ათასი ლარი) არასწორი მუხლითაა დაფინანსებული. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • ინდ. მეწარმე ,,ზვიად დიასამიძის“ მიერ აწჰესისა და პირველი მაისის ბაგა- ბაღებისათვის მოწოდებული ინვენტარისა და ადგილობრივი ბიუჯეტიდან გადახდილი 49.9 ათასი ლარის ხელშეკრულების პირობებთან შესაბამისობა მაღალი რისკის შემცველია და წარმოდგენილ შიდა კონტროლის მიღება-ჩაბარების არსებით აქტებში და სისუსტეზე მიუთითებს, ინვენტარის შეძენის ვინაიდან სასაქონლო ზედნადებებში არ არის მითითებული ის პარამეტრები და მახასიათებლები, რაც გათვალისწინებული იყო სახელშეკრულებო პირობებით. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • ქედის მუნიციპალიტეტის მიერ სოფელ გოგიაშვილების სპორტული მოედნის სამშენებლო სამუშაოების ღირებულება, დაზუსტებულ ღირებულებასთან შედარებით კანონდარღვევითაა გაზრდილი 16,87%-ით - 3,281.2 ათასი ლარით. ასევე, შეთანხმების საფუძველზე სამშენებლო სამუშაოები განხორციელებული ცვლილებები საწყის ეტაპზე 135 სატენდერო წინანადებაში არ იყო გათვალისწინებული, რაც პრეტენდენტთა არათანაბარ პირობებში ჩაყენების მაღალ რისკზე მიუთითებს. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • დაბა ქედაში ქუჩების მომსახურებაზე დაგვა-დასუფავების სატენდერო კომუნალურსერვისთან“ პირობაში შედეგად და წარმოქმნილი შემდგომში ნარჩენების შპს ,,ქედის ხელშეკრულებით 6.886 ათასი ლარის ხარჯების გაწევის ვალდებულების აღება საფუძველს მოკლებულია, ხოლო ფაქტობრივად 6.32 ათასი ლარის ხარჯვაზე ხარჯების გაწევა საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალური მიუთითებს. 61. ქედის მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • თვითმმართველი ერთეულის დეპუტატების სადეპუტატო უფლებამოსილების ხარჯები 54.2 ათასი ლარის ოდენობით, ნაცვლად საბიუჯეტო კლასიფიკაციით გათვალისწინებული ..შრომის ანაზღაურების’’ მუხლისა (კოდი 21114), დაფინანსებულია ,,სუბსიდიის’’ მუხლით (კოდი 25). • თვითმმართველი ერთეულის ბალანსზე რიცხული 115.1 ათასი ლარის ღირებულების არაფინანსური აქტივები, 2013 წლის 6 თვეში უსასყიდლოდაა გადაცემული მუნიციპალიტეტის ტერიტორიულ ერთეულებზე, ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კი ნაცვლად წმინდა ღირებულების შემცირებისა, ხარჯები მიკუთვნებულია სხვა ხარჯებზე. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტის ბალანსზე რიცხულ ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე, (ტოიოტა ფორტუნერ სახელმწიფო ნომრით IWI-080-ს), განხორციელებულია სათუნუქე-სამღებრო სამუშაოები (აგრეთვე შეცვლილია ფარი), სულ გადახდილია 0.92 ათასი ლარი. წარმოდგენილი ინფორმაციით ავტომანქანის დაზიანება გამოწვეულია ავტოსაგზაო შემთხვევით, რისთვისაც გამგეობის მიერ დაზიანების აღმოფხვრისათვის გაწეული იქნა ხარჯები, თუმცა თვითმართველი ერთეულის მიერ არ იქნა განხორციელებული ქმედითი ღონისძიებები ზიანის გამომწვევი გარემოებების განსაზღვრისა და შემდგომი რეაგირების გასატარებლად. 136 62. ხულოს მუნიციპალიტეტის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • სამშენებლო სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით გაფორმებულ ხელშეკრულებებში განხორციელებულმა ცვლილებებმა, საერთო ჯამში, პირველად ფასთან მიმართებით გამოიწვია მიწოდებულ სამუშაოზე ფასის ზრდა 5,558.6 ათასი ლარის ოდენობით, რაც ექვემდებარება ადგილობრივ ბიუჯეტში დაბრუნებას. • სასწრაფო დახმარების ღორჯომის ბრიგადის, აგარის, ხიხაძირის და კურორტ „ბეშუმის“ (სეზონურად) სანიტარული მანქანების მომსახურების მიზნობრივი პროგრამა შემუშავებულია კომპეტენტურ დაწესებულებებთან კონსულტაციის გარეშე. • სასწრაფო დახმარების ღორჯომის ბრიგადის, აგარის, ხიხაძირის და კურორტ „ბეშუმის“ (სეზონურად) სანიტარული მანქანების მომსახურების მიზნობრივი პროგრამის ფარგლებში, პროგრამით გათვალისწინებული თანხის სრულად ათვისება, მათ შორის, სატრანსპორტო საშუალებათა საწვავის არარეალური ხარჯი მაღალი რისკის შემცველია. • მუნიციპალიტეტის კონტროლს დაქვემდებარებული დაწესებულებების ბალანსები (წლიური, კვარტალური) წარედგინება მუნიციპალიტეტის გამგეობას, თუმცა გამგეობაში არ ხორციელდება წარდგენილი ბალანსების მონაცემების უტყუარობის გადამოწმება. • სამშენებლო სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით გაფორმებული რიგი ხელშეკრულებების პირობებიდან გამომდინარე, სახელშეკრულებო ვალდებულებათა დროულად შეუსრულებლობის გამო არ არის დარიცხული პირგასამტეხლო, რის გამოც შესაბამის მიმწოდებლებზე ადგილობრივი ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დარიცხვას ექვემდებარება 15,495.7 ათასი ლარი. • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ საკანალიზაციო სისტემის კეთილმოწყობის სამუშაოების შესყიდვაზე ელექტრონული ტენდერის გაუფორმა შპს „მაჯას“. ხელშეკრულებით საშუალებით ხელშეკრულება განსაზღვრული ვადები მხარეების შეთანხმებით შეიცვალა და მიწოდების ვადის დასრულების დღეს მხარეებს შორის გაფორმდა ახალი შეთანხმება. სათანადო საფუძვლის გარეშე, მიწოდების ვადების გაგრძელება მაღალი რისკის შემცველია და შესაძლოა, მიმწოდებელზე პირგასამტეხლოს დარიცხვის თავიდან ასაცილებლად იყოს მიმართული. შესრულებული სამუშაოს საბოლოო მიწოდება განხორციელდა ვადების დარღვევით და პირგასამტეხლოს 137 დარიცხვა განხორციელდა არა მთლიან მიუწოდებელ ღირებულებაზე, არამედ მხოლოდ ნაწილზე. მიმწოდებლისთვის ადგილობრივი ბიუჯეტის სასარგებლოდ პირგასამტეხლოს სახით დარიცხვას ექვემდებარებოდა 3,223.3 ათასი ლარი, ნაცვლად 771.8 ათასი ლარისა. • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ დაბა ხულოს სკვერებისა და გაზონების აღდგენის სამუშაოების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „უნივერსალი - 2010“-ს. გარკვეული დროის შემდგომ, მიმწოდებლის მოთხოვნის საფუძველზე, გაიზარდა ხელშეკრულების ღირებულება და მიწოდების ვადა. თუმცა, ის სამუშაო, რის გამოც გაიზარდა ხელშეკრულების ღირებულება, უვკე შესრულებული იყო. შესაბამისად ამ საფუძვლით მიწოდების ვადის გაგრძელება გონივრულ საფუძველს მოკლებულია. ასევე, მიმწოდებლის ინფორმაციით, სამშენებლო სამუშაოები 2012 წლის 4 დეკემბრისთვის უკვე დასრულებული იყო, ტექნიკური ზედამხედველის მოხსენებითი ბარათის მიხედვით კი - სამუშაოები დასრულდა 2012 წლის 7 დეკემბერს. მნიშვნელოვანია, რომ შესრულებული სამუშაოების აქტი დათარიღებულია 2012 წლის 27 დეკემბრით. არსებულ მასალებზე დაყრდნობით, ადგილობრივი ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით პირგასამტეხლოს სახით დარიცხვას ექვემდებარება 3,982.7 ათასი ლარი. • ხულოს მუნიციპალიტეტის სამმართველოს შენობის გამგეობამ ყოფილი საყოფაცხოვრებო რეკონსტრუქცია-რემონტის მომსახურების სამუშაოების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გააფორმა ინდ. მეწარმე „გოჩა აბაშიძეს“. შესასრულებელი სამუშაოს მოცულობისა და კლიმატური პირობების გათვალისწინებით და ფორს-მაჟორული გარემოების გათვალისწინებით სამუშაოების დასრულების არასათანადო თარიღი. შედეგად მიწოდების ვადის ვადად დაიგეგმა სამუშაოების დასრულების ვადა ორჯერ შეიცვალა. გონივრულ საფუძველს მოკლებულია 9.7 ათასი ლარის ღირებულების სამუშაოს შესრულებისთვის სამუშაოსთვის (ღირებულება ვადის 21 228.5 დღით ათასი გაგრძელება, ლარი) როდესაც მხოლოდ 32 მთლიანი დღე იყო გათვალისწინებული. მიმწოდებლისთვის, ადგილობრივი ბიუჯეტის სასარგებლოდ, პირგასამტეხლოს სახით დაკისრებას ექვემდებარება 8,574.7 ათასი ლარი. • ხულოს მუნიციპალიტეტის სამმართველოს შენობის გამგეობამ ყოფილი საყოფაცხოვრებო რეკონსტრუქცია-რემონტის სამუშაოების მომსახურების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გააფორმა შპს "დიოკნისთან". ხელშეკრულება გაფორმდა კლიმატური პირობების გაუთვალისწინებლად. სამუშაოს მიწოდების ვადა ორჯერ შეიცვალა. თუმცა, 138 არ არსებობდა ფორს-მაჟორული მდგომარეობა. მომსახურების მიწოდება ვადების დარღვევით განხორციელდა და პირგასამტეხლოს სახით დაკისრებას ექვემდებარებოდა 572.7 ათასი ლარი, ნაცვლად 85.9 ათასი ლარისა. • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ დაბა ხულოს საჯარო სკოლის და საბავშვო სკვერის შემოღობვის სამუშაოების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გააფორმა ინდ. მეწარმე „ირაკლი აბაშიძესთან". სამუშაოს მიწოდების ვადა შეიცვალა ორჯერ. აღსანიშნავია, არ არსებობდა ფორს-მაჟორული მდგომარეობა. მიუხედავად ამისა, ცვლილებით ვადა გაგრძელდა კიდევ 5 თვით, რაც გონივრულ საფუძველს მოკლებულია. სათანადო საფუძვლის გარეშე, მიწოდების ვადების გაგრძელება მაღალი რისკის შემცველია და შესაძლოა, მიმწოდებელზე პირგასამტეხლოს დარიცხვის თავიდან ასაცილებლად იყო მიმართული • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ დაბა ხულოს შავაძის ქ. N12-ში მდებარე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სახურავის შეცვლის სამუშაოების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გააფორმა შპს „გიგაურთან". სამუშაოს მიწოდების ვადა შეიცვალა ორჯერ. ხელშეკრულების ცვლილებას საფუძვლად დაედო უამინდობა, რაც შესაბამის პერიოდში ხულოს კლიმატური პირობების გათვალისწინებით ფორს-მაჟორულ გარემოებად ვერ განიხილება, თანაც ხელშეკრულებით მიწოდების ვადა იყო ერთი თვე, ხოლო ცვლილებით ვადა გაგრძელდა კიდევ 5 თვით, რაც მოკლებულია გონივრულ საფუძველს. • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობამ საციხურის კულტურის სახლის სახურავის სარემონტო სამუშაოების შესყიდვაზე ხელშეკრულება გააფორმა გაუფორმა ინდ. მეწარმე „ამირან მარკოიძესთან". მიმწოდებლის მოთხოვნის საფუძველზე გაგრძელდა სამუშაოს მიწოდების ვადა. მიწოდების ვადის გაგრძელებას საფუძვლად დაედო სამშენებლო ობიექტში საციხურის საარჩევნო უბნის განთავსების გამო სამუშაოების დროებით შეჩერება. ვადის გაგრძელების არგუმენტაცია გონივრულ საფუძველს არის მოკლებული და პირგასამტეხლოს თავიდან ასაცილებლად შეიძლება იყოს მიმართული. • ხულოს მუნიციპალიტეტის ინფრასტრუქტურის მოწესრიგების უსახური სამუშაოების გამგეობამ ბათუმი–ახალციხის გზის ობიექტების დემონტაჟისა და სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით მიმდებარე კეთილმოწყობა– გამოაცხადა გამარტივებული ელექტრონული ტენდერი. ელექტრონული ტენდერის კლასიფიკატორის კოდად მითითებულია - სამშენებლო უბნის მოსამზადებელი სამუშაოები, თუმცა 139 სატენდერო დოკუმენტაციით შესყიდვა გამოცხადდა არა მხოლოდ სამშენებლო უბნის მოსამზადებელ სამუშაოებზე, არამედ მესამე პირებისთვის გადასაცემ სამშენებლო მასალებზეც. შედეგად, მნიშვნელოვნად შეიზღუდა პოტენციურ პრეტენდენთა წრე, რამაც შესაძლოა გამოიწვია ტენდერში მხოლოდ ერთი პირის მონაწილეობა. გაფორმდა ხელშეკრულება მიმწოდებლთან - ინდ. მეწარმე „გოჩა აბაშიძესთან“. მიწოდების ვადა შეიცვალა შეთანხმებით, რომლითაც პრაქტიკულად შეუცვლელად, ხელშეკრულების ჯამური ღირებულების ცვლილებები განიცადა მისაწოდებელი სამუშაოს და საქონლის მოცულობებმა. შეთანხმებით, ახალი სახის სამუშაოები დაემატა სხვა სახის სამუშაოების შემცირების ხარჯზე, რის გამოც ეფექტურ მოქმედებად ვერ განიხილება ამ საფუძვლით მიწოდების ვადის გაგრძელება. აღნიშნული ქმედება შესაძლოა მიმწოდებლისთვის პირგასამტეხლოს თავიდან ასაცილებლად ყოფილიყო მიმართული. • საქონლის მიწოდების თაობაზე გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტებისა და შესაბამისი საქონლის ტრანსპორტირებაზე გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებების თარიღები რიგ შემთხვევებში არ არის იდენტური. ხელშეკრულებათა პირობებიდან გამომდინარე, მიმწოდებელთათვის პირგასამტეხლოს სახით დაკისრებას ექვემდებარება 2.564 ათასი ლარი, სხვა შემთხვევაში ადგილი აქვს სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებას. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მხრიდან ადგილი ჰქონდა შპს „გარანტი-2007“სათვის 26,273.8 ათასი ლარის ოდენობის წინასწარ ანგარიშსწორებას საბანკო გარანტიის გარეშე. • სამშენებლო სამუშაოების ხელშეკრულებები, სახელმწიფო რომელთა ტექსტი შესყიდვის ძირითადად მიზნით გაფორმებული იდენტურია, ორმაგი ინტერპრეტაციის საშუალებას იძლევა განხორციელებული სამუშაოს მიწოდების ვადა. ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკით, სამუშაოს დასრულების ვადად მუნიციპალიტეტის მიჩნეულია გამგეობაში მიმწოდებლის სათანადო მიერ აღნიშნულის ინფორმაციის/განცხადების თაობაზე წარდგენის თარიღი. 140 შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • სამშენებლო სამუშაოს მიღება-ჩაბარების დროს ადგილი ჰქონდა ერთი და იმავე სამუშაოს შესრულებისათვის ორჯერ ანაზღაურების შემთხვევას. ადგილობრივ ბიუჯეტში დაბრუნებას ექვემდებარება 2,041.6 ათასი ლარი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • მუნიციპალიტეტის კონტროლს დაქვემდებარებული დაწესებულებების უმრავლესობის ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმები სრულყოფილად და სათანადოდ არ ასახავს შესაბამისი დაწესებულებების ფინანსურ მდგომარეობას. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხულოს მუნიციპალიტეტის გამგეობაში, ასევე მის კონტროლს დაქვემდებარებულ დაწესებულებებში დებიტორული/ კრედიტორული დავალიანებების მქონე პირებთან არ არის განხორციელებული ურთიერთშედარებები. ასევე, დადგენილი წესით, ხელშეკრულება არ არის გაფორმებული მატერიალურად პასუხისმგებელ პირებთან, თუმცა ინვენტარიზაციის მასალებში მითითებულია შესაბამის ქონებაზე მატერიალურად პასუხისმგებელი პირი. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამშენებლო სამუშაოების ხელშეკრულებებში, სახელმწიფო მიმწოდებელზე შესყიდვის პირგასამტეხლოს მიზნით გაფორმებულ დარიცხვის თავიდან ასაცილებლად, ადგილი ჰქონდა, სათანადო საფუძვლის გარეშე, მიწოდების ვადების გაგრძელების შემთხვევებს. 63. ხულოს მუნიციპალიტეტის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2013 წლის 6 თვეში თვითმმართველი ერთეულის დეპუტატების სადეპუტატო უფლებამოსილების ხარჯები 50.2 ათასი ლარის ოდენობით, ნაცვლად საბიუჯეტო კლასიფიკაციით გათვალისწინებული „შრომის ანაზღაურების“ მუხლისა (კოდი 21114), დაფინანსებულია ,,სუბსიდიის’’ მუხლით (კოდი 25). 141 • ა(ა)იპ „ხულოს კომპლექსური სასპორტო სკოლის“ მიერ მიღებული 109.2 ათასი ლარის ღირებულების სპორტული დარბაზები/მოედნები, ნაცვლად „შენობა ნაგებობების“ ქვემუხლისა (კოდი 61112), გატარებულია „არამწარმოებლური აქტივების“ ქვემუხლში (კოდი 6141). • სსიპ „ხულოს სახელმწიფო დრამატულ განცალკევებულად არ აქვს ასახული თეატრს“, ფინანსურ ანგარიშგებაში ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გადაცემული 1442.82 ათასი მ2 არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი (ნორმატიული ღირებულებით 8,974.34 ათასი ლარი) და მასზე დამაგრებული შენობანაგებობები. აღნიშნული არაფინანსური აქტივები ნაცვლად „არამწარმოებლური აქტივების“ ქვემუხლისა, ასახული აქვს „არასაცხოვრებელი შენობების“ ქვემუხლში. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მუნიციპალიტეტის მხარჯავი დაწესებულებების ა(ა)იპ „ხულოს კულტურის ცენტრის“, ა(ა)იპ „ხულოს სახელოვნებო სკოლის“ და ა(ა)იპ „ხულოს წყალკანალის“ ფაქტიურ მფლობელობაში არსებული არაფინანსური აქტივები ირიცხება მუნიციპალიტეტის გამგეობის ბალანსზე, ამასთანავე, აქტივების გადაცემა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნათა შესაბამისად არ არის განხორციელებული. განათლებისა და მეცნიერების პროგრამების მართვა 64. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2012 წლის ფინანასური აუდიტი აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აქტივები არ არის შეფასებული, ბალანსზე ასახული და დარეგისტრირებული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უნივერსიტეტისა სამეცნიერო–კვლევითი და საქართველოს ცენტრების ტექნიკური მიერ ბალანსზე საქართველოს ტექნიკური აღრიცხული 60,583.40 მ2 მიწა დაურეგისტრირებელია; • თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და უნივერსიტეტის სამეცნიერო–კვლევითი ცენტრების სარგებლობაში არსებული 63.08 ჰექტარი მიწა შეუფასებულია და ბალანსზე არ არის აღრიცხული; 142 • პროფესიული სასწავლებლების საბალანსო ანგარიშზე ასახული 2,322.8 ათასი ლარის უძრავი ქონება აღარ არის კოლეჯების ფაქტიურ სარგებლობაში; • თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეცნიერო–კვლევითი ცენტრების ბალანსზე აღრიცხული 160,603.0 მ2 მიწა და 37,890.67 მ2 შენობა-ნაგებობა აღარ არის მათ ფაქტიურ სარგებლობაში; • 2006-2007 წლებში ლიკვიდირებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების არაფინანსური აქტივები არ არის ჩამოწერილი და აღირიცხება სამინისტროს ბალანსზე; საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • 2012 წლის 31 დეკემებრს 1,000.00 ათასი ლარი ირიცხება დებიტორულ დავალიანებად ა(ა)იპ „სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდის“ მიმართ, რომელმაც განახორციელა არასამთავრო ორგანიზაციების და საინიციატივო ჯგუფების დაფინანსება სამოქალაქო სექტორის განვითარებისა და ინსტიტუტების დამკვიდრებისთვის. აიპ „სამოქალაქო ინსტიტუციონალიზმის განვითარების ფონდისა“ და სამინისტროს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებაში არ არის განსაზღვრული აღნიშნული საგრანტო პროექტების დაფინანსების დეტალური კრიტერიუმები და მონიტორინგის მექანიზმები. შესაბამისად, ვერ დგინდება გაცემული გრანტების მიზნობრიობა. ასევე ფონდის მიერ მიღებული 1,000.00 ათასი ლარი გახარჯულია 2012 წლის ბოლომდე, მაგრამ ანგარიშის დროულად წარუდგენლობის გამო, სამინისტროში საქმიანობის წლის ბოლოს აღნიშნული - შემთხვევაში დებიტორული დავალიანება კვლავ აისახება დებიტორად. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სახელმწიფო შესყიდვები განხორციელდა ხარვეზებით ორ სამინისტროს უწყებაში სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვა განხორციელებულია მიწის ნაკვეთებზე, რომლებზეც სამინისტროს სარგებლობის უფლება არ ფიქსირდებოდა. აღნიშნული მიწის ნაკვეთები ეკუთვნოდა ფიზიკურ პირს და კერძო სამართლის იურიდიულ პირს. 143 • 2012 წელს განხორციელებული საეთერო დროის შესყიდვების შესწავლისას გამოვლინდა შეუსაბამობა დადებულ ხელშეკრულებებს, მიღება-ჩაბარების აქტებსა და გადახდილ ანაზღაურებას შორის. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული სხვა ხარვეზები • სახელმწიფო ბიუჯეტით დამტკიცებული ასიგნებების გადანაწილების სისუსტეები წლის განმავლობაში ასიგნებების გადანაწილება განხორციელებულია 134-ჯერ საერთო მოცულობით 91,138.3 ათასი ლარი. მათ შორის თებერვლის თვის ბოლოს მდგომარეობით ცვლილებებმა შეადგინა 22,428.7 ათასი ლარი. • ფინანსთა სამინისტროში გაგზავნილ ხარჯთაღრიცხვის ცვლილების მოთხოვნებში არ არის ახსნილი ასიგნებების შემცირებების შედეგად თუ რა აქტივობებს აღარ განახორციელებს მხარჯავი დაწესებულება. • 2012 წლის 3 ოქტომბრის ხარჯთაღრიცხვის ცვლილებით, ცვლილებების საერთო თანხა აცდა საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულ ზღვარს. (ცვლილებებმა შეადგინა 6,3% ხოლო დასაშვები ზღვარია 5%) • რეგიონული განვითარების ფონდიდან გამოყოფილი თანხის შემცირება მოხდა გამოყოფიდან 5 თვის შემდეგ, რამაც ხელი შეუშალა აღნიშნული თანხის - 2,213.8 ათასი ლარის სხვა მიმართულებით ათვისებას. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ხანდაზმული კრედიტორული დავალიანებები ასახულია სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში - 302.7 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანება წარმოიშვა პროგრამა „ბავშვთა ზრუნვის“ ფარგლებში დაფინანსებული სკოლა-პანსიონების მიმართ. აღნიშნული პროგრამა გადაეცა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, მაგრამ მისი კრედიტორული დავალიანება კვლავ აისახება განათლების სამინისტროს ბალანსზე. • 129.1 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანება აღრიცხულია ა(ა)იპ „თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ ბალანსზე, რომელიც წარმოიშვა 1996-2000 წლებში და წარმოადგენს მინერალური ნედლეულის ინსტიტუტის გაუცემელ ხელფასებს. 144 65. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • განსახორციელებელი პროგრამების გეგმის პროექტის შემუშავების დროს არ იყო სრულად გათვალისწინებული ყველა პროგრამის/ქვეპროგრამის განხორციელების აუცილებლობა და შესაძლებლობა. აღნიშნულზე მიუთითებს ის გარემოება, რომ 2012 წლის განმავლობაში შეწყდა/ნაწილობრივ შესრულდა 6 ქვეპროგრამა, რომელთა თავდაპირველი დამტკიცებული გეგმა შეადგენდა სულ 23.6 ათას ლარს. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მივლინებისას სამინისტროს მუშაკზე სრულადაა ანაზღაურებული დღიური ნორმა სულ 861 ლარი, ვინაიდან, მივლინებულის კვებას უზრუნველყოფდა მომწვევი მხარე, მოსამსახურეს უნდა ანაზღაურებოდა სადღეღამისო ნორმის მხოლოდ 258 ლარი ანუ ზედმეტადაა ანაზღაურებული 603 ლარი. 66. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • შესყიდული სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაოების დასრულების დროის დაუფიქსირებლობა; მიმწოდებელზე პირგასამტეხლოს დაურიცხაობით ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები - განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებული იურიდიული პირების მიერ განხორციელებული შენობა-ნაგებობების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაოების მიმდინარეობისას სამუშაოების ფაქტობრივად დასრულების დროის დაუფიქსირებლობა და მტკიცებულების არარსებობის პირობებში სათანადო 145 მიმწოდებელზე 13.1 ათასი ლარის პირგასამტეხლოს დაურიცხაობა, საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ და არაეკონომიურ ხარჯვაზე მიუთითებს; - სატენდერო პირობით ხარჯზეშემსყიდველი სამუშაოს გათვალისწინებული პირების შესრულების ვადის მიერ სამუშაოების ხელშეკრულებით უსაფუძვლოდ შემცირების გათვალისწინებული გაგრძელება - სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტსა და შპს ,,როიალ არტს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე შესრულებულია მშენებლობა-რეაბილიტაციის სახელშეკრულებო ღირებულება შეადგენს და სამუშაოები, რომლის ფაქტობრივადაც გადახდილია მიმწოდებელზე 554.8 ათასი ლარი. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში 6 შემთხვევაში განხორციელდა სახელშეკრულებო პირობების ცვლილება, მათ შორის შეიცვალა სამუშაოთა სახეობები და მოცულობები, გაგრძელდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა, თუმცა ვადის გაგრძელების აუცილებლობასთან დაკავშირებით შესაბამისი მტკიცებულება არ არის წარმოდგენილი. აუდიტის პერიოდში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ირკვევა, რომ მიმწოდებელთან გაფორმებული შეთანხმებებით, ტენდერით გათვალისწინებული შესასრულებელი შემცირების ხარჯზე, შეცვლილია და დამატებულია 142.0 სამუშაოების ათასი ლარის ღირებულების ახალი სახის სამუშაოები (საერთო სახელშეკრულებო ღირებულების 25,57%). • ვაჭრობის გარეშე 375.7 ათასი ლარის ღირებულების ახალი სამუშაოების ფასის განსაზღვრა სატენდერო - პირობებით გათვალისწინებული სამუშაოების შემცირებისა და ვაჭრობის გარეშე 375.7 ათასი ლარის ღირებულების ახალი ფასის განსაზღვრა საბაზრო ფასთან მიმართებით მაღალი რისკის შემცველია. • ფაქტობრივად შეუსრულებელ სამუშაოებზე მიღება-ჩაბარების აქტების გაფორმება და სახელშეკრულებო ღირებულების წინასწარი გადახდა - მიუხედავად იმისა, რომ მიმწოდებლის მიერ სრულყოფილად არ იყო შესრულებული ხელშეკრულების მიმწოდებელზე წინასწარი გადახდით (სათანადო გარანტიის საფუძველზე) ზედმეტად ანაზღაურებულია საქმიანობის ღირებულება. • სამუშაოების შესრულების მიმწოდებლის მიერ ზედამხედველობის განმახორციელებელ პირზე და ხარვეზის გამოუსწორებლობაზე სათანადო რეაგირების 146 გაუტარებლობა - ხელშეკრულების პირობების დარღვევისთვის 24.8 ათასი ლარის პირგასამტეხლოს დაუკისრებლობა პრეტენდენტთა შეზღუდვაზე, კონკურენციის შემცირებაზე და საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • რესპუბლიკური ბიუჯეტის სახსრების არარაციონალური ხარჯვა - მუზეუმების მშენებლობა-რეაბილიტაციის პროგრამის ფარგლებში სკულპტურების, ცვილის ფიგურებისა და ქანდაკებების დამზადება-მონტაჟისათვის ბიუჯეტიდან გადახდილი 744.5 ათასი ლარი საბაზრო ფასთან მიმართებით მაღალი რისკის შემცველია, ხოლო სააგენტოს მიერ 94.9 ათასი ლარის ღირებულების 3 ერთეული ქანდაკების უსასყიდლოდ გადაცემა რესპუბლიკური ბიუჯეტის სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • შესყიდვების პროცესში ანაზღაურებული ხარჯი უზრუნველსაყოფად, შესაბამისი - დოკუმენტური სხვადასხვა ბიუჯეტიდან დასაბუთების ღონისძიებების გადახდილი გარეშე ჩატარების თანხების ხარჯვასთან დაკავშირებით, მიმწოდებელების მიერ გარე დადასტურებით 199.2 ათასი ლარის ხარჯვაზე ვერ იქნა წარმოდგენილი თანხის მიზანშედეგობრივად ხარჯვის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები. • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის განკარგულების საფუძველზე, დამტკიცებული განათლებისა და კულტურის ღონისძიებებისათვის გაწეულ ხარჯებიდან, აუდიტის პერიოდში 119.1 ათასი ლარის ხარჯვაზე შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის გამო საბიუჯეტო სახსრების მიზანშედეგობრივი ხარჯვა ვერ დგინდება. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებულ იურიდიული პირების მიერ სასტუმროს ბინით სარგებლობის და კვებისათვის ბიუჯეტიდან გადახდილი 13.5 ათასი ლარის მიზანშედეგობრივად ხარჯვა წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდება. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებული პირების მიერ 26.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავის და მედიკამენტების ხარჯვა 147 განხორციელებულია ფაქტობრივად ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშე, რაც საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებული პირების მიერ ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშეა ჩამოწერილი საწვავი და მედიკამენტები, არასწორადაა გაანგარიშებული თანამშრომლებზე მივლინების თანხები, ხოლო დადასტურების გარეშეა გაწეული ბალანსზე რიცხული და შესაბამისი იდენტიფიცირების წარმომადგენლობითი ხარჯები. სატრანსპორტო გაცემული საშუალებებით სამინისტროს თანამშრომლთა მივლინებისათვის გახარჯულია 11.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი. სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა დეპარტამენტის მიერ - 12.0 ათასი ლარის ღირებულების 5550 ლიტრი საწვავი. ა(ა)იპ ,,ქ. ბათუმის სასპორტო სკოლის“ მიერ გახარჯული და ჩამოწერილია 3 ათასი ლარის ღირებულების მედიკამენტები. სსიპ ,,ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ მიერ გაწეულია 11.2 ათასი ლარის წარმომადგენლობითი ხარჯები. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა დეპარტამენტის მიერ ოლიმპიურ თამაშებზე დასწრების მიზნით ბიუჯეტიდან 54.1 ათასი ლარის ხარჯების გაწევა მაღალი რისკის შემცველია, საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ, არამიზანშედეგობრივ ხარჯვაზე და ფიზიკური პირებისათვის გაწეულ ქველმოქმედებაზე მიუთითებს. • აუდიტის მიმდინარეობისას ვერ იქნა მიღებული სათანადო რწმუნება ბიუჯეტიდან 454.1 ათასი ლარის ხარჯების გაწევით გალა კონცერტებიდან, გასტროლებიდან და სპექტაკლებიდან შემოსავლების ფაქტობრივად მიუღებლობასთან დაკავშირებით, რაც შიდა კონტროლის არსებით სისუსტესა და საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯი • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის განკარგულების საფუძველზე, დამტკიცებული განათლებისა და კულტურის ღონისძიებებისათვის გაწეულ ხარჯებიდან, აუდიტის პერიოდში 119.1 ათასი ლარის ხარჯვაზე შესაბამისი 148 მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის გამო საბიუჯეტო სახსრების მიზანშედეგობრივი ხარჯვა ვერ დგინდება. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებულ იურიდიული პირების მიერ სასტუმროს ბინით სარგებლობის და კვებისათვის ბიუჯეტიდან გადახდილი 13.5 ათასი ლარის მიზანშედეგობრივად ხარჯვა წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდება. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებული პირების მიერ 26.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავის და მედიკამენტების ხარჯვა განხორციელებულია ფაქტობრივად ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშე, რაც საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ ხარჯვაზე მიუთითებს. • სამინისტროს ბუღალტრულ ანგარიშგებაში კონსოლიდირებული პირების მიერ ხარჯვის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენის გარეშეა ჩამოწერილი საწვავი და მედიკამენტები, არასწორადაა თანამშრომლებზე მივლინების თანხები, ხოლო გაანგარიშებული რიცხული მივლინებისათვის ახალგაზრდულ სატრანსპორტო საშუალებებით დეპარტამენტს 5.550 ლიტრი სამინისტროს თანამშრომლთა 11.8 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი. საქმეთა გაცემული შესაბამისი იდენტიფიცირების დადასტურების გარეშეა გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯები. ბალანსზე და 12.0 სპორტისა და ათასი ლარის ღირებულების საწვავი. ა(ა)იპ ,,ქ. ბათუმის სასპორტო სკოლის“ 30.0 ათასი ლარის ღირებულების მედიკამენტების ხარჯვა და ჩამოწერა. სსიპ ,,ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ წარმომადგენლობითი ხარჯები 11.2 ათასი ლარი. 149 67. თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის 2011-2012 წლების ადგილობრივი ბიუჯეტით გათვალისწინებული განათლების, კულტურის, სპორტის და დასვენების ობიექტების რეაბილიტაციისა და განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის საქმეთა პროგრამების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების პროცესში შესაბამისი დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი • ქ. ბათუმში, ახალი ბულვარიდან - მდ. ჭოროხამდე ველოსიპედის სავალი ბილიკის ფეხით მოსიარულეთა და მოწყობის სამუშაოების ფაქტობრივად შეუსრულებელი სამუშაოებისათვის განხორციელებისას, ქ. ბათუმის მერიის მიერ მიმწოდებელზე დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გადახდილია 9.0 ათასი ლარი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • ქ. ბათუმში, არდაგანის ტბის მიმდებარედ არქიტექტურული ძეგლის მოწყობის სამუშაოების განხორციელებისას, ფორსმაჟორული გარემოებების მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, შემსყიდველის მიერ შესასრულებელი სამუშაოების ვადის უსაფუძვლოდ გაგრძელებით, პირგასამტეხლოს სახით ადგილობრივი ბიუჯეტის შემოსავლებში არ იქნა ასახული 81.7 ათასი ლარი. • მიმწოდებლის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის პირობებში ქ. ბათუმის მერიის მიერ არ არის დაკისრებული ხელშეკრულების პირობების შეუსრულებლობისათვის გათვალისწინებული სანქცია 1.8 ათასი ლარის ოდენობით. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • ქ. ბათუმში უკვე არსებული და დამონტაჟებული ყინულის მოედნის დაშლა- გადატანის სამუშაოებისათვის ბიუჯეტიდან განმეორებით მოხდა 740.9 ათასი ლარის ხარჯის გაწევა. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული ხარჯი 150 • ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების შეუსრულებლობის პირობებში მოხდა 1.7 ათასი ლარის ზედმეტად გადახდა. ასევე, სათანადო მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის პირობებში შენობა-ნაგებობების გაწმენდითი სამუშაოები დაფინანსდა 48.0 ათასი ლარით. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • ქ. ბათუმის მერის ბრძანებით ,,კულტურის სხვადასხვა ღონისძიებების’’ ფარგლებში, საპატიო ბათუმელებზე ზემოაღნიშნული პრემიის პროგრამით სახით ხარჯების გაცემულია გაწევას 10.0 ათასი ითვალისწინებდა ლარი. მხოლოდ ,,საუკეთესო პროექტებზე, რომლებიც წლის განმავლობაში ბათუმში დაიდგმება და მნიშვნელოვანი იქნება გამრავალფეროვნებისათვის, ქალაქის აგრეთვე კულტურული პროგრამის ცხოვრების ფარგლებში სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებების მოწყობაზე და ორგანიზაციებიდან და ფიზიკური პირებიდან შემოსულ საუკეთესო პროექტებისათვის“, ამდენად, მერიის მიერ აღნიშნული ღონისძიების ფარგლებში 10.0 ათასი ლარის პრემიის სახით ხარჯების გაწევა შიდა კონტროლის არსებით სისუსტესა და საბიუჯეტო სახსრების არამიზანშედეგობრივ ხარჯვაზე მიუთითებს. 68. პროფესიული განათლება საქართველოში : მიმდინარე რეფორმები და გამოწვევები 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • არ მიმდინარეობს შრომის ბაზრის კვლევა, არ ხდება საერთაშორისო ორგანიზაციების კვლევების გათვალისწინება, რის გამოც სამინისტროს მიერ შემუშავებული პრიორიტეტები (რომლის საფუძველზეც ხდება სტუდენტთა დაფინანსება) არ შეესაბამება ბაზრის მოთხოვნებს. არც საქართველოს მთავრობას და არც საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს არ ჰქონდა შემუშავებული შრომის ბაზრის კვლევის სტრატეგია, რის შედეგადაც 2013 წლამდე არ განხორციელებულა საკმარისი კვლევები შრომის ბაზრის საფუძვლიანად შესწავლის 151 მიზნით. ამიტომაც, სამინისტროს მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტები არ ეყრდნობოდა სანდო და უტყუარ ინფორმაციას შრომის ბაზარზე არსებული საჭიროებების შესახებ. • პროფესიული სტანდარტები და კურიკულუმები არის ძალიან ზოგადი, რის გამოც რთულია სტუდენტის მიერ მიღებული კვალიფიკაციისა და უნარ-ჩვევების ზუსტად განსაზღვრა; კრედიტების სისტემა არ არის უნიფიცირებული. • პროფესიული განათლების სფეროში კერძო სუბიექტებისა და სოციალური პარტნიორების ჩართულობა უზრუნველყოფილი არ არის. • გაუმართავია და ფაქტობრივად არ ფუნქციონირებს მონაცემთა ბაზა, რომელიც შექმნილია სამინისტროს მიერ. მიუხედავად იმისა, რომ ბაზა უნდა შეიცავდეს დეტალურ ინფორმაციას შემდეგ საკითხებზე - სტუდენტები, კოლეჯები, პედაგოგები, პერსონალი, პროგრამები, ამ ეტაპზე ბაზა შეიცავს ინფორმაციას მხოლოდ ჩარიცხული სტუდენტების რაოდენობასა და კურსდამთავრებულთა გარკვეულ ნაწილზე. • სასწავლებლები, რომლებიც ახორციელებენ მსგავსი ტიპისა და რაოდენობის პროგრამებს, იღებენ მნიშვნელოვნად განსხვავებულ თანხებს ერთ სტუდენტთან მიმართებაში. • სტუდენტები 700 ან 1000 ლარიან ვაუჩერს იღებდნენ განურჩევლად პროგრამის ხანგრძლივობის, ტიპისა და ხასიათისა. სტუდენტის სწავლის დასაფინანსებლად განსხვავებული თანხებია საჭირო, პროგრამის ხანგრძლივობისა და შინაარსიდან გამომდინარე. • ავტორიზებულ კერძო პროფესიულ სასწავლებლებს არ აქვთ უფლება, დაფინანსება მიიღონ სახელმწიფოსაგან მათ მიერ აკრედიტებული პროგრამების განხორციელების შემთხვევაში. პიროვნებას, რომელსაც არა აქვს სწავლის საკუთარი სახსრებით დაფინანსების საშუალება, ეზღუდება შესაძლებლობა ისწავლოს იმ სასწავლებელში, რომლის დამთავრების შემთხვევაში მას შეიძლება უკეთესი კვალიფიკაციის მიღებისა და დასაქმების მეტი პერსპექტივა ჰქონდეს. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • გაუმართავია ანაგრიშგებისა და სასწავლებელთა მინიტონინგის სისტემა, შესამუშავებელია შიდა და გარე შეფასების დამატებითი მექანიზმები. 152 • მასწავლებელთა პროფესიული განვითარება მიმდინარეობს უსისტემოდ და არ არის ორიენტირებული პროფესიული უნარ-ჩვევების განვითარებაზე(ტარდება ტრენინგები მხოლოდ ზოგადი უნარების სფეროში). საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი განკარგვა • გაუმართავია ვაუჩერით სარგებლობის წესი - თანხების ჩარიცხვა რიგ შემთხვევაში ხდებოდა ერთჯერადად, მას შემდეგ რაც სტუდენტი მიღებულ იქნებოდა პროგრამაზე სასწავლებლის მიერ; ზოგჯერ კი - ორ ტრანშად (500-500 ლარი). თუმცა, ამ უკანასკნელ შემთხვევაში არ მოწმდებოდა აქტიურ სტუდენტთა ბაზა, რათა დადგენილიყო, ნამდვილად აგრძელებდა თუ არა სტუდენტი სწავლას შესაბამის პროგრამაზე. შესაბამისად, მნიშვნელოვანი ოდენობის თანხები იხარჯებოდა იმ პერიოდში როდესაც სტუდენტი სასწავლებელში აღარ ირიცხებოდა. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • სასწავლებელთა ეკონომიურობისა ინფრასტრუქტურული და პროდუქტიულობის განვითარება ასპექტების მიმდინარეობს გაუთვალისწინებლად; სასწავლებლებს არ ეძლევათ თანაბარი განვითარების შესაძლებლობა 69. მეცნიერების მართვის ღონისძიებების 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამეცნიერო სფეროში პრიორიტეტები განსაზღვრული არ არის, რის შედეგად სამეცნიერო კვლევების დაფინანსება ხდება მხოლოდ მის სამეცნიერო ღირებულებაზე დაყრდნობით. საქართველოს კანონში „მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და მათი განვითარების შესახებ“ მეცნიერების განვითარების პოლიტიკა მთლიანად ქვეყნის სოციალურ–ეკონომიკური განვითარების შემადგენელ ნაწილად არის მიჩნეული. ამდენად, მეცნიერების მართვის სახელმწიფო პოლიტიკის ერთ–ერთი მიზანია ქვეყნის სოციალურ–ეკონომიკური განვითარების პროგნოზებიდან გამომდინარე, მეცნიერების კონკრეტული დარგების პრიორიტეტების დადგენა და მათი განვითარების ხელშეწყობა. 153 • მეცნიერების მართვის ორგანიზაციული სტრუქტურა არ შეესაბამება საერთაშორისო პრაქტიკით მიღებულ მართვის მოდელს. მოქმედი ორგანიზაციული სტრუქტურა ვერ უზრუნველყოფს სამეცნიერო სფეროში საჭირო გადაწყვეტილებების მიღებასა და ეფექტიან აღსრულებას. არ არსებობს ქმედითი სამეცნიერო საბჭო, რომელიც დაკომპლექტებული იქნებოდა შესაბამისი სექტორების (აკადემიური, სამთავრობო და ბიზნესის) წარმომადგენლებისაგან და რეალურად შეასრულებდა სამეცნიერო მიმართულებებისა და პოლიტიკის შესახებ მრჩეველის ფუნქციას. • კანონით განსაზღვრული სტატუსის მიუხედავად, რეალურად სამეცნიერო საქმიანობა არ წარმოადგენდა მთავრობის პრიორიტეტს, რაც გამოიხატებოდა, სხვათა შორის სამეცნიერო ფონდისთვის გამოყოფილი ასიგნებების ნაწილობრივ ათვისებაში ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამეცნიერო სისტემის შეფასებისა და მონიტორინგის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს გადაწყვეტილებების მიღებისთვის საჭირო ინფორმაციის გენერირებას. სამეცნიერო სფეროს მართვის სისტემის ფუნქციონირებისა და სამეცნიერო შედეგების შესაფასებლად საჭიროა მონიტორინგისა და შეფასების ქმედითი სისტემის არსებობა, რომელიც საიმედო ინფორმაციას მიაწვდის აღმასრულებელ ხელისუფლებასა და პარლამენტს სამეცნიერო პოლიტიკის განხორციელებისას გატარებული ღონისძიებების პროდუქტიულობისა და ეფექტიანობის შესახებ. • სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტებისა და უნივერსიტეტების ინტეგრაციის პროცესის მიზნები განსაზღვრული არ არის, რის შედეგადაც სინერგიის ეფექტი უმნიშვნელოა. სამეცნიერო–კვლევითი და უმაღლესი საგანმანათლებლო სფეროების ინტეგრაციის საჭიროებას რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებს. უპირველეს ყოვლისა, ამ ორი კომპონენტის ინტეგრაცია უნდა გახდეს დამაკავშირებელი რგოლი პრაქტიკულ კვლევასა და განათლებას შორის. მეორე მხრივ, ინტეგრაციის პროცესს აქვს პოტენციალი, უნივერსიტეტის ე.წ რომ აქტიურმა „ცოდნის მკვლევარებმა სამკუთხედის" მონაწილეობა ფუნქციონირებაში და მიიღონ გახდნენ უნივერსიტეტის თანამედროვე პრაქტიკაში არსებული ტექნოპარკებისა თუ სხვა ინოვაციური წამოწყების მონაწილეები. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები 154 • არ არსებობს სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხედვა. სათანადო სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გარეშე კვლევაში ჩართულ მეცნიერს არ ექნება ტექნიკური შესაძლებლობა და მორალური სტიმული, რომ შექმნას ღირებული სამეცნიერო პროდუქტი. რამდენადაც სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის შექმნა საკმაოდ დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული, ანგარიშის მეორე თავში აღნიშნული პრიორიტეტების თანახმად სახელმწიფო განსაზღვრავს ინფრასტრუქტურის პროფესიული განვითარების ცენტრის”, გეგმებისა შეფასების რეაბილიტაციისა და განახლების გეგმას. 70. სსიპ ,,მასწავლებელთა ,,ეროვნული სასწავლო ,,მუნიციპალური განვითარების და ფონდის” მიერ ცენტრის” სსიპ და სსიპ განხორციელებული განათლების სისტემის გარდაქმნისა და განმტკიცების პროექტი-APL2 20082009 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს შესაბამის სამსახურს საპროექტო ორგანიზაციებთან არ გაუფორმებია ხელშეკრულება საავტორო ზედამხედველობაზე სკოლების მშენებლობასთან დაკავშირებით, რაც ხელს შეუწყობდა მშენებლობის ხარისხის კონტროლს. ასევე, არ ჩაუტარებია 5 სკოლის გარე ქსელების დაპროექტება-მონტაჟისთვის საჭირო სამუშაოები. საბიუჯეტო პროცესის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები. • სასკოლო სახელმძღვანელოები გამოცემულია მხოლოდ ელექტრონულ ფორმატში, ხელშეკრულება კი ითვალისწინებდა სახელმძღვანელოების თარგმნასა და გამოცემას ისე, რომ ხელმისაწვდომი ყოფილიყო თავისუფალ ბაზარზე. სახელმძღვანელოები მათი ელექტრონულ ფორმატში გამოცემით ვერ იქნება ხელმისაწვდომი თავისუფალ ბაზარზე და, შესაბამისად, ვერ შეუქმნის ეროვნულ უმცირესობებს აღნიშნული სახელმძღვანელოებით სარგებლობისა და სწავლის სრულყოფილ შესაძლებლობას. • 155 შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები აფხაზურ და ოსურ ენებზე გამოსაცემი სახელმძღვანელობის ხვედრითი წილი შპს • „ლოგოს სპრესთან” დადებული ხელშეკრულების საერთო ღირებულებიდან შეადგენს 36,3 ათას ლარს, რაც სრულად იქნა ანაზღაურებული. გამომდინარე იქიდან, რომ მიმწოდებელს სრულად არ შეუსრულებია სახელშეკრულებო ვალდებულებები, ცენტრს უნდა აენაზღაურებინა მხოლოდ თარგმნისათვის გათვალისწინებული თანხა, შესაბამისად, 18.8 ათასი ლარი ზედმეტად იქნა გადახდილი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები საბუღალტრო • დოკუმენტაცია არ არის ქრონოლოგიურად დალაგებული და აკინძული. საჯარო ფინანსების მართვის ხელშეწყობა 71. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა ფინანსთა სამინისტროს მიერ 14.0 ათას ლარად შეძენილია ავტომანქანა, რომელიც • ექსპლუატაციაში ყოფნის ვადიდან გამომდინარე, ამორტიზებული იყო. აღნიშნულით დაირღვა საქართველოს კანონი „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • ძირითადი აქტივების დანაკლისის თანხები მუხლში - „ექსპლუატაციაში მცირეფასიანი აქტივები”, მყოფი მაშინ, ბალანსში აღრიცხულია საცნობარო ხარჯებში როცა უნდა ჩამოწერილი გრძელვადიანი აღრიცხულიყო „მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისებით“ მუხლში. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • წარმოდგენილი ხელშეკრულებების ანალიზით გამოვლინდა, რომ შტატგარეშედ აყვანილია 2 პირი მთელი წლის პერიოდში მუდმივ ამოცანათა შესასრულებლად, კერძოდ, სამინისტროს არქივზე პასუხისმგებელ პირებად. მათი თვიური 156 ანაზღაურება შეადგენდა 500-500 ლარს, სულ 12.8 ათასი ლარი. აღნიშნულით არაა დაცული „საჯარო სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის მოთხოვნები. 72. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები. • უსასყიდლოდ მიღებული და სამინისტროს სარგებლობაში არსებული უძრავი ქონების ნაწილი თანხობრივად არ არის აღრიცხული სამინისტროს საბუღალტრო რეგისტრებში, არსებული რითაც არსებითი არაფინანსური ცდომილებით აქტივების შემცირებულია ღირებულება. რეალურად აღნიშნული აქტივების ღირებულება უცნობია, ვინაიდან ქონების გადმოცემისას ადმინისტრაციულ აქტებში არ იყო მითითებული მათი საბალანსო ღირებულება და არც შესაბამისი წესით მომხდარა მათი დადგენა. • საბალანსო მუხლში ,,შენობა-ნაგებობები’’, რომელშიც შესაბამისი წესებით მათი ღირებულებების დადგენის შემდგომ უნდა აღრიცხულიყო ზემოაღნიშნული ქონება, ასახულია მხოლოდ გარკვეული ფართის სარემონტო სამუშაოების ღირებულებები. ამათგან, შენობა-ნაგებობების სამუშაო მდგომარეობაში შენახვისა და მიმდინარე შეკეთების ხარჯები - 671 ლარის ოდენობით, არასწორადაა განხორციელებული წლიური ბიუჯეტით დამტკიცებული „არაფინანსური აქტივები“-ს მუხლიდან და არამართებულადაა მიკუთვნებული სამინისტროს ბალანსის მუხლს - „შენობები და ნაგებობები“; აღნიშნული ხარჯები უნდა აღრიცხულიყო როგორც „საქონელი და მომსახურება“. ზედმეტად გაზრდილია რეალურად არსებული შენობა-ნაგებობების საბალანსო ღირებულება. ამასთანავე ამ თანხებითა არასწორადაა როგორც გაზრდილი, ასევე შემცირებული საბიუჯეტო კლასიფიკატორის მუხლები. • სამინისტროს ამორტიზებული ძირითადი აქტივების საცნობარო მუხლში არაა აღრიცხული გამოყენებაში რეალურად არსებული გაცვეთილი 46 დასახელების 118 ერთეული ძირითადი აქტივი, საწყისი (ისტორიული) ღირებულებების მითითებით, რომელიც რეალურად შეადგენს 34.6 ათას ლარს, რითაც ირღვევა „ბიუჯეტების 157 დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ“ ინსტრუქცია. • ბალანსის საცნობარო მუხლში აღრიცხულია 1,642.8 ათასი ლარის აქტივების დანაკლისები, რომლებიც ძირითადად წარმოადგენს რიგი ორგანიზაციების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით სამინისტროზე შემდგომი განკარგვის მიზნით გადმოცემულ აქტივებს, ასევე მათ ბალანსზე აღრიცხულ საომარი მოქმედებების შედეგად ოკუპირებულ ტერიტორიაზე დარჩენილ და სხვა დაკარგულ ქონებას; ზემოაღნიშნული აქტივების დანაკლისის თანხების არსებული აღრიცხვა ვერ უზრუნველყოფს ბიუჯეტის ბალანსის აღრიცხვის უტყუარობას. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • ავტოსარანსპორტო საშუალების შესყიდვა განხორციელებულია არარაციონალურად, ვინაიდან 15.0 ათას ლარად შეძენილია ავტომანქანა, რომელიც მისი ექსპლუატაციაში ყოფნის ვად იდ ან გამომდინარე, ამორტიზებული იყო, რითაც დაირღვა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონი. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • წარმოდგენილი ხელშეკრულებების ანალიზით გამოვლინდა, რომ შტატგარეშედ აყვანილია 4 პირი 11 თვის განმავლ ობაში მუდმივ ამოცანათა შესასრულებლად. მათი თვიური ანაზღაურება შეადგენს 380-450 ლარს (სულ 20.7 ათასი ლარი) ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს არ შეუმუშავებია ფინანსური მართვისა და კონტროლის საკუთარი სისტემა. კერძოდ, არ განუხორციელებია რისკების განსაზღვრა და შეფასებები; არ განუსაზღვრავს ყველა რისკის მნიშვნელობა, ალბათობა და საპასუხო კონკრეტული კონტროლის მექანიზმების დოკუმენტურად ასახვა. 158 73. აღმოსავლეთ საქართველოში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზის შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • მთავრობის წარმომადგენლობის მიერ 13.0 ათას ლარად შეძენილია ავტომანქანა, რომელიც მისი ექსპლუატაციაში ყოფნის ვადიდან გამომდინარე, ამორტიზებული იყო. ამით დაირღვა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები. • წარმომადგენლობა ფაქტობრივად განთავსებულია და ფუნქციონირებს ქ. თბილისში ორ საოფისე ფართზე. ზემოაღნიშნული ფართები წარმომადგენლობის ბალანსზე არ იყო აყვანილი. როგორც გაირკვა, კ.ხეთაგუროვის №2–ში არსებულ ფართზე წარმომადგენლობის განთავსების თაობაზე შესაბამისი ადმინისტრაციულ აქტი ვერ იქნა წარმოდგენილი; აღმაშენებლის გამზ. 89/24 არსებული ფართი უსასყიდლო უზურფრუქტის ფორმით გადაეცა აფხაზეთის სამთავრობო დაწესებულებებს. სსიპ საჯარო რეესტრის სააგენტოში მთავრობის წარმომადგენლობა აღნიშნული ფართის მოსარგებლედ არ არის რეგისტრირებული. ასევე უცნობია აღნიშნული აქტივის ღირებულება, ვინაიდან ქონების გადმოცემის ადმინისტრაციულ აქტში არ არის მითითებული საბალანსო ღირებულება და არც შემდგომ მომხდარა მისი დადგენა. ზემოაღნიშნული იწვევს სახელმწიფო ქონების შესახებ კანონის მოთხოვნებთან შეუსაბამობას. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვაში არსებული ხარვეზები • წარმომადგენლობას არ შეუმუშავებია ფინანსური მართვისა და კონტროლის საკუთარი სისტემა; კერძოდ, არ განუხორციელებია რისკების განსაზღვრა და შეფასებები; არ განუსაზღვრავს ყველა რისკის მნიშვნელობა, ალბათობა და საპასუხო კონკრეტული კონტროლის მექანიზმების დოკუმენტურად ასახვა. 159 74. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სარეზერვო ფონდის 2011-2012 წლების ფინანსური აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სსიპ „აფხაზეთის მედია-ცენტრსა“ და ადვოკატს შორის გაფორმებული 2011 წლის 23 თებერვალის ხელშეკრულებისა და 2011 წლის 28 თებერვლის შეთანხმების აქტის საფუძველზე, ადვოკატისთვის გაწეული მომსახურების ასანაზღაურებლად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლის ბრძანებით სარეზერვო ფონდიდან აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტროსათვის „კომპენსაციები, დავალიანებებისა და მიმდინარე რეორგანიზაციის ხარჯები“-ს მუხლში 16.2 ათასი ლარის გამოყოფა მოხდა საკითხის სრულყოფილი და ყოველმხრივი შესწავლის გარეშე. • აფხაზეთის მთავრობის სარეზერვო ფონდი იქმნება ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში დასაფინანსებლად, თუმცა გაუთვალისწინებელი 2011-2012 წლებში გადასახდელების აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარის შესაბამისი ბრძანებების საფუძველზე აფხაზეთის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან მაინც გაიცა 39.5 ათასი ლარი ისეთი გადასახდელებისათვის, რომელიც გათვალისწინებული იყო 2011-2012 წლების აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ბიუჯეტში რესპუბლიკურ აფხაზეთის მთავრობის წარმომადგენლობების ასიგნებებში. • აფხაზეთის მთავრობის სარეზერვო ფონდი იქმნება ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში გაუთვალისწინებელი დასაფინანსებლად, თუმცა 2012 წელს აფხაზეთის შესაბამისი ბრძანებების საფუძველზე გადასახდელების მთავრობის თავმჯდომარის აფხაზეთის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან სსიპ „აფხაზეთის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლთან“ არსებულ აფხაზეთის სახელმწიფო კაპელას მაინც გამოეყო ორ შემთხვევაში ჯამში 73.6 ათასი ლარი ისეთი გადასახდელების დასაფინანსებლად, რომლებიც გათვალისწინებული იყო 2012 წლის აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში სსიპ „აფხაზეთის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის“ ასიგნებებში. 160 75. ზემო აფხაზეთის საკითხებში მინისტრის აპარატის 2012 წლის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • აფხაზეთის მინისტრის აპარატის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის მიხედვით 2011 წლის ანგარიშში საერთო ფაქტობრივი ხარჯი შემცირებული იყო 4.2 ათასი ლარის ოდენობით, 2011 წლის საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მუხლით განსაზღვრული ხარჯის აღურიცხავობის გამო.. აღნიშნულით დაირღვა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული “ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ” ინსტრუქციის მოთხოვნები. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • წარმოდგენილი ხელშეკრულებების ანალიზით გამოვლინდა, რომ 2011-2013 წლებში საშუალოდ 3 პირი შტატგარეშედ აყვანილია თითქმის მთელ პერიოდებში მუდმივ ამოცანათა სპეციალისტის ან შესასრულებლად; კერძოდ, მდივან-რეფერენტის მათზე ფუნქციების დაკისრებული იყო შესრულება. მათი ყოველთვიური ანაზღაურება შეადგენს 500-550 ლარს. • აფხაზეთის მინისტრის აპარატის მიერ აუდიტის პროცესში ვერ იქნა წარმოდგენილი ისეთი სახის ოფიციალური დოკუმენტები, რომლებიც სრულად ასახავდნენ წარმოდგენილ ღონისძიებებში ზემო აფხაზეთის საკითხებში აფხაზეთის მინისტრის აპარატის მონაწილეობასა და/ან ამ ღონისძიებების ორგანიზებას. აღნიშნულით დაირღვა „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის“ შესახებ საქართველოს კანონი. 161 76. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა • უმაღლესი საბჭოს მიერ სარემონტო სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ტექნიკური ზედამხედველობისა და საექსპერტო მომსახურებისათვის ორ შემთხვევაში გადახდილია 25.8 ათასი ლარი და დადასტურებულია სამუშაოების სრულყოფილი შესრულება, თუმცა ფაქტობრივად კი სამუშაოები სრულყოფილად არ იქნა შესრულებული. საბიუჯეტო პროცესის მართვის ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • კომპიუტერული ნაწილების შესყიდვის პროცესში არასათანადო დაგეგმვის შედეგად, ოპერატიული მეხსიერებების საჭირო მახასიათებლების გაუთვალისწინებლად შესყიდვით არარაციონალურად გაწეული იქნა 1.3 ათასი ლარის ხარჯი. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • უმაღლესი საბჭოს ინტერნეტით უზრუნველყოფისათვის და აბონენტად რეგისტრირებისათვის განხორციელებული სამუშაოების შედეგად, სს,,სილქნეტთან“ გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების მიხედვით საბჭოს წარმოეშვა ყოველწლიური ვალდებულება 1.4 ათასი ლარის ოდენობით არაეკონომიური ხარჯის გაწევაზე.უმაღლესი საბჭოს მიერ საკომუნიკაციო ქსელში ჩასართავად შესასრულებელი სამუშაოების სწორად, დროულად და ეფექტურად განსაზღვრის შემთხვევაში სს ,,სილქნეტის“ სატელეფონო არხით სარგებლობისათვის საიჯარო ვალდებულების წარმოშობის აუცილებლობა შემცირდებოდა. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • უმაღლესი საბჭოს ბალანსზე რიცხულ სატრანსპორტო საშუალებებზე სამსახურეობრივი დანიშნულებით გამოყენებისათვის გამოყოფილია საწვავი, ხოლო მოსამსახურეთათვის სამსახურებრივი მივლინების ხარჯების ანაზღაურების წესი არ ითვალისწინებს მივლინებაში მყოფი პირის მგზავრობისათვის საწვავის შეძენა-ხარჯვას, თუმცა რიგ 162 შემთხვევებში მივლინების მუხლიდან დაფინანსებულია შესყიდული საწვავის ღირებულება 1.0 ათასი ლარის ოდენობით. იმ პირობებში, როცა წარმოდგენილი სალარო აპარატის ფისკალური ჩეკების მიხედვით ვერ ხდება შემსყიდველის ჩეკზე იდენტიფიცირება, დატანილი ბენზინგასამართ სადგურების მისამართები, შესყიდვის დრო და თარიღი შეუსაბამობაშია მივლინების დანიშნულების ადგილებთან და დროსთან, შესაბამისად მივლინების პერიოდში საწვავის შესყიდვის შიდა კონტროლის მექანიზმი არაეფექტურია. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • აუდიტით დადგინდა, რომ წარმომადგენლობითი ხარჯების მუხლით 2012 წლის 31 ივლისს შპს ,,პოლიგრაფ სერვისიდან“- შეძენილი 4.0 ათასი ლარის ღირებულების საკანცელარიო ნივთები (სასაჩუქრე პაკეტები) გამოყენებულია შიდა მოხმარებისათვის და არ არის გახარჯული წარმომადგენლობითი დანიშნულებით. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • მობილურის ასტრა ბარათების ხარჯების ტესტირებით დადგინდა, რომ წარმოდგენილი უწყისებით თანამშრომლებზე გაცემულია 26,5 ათასი ლარის ასტრა ბარათები. იმ პირობეში, როცა 2012 დაკავშირებით წლის იანვარ-თებერვალში ლიმიტების დაწესებასთან შესაბამისი ბრძანება არ იყო გამოცემული, თებერვლის თვეში თანამშრომლებზე გაცემულია და ხარჯად არის ღიარებული 4.4 ათასი ლარის ღირებულების მონო ბარათები. • ქვეყნის შიგნით, ცალკეულ შემთხვევებში მივლინება განხორციელებულია ისე, რომ მივლინების შესახებ ბრძანებებში და არც მივლინებაში მყოფი პირების მიერ არ არის მითითებული ინფორმაცია სამსახურებრივი დავალების შესრულებასთან დაკავშირებით. 163 77. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • მთავრობის აპარატის წარმომადგენლობითი ხარჯების გაწევასთან დაკავშირებული დოკუმენტებიაა არასრულად წარმოდგენილი, რაც თავის მხრივ საშუალებას არ იძლევა დადგინდეს წარმომადგენლობითი ხარჯების აღრიცხვის სისწორე, ეკონომიურობა და მიზანშეწონილობა. დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე გაწეული ხარჯი • მთავრობის აპარატის ბალანსზე რიცხული ავტომანქანებისათვის საწვავი გაიცემოდა წინასწარ განსაზღვრული ნორმების გარეშე და გაცემული საწვავის ფაქტობრივი ხარჯვის დამადასტურებელი დოკუმენტის არ არსებობის პირობებში ხარჯებად აღიარება ხდებოდა ფაქტობრივად გაცემული რაოდენობით. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ქ. ბათუმში, ასათიანის რეკონსტრუქცია-დაშენების ხელშეკრულების ქუჩა №37 -ში სამუშაოთა შესრულებაზე ტექნიკური არსებული ორსართულიანი შენობის წარმოების შესახებ გაფორმებული ზედამხედველობის განხორციელების მიზნით სს „აჭარკაპმშენს“, ავანსად ჩაერიცხა სახელშეკრულებო თანხის 100% - 45.0 ათასი ლარი, თუმცა ხელშეკრულების საგანისა და შესასრულებელი მომსახურების სპეციფიკიდან გამომდინარე (ტექნიკური ზედამხედველობა) ავანსად თანხის 100%-ის ჩარიცხვის აუცილებლობა ვერ დასტურდება-შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები. • სამუშაოთა წარმოების პროცესში არაერთხელ შეიცვალა დაზუსტებული ხარჯთაღრიცხვით გათვალისწინებულ სამუშაოთა არამარტო მოცულობები, არამედ სამუშაოთა სახეობები. აღნიშნული ცვლილებებით მნიშვნელოვნად გაუარესებულია შემსყიდველის პირობები. ხარჯთაღრიცხვაში ახლად გათვალისწინებულ სამუშაოთა მოცულობები და კალკულაცია ერთეულის ფასის გაანგარიშებაზე შედგენილია მხოლოდ მომწოდებლის მიერ და მის განსაზღვრაში მონაწილეობას არ ღებულობდა არც შემსყიდველი და არც საქონლის, მომსახურების, სამუშაოს მოცულობის, ხარისხისა და მიწოდების ვადების ხელშეკრულების მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენისათვის 164 დაქირავებული იურიდიული პირები-შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები. შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა • აღსანიშნავია, რომ შპს „მემუარი@კომპანიასთან“, გამარტივებული შესყიდვის ფორმით, გაფორმდა ხელშეკრულება ახალი შიდა დიზაინ-პროექტის დამზადებისა და მოწოდების შესახებ. რითაც მთლიანად შეიცვალა შენობის შიდა დიზაინ-პროექტი, რისთვისაც ბიუჯეტიდან დამატებით გადახდილი იქნა 33.0 ათასი ლარი, რაც საბიუჯეტო სახსრების არარაციონალურ გამოყენებას წარმოადგენს-შესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არაეკონომიური განკარგვა. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • შესასრულებელ სამუშაოებთან დაკავშირებით განხორციელებული ცვლილებები აისახა კორექტირებულ ხარჯთაღრიცხვაში თუმცა არ ატვირთულა სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში ხოლო შესასრულებელ სამუშაოთა ვადის ცვლილებასთან დაკავშირებით გაფორმებული შეთანხმებები საფუძველს მოკლებულიაშესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • აუდიტის პერიოდში ადგილი აქვს მომსახურების სახელშეკრულებო ვადებში შეუსრულებლობის ფაქტს. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისად პირგასამატეხლოს სახით დარიცხვას ექვემდებარება 1.6 ათასი ლარიშესყიდვების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო სახსრების არაეფექტიანი განკარგვა. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატს, აუდიტის პერიოდში შტატგარეშე თანამშრომლად აყვანილი ჰყავდა 15 თანამშრომელი. აქედან 12 შტატგარეშე თანამშრომელთან გაფორმებულ ხელშეკრულებას მოქმედების ვადა არ აქვს განსაზღვრული, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონს „საჯარო სამსახურის შესახებ“-საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი ნორმების, პროცედურებისა და ვადების დარღვევა. 165 საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატს, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2012 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესაბამისად, ხელფასის ფონდი გაიზარდა 7.4 პროცენტით, ხოლო საპრემიო ფონდი გაიზარდა 95.5 პროცენტით. საპრემიო ფონდის აღნიშნული რაოდენობით ზრდის განმსაზღვრელი რაიმე სახის დოკუმენტი აუდიტის პერიოდში ვერ იქნა წარმოდგენილი-საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზები. 78. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • მყარი ნარჩენების მართვის პროექტისთვის საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა - აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მყარი ნარჩენების მართვის პროექტის განხორციელებისათვის, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკიდან მიღებული სესხის აუთვისებელ ნაწილზე, შესაბამისი სტრუქტურების არაეფექტური მუშაობის შედეგად, ვალდებულების გადასახადის სახით გადახდილია 85.0 ათასი ლარი. მათ შორის 2011 წელს - 51.0 ათასი ლარი და 2012 წელს - 34.0 ათასი ლარი. • ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად არამიზნობრივად გახარჯულია საბიუჯეტო სახსრები - აჭარის საავიაციო ბაზრის პოტენციალის ანალიზის, ბიზნეს რეალიზაციის გეგმის თაობაზე გეგმის შემუშავების, ახალი მაღალკვალიფიციური ავიაკომპანიის საკონსულტაციო მომსახურების მიღების მიზნით, შპს „LUFTHANSA CONSULTING GMBH”-თან, 2012 წლის 6 ივლისს, გამარტივებული ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით შესყიდვის ფორმით, მიღებული გაფორმებულ გადაწყვეტილების შედეგად არამიზნობრივად გახარჯულია 155.0 ათასი ევროს ექვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში 334.1 ათასი ლარი. 166 აქტივების არაეფექტიანი განკარგვა • საპროექტო დოკუმენტაციის ცვლილების შედეგად კერძო საკუთრებაში, დამატებითი პირობის გარეშე გაიცა რესპუბლიკის ქონება და ბიუჯეტიდან არაეფექტურად გახარჯა თანხები - საბაგირო გზის მშენებლობის საპროექტო დოკუმენტაციის საკუთრებაში, ცვლილების დამატებითი შედეგად, პირობის შპს გარეშე „HESTOK გადაეცა BATUM”-ს 199.1 ათასი კერძო ლარის ნორმატიული ღირებულების ავტონომიური რესპუბლიკის ქონება და ბიუჯეტიდან არაეფექტურად გაიხარჯა 135.1 ათასი ლარი. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები • ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულების შეუსრულებლობის პირობებში, პრივატიზებული ქონების იპოთეკით დატვირთვის გამო, ვერ ხერხდება ქონების საკუთრებაში დაბრუნება - ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის პირობებში, პრივატიზებული ქონების იპოთეკით დატვირთვის გამო, სამ შემთხვევაში ვერ ხერხდება ხელშეკრულების მოშლა და ქონების საკუთრებაში დაბრუნება. ამასთან აღსანიშნავია, რომ აუდიტის სამსახურის მიერ წინა წლებში გაცემული რეკომენდაციებისა და ზემოთ აღნიშნული უარყოფითი შედეგების მიუხედავად, 2012 წელსაც ადგილი აქვს ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულების მიმდინარეობის პერიოდისათვის, მყიდველზე გადაცემული ქონების იპოთეკით დატვირთვის ფაქტებს. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების ფინანსური ანგარიშგებების წარმოუდგენლობა • 2012 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების რაოდენობამ 97 ერთეული შეადგინა. 2011 წლის განხილული შედეგებით, მომგებიანად დაფიქსირებულია 16 საწარმო, ანუ 16.5 პროცენტი ხოლო 11 საწარმოს 2011 წელში არსებული ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია არ წარმოუდგენია. 2012 წელს რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლებში დივიდენდის სახით ჩარიცხულია 1,307.4 ათასი ლარი. ამასთან არ განხილულა 2 კომპანიაში წინა წლებში დატოვებული წმინდა მოგების თანხების დივიდენდების სახით წამოღების საკითხი. კერძოდ: ქ. ბათუმის 167 ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და ტუბერკულოზის რეგიონალურ ცენტრში“ - 241.1 ათასი ლარი და შპს „№1 პოლიკლინიკაში“ – 53.7 ათასი ლარი. • პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ქონების პრივატიზება განხორციელდა შემცირებული ღირებულებით - „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ“ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის შესაბამისად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთვარობის თავმჯდომარის განკარგულებების საფუძველზე, სააუდიტო პერიოდში პირდაპირი მიყიდვის ფორმით 39 შემთხვევაში 55,888.2 ათასი ლარის ღირებულების ქონების პრივატიზება განხორციელებულია 6,853.8 ათას ლარად, ანუ 49,034.4 ათასი ლარით ნაკლებად. მათ შორის 29 შემთხვევაში 4,0615.6 ათასი ლარის ქონება პრივატიზებულია სიმბოლურ ფასში - 1 ლარად. ამასთან აღსანიშნავია, რომ პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ქონების პრივატიზებისას არაა შემუშავებული პრიორიტეტული მიმართულებები და საკითხთან მიმართებით ფიქსირდება არაერთგვაროვანი მიდგომა. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • არ ხდება სახელშეკრულებო პირგასამტეხლოების პირობების ბიუჯეტის დარღვევისთვის სასარგებლოდ ამოღება სახელშეკრულებო პირობების შეუსრულებლობისათვის, დარიცხულია ბიუჯეტის შესაბამისი - მიუმართ პირგასამტეხლოს სახით 48,931.6 ათასი ლარი და 1,401.0 ათასი აშშ დოლარი, თუმცა მათი სასარგებლოდ ამოღებისათვის ქმედითი ღონისძიებები არ არის გატარებული. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს მიერ გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის მეშვეობით 2 შემთხვევაში შესყიდულია სახელშეკრულებო ღირებულებაც აუდიტორული 45.0 ათას ლარს მომსახურება, რომელთა შეადგენდა. ტენდერების ტექნიკური დოკუმენტაციის შესაბამისად, პრეტენდენტების შერჩევის კრიტერიუმად განისაზღვრა, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე 2011 წლის განმავლობაში უძრავ-მოძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ არანაკლებ 100 აუდიტორული დასკვნის არსებობა, რაც არ შეიძლება ჩათვლილი იქნას შერჩევის ეფექტურ კრიტერიუმად, რადგან არათანაბარ პირობებში აყენებს სხვა ანალოგიური საქმიანობით დაკავებულ კომპანიებს და ზღუდავს კონკურენციას. 168 აღსანიშნავია, რომ „საკონსულტაციო აღნიშნულ ჯგუფი ტენდერში R.G”, გამარჯვებულად რომელიც დასახელდა სამინისტროსთან შპს გაფორმებული ხელშეკრულების შესაბამისად წინა წლებშიც ასრულებდა ანალოგიურ სამუშაოებს და რომელსაც 2011 წელს სამინისტროზე მიწოდებული აქვს 128 აუდიტორული დასკვნა უძრავ-მოძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესახებ. გამოვლინდა გამარტივებული ელექტრონული ტენდერის ჩატარებისას საკვალიფიკაციო მონაცემების არასამართლიანად განსაზღვრის ფაქტები და სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ გაფორმებულ ხელშეკრულებებში განხორციელებული ცვლილებების შედეგად 2 შემთხევევაში მნიშვნელოვნად გაუარესებულია შემსყიდველის პირობები. ამასთან, სამინისტროს მიერ 2012 წელს გაფორმებულ ხელშეკრულებებში განხორცილებული ცვლილებები სამ შემთხვევაში არ არის ატვირთული ერთიან ელექტრონულ სისტემაში. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სახაზინო სამსახურის მონაცემებით, სააუდიტო პერიოდში რიგ შემთხვევებში ადგილი აქვს საგადახდო მოთხოვნით გათვალისწინებული ვადის დარღვევით, წინასწარი გადახდის დამოწმების ფაქტებს. ამასთან რიგ მომსახურების შემთხვევებში, სპეციფიკის ხელშეკრულების საგნისა და შესასრულებელი გათვალისწინებით, წინაწარი გადახდის ფორმით საბიუჯეტო სახსრების გაცემა აუცილებლობას არ წარმოადგენს. 79. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი • უპირობო დასკვნა 169 80. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • 2013 წლის 6 თვის კვარტალური ბალანსის მიხედვით დამტკიცებული და დაზუსტებული ბიუჯეტი ნაცვლად 2,147.3 ათასი ლარისა, შეადგენს 2,107.2 ათას ლარს, შესაბამისად, წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით დაზუსტებული ბიუჯეტი საბალანსო მონაცემებში 40.0 ათასი ლარით შემცირებულად არის ასახული. • 2013 წლის 6 თვის საბალანსო მონაცემებში შემცირებულად არის ასახული მივლინების საბალანსო მუხლის ფაქტობრივი ხარჯები და შეუსაბამოდ წარმოდგენილია მომუშავეთა მიმართ მოთხოვნების ნაშთი, კერძოდ, ბალანსის მიხედვით მივლინების საკასო ხარჯი შეადგენს 44.5 ათას ლარს, ხოლო ფაქტიური ხარჯი 25.9 ათას ლარს, სხვაობა 18.5 ათასი ლარი აღრიცხულია მომუშავეთა მიმართ მოთხოვნების ნაშთზე, ხოლო წარმოდგენილი მტკიცებულებების ანალიზით ირკვევა, რომ 18.5 ათასი ლარი საავანსოდ გაცემულია დამტკიცებული ფორმების შეუსაბამოდ, ასევე აღნიშნული თანხის ფაქტიური ხარჯების დამადასტურებელი მტკიცებულება წარმოდგენილია ანგარიშვალდებული პირების მიერ ივნისის თვეში, ხოლო საბუღალტრო ჩანაწერები ფაქტობრივ ხარჯებად აღიარებულია ივლისის თვეში. • ექვსი თვის საბალანსო მონაცემებით შემცირებულად არის ასახული საცნობარო მუხლების ნაშთი 2013 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, კოდი 820 - ექსპლუატაციაში მყოფი ხარჯებში ჩამოწერილი გრძელვადიანი მცირეფასიანი აქტივები 28.6 ათასი ლარი. აღნიშნული ნაშთი შეუსაბამოა 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით არსებულ ნაშთთან, რომელიც შეადგენს 36.0 ათას ლარს, ანუ 7.3 ათასი ლარით, საბალანსო მონაცემებში შემცირებულად არის გადმოტანილი 2013 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით არსებულ ნაშთებში. • 2013 წლის 6 თვის საბალანსო მონაცემებით წარმომადგენლობითი ხარჯების საბალანსო მუხლის საკასო ხარჯი შეადგენს 10.0 ათას ლარს, ფაქტობრივი ხარჯი 11.2 ათას ლარს, სხვაობა 1.1 ათასი ლარი, ხოლო სხვა დანარჩენი საქონელი და მომსახურების საბალანსო მუხლის საკასო ხარჯი შეადგენს 18.8 ათას ლარს, 170 ფაქტობრივი ხარჯი 17.2 ათას ლარს, სხვაობა 1.6 ათასი ლარი. უმაღლესი საბჭოს შესაბამისი უფლებამოსილი პირი აღნიშნულ სხვაობებთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ მატერიალური მარაგების შესყიდვისათვის საკასო ხარჯი გაწეულია სხვა დანარჩენი საქონელი და მომსახურების მუხლიდან, ხოლო ფაქტობრივი ხარჯი მიკუთვნებულია წარმომადგენლობითი ხარჯების მუხლს. აუდიტის მიმდინარეობისას ვერ იქნა მიღებული შესაბამისი რწმუნება აღნიშნული მუხლებით გაწეული ფაქტობრივი ხარჯების ინდენტიფიცირების შესახებ, რის გამოც წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ გვეძლევა საშუალება გამოვთქვათ მოსაზრება საკასო და ფაქტობრივ ხარჯებს შორის სხვაობაზე. საბიუჯეტო რესურსების მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად ზედმეტად გადახდილი სახსრები • უმაღლესი საბჭოს თანამშრომელს, აპარატის უფროსის ბრძანების შესაბამისად მიეცა კუთვნილი შვებულება 2012 წლის 31 დეკემბრიდან 2013 წლის 30 იანვრამდე, რომელიც შემდგომში გამოძახებული იქნა შვებულებიდან 2013 წლის 9 იანვრიდან, თანამშრომლის თანამდებობრივი სარგო შეადგენდა 1.5 ათას ლარს, სულ იანვრის თვეში თანამშრომელზე დარიცხული იქნა საშვებულებო და შრომის ანაზღაურება 2.5 ათასი ლარი. წარმოდგენილი მტკიცებულებით 2013 წლის 6 თვეში თანამშრომლის მიერ გამოუყენებელი საშვებულებო დღეების სარგებლობა ან საშვებულებო თანხის უკან დაბრუნება არ ფიქსირდება. ამდენად, ზედმეტად არის დარიცხული 22 დღის საშვებულებო თანხა 1.1 ათასი ლარი. 81. საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის 2011-2012 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • აპარატის ბალანსზე არ არის აღრიცხული სახელმწიფოს მიერ 2002-2011 წლებში გადაცემული ქონება. ასევე აპარატის მიერ საჯარო რეესტრში არ არის დარეგისტრირებული მის სარგებლობაში გადაცემული სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, კერძოდ ქ. ქუთაისისა და ქ. მარნეულის რეგიონული ოფისები. აღნიშნულით ირღვევა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს 171 კანონის მოთხოვნეი, ასევე „ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 28 დეკემბრის ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მოთხოვნები. • 2011 წლის ბალანსის ფორმა №1-ში წმინდა ღირებულება შეადგენს 1,155.9 ათას ლარს, ხოლო ბალანსის ფორმა №3-ის გაანგარიშების მიხედვით წმინდა ღირებულებამ წლის ბოლოს შეადგინა 1,202.2 ათასი ლარი. სხვაობა 46.3 ათასი ლარი გამოწვეულია შემდეგით: 2011 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით გრანტის ფარგლებში არსებული ნაშთი შეადგენდა 46.3 ათას ლარს, 2011 წლის განმავლობაში სულ გრანტის ფარგლებში დაიხარჯა 123.911 ათასი ლარი, რომელიც ასახულია ბიუჯეტიდან მიღებული დაფინანსების დაფინანსებაზე მყოფი გრაფაში, რითაც ორგანიზაციების დარღვეულია ბუღალტრული „ბიუჯეტების აღრიცხვის საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 28 დეკემბრის შესახებ“ ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მე-40 მუხლი. • აპარატის მიერ არ ჩატარებულა კრედიტორული დავალიანებების ინვენტარიზაცია .აღნიშნული არ შეესაბამება ,,საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაციის ჩატარების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 23 ივლისის ბრძანებით დამტკიცებული წესის მოთხოვნებს. • 2012 წელს აპარატის მოთხოვნების მიერ წარმოშობა და მივლინებული პირების მიმართ მოკლევადიანი ხარჯებში ასახვა განხორციელებულია არასწორ ანგარიშებზე. აღნიშნული არ შეესაბამება „ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2007 წლის 28 დეკემბრის ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მოთხოვნებს. მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • 2011 და 2012 წლებში სახალხო დამცველის აპარატში ქვეყნის გარეთ მივლინებული პირები რიგ შემთხვევებში არ წარმოადგენდნენ მგზავრობის დამადასტურებელ საბუთს - ჩასხდომის ბარათს, ან/და პასპორტის ასლს, რომელიც დაადასტურებდა საზღვრის კვეთის ფაქტს და შესაბამისად, დღიური, სასტუმროს და დანამატის სახით გაწეული ფაქტობრი ხარჯის რეალობას. განისაზღვრებოდა მივლინებულ პირებზე მივლინების შესახებ ბრძანებებით მივლინებასთან დაკავშირებული 172 კავშირგაბმულობის ხარჯების ,,მოსამსახურეთათვის შესახებ“ ანაზღაურება. სამსახურებრივი აღნიშნული მივლინების არ ხარჯების შეესაბამება ანაზღაურების საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 20 აპრილის ბრძანებულების მოთხოვნებს, ასევე აღნიშნული ბრძანებულება არ ითვალისწინებს სახალხო დამცველის აპარატის თანამშრომლებისათვის ქვეყნის გარეთ მივლინების პერიოდში კავშირგაბმულობის ხარჯების ანაზღაურებას. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აპარატის მიერ სახელმწიფო შესყიდვები არ ხორციელდებოდა განსაზღვრული და დამტკიცებული წლიური გეგმის შესაბამისად. წინასწარ გამოიკვეთა არსებითი სხვაობა შესყიდვების სავარაუდო ღირებულებასა და სახელშეკრულებო ღირებულებას შორის. შესყიდვების დაგეგმვისას ხარჯები არარაციონალურად არის შეტანილი ბიუჯეტში. შესაბამისად სახელშეკრულებო განხორციელებულ ღირებულებებსა მიწოდებებს სახელშეკრულებო ღირებულებების შორის და მოთხოვნის სხვაობამ შეადგინა 10.7%. აღნიშნულით დაირღვა ,,სახელწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონი, ასევე ,,გამარტივებული შესყიდვის, გამარტივებული ელექტრონული ელექტრონული ტენდერისა და ტენდერის ჩატარების წესის დამტკიცების შესახებ“ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თავმჯდომარის 2011 წლის 7 აპრილის №9 ბრძანების მოთხოვნები. 82. საქართველოს სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის 2011-2012 წლების ეფექტიანობის აუდიტი შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • ხდება საჭიროებების იგულისხმება აკმაყოფილებენ ისეთი არასწორად იდენტიფიცირება, პროდუქტების შემსყიდველის შეძენა, მოთხოვნებს რაშიც რომლებიც პირველ რიგში, საჭიროზე მეტად (მაგალითად, ავტომანქანები, კომპიუტერული ტექნიკა, ავეჯი და ა.შ.) საჭიროებების იდენტიფიცირებისა და მისი დაკმაყოფილების საშუალების შერჩევის ეტაპზე შეიძლება წარმოიშვას მრავალი რისკი და შესაძლოა სახეზე იყოს რიგი არასასურველი შედეგები. 173 • ისევე, როგორც საჭიროებათა იდენტიფიცირებას, საჭიროებების ფორმულირებისა და სპეციფიკაციების განსაზღვრის ეტაპთანაც დაკავშირებულია გარკვეული რისკები. კეროდ, საჭიროებების არანეიტრალური, მიკერძოებული განმარტება, ტექნიკური დავალების ერთ მიმწოდებელზე მორგება, რაც იწვევს კონკურენციის შეზღუდვასა და ზრდის კორუფციის რისკებს. • საჭიროებების ბუნდოვანი, ზოგადი განმაერტება, რაც იწვევს შემსყიდველის მოთხოვნასა და შესრულება შორის შეუსაბამობას, ართულებს სახელშეკრულებო ვალდებულებების შესრულების პროცესს და ზრდის კორუფციის რისკებს. • შესყიდვების გარკვეული პროცესები და დოკუმენტაცია არ არის სტანდარტიზებული, რაც აშკარა შესაბამობაშია საერთაშორისო სტანდარტებთან და პრაქტიკასთან. აღნიშნული იწვევს ადმინისტრაციული დანახარჯების ზრდას, მოთხოვნასა და მიწოდებას შორის შეუსაბამობას და ზრდის უზუსტობების რისკებს. • შემსყიდველი ორგანიზაციები ხშირ შემთხვევებში სათანადოდ არ ახორციელებენ ბაზრის შესწავლას, არ ითვალისწინებენ არც საკუთარ და არც სხვა შემსყიდველ ორგანიზაციათა გამოცდილებას, რაც რიგ შემთხვევებში იწვევს შესყიდვების უჩვეულოდ მაღალ ფასში განხორციელებას. • კონსოლიდირებული (მთავრობის დონეზე განხორციელებული შესყიდვები) და ცენტრალიზებული/ერთობლივი შესყიდვების პრაქტიკა ნაკლებად არის დანერგილი, რითაც იკარგება მნიშვნელოვანი ოდენობის თანხების დაზოგვის შესაძლებლობა. • საკანონმდებლო აუცილებლობის გამარტივებულმა ხარვეზების გამო და მდგომარეობების შესყიდვებმა გამოიწვია დაუსაბუთებელი საფუძველზე კონკურენციის გადაუდებელი განხორციელებულმა (ტენდერის) გარეშე გაფორმებული კონტრაქტების საერთო ღირებულების მნიშვნელოვანი ზრდა, რამაც საბოლოო ჯამში 2011-2012 წლებისათვის 2 მილიარდზე მეტი ლარი შეადგინა (რაც აღნიშნულ პერიოდში განხორციელებული შესყიდვების 40%-ს შეადგენს). • არსებული კანონმდებლობა აძლევს სახელმწიფო საწარმოებს და მის შვილობილ კომპანიებს (სადაც სახელმწიფო დე-ფაქტო კონტროლს ახორციელებს) შესყიდვები ელექტრონული სისტემის გვერდის ავლით განახორციელონ, რაც ამცირებს კონკურენცისა, ამასთანავე, მნიშვნელოვნად ზრდის კორუფციის რისკებსა და არარაციონალურ/არაეფექტიან ხარჯს. 174 • ტენდერის გამოცხადებ ის არარაციონალური წერსის გამო, სახელმწიფომ გასულ 20112012 წლებში არაეფექტიანად გახარჯა მნიშვნელოვანი ოდენობის თანხები. • გადაუდებელი აუცილებლობის მდგომარეობის ხელოვნურად შექმნის, შემსყიდველისათვის არასასურველ პრეტენდენტთან ხელშეკრულების გაფორმების თავიდან აცილებისა ხელოვნური/უსაფუძვლო თუ სხვა მიზეზთა შეწყვეტა და გამო ხდება ტენდერების პრეტენდენტთა უსაფუძვლო დისკვალიფიკაცია. • გამოვლინდა შემთხვევა. ხელშეკრულების დადგინდა, რომ ვადის როდესაც უსაფუძვლო ცვლილების ხელშეკრულების რამდენიმე გაფორმების შემდეგ მიმწოდებლების მიერ ვერ ხორციელდება ნაკისრი ვალდებულის შესრულება ხელშეკრულებით დათქმულ ვადაში, ისინი ითხოვენ სახელშეკრულებო ვადის გაგრძელებას ისეთი საფუძველს მოკლებული მიზეზთა გამო. • არ არის დანერგილი მიმწოდებელთა შეფასების ეფექტიანი სისტემა, რაც გაადვილებდა მიმწოდებელთა სწორად შერჩევასა და დადებითად იმოქმედებდა კონკურენციაზე. 83. სსიპ „საქართველოს ეროვნული ბანკის“ 2009-2012 წლების შესაბამისობის აუდიტი • უპირობო დასკვნა 175 კულტურისა და სპორტის პროგრამების მხარდაჭერა 84. სსიპ „კ.გამსახურდიას სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის“ 20112012 წლების ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • უსასყიდლოდ მიღებული და თეატრის სარგებლობაში არსებული უძრავი ქონება თანხობრივად აღრიცხული არ არის თეატრის საბუღალტრო რეგისტრებში, რის შედეგად შემცირებულია რეალურად არსებული არაფინანსური აქტივების ღირებულება. • 2012 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით ბალანსის საცნობარო მუხლში ხარჯებში ჩამოწერილი მარაგები ექსპლუატაციაში არასწორად არის შემცირებული 3.3 ათასი ლარით. • არ არის აღრიცხული ბუღალტრულად და ასახული ბალანსში შემდეგი მოთხოვნები (დებიტორული დავალიანებები) საშემოსავლო გადასახადი 962 ლარი, სხვა ჯარიმები 250 ლარი. • თეატრის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის მიხედვით 2011-2012 წლების ანგარიშებში ფაქტობრივ ხარჯებში - "საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მუხლით განსაზღვრული ხარჯები" ,,ძირითადი კაპიტალის მოხმარება“ არ იყო აღრიცხული 2011 წელს - 23.5 ათასი ლარი, ხოლო 2012 წელს - 17.1 ათასი ლარი, ჯამში - 40.5 ათასი ლარი. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • თეატრს არ შეუმუშავებია ფინანსური მართვისა და კონტროლის საკუთარი სისტემა. კერძოდ, არ განუხორციელებია რისკების განსაზღვრა და შეფასებები, არ განუსაზღვრავს ყველა რისკის მნიშვნელობა, ალბათობა და საპასუხო კონკრეტული კონტროლის მექანიზმების დოკუმენტურად ასახვა. რითაც დაირღვა „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის“ შესახებ საქართველოს კანონი. აქტივების მართვაში არსებული ხარვეზები 176 • 2011 წლის 21 ოქტომბერს მიღება-ჩაბარების აქტით თეატრის სარგებლობაში არსებული სახელმწიფო ქონება, აფხაზეთის ა.რ. განათლებისა და კულტურის სამინისტროს თანხმობის გარეშეა გადაცემული აფხაზეთის ა.რ. ეკონომიკის სამინისტროზე. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტროსთან შეთანხმების გარეშე საკუთარი ხელმძღვანელის შემოსავლებიდან, ბრძანებებით წახალისებისათვის გამოყოფილი და 2011-2012 წლებში თანამშრომელთა თეატრის მატერიალური გაცემულია - 3.1 ათასი ლარი. რითაც დაირღვა „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონი. აქტივების მართვის არაეფექტიანობა • თეატრის კუთვნილი მატერიალური ფასეულობები შესანახად განთავსებული იყო სხვადასხვა შენობაში. აქედან, 2.2 ათასი ლარის ნარჩენი ღირებულების ფასეულობები დაზიანებული და გამოსაყენებლად გამოუსადეგარია, ვინაიდან არ იყო უზრუნველყოფილი და დაცული მათი მოვლა - შენახვის პირობები. შესაბამისად არ იქნა დაცული საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის შესახებ“ ინსტრუქციის მოთხოვნები. 177 85. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2013 წლის 6 თვის ფინანსური აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • სამინისტროს აპარატის ფინანსური აქტივების მონაცემი 21.8 ათასი ლარის ოდენობით, თავისი შინაარსიდან გამომდინარე, წარმოადგენს გასულ წლებში გაწეული ხარჯების დასაფინასებლად გადახდილ და გამოუყენებელ საბიუჯეტო სახსრების მობრუნებას. შესაბამისად, აღნიშნული თანხა ფინანსური აქტივების ანგარიშზე აღრიცხვის ნაცვლად ექვემდებარებოდა ბალანსის დანართი ფორმა №3-ის "ბიუჯეტის წინაშე დარიცხულ ვალდებულებებს". • სამინისტროს აპარატის ბალანსის დანართი ფორმა №2-ის ხარჯების დაზუსტებული გეგმის პარამეტრში გათვალისწინებული არ არის აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან მიღებული, 36.1 ათასი ლარის ოდენობის დაფინანსება. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები • სამინისტრომ, კულტურისა ფარგლებში, გამარტივებული და განათლების შესყიდვის ხელშეწყობის საშუალებით, ღონისძიებების ფესტივალის „ოქროს დელფინის“ მონაწილეთა კვებისა და საზეიმო ვახშამის უზრუნველყოფისათვის ხელშეკრულება გააფორმა ინდ. მეწარმესთან. ხელშეკრულების გაფორმებიდან მეორე დღეს, ინდ მეწარმემ „საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში“ შეიტანა განცხადება ინდ. მეწარმის რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე, რაც განხორციელდა 2013 წლის 10 მაისს. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში აღნიშნული პროცედურის განხორციელება მაღალი რისკის შემცველია. გარდა ამისა, მომსახურების მიწოდებაზე მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა საბოლოო მიწოდების განხორციელებამდე, 2013 წლის 13 მაისს, ხოლო ბოლო მიწოდება, წარმოდგენილი დოკუმენტაციით, განხორციელდა 2014 წლის 14 მაისს. ამასთან, ანგარიშწორების განხორციელების დროს გადახდის წყაროსთან არ მომხდარა 2.8 ათასი ლარის ოდენობის საშემოსავლო გადასახადის გადახდა, რითაც დაირღვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსი. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები 178 • სამინისტრომ, კულტურისა და ფარგლებში, გამარტივებული დელფინის“ მონაწილეთა გაუფორმა შპს განათლების შესყიდვის დაბინავების „ბაკურის“. ხელშეწყობის საშუალებით, ღონისძიებების ფესტივალის უზრუნველსაყოფად ხელშეკრულების „ოქროს ხელშეკრულება შესაბამისად, მიმწოდებელი უზრუნველყოფდა ფესტივალის 127 მონაწილის დაბინავებას 2013 წლის 9 მაისიდან 14 მაისამდე სასტუმრო „ბონში“. წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების დოკუმენტაციით, მიმწოდებელმა რიგ სასტუმრო ნომერში განათავსა 7 პირი, 6 პირი და 5 პირი, მათ შორის ერთსა და იმავე ნომერში სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენელი. მაგ: ერთ-ერთ ნომერში, არსებული მასალებით, განთავსებული იყო 7 პირი, ადგილზე დათვალიერებით კი ცნობილი ხდება, რომ აღნიშნულ სასტუმრო ნომერში 7 პირის განთავსება ფიზიკურად შეუძლებელია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, განთავსებულ პირთა რაოდენობა რისკის შემცველია. • ქობულეთის საჯარო სკოლის შენობის მშენებლობის სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვის ფარგლებში შესასრულებელი განხორციელდა სამუშაოების ცვლილებები, ხარჯთაღრიცხვაში რის შედეგადაც „სახურავის მოწყობა მეტალოკრამიტის ფურცლებით“ შეიცვალა „სახურავის მოწყობით პროფილირებული ფურცლებით“, ერთეულის და საერთო ფასის შეუცვლელად. სამშენებლო რესურსების ფასთა კრებულის მონაცემების საფუძველზე შედგენილი კალკულაციის მიხედვით, სახურავის მოწყობა მეტალოკრამიტის ფურცლებით 17%-ით უფრო ძვირია, ვიდრე სახურავის მოწყობა გამომდინარე, პროფილირებული ხელშეკრულებაში ფურცლებით. განხორციელებული ზემოაღნიშნულიდან ცვლილების შედეგად, შემსყიდველმა ზედმეტად გადაიხადა თანხა საქონლის ხარისხთან შედარებით, რითაც დაირღვა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონი. საბიუჯეტო პროცესის მართვაში არსებული ხარვეზების შედეგად საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივი განკარგვა • სამინისტროს თანამშრომელთა მივლინებისათვის დამტკიცებულ ლიმიტს ზემოთ გაცემულია 7.9 ათასი ლარის ღირებულების საწვავი, საიდანაც 6.4 ათასი ლარის ღირებულების საწვავის გამოყოფასა და ხარჯვაზე სათანადო დოკუმენტაცია აუდიტის მიმდინარეობის დროს ვერ იქნა წარმოდგენილი. 179 86. სსიპ „ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის“ 2012 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით გამოვლენილი დარღვევები • საბუღალტრო და საბალანსო მონაცემებს შორის სხვაობა 500.6 ათას ლარს შეადგენს. ამასთან საბუღალტრო მონაცემებში არ არის აღრიცხული უნივერსიტეტის სარგებლობაში არსებული 224.4 ათასი მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი. • არასწორადაა აღრიცხული აუდიტის პერიოდში განხორციელებული 2,125.8 ათასი ლარის ფინანსური ოპერაცია. ამასთან, შესაბამისი პირველადი დოკუმენტაციის წარმოუდგენლობის პირობებში ხარჯებში გაწერილია 26.4 ათასი ლარი. • საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევით, ერთობლივ შემოსავალში არ არის აღრიცხული 118.4 ათასი ლარი. საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯი • მოკლევადიანი საგანმანათლებლო პროგრამების/კურსების გადაუხდელი ნაწილი 97.3 ათასი ლარი, დამტკიცებული ხარჯთაღრიცხვის სწავლის საფასურის წარმომადგენლობითი საბჭოს მიერ დარღვევით, მთლიანად საერთო საუნივერსიტეტო ხარჯების ნაწილზე მოდის. შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • აუდიტის პერიოდში არ ხდებოდა სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვის შესახებ გაფორმებული შესახებ, ხელშეკრულებებით ტექნიკური დამოწმებული განსაზღვრული ზედამხედველობის ანგარიშის დადგენილ სამუშაოების განმახორციელებელი ვადაში წარდგენა. შესრულების პირის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულებათა შესრულების ეფექტიანობასა და კანონიერებასთან დაკავშირებით ზედამხედველობის თვალსაზრისით გაწეული საქმიანობა მნიშვნელოვან რისკფაქტორს შეიცავს. ამასთან, უნივერისტეტის მიერ, აუდიტის პერიოდში გაფორმებულ ხელშეკრულებებში შეტანილი ცვლილებები, 3 შემთხვევაში დაგვიანებითაა ატვირთული სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში. 180 აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • უნივერსიტეტს, 2012 წელს არ აქვს ჩატარებული ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია, რის შედეგადაც შეუსრულებელია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული “საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაციის ჩატარების წესის” მოთხოვნები. საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • არასათანადო ყურადღება ეთმობა უნივერსიტეტის ბიუჯეტის გეგმის შედგენისა და მისი შესრულების მდგომარეობას. ამასთან უნივერსიტეტში არ წარმოებს სამუშაოზე გამოცხადების აღრიცხვა და შრომითი ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების კონტროლი. 87. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს 2012 წლის ბიუჯეტის შესრულების აუდიტი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ხარვეზები • სამინისტროს მიერ წლიური ბიუჯეტის ფორმირებისას სრულყოფილად არ განისაზღვრება გეგმური ხარჯებისა და ჩასატარებელი ღონისძიებებისათვის საჭირო ასიგნებების ოდენობა, რის შედეგადაც ადგილი აქვს ასიგნებების ხშირ გადანაწილებას. • სამინისტრომ საკუთარი ფინანსური რესურსების არსებობის პირობებში, სხვადასხვა ღონისძიებების დასაფინანსებლად თანხები მოითხოვა და მიიღო პრეზიდენტისა და მთავრობის სარეზერვო ფონდებიდან. • საჯარო სამართლის იურიდიულ პირების მიერ დონორი ორგანიზაციებიდან მიღებული საგრანტო სახსრების ნაწილს არა აქვს გავლილი ერთიანი სახაზინო ანგარიში. • ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებით, საკუთარი საბიუჯეტო ასიგნებებიდან გამოყოფილი 18.8 ათასი დაზუსტებული გეგმის ფარგლებში შემცირებულია 18.2 ათასი ლარის კრედიტორული დავალიანებები. თუმცა, საანგარიშო წლის განმავლობაში სამინისტროს გამოყოფილი ასიგნებებიდან დარჩენილი რესურსის 181 (896.0 ათასი ლარი) პირობებში კრედიტორული დავალიანება გაეზარდა 640.9 ათასი ლარით. დარღვეულია სახელმწიფო ბიუჯეტის 22-ე მუხლის მოთხოვნა რომლის მიხედვითაც წინა წლებში წარმოშობილი დავალიანების დაფარვა დასაშვებია ახლის არ წარმოქმნის პირობებში. 182