გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე №2/16739-18
გადაწყვეტილება
საქა--თველოს სახელით
19 აპრილი 2019 წელი თბილისი
შესავალი ნაწილი
თბილისის საქალაქო სასამა--თლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია
მოსამა--თლე თინათინ ეცადაშვილი
სხდომის მდივანი ნატო ხელაშვილი
მოსა--ჩელე - მა----------ე
წა--მომადგენელი - ნა----------ე
მოპასუხე - შპს „ჯე--------ი“
წა--მომადგენელი - და-----------–---–ი, ქე-------------ე
დავის საგანი - იპოთეკის ხელშეკრულების გაუქმება
აღწერილობითი ნაწილი
1. სასა--ჩელო მოთხოვნა
1.1. გაუქმდეს საჯა--ო რეესტრის უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში ჩანაწერი, მოსა--ჩელე მა----------ის კუთვნილ ქონებაზე, მდება--ე, ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს/კ. 0-----------. 2012 წლის 3-------–ის იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე შპს ჯე--------ის სასა--გებლოდ იპოთეკის დადგენის შესახებ.
სა--ჩელი მიხედვით, 2012 წლის 3-------–ს მა----------ეს, გი-----ი ხა---–--–---–ს და შპს ჯე--------ს შორის გაფორმდა ე.წ იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისად იპოთეკით დაიტვირთა მოსა--ჩელის საკუთრებაში ა--სებული უძრავი ქონება მდება--ე: ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს.კ. 0-----------. აღნიშნული ხელშეკრულება უზრუნველყოფდა გი-----ი ხა---–--–---–ს და შპს ჯე--------ს შორის 2012 წლის 3-------–ს გაფორმებულ შრომით ხელშეკრულებას.
თბილისის საქალაქო სასამა--თლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით შპს ჯე--------ის სა--ჩელი მოპასუხეების გი-----ი ხა---–--–---–ის და მა----------ის მიმა--თ თანხის დაკისრების და იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების სა--ეალიზაციოდ მიქცევის თაობაზე ა-- დაკმაყოფილდა. სასამა--თლოს შეფასებით შპს ჯე--------ის მითითება, რომ თანხის გადახდაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება გი-----ი ხა---–--–---–ს იყო დაუსაბუთებელი. გადაწყვეტილება მოსა--ჩელის მიერ ა-- გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში, თუმცა მოპასუხე უა--ს აცხადებს იპოთეკის რეგისტრაციის გაუქმებაზე.
2. მოპასუხის პოზიცია
2.1. მოპასუხემ წერილობით წა--მოდგენილი შესაგებლით სა--ჩელი ა-- ცნო და მიუთითა, რომ მა--თალია 2014 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში, რომლითაც ა-- დაკმაყოფილდა სა--ჩელი მა----------ის და გი-----ი ხა---–--–---–ის მიმა--თ, თუმცა სასამა--თლომ იმსჯელა მხოლოდ თანხის დაკისრების დაუშვებლობასთან დაკავშირებით. დავალიანება კვლავ ა-- ა---ს დაფა--ული და იპოთეკის გაუქმების საფუძველი ა-- ა--სებობს.
3. ფაქტობრივი გა--ემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გა--ემოებები
3.1.1. 2012 წლის 3-------–ს შპს „ჯე--------ს“ და გი-----ი ხა---–--–---–ს შორის დაიდო შრომის ხელშეკრულება დასაქმებულის გაყიდვების აგენტის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ.
შრომითი ხელშეკრულებიდან გამომდინა--ე, ვალდებულების შეუსრულებლობის ან ა--აჯეროვანი შესრულების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მა----------ის საკუთრებაში ა--სებული უძრავი ქონება მდება--ე ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს.კ. 0-----------.
სასამა--თლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:
- შრომითი ხელშეკრულება, დანა--თი #1 (ს.ფ 16-22)
- იპოთეკის ხელშეკრულება (ს.ფ 23-27)
3.1.2. 2012 წლის 3-------–ს საჯა--ო რეესტრში განხორციელდა მა----------ის უძრავ ქონებაზე იპოთეკის რეგისტრაცია.
სასამა--თლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:
- ამონაწერი საჯა--ო რეესტრიდან (ს.ფ 14-15)
3.1.3. შპს ჯე--------მა სა--ჩელი აღძრა სასამა--თლოში მოპასუხეების გი-----ი ხა---–--–---–ის, მა----------ის და შპს „ფა---ს“ მიმა--თ თანხის სოლიდა--ულად დაკისრების თაობაზე. თბილისის საქალაქო სასამა--თლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს ჯე--------ის სა--ჩელი მოპასუხეების გი-----ი ხა---–--–---–ის, მა----------ის მიმა--თ თანხის დაკისრების და იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების სა--ეალიზაციოდ მიქცევის თაობაზე ა-- დაკმაყოფილდა.
საქმეში მოთავსებული მტკიცებულებები ადასტურებდა 2013 წლის 02 მაისს შპს'' ჯე--------ის“ მიერ შპს „ფა---სთვის“ 2205 ლა---ს ღირებულების 900 ერთეული ერთჯერადი საპა--სი მეტალის მიწოდების ფაქტს. დადგინდა ისიც, რომ საქონლის გადაცემას ახორციელებდა მოპასუხე გი-----ი ხა---–--–---–ი, მაგრამ ნასყიდობის საფასურის შპს ''ჯე--------ის სასა--გებლოდ გადახდის ფაქტი ა-- დადასტურდა.
სასამა--თლომ აღნიშნა, რომ ასეთ დროს, როდესაც საქონლის გადაცემა სადავო ა-- ა---ს, თანხის გადახდის მტკიცების ტვირთი აწევს მოპასუხეს შპს ''ფა--ს''. მან ვერ წა--მოადგინა მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ თანხა ან მისი ნაწილი გადახდილი აქვს.
შრომითი ხელშეკრულება და ''გაყიდვების აგენტის'' თანამდებობრივი ინსტრუქცია ადასტურებს, რომ გი-----ი ხა---–--–---–ი უფლებამოსილი იყო შპს ''ჯე--------ის'' გასაყიდი საქონელი მიეწოდებინა მომხმა--ებლისათვის, შესაბამისად, მიეღო ნასყიდობის თანხა. უდაოა, რომ გი-----ი ხა---–--–---–ი მოქმედებდა შპს ''ჯე--------ის'' სახელითა და რისკით.
სასამა--თლომ გადაწყვეტილების ფა--გლებში განმა--ტა, რომ რწმუნებულსა და მა--წმუნებელს შორის ურთიერთობა მოწესრიგებულია საერთო ნორმების საფუძველზე. გი-----ი ხა---–--–---–მა დაამტკიცა, რომ მას შპს ''ჯე--------ის'' სახელით შპს ''ფა---სათვის'' მიწოდებული აქვს 2 205 ლა---ს საქონელი. მოსა--ჩელისა და შპს ''ფა---ს'' მითითება, რომ თანხის გადახდაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება გი-----ი ხა---–--–---–ს დაუსაბუთებელია. შპს ''ფა--მა'' ვერ დაადასტურა, რომ მას გადახდილი აქვს საქონლის ღირებულება შპს ''ჯე--------ის'' წა--მომადგენლისათვის. საბოლოოდ სასამა--თლო გადაწყვეტილებით თანხის გადახდის ვალდებულება დაეკისრა მხოლოდ შპს „ფა--ს“.
უდავო გა--ემოებაა, რომ 2014 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილება შპს ჯე--------ის მიერ ა-- გასაჩივრდა და შესულია კანონიერ ძალაში.
სასამა--თლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:
- სასამა--თლო გადაწყვეტილება (ს.ფ 28-34)
- მხა--ეთა ახსნა-განმა--ტება;
-
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გა--ემოებები
3.2.1. დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გა--ემოებები მხა--ეებს ა-- დაუსახელებიათ.
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასამა--თლო დასკვნა
საქმეში ა--სებულ მტკიცებულებათა და დადგენილ ფაქტობრივ გა--ემოებათა საფუძველზე სასამა--თლო მიიჩნევს, რომ მა----------ის სა--ჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.
5. კანონები, რომლებითაც სასამა--თლომ იხელმძღვანელა:
საქა--თველოს სამოქალაქო კოდექსის 153-ე, 286-ე, 301-ე, 316-ე, 317-ე მუხლები;
6. სამა--თლებრივი შეფასება
6.1. საქა--თველოს სამოქალაქო კოდექსის 316.1 მუხლის თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. ამავე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წა--მოშობისათვის აუცილებელია მხა--ეთა შორის ხელშეკრულება, გა--და იმ შემთხვევისა, როცა ვალდებულება წა--მოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან.
დადგენილია, რომ 2012 წლის 3-------–ს შპს „ჯე--------ს“ და გი-----ი ხა---–--–---–ს შორის დაიდო შრომითი ხელშეკრულება დასაქმებულის გაყიდვების აგენტის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ, რომლის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მა----------ის საკუთრებაში ა--სებული უძრავი ქონება მდება--ე ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს.კ. 0-----------.
საქა--თველოს სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უძრავი ნივთი შეიძლება ისე იქნეს გამოყენებული (დატვირთული) მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, რომ უზრუნველყოფილ კრედიტორს მიეცეს უფლება, სხვა კრედიტორებთან შედა--ებით პირველ რიგში მიიღოს თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება ამ ნივთის რეალიზაციით ან მის საკუთრებაში გადაცემით.
სასამა--თლო განმა--ტავს, რომ იპოთეკა სანივთო სამა--თლებრივი გა---გებაა, რომელიც უზრუნველყოფს ვალდებულებას. მისი ა--სი და დანიშნულება ა--სებული ვალდებულების უზრუნველყოფაა და მის გა--ეშე ა-- ა--სებობს. იპოთეკა აქცესორული უფლებაა და სამოქალაქო კოდექსის 153-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იგი ა-- წა--მოიშობა და ა--ც შეიძლება ა--სებობდეს ძირითადი უფლების გა--ეშე.
განსახილველ შემთხვევაში წა--მოდგენილი სა--ჩელის საფუძველს წა--მოადგენს 2012 წლის 3-------–ს მა----------ეს, გი-----ი ხა---–--–---–ს და შპს ჯე--------ს შორის გაფორმებული ე.წ იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით იპოთეკით დაიტვირთა მა----------ის საკუთრებაში ა--სებული უძრავი ქონება მდება--ე: ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს/კ 0-----------.
უდავო გა--ემოებაა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულება უზრუნველყოფდა გი-----ი ხა---–--–---–ს და შპს ჯე--------ს შორის 2012 წლის 3-------–ს გაფორმებულ შრომით ხელშეკრულებიდან გამომდინა--ე ვალდებულებებს.
სასამა--თლომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ცალსახად დაადასტურა და გამორიცხა გი-----ი ხა---–--–---–ის ფინანსური პასუხისმგებლობა შპს ჯე--------ის მიმა--თ.
საქა--თველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, წინასწა-- დადგენილი ძალის მქონე ფაქტებად კანონმდებელი განიხილავს კანონიერ ძალაში შესული სასამა--თლო გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს და მხა--ეს მათ დასადასტურებლად მტკიცებულებათა წა--დგენის ვალდებულებისაგან ათავისუფლებს იმ შემთხვევაში, თუ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხა--ეები მონაწილეობენ, ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონედ ფაქტობრივი გა--ემოების მიჩნევისათვის, სავალდებულოა, ა--სებობდეს სამოქალაქო საქმეზე მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამა--თლო გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილების სუბიექტები სხვა სამოქალაქო საქმის მხა--ეებად უნდა გვევლინებოდნენ.
სასამა--თლოს მოსაზრებით 2014 წლის 2-------ის გადაწყვეტილებას განსახილველი დავის გადაჭრის კონტექსტში პრეუდიციული ხასიათი ვერ მიენიჭება ვინაიდან წინამდება--ე დავაში მოპასუხედ მითითებულია ასევე სხვა სამეწა--მეო სუბიექტი, თუმცა დასახელებული გადაწყვეტილება უდავოდ მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა, რომლის თანახმად დადგენილი ფაქტების საწინააღმდეგო ა--გუმენტაცია მოპასუხე მხა--ემ ვერ წა--მოადგინა.
იმ გა--ემოების გათვალისწინებით, რომ სასამა--თლომ სრულად გამორიცხა გი-----ი ხა---–--–---–ის პასუხისმგებლობა 2013 წლის 02 მაისს მიწოდებული პროდუქციის შედეგად შპს ჯე--------ის მიმა--თ წა--მოშობილ ფულად ვალდებულებაზე, სასამა--თლოს მიაჩნია, რომ გი-----ი ხა---–--–---–ის მიმა--თ ვალდებულების უზრუნველსაყოფად გამოყენებული იპოთეკის შენა--ჩუნების საფუძველი აღა-- ა--სებობს და სახეზეა სა--ჩელის სრულად დაკმაყოფილების მატერიალურ-სამა--თლებრივი საფუძვლები.
7. საპროცესო ხა--ჯები
7.1. საქა--თველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხა---ს მიერ გაღებული ხა--ჯების გადახდა, რომლის სასა--გებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხა--ეს, თუნდაც ეს მხა--ე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამა--თლო ხა--ჯების გადახდისაგან. თუ სა--ჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსა--ჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სა--ჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამა--თლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს - სა--ჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსა--ჩელეს უა--- ეთქვა. ვინაიდან მა----------ის სა--ჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მოსა--ჩელის მიერ სა--ჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 120 ლა---.
8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები
8.1. საქმეზე უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული ა-- ყოფილა.
სა--ეზოლუციო ნაწილი
სასამა--თლომ იხელმძღვანელა საქა--თველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 53-ე, 243-ე, 244-ე, 249-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და
გადაწყვიტა:
1. მაია ფაკაძის სა--ჩელი დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს საჯა--ო რეესტრის უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში ჩანაწერი, მოსა--ჩელე მა----------ის კუთვნილ ქონებაზე, მდება--ე, ქ. ქუ-----ი ბა------–---–ის ქ.N6- ს.კ. 0-----------. 2012 წლის 3-------–ის იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე შპს ჯე--------ის სასა--გებლოდ იპოთეკის დადგენის შესახებ;
3. შპს „ჯე--------ს“ მა----------ის სასა--გებლოდ დაეკისროს სა--ჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ 120 ლა---ს გადახდა;
4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის სააპელაციო სასამა--თლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბა--ებიდან 14 დღის ვადაში, სა--ეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბილისის საქალაქო სასამა--თლოს მეშვეობით.
5. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხა--ე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თა---ღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სა--ეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან ა--ა უადრეს 20 და ა--ა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასამა--თლოში და ჩაიბა--ოს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
მოსამა--თლე თინათინ ეცადაშვილი