გადაწყვეტილება №26059/2/2025

№26059/2/2025

14 იანვარი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „-------“ (ს/ნ -------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 11.12.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ------- 20.10.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26059/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. ჩათვლილი დღგ-ის თანხების კორექტირება;

2. სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხების საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა;

3. საწარმოს მიერ ფიზიკურ პირებზე სესხის სახით გაცემული თანხის მოგების/საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრა;

4. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 1.07.2025 წლის №086-26 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 7.10.2025 წლის №21579 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 925 132,07 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 549 430,73

დღგ - 310 744,2

მოგების გადასახადი - 24 788,83

საშემოსავლო გადასახადი - 213 897,70

ჯარიმა - 273 502,4

საურავი - 102 198,94

 

პროცედურული გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის 30.06.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.03.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 1.07.2025 წლის №086-26 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 7.10.2025 წლის №21579 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რაც არ დაკმაყოფილებული საკითხების ნაწილში გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. ჩათვლილი დღგ-ის თანხების კორექტირება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებზე დაყრდნობით, საწარმოს დამატებით განესაზღვრა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა 4 357 ლარის (1 924 ლარი ჩათვლა ადგილობრივი შეძენებზე და 2 430 ლარი 2022 წლის თებერვლის იმპორტზე გადახდილი დღგ) ოდენობით. ამასთან, 2022-2024 წლებში გადასახადის გადამხდელის მიერ არ არის შემცირებული 2 150 ლარის დღგ-ის ჩათვლა კორექტირებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით.

2022 წლის მარტის თვეში შპს „-------“ სალაროდან ------- შიდა სარემონტო სამუშაოების შესასრულებლად გაცემულია ავანსის თანხა 370 000 ლარის ოდენობით. შპს „-------“ მიერ გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და დაბეგრილია თანხა 2022 წლის მარტის და აპრილის თვის დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში, ხოლო ამავე პერიოდში ჩათვლილია შპს „-------“ მიერ. შპს „-------“ საქმიანობა არ უფიქსირდება 2022 წლის ივნისის შემდეგ (2025 წელს გარდაცვლილია დირექტორი), შესაბამისად, არ არის შესრულებული აღნიშნული სარემონტო სამუშაოები. გადასახადის გადამხდელს არ წარუდგენია ინფორმაცია აღნიშნულ ოპერაციაზე (მომსახურების განხორციელების მოთხოვნა, სარჩელი სასამართლოში, ახსნა-განმარტება მომსახურების ვადაში შეუსრულებლობის შესახებ, სხვა სახის დოკუმენტაცია).

საგადასახადო კოდექსის 174-ე, 175-ე, 179-ე მუხლების და 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე, გაიზარდა ჩასათვლელი თანხა 2 207 ლარის ოდენობით, ამასთან, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში ოპერაცია არ გახორციელდა, შპს „-------“ განხორციელებული ოპერაცია ჩაითვალა კორექტირებულად და შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული ჩათვლა 56 440 ლარის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებზე, 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 179-ე მუხლზე, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 733 მუხლის პირველი, მე-2 და მე-3 პუნქტებზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მოცემულ შემთხვევაში შემმოწმებლის მსჯელობა არასწორია და არ ხდება საქმის მასალების სათანადოდ შესწავლა/გამოკვლევა და სწორად შეფასება, კერძოდ: სადავო არ არის, რომ შპს ------- (-------) სალაროდან ------- შიდა სარემონტო სამუშაოების შესასრულებლად გაცემული იქნა ავანსის თანხა 370 000 ლარის ოდენობით, შპს „-------"-ს მიერ შეცდომით ანგარიშ-ფაქტურის ნაცვლად გაწერილი იქნა ავანსის ანგარიშ-ფაქტურა, შესაბამისად, დაბეგრილია თანხა 2022 წლის მარტის და აპრილის დღგ-ის დეკლარაციებში და ამავე პერიოდში ჩათვლილია შპს „-------" მიერ.

შემმოწმებელი აცხადებს, რომ შპს „-------" საქმიანობა არ უფიქსირდება 2022 წლის ივნისის შემდეგ (2025 წელს გარდაცვლილია დირექტორი). აღნიშნულზე მითითებით შემმოწმებელი თვლის, რომ შპს „-------“-ს მიერ არ არის შესრულებული სარემონტო სამუშაოები, რაც არასწორია; ფაქტიურად სამუშაოები შესრულებული იქნა 2022 წლის მარტის და აპრილის თვეებში და შპს „-------“ შპს „-------“-ს მიმართ პრეტენზიები არ გააჩნია; იმის გამო რომ შპს „-------“ 2022 წლის ივნისის შემდეგ არ ფუნქციონირებდა, ან კიდევ ის რომ გარდაიცვალა შპს „-------“-ს დირექტორი, ან ნიშნავს იმას რომ შპს „-------“-ს სარემონტო სამუშაოები არ შეუსრულებია. შესამოწმებელ პერიოდში შპს „-------“ დაკვეთებიდან გამომდინარე არაერთი მომსახურება აქვს შეძენილი, რომელიც შემდეგში საბოლოო შესრულების სახით შპს „-------“ მიწოდებული აქვს დამკვეთებზე და მიღებული აქვს შესრულებული დაკვეთების ღირებულება. მოცემულ შემთხვევაშიც ასე მოხდა. ეს მომსახურება შპს „-------”- დან შეძენილი იქნა კონკრეტულ ობიეტქზე/ბზე (შპს „-------"-თან ს.ნ -------; -------, ------- მდებარე სამშენებლო ობიექტი და შპს „-------“ ს/ნ -------; -------, ------- მდებარე სამშენებლო ობიექტი) საქმიანობის დროს, რომლიც შემდეგში ჩაბარებული იქნა დამკვეთზე და ამ ოპერაციას მონაწილეობა აქვს მიღებული საწარმოს ეკონომიკურ საქმიანობაში. შემმოწმებლის მოსაზრებით ხდება ისე, რომ დაკვეთის შესრულება შპს „-------“ უხარჯოდ მოახდინა და შპს „-------“-ზე სადავო თანხები სანაცვლო მომსახურების გარეშე (ქველმოქმედების/დახმარების) სახით იქნა გადახდილი, რაც არასწორია.

საყურადღებოა ის, რომ შპს „-------“-ზე სალაროდან 370 000 ლარის გადახდა დავის საგანს არ წარმოადგენს, მოცემულ შემთხვევაში გაუგებრობა იმან გამოიწვია, რომ ანგარიშ-ფაქტურის ნაცვლად შეცდომით ავანსის ანგარიშ-ფაქტურა იქნა გაწერილი შპს „-------“-ს მიერ. სწორედ ეს შეცდომა შემმოწმებლის მიერ დარიცხვის საფუძვლად იქნა გამოყენებული - რაც არასწორია. ობიექტი (შპს „-------" ს/ნ -------; -------, -------), სადაც სარემონტო სამუშაოები იქნა შესრულებული შპს „-------“-ს მიერ, ჩაბარებული იქნა დამკვეთზე. ამ პირობებში იმის თქმა, რომ რადგან ეა-საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა არ არის გაწერილი შპს „-------“-ს მიერ შპს „-------“, ნიშნავს რომ მომსახურება რ შესრულდა და ამიტომ ავანსის ანგარიშ-ფაქტურების საფუძველზე მიღებული დღგ-ის ჩათვლა უნდა გაუქმდეს - არასწორია. ის, რომ ეა-ანგარიშ-ფაქტურის ნაცვლად ავანსის ანგარიშფაქტურის გამოწერა მოხდა შეცდომით და ეს საკითხი თავის დროზე სათანადო ყურადღების გარეშე იქნა დატოვებული, არ ნიშნავს იმას, რომ ამ ნაწილში დღგ-ის მიღებული ჩათვლები გაუქმებული უნდა იქნეს. მოცემულ შემთხვევაში სადავო საკითხზე გაწერილია:

ა) საგადასახადო ანგარიშფაქტურა ავ ------- 29/04/2022;

ბ) საგადასახადო ანგარიშფაქტურა ავ ------ 18/05/2022.

აშკარაა, რომ შესრულებულ სამუშაოზე მოხდა ანგარიშფაქტურების გამოწერა, სხვაგვარად 2022 წლის მარტის თვეში ავანსის გადახდის შემთხვევაში თუ მომსახურება არ იქნა გაწეული, არ მოხდებოდა 2022 წლის აპრილის თვეში ავანსად კიდევ თანხების გადახდა შპს „-------“-ზე.

ამ საკითხზე შემოწმებას ინფორმაცია უნდა გამოეთხოვა გადამხდელისაგან (სსკ-ის 70-ე მუხლი), ასევე, შპს „-------“-დან, ასევე შესამოწმებელ პერიოდში შემოწმებას უნდა მოეხდინა დაკვეთის ობიექტების და შესრულებული დაკვეთების ანალიზი, ფაქტიურად რა შემოსავლები იქნა მიღებული შპს „-------“ მიერ შესამოწმებელ პერიოდში, რომელი დაკვეთებიდან მოხდა თანხების მიღება, შპს „-------“-დან შეძენილი სარემონტო მომსახურება რომელ ობიექტზე იქნა გამოყენებული. ამ სახის გამოკვლევები შემოწმებას არ მოუხდენია.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.

საგადასახადო კოდექსის 179-ე მუხლის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა და, შესაბამისად, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა კორექტირდება, თუ შეიცვალა ის გარემოებები/ფაქტორები, რომელთა საფუძველზეც დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროს განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი თანხა. დასაბეგრი ოპერაციის თანხის კორექტირება ხორციელდება კორექტირების გამომწვევი გარემოების დადგომის საანგარიშო პერიოდში. დღგ-ით დასაბეგრი თანხის კორექტირების შემთხვევებს, აგრეთვე დოკუმენტის გამოწერისა და წარდგენის წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 733 მუხლის პირველი, მე-2 და მე-3 პუნქტების თანახმად, დღგ-ის დასაბეგრი თანხა და, შესაბამისად, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა კორექტირდება, თუ შეიცვალა გარემოებები/ფაქტორები, რის საფუძველზეც დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროს განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი თანხა. დასაბეგრი ოპერაციის თანხის კორექტირება ხორცილდება კორექტირების გამომწვევი გარემოების დადგომის საანგარიშო პერიოდში. დასაბეგრი ოპერაციის თანხა და, შესაბამისად, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა კორექტირდება შემდეგი გარემოებების დადგომისას:

ა) გაუქმდა დასაბეგრი ოპერაცია, მათ შორის, ხელახალი რეგისტრაციის დროს დღგ-ის გადამხდელად წინა რეგისტრაციის გაუქმებისას მიწოდებად განხილული საქონლის არსებულ ნაშთზე;

ბ) შეიცვალა დასაბეგრი ოპერაციის სახე (მათ შორის, შეიცვალა დაბეგვრის რეჟიმი);

გ) მხარეთა შეთანხმებით, შეიცვალა დაბეგვრის მომენტში განსაზღვრული ანაზღაურების თანხა, გარდა ვალუტის კურსის ცვლილებით გამოწვეული ცვლილებისა;

დ) საქონელი/მომსახურება სრულად ან ნაწილობრივ უბრუნდება დღგ-ის გადამხდელს.

საბჭოს სხდომაზე მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ ავანსის ანგარიშ-ფაქტურის ნაცვლად უნდა გამოწერილიყო საბოლოო ანგარიშ-ფაქტურა. აუდიტორის მოსაზრებით შპს „-------“ 2022 წლის შემდეგ არ უფიქსირდება საქმიანობა, რაც რეალობას არ შეესაბამება. მომსახურება თუ არ გაუწევია, რა უნდა ჩაებარებინა და თანხა როგორ უნდა მიეღო? შპს ------- მომსახურება შესრულებული ჰქონდა და თანხაც გადახდილი იყო.

საბჭოს სხდომაზე, სადავო საკითხის ზეპირი განხილვისას აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ საწარმოს 2022 წლის მარტის თვეში შპს „-------“ სალაროდან შიდა სარემონტო სამუშაოების შესასრულებლად გაცემული აქვს ავანსის თანხა 370 000 ლარის ოდენობით. შპს „-------“ მიერ გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და დაბეგრილია თანხა 2022 წლის მარტის და აპრილის თვის დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში, ხოლო ამავე პერიოდში ჩათვლილია შპს „-------“ მიერ. შპს „-------“ საქმიანობა არ უფიქსირდება 2022 წლის ივნისის შემდეგ (2025 წელს გარდაცვლილია დირექტორი), შესაბამისად, არ არის შესრულებული აღნიშნული სარემონტო სამუშაოები. შემოწმების მიერ, შპს „-------“ განხორციელებული ოპერაცია ჩაითვალა კორექტირებულად (გაუქმებულად) და შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული ჩათვლა 56 440 ლარის ოდენობით.

მომჩივანი არ იზიარებს საგადასახადო ორგანოს პოზიციას, რომ შპს „-------“-ს მიერ არ არის შესრულებული სარემონტო სამუშაოები. ფაქტიურად სამუშაოები შესრულებული იქნა 2022 წლის მარტის და აპრილის თვეებში და შპს „-------“ შპს „-------“-ს მიმართ პრეტენზიები არ გააჩნია. იმის გამო, რომ შპს „-------“ 2022 წლის ივნისის შემდეგ არ ფუნქციონირებდა, ან კიდევ ის რომ გარდაიცვალა შპს „-------“- ს დირექტორი, არ ნიშნავს იმას რომ შპს „-------“-ს სარემონტო სამუშაოები არ შეუსრულებია.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს დავის წარმოების პროცესში არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი ამ ნაწილში გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხების საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების (სასაქონლო ზედნადებები, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, ბიუჯეტში გადახდილი თანხების ოდენობა), ასევე გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერების და სხვა პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ანალიზის შედეგად გამოვლინდა სხვაობა, გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებულსა და შემოწმებით დადგენილ საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრ ბაზას შორის. კერძოდ, საბანკო ამონაწერებით დგინდება, რომ 2022-2024 წლებში დირექტორის მიერ სხვადასხვა სავაჭრო ობიექტზე საწარმოს ფულადი სახსრებით შეძენილია საწვავი, საკვები, მედიკამენტები და გადახდილია თანხები, თუმცა არ არის წარმოდგენილი ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენების დამადასტურებელი დოკუმენტები. დირექტორის მიერ სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხები დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. მომჩივანს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მოცემულ შემთხვევაში გაწეული სადავო ხარჯები გადამხდელის ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით იქნა გაწეული, თუმცა, იმის გამო რომ თავის დროზე შესაბამისი დოკუმენტური მხარე არ/ვერ იქნა მოწესრიგებული, გაუგებრობაც ამან განაპირობა. შესამოწმებელ პერიოდში არაერთ ობიექტზე ხდებოდა სამუშაოების შესრულება და სამუშაო პროცესში ამ სახის ხარჯები ჩვეულებრივი მოვლენა იყო, ეს ხარჯები დაკვეთის ობიექტებზე იქნა გაწეული, რომელიც საბოლოოდ დამკვეთებზე იქნა მიწოდებული და მიღებული იქნა შემოსავლები. სადავო ხარჯები იღებს მონაწილეობას საწარმოს ეკონომიკურ საქმიანობაში და ეს არ არის პირადი მიზნებისათვის გაწეული ხარჯები, როგორც ეს შემოწმებას წარმოუდგენია. სხვა შემთხვევაში საწარმოს თანხების გამოყენება არ მოხდებოდა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ 2022-2024 წლებში დირექტორის მიერ სხვადასხვა სავაჭრო ობიექტზე საწარმოს ფულადი სახსრებით შეძენილია საწვავი, საკვები, მედიკამენტები და გადახდილია თანხები, თუმცა, შემოწმებისთვის არ არის წარდგენილი ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენების დამადასტურებელი დოკუმენტი. შემოწმებით სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხები დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საბჭოს სხდომაზე მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ კომპანიას გაწეული აქვს პირველადი დახმარება ობიექტზე დასაქმებული პირებისთვის. შესაბამისად, ნაყიდი არის მედიკამენტები, თუმცა, აღნიშნულის დამადასტურებელი დოკუმენტები არ აქვს.

დავის წარმოების ეტაპზე მომჩივნის მიერ არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი ისეთი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. შესაბამისად, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი ამ ნაწილში გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

3. საწარმოს მიერ ფიზიკურ პირებზე სესხის სახით გაცემული თანხის მოგების/საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ბუღალტრული პროგრამის, სესხის ხელშეკრულებების და საბანკო ამონაწერების შესწავლით დადგინდა, რომ 2024 წელს საწარმოს მიერ ფ/პ ------- და ფ/პ ------- სესხის სახით გაცემულია 140 470 ლარი. შემოწმების პერიოდში არ არის მიღებული პროცენტის თანხა. საგადასახადო კოდექსის 982 მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, შემოწმების მიერ 2024 წელს გაიზარდა მოგების გადასახადით დასაბეგრი ბაზა და პირს დაერიცხა გადასახადი. ამასთანავე, შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ იქნა აღნიშნული სესხის პროცენტის თანხა (20%), რომელიც საგადასახადო კოდექსის 73-ე, 101-ე და 154-ე მუხლების შესაბამისად, დაკვალიფიცირდა სარგებლად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. პირს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 982 მუხლის მე-3 ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, „საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის საპროცენტო განაკვეთების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 28.01.2011 წლის №34 ბრძანების პირველ პუნქტზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მოცემულ შემთხვევაში სადავო თანხები, რომელიც სესხის სახით იქნა გაფორმებული, ფაქტიურად კომპანიის ეკონომიკურ საქმიანობაში იქნა გამოყენებული, მაგრამ იმის გამო რომ თავის დროზე შესაბამისი დოკუმენტები ვერ გაფორმდა, სადავო თანხები სესხის სახით იქნა დაკვალიფიცირებული; რეალურად ეს არის სხვადასხვა გადამხდელ მეწარმე სუბიექტებზე გარკვეული საქონლის/მომსახურების შესაძენად ავანსად გადახდილი თანხებიდან შეუსრულებელი ვალდებულებები.

სადავო ნაწილში გასაჩივრებული აქტი ვერ აქარწყლებს გადამხდელის არგუმენტებს. ვთვლით, რომ ამ ნაწილში გასაჩივრებული აქტები უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია და ამ ნაწილში უნდა გათავისუფლდეს გასაჩივრებული აქტებით დაკისრებული სანქციებიდან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის.

საგადასახადო კოდექსის 982 მუხლის მე-3 ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოგების გადასახადით იბეგრება ფიზიკურ პირზე ან არარეზიდენტზე სესხის გაცემა (გარდა უცხო ქვეყნის აღიარებულ საფონდო ბირჟაზე განთავსებული სასესხო ფასიანი ქაღალდის შეძენისა). ეს ქვეპუნქტი არ ვრცელდება კომერციული ბანკის, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისა და სესხის გამცემი სუბიექტის მიერ განხორციელებულ ოპერაციებზე.

„საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის საპროცენტო განაკვეთების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 28.01.2011 წლის №34 ბრძანების პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიზნებისათვის წლიური საპროცენტო განაკვეთი დამტკიცებულია 20 პროცენტის ოდენობით.

აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ 2024 წელს საწარმოს მიერ ფ/პ ------- და ფ/პ ------- სესხის სახით გაცემულია 140 470 ლარი. შემოწმების პერიოდში არ არის მიღებული პროცენტის თანხა. შემოწმების მიერ აღნიშნული ოპერაცია დაიბეგრა მოგების გადასახადით, ამასთანავე, საგადასახადო შემოწმებით გაანგარიშებულ იქნა აღნიშნული სესხის პროცენტის თანხა, რომელიც დაკვალიფიცირდა სარგებლად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს დავის წარმოების პროცესში არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი ამ ნაწილში გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

4. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

აუდიტის დეპარტამენტის 1.07.2025 წლის №086-26 საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხულია გადასახადი 549 430,73 ლარი, ჯარიმა 273 502,4 ლარი და საურავი 102 198,94 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ და მე-7 ნაწილებზე, 270-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 275-ე მუხლზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება. ამდენად, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივანი ითხოვს გათავისუფლდეს სანქციებისგან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი - 22 ნაწილების თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

21. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი და მე-7 ნაწილების თანახმად. საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით. დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭო აღნიშნავს, რომ მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, მომჩივნის სანქციებისგან გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხები:

1. ჩათვლილი დღგ-ის თანხების კორექტირება;

2. სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხების საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა;

3. საწარმოს მიერ ფიზიკურ პირებზე სესხის სახით გაცემული თანხის მოგების/საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრა;

4. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

1. საწარმოს 2022 წლის მარტის თვეში სალაროდან შიდა სარემონტო სამუშაოების შესასრულებლად გაცემული აქვს ავანსის თანხა, რაზეც გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და დაბეგრილია თანხა 2022 წლის მარტის და აპრილის თვის დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში, ხოლო ამავე პერიოდში ჩათვლილია მომჩივანის მიერ. შემსრულებელს საქმიანობა არ უფიქსირდება 2022 წლის ივნისის შემდეგ, შესაბამისად, არ არის შესრულებული აღნიშნული სარემონტო სამუშაოები. შემოწმების მიერ, ოპერაცია ჩაითვალა კორექტირებულად (გაუქმებულად) და შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული ჩათვლა.

2. საბანკო ამონაწერებით დგინდება, რომ 2022-2024 წლებში დირექტორის მიერ სხვადასხვა სავაჭრო ობიექტზე საწარმოს ფულადი სახსრებით შეძენილია საწვავი, საკვები, მედიკამენტები და გადახდილია თანხები, თუმცა არ არის წარმოდგენილი ხარჯის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენების დამადასტურებელი დოკუმენტები. დირექტორის მიერ სავაჭრო ობიექტებზე გადახდილი თანხები დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. მომჩივანს ასევე დაეკისრა ჯარიმა.

3. 2024 წელს საწარმოს მიერ ფიზიკურ პირებზე სესხის სახით გაცემული აქვს თანხა. შემოწმების პერიოდში არ არის მიღებული პროცენტის თანხა. შემოწმების მიერ 2024 წელს გაიზარდა მოგების გადასახადით დასაბეგრი ბაზა და პირს დაერიცხა გადასახადი. ამასთანავე, შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ იქნა აღნიშნული სესხის პროცენტის თანხა (20%), რომელიც საგადასახადო კოდექსის დაკვალიფიცირდა სარგებლად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. პირს ასევე დაეკისრა ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხებზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი ამ ნაწილში გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტორსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 982(3); 101; 154; 159; 175; 269(7)