განჩინება/გადაწყვეტილება

საქმე № 330210017001917109

საქმე №-ბ/246-18

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

ს----------–--- სახელით

 

6 მარტი 2018 წელი ქ. თბილისი

 

თბილისის სააპელაციო სასამართლო

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლე: მაია სულხანიშვილი

გოდერძი გიორგიშვილი

ბესარიონ ტაბაღუა

სხდომის მდივანი _ მარიამ ცისკარიშვილი

 

აპელანტი – შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ა“

 

წარმომადგენელი - გ------------------–---–-

 

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო“

 

წარმომადგენელი _ ფ----------------

 

დავის საგანი - პირგასამტეხლოს შემცირება

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება

 

1. აპელანტის მოთხოვნა

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

 

2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნებზე მითითება

 

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს "ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ სარჩელი შპს "ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის" მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შემცირდა მოპასუხე შპს "ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის" მიერ 2016 წლის 21 ნოემბრის N4-------- ხელშეკრულებით (ა-------- მუნიციპალიტეტი სოფელი ა----------- და დაბა ა-----------), 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებით (ზ------------ მუნიციპალიტეტი სოფელი ბ----–---), 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებით (გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელი ვ---------), 2016 წლის 9 სექტემბრის N3-------- ხელშეკრულებით (ზ------------ მუნიციპალიტეტი, სოფლები: გ--------------–--------------------–---) და 2016 წლის 26 სექტემბრის N3-------- ხელშეკრულებით (გ----------- მუნიციპალიტეტი სოფელი კ--–------) შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსათვის" დარიცხული პირგასამტეხლო მეხუთედამდე (1/5) და შპს "ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ შპს "ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 2016 წლის 21 ნოემბრის N4-------- ხელშეკრულებიდან (ა-------- მუნიციპალიტეტი სოფელი ა----------- და დაბა ა-----------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 514 746.46 ლარი; 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებიდან (ზ------------ მუნიციპალიტეტი სოფელი ბ----–---) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 21 286.54 ლარი; 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებიდან (გ----------- მუნიციპალიტეტი სოფელი ვ---------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 60 240.61 ლარი; 2016 წლის 26 სექტემბრის N3-------- ხელშეკრულებიდან (გ----------- მუნიციპალიტეტი სოფელი კ--–------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 24 477.69 ლარი; 2016 წლის 9 სექტემბერი N3-------- ხელშეკრულებიდან (ზ------------ მუნიციპალიტეტი, სოფლები: გ--------------–--------------------–---) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 30 397.64 ლარი, ჯამში დავალიანების ოდენობა განისაზღვროს 651 148.94 ლარით. შპს "ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ სარჩელი ფოლადის მილის ღირებულების - 198 064,35 ლარის შპს "ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ისათვის“ დაკისრების ნაწილში, არ დაკმაყოფილდა; შპს "ს----------–---------- ტ------------------- კ---------" შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება - 3217.14 ლარის ოდენობით; შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 1782, 86 ლარი დარჩა სახელმწიფო ბიუჯეტში;

 

დასკვნები ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით

 

უდავოდ მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოებები

 

2.1 ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის განკარგულებით N3--, ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგების ღონისძიების ხელშეწყობის მიზნით შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ დაევალა უზრუნველეყო - ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---სა და ბ----–---- (გაღმა ბ----–--- და გამოღმა ბ----–---), გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: კ--–------სა და ვ--------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება, ამასთან „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ დაევალა ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა----------- გაზიფიცირების მიზნით საკუთარი სახსრებით უზრუნველეყო გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- 25.02.2016წ. განკარგულება N3-- (ს.ფ. 243-246)

 

2.2 ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N1--------). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- ელექტრონული ტენდერი N1-------- (ს.ფ. 247)

 

2.3 2016 წლის 30 აგვისტოს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

2.4 N3-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–-- - ს--------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 90 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა), ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2016 წლის 28 დეკემბრის ჩათვლით.

 

2.5 სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 299 900 ლარით.

 

2.6 შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 28 იანვრის ჩათვლით.

 

2.7 30.08.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-30.08.2017 წ. ხელშეკრულება N3-------- (ს.ფ. 57-61);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.8. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2016 წლის 28 დეკემბერს გაფორმდა შეთანხმება N-, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 31 იანვრის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-28.12.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 251-252);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.9 ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–------ მიმართებით შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ მიერ განხორციელებული სამუშაოების შეფასების მიზნით ჩატარებული ექსპერტიზის შესაბამისად სამუშაოების განხორციელებულია ს--–-----–-- ნორმებისა და წესების დაცვით, შესრულებული სამუშაოს ხარისხი დამაკმაყოფილებელია, რის შესაბამისადაც გაზსადენის ქსელს მიეცა რეკომენდაცია შემდგომი ექსპლოატაციისათვის, ხოლო შესრულებული სამუშაოს ღირებულება განისაზღვრა 279 518.66 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- აკრედიტაციის მოწმობა (ს.ფ. 126-137);

 

2.10. 2017 წლის 18 იანვარს შპს „გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N3--------) საფუძველზე ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა------ N- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ მიერ 2017 წლის 11 იანვრის მდგომარეობით, სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 279 518.66 ლარი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-18.01.2017 წ. მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 106);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.11. გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N160017026). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- ელექტრონული ტენდერი N1-------- (ს.ფ. 253)

 

2.12. 2016 წლის 30 აგვისტოს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

2.13. N3-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 90 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა), ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2016 წლის 28 დეკემბრის ჩათვლით.

 

2.14. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 647 671.82 ლარით.

 

2.15. ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით შპს „ა------ N- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2017 წლის 28 იანვრის ჩათვლით.

 

2.16. 30.08.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს

„ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 30.08.2017 წ. ხელშეკრულება N3--------. (ს.ფ. 62-66);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.17. 2016 წლის 28 დეკემბერს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა შეთანხმება N-, 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------) ცვლილებების შეტანის თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 15 თებერვლის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 28.12.2016 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 257-258);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.18. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2017 წლის 26 იანვარს გაფორმდა შეთანხმება N3, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 15 თებერვლის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 26.01.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 67-68);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.19. გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ------------ მიმართებით შპს „ა--------- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ მიერ განხორციელებული სამუშაოების შეფასების მიზნით ჩატარებული ექსპერტიზის შესაბამისად სამუშაოების განხორციელებულია ს--–-----–-- ნორმებისა და წესების დაცვით, შესრულებული სამუშაოს ხარისხი დამაკმაყოფილებელია, რის შესაბამისადაც გაზსადენის ქსელს მიეცა რეკომენდაცია შემდგომი ექსპლოატაციისათვის, ხოლო შესრულებული სამუშაოს ღირებულება განისაზღვრა 622 835.84 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- აკრედიტაციის მოწმობა (ს.ფ. 151-155);

 

2.20. 2017 წლის 6 თებერვალს შპს „გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N3--------) საფუძველზე გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ 2017 წლის 24 იანვრის მდგომარეობით სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 622 835.84 ლარი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-06.02.2017 წ. მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 111);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.21. ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N160017030). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- ელექტრონული ტენდერი N160017030

 

2.22. 2016 წლის 9 სექტემბერს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

2.23. N3-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–-- - ს--------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 90 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა), ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2017 წლის 9 იანვრის ჩათვლით.

 

2.24.სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 997 240.43 ლარით.

 

2.25. შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა - 2017 წლის 8 თებერვლის ჩათვლით.

 

2.26. 09.09.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს

„ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე

დარიცხული თანხა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 09.09.2016 წ. ხელშეკრულება N3--------. (ს.ფ. 68-73);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.27. 2017 წლის 3 იანვარს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა შეთანხმება (N-) 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N3-------- ცვლილებების შეტანის თაობაზე, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა ხელშეკრულების 4.1 მუხლში და სამუშაოების ჯამური ღირებულება განისაზღვრა - 984 523.62 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 03.01.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 78)

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.28. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2017 წლის 9 იანვარს გაფორმდა მორიგი შეთანხმება 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N3-------- ცვლილებების შეტანის თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 9 თებერვლის ჩათვლით. ამასთან გახანგრძლივდა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა

2017 წლის 10 მარტის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 09.01.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 80-81)

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.29. 2017 წლის 8 თებერვალს მხარეთა შორის გაფორმდა შეთანხმება N4, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 31 მარტის ჩათვლით. ამასთან გახანგრძლივდა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა 2017 წლის 1 მაისის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 08.02.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ.82-83)

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.30. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2017 წლის 29 მარტს გაფორმდა დამატებითი შეთანხმება (N5) 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ელშეკრულებაში N3-------- ცვლილებების შეტანის თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 14 აპრილის ჩათვლით. ამასთან გახანგრძლივდა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა 2017 წლის 15 მაისის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 29.03.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 84-85)

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.31. 2017 წლის 12 აპრილს მხარეთა შორის კვლავ გაფორმდა შეთანხმება (N6), რომლის შესაბამისადაც შევიდა ცვლილება 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 21 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 12.04.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 86-87)

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.32. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2017 წლის 21 აპრილს გაფორმდა შეთანხმება (N7), რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 30 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 21.04.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 261);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.33. 2017 წლის 28 აპრილს მხარეთა შორის გაფორმდა შეთანხმება N8, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 6 მაისის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 21.04.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 262-263);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.34. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის 2017 წლის 3 მაისს გაფორმდა შეთანხმება (N9), რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 11 მაისი ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 21.04.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 262-263);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.35. 2017 წლის 11 მაისს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 9 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N3--------) საფუძველზე ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ მიერ 2017 წლის 3 მაისის მდგომარეობით, სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 949 758.41 ლარი. დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობა შეადგინა 29 139.31 ლარი და ამასთან შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ-------ის“ სასარგებლოდ გადასახდელი თანხის ოდენობა განისაზღვრა - 9180.88 ლარი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-06.02.2017 წ. მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 264-265);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.36. ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N1--------). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- ელექტრონული ტენდერი N1--------

 

2.37. 2016 წლის 26 სექტემბერს შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლის კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

2.38. N3-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 90 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა), ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2017 წლის 26 იანვრის ჩათვლით.

 

2.39. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 859 634.44 ლარით.

 

2.40. შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა არანაკლებაა 2017 წლის 27 თებერვლის ჩათვლით.

 

2.41. 26.09.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 26.09.2017 წ. ხელშეკრულება N3--------. (ს.ფ. 88-92);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.42. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2017 წლის 26 იანვარს გაფორმდა შეთანხმება (N-), რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 26 სექტემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 28 თებერვლის ჩათვლით, ამასთან საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა გახანგრძლივდა 2017 წლის 31 მარტის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 26.01.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 270-271);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.43. 2017 წლის 28 თებერვალს მხარეთა შორის გაფორმდა შეთანხმება N3, რომლის შესაბამისადაც ცვლილება შევიდა 26.09.2016 წლის ხელშეკრულებაში და გახანგრძლივდა მისი მოქმედების ვადა 2017 წლის 10 მარტის ჩათვლით, ხოლო გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენის ვალდებულება გახანგრძლივდა 2017 წლის 10 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 28.02.2017 წლის შეთანხმება (ს.ფ. 101-102);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.44. გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს მიმართებით შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ განხორციელებული სამუშაოების შეფასების მიზნით ჩატარებული ექსპერტიზის შესაბამისად სამუშაოების განხორციელებულია ს--–-----–-- ნორმებისა და წესების დაცვით, შესრულებული სამუშაოს ხარისხი დამაკმაყოფილებელია, რის შესაბამისადაც გაზსადენის ქსელს მიეცა რეკომენდაცია შემდგომი ექსპლოატაციისათვის, ხოლო შესრულებული სამუშაოს ღირებულება განისაზღვრა 829 080.26 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- აკრედიტაციის მოწმობა (ს.ფ. 138-150);

 

2.45 2017 წლის 7 მარტს შპს „გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 26 სექტემბერს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N3--------) საფუძველზე გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა------ N- ს--–-----–-- - ს--------–ოს“ მიერ 2017 წლის 21 თებერვლის მდგომარეობით. სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ შეადგინა 829 080.26 ლარი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-07.03.2017 წ. მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 107);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.46. ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 7 სექტემბრის განკარგულებით (N1---) ცვლილება შევიდა ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგებისათვის საჭირო ღონისძიებების შესახებ ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის N3-- განკარგულებაში და შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ დაევალა საკუთარი სახსრებით უზრუნველეყო ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა---------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- 7.09.2016წ. განკარგულება N1--- (272-273);

 

2.47. ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N1--------). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

2.48 2016 წლის 21 ნოემბერს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N4--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

2.49. N4-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 60 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა), ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2017 წლის 19 თებერვლის ჩათვლით.

 

2.50. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 1 097 836 ლარით.

 

2.51. შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 21 თებერვლის ჩათვლით.

 

2.52. 21.11.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს

„ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 21.11.2016 წ. ხელშეკრულება (ს.ფ. 22-27);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.53. 2017 წლის 20 თებერვალს მხარეთა შორის გაფორმდა შეთანხმება 2016 წლის 21 ნოემბერს გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N4-------- ცვლილებების შეტანის თაობაზე, რომლის საფუძველზეც ცვლილება განხორციელდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადასთან მიმართებით და იგი განისაზღვრა 2017 წლის 10 მარტის ჩათვლით. ამასთან, გახანგრძლივდა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადა 2017 წლის 10 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 20.02.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 49-50);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.54. შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსა“ და შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ შორის 2017 წლის 10 მარტს გაფორმდა დამატებითი შეთანხმება (N-) 2016 წლის 21 ნოემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N4-------- ცვლილებების განხორციელების თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 30 მარტამდე, ხოლო გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენის ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 28 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 29.03.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 51-52);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.55. 2017 წლის 29 მარტს მხარეთა შორის გაფორმდა მორიგი შეთანხმება (N3) 2016 წლის 21 ნოემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N4-------- ცვლილებების განხორციელების თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 9 აპრილის ჩათვლით, ხოლო გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენის ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 10 მაისის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 29.03.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 53-54);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.56. მხარეთა შორის 2017 წლის 10 არილს კვლავ გაფორმდა შეთანხმება (N4) 2016 წლის 21 ნოემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში N4-------- ცვლილებების განხორციელების თაობაზე, რომლის საფუძველზეც გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 10 მაისის ჩათვლით, ხოლო გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენის ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 13 აპრილის ჩათვლით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-10.04.2017 წ. შეთანხმება (ს.ფ. 55-56);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.57. ა-------- მუნიციპალიტეტის დაბა ა----------თან და სოფელ ა----------თან მიმართებით შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ განხორციელებული სამუშაოების შეფასების მიზნით ჩატარებული ექსპერტიზის შესაბამისად სამუშაოების განხორციელებულია ს--–-----–-- ნორმებისა და წესების დაცვით, შესრულებული სამუშაოს ხარისხი დამაკმაყოფილებელია, რის შესაბამისადაც გაზსადენის ქსელს მიეცა რეკომენდაცია შემდგომი ექსპლოატაციისათვის, ხოლო შესრულებული სამუშაოს ღირებულება განისაზღვრა 781 893.85 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- აკრედიტაციის მოწმობა (ს.ფ. 113-125);

 

2.58. 2017 წლის 13 აპრილს შპს „გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 21 ნოემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N4--------) საფუძველზე ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ 2017 წლის 10 აპრილის მდგომარეობით, რომლის ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 781 893.85 ლარი. მიღება -ჩაბარების აქტის შესაბამისად, ვალდებულების შესრულების ვადაგადაცილებისათვის დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობა განისაზღვრა ხელშეკრულების 9.3 მუხლის შესაბამისად 625 515.08 ლარის ოდენობით. ამასთან ხელშეკრულების 6.6 მუხლის შესაბამისად მოსარჩელისათვის გადაცემული მასალების ღირებულების ოდენობა განისაზღვრა (რომლის დაბრუნებაც შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ომ“ ვერ შეძლო) 17 917.99 ლარით. ამდენად არსებული ხელშეკრულების ფარგლებში შპს „გ----- ტ------------------- კ---------“ მიერ გადასახდელი საფასურის ოდენობა განისაზღვრა - 138 460.78 ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

-13.04.2017 წ. მიღება-ჩაბარების აქტი (ს.ფ. 103);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.59. სამუშაოების განხორციელების პროცესში მხარეთა შორის მიმდინარეობდა წერილობითი კორესპონდენცია განსახორციელებელ სამუშაოებთან და დამატებით საჭირო ვადებთან მიმართებით, რის საფუძველზედაც მხარეთა შორის ფორმდებოდა ყოველ ხელშეკრულებასთან მიმართებით ვადის გაგრძელების თაობაზე შეთანხმებები. ამასთან მიწერილობებით შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო“ ითხოვდა ხელშეკრულების პირობების მისადაგებას შეცვლილ გარემოებებთან, მიუთითებდა პროექტში არსებულ ხარვეზებსა და მძიმე კლიმატურ მდგომარეობაზე.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- წერილები;

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.60. გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებულ ელექტრონული ტენდერებში, თითოეულ სადავო ხელშეკრულებასთან მიმართებით სატენდერო დოკუმენტაციასთან ერთად სახელმწიფო შესყიდვის ერთიან ელექტრონულ რეესტრში ატვირთული გაზიფიცირების სამუშაოების სრული პროექტი და პრეტენდენტებს ჰქონდათ განსაზღვრული ვადა, რათა ტენდერში მონაწილეობის მიღებამდე დეტალურად გაცნობოდნენ პროექტს და ადგილზე შეესწავლათ არსებული ვითარება

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებას:

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.61. შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ომ“ დაარღვია 5 სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დადგენილი სამუშაოს შესრულების ვადები, კერძოდ:

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 44 დღის გადაცილებით;

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 57 დღის გადაცილებით;

- 09.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 146 დღის გადაცილებით;

- 26.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 58 დღის გადაცილებით;

- 21.11.2016წ. ხელშეკრულება N4--------, ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 80 დღის გადაცილებით;

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მიღება-ჩაბარების აქტები;

- მხარეთა ახსნა-განმარტება

 

დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

2.62 შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ სადავო 3602.17მ. მილი შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსათვის“ საჩუქრად არ გადაუცია და მოსარჩელის მტკიცება მილის უსასყიდლოდ მიღების თაობაზე უსაფუძვლოა.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ 2016 წლის 21 ნოემბერს შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებით (N4--------) განსაზღვრული სამუშაოების შესრულების მიზნით შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ-------ამ“ მოსარჩელეს გადასცა საკუთრებაში არსებული მასალები, მათ შორის 3602.17მ. მილი. ს--–-----–-- მასალების გადაცემის საკითხი დარეგულირებული იყო ხელშეკრულებით, კერძოდ 2.1.1. მუხლით მოპასუხემ იკისრა ვალდებულება გადაეცა მოსარჩელისათვის ხელშეკრულებით განსაზღვრული მასალები, ხოლო ამავე ხელშეკრულების 6.4 მუხლის შესაბამისად, „ყველა რისკი, რომელიც დაკავშირებულია მიმწოდებლისათვის გადაცემული მასალების უვნებლობასთან, შენახვასა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებასთან დაკავშირებით გადადის მიმწოდებელზე მხარეთა მიერ მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების მომენტიდან“. ამდენად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების შინაარსის შესაბამისად, სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში პირს გადაეცა მასალა დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის ხელშეკრულებით განსაზღვრული მიზნით და მასალათა მიღების მომენტიდან მოსარჩელე გახდა იმ რისკის მატარებელი, რაც შესაძლოა მოჰყოლოდა გადაცემულ მასალათა არამიზნობრივ გამოყენებას თუ განადგურებას. სასამართლომ აღნიშნა, რომ არსებული ხელშეკრულებით არ დგინდებოდა მოპასუხის ნება საჩუქრად გადაეცა მასალა მოსარჩელისათვის, არამედ ნათლად იკვეთებოდა მასალათა კონკრეტული მიზნით დროებით სარგებლობაში გადაცემის ფაქტი და შესაბამისად მასალათა ფლობის განმავლობაში ნებისმიერ რეალიზებულ რისკზე პასუხისმგებლობას კისრულობდა მათი მიმღები მხარე, შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ჰქონდა უფლება გაექვითა მისი ღირებულება გადასახდელ საფასურში და მოსარჩელის მოთხოვნა ღირებულების ანაზღაურების თაობაზე საფუძველს მოკლებული იყო.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- 21.11.2017წ. ხელშეკრულება;

- სატენდერო დოკუმენტაცია;

- მხარეთა ახსნა-განმარტება

 

2.63 მძიმე კლიმატურ პირობებს ვალდებულების შესრულების შეუძლებლობა ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში არ გამოუწვევია.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ დასტურდებოდა მოსარჩელე მხარის მტკიცება, რომ მძიმე კლიმატური პირობები შეუძლებელს ხდიდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულების შესაძლებლობას, კერძოდ, მოსარჩელის განმარტებით, ვალდებულების დადგენილ ვადაში შეუსრულებლობა განაპირობა სამუშაოების განხორციელების პერიოდში არსებულმა უამინდობამ, კერძოდ ძლიერმა ყინვამ და ნალექმა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობებით, მართალია დასტურდებოდა, რომ სამუშაოთა განხორციელების მიმდებარე ტერიტორიაზე სადავო პერიოდში ტემპერატურა დაეცა -190 -მდე, თუმცა აღნიშნულით ვერ დგინდებოდა, რამდენად შეუძლებელი იქნებოდა სამუშაოების წარმოება არსებულ ვითარებაში. სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია, რომ დაბალი ტემპერატურა შემაფერხებელი ფაქტორი იქნებოდა ხელშეკრულების შესრულებისათვის, თუმცა წარმოდგენილ დოკუმენტებზე დაყრდნობით ვერ დგინდებოდა მოცემული ტერიტორიისათვის, რამდენად უჩვეულო იყო დაბალი ტემპერატურა წინა წლებთან მიმართებით, რაც მნიშვნელოვანი გარემოება იყო იმისათვის, რათა ტემპერატურის ვარდნა შეფასებულიყო, როგორც ფორს-მაჟორი. სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო პერიოდი მოიცავდა შემოდგომა-ზამთარს, მაშინ როცა ბუნებრივი და მოსალოდნელი იყო დაბალი ტემპერატურა, რისი გათვლაც ორივე მხარისათვის უნდა ყოფილიყო შესაძლებელი, ჯერ კიდევ ხელშეკრულების გაფორმების ეტაპისათვის. ამდენად, ვალდებულების დარღვევის შემდგომ უამინდობაზე მითითება სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რამდენადაც შპს „აღამ N- ს--–-----–------------–ო“ წარმოადგენდა მეწარმე სუბიექტს, რომლისთვისაც როგორც ამ სფეროში გამოცდილი პირისათვის წინასწარ გათვლადი უნდა ყოფილიყო ის რისკები, რაც ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას შესაძლოა მოჰყოლოდა.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობები;

- მხარეთა ახსნა-განმარტება

 

2.64 სადავო ხელშეკრულებები შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ გაფორმებულია საჯარო უფლებამოსილების დელეგირების საფუძველზე საჯარო -სამართლებრივი მიზნის განხორციელებისათვის, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ ს----------–--- კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად, ელექტრონული ტენდერის ქართულ ენაზე გამოცხადების შედეგად, რომელთა მიმართებითაც მოსარჩელე შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ომ“ გამოხატა ნება ეკისრა სატენდერო შეთავაზებით გათვალისწინებული ვალდებულებები.

 

სასამართლომ კონკრეტულ ვითარებაში ვერ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის პოზიცია ხელშეკრულებათა გაფორმებისას მხოლოდ ქართულენოვანი ტექსტის შედგენის გამო მათი მხრიდან ხელშეკრულების პირობათა ჯეროვანი გაგების შუძლებლობასთან მიმართებით, რამდენადაც შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ გადასაწყვეტი იყო მიიღებდა თუ არა მონაწილეობას ელექტრონულ ტენდერში და შემდგომ გააფორმებდა თუ არა ხელშეკრულებას შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------თან“, მოსარჩელისათვის წინასწარ იყო ცნობილი, რომ ხელშეკრულებები გაფორმდებოდა მხოლოდ ქართულ ენაზე და მას თავის დროზე აღნიშნულთან მიმართებით პრეტენზია არ გამოუთქვამს, ხოლო პირგასამტეხლოს დაკისრების შემდგომ შეთანხმების გაუგებრობაზე მითითება, სასამართლოს მოსაზრებით, მოკლებულია ყოველგვარ საფუძველს და ვერ გახდება ვალდებულებისაგან გათავისუფლების საფუძველი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.65 სადავო ხელშეკრულებებით განსაზღვრული „ვალდებულების შესრულების ვადა“ და „ხელშეკრულების მოქმედების ვადა“ არ არის იდენტური შინაარსის მატარებელი ცნებები.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო შემთხვევაში მითითებული ტერმინების განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ვალდებულების დარღვევის საკითხის გადასაწყვეტად და შესაბამისად პირგასატეხლოს დაკისრების საფუძვლიანობის შესაფასებლად. სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის განმარტება და ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განიხილა განსხვავებულ კატეგორიად ხელშეკრულების შესრულების ვადასთან მიმართებით, რამდენადაც ხელშეკრულებისა და შეთანხმებების შესწავლისას, ასევე მხარეთა ახსნა- განმარტების მოსმენის საფუძველზე დგინდებოდა, რომ თითოეულ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა აღემატებოდა შესრულებისათვის დადგენილ ვადას, ამასთან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გამოუთხოვადი და უპირობო გარანტიის მოქმედება აღემატებოდა ვალდებულების შესრულების ვადას, რაც საფუძველი იყო დასკვნისათვის, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ამავე ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ატარებდა განსხვავებულ მნიშვნელობას ვალდებულების შესრულების ვადასთან მიმართებით. ხოლო ხელშეკრულებათა 8.3 მუხლების (21.11.2016წ. 9.3 მუხლი) საფუძველზე პირგასამტეხლოს დაკისრების განმაპირობებელი იყო ვალდებულების შესრულების ვადის დარღვევა. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მიუხედავად მხარეთა შორის გაფორმებული არაერთი შეთანხმებისა ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გაგრძელებასთან დაკავშირებით, იგი ვერ გახდებოდა პირგასამტეხლოს დაკისრების შეწყვეტის საფუძველი.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულები;

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

2.66 ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების გამო შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსათვის“ დაკისრებული პირგასამტეხლო თითოეულ ხელშეკრულებასთან მიმართებით შეუსაბამოდ მაღალია და იგი უნდა შემცირდეს გონივრულ ოდენობამდე.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ სარჩელის ფარგლებში მოსარჩელე ითხოვს ხელშეკრულებების შესრულების ვადის დარღვევისათვის დაკისრებული პირგასამტეხლოს შემცირებას და სწორედ ამ შემცირების საფუძველზე მის მიერ შესრულებული სამუშაოების სანაცვლოდ გაქვითული თანხების მოპასუხისათვის დაკისრებას. სასამართლომ აღნიშნა, რომ შპს „ა--------- ს--–-----–---ს--------–ოს“ მხრიდან ვალდებულება დარღვეული იყო, რაც ხელშეკრულებათა 8.3 მუხლის (21.11.2016წ. ხელშეკრულების 9.3 მუხლი) საფუძველზე პირგასამტეხლოს დაკისრების საფუძველი იყო. მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად, პირგასამტეხლოს ყოველდღიური საპროცენტო განაკვეთი განისაზღვრა 1%-ის ოდენობით. პირგასამტეხლოს გონივრულობის შეფასებისას კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლომ გამოიკვლია დამრღვევი პირის ბრალეულობის ხარისხი და ხელშეკრულების დარღვევით გამოწვეული ზიანის ოდენობა. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელემ მართალია დაარღვია ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოს შესრულების ვადები, თუმცა გარკვეულწილად ვალდებულების შესრულების დაბრკოლება შესაძლოა გამოეწვია მძიმე კლიმატურ პირობებს, რასთან დაკავშირებითაც არაერთხელ მიმართავდა მოსარჩელე მოპასუხეს, როგორც სამუშაოების განხორციელებისას, ასევე მას შემდეგ, რაც, სასამართლოს მოსაზრებით, შესაძლოა განხილული ყოფილიყო პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ გარემოებად. ამასთან, პირგასამტეხლოს გონივრულობის შეფასებისას სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზეც, რომ სადავო ხელშეკრულებებით განსაზღვრულ ტერიტორიების ნაწილზე მოსახლეობის გაზიფიცირება ამ დრომდე არ იყო დასრულებული, რასაც ადასტურებდა მოპასუხე მხარეც. ამდენად ხელშეკრულების დადების მიზანს მოსარჩელის მხრიდან ვალდებულების შესრულების ვადის დარღვევის გამო საფრთხე არ შექმნია და ამ სახის ზიანი მოპასუხეს არ განუცდია. შესაბამისად სასამართლომ გაითვალისწინა რა არსებული ვითარება, მიზანშეწონილად მიიჩნია პირგასამტეხლოს შემცირება და შემცირების საფუძველზე გამოკლებული თანხების მოპასუხისათვის მიღებული შესრულების საფასურის სახით დაკისრება.

 

სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

დასკვნები სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით

 

2.3 სასამართლომ მიუთითა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ ს----------–--- კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, სახელმწიფო შესყიდვა არის კანონით დადგენილ შემთხვევებში ელექტრონული ან სხვა საშუალებების გამოყენებით შემსყიდველი ორგანიზაციის მიერ ნებისმიერი საქონლის, მომსახურებისა და ს--–-----–-- სამუშაოს შესყიდვა კანონით დადგენილი სახსრებით.

სასამართლომ მიუთითა ამავე კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, შემსყიდველი ორგანიზაცია უფლებამოსილია შეარჩიოს მიმწოდებელი და დადოს მასთან სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება. მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, შემსყიდველი ორგანიზაცია ვალდებულია რაციონალურად და ს----------–--- სახელმწიფო ინტერესების გათვალისწინებით განახორციელოს შესყიდვები მისთვის გამოყოფილ ასიგნებათა ფარგლებში.

 

სასამართლომ მიუთითა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ ს----------–--- კანონის 101 მუხლის პირველი პუნქტზე, რომლის თანახმად, ელექტრონული სახელმწიფო შესყიდვა ხორციელდება კონკურსის, ელექტრონული ტენდერისა და კონსოლიდირებული ტენდერის საშუალებით.

 

სასამართლომ მიუთითა კანონის 121 მუხლის პირველი პუნქტზე, რომლის მიხედვით, ელექტრონული ტენდერის ჩატარებისას სატენდერო კომისია შემსყიდველი ორგანიზაციის სახელით ელექტრონული ტენდერის ჩატარების შესახებ განცხადებასა და სატენდერო დოკუმენტაციას ქართულ ენაზე განათავსებს სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში. შემსყიდველი ორგანიზაცია უფლებამოსილია ელექტრონული ტენდერის ჩატარების შესახებ განცხადება სახელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში ინგლისურ ენაზედაც განათავსოს.

 

სასამართლომ მიუთითა „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ ს----------–--- კანონის 21-ე მუხლი 11 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება იდება წერილობითი ფორმით, კანონითა და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით განსაზღვრული პირობების გათვალისწინებით. კანონის 161 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, გამარჯვებული პრეტენდენტის სატენდერო წინადადებით განსაზღვრული პირობების საფუძველზე, გამარჯვებულ პრეტენდენტსა და შემსყიდველ ორგანიზაციას შორის იდება სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება. მე-2 პუნქტის თანახმად, შემსყიდველი ორგანიზაციის გადაწყვეტილებით, ხელშეკრულების დადება შესაძლებელია როგორც ქართულ, ისე უცხოურ ენებზე. ხელშეკრულების უცხოურ ენაზე დადების შემთხვევაში იგი ს----------–--- კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა ითარგმნოს ქართულ ენაზე.

 

სასამართლოს განმარტებით განსახილველ შემთხვევაში დადგენილი იყო, რომ ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის განკარგულებით N3--, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ დაევალა უზრუნველეყო - ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---სა და ბ----–---- (გაღმა ბ----–--- და გამოღმა ბ----–---), გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: კ--–------სა და ვ--------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება, ამასთან „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ დაევალა ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა----------- გაზიფიცირების მიზნით საკუთარი სახსრებით უზრუნველეყო გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერები თითოეულ მუნიციპალიტეტთან მიმართებით, სადაც გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო.“

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის გაფორმდა ხუთი სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება, კერძოდ:

- 30.08.2016 წელს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

- 30.08.2016 წელს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსგან“ გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

- 09.09.2016 წელს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

- 26.09.2016 წელს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლის კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

- 21.11.2016 წელს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N4--------, რომლის საფუძველზეც შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოსგან“ ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

 

სასამართლომ აღნიშნა, რომ სახელშეკრულებო ბოჭვის პირობებში პირი ვალდებულია შეასრულოს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებები. სწორედ, აღნიშნულ პრინციპზე მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომელიც განსაზღვრავს ვალდებულების შესრულების ძირითად კრიტერიუმებს. აღნიშნული ნორმის დანაწესის მიხედვით, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ამდენად, ყოველი შესრულება უნდა შეესაბამებოდეს მოცემულ მუხლში მოყვანილ პირობებს.

 

სასამართლოს განმარტებით, ვალდებულების შესრულებულად მიჩნევის მიზნებისათვის, მნიშვნელოვანი იყო იმ პირობების დაცვა, რაც ვალდებულების შესრულებას უზრუნველყოფდა და შესაბამისად, ვალდებულების შეუსრულებლობას გამორიცხავდა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სკ-ს 361-ე მუხლი განსაზღვრავს, თუ როგორ უნდა შესრულდეს ვალდებულება, ისე, რომ არ მოხდეს ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობის რღვევა. სასამართლომ განმარტა, რომ ეს ნორმა აწესებდა ვალდებულების შესრულების ისეთ სტანდარტს, რომლითაც დაცული იყო არა მხოლოდ ვალდებულების შესრულება, არამედ მეორე მხარის უფლებებისა და ქონებისადმი განსაკუთრებული გულისხმიერი მოპყრობა. ყოველი ქმედება არ იწვევდა ვალდებულების შესრულებას და შესაბამისად ვალდებულების შესრულების სამართლებრივი შედეგის დადგომას (სკ-ს 427-ე მუხლი). ვალდებულების შესრულება ნიშნავდა იმ მოქმედების შესრულებას (ან მოქმედებისაგან თავის შეკავებას), რომლის მოთხოვნის უფლებაც კრედიტორს ჰქონდა. სწორედ ასეთი ქმედება წარმოადგენდა ვალდებულების ობიექტს.

 

სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის მე-400 მუხლზე, რომლის შესაბამისად, მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებად ითვლება, თუ: შესრულებისათვის დადგენილ დროში ვალდებულება არ შესრულდება; შესრულების ვადის დადგომიდან კრედიტორის მიერ გაფრთხილების შემდეგაც იგი არ ასრულებს ვალდებულებას.

 

განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო არ იყო, რომ მხარეთა შორის არსებობდა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რომლის ფარგლებშიც ორივე მხარე კისრულობდა უფლებებსა და მოვალეობებს. ხელშეკრულებებით განსაზღვრული იყო მოსარჩელის ვალდებულება, შეესრულებინა მომსახურება ხელშეკრულების პირობებით დადგენილი წესით, თავის მხრივ განსაზღვრული იყო მოპასუხის ვალდებულება გადაეხადა მიღებული შესრულების სანაცვლო საფასური. სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ამ“ მიიღო შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ შეთავაზებული შესრულება, თუმცა მიუთითებდა რა ხელშეკრულების არაჯეროვან შესრულებაზე და პირგასამტეხლოს სახით ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის საფუძვლით უარს აცხადებდა მიღებული შესრულების სრულ ანაზღაურებაზე.

 

სასამართლომ აღნიშნა, რომ დავის ფარგლებში დადგენილი იყო, რომ ხუთივე ხელშეკრულებით დადგენილი იყო ხელშეკრულების შესრულების განსაზღვრული ვადები, კერძოდ N4-------- ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებისათვის მოსარჩელეს განსაზღვრული ჰქონდა 90 დღიანი ვადა; ხოლო N3--------; N3--------; N3--------; N3-------- ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულებისათვის განისაზღვრა 60 დღის ვადით.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ომ“ დაარღვია 5 სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დადგენილი სამუშაოს შესრულების ვადები, კერძოდ:

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 44 დღის გადაცილებით;

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 57 დღის გადაცილებით;

- 09.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 146 დღის გადაცილებით;

- 26.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 58 დღის გადაცილებით;

- 21.11.2016წ. ხელშეკრულება N4--------, ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 80 დღის გადაცილებით;

 

ამდენად დავის ფარგლებში, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მხრიდან ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების ფაქტი (სკ-ის 361-ე, 400-ე მუხლები), რაც ხელშეკრულებათა 8.3 მუხლების, ხოლო 21.11.2016 წლის ხელშეკრულების 9.3 მუხლის საფუძველზე შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ვალდებულების შეწყვეტის წესს და მოვალის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების კანონიერ გზად აწესებს რამდენიმე ალტერნატივას (ვალდებულების შეწყვეტა შესრულებით; დეპონირებით; ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვით; ვალის პატიებით; სხვა საფუძვლებით. / იხ. სკ-ის 427-454-ე მუხლები).

 

სასამართლომ მიუთითა, სამოქალაქო კოდექსის 442-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, ორ პირს შორის არსებული ურთიერთმოთხოვნა შეიძლება გაქვითვით შეწყდეს, თუ დამდგარია ამ მოთხოვნათა შესრულების ვადა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ვალდებულებათა გაქვითვა შესაძლებელია მაშინაც, როცა ერთერთი მოთხოვნის შესრულების ვადა ჯერ არ დამდგარა, მაგრამ ამ მოთხოვნის უფლების მქონე მხარს უჭერს გაქვითვას. ვალდებულებათა გაქვითვა ხორციელდება მეორე მხარისათვის შეტყობინებით. 444-ე მუხლის თანახმად, თუ გასაქვითი მოთხოვნები მთლიანად ფარავენ ერთმანეთს, იქვითება მხოლოდ ის, რომლის მოცულობაც ნაკლების მეორე მოთხოვნის მოცულობაზე.

 

სასამართლოს განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილი იყო, რომ შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ომ“ ვალდებულება ვერ შეასრულა ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში, რაც მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე პირგასამტეხლოს დაკისრების განმაპირობებელი გარემოება იყო, ხოლო ხელშეკრულებათა შესაბამისად შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მინიჭებული ჰქონდა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

სასამართლომ აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის 447-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნათა გაქვითვის გამომრიცხველი გარემოება და საერთო ჯამში მოპასუხეს ჰქონდა უფლება, გაექვითა თავისი მოთხოვნა მოსარჩელის მოთხოვნებთან მიმართებით, როგორც კანონის, ასევე ხელშეკრულების საფუძველზე. თუმცა პირგასამტეხლოს გონივრული ოდენობის კვლევისას სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია შეეფასებინა, გონივრული პირგასამტეხლოს დადგენის თვალსაზრისით გასაქვითი მოთხოვნის ოდენობა.

 

პირგასამტეხლოსთან მიმართებით, სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი: მოქმედი კოდექსი აღიარებდა და ეფუძნებოდა კერძო სამართლებრივი ურთიერთობის ფუძემდებლურ - ,,pacta sunt servanda-ს’’ (ხელშეკრულება უნდა შესრულდეს) პრინციპს, რომლის თანახმად ხელშეკრულების მხარემ, რომელმაც იკისრა ვალდებულება, უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით მისივე ნებით შეთანხმებული უფლება-მოვალეობები. ამიტომ, სასამართლომ მიუთითა, რომ შესრულებისათვის დადგენილ დროში მოპასუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა, ვალდებულების დარღვევა იყო, რაც მოსარჩელეს შეთანხმების არსებობისას ანიჭებდა პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლებას. ამიტომ, ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების დარღვევის გამო (შეთანხმებულ ვადაში ვალდებულების შეუსრულებლობა), მხარეებს შორის არსებული წერილობითი შეთანხმების თანახმად, მოპასუხეს ჰქონდა პირგასამტეხლოს გადახდის მოთხოვნის უფლება, რაც გამომდინარეობდა სსკ-ის 416-418-ე მუხლების დანაწესიდან, რომელიც თავისი არსით წარმოადგენდა მოვალის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის დამატებით საშუალებას.

 

სასამართლომ მიუთითა 417-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, პირგასამტეხლო - მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა - მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის. ამავე კოდექსის 418-ე მუხლის თანახმად, ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს. შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას.

 

სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო არ იყო პირგასამტეხლოს თაობაზე შეთანხმების არსებობა, კერძოდ ხუთივე ხელშეკრულებასთან მიმართებით არსებობდა მხარეთა შეთანხმება პირგასამტეხლოს თაობაზე, რომლის საპროცენტო განაკვეთი შეადგენდა ყოველი ვადაგადაცილებული დღისთვის შეუსრულებელი სამუშაოს 1%-ის ოდენობით.

 

სასამართლომ განმარტა, რომ პირგასამტეხლო წარმოადგენდა სახელშეკრულებო მოთხოვნის შესრულების მიმართ მხარის შესაბამისი ინტერესის უზრუნველყოფის საშუალებას, რომლის გადახდის ვალდებულება, დაკავშირებული იყო სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევასთან და რომლის მიზანი იყო, არა მხოლოდ, ვალდებულების შესრულების სტიმულირება, არამედ, ვალდებულების დარღვევის მინიმალური ზიანის ანგარიშში პირგასამტეხლოს თანხის ჩათვლა. ფუნქციური დანიშნულებით, მინიმალური ზიანი არ წარმოადგენდა ფაქტობრივად დამდგარი ზიანის სრულ ანაზღაურებას, არამედ ეს იყო თანხა, რომელიც უზრუნველყოფდა კრედიტორის მოთხოვნის მინიმალურ დაკმაყოფილებას, სწორედ ამით იყო გამართლებული პირგასამტეხლოს სახელშეკრულებო ბუნება. სასამართლომ აღნიშნა, რომ შემცირებას ექვემდებარებოდა არა ყოველგვარი პირგასამტეხლო, არამედ მხოლოდ ის, რომელიც შეუსაბამოდ მაღალი იყო დადგენილი სტანდარტებისგან და იწვევდა კრედიტორის მიერ არათანაზომიერად დიდი სარგებლის მიღებას და უსაფუძვლო გამდიდრებას.

 

სასამართლომ აღნიშნა, რომ სასამართლოს შეუძლია საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო (420-ე მუხლი). სასამართლომ განმარტა, რომ ამ მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლოს შემცირებისას სასამართლო მხედველობაში იღებდა მხარის ქონებრივ მდგომარეობასა და სხვა გარემოებებს, კერძოდ, იმას, თუ როგორი იყო შესრულების ღირებულების, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის თანაფარდობა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან. პირგასამტეხლოს შეუსაბამობის კრიტერიუმად, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, შეიძლება ჩათვლილიყო ისეთი გარემოებები, როგორიც იყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს შეუსაბამოდ მაღალი პროცენტი, პირგასამტეხლოს თანხის მნიშვნელოვანი გადაჭარბება ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეულ შესაძლო ზიანზე, ვალდებულების შეუსრულებლობის ხანგრძლივობა და სხვა. სასამართლომ აღნიშნა ისიც, რომ პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრისას ყურადღება ექცეოდა რამდენიმე გარემოებას. მათ შორის: ა. პირგასამტეხლოს, როგორც სანქციის ხასიათის მქონე ინსტრუმენტის ფუნქციას, თავიდან აიცილოს დამატებით ვალდებულების დამრღვევი მოქმედებები; ბ. დარღვევის სიმძიმესა და მოცულობას და კრედიტორისათვის წარმოქმნილი საფრთხის ხარისხს; გ. ვალდებულების დამრღვევი პირის ბრალეულობის ხარისხს; დ. პირგასამტეხლოს ფუნქციას, მოიცვას თავის თავში ზიანის ანაზღაურება. შესაბამისად, პირგასამტეხლო უნდა იყოს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გონივრული. ანუ, სასმართლოს მოსაზრებით, პირგასამტეხლოს ოდენობის შესაბამისობის გათვალისწინებისას, სასამართლო მხედველობაში იღებდა ვალდებულების დარღვევის ხასიათს, აღნიშნულით გამოწვეული ზიანს, მის თანაფარდობას, მხარეთა ფინანსურ მდგომარეობას, მოსარჩელის ეკონომიკურ ინტერესს, აგრეთვე, სხვა ობიექტურ გარემოებებს.

 

სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში უდავო იყო, რომ ვალდებულება დარღვეული იყო, რაც ხელშეკრულებათა 8.3 მუხლის (21.11.2016 წლის ხელშეკრულების 9.3 მუხლი) საფუძველზე უპირობოდ იწვევდა პირგასამტეხლოს დაკისრებას. დადგენილი იყო, რომ:

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 26 608.18 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 75 300.76 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 29 139.31 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 30 597.11 ლარი;

- N4-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 625 515.08 ლარი;

 

სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეზე დარიცხული პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალი იყო დარღვევის ხარისხსა და გამოწვეულ ზიანთან მიმართებით და უნდა მომხდარიყო მისი შემცირება გონივრულ ოდენობამდე.

 

სასამართლომ მიუთითა, რო სასამართლო, მოქმედებდა რა სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლით გათვალისწინებული დისკრეციის ფარგლებში და მხარის მითითების საფუძველზე მსჯელობდა პირგასამტეხლოს ოდენობის სამართლიანობაზე, მხედველობაში იღებდა ხელშეკრულების დარღვევის ხასიათს, სარჩელის აღძვრამდე პერიოდზე დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობას ძირითად თანხასთან მიმართებაში, მხარის ქონებრივ მდგომარეობასა და სხვა გარემოებებს, კერძოდ, იმას, თუ როგორი იყო შესრულების ღირებულების, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის თანაფარდობა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან. სასამართლოს შეფასებით, პირგასამტეხლოს შეუსაბამობის კრიტერიუმად, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, შეიძლება ჩათვლილიყო ისეთი გარემოებები, როგორიც იყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს შეუსაბამოდ მაღალი პროცენტი, პირგასამტეხლოს თანხის მნიშვნელოვანი გადაჭარბება ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეულ შესაძლო ზიანზე და სხვა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ იგი ითვალისწინებდა აგრეთვე იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს დარღვევის შედეგად რაიმე ფინანსური ზარალი არ განუცდია, ასევე ითვალისწინებდა იმ ფაქტსაც, რომ მოსარჩელე მისი ინტერესების სხვა სახის შელახვაზე არ მიუთითებდა და მიიჩნია, რომ პირგასამტეხლოს გონივრული, სამართლიანი ოდენობა კონკრეტულ შემთხვევაში - თითოეულ ხელშეკრულებასთან მიმართებით უნდა შემცირებულიყო დარიცხული პირგასამტეხლო მე-5 ოდენობამდე, რაც სრულ შესაბამისობაში იყო დადგენილ პრაქტიკასთან.

 

სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირგასამტეხლოს შემცირების საფუძველზე შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მოსარჩელე შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა ზედმეტად გაქვითული თანხები, კერძოდ:

- 21.11.2016 წლის N4-------- ხელშეკრულებიდან (ა-------- მუნიციპალიტეტი სოფელი ა----------- და დაბა ა-----------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 514 746.46 ლარი (დაკისრებულ პირგასამტეხლოს გამოკლებული მისი

1/5 ნაწილი);- 30.08.2016 წლის N3-------- ხელშეკრულებიდან (ზ------------ მუნიციპალიტეტი სოფელი ბ----–---) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება

- 21 286.54 ლარი, (დაკისრებულ პირგასამტეხლოს გამოკლებული მისი 1/5 ნაწილი);

- 30.08.2016 წლის N3-------- ხელშეკრულებიდან (გ----------- მუნიციპალიტეტი სოფელი ვ---------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 60 240.61 ლარი, (დაკისრებულ პირგასამტეხლოს გამოკლებული მისი 1/5 ნაწილი);

- 26.09.2016 წლის N3-------- ხელშეკრულებიდან (გ----------- მუნიციპალიტეტი სოფელი კ--–------) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 24 477.69 ლარი, (დაკისრებულ პირგასამტეხლოს გამოკლებული მისი 1/5 ნაწილი);

- 09.09.2016 წლის N3-------- ხელშეკრულებიდან (ზ------------ მუნიციპალიტეტი, სოფლები: გ--------------–--------------------–---) გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება - 30 397.64 ლარი, (დაკისრებულ პირგასამტეხლოს გამოკლებული მისი 1/5 ნაწილი);

 

3. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

 

აპელანტის განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება (შემდგომში _ „გადაწყვეტილება“), მათ მიერ გასაჩივრებულ ნაწილში, მიღებული იყო საკმარისი დასაბუთების გარეშე და შეიცავდა გარკვეულ ფაქტობრივ და სამართლებრივ უზუსტობებს, კერძოდ: „ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგებისათვის საჭირო ღონისძიებების შესახებ“ ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის №3-- განკარგულების საფუძველზე (რომელშიც შევიდა ცვლილება ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 7 სექტემბრის №1--- განკარგულებით), ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგების ღონისძიებების ხელშეწყობის მიზნით, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------” დაევალა ს----------–--- სხვადასხვა რეგიონში პროექტების განხორციელება, მათ შორის, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---ს, გამოღმა ბ----–----, გაღმა ბ----–----, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: ვ---------ს და კ--–------ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება და ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

 

აპელანტის განმარტებით, მკვებავი გაზსადენის მშენებლობა კ--------- დაევალა მხოლოდ სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- ნაწილში, ხოლო ყველა დანარჩენ შემთხვევაში გათვალისწინებული იყო სოფლების გაზიფიცირების სამუშაოების შესრულება, რაც გულისხმობდა ბუნებრივი გ----- გამანაწილებელი ქსელის მოწყობას. შესაბამისად, მკვებავი გაზსადენის მშენებლობის თაობაზე მითითებული იყო მხოლოდ 2016 წლის 21 ნოემბრის №4-------- სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებაში, რომლის საგანს წარმოადგენდა ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილებაში ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---ს, გამოღმა ბ----–----, გაღმა ბ----–----, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: ვ---------ს და კ--–------ს შემთხვევაშიც მითითებული იყო მკვებავი გაზსადენის მშენებლობა (იხ. გადაწყვეტილების გვ. 18. უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.3. პუნქტი, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფ. ბ----–---, გვ. 20, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.12. პუნქტი, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფ. ვ---------, გვ. 22, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.22. პუნქტი, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფ. გ--------------–--------------------–---, გვ. 25, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.37. პუნქტი, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფ. კ--–------ (შეცდომით მითითებულია ზ------------ მუნიციპალიტეტი), გვ. 37, სამოტივაციო ნაწილის 6.1. პუნქტი), რაც წარმოადგენდა ფაქტობრივ უზუსტობას.

 

აპელანტმა მიუთითა, რომ გადაწყვეტილების თანახმად, გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებულ ელექტრონულ ტენდერებში, თითოეულ სადავო ხელშკრულებასთან მიმართებით სატენდერო დოკუმენტაციასთან ერთად სახელმწიფო შესყიდვის ერთიან ელექტრონულ რეესტრში ატვირთული იყო გაზიფიცირების სამუშაოების სრული პროექტი და პრეტენდენტებს ჰქონდათ განსაზღვრული ვადა, რათა ტენდერში მონაწილეობის მიღებამდე დეტალურად გაცნობოდნენ პროექტს და ადგილზე შეესწავლათ არსებული ვითარება (იხ. უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.60. პუნქტი). თუმცა, გადაწყვეტილებაში არსად არ იყო აღნიშნული, რომ სატენდერო დოკუმენტაცია მოიცავდა როგორც ს--–-----–-- სამუშაოების პროექტებს, აგრეთვე გამარჯვებულ პრეტენდენტთან გასაფორმებელი სტანდარტული ხელშეკრულების პროექტებსაც, რომელიც ხელმისაწვდომი იყო ტენდერში მონაწილე ყველა დაინტერესებული პირისთვის და შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთან“ გაფორმდა სწორედ აღნიშნული პროექტის საფუძველზე შედგენილი სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებები.

 

აპელანტის განმარტებით, სატენდერო დოკუმენტაციაზე დართული ხელშეკრულებების პროექტები შეიცავდა ყველა პირობას, მათ შორის, იდენტური ოდენობის პირგასამტეხლოს, რაც ასახულ იქნა შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებებში. ამასთან აღნიშნა, რომ შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოს“ წარმომადგენლის მიერ სასამართლოში შეკითხვების დასმის ეტაპზე აღიარებულ იქნა, რომ ტენდერებში მონაწილეობის მიღებამდე მათ არ ჰქონდათ წაკითხული სატენდერო დოკუმენტაციაზე დართული ხელშეკრულების პროექტები.

 

აპელანტის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოს“ ხელმძღვანელობას ტენდერებში მონაწილეობის მიღებამდე არ ჰქონდა წაკითხული სატენდერო დოკუმენტაციაზე დართული ხელშეკრულების პროექტები, სადაც გაწერილი იყო პირგასამტეხლოს ოდენობა სამუშაოს შესრულების ვადების გადაცილების შემთხვევაში და როგორც მათ მიერ შეკითხვების დასმის ეტაპზე იქნა აღიარებული, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ წარმომადგენელთა მხრიდან არ ყოფილა არავითარი იძულება ტენდერებში მონაწილეობის ან ხელშეკრულებების ხელმოწერასთან დაკავშირებით, შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ომ“ გააფორმა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულებები და ამით დაეთანხმა მათ პირობებს, მათ შორის, პირგასამტეხლოს ოდენობას, და თავის თავზე აიღო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება.

 

აპელანტმა მიუთითა, რომ გადაწყვეტილებაში უდავო ფაქტობრივ გარემოებად იყო აღიარებული, რომ მხარეთა შორის 2017 წლის 11 მაისს გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, რომელიც ითვალისწინებდა ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირების სამუშაოების შესრულებას (2016 წლის 9 სექტემბრის ხელშეკრულება №3--------), სამუშაოების დაგვიანებით შესრულებისთვის შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოს“ დაერიცხა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო და პირიქით ჰქონდა გადასახდელი შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ისთვის“ 9 180,88 ლარი (იხ. გვ. 25, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.35. პუნქტი); აგრეთვე უდავო ფაქტობრივი გარემოება იყო, რომ 2017 წლის 13 აპრილის მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად, რომელიც ითვალისწინებდა ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულებას (2016 წლის 21 ნოემბრის ხელშეკრულება №4--------), ვალდებულების შესრულების ვადაგადაცილებისათვის შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოზე“ დარიცხული პირგასამტეხლო განისაზღვრა ხელშეკრულების 9.3. მუხლის შესაბამისად 625515,08 ლარის ოდენობით. ამავე მიღება-ჩაბარების აქტით განისაზღვრა ხელშეკრულების ფარგლებში შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთვის“ გადასახდელი საფასური 138460,78 ლარის ოდენობით (იხ. გვ. 30, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.58. პუნქტი). აპელანტმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ დარიცხული პირგასამტეხლოების მოცულობები მიღება-ჩაბარების აქტებზე ხელის მოწერით აღიარებული და დადასტურებული ჰქონდა შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოს“, სასამართლომ არ გაითვალისწინა აღნიშნული გარემოება და დარიცხული პირგასამტეხლოების ოდენობა შეამცირა ხსენებულ ხელშეკრულებებთან მიმართებაშიც.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილების თანახმად, ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების გამო შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთვის“ დაკისრებული პირგასამტეხლო თითოეულ ხელშეკრულებასთან მიმართებით შეუსაბამოდ მაღალია და იგი უნდა შემცირდეს გონივრულ ოდენობამდე (იხ. გვ. 34, დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.2.5. პუნქტი). აქვე აღნიშნულია, რომ მოსარჩელემ, მართალია, დაარღვია ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაოს შესრულების ვადები, თუმცა გარკვეულწილად სამუშაოს შესრულების დაბრკოლება შესაძლოა გამოეწვია მძიმე კლიმატურ პირობებს, რასთან დაკავშირებითაც არაერთხელ მიმართავდა მოსარჩელე მოპასუხეს, როგორც სამუშაოების განხორციელებისას, ასევე მას შემდეგ, რაც შესაძლოა განხილულ იქნეს პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ გარემოებად. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოს მსჯელობა არის ყოვლად უსაფუძვლო, რასაც ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ სასამართლო წინააღმდეგობაში მოდის საკუთარ თავთან, ვინაიდან ამავე გადაწყვეტილების თანახმად, მძიმე კლიმატურ პირობებს ვალდებულების შესრულების შეუძლებლობა ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში არ გამოუწვევია (იხ. გვ. 32, დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.2.2. პუნქტი). აქვე აღნიშნულია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ დასტურდება მოსარჩელე მხარის მტკიცება, რომ მძიმე კლიმატური პირობები შეუძლებელს ხდიდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულების შესაძლებლობას... ამდენად, ვალდებულების დარღვევის შემდგომ უამინდობაზე მითითება უსაფუძვლოა, რამდენადაც შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ო“ წარმოადგენს მეწარმე სუბიექტს, რომლისთვისაც, როგორც ამ სფეროში გამოცდილი პირისათვის, წინასწარ გათვლადი უნდა ყოფილიყო ის რისკები, რაც ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას შესაძლოა მოჰყოლოდა. როგორც ვხედავთ, სასამართლო გადაწყვეტილების დასაბუთებას ცდილობს ურთიერთგამომრიცხავი მოსაზრებების საფუძველზე, ვინაიდან ერთ შემთხვევაში მსჯელობს კლიმატურ პირობებზე, როგორც პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ საფუძველზე, ხოლო მეორე შემთხვევაში აღნიშნავს, რომ მძიმე კლიმატურ პირობებს ვალდებულების შესრულების შეუძლებლობა ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში არ გამოუწვევია. აქვე აღსანიშნავია, რომ შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ო“ მძიმე კლიმატურ პირობებს საპატიო გარემოებად მიიჩნევდა მხოლოდ სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოებთან მიმართებით, თუმცა სასამართლომ აღნიშნული გარემოება გაავრცელა ყველა სხვა ხელშეკრულებაზეც, რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს იმაზე, რომ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილების თანახმად, პირგასამტეხლოს გონივრულობის შეფასებისას საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ სადავო ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ტერიტორიების ნაწილზე მოსახლეობის გაზიფიცირება ამ დრომდე არ არის დასრულებული, რასაც ადასტურებს მოპასუხე მხარეც (იხ. გვ. 35, დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.2.5. პუნქტი). აღნიშნული გარემოება აგრეთვე გახდა პირგასამტეხლოს შემცირების საფუძველი.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილებაში დაშვებული იყო ფაქტობრივი უზუსტობა, კერძოდ, „ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგებისათვის საჭირო ღონისძიებების შესახებ“ ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის №3-- განკარგულების საფუძველზე (რომელშიც შევიდა ცვლილება ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 7 სექტემბრის №1--- განკარგულებით), ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგების ღონისძიებების ხელშეწყობის მიზნით, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------” დაევალა ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---ს, გამოღმა ბ----–----, გაღმა ბ----–----, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: ვ---------ს და კ--–------ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება (რაც გულისხმობდა ბუნებრივი გ----- გამანაწილებელი ქსელების მოწყობას) და ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება. ამდენად, აპელანტის მტკიცებით, მკვებავი გაზსადენის მშენებლობა კ--------- დაევალა მხოლოდ სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- ნაწილში. თუმცა, გადაწყვეტილებაში ყველა დანარჩენი სოფლის შემთხვევაშიც შეცდომით მითითებული იყო მკვებავი გაზსადენების მშენებლობა.

 

აპელანტის განმარტებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეზე დარიცხული პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალი იყო დარღვევის ხარისხსა და გამოწვეულ ზიანთან მიმართებით და უნდა მომხდარიყო მისი შემცირება გონივრულ ოდენობამდე (იხ. გვ. 42, სამოტივაციო ნაწილის 6.4. პუნქტი).

 

აპელანტმა აღნიშნა, რომ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---ს, გამოღმა ბ----–----, გაღმა ბ----–----, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: ვ---------ს და კ--–------ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება და ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------” დაევალა ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის №3-- განკარგულების საფუძველზე და ამდენად, წარმოადგენდა სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის პროექტებს. რაც შეეხება ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს ოდენობას, პროექტების სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებოდა სამუშაოების დროულ, ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ ვადებში დასრულებას. ამავდროულად, იდენტური ოდენობის პირგასამტეხლოს შეიცავდა სატენდერო დოკუმენტაციაზე დართული ხელშეკრულებების პროექტებიც.

 

აპელანტმა მიუთითა, რომ გადაწყვეტილებით უდავო ფაქტობრივ გარემოებად იქნა აღიარებული ის ფაქტი, რომ შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ომ“ დაარღვია ხუთივე სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დადგენილი სამუშაოს შესრულების ვადები, კერძოდ:

- 2016 წლის 30 აგვისტოს ხელშეკრულება №3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა _ 44 დღის გადაცილებით;

- 2016 წლის 30 აგვისტოს ხელშეკრულება №3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა _ 57 დღის გადაცილებით;

- 2016 წლის 9 სექტემბრის ხელშეკრულება №3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისთვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა _ 146 დღის გადაცილებით;

- 2016 წლის 26 სექტემბრის ხელშეკრულება №3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისთვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა _ 58 დღის გადაცილებით;

- 2016 წლის 21 ნოემბრის ხელშეკრულება №4--------, ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისთვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა _ 80 დღის გადაცილებით (იხ. გვ. 31, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.61. პუნქტი).

 

აპელანტის განმარტებით, მიუხედავად ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს ოდენობისა, რომელიც სასამართლომ მიიჩნია შეუსაბამოდ მაღალ პირგასამტეხლოდ, შპს „ა------ № ს--–-----–------------–ომ“ ხუთივე სამუშაო შეასრულა ხელშეკრულებებით დადგენილი ვადების მნიშვნელოვანი გადაცილებით, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუკი პირგასამტეხლოს მოცულობა იქნებოდა უფრო დაბალი, არსებობდა გაზიფიცირების სამუშაოების კიდევ უფრო გაჭიანურების ან საერთოდ ვერ დასრულების საშიშროება, რის თაობაზეც გადაწყვეტილებაში არაფერი იყო ნათქვამი.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილებაში აღნიშნული იყო, რომ პირგასამტეხლოს გონივრული, სამართლიანი ოდენობა კონკრეტულ შემთხვევაში _ თითოეულ ხელშეკრულებასთან მიმართებით უნდა შემცირებულიყო დარიცხული პირგასამტეხლო მეხუთედამდე, რაც სრულ შესაბამისობაში იყო დადგენილ პრაქტიკასთან (იხ. გვ. 42, სამოტივაციო ნაწილის 6.4. პუნქტი).

 

აპელანტის განმარტებით, მათთვის გაურკვევლია, თუ რატომ მიიჩნია სასამართლომ დარიცხული პირგასამტეხლოს მეხუთედი გონივრულ და სამართლიან ოდენობად, აგრეთვე, რომელ და ვის მიერ დადგენილ პრაქტიკასთან არის შესაბამისობაში, ვინაიდან გადაწყვეტილებაში არ იყო მოყვანილი არავითარი პრაქტიკული მაგალითი და არ იყო მითითებული არანაირი წყარო, რომელიც დაადასტურებდა შემცირებული პირგასამტეხლოს შესაბამისობას დადგენილ პრაქტიკასთან.

 

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიღებისას დაშვებული იქნა შეცდომა, ერთ-ერთი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დარიცხული პირგასამტეხლოს შემცირების დროს. კერძოდ, 2016 წლის 21 ნოემბრის №4-------- ხელშეკრულებასთან (ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა----------- და დაბა ა----------- გაზიფიცირების მიზნით მკვებავი გაზსადენის მშენებლობა) მიმართებაში შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ დაეკისრა გადაუხდელი თანხიდან 514746,46 ლარის გადახდა (იხ. გვ. 44, სარეზოლუციო ნაწილის 2.1. ქვეპუნქტი).

 

აპელანტმა აღნიშნა, რომ 2017 წლის 13 აპრილს მხარეთა შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად, ვალდებულების შესრულების ვადაგადაცილებისათვის შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოზე“ დარიცხული პირგასამტეხლო განისაზღვრა 625515,08 ლარის ოდენობით (იხ. გვ. 30, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.58. პუნქტი). აპელანტის მითითებით, თუკი ხსენებული პირგასამტეხლოს მოცულობა შემცირდება სასამართლოს მიერ დადგენილი ოდენობით _ 1/5-ით, მიიღება 500412,06 ლარი და არა სასამართლოს მიერ დადგენილი 514746,46 ლარი (625515,08-625515,08:5=500412,06).

 

აპელანტის განმარტებით, მოცემული შეცდომის მიზეზი გახდა ის გარემოება, რომ 2016 წლის 21 ნოემბრის №4-------- ხელშეკრულების ფარგლებში შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთვის“ გამოქვითულ იქნა არა მხოლოდ პირგასამტეხლოს სახით დარიცხული თანხა (625515,08 ლარი), არამედ მისთვის გადაცემული იმ მასალების ღირებულებაც (17917,99 ლარი), რომლის დაბრუნებაც მან ვერ შეძლო (იხ. გვ. 30, უდავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.1.58. პუნქტი). მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად იყო აღიარებული ის ფაქტი, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მასალები შპს „ა------ №- ს--–-----–------------–ოსთვის“ საჩუქრად არ გადაუცია და მოსარჩელის მტკიცება მასალების უსასყიდლოდ მიღების თაობაზე უსაფუძვლო იყო (იხ. გვ. 32, დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებების 3.2.1. პუნქტი), სასამართლომ შეკრიბა დარიცხული პირგასამტეხლოს მოცულობა და დასაბრუნებელი მასალების ღირებულება (625515,08+17917,99=643433,07) და შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ დააკისრა მიღებული ოდენობის 1/5-ით შემცირებით მიღებული თანხა _ 514746,46 ლარი (643433,07-643433,07:5=514746,46), რაც წარმოადგენდა გამოანგარიშების დროს დაშვებულ შეცდომას.

 

4. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების დასაბუთება

 

სააპელაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეისწავლა სააპელაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული სასამართლო აქტების კანონიერება-დასაბუთებულობა, მოისმინა მხარეთა მოსაზრებები და მიიჩნევს, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

 

ს----------–--- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმებისას სასამართლო ხელმძღვანელობს 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით.

 

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კოპანიის“ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

 

ს----------–--- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ ან/და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, მაშინ დასაბუთება იცვლება მათზე მითითებით.

 

სააპელაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ საქმე განიხილა არსებითი ხასიათის საპროცესო დარღვევების გარეშე, ამასთან, არსებითად სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არსებითად სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიუთითებს მათზე.

 

ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება

 

4.1 სამოქალაქო საქმეთა პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

 

-ს----------–--- მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის განკარგულებით N3--, ს----------–--- მოსახლეობის ბუნებრივი გაზით მომარაგების ღონისძიების ხელშეწყობის მიზნით შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ დაევალა უზრუნველეყო - ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: ბ----–---სა და ბ----–---- (გაღმა ბ----–--- და გამოღმა ბ----–---), გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფლების: კ--–------სა და ვ--------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება, ამასთან „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ დაევალა ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა----------- გაზიფიცირების მიზნით საკუთარი სახსრებით უზრუნველეყო გაზიფიცირებისათვის საჭირო საპროექტო და ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება.

-. ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირების ს--–-----–-- სამუშაოების შესყიდვის მიზნით შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ჩატარებული იქნა ელექტრონული ტენდერი (N1--------). ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ა------N- ს--–-----–------------–ო.“

-2016 წლის 30 აგვისტოს შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულება N3--------, რომლის საფუძველზეც შპს

„ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ ხელშეკრულების ღირებულების ფარგლებში უნდა შეესყიდა შპს „ა------ N- ს--–-----–------------–ოსგან“ ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოები.

- N3-------- ხელშეკრულებით განსაზღვრული სამუშაო შპს „ა------ N- ს--–-----–-- - ს--------–ოს“ მიერ უნდა შესრულებულიყო 90 კალენდარული დღის ვადაში (მუხლი 3 ვალდებულების შესრულების ვადა) , ხელშეკრულებაზე თანდართული ხარჯთაღრიცხვისა და გეგმა -გრაფიკის შესაბამისად. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 12.1 მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა - 2016 წლის 28 დეკემბრის ჩათვლით.

-სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით (N3--------) გათვალისწინებული სამუშაოების ჯამური ღირებულება მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად განისაზღვრა 299 900 ლარით.

- შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ოს“ ხელშეკრულების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით დაევალა გამოუთხოვადი და უპირობო საბანკო გარანტიის წარდგენა ხელშეკრულების ღირებულების 10%-ის ოდენობით, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა არანაკლებ 2017 წლის 28 იანვრის ჩათვლით.

 

- 30.08.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს

„ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

-შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ შორის 2016 წლის 28 დეკემბერს გაფორმდა შეთანხმება N-, რომლის საფუძველზეც ცვლილება შევიდა 2016 წლის 30 აგვისტოს სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში (N3--------), კერძოდ გახანგრძლივდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2017 წლის 31 იანვრის ჩათვლით.

-. 30.08.2016 წლის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების 8.3 მუხლის თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–--- გ----- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებელი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებელისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

-2017 წლის 13 აპრილს შპს „გ----- ტ------------------- კ---------ა“ და შპს

„ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ოს“ შორის გაფორმდა მიღება -ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისადაც მხარეებმა დაადასტურეს 2016 წლის 21 ნოემბრის სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების (N4--------) საფუძველზე ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათის საჭირო მკვებავი გაზსადენის ს--–-----–-- სამუშაოების შესრულება შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ოს“ მიერ 2017 წლის 10 აპრილის მდგომარეობით, რომლის ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 781 893.85 ლარი. მიღება -ჩაბარების აქტის შესაბამისად, ვალდებულების შესრულების ვადაგადაცილებისათვის დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობა განისაზღვრა ხელშეკრულების 9.3 მუხლის შესაბამისად 625 515.08 ლარის ოდენობით. ამასთან ხელშეკრულების 6.6 მუხლის შესაბამისად მოსარჩელისათვის გადაცემული მასალების ღირებულების ოდენობა განისაზღვრა (რომლის დაბრუნებაც შპს „ა--------- ს--–-----–-- -ს--------–ომ“ ვერ შეძლო) 17 917.99 ლარით. ამდენად არსებული ხელშეკრულების ფარგლებში შპს „გ----- ტ------------------- კ---------“ მიერ გადასახდელი საფასურის ოდენობა განისაზღვრა - 138 460.78 ლარის ოდენობით.

-სამუშაოების განხორციელების პროცესში მხარეთა შორის მიმდინარეობდა წერილობითი კორესპონდენცია განსახორციელებელ სამუშაოებთან და დამატებით საჭირო ვადებთან მიმართებით, რის საფუძველზედაც მხარეთა შორის ფორმდებოდა ყოველ ხელშეკრულებასთან მიმართებით ვადის გაგრძელების თაობაზე შეთანხმებები. ამასთან მიწერილობებით შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ო“ ითხოვდა ხელშეკრულების პირობების მისადაგებას შეცვლილ გარემოებებთან, მიუთითებდა პროექტში არსებულ ხარვეზებსა და მძიმე კლიმატურ მდგომარეობაზე.

-შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ომ“ დაარღვია 5 სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დადგენილი სამუშაოს შესრულების ვადები, კერძოდ:

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 44 დღის გადაცილებით;

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 57 დღის გადაცილებით;

- 09.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 146 დღის გადაცილებით;

- 26.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 58 დღის გადაცილებით;

- 21.11.2016წ. ხელშეკრულება N4--------, ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 80 დღის გადაცილებით;

 

4.2 გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, შემცირდა შპს „ა--------- ს--–-----–-- სამონტრაჟოსათვის“ დარიცხული პირგასამტეხლო მეხუთედამდე (1/5) და ხელშეკრულებიდან გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულება განისაზღვრა გაქვითული თანხის შესაბამისად - 651 148,94 ლარით.

 

მოცემულ შემთხვევაში აპელანტის მიერ სადავოდ არის გამხდარი გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომლითაც მოხდა მხარეთა შორის ხელშეკრულებით განსაზღვრული, შეუსრულებელი სამუშაოს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობის შემცირება, შესაბამისად, შპს „გ----- ტ------------------- კ---------“ დაეკისრა პირგასამტეხლოს შემცირებული ოდენობის გაქვითვის შედეგად მიღებული შესრულებული სამუშაოს გადაუხდელი ღირებულების ოდენობა.

 

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს განხილვის საგანს წარმოადგენს, რამდენად სწორად იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ პირგასამტეხლოს ოდენობა შემცირებული შესრულებული სამუშაოს ოდენობის 1/5-მდე.

 

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დგინდება, რომ შპს „ა--------- ს--–-----–------------–ომ“ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------თან“ გაფორმებული ხელშეკრულებების საფუძველზე, ჯამში შეასრულა - 3 098 208 ლარის ოდენობის სამუშაო (2016 წლის 21 ნოემბრის N4-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე - 781 893.85 ლარი, 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე - 279 518.62 ლარი, 2016 წლის 26 სექტემბრის N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე -829 080,26 ლარი, 2016 წლის 30 აგვისტოს N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე - 277 915.07 ლარი, 2016 წლის 9 სექტემბრის N3---------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე - 929 799.92 ლარი), ხოლო შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ ხუთივე ხელშეკრულების თანახმად გადახდილი შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებამ შეადგინა 2 284 272 ლარი, ამდენად, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ მიერ შპს „„ა--------- ს--–-----–------------–ოსთვის“ გაქვითული იქნა ჯამში - 813 936.16 ლარის ოდენობის თანხა.

 

დადგენილია, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების 8.3 მუხლის (21.11.2016 წლის ხელშეკრულების 9.3 მუხლი) თანახმად, შემსრულებლის მიერ სამუშაოების შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება, დაეკისრებინა პირგასამტეხლოს გადახდა ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეუსრულებლი სამუშაოს ღირებულების 1%-ის ოდენობით. ამასთან, შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ---------“ მიენიჭა უფლება ანგარიშსწორებისას შემსრულებლისათვის გაექვითა პირგასამტეხლოს სახით მასზე დარიცხული თანხა.

 

ამასთან უდავო გარემოებას წარმოადგენს, რომ შპს „ა------ N- ს--–-----–-- ს--------–ომ“ დაარღვია 5 სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დადგენილი სამუშაოს შესრულების ვადები, კერძოდ:

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფელ ბ----–---ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 44 დღის გადაცილებით;

- 30.08.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ვ---------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 57 დღის გადაცილებით;

- 09.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, ზ------------ მუნიციპალიტეტის სოფლების: გამოღმა ბ----–----ა და გაღმა ბ----–---- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 146 დღის გადაცილებით;

- 26.09.2016წ. ხელშეკრულება N3--------, გ----------- მუნიციპალიტეტის სოფელ კ--–------ს გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 58 დღის გადაცილებით;

- 21.11.2016წ. ხელშეკრულება N4--------, ა-------- მუნიციპალიტეტის სოფელ ა-----------ა და დაბა ა----------- გაზიფიცირებისათვის საჭირო ს--–-----–-- სამუშაოები შესრულდა - 80 დღის გადაცილებით;

 

დადგენილია ასევე, რომ:

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 26 608.18 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 75 300.76 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 29 139.31 ლარი;

- N3-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 30 597.11 ლარი;

- N4-------- ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოსარჩელეს დაეკისრა პირგასამტეხლო - 625 515.08 ლარი;

 

პალატა მიიჩნევს, რომ მხარეთა მიერ განსაზღვრული პირგასამტეხლოს ოდენობა არ წარმოადგენს გონივრულ და სამართლიან შეთანხმებას მხარეთა შორის. წარმოდგენილ შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობა არ არის მხარეთა მიერ განსაზღვრული დარღვევის ადეკვატური. რა თქმა უნდა, ნებისმიერ ადამიანს უფლება აქვს დადოს გარიგება ისეთი სახით როგორიც მას სურს და იტვირთოს პასუხისმგებლობა იმ სახით, როგორც ამას თვითონ გადაწყვეტს. მას შეუძლია სახელმწიფოს ყოველგვარი ჩარევის გარეშე დაამყაროს ადამიანებთან მისთვის სასურველი ურთიერთობა, შესაბამისად, დადოს ისეთი სახის გარიგება, როგორც მისთვის მისაღებია, ამოირჩიოს კონტრაჰენტი, განსაზღვროს ხელშეკრულების პირობები და ა.შ. აღნიშნული უკავშირდება ნების გამოვლენის თავისუფლებას, რაც გარანტირებულია მთელი რიგი სამართლის ნორმებით. გარიგების დადების შემდეგ მხარეთა მიერ გამოხატული ნება მხარეთათვის გადაიქცევა სავალდებულოდ შესასრულებლად. მათი შემდგომი მოქმედებები კი იზღუდება მათ მიერ გარიგებაში გამოხატული ნების შესაბამისად.

 

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, სახელმწიფო მხარეთა მიერ ნების გამოვლენას გარიგებათა დადების დროს, აქცევს გარკვეულ ფარგლებში და მას სამართლებრივ ზღვარს უდებს. ამისი მაგალითია შემთხვევები, როდესაც კანონმდებლობა გარკვეული სახის გარიგებებს ბათილად მიიჩნევს. ამ ფარგლების გაცდენის შემთხვევაში მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნება ნამდვილად არ შეიძლება ჩაითვალოს. აღნიშნულის მაგალითია თუნდაც სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, ამორალური გარიგება განმარტებულია, როგორც გარიგება, რომლებიც ეწინააღმდეგება ზნეობის ნორმებს. ზნეობის ნორმებში ყოველთვის იგულისხმება წესიერება, სამართლიანობა, კეთილსინდისიერება. სამართლიანობა გულისხმობს მხარეთა მიერ ნაკისრი ვალდებულებების თანაბრობის პრინციპის დაცვას. ერთი მხარის მიერ ნაკისრი ვალდებულებები ყოველთვის შესატყვისი უნდა იყოს მეორე მხარის ვალდებულებებთან. ამ თანაფარდობის დარღვევა ყოველთვის ბადებს გარიგების მონაწილეებზე სხვადასხვაგვარი ზეგავლენის, შეცდომაში შეყვანის, ან სხვაგვარი ზემოქმედების ვარაუდს, რაც ხშირად იწვევს უსამართლობისა ან უწესობის განცდას.

 

როგორც აღვნიშნეთ, მხარეთა მიერ ვალდებულებების თანაბარი, სამართლიანი გადანაწილება გარიგების ნამდვილობის აუცილებელი პირობაა. მისი უგულვებელყოფა კი გარიგებათა ბათილობის საფუძველია. ეს პრინციპი მოქმედებდა და მოქმედებს საუკუნეების განმავლობაში ევროპის უმეტეს სახელმწიფოებში. მისი მოქმედება ყოველთვის მიმართული იყო სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა უსამართლო, არაკეთილსინდისიერი შედეგებისაგან დაცვისაკენ. (რომაული სამართლის მიხედვით ბათილად მიიჩნეოდა გარიგება, თუ გასაყიდი მიწის ღირებულება რეალური ღირებულების ნახევარი იყო, ასევე, ავსტრიისა და გერმანიის სამოქალაქო კოდექსების მიხედვით, მხარეებს ხელშეკრულების მოშლა შეეძლოთ, თუ მათ მიერ გაწეული სამსახური ორჯერ აღემატებოდა გადახდილ საფასურს და ა.შ.). ბევრი ქვეყანა ბათილად მიიჩნევს გარიგებებს თუ სახეზეა მხარეთა ვალდებულებათა დისპროპორცია და იგი დადებულია მეორე მხარის გონივრული განსჯის უუნარობით, ნების მნიშვნელოვანი სისუსტით, მძიმე მდგომარეობით და ა.შ (ავსტრიის, გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი, შვეიცარიის კანონი ,,ვალდებულებითი სამართლის შესახებ’’ და ა.შ.). აღნიშნული საკითხის მსგავსი რეგულირება ქმნის ხელშეკრულების შედარებით სუსტი მხარის დაცვის წინაპირობებს მეორე მხარის ძალმომრეობისაგან. შესაბამისად, იგი უზრუნველყოფს სახელშეკრულებო სამართლიანობას მხარეთა შორის.

 

ხშირად საზოგადოების მიერ ამორალურად მიიჩნევა ისეთი შემთხვევები, როდესაც ხელშეკრულების მხარეები ერთმანეთს უწესებენ ბევრად უფრო მძიმე მოთხოვნებს, ვიდრე ეს მართებულად მიჩნეულია ყოველდღიურ ცხოვრებაში. მსგავსი მოთხოვნები არ გამომდინარეობენ საზოგადოებრივი ცხოვრების აუცილებლობიდან. პირიქით, ისინი გაუმართლებლად ლახავენ საზოგადოების წევრთა უფლებებსა და ინტერესებს, საფრთხეს უქმნიან ადამიანის მთელ რიგ ღირებულებებს. ასეთი სახის შემთხვევად შეიძლება ჩაითვალოს განუზომლად მაღალი პირგასამტეხლოს დაკისრება.

 

სახელშეკრულებო სამართლიანობის აღდგენას ემსახურება ს----------–--- სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლი, რომელიც სასამართლოს პირდაპირ ანიჭებს უფლებას, საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო.

 

ს----------–--- უზენაესი სასამართლო ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში (№ას-914-864-2015, 4 დეკემბერი, 2015 წელი) აღნიშნავს, რომ „სსკ-ის 420-ე მუხლი ითვალისწინებს სასამართლოს მიერ პირგასამტეხლოს ოდენობის შემცირების შესაძლებლობას. ნორმის დასახელებული დანაწესი სასამართლოს მხრიდან მხარეთა თავისუფალი ნების გამოვლენით მიღწეულ შეთანხმებაში ჩარევის ლეგიტიმურ საფუძველს წარმოადგენს და ასეთ შემთხვევაში, კონკრეტული საქმის თავისებურების გათვალისწინებით, უნდა შეფასდეს ისეთი სუბიექტური და ობიექტური ფაქტორები,როგორიცაა: მხარეთა ქონებრივი მდგომარეობა, ვალდებულების დარღვევის ხარისხი, კრედიტორის მოლოდინი ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების მიმართ და სხვა“.

 

ამდენად, პირგასამტეხლოს გონივრული ოდენობის განსაზღვრა ხდება სასამართლოს შინაგანი რწმენის საფუძველზე, რომელიც ემყარება იმ ობიექტურ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა შეფასების მეშვეობითაც სასამართლო ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ხელმძღვანელობს.

 

მოცემულ შემთხვევაში, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ის გარემოებები, რომ შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ა“ წარმოადგენს მეწარმე სუბიექტს, რომელიც ხელშეკრულებათა დარღვევის შედეგად არ მიიღებდა იმდაგვარ ქონებრივ დანაკლისს, რომელიც მძიმე ფინანსურ ზარალს მოუტანდა კ---------, შესაბამისად ვალდებულების დარღვევის შედეგად ზიანის ფაქტი, რაც პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრისთვის მნიშნველოვანი ფაქტორია, არ დასტურდება. ამასთანავე, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დგინდება, რომ მოსარჩელის მხრიდან ვალდებულების შესრულების დაყოვნება არ იყო გამოწვეული მისი ბრალეული ქმედებით, გარკვეულწილად ვალდებულების დროულად შესრულების დაბრკოლება გამოწვეული იყო მძიმე კლიმატური პირობებით, რის თაობაზეც მოსარჩელემ არაერთხელ აცნობა მოპასუხეს. ამდენად, პალატას მიაჩნია, რომ პირგასამტეხლოს განსაზღვრისას პირველ რიგში ყურადღება უნდა გამახვილდეს, სწორედ ვალდებულების დარღვევის ხასიათზე, მოვალის ბრალეულობასა და ვალდებულების დარღვევის შედეგად მიყენებულ ზიანზე. ყოველივე აღნიშნული განაპირობებს პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრას.

 

პალატა ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს და მიაჩნია, რომ ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შესრულებული სამუშაოს ღირებულების 1%-ის განსაზღვრა შეუსაბამოდ მაღალ პირგასამტეხლოს ოდენობას წარმოადგენს, რაც ეწინააღმდეგება ვალდებულებით–სამართლებრივი ურთიერთობისათვის დადგენილ კანონის ძირითად პრინციპებს, შესაბამისად, საჯარო წესრიგს. პირგასამტეხლო კარგავს მისი, როგორც ვალდებულების დარღვევის პრევენციის დანიშნულებას და იქცევა მოვალის დასჯის მექანიზმად.

 

5. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს. უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება

 

6. საპროცესო ხარჯები

 

აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი 7 000 ლარის ოდენობით წინასწარ იქნა გადახდილი.

 

სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

 

1. შპს „ს----------–---------- ტ------------------- კ-------ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

 

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

 

3. განჩინება შეიძლება გასაჩივრდეს საკასაციო წესით ს----------–--- უზენაეს სასამართლოში, განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით, დასაბუთებული განჩინების ჩაბარებიდან 21 დღის ვადაში, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მეშვეობით;

 

4. განჩინების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება განჩინების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია განჩინების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში და ჩაიბაროს განჩინების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება განჩინების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.

 

თავმჯდომარე: მ. სულხანიშვილი

 

მოსამართლეები: ბ.ტაბაღუა

 

გ. გიორგიშვილი