სისხლის სამართალი
პირადი მოხმარებისთვის ნარკოტიკი აღმომიჩინეს
გვერდზე განხილულია პასუხისმგებლობა პირადი მოხმარებისთვის ნარკოტიკის ან ფსიქოტროპული ნივთიერების ფლობისთვის: ნივთიერების სახე, ოდენობების ცხრილი, ადმინისტრაციული და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ზღვარი, გათავისუფლების გზები და მსჯავრდების შემდგომი შეზღუდვები.
რა უნდა გააკეთოთ
ჯერ ნივთიერების სახე. რეცეპტის გარეშე აბები (პრეგაბალინი/„ლირიკა“, ბენზოდიაზეპინები) — ფსიქოტროპულია: პრეგაბალინი (როგორც ტიანეპტინი, კეტამინი) — III ნუსხის ფსიქოტროპული ნივთიერებაა, მისი სამკურნალო ფორმების (აბები, კაფსულები) ჩათვლით („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი (დანართი №2)); რეცეპტის გარეშე ფსიქოტროპული — სისხლის სამართლის კოდექსის 261-ე მუხლი ადმინისტრაციული ზღვრის გარეშე, თავისუფლების აღკვეთა 3 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 261-ე მუხლი). ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი — მხოლოდ ნარკოტიკული საშუალებებისთვის, აქ ნებისმიერი ოდენობა — სისხლის სამართლის კოდექსია; პრეგაბალინი — 0,6 / 6,0 / 20 გ; სისხლის სამართლის კოდექსის 261-ე მუხლისთვის ეს ზღვრები მხოლოდ მსხვილ და განსაკუთრებით მსხვილ ოდენობას მიჯნავს, მცირე წონა პასუხისმგებლობისგან არ ათავისუფლებს („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი (დანართი №2)).
ნარკოტიკული საშუალებები (მარიხუანა, MDMA, კოკაინი) — ოდენობა წყვეტს: მცირე/მსხვილი/განსაკუთრებით მსხვილი ოდენობა განისაზღვრება კანონის დანართი №2-ით („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლი); აბები და ნარევები — სუფთა ნივთიერების მიხედვით („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლი); თუ დანართში ზღვარი არ არის — სისხლისსამართლებრივად ნებისმიერი ოდენობა („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლი). ზღვრები: MDMA — მცირე 0,05 გ, მსხვილი 0,5 გ, განსაკუთრებით მსხვილი 1 გ („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი (დანართი №2)); მარიხუანა მშრალი/ნედლი — მცირე 5/10 გ, მსხვილი 70/140, განსაკუთრებით მსხვილი 250/500 („ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი (დანართი №2)). საჭიროა ნივთიერების ექსპერტიზა.
ნარკოტიკის მცირე ოდენობა პირველად — ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი: ჯარიმა 500–2 000 ლარი ან დაპატიმრება 60 დღემდე (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 45-ე მუხლი); მარიხუანა — ჯარიმა 500 ლარი (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 45¹ მუხლი). განმეორებით: ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრების ან ნასამართლობის შემდეგ — უკვე დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 273-ე მუხლი).
მცირეზე მეტი — სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი: მცირეზე მეტი — თავისუფლების აღკვეთა 6 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი); მსხვილი — 5-დან 8 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი); განსაკუთრებით მსხვილი — 8-დან 20 წლამდე ან უვადო (სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი).
გამოსავალი: ნებაყოფლობით ჩაბარება ათავისუფლებს მხოლოდ მაშინ, თუ განცხადება გამოძიების დაწყებამდეა გაკეთებული (სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი); ნაკლებად მძიმე და მძიმე დანაშაულებზე — დივერსია (დევნის პირობით შეწყვეტა) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 168¹ მუხლი); შეთანხმება — მხოლოდ ადვოკატთან ერთად.
განაჩენის შემდეგ: სისხლის სამართლის კოდექსის 260–261-ე მუხლებით მსჯავრდებული (საკუთარი თავისთვის შენახვისთვისაც კი) — „ნარკოდანაშაულის თანამონაწილეა“ („ნარკოტიკული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლი); სამედიცინო/ფარმაცევტული საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა 10 წლით; სატრანსპორტო საშუალების მართვის, ადვოკატურის, პედაგოგიური, საჯარო სამსახურის, იარაღის — 5 წლით („ნარკოტიკული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლი).
სად მიმართოთ: ადვოკატი დაუყოვნებლივ; გამომძიებელი/პროკურორი; სასამართლო.
მტკიცებულებები: ამოღების/ჩხრეკის ოქმი, ექსპერტიზა (ნივთიერება, სუფთა წონა), ექიმის რეცეპტი.
ხაფანგები: ნარევის წონის სუფთა ნივთიერების ნაცვლად აღება — ბევრი ნივთიერებისთვის ზღვარი გრამის ნაწილებშია; „ნებაყოფლობით ჩაბარება“ დაკავების შემდეგ — გათავისუფლება არ არის; „საკუთარი თავისთვის“ 260-ე მუხლისგან არ იცავს — მნიშვნელოვანია ოდენობა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ფსიქოტროპული აბები (პრეგაბალინი და სხვ.) — სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ნებისმიერი ოდენობისას, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი მათზე არ ვრცელდება
- ნარკოტიკული საშუალებებისთვის ადმინისტრაციული და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის საზღვარს ოდენობათა ცხრილი განსაზღვრავს, სუფთა წონის მიხედვით
- მცირე ოდენობა პირველად — ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, განმეორებით — სისხლის სამართლის კოდექსის 273-ე მუხლი
- მცირეზე მეტი — 260-ე მუხლი (ფსიქოტროპული აბებისთვის — 261-ე მუხლი), სანქციები იზრდება მსხვილი/განსაკუთრებით მსხვილი ოდენობისას
- ნებაყოფლობით ჩაბარება — მხოლოდ გამოძიების დაწყებამდე; დივერსია/შეთანხმება ადვოკატთან ერთად
- უფლებების ჩამორთმევა განაჩენის შემდეგ (სატრანსპორტო საშუალების მართვა, პროფესია, იარაღი)
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი
- მუხლი 260. ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენა ან/და შენახვა
- მუხლი 261. ფსიქოტროპული ნივთიერების, მისი ანალოგის ან ძლიერმოქმედი ნივთიერების უკანონო შეძენა ან/და შენახვა
- მუხლი 273. ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის ან პრეკურსორის მცირე ოდენობით უკანონო დამზადება, შეძენა, შენახვა, გადაზიდვა, გადაგზავნა ან/და ნარკოტიკული საშუალების, ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების ექიმის დანიშნ