გადაწყვეტილება

საქმე №2/6198-19

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართვე-–ოს სახე-–ით

 

21 ივნისი 2019 წე-–ი ქ. თბილისი

 

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია

მოსამართლე თინათინ ეცადაშვილი

სხდომის მდივანი ნატო ხე-–აშვილი

 

მოსარჩე-–ე _ სს ,,პრ---------ტ ბა--ი''

წარმომადგენე-–ი - ლე-–-----------ე

 

მოპასუხე - გე-–ა შვ--–--ე, გუ---მ მე-–--ე, გმ-----ა შვ--–--ე

წარმომადგენე-–ი - და--თ მე-–--ე

 

და--ს საგანი - ფულადი ვალდებულების შესრულება

 

აღწერილობითი ნაწილი

 

1. სასარჩე-–ო მოთხოვნა

 

1.1 მოპასუხეებს გე-–ა შვ--–--ეს, გუ---მ მე-–--ესა და გმ-----ა შვ--–--ეს სს „პრ---------ტ ბა--ი“-ს სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ 20-- წლის 0-------ის N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან და N1--------, 67----------1 სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების 5 419.21 ლარის გადახდა. (ძირი თანხა 4 103.99 ლარი საპროცენტო სარგებე-–ი 1 315.22 ლარი)

 

2. მოპასუხის პოზიცია

 

2.1. მოპასუხეებს გე-–ა შვ--–--ესა და გმ-----ა შვ--–--ეს წერილობითი შესაგებე-–ი არ წარმოუდგენიათ.

 

2.2. მოპასუხე გუ---მ მე-–--ემ წერილობით წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩე-–ი არ ცნო და დამატებით განმარტა, რომ სასარჩე-–ო მოთხოვნა ხანდაზმულია, რადგან 20-- წლის 7------ს სს „პრ---------ტ ბა--სა" და მოპასუხე გე-–ა შვ--–--ეს შორის დაიდო #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულება 24 თვის ვადით. სესხის დაბრუნების ვადა განსაზღვრული იყო 20-- წლის 5--------დე. 20-- წლის 7------ს მოპასუხე გუ---მ მე-–--ესა და მოსარჩე-–ე სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის გაფორმებული იქნა N1-------- სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება.

20-- წლის 2---------რს, 20-- წლის 7-----სს დადებული #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე, მოპასუხესთან შეუთანხმებლად მოსარჩე-–ემ და მსესხებე-–მა გააფორმეს, საკრედიტო ხე-–შეკრულების N2-------- ცვლილება, სესხის დაბრუნების ვადა 24 თვიანი ვადის ნაცვლად განისაზღვრა 52 თვით. იმავე დღეს გმ-----ა შვ--–--ესა და სს „პრ---------ტ ბა--ს შორის გაფორმდა სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება N67----------1, სადაც გმ-----ა შვ--–--ემ მოსარჩე-–ის წინაშე იკისრა სრულად სოლიდარული ვალდებულება, მსესხებლის მიერ N2------ ხე-–შეკრულებაში შეტანილი ცვლილებიდან გამომდინარე წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე. ასეთი შეთანხმება მოსარჩე-–ესა და მოპასუხეს შორის იწვევს სრულ ცვლილებას თავდაპირვე-– ხე-–შეკრულებაში და გამორიცხავს მოპასუხე გუ---მ მე-–--ის სოლიდარულ ვალდებულებას მოსარჩე-–ის წინაშე, რადგან თავდაპირვე-– ხე-–შეკრულებაში ცვლილება მოახდინა მოსარჩე-–ემ მოპასუხესთან შეუთანხმებლად. ცვლილება განხორციე-–ებულია მოსარჩე-–ე სს „პრ---------ტ ბა--სა“ და მოპასუხე გმ-----ა შვ--–--ის მიერ, სადაც გმ-----ა შვ--–--ე ვალდებულებას იღებს როგორც სოლიდარული მოვალე, ახალი შეცვლილი ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე N2-------- წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე, რასაც მოსარჩე-–ეც დაეთანხმა, ამ დღიდან იგი როგორც სოლიდარული ვალდებულების მხარე აღარ იყო რადგან: ა) ხე-–შეკრულებაში ცვლილება შეიტანეს მოპასუხესთან შეუთანხმებლად, სსკ თანახმად სოლიდარულ მოვალეს კანონიერი უფლება აქვს 24 თვით იყოს სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულების თანამონაწილე, რის შემდეგ აქვს უფლება უარი თქვას სოლიდარულ ვალდებულებაზე, ჩვენ შემთხვევაში სოლიდარული ვალდებულების ვადა გაზარდეს 54 თვით, რაც მოპასუხის კანონიერი უფლებების დარღვევაა.

სოლიდარულ ვალდებულებაზე სრული პასუხისმგებლობა იკისრა გმ-----ა შვ--–--ემ. ამ შეთანხმებით მოპასუხემ მოსარჩე-–ის წინაშე ცალსახად სრული სოლიდარული ვალდებულების შესრულება იკისრა, რითაც გამოირიცხა მოპასუხე გუ---მ მე-–--ე, როგორც სესხის სოლიდარული ვალდებულების შემსრულებებლი.

მოთხოვნა ხანდაზმულია, რადგან 20-- წლის 7------ს სს „პრ---------ტ ბა--სა" და მოპასუხე გე-–ა შვ--–--ეს შორის დაიდო N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულება 24 თვის ვადით, მოპასუხე გუ---მ მე-–--ესა და მოსარჩე-–ე სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის 20-- წლის 7------ს გაფორმებული იქნა 1-------- სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება. სესხის დაბრუნების ვადა განსაზღვრული იყო 20-- წლის 5--------დე. ხანდაზმულობის დენა დაიწყო 20-- წლის 5 ივნისიდან .

3. ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1.1. 20-- წლის 0-------ს სს ”პრ---------ტ ბა--სა” და გე-–ა შვ--–--ეს შორის გაფორმდა საკრედიტო ხე-–შეკრულება, რომლის საფუძვე-–ზეც მსესხებე-–ზე გაიცა კრედიტი - 6000 ლარის ოდენობით, 24 თვის ვადით, წლიური 24%-ის დარიცხვით.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

• ხე-–შეკრულების მნიშვნე-–ოვანი პირობები (ს.ფ. 17);

• საბა--ო კრედიტის ხე-–შეკრულება, დანართი N1 (ს.ფ 18-26 )

• კრედიტის დაფარვის გრაფიკი (ს.ფ. 27-28);

 

3.1.2 20-- წლის 0-------ს დადებული #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე, 20-- წლის 2---------რს დაიდო საკრედიტო ხე-–შეკრულების ცვლილება #2--------, რომლის თანახმადაც შეიცვალა სესხის გადახდის გრაფიკი და ნაცვლად N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებით გათვალისწინებული 24 თვიანი პერიოდისა, სესხის გადახდის გრაფიკი განისაზღვრა 52 თვით.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

• საკრედიტო ხე-–შეკრულების ცვლილება და კრედიტის დაფარვის გრაფიკი (ს.ფ.29-33)

 

3.1.3. 20-- წლის 7------ს გაფორმებულ იქნა #1-------- სოლიდარული ვალდებულების შესახებ ხე-–შეკრულება, რომლის საფუძვე-–ზეც გუ---მ მე-–--ემ სს „პრ---------ტ ბა--ის“ სასარგებლოდ იკისრა სოლიდარული ვალდებულება მსესხებლის მიერ #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებით წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

• სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება (ს.ფ. 38-41)

 

3.1.4. 20-- წლის 7------ის N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულების საფუძვე-–ზე დადებული #2-------- ცვლილებიდან გამომდინარე, 20-- წლის 2---------რს გაფორმებულ იქნა #67----------1 სოლიდარული ვალდებულების შესახებ ხე-–შეკრულება, რომლის საფუძვე-–ზეც გმ-----ა შვ--–--ემ სს „პრ---------ტ ბა--ი“-ს სასარგებლოდ იკისრა სოლიდარული ვალდებულება მსესხებლის მიერ #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე, საკრედიტო ხე-–შეკრულების ცვლილებით N2-------- წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

• სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება (ს.ფ. 42-44)

 

3.1.5. #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულების გადახდის გრაფიკის თანახმად, ვალდებულების შესრულება უნდა დაწყებულიყო 20-- წლის 05 ივლისიდან და დავალიანების გადახდა უნდა განხორციე-–ებულიყო 20-- წლის 5 ივნისს, თუმცა 20-- წლის 2---------რს დადებული N2-------- საკრედიტო ხე-–შეკრულების ცვლილებით გათვალისწინებული გადახდის გრაფიკის თანახმად სესხის დაფარვის გრაფიკი შეიცვალა და ვალდებულების შესრულების საბოლოო ვადად განისაზღვრა 2017 წლის 6 თებერვალი.

 

3.1.6. მსესხებე-–ს კრედიტორის სასარგებლოდ სულ გადასახდე-–ი აქვს 5430 ლარი. აქედან ძირითადი თანხა არის 1896.01 ლარი, პროცენტი 3 332.99 ლარი, ჯარიმა 201 ლარი. სესხი ვადაგადაცილებაში არის 20-- წლის 5 დეკემბრიდან.

 

საკრედიტო და სოლიდარული ვალდებულებების ხე-–შეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები მოპასუხეების მხრიდან არ შესრულებულა.

 

3.1.7. დადგენილია, რომ მოპასუხემ დაარღვია ხე-–შეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულება და მისი დავალიანება 2017 წლის 18 დეკემბრის მდგომარეობით N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე შეადგენს 5 419.21 ლარს, საიდანაც სესხის ძირითადი თანხაა - 4 103.99 ლარი, საპროცენტო სარგებე-–ი 1 315.22 ლარი.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- ცნობა დავალიანების შესახებ (ს.ფ 45)

 

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.2.1.მოპასუხე გუ---მ მე-–--ის მითითებით, რადგან 20-- წლის 7------ს სს „პრ---------ტ ბა--სა" და მოპასუხე გე-–ა შვ--–--ეს შორის დაიდო N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულება 24 თვის ვადით. სესხის დაბრუნების ვადა განსაზღვრული იყო 20-- წლის 5--------დე. 20-- წლის 7------ს მოპასუხე გუ---მ მე-–--ესა და მოსარჩე-–ე სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის გაფორმებული იქნა N1-------- სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება.

20-- წლის 2---------რს, 20-- წლის 7ივნისს დადებული #2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე, მოპასუხესთან შეუთანხმებლად მოსარჩე-–ემ და მსესხებე-–მა გააფორმეს, საკრედიტო ხე-–შეკრულების #2-------- ცვლილება, სესხის დაბრუნების ვადა 24 თვიანი ვადის ნაცვლად განისაზღვრა 52 თვით. იმავე დღეს გმ-----ა შვ--–--ესა და სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის გაფორმდა სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება N67----------1, სადაც გმ-----ა შვ--–--ემ მოსარჩე-–ის წინაშე იკისრა სრულად სოლიდარული ვალდებულება, მსესხებლის მიერ N2------ ხე-–შეკრულებაში შეტანილი ცვლილებიდან გამომდინარე წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე. ასეთი შეთანხმება მოსარჩე-–ესა და მოპასუხეს შორის იწვევს სრულ ცვლილებას თავდაპირვე-– ხე-–შეკრულებაში და გამორიცხავს მოპასუხე გუ---მ მე-–--ის სოლიდარულ ვალდებულებას მოსარჩე-–ის წინაშე, რადგან თავდაპირვე-– ხე-–შეკრულებაში ცვლილება განხორციე-–და მოპასუხესთან შეუთანხმებლად.

 

სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოპასუხის მითითებულ მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ 20-- წლის 7------ს გუ---მ მე-–--ესა და მოსრჩე-–ეს შორის გაფორმებული სოლიდარული ვალდებულების შესახებ ხე-–შეკრულების 5.3. პუნქტის თანახმად “სოლიდარული მოვალე წინასწარ აცხადებს თანხმობას მასზედ, რომ ბა--სა და მსესხებე-–ს შორის დადებულ N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებით, რომლის უზრუნვე-–საყოფადაც გაფორმებულია წინამდებარე სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება, ნებისმიერი ცვლილების/დამატების შეტანა(მათ შორის საკრედიტო ხე-–შკრულებით, მოქმედების ვადის ცვლილება) შესაძლებე-–ია ბა--ისა და მსესხებლის წერილობითი შეთანხმების საფუძვე-–ზე. ხოლო ამის შესახებ სოლიდარულ მოვალეს უნდა ეცნობოს მსესხებლის მიერ. ბა--ი პასუხიემგებე-–ი არ არის სოლიდარული მოვალის შეუტყობინებლობისას და ეს არ იმოქმედებს საკრედიტო ხე-–შეკრულებით, ცვლილებების/დამატებებსა და ასევე წინამდებარე ხე-–შეკრულების შედეგებზე.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის თანახმად კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თა--სუფლად დადონ ხე-–შეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხე-–შეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხე-–შეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის მიხედვით, ხე-–შეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყვე-–ა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით.

 

სასამართლო მიუთითებს, რომ ხე-–შეკრულება მხარეთა ვალდებულების განმსაზღვრე-–ი იმ დებულებებისაგან შედგება, რომე-–იც ხე-–შემკვრე-–თა თა--სუფალი ნების გამოვლენის შედეგად მიღწეულ შეთანხმებას ასახავს (სკ-ის 327-ე მუხლი) და კანონის თანახმად, სწორედ ამ ჩარჩოშია მოქცეული მათი პასუხისმგებლობის ფარგლებიც (გარდა კანონის იმპერატიული დანაწესებისა).

 

ვალდებულებითი სამართლის ეს უზოგადესი პრინციპი თანაბრად ვრცე-–დება ყვე-–ა სახე-–შეკრულებო ურთიერთობაზე, რომე-–თა შორისაცაა საკრედიტო და სოლიდარული თავდებობის ხე-–შეკრულება.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირვე-–ი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძვე-–ზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თა--ანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომე-–ი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომე-–ი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

 

მოცემულ შემთხვევაში, ის ფაქტობრივი გარემოება, რაც სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულების 5.3 პუნქტით იქნა მხრეებს შორის შეთანხმებული არ წარმოადგენს მოსარჩე-–ის მტკიცების საგანში შემავალ საკითხთა წრეს. ხე-–შეკრულების თანახმად, ხე-–შეკრულებაში ცვლილების შეტანის, მათ შორის ვადის გაგრძე-–ების თაობაზე, შეტყობინების ვალდებულება კრედიტორმა გადააკისრა ძირითად მოვალეს.

 

რაც შეეხება იმ საკითხს უნდა დაეკისროს თუ არა გუ---მ მე-–--ეს ფულადი ვალდებულება საკრედიტო ხე-–შეკრულებაში 20-- წლის 2---------რს განხორციე-–ებული ცვლილების საფუძვე-–ზე, რომლითაც სესხის დაბრუნების 24 თვიანი ვადის ნაცვლად განისაზღვრა 52 თვით და იმავე დღეს გმ-----ა შვ--–--ესა და სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის გაფორმდა სოლიდარული ვალდებულების ხე-–შეკრულება N67----------1, სადაც გმ-----ა შვ--–--ემ მოსარჩე-–ის წინაშე იკისრა სრულად სოლიდარული ვალდებულება, მსესხებლის მიერ N2------ ხე-–შეკრულებაში შეტანილი ცვლილებიდან გამომდინარე წარმოშობილი სრული ვალდებულების შესრულებაზე.

 

სასამართლო ასევე მიუთითებს გუ---მ მე-–--ესა და სს „პრ---------ტ ბა--ს“ შორის გაფორმებულ 20-- წლის 0-------ის ხე-–შეკრულების 5.1. პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, ხე-–შეკრულება ძალაში შედის მხარეების მიერ მისი ხე-–მოწერისთანავე და ძალაშია საკრედიტო ხე-–შეკრულებით N2------ გათვალისწინებული მსესხებლის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების სრულად შესრულებამდე.

 

20-- წლის 28 ნოემბრის ხე-–შეკრულებით ცვლილება შევიდა რა, N2------ საკრედიტო ხე-–შეკრულებაში აქვე მიეთითა, რომ: 1. ამ ხე-–შეკრულების საგანია ცვლილების შეტანა მხარეთა შორის 07.06.20-- წლის საკრედიტო ხე-–შეკრულებაში N2-------ში. 2. შეიცვალოს საკრედიტო ხე-–შეკრულების N2-------ის მე-5 პუნქტი/პუნქტები და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: 5.1 გაფორმებული ხე-–შეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ N6------------, გაფორმებული ხე-–შეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ N1--------, გაფორმებული ხე-–შეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ N67----------1. 3.საკრედიტო ხე-–შეკრულების N2------, დანართიN1 (გადახდის გრაფიკი) შეიცვალოს და ჩამოყალიბდეს წინამდებარე ხე-–შეკრულებაზე თანდართული გადახდის გრაფიკის სახით. 4. წინამდებარე ცვლილება შედგენილია თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე ორ ეგზემპლარად და წარმოადგენს 07.06.20-- წე-–ს გაფორმებული საკრედიტო ხე-–შეკრულების N N2------ განუყოფე-– ნაწილს.

 

ამდენად, სახე-–შეკრულებო ცვლილების თანახმად, გუ---მ მე-–--ესთან 20-- წლის 0-------ს გაფორმებული ხე-–შეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ N 1--------, 20-- წლის 28 ნოემბრის ცვლილებების თანახმად, კვლავ რჩებოდა ძალაში ძირითადი საკრედიტო ხე-–შეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების უზრუნვე-–საყოფად.

 

აქედან გამომდინარე, მოპასუხე გუ---მ მე-–--ის მოსაზრება მისი როგორც სოლიდარული თავდები პირის პასუხისმგებლობისაგან განთა--სუფლების თაობაზე მოკლებულია ფაქტობრივ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

• საბა--ო კრედიტის ხე-–შეკრულება, დანართი N1 (ს.ფ 18-26 )

• კრედიტის დაფარვის გრაფიკი(ს.ფ. 27-28)

• კრედიტის ხე-–შეკრულების ცვლილება (ს.ფ.30-31)

• გადახდის გრაფიკი (ს.ფ.32-33)

• სოლიდარული ვალდებულების შესახებ ხე-–შეკრულებები (ს.ფ.34-44)

 

6.2.2. სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს მოპასუხე გუ---მ მე-–--ის მოსაზრებას მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და მიუთითებს სს “პროკრედ ბა--იდან“ გე-–ა შვ--–--ის პირადი ანგარიშიდან ამონაწერზე, რომლის თანახმადაც, გე-–ა შვ--–--ეს საბა--ო კრედიტზე N2------ უფიქსირდება სხვადასხვა ოდენობით თანხების გადახდა, 20-- წლის 05 ივლისიდან 2016 წლის 29 თებერვლამდე.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის მიხედვით, ხანდაზმულობა სამოქალაქო სამართალში გამოხატავს იმას, რომ კონკრეტული ურთიერთობა, მდგომარეობა, მოვლენა იმდენად დიდი ხნის წინ არსებობდა, რომ ხანგრძლივი დროის გასვლა განსაზღვრული სახით გავლენას ახდენს პირთა უფლებებსა და ვალდებულებებზე. ხანდაზმულობის ვადა არის ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თა--სი უფლების იძულებითი განხორციე-–ება ან დაცვა.

 

სამოქალაქო უფლების განხორციე-–ების ხანდაზმულობის ვადები პირს აძლევს შესაძლებლობას ან ავალდებულებს (თუ კანონით ასეთი ვალდებულებაა დათქმული), შესრულება მოსთხოვოს უშუალოდ ვალდებულ პირს. სამოქალაქო კანონმდებლობით, კონტრაჰენტისადმი ან კანონით განსაზღვრული პირისადმი მიმართვის ვადების დანაწესის დადგენა ნაკარნახევია სამართალწარმოების ეკონომიურობის მიზნით, იმის გათვალისწინებით, რომ დარღვეული უფლების აღდგენის საკითხი მხარეთა შორის ნებაყოფლობით გადაწყდეს. სასარჩე-–ო ხანდაზმულობის საკითხი წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს სამოქალაქო სამართლებრივი უფლების, ინტერესის ან თა--სუფლების დარღვევა. თუ დარღვევა არ არსებობს, დასაცა-- არაფერია. ხანდაზმულობა არის დარღვეული უფლების იძულებით დაცვის ვადა, იგი მჭიდროდაა დაკავშირებული სარჩე-–ის უფლებასთან.

 

ხანდაზმულობის ვადის გასვლა სპობს უფლების იძულებითი განხორციე-–ების შესაძლებლობას. ამასთან, ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი ეფარდება იმ დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება. მოთხოვნის უფლება კი წარმოიშობა იმ დღიდან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო თა--სი უფლების დარღვევის შესახებ. აღნიშნულის თაობაზე მკაფიოდაა მითითებული სსკ-ის 130-ე მუხლში, რომლის შესაბამისად, კანონით დადგენილია ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებებიც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თა--სი უფლებების დაცვა.

 

ამავე კოდექსის 131-ე და 128-ე მუხლების მიხედვით, სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასარჩე-–ო ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყება დაკავშირებულია იმ მომენტთან, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თა--სი უფლების დარღვევის შესახებ. თუ ვალდებულება გულისხმობდა გარკვეული მოქმედების შესრულებას გარკვეულ დროს, სასარჩე-–ო ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება სწორედ ამ დროიდან, რადგანაც კრედიტორი სწორედ ამ დროს იგებს თა--სი უფლების დარღვევის შესახებ.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის თანახმად, თანახმად, სახე-–შეკრულებო ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წე-–ს.

 

განსახილვე-– შემთხვევაში მოპასუხე მხარემ ვერ უზრუნვე-–ყო იმ ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებე-–ი მტკიცებულების წარმოდგენა, რომე-–იც სასამართლოს დაარწმუნებდა მოთხოვნის ხანდაზმულობაში.

 

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებს შედეგად სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ

სარჩე-–ით სს “პრ---------ტ ბა--მა“ სასამართლოს მომართა მოთხოვნის სამწლიანი ხანდაზმულობის დაცვით 2018 წლის 02 მარტს.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- პირადი ანგარიშიდან ამონაწერი (ს.ფ.260-261)

 

სამოტივაციო ნაწილი

 

4. შემაჯამებე-–ი სასამართლო დასკვნა

 

სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად, მიიჩნია, რომ სს ''პრ---------ტ ბა--ი'-ს' სარჩე-–ი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხე-–მძღვანე-–ა

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 316-317-ე, 361-ე, მე-400, 867-868-ე, 891-ე, 895-ე , 128-ე, 129-ე, 130-ე მუხლებით

საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 268-ე, მუხლებით;

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებე-–ია მონაწილეთა შორის ხე-–შეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების, უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

 

ამავე კოდექსის მე-400 მუხლის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადა ვადაგადაცილებულად ითვლება, თუ:

 

ა) შესრულებისათვის დადგენილ დროში ვალდებულება არ შესრულდება;

 

ბ) შესრულების ვადის დადგომიდან კრედიტორის მიერ გაფრთხილების შედეგად, იგი არ ასრულებს ვალდებულებას.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 867-ე მუხლის თანახმად საბა--ო კრედიტის ხე-–შეკრულებით კრედიტის გამცემი აძლევს ან მოვალეა მისცეს მსესხებე-–ს სასყიდლიანი კრედიტი სესხის ფორმით.

 

ამავე კოდექსის 868-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის თანახმად მხარეთა შეთანხმებით კრედიტორისათვის შეიძლება განისაზღვროს მყარი ან ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთი.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 891-ე მუხლის თანახმად, თავდებობის ხე-–შეკრულებით თავდები კისრულობს ვალდებულებას, თავდებად დაუდგეს კრედიტორის წინაშე მესამე პირს ამ უკანასკნე-–ის ვალდებულების შესასრულებლად. თავდებობა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს აგრეთვე სამომავლო და პირობითი ვალდებულებებისათვის.

 

ამასთან, საქართვე-–ოს სამოქალაქო კოდექსის 895-ე მუხლის თანახმად, თუ თავდები კისრულობს პასუხისმგებლობას სოლიდარულად ან სხვა თანაბარმნიშვნე-–ოვანი სახით, მას შეიძლება წაეყენოს მოთხოვნა იძულებითი აღსრულების მცდე-–ობის გარეშეც, თუ ძირითადმა მოვალემ გადააცილა გადახდის ვადას და უშედეგოდ იქნა გაფრთხილებული, ანდა მისი გადახდისუუნარობა აშკარაა.

 

სამოქალაქო კოდექსის 868-ე მუხლის მიხედვით, მხარეთა შეთანხმებით კრედიტორისათვის შეიძლება განისაზღვროს მყარი ან ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთი. მოპასუხეს ხე-–შეკრულებების პირობების შესაბამისად, ასევე უნდა დაეკისროს საბა--ო კრედიტის ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე დარიცხული საპროცენტო სარგებე-–ი - 1 315.22 ლარის გადახდა.

 

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სს ''პრ---------ტ ბა--ი'' უფლებამოსილია მოითხოვოს საბა--ო კრედიტის ხე-–შეკრულებებიდან გამომდინარე, გადაცემული კრედიტის ძირითადი თანხის - 4 103.99 ლარის დაკისრება.

 

საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლის 11 პუნქტის თანახმად, სასამართლოს შეუძლია მხარეთა თხოვნით მთლიანად ან ნაწილობრივ დაუყონებლივ აღსასრულებლად გადასცეს გადაწყვეტილებები, ხე-–შეკრულებიდან გამომდინარე დავებთან დაკავშირებით თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული ხე-–შეკრულებით.

 

განსახილვე-– შემთხვევაში 20-- წლის 0-------ის ხე-–შეკრულების 13.2 პუნქტით, გათვალისწინებულია პირვე-–ი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად გადაცემა. შესაბამისად მოსარჩე-–ის მოთხოვნა ასევე უნდა დაკმყოფილდეს აღნიშნულ ნაწილშიც.

 

7. საპროცესო ხარჯები

 

7.1 საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათა--სუფლებული იყოს სახე-–მწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ვინაიდან სარჩე-–ი დაკმაყოფილდა სრულად მოპასუხეებს მოსარჩე-–ის სასარგებლოდ სოლიდარულად უნდა დაეკისროს - 162.58 ლარის გადახდა.

 

8. უზრუნვე-–ყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები

 

სარჩე-–ის უზრუნვე-–ყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ არის;

 

სარეზოლუციო ნაწილი

 

სასამართლომ იხე-–მძღვანე-–ა საქართვე-–ოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 243-244-ე, 257-ე, 268-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და

 

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა

 

1. სს ''პრ---------ტ ბა--ი'-ს' სარჩე-–ი დაკმაყოფილდეს:

 

2. მოპასუხეებს გე-–ა შვ--–--ეს, გუ---მ მე-–--ესა და გმ-----ა შვ--–--ეს სოლიდარულად დაეკისროთ სს „პრ---------ტ ბა--ი“-ს სასარგებლოდ 5419.21ლარის გადახდა.

 

3. მოპასუხეებს გე-–ა შვ--–--ეს, გუ---მ მე-–--ესა და გმ-----ა შვ--–--ეს სოლიდარულად დაეკისროთ სს „პრ---------ტ ბა--ი“-ს სასარგებლოდ სარჩე-–ზე გადახდილი სახე-–მწიფო ბაჟის სანაცვლოდ 162.58 ლარის გადახდა.

 

4. გადაწყვეტილება მიექცეს დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად.

 

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის სააპე-–აციო სასამართლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბილისის საქალაქო სასამართლოს მეშვეობით.

 

6. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურვე-–ი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძე-–ება და აღდგენა დაუშვებე-–ია.

 

მოსამართლე: თინათინ ეცადაშვილი