საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების 2017-2020 წლების ეროვნული სტრატეგიისა და მისი სამოქმედო გეგმის დამტკიცების შესახებ

დანართი №1

საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგია

2017-2020

2017

თბილისი, საქართველო

სარჩევი

1. შესავალი

1. სტრატეგიის მიზანი

2. არსებული მდგომარეობის შეფასება

2.1. კატასტროფის მართვის კანონმდებლობა

2.1.1. „საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონი

2.1.2. „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონი

2.1.3. „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონი

2.1.4. „საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი

2.2. საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმების შესახებ

2.3. კატასტროფის რისკის შემცირების გლობალური პოლიტიკური ჩარჩო

2.3.1. „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“

3. საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის ძირითადი პრიორიტეტები

3.1. „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015-2018 წწ. დოკუმენტში“ იდენტიფიცირებული ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეების რისკის შემცირება

3.2. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ჩამოყალიბება ეროვნულ დონეზე

3.2.1. კატასტროფის რისკის მართვის კანონმდებლობის დახვეწა

3.2.2. კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების განვითარება

i. კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში ადამიანური რესურსების შესაძლებლობის განვითარება

ii. კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში მატერიალური რესურსების შესაძლებლობის განვითარება

iii. კატასტროფებისადმი მზადყოფნის უზრუნველყოფის მიზნით კრიზისული სიტუაციებისთვის მარაგების შექმნა

3.3. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ჩამოყალიბება ადგილობრივ დონეზე

3.3.1. კატასტროფის რისკის შემცირება ადგილობრივ დონეზე

i. საფრთხეების შეფასება ადგილობრივ დონეზე

ii. კატასტროფის რისკის შემცირების ღონისძიებების დაგეგმვა ადგილობრივ დონეზე

iii. კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების განვითარება ადგილობრივ დონეზე

3.4. კატასტროფის შემდგომი ზიანის და აღდგენითი საჭიროებების შეფასებისა და ეკონომიკური ზარალის დათვლის მეთოდოლოგიის/მიდგომის შემუშავება/ დანერგვა

3.5. კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნულ სისტემაში ადრეული შეტყობინებისა და განგაშის სისტემების ინტეგრირება

3.6. საერთაშორისო თანამშრომლობა კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში

3.7. მედიის როლის გაზრდა კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში

3.8. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში თანამშრომლობის გაძლიერება აკადემიურ და სამეცნიერო წრეებთან

3.9. საგანმანათლებლო სისტემაში კატასტროფის რისკის შემცირების მოდელის დანერგვა

3.10. კერძო ბიზნესის ჩართულობის გაძლიერება კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში

3.11. კატასტროფის რისკის შემცირების მიზნით გეოსივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის დანერგვა

3.12. გენდერული თანასწორობა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში

3.13. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა როლის გაზრდა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში

4. საქართველო ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების წინაშე

1. წყალდიდობების და წყალმოვარდნების საფრთხე

2. მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული მოვლენების საფრთხე

1. მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული პროცესებით უკიდურესად დაძაბული უბნები და მათი ზოგადი შეფასება

i. მდ. დევდორაკის ხეობა - მდ. თერგის მარცხენა შენაკადი (დარიალის უბანი), (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

ii. მდ. დურუჯი, მდ. ალაზნის მარცხენა შენაკადი, (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

iii. გომბორის საუღელტეხილო გადასასვლელის მეწყრები - მდ. გომბორულასა და მდ. თურდოს შორის და ღვარცოფული მოვლენები (საგარეჯოსა და თელავის მუნიციპალიტეტები)

iv. მდ. იორის მარცხენა შენაკადები – ანთოკის ხევი, თვალთხევი და ჩაილურის ხევი (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)

v. ხოკოს მეწყერი, ენგურის წყალსაცავი (ჯვარი, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)

vi. მუხათგვერდის სასაფლაოს ტერიტორია (ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტი)

3. ბიოლოგიური საფრთხეები

1.

2.

3.

4.

2.

1. პანდემია

2. განსაკუთრებით საშიში ინფექციების გავრცელების საფრთხე

3. ვეტერინარული საფრთხეები

4. ფიტოსანიტარიული საფრთხეები

4. მიწისძვრების საფრთხე

5. სეტყვის საფრთხე

6. ზვავების საფრთხე

7. ძლიერი ქარების საფრთხე

8. ტყის და ველის ხანძრების საფრთხე

9. ქიმიური საფრთხეები

4.9.1. დარიშხანშემცველი ნარჩენების გარემოზე ზემოქმედების საფრთხე

10. წყლისმიერი ეროზიული პროცესების საფრთხე

11. გვალვის საფრთხე

12. ჰიდროდინამიკური ავარიების საფრთხე

4.12.1. ენგურჰესი

4.12.2. ლაჯანურჰესი

4.12.3. შაორის წყალსაცავი

4.12.4. ჟინვალის წყალსაცავი

4.12.5. ფოთის წყალგამყოფი კვანძი

5. კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის განხორციელების მექანიზმები

6. დასკვნითი დებულებები

1. შესავალი

საქართველოს მთავრობა პირველად აქვეყნებს კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნულ სტრატეგიას, რომელიც მიზნად ისახავს კატასტროფის რისკის შემცირების ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბებას, ეროვნულ და ადგილობრივ დონეზე კატასტროფებისადმი მზაობისა და მათზე რეაგირების შესაძლებლობების გაუმჯობესებას და, ასევე, შესაძლო საფრთხეებზე რეაგირების ეფექტიანობის გაზრდას.

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგია ეროვნული უსაფრთხოების მიმოხილვის პროცესის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია. დოკუმენტი განსაზღვრავს ქვეყნის წინაშე არსებული, ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეების, რისკების და გამოწვევების შემცირების ღონისძიებებს და ადგენს კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს.

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგია შემუშავებულია შესაბამისი სამთავრობო უწყებების წარმომადგენლებისგან დაკომპლექტებული სამუშაო ჯგუფის მიერ, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატის კოორდინაციით. სტრატეგიის შემუშავებაში მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვით საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებს.

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის საფუძველზე მომზადებულია სამოქმედო გეგმა, რომელშიც გაწერილია კონკრეტული ღონისძიებები, მათ განხორციელებაზე პასუხისმგებელი და საჭიროების შემთხვევაში დამხმარე უწყება/ორგანიზაციები, კონკრეტული ღონისძიების განსახორციელებლად საჭირო დრო და დაფინანსების წყარო (სახელმწიფო ბიუჯეტი ან/და დონორი ორგანიზაციის დახმარება/გრანტი).

1.1. სტრატეგიის მიზანი

საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების სტრატეგიის მიზანია ერთიანი, მოქნილი და ეფექტიანი სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უწყებათა ერთიანი ძალისხმევით და კოორდინირებული მუშაობით უზრუნველყოფს ქვეყანაში ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების რისკის შემცირებას. აღნიშნული სისტემა დაეყრდნობა მთავრობის ერთიან მიდგომას და სრულ შესაბამისობაში იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან. ამავდროულად, კატასტროფის რისკის შემცირების ერთიანი სისტემა ორიენტირებული იქნება ადამიანთათვის საცხოვრებელი და საქმიანობის უფრო უსაფრთხო გარემოს შექმნაზე და ქვეყნისა და ეროვნული ეკონომიკის მდგრად განვითარებაზე.

დოკუმენტის ამოცანაა „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015-2018 წწ. დოკუმენტში“ იდენტიფიცირებული – საქართველოს წინაშე მდგარი ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების რისკის (წყალდიდობების და წყალმოვარდნების საფრთხე, მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული მოვლენების საფრთხე, ბიოლოგიური საფრთხეები, მიწისძვრების საფრთხე, სეტყვის საფრთხე, ზვავების საფრთხე, ძლიერი ქარების საფრთხე, ტყის და ველის ხანძრების საფრთხე, ქიმიური საფრთხეები, წყლისმიერი ეროზიული პროცესების საფრთხე, გვალვის საფრთხე, ჰიდროდინამიკური ავარიების საფრთხე და ა.შ.) შემცირება და შესაძლო ზიანის შემსუბუქება.

საქართველო, როგორც არაერთი საერთაშორისო შეთანხმების ხელმომწერი ქვეყანა, აღნიშნულ დოკუმენტში უზრუნველყოფს გაეროს სამი გლობალური ჩარჩო დოკუმენტის: „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“ (მარტი, 2015), „მდგრადი განვითარების მიზნების“ (სექტემბერი, 2015; SDGs) და გაეროს „კლიმატის ცვლილების შესახებ ჩარჩო-კონვენცია“ (ივნისი, 1992; UNFCCC ) მიზნების ინტეგრირებას. ასევე, უზრუნველყოფს ზემოხსენებული დოკუმენტებითა და „საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით“ ბუნებრივი კატასტროფების პრევენციის, მზაობისა და მათზე ეფექტური რეაგირების მიმართულებით აღებული ვალდებულებების შესრულებას.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა შესაბამისობაშია გაეროს „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“-ის პრიორიტეტულ მიმართულებებთან.

ეროვნული სამოქმედო გეგმა აერთიანებს საქართველოში სხვადასხვა სახელმწიფო და არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ დაგეგმილ და მიმდინარე პროექტებს, პროგრამებსა და ინიციატივებს, რომელთა იმპლემენტაციის მონიტორინგს განახორციელებს სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი.

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სამოქმედო გეგმისა და მასში ასახული ღონისძიებების შესრულების ვადად განსაზღვრულია 4 წელი (2017-2020 წწ.). ეროვნულ სამოქმედო გეგმაში გაწერილია კონკრეტული ღონისძიების შესრულებაზე პასუხისმგებელი და საჭიროების შემთხვევაში დამხმარე უწყება/ორგანიზაციები, ღონისძიებების შესრულების ვადები, დაფინანსების წყარო.

ვინაიდან კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის შექმნაზე მუშაობა დაიწყო 2016 წლის დასაწყისში, შესაბამისად, სამოქმედო გეგმაში ასახულია ის ღონისძიებებიც, რომელთა განხორციელება დაიწყო და დასრულდა 2016 წელს. სამოქმედო გეგმაში შესაბამისი ჩანაწერი გაკეთებულია შენიშვნის სახით.

სამოქმედო გეგმას გააჩნია დანართი (დანართი №1), რომელშიც შესულია ის ღონისძიებები, რომლებიც ასევე წარმოადგენს საყურადღებო მიმართულებებს. მათ შესასრულებლად საქართველოს მთავრობა ახორცილებს ქმედებებს საჭირო დამატებითი რესურსების მოძიების მიზნით.

2. არსებული მდგომარეობის შეფასება

დღემდე საქართველოში არ არსებობდა კატასტროფის რისკის შემცირებისა და კატასტროფისთვის მზადყოფნის ერთიანი სისტემა, რომელიც ამჟამად ჩამოყალიბების პროცესშია. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში კრიზისულ და საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირება ეროვნულ და ადგილობრივ დონეებზე სისტემატიზებულია, ეს სფერო მუდმივ დახვეწას და გაუმჯობესებას საჭიროებს.

არსებული კანონმდებლობა თითქმის ექსკლუზიურად არეგულირებს როგორც კატასტროფის მართვის, ასევე კრიზისულ და საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების კოორდინაციას და კატასტროფებისადმი მზაობას. შემუშავების პროცესშია მრავალი კანონი და გეგმა, რომელთა მიზანია კატასტროფების რისკის შეფასების და კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის სრულყოფა და შედეგად, ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების რისკის შემცირება.

კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში შესაბამისი პასუხისმგებლობის მქონე სახელმწიფო თუ კერძო პირების ყოველდღიური საქმიანობის ეფექტიანობა მრავალ ფაქტორზეა დამოკიდებული. კატასტროფის რისკის შემცირება შეუძლებელია მუდმივი განახლების, ცვლილების და ინოვაციების დანერგვის გარეშე. ეს პროცესი დაკავშირებულია ნაკლოვანებების ინდეტიფიცირებასთან, მდგომარეობის დეტალურ შესწავლასთან და მიღებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, შესაბამისი ნაბიჯების დაგეგმვასთან.

აღნიშნულის გათვალისწინებით, 2014 წლის მარტში, საქართველოს მთავრობისა და საქართველოში გაეროს სააგენტოთა ჯგუფის ხელმძღვანელობით, განხორციელდა კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების შეფასება, რომელიც ეფუძნება გაეროს ორგანიზაციების მიერ შემუშავებულ მეთოდოლოგიას. შემფასებელთა მისიის მუშაობის შედეგად ჩამოყალიბდა „კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ინსტიტუციური შესაძლებლობების შეფასების ანგარიში“. დოკუმენტში მოცემული რეკომენდაციები გათვალისწინებული იქნა კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებისას.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობის ერთიანი მიდგომაა, არსებული გამოწვევების გათვალისწინებით, „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“-ის ოთხი პრიორიტეტული მიმართულების შესაბამისად, საქართველოში დამკვიდრდეს ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების საფრთხეებისადმი მზაობის პრაქტიკა, რაც სრულ თანხვედრაშია საქართველო-ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრულ ღონისძიებებთან.

2.1. კატასტროფის მართვის კანონმდებლობა

„კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა“, გაეროს კატასტროფის შემცირების საერთაშორისო სააგენტოს რეკომენდაციების გათვალისწინებით, ეფუძნება „საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონს, „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ” საქართველოს კანონს, „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონს, „საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონს და ხსენებული საკანონმდებლო აქტების საფუძველზე გამოცემულ კანონქვემდებარე აქტებს.

2.1.1. „საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონი

„საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ” საქართველოს კანონის 291 მუხლით განისაზღვრა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის სათათბირო ორგანოს – სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს კომპეტენცია. აღნიშნულით შეიქმნა სამართლებრივი საფუძველი, ეროვნული რეაგირების მექანიზმების ამოქმედების საჭიროებისას, პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს მიერ მოხდეს მოსალოდნელი ან დამდგარი, მათ შორის, ბუნებრივი ან ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კრიზისული სიტუაციების მართვა.

2.1.2. „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონი

საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების სფეროს სამართლებრივი რეგულირების მიზნით, 2015 წელს მიღებულ იქნა ახალი კანონი „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“. ახალმა კანონმა უზრუნველყო ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის პროცესის რეგლამენტაცია. ამასთან, კანონის მე-20 მუხლის პირველმა პუნქტმა განსაზღვრა ეროვნული უსაფრთხოების სფეროში და საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებისთვის საფრთხის შემცველი ყველა ტიპის კრიზისული სიტუაციების მართვასთან დაკავშირებული საკითხები. კრიზისული სიტუაცია არსებობს მაშინ, როდესაც ვითარება საფრთხეს უქმნის საქართველოს სახელმწიფო ინტერესებს და საჭირო ხდება პრემიერ-მინისტრის მიერ პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღება.

წინამდებარე „კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის“ შემუშავების პროცესი, უპირველეს ყოვლისა, ეყრდნობა საქართველოს კანონს „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“. აღნიშნული კანონის მიხედვით, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი ახორციელებს ეროვნული დონის კონცეპტუალური დოკუმენტების შემუშავების კოორდინაციას. ამ უფლებამოსილების ფარგლებში, ერთ-ერთ სტრატეგიულ მიმართულებას წარმოადგენს კრიზისულ სიტუაციებთან დაკავშირებული საფრთხეების, რისკებისა და გამოწვევების თავიდან აცილებისთვის საჭირო ღონისძიებების დაგეგმვა. აღნიშნული პროცესის კოორდინაცია ხორციელდება სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის – კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრის მეშვეობით.

2.1.3. „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონი

„სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განისაზღვრა ქვეყანაში დაცვითი და უსაფრთხოების ღონისძიებების კომპლექსი, რომელმაც მოიცვა საგანგებო სიტუაციის პრევენცია და საგანგებო სიტუაციის შედეგების შემსუბუქება და ამით, კატასტროფის რისკის შემცირების საიმპლემენტაციო ასპექტები.

კანონმა განსაზღვრა როგორც საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების პირველადი ღონისძიებები, ასევე შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და სხვა უწყებების კომპეტენციები საგანგებო სიტუაციების პრევენციის, საგანგებო სიტუაციის რისკის შეფასების და საგანგებო სიტუაციის შედეგების შერბილების კუთხით. კანონში წარმოდგენილია საგანგებო სიტუაციების მართვის ერთიანი სისტემა (მართვის ეროვნული, ავტონომიური, სამხარეო, ადგილობრივი და საობიექტო დონეები).

2.1.4. „საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი

„საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონი განსაზღვრავს სხვადასხვა სახის კატასტროფებით გამოწვეულ რეჟიმს – განსახორციელებელ განსაკუთრებულ ღონისძიებათა კომპლექსს, რომელიც მიმართულია ვითარების უსწრაფესი ნორმალიზაციისა და კანონიერებისა და მართლწესრიგის აღდგენისკენ. საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების დროს განსახორციელებელ ღონისძიებათა კომპლექსი, თავის მხრივ, არსებითად უკავშირდება სტრატეგიას.

2.2. საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმების შესახებ

2014 წლის ივნისში ხელი მოეწერა „ასოცირების შესახებ შეთანხმებას“ ერთი მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებასა და მათ წევრ სახელმწიფოებს, მეორე მხრივ კი საქართველოს შორის. „ასოცირების შესახებ შეთანხმება“ საქართველოს ევროკავშირთან დაახლოების სამოქმედო გეგმაა, რომელიც ქვეყნის პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური ცხოვრების თითქმის ყველა სფეროს მოიცავს. დარგობრივი პოლიტიკის სფეროებში თანამშრომლობა მიზნად ისახავს ევროკავშირის სტანდარტებთან საქართველოს ეტაპობრივ დაახლოებას, პოლიტიკურ ასოცირებას და ეტაპობრივ ეკონომიკურ ინტეგრაციას. შეთანხმება ითვალისწინებს თითოეულ სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავებას, გამოცდილების გაზიარებასა და ევროკავშირის მხრიდან შესაბამისი რეფორმების მხარდაჭერას.

ევროკავშირთან „ასოცირების შესახებ შეთანხმების“ ფარგლებში საქართველო იღებს ვალდებულებებს განსაზღვრულ ვადებში, ეტაპობრივად დაუახლოოს საკუთარი კანონმდებლობა ევროკავშირის კანონმდებლობასა და საერთაშორისო სამართლებრივ ინსტრუმენტებს. ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრულია თანამშრომლობის განვითარება ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების პრევენციის, მათთვის მზადყოფნისა და მათზე რეაგირების მიმართულებით. თანამშრომლობა მოიცავს შემდეგ მიზნებს: კატასტროფის რისკის შემცირების ფორმატში თანამშრომლობა ისეთი საშუალებების გამოყენებით, როგორებიცაა - ინსტიტუციური კავშირები და ხელშეწყობა; ინფორმაცია, განათლება და კომუნიკაციები; საუკეთესო პრაქტიკა, რომელიც მიმართულია ბუნებრივი კატასტროფის პრევენციის ან კატასტროფის ზემოქმედების შემცირებისაკენ; თანამშრომლობა კატასტროფის მართვის მიზნით კატასტროფის, საფრთხეებისა და რისკების შეფასების შესახებ საინფორმაციო ბაზის დასახვეწად; თანამშრომლობა გარემოსა და საზოგადოებრივ ჯანდაცვაზე კატასტროფის ზემოქმედების შეფასების მიმართულებით.

2.3. კატასტროფის რისკის შემცირების გლობალური პოლიტიკური ჩარჩო

თანამედროვე ეპოქაში მსოფლიოში გააქტიურებულმა სტიქიურმა პროცესებმა და გარემოზე ადამიანის ზემოქმედებამ ეკოლოგიური წონასწორობის მოშლა გამოიწვია. შედეგად, უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში მსოფლიო მასშტაბით მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი ბუნებრივი კატასტროფების სიხშირე და მისი თანმდევი ადამიანური და მატერიალური დანაკარგის მასშტაბი.

ბოლო საუკუნის განმავლობაში გარემოზე ადამიანის უკონტროლო ზემოქმედებამ ხელი შეუწყო კლიმატის გლობალურ ცვლილებას, რაც დედამიწაზე გახშირებული ბუნებრივი კატასტროფების ერთ-ერთ მიზეზად შეიძლება ჩაითვალოს.

ამის პარალელურად, ჭარბმა ურბანიზაციამ და დასახლებული პუნქტების სახიფათო ადგილებში მოწყობამ, აგრეთვე, განვითარებად ქვეყნებში შესაბამისი რეგულაციებისა და დაგეგმარების უგულებელყოფამ, რისკების შესახებ ცნობიერების დაბალმა დონემ, ექსტრემალურმა კლიმატურმა მოვლენებმა და ა.შ. ადამიანზე ბუნებრივი კატასტროფების გავლენის ზრდა განაპირობა.

დღეისთვის მსოფლიოს მოსახლეობა ძალზე მოწყვლადია კატასტროფების რისკის მიმართ. შესაბამისად, კატასტროფების რისკის ეფექტიანი პრევენცია მსოფლიო თანამეგობრობის ერთ-ერთ აქტუალურ ამოცანას წარმოადგენს.

ბუნებრივი კატასტროფების რისკის მართვის ქვეშ იგულისხმება ადმინისტრაციული დირექტივების, ორგანიზაციების, ოპერატიული უნარებისა და შესაძლებლობების გამოყენების სისტემატური პროცესი, რომელიც მიმართულია საფრთხეების უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების, ასევე, კატასტროფების რისკის შემცირების სტრატეგიებისა და პოლიტიკის განხორციელებისკენ.

1990–2000 წლები გაეროს მიერ აღიარებული იქნა ბუნებრივი კატასტროფების შემცირების ათწლეულად. 2000 წლის შემდეგ შემუშავდა ბუნებრივი კატასტროფების შემცირების საერთაშორისო სტრატეგია (UN-ISDR), სადაც მართვის ძირითად რგოლად ქვეყნების მთავრობები გვევლინება, ხოლო მანამდე არსებულ რეაბილიტაციისა და მზადყოფნის მიდგომებს შორის უპირატესობა ეძლევა კომპლექსურ მიდგომას. პრიორიტეტი ენიჭება რისკის შემცირებას, პრევენციულ ზომებს, საზოგადოების ინფორმირებულობას, ცნობიერებისა და პასუხისმგებლობის დონის ამაღლებას.

ბუნებრივი კატასტროფების შემცირების საერთაშორისო სტრატეგიის საფუძველზე, 2005 წელს, კობეში (ჰიოგო, იაპონია) გაიმართა გაეროს კატასტროფის რისკის შემცირების მსოფლიო კონფერენცია, სადაც მიღებულ იქნა „ჰიოგოს 2005–2015 სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა“ – მიმართული ქვეყნებსა და თემებში კატასტროფების მიმართ მდგრადი პრაქტიკის დამკვიდრებისკენ. 2015 წლის მარტში, „ჰიოგოს 2005–2015 სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამის“ ვადის მიწურულს, სენდაიში (იაპონია) გამართულ გაეროს კატასტროფის რისკის შემცირების მესამე მსოფლიო კონფერენციაზე, წინამდებარე დოკუმენტის გაძლიერების მიზნით მიღებულ იქნა კატასტროფის რისკის შემცირების საერთაშორისო ინსტრუმენტი – „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“. საქართველო ორივე ზემოაღნიშნული დოკუმენტის ხელმომწერი ქვეყანაა, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს საქართველოს მთავრობის სწრაფვას, დანერგოს ქვეყანაში კატასტროფის რისკის შემცირების პრაქტიკა.

გაეროს მიერ 2015 წელს მიღებული გლობალური პოლიტიკური ჩარჩოები: „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“ (მარტი, 2015 წ.), „მდგრადი განვითარების მიზნები“ (სექტემბერი, 2015 წ.) და „პარიზის შეთანხმება კლიმატის ცვლილების თაობაზე“ (დეკემბერი, 2015 წ.) ურთიერთდაკავშირებულია და მიმართულია კატასტროფის რისკის შემცირებისკენ, მდგრადი განვითარებისა და კლიმატის ცვლილებების შედეგების შემცირებისკენ.

2.3.1. „კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“

„კატასტროფის რისკის შემცირების სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამა 2015-2030“ ეხება ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული, მცირე და მსხვილმასშტაბიანი, ხშირი და იშვიათი, უეცარი და ნელი განვითარების მქონე კატასტროფების რისკის მართვის მექანიზმების შემუშავებას ყველა დონეზე (გლობალური, რეგიონული, ეროვნული და ადგილობრივი) და ყველა დარგში.

დოკუმენტში განსაზღვრულია შვიდი გლობალური მიზანი, რომელთა მიღწევაც აუცილებელია 2020-2030 წლებისთვის. ზემოხსენებულ მიზნებს წარმოადგენს:

1) 2020–2030 წლებისთვის (2005–2015 წლებთან შედარებით) ყოველ 100 000 მცხოვრებზე ბუნებრივი კატასტროფის შედეგად დაღუპულთა საშუალო რაოდენობის არსებითად შემცირება;

2) 2020–2030 წლებისთვის (2005–2015 წლებთან შედარებით) ყოველ 100 000 მცხოვრებზე ბუნებრივი კატასტროფის შედეგად დაზარალებულთა საშუალო რაოდენობის არსებითად შემცირება;

3) 2030 წლისთვის ბუნებრივი კატასტროფით გამოწვეული პირდაპირი ეკონომიკური დანაკარგების შემცირება მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში;

4) 2030 წლისთვის კრიტიკული და სოციალური ინფრასტრუქტურისთვის (მათ შორის ჯანდაცვისა და საგანმანათლებლო ობიექტები) ბუნებრივი კატასტროფის შედეგად მიყენებული ზიანის არსებითად შემცირება, მათი მდგრადობის განვითარების გზით;

5) 2020 წლისთვის ბუნებრივი კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული და ადგილობრივი სტრატეგიების მქონე ქვეყნების რაოდენობის არსებითად გაზრდა;

6) განვითარებად ქვეყნებთან საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერება ადეკვატური და მდგრადი მხარდაჭერის მეშვეობით, რათა მოხდეს მათი ეროვნული ქმედებების სრულყოფა სენდაის ჩარჩოთი განსაზღვრული ვალდებულებების შესასრულებლად 2030 წლისთვის;

7) 2030 წლისთვის მოსახლეობისთვის სხვადასხვა საფრთხის ადრეული შეტყობინების სისტემების ხელმისაწვდომობის არსებითად გაზრდა და ბუნებრივი კატასტროფის რისკის შესახებ ინფორმაციაზე წვდომის გაუმჯობესება.

კატასტროფის რისკის შემცირებისთვის, სახელმწიფოთა მხრიდან საჭიროა სხვადასხვა დარგში სპეციალური ქმედებების განხორციელება ადგილობრივ, ეროვნულ, რეგიონულ და გლობალურ დონეებზე, შემდეგ ოთხ პრიორიტეტულ სფეროში:

პრიორიტეტი 1. კატასტროფის რისკის გააზრება

კატასტროფის რისკის მართვა უნდა ემყარებოდეს კატასტროფის რისკის გააზრებას მისი ყველა განზომილების – მოწყვლადობის, შესაძლებლობის, ადამიანებსა და ქონებაზე გავლენის, საფრთხის მახასიათებლების და გარემოს დაცვის გათვალისწინებით. აღნიშნული ცოდნა შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს კატასტროფის რისკის წინასწარი შეფასების, მისი თავიდან აცილების, შერბილების, მზადყოფნისა და რეაგირებისთვის.

პრიორიტეტი 2. კატასტროფის რისკის მართვის გაძლიერება კატასტროფის რისკის დაძლევის მიზნით

კატასტროფის რისკის კონტროლის გაძლიერება ეროვნულ, რეგიონულ და გლობალურ დონეებზე ძალზე მნიშვნელოვანია კატასტროფის თავიდან აცილების, შერბილების, მზადყოფნის, რეაგირების, მისგან მიყენებული ზიანის აღდგენისა და რეაბილიტაციისთვის. კატასტროფის რისკის კონტროლის განხორციელების პროცესი ხელს უწყობს შესაბამის სექტორებს და მონაწილეებს შორის თანამშრომლობას, პარტნიორობას და კოორდინაციას.

პრიორიტეტი 3. კატასტროფის რისკის შემცირებაში ინვესტირება მდგრადობის უზრუნველსაყოფად

სტრუქტურული და არასტრუქტურული ზომების მეშვეობით, კატასტროფის რისკის პრევენციასა და შემცირებაში სახელმწიფო და კერძო ინვესტიციების განხორციელება მნიშვნელოვანია ადამიანების, თემების, ქვეყნებისა და მათი ქონების ეკონომიკური, სოციალური, ჯანდაცვის და კულტურული მდგრადობის გასაძლიერებლად, ისევე, როგორც გარემოს გასაუმჯობესებლად. ასეთი ზომები, შესაძლოა იქცეს ინოვაციის, ზრდის და სამუშაო ადგილების შექმნის საშუალებად.

პრიორიტეტი 4. კატასტროფებზე ეფექტიანი რეაგირების მზადყოფნის გაძლიერება და აღდგენის და რეაბილიტაციის პროცესებში „უკეთესად რეკონსტრუქციის“ მიდგომის გამოყენება

კატასტროფის რისკის ზრდა გულისხმობს, რომ საჭიროა კატასტროფებზე რეაგირებისთვის მზადყოფნის გაძლიერება და მოვლენათა წინასწარი შეფასებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების გატარება. ამავდროულად, უზრუნველყოფილი უნდა იყოს შესაბამისი საშუალებების არსებობა რეაგირებისა და აღდგენითი ღონისძიებების ყველა დონეზე ეფექტიანად გასატარებლად. „უკეთესად რეკონსტრუქციის“ პროცესისთვის მნიშვნელოვანია, რომ სამომავლო განვითარების ღონისძიებებში გათვალისწინებული იქნეს კატასტროფის რისკის შემცირების კომპონენტები. კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს ამ კომპონენტების გათვალისწინებას რეაგირების, რეაბილიტაციის და აღდგენის ფაზებში.

3. საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის ძირითადი პრიორიტეტები

სხვადასხვა სახის კატასტროფებით გამოწვეული უარყოფითი შედეგების მინიმუმამდე დასაყვანად ძალზე მნიშვნელოვანია, მოხდეს კატასტროფის რისკის წინასწარი იდენტიფიცირება, შეფასება და შემცირების ღონისძიებების დაგეგმვა.

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის და სამოქმედო გეგმის განხორციელება მოხდება: საერთაშორისო დონეზე ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად, საქართველოს კანონმდებლობის ფარგლებში, სენდაის სამოქმედო ჩარჩო-პროგრამის პრინციპებზე დაყრდნობით და ეროვნული თავისებურებების გათვალისწინებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკა განსაზღვრავს შემდეგ პრიორიტეტულ მიმართულებებს:

3.1. „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015-2018 წწ. დოკუმენტში“ იდენტიფიცირებული ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეების რისკის შემცირება

საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია ქვეყნის წინაშე მდგარი, „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015-2018 წწ. დოკუმენტში“ იდენტიფიცირებული ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეების შესაძლო შედეგების შემცირების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების გატარება.

აღნიშნული ღონისძიებების განხორციელება მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს ადამიანური მსხვერპლის მაქსიმალურად შემცირებას, კერძო საკუთრების და სახელმწიფო ქონების დაცვას, ასევე, ქვეყნისა და ეკონომიკის მდგრად განვითარებას და უსაფრთხოების გარემოს გაუმჯობესებას.

3.2. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ჩამოყალიბება ეროვნულ დონეზე

საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის პრიორიტეტია კრიზისების მართვის ერთიანი, მოქნილი, მუდმივმოქმედი და ეფექტიანი სისტემის არსებობა, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უწყებათა კოორდინირებული მუშაობით უზრუნველყოფს ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების იდენტიფიცირებას, შეფასებას, თავიდან აცილებას, მართვას და ნეგატიური შედეგების უმოკლეს დროში ლიკვიდაციას ან მინიმუმამდე შემცირებას.

საქართველო არის ტრანსკონტინენტური ქვეყანა და რთული გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე, საგრძნობლად მოწყვლადია სხვადასხვა სახის ბუნებრივი კატასტროფების მიმართ. საქართველოს რელიეფი, მეტეოროლოგიური პირობები და გარემოზე მაღალი ანთროპოგენული ზეწოლა ხელსაყრელ პირობებს ქმნის ისეთი ბუნებრივი კატასტროფების განვითარებისთვის, როგორებიცაა: ზვავი, მეწყერი, მდინარის მიერ ნაპირების გარეცხვა, წყალდიდობა, გვალვა, სეტყვა, ეროზია, ძლიერი ქარი, ბუნებრივი ხანძრები, მიწისძვრა და სხვა.

უკანასკნელი წლების მონაცემებით, სტიქიური ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების რაოდენობა საშუალოდ 15%-ით, ხოლო სტიქიური გეოლოგიური მოვლენების რაოდენობა საშუალოდ 58%-ით არის გაზრდილი. შესაბამისად, სტიქიის მიერ გამოწვეული ზარალიც მომატებულია. არსებული მონაცემებით, სტიქიური გეოლოგიური და ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენებით გამოწვეულმა ზარალმა, მხოლოდ 2015 წელს - 389 მილიონი ლარი შეადგინა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების განვითარება და მართვის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც შესაბამისობაში იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან.

ამავდროულად, სისტემის სრულყოფილად ფუნქციონირებისათვის საჭიროა როგორც არსებული კანონმდებლობის დახვეწა და შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება, ასევე, ახალი კანონებისა თუ კანონქვემდებარე აქტების მიღება.

ამ კუთხით, საქართველოს მთავრობა აცხადებს მზადყოფნას, გააგრძელოს თანამშრომლობა საერთაშორისო თანამეგობრობასთან კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის ჩამოყალიბების და განვითარების მიმართულებით.

3.2.1. კატასტროფის რისკის მართვის კანონმდებლობის დახვეწა

კატასტროფის რისკის შემცირების ერთიანი მექანიზმის/სისტემის ჩამოყალიბების პროცესში, კატასტროფებისადმი მზაობისა და მათზე რეაგირების შესაძლებლობების გაუმჯობესების, ასევე, საფრთხეებზე რეაგირების ეფექტიანობის გაზრდის უზრუნველყოფის მიზნით, მიმდინარეობს საკანონმდებლო ბაზის დახვეწა. შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის გამართული მუშაობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტია.

3.2.2. კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების განვითარება

კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სისტემის ეფექტიანობის უზრუნველსაყოფად აუცილებელია უწყვეტად მიმდინარეობდეს შესაძლებლობების განვითარება ან/და გაძლიერება. კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობები მოიცავს როგორც შესაბამისი უწყებების პერსონალის მიერ დაგროვებული ცოდნის, ასევე მატერიალური საშუალებების გაძლიერებასა და ადრეული შეტყობინებების და განგაშის სისტემების დანერგვა-განვითარებას.

i. კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში ადამიანური რესურსების შესაძლებლობის განვითარება

სისტემის გამართული ფუნქციონირების არსებითი კომპონენტია პროფესიონალი კადრების მოზიდვა/შენარჩუნება. შესაბამისად, კატასტროფის რისკის შემცირების და მართვის სფეროში დასაქმებულთა განათლების მხარდაჭერა და მათი კვალიფიკაციის ამაღლება ერთ-ერთი პრიორიტეტული და უწყვეტი პროცესია.

საქართველოს მთავრობა მზადაა, მიზანმიმართული საკადრო პოლიტიკის გატარებით მოიზიდოს და შეინარჩუნოს კვალიფიციური სპეციალისტები. აგრეთვე, სხვადასხვა საგანმანათლებლო პროგრამების, სწავლებებისა და სავარჯიშოების მხარდაჭერით ხელი შეუწყოს მათი შესაძლებლობების განვითარებას.

ii. კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში მატერიალური რესურსების შესაძლებლობის განვითარება

კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ეფექტიანობის უზრუნველსაყოფად, პრიორიტეტულია არსებული შესაძლებლობების (კრიზისულ სიტუაციებზე რეაგირებისთვის საჭირო აღჭურვილობა, საგანგებო მარაგები, სატრანსპორტო საშუალებები, საკომუნიკაციო საშუალებები და სხვა) განვითარება. ამისთვის კი აუცილებელია უკვე არსებული მატერიალური შესაძლებლობების შეფასება, ანალიზი, გამოვლენილი ხარვეზების აღმოფხვრა, საჭიროებების იდენტიფიცირება, ფინანსური რესურსების მობილიზება და შესაძლებლობების განვითარება/გაძლიერების ღონისძიებების დაგეგმვა.

iii. კატასტროფებისადმი მზადყოფნის უზრუნველყოფის მიზნით კრიზისული სიტუაციებისთვის მარაგების შექმნა

კატასტროფებისადმი მზადყოფნისა და მათი ეფექტიანი მართვის მიზნით, მნიშვნელოვანია ქვეყანაში პირველადი მოხმარების საგნებისა და სალიკვიდაციო/აღდგენითი სამუშაოების სწრაფად ჩატარებისთვის აუცილებელი საშუალებების მარაგის არსებობა.

მინიმალური დანახარჯებით მაქსიმალური შედეგის მისაღწევად, პირველ რიგში აუცილებელია მარაგების შექმნისა და მათი მართვა/გამოყენების კონცეფციის შემუშავება, რომელიც დაეყრდნობა ქვეყანაში ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული შესაძლო საფრთხეების სპეციფიკას და გეოგრაფიას. ასევე, აუცილებელია სახელმწიფო უწყებებში არსებული მარაგების სრულყოფილი ბაზის შექმნა, საჭიროებების და მათი რაოდენობის იდენტიფიცირება, ფინანსური რესურსების მოძიება, მარაგების განთავსება მოწყვლად უბნებში და შენახვის უზრუნველყოფა.

3.3. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ჩამოყალიბება ადგილობრივ დონეზე

საქართველოს მთავრობის კატასტროფის რისკის შემცირების სტრატეგია სახელმწიფო დონეზე შემუშავებული ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დოკუმენტია, რომელიც აღწერს საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების სტრატეგიულ მიზნებსა და ხედვას. კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის მნიშვნელოვან პრიორიტეტს წარმოადგენს ქვეყნის რეგიონებში კატასტროფის რისკის შემცირების ადგილობრივი სისტემების დანერგვა, რომელიც სრულ შესაბამისობაში იქნება მთავრობის მიერ შემუშავებულ სტრატეგიასთან.

არსებული კანონმდებლობის თანახმად („ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონი), ადგილობრივ თვითმმართველ ორგანოებს დაკისრებული აქვთ უწყებრივი სამოქმედო გეგმების შემუშავების ვალდებულება საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ეროვნული სტრატეგიით გათვალისწინებული მიზნებისა და ამოცანების მიღწევა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობა მზადაა, გააძლიეროს თანამშრომლობა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან, რათა ადგილობრივ დონეზე მოხდეს კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის დანერგვა, განვითარება, ცნობიერების ამაღლება. ეს კი ხელს შეუწყობს ჩვენს ქვეყანაში კატასტროფების რისკის მიმართ მდგრადი თემების ჩამოყალიბებას.

3.3.1. კატასტროფის რისკის შემცირება ადგილობრივ დონეზე

საქართველოს მთავრობის პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს ადგილობრივ დონეზე ბუნებრივი კატასტროფების რისკის იდენტიფიცირების, ანალიზის და შეფასების მეთოდოლოგიის დანერგვა და რისკის შემცირების ღონისძიებების გატარების შესაძლებლობების განვითარება. საქართველოს მთავრობა იღებს ვალდებულებას, კატასტროფის რისკის შემცირების ზოგადი პოლიტიკის განსაზღვრის საშუალებით, დახმარება გაუწიოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს ეროვნულ დონეზე ინტეგრირებული ადგილობრივი რისკების შეფასების ერთიანი მეთოდოლოგიის დანერგვაში და კატასტროფის რისკის შემცირების ადგილობრივი სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებაში.

i. საფრთხეების შეფასება ადგილობრივ დონეზე

მნიშვნელოვანია, რომ ადგილობრივ დონეზე, თვითმმართველმა ორგანოებმა განახორციელონ საფრთხეების შეფასება, რაც, თავისთავად, გულისხმობს საფრთხის სახეობის დადგენას, რისკ-ფაქტორების იდენტიფიცირებას, ალბათობისა და შედეგის განსაზღვრას, მოწყვლადობის იდენტიფიცირებას და პრიორიტეტების დასახვას. ზემოხსენებული ღონისძიებების გატარება იძლევა რისკის იდენტიფიცირების საშუალებას.

ii. კატასტროფის რისკის შემცირების ღონისძიებების დაგეგმვა ადგილობრივ დონეზე

აუცილებელია, რომ ადგილობრივ დონეზე, თვითმმართველმა ორგანოებმა უზრუნველყონ უკვე იდენტიფიცირებული საფრთხის რისკის პრევენცია. ასევე, აუცილებელია მოხდეს ადგილობრივი თვითმმართველი ორგანოს შესაძლებლობების შეფასება, შესაბამისი რესურსების (ფინანსური და მატერიალური) მომზადება და ყველა იმ ღონისძიების დაგეგმვა/გატარება, რომლებიც შესაძლებელს გახდის კატასტროფის რისკის თავიდან აცილებას ან/და შემცირებას.

iii. კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების განვითარება ადგილობრივ დონეზე

საქართველოს მთავრობა მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, რომ ადგილობრივ დონეზე უწყვეტ რეჟიმში მიმდინარეობდეს თვითმმართველი ორგანოს ადამიანური და მატერიალური შესაძლებლობების განვითარება.

ადგილობრივ დონეზე კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემის ეფექტიანი დანერგვის და ქვეყნის რეგიონების მდგრადი განვითარების უზრუნველყოფის მიზნით, მნიშვნელოვანია არსებული ინსტიტუციების, სისტემების, ადამიანური რესურსების და მატერიალური შესაძლებლობების გაუმჯობესება/გაძლიერება.

3.4. კატასტროფის შემდგომი ზიანის და აღდგენითი საჭიროებების შეფასებისა და ეკონომიკური ზარალის დათვლის მეთოდოლოგიის/მიდგომის შემუშავება/დანერგვა

კატასტროფით გამოწვეული ზარალის სწორად და ერთიანი მეთოდოლოგიით აღრიცხვა და აღდგენითი საჭიროებების შეფასება მნიშვნელოვანია სტიქიის დადგომისას სამოქმედო ნაბიჯების დროულად განხორციელებისთვის და კატასტროფით გამოწვეული შედეგების მაქსიმალურად ეფექტიანად აღმოფხვრისათვის, ასევე, ბუნებრივი კატასტროფების საფრთხეების შეფასებისა და მოდელირებისთვის.

აღნიშნული ქმედებები მოიცავს კატასტროფის დადგომამდე, კატასტროფის დროს და მის შემდგომ გასატარებელ ღონისძიებებს. მოხდება ზარალის დათვლისთვის შესაბამისი მონაცემების იდენტიფიცირების, შეგროვების და ანალიზის მეთოდოლოგიის შემუშავება; სხვადასხვა დაინტერესებულ მხარეებს (თვითმმართველობები, სახელმწიფო ორგანოები, არასამთავრობო, კერძო და საერთაშორისო სექტორი) შორის კომპეტენციების წინასწარი გამიჯვნა, მაკოორდინირებელი უწყებ(ებ)ის გამოვლენა და კატასტროფების მართვის ეკონომიკური და სოციალური მექანიზმების ჩამოყალიბება (ფინანსური წყაროების იდენტიფიცირება, სოციალური სოლიდარობის სხვადასხვა ინსტრუმენტების გამოყენება და ა.შ.). შეიქმნება კომპენსაციის და აღდგენითი ღონისძიებების ერთიანი სახელმიწიფო პოლიტიკა, რაც დაფუძნებული იქნება მსოფლიოში აპრობირებულ მეთოდოლოგიაზე, სხვადასხვა საერთაშორისო (გაერო, ევროკავშირი) ვალდებულებებთან შესაბამისობაზე და საჭიროებების პრიორიტეტიზაციაზე.

აღნიშნული მექანიზმების შემუშავებით გაუმჯობესდება ისეთი საკითხების მართვა, როგორიც არის: აღრიცხვა (სტანდარტიზაცია, საერთაშორისო მეთოდოლოგიასთან შესადარისობა, ინფორმაციის გაცვლის შესაძლებლობა, სიზუსტე), კომპენსაცია (სამართლიანი და ეფექტიანი სახელმწიფო დახმარების მექანიზმი, ადგილობრივ საზოგადოებასთან, კერძო სექტორთან და საერთაშორისო თანამეგობრობასთან თანამშრომლობის შესაძლებლობები, სადაზღვევო ბაზრის განვითარება), დასაბუთება/პრიორიტეტიზაცია (დაცვისა და პრევენციული ღონისძიებების საჭიროების შეფასება და საჭირო პრევენციული პოლიტიკის უკეთ არგუმენტირება) და რისკის მოდელირება (რისკების შეფასების დაზუსტება ადგილობრივი მონაცემების გამოყენებით, არაპირდაპირი დანაკარგების პროგნოზირებითა და ეკონომიკური მოდელების შემუშავებით).

3.5. კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნულ სისტემაში ადრეული შეტყობინებისა და განგაშის სისტემების ინტეგრირება

კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში ეფექტიანი პრევენციული და რეაგირების ღონისძიებების გატარების, უპირველეს ყოვლისა კი მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, აუცილებელია ადრეული გაფრთხილების და განგაშის სისტემების შექმნა.

ზემოაღნულიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობა მნიშვნელოვნად მიიჩნევს მაღალი რისკის უბანზე შესაბამისი სისტემების შექმნის გზების და შესაძლებლობის შესწავლას. აუცილებელია, შემუშავდეს განგაშის სისტემის სტანდარტები და ერთიანი მიდგომა, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელი იქნება მოსახლეობისთვის შესაბამისი ინფორმაციის/სიგნალის მიწოდება კრიზისული სიტუაციის დროს.

3.6. საერთაშორისო თანამშრომლობა კატასტროფის რისკის შემცირების სფეროში

კატასტროფის რისკის შემცირება თანამდროვე მსოფლიო თანამეგობრობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამოქმედო მიმართულებაა. საქართველო, აღებული ევროატლანტიკური კურსიდან გამომდინარე, აქტიურად თანამშრომლობს ევროკავშირთან, აშშ-სთან, დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოსა და იაპონიასთან, აგრეთვე მეზობელ სახელმწიფოებთან. მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობა რეგიონულ პროექტებში მონაწილეობასა და თანამშრომლობას. ხდება მსოფლიოში აპრობირებული საუკეთესო მიდგომებისა და გამოცდილების გაზიარება. გარდა ამისა, საქართველო განაგრძობს მჭიდრო თანამშრომლობას საერთაშრისო ორგანიზაციებთან, მათ შორის გაეროსთან, ევროკომისიის ჰუმანიტარული დახმარებისა და სამოქალაქო დაცვის გენერალურ დირექტორატთან და საქართველოში დაფუძნებულ დონორ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან.

3.7. მედიის როლის გაზრდა კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში

მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები სულ უფრო დიდ როლს ასრულებს თანამედროვე საზოგადოებაში. მედია მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს საზოგადოების ცნობიერების ფორმირებაზე, აგრეთვე საზოგადოებრივი ინსტიტუტების ფუნქციონირებასა და განვითარებაზე.

აქედან გამომდინარე, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მედიასთან თანამშრომლობა როგორც კრიზისული სიტუაციების მართვის, ასევე პრევენციული ღონისძიებების დანერგვა/განხორციელების პროცესში, მათი ინფორმირება და მაქსიმალური ჩართულობა, რათა მოხდეს სანდო და ზუსტი, პანიკის არდამშვები ინფორმაციის გავრცელება მოსახლეობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით.

3.8. კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში თანამშრომლობის გაძლიერება აკადემიურ და სამეცნიერო წრეებთან

კატასტროფის რისკის შემცირება და მართვა მჭიდრო კავშირშია ინსტიტუციებსა და შესაბამის დაინტერესებულ წრეებს შორის კოორდინაციის მექანიზმებთან. იგი საჭიროებს ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტის ჩართულობას როგორც ეროვნულ, ისე ადგილობრივ დონეზე. ასევე, პასუხისმგებლობის ნათლად გადანაწილებას საჯარო და კერძო სექტორებს შორის (მათ შორის, აკადემიურ და სამეცნიერო წრეებთან), რათა უზრუნველყოფილი იყოს ორმხრივი ჩართულობა, პარტნიორობა, ერთმანეთის როლების და ანგარიშვალდებულების გაუმჯობესება და დაკვირვება.

საქართველოს მთავრობა მზადაა, აკადემიურ და სამეცნიერო წრეებთან პარტნიორობით, ქვეყანაში დაამკვიდროს კატასტროფების რისკის შემცირების საერთაშორისო დონეზე არსებული საუკეთესო პრაქტიკა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა აკადემიურ და სამეცნიერო წრეებთან და კერძო სექტორთან თანამშრომლობის ხელშეწყობა, რათა მოხდეს ახალი პროდუქტებისა და სერვისების შექმნა, რაც გამოსადეგი იქნება კატასტროფის რისკის შემცირების კუთხით.

3.9. საგანმანათლებლო სისტემაში კატასტროფის რისკის შემცირების მოდელის დანერგვა

ბოლო წლების განმავლობაში ზოგადი განათლების სისტემამ საქართველოში თვალსაჩინო ტრანსფორმაცია განიცადა. რეფორმამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო მხარდაჭერაც მიიღო. საქართველოში განათლების ეფექტიანობის ამაღლების მიზნით გაიზარდა სახელმწიფო დაფინანსება, შემოღებული იქნა დაფინანსების ახალი სისტემა, განხორციელდა საჯარო სკოლების მატერიალურ-ტექნიკური რეაბილიტაცია და სკოლების კომპიუტერიზაცია, დაინერგა ეროვნული სასწავლო გეგმების შემუშავების პროცედურები, მუდმივად მიმდინარეობს მასწავლებელთა გადამზადება.

მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში ზოგადად განათლების დონე მაღალია, მოსახლეობას არ აქვს ბუნებრივი კატასტროფების რისკების და შედეგების გაცნობიერების სათანადო უნარი. განსაკუთრებით დაუცველი არიან ბავშვები, რადგან მათ ხშირ შემთხვევაში არ გააჩნიათ კატასტროფებისადმი მზადყოფნის შესაბამისი თეორიული ცოდნა და პრაქტიკული უნარები.

საქართველოს მთავრობის ერთიანი პრიორიტეტია გამოიყენოს ცოდნა და განათლება უსაფრთხოების კულტურის და მდგრადობის შესაქმნელად. კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში განათლების კომპონენტის ინტეგრირება მნიშვნელოვანია, რადგან სწორედ ბავშვები და ახალგაზრდები წარმოადგენენ იმ რგოლს, რომლებსაც შეუძლიათ ქვეყანაში პრევენციის კულტურის გაძლიერება.

3.10. კერძო ბიზნესის ჩართულობის გაძლიერება კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში

საქართველოს მთავრობისთვის პრიორიტეტულია კერძო სექტორთან თანამშრომლობის მექანიზმების შემუშავება კატასტროფების მიმართ ბიზნესის მდგრადობის გაძლიერების მიზნით, რათა მოხდეს კატასტროფების რისკების ინტეგრირება ბიზნეს მოდელში.

მნიშვნელოვანია ბიზნეს სექტორისთვის სტიქიური მოვლენების და მოწყვლადი უბნების შესახებ (რისკების ატლასები) ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, ასევე ბიზნესის საქმიანობის ლიცენზირებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემისას აღნიშნული ფაქტორების გათვალისწინება.

სასურველია ბიზნეს სექტორის წარმომადგენლების ჩართვა კატასტროფების შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანიებსა და ტრენინგებში, მათი თანამონაწილეობა კატასტროფის რისკის მართვის კუთხით ჩატარებულ კვლევებსა და ინოვაციური პროექტების განხორციელებაში.

ბიზნეს სექტორის ჩართულობა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის რეალიზაციაში ხელს შეუწყობს სახელმწიფოსა და კერძო სექტორს შორის ხარჯების ეფექტიან და სამართლიან განაწილებას (PPP ინიციატივები).

ასევე, აუცილებელია ბიზნეს სექტორის ცნობიერების ამაღლება და გარკვეული წახალისება ბუნებრივ კატასტროფებთან დაკავშირებული რისკების დაზღვევის და გადაზღვევის მექანიზმების გამოყენებისკენ.

3.11. კატასტროფის რისკის შემცირების მიზნით გეოსივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის დანერგვა

ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის ჩამოყალიბება ევროკავშირის მოთხოვნაა (ევროპარლამენტის და ევროსაბჭოს დირექტივა – სივრცითი ინფორმაციის ინფრასტრუქტურა ევროპულ თანამეგობრობაში (INSPIRE)), რომელსაც ის წევრ ქვეყნებს უყენებს. INSPIRE დირექტივა გეოინფორმაციული სფეროს, საკანონმდებლო ბაზისა და ადმინისტრაციული საკითხების ევროპულ სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანას ითვალისწინებს.

გეოგრაფიულ მონაცემებზე თავისუფალი წვდომა ჯანსაღი და მდგრადი საზოგადოებრივი განვითარებისთვის საჭირო წინაპირობაა. სწორედ ამიტომ, საქართველოს მთავრობამ, ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების მსგავსად, გადაწყვიტა შექმნას და განავითაროს ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურა, რათა ხელი შეუწყოს და გააუმჯობესოს ქვეყნის გეოგრაფიულ მონაცემებზე წვდომა.

საქართველო პირველი ქვეყანაა კავკასიის რეგიონში, რომელმაც ევროპულ სტანდარტებთან თავსებადი ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შექმნაზე მუშაობა დაიწყო, რაც ქვეყნის ევროკავშირთან ინტეგრაციისკენ გადადგმული კიდევ ერთი ნაბიჯია.

სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურას ფართო გამოყენება ექნება – მათ შორის კატასტროფის რისკის შემცირების და მასზე რეაგირების კუთხითაც.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკის უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში გეოსივრცითი და სივრცეზე დაფუძნებული ტექნოლოგიებისა და მასთან დაკავშირებული სერვისების დანერგვა. შედეგად კი საქართველოს მთავრობას, ბიზნეს სექტორს, აკადემიური წრეების წარმომადგენლებს და მოქალაქეებს მიეცემათ არასენსიტიურ მონაცემებზე წვდომის შესაძლებლობა. ამასთანავე, საქართველოს შესაბამის უწყებებს შეეძლებათ დედამიწასა და კლიმატზე კონკრეტულ ადგილსა და შორ მანძილზე განხორციელებული დაკვირვებების შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის შენახვა, რისკების შეფასება და კატასტროფის რისკის მოდელირება.

3.12. გენდერული თანასწორობა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში

ვინაიდან ქალები, განსაკუთრებით ფეხმძიმობის პერიოდში, პირობითად წარმოადგენენ კატასტროფებისადმი მგრძნობიარე ჯგუფს, მათი ჩართულობა კატასტროფის მართვის სისტემის ყველა ეტაპზე ძალზე მნიშვნელოვანია. ქალთა სპეციფიკის გათვალისწინება აუცილებელია, როგორც კატასტროფებისადმი მზაობის პოლიტიკის განსაზღვრისას, ასევე რისკების შემცირების, მათი თავიდან აცილების, შეფასების, მზადყოფნის და რეაგირების ღონისძიებების გატარებისას.

3.13. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა როლის გაზრდა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში

იმისთვის, რომ არსებობდეს კატასტროფის რისკის შემცირების მიმართ უფრო ფართო და საზოგადოებაზე ორიენტირებული მიდგომა, აუცილებელია ბუნებრივი კატასტროფებისადმი შედარებით მოწყვლადი ჯგუფის – შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების (განსაკუთრებით შშმ ბავშვების) ჩართულობის გაზრდა კატასტროფის რისკის შემცირების პოლიტიკაში. კატასტროფის რისკის შემცირების პრაქტიკა ეფექტიანია, როდესაც ის ხელმისაწვდომია თითოეული მოქალაქისთვის.

აუცილებელია შშმ პირების ცნობიერების ამაღლება ქვეყანაში ბუნებრივი კატასტროფების გარემოებების/სახის დადგენის, რისკის იდენტიფიცირების, გაანალიზების, შეფასებისა და შემცირების მიდგომების თაობაზე. ასევე, მნიშვნელოვანია შშმ პირების საჭიროებების გათვალისწინება კატასტროფის რისკის შეფასებისას და შესაბამისი გეგმების შემუშავებისას (გეგმების შემუშავების უნივერსალური პრინციპების გათვალისწინებით).

4. საქართველო ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების წინაშე

საქართველოში ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული კატასტროფების გარემოებების/სახის დადგენის, რისკის იდენტიფიცირების, გაანალიზების, შეფასებისა და შემცირების მიზნით, საქართველოს მთავრობამ უკვე გადადგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯი „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015-2018 წწ. დოკუმენტის“ დამტკიცებით. დოკუმენტში შესულია სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლებით დაკომპლექტებული სპეციალური ჯგუფების მიერ, არსებული მდგომარეობის შესწავლის შედეგად გამოვლენილი, ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეები და გამოწვევები - მათი წარმოშობის ფაქტორების, დადგომის ალბათობისა და უარყოფითი შედეგების მიხედვით.

1. წყალდიდობების და წყალმოვარდნების საფრთხე

სტიქიური წყალმოვარდნების მიხედვით, კავკასიონის სამხრეთ ფერდობის მდინარეები ხასიათდება ზაფხულის წყალმოვარდნებით, მესხეთისა და ლიხის ქედების მდინარეები - გაზაფხულ-ზაფხულის წყალმოვარდნებით, კოლხეთის დაბლობის მდინარეები - წყალმოვარდნების რეჟიმით მთელი წლის განმავლობაში, აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობ ნაწილში და სამხრეთ საქართველოს მთიანეთში - გაზაფხულ-ზაფხულის წყალმოვარდნებით.

წყალდიდობები და წყალმოვარდნები საქართველოს თითქმის ყველა მდინარისთვისაა დამახასიათებელი. მათ შორის, განსაკუთრებით მაღალი რისკით გამოირჩევა: იმერეთის, სამეგრელოს, გურიის, მცხეთა-მთიანეთის მდინარეთა აუზები, აგრეთვე მდ. მტკვრის მიმდებარე ტერიტორიები და მდ. ალაზნის მარცხენა სანაპირო.

1995 წლამდე ინტენსიური წყალმოვარდნების საშუალო განმეორებადობა 5-6 წელიწადში 1-ჯერ აღინიშნებოდა. 1995-2013 წლებში კი ეს მაჩვენებელი თითქმის 2-ჯერ (2-3 წელიწადში 1-ჯერ) გაიზარდა.

წყალდიდობა-წყალმოვარდნების შედეგად დიდი ზიანი ადგება ადამიანთა სამეურნეო საქმიანობას, ინფრასტრუქტურას, ასევე, იწვევს ადამიანთა მსხვერპლს, ნგრევას, გზების ჩახერგვას, ტრანსპორტის მოძრაობის შეწყვეტას, ელექტროგადამცემი ანძების და გაზსადენების მწყობრიდან გამოსვლას და სხვა.

მდინარე ვერეს ხეობა

როგორც ცნობილია, ქალაქების ურბანიზაციის პერიოდი ყველაზე ხანგრძლივ ეტაპს მოიცავს და შესაბამისად, გეოლოგიური გარემოს არცერთი სივრცე არ განიცდის ტექნოგენური დატვირთვის ზემოქმედების ისეთ პრესინგს, როგორც დიდი ქალაქების ტერიტორია. ქ. თბილისში ჩამოყალიბებული რთული გეოლოგიური გარემოს პირობებში, დაიწყო უარყოფითი ბუნებრივ-ტექნოგენური პროცესების ფართო განვითარება და მისი გეოეკოლოგიური მდგომარეობის კრიზისულ მდგომარეობამდე მიყვანა. თბილისის ტერიტორიაზე უარყოფითი გეოლოგიური მოვლენების ამოქმედებამ და გეოეკოლოგიურმა გართულებებმა კრიტიკულ ზღვარს 2002 წლის მიწისძვრის შემდეგ მიაღწია.

ხსენებულ ფაქტორთა თანხვედრამ, ასევე 2015 წლის 13-14 ივნისს, მდ. ვერეს აუზში მოსულმა ძლიერმა ნალექმა (თბილისის მეტეოროლოგიური სადგურის მონაცემებით 3-4 საათში დაფიქსირდა 49 მმ ნალექი) მდინარე ვერესა და მის შენაკადებზე წყლის დონის მკვეთრი მატება, მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების მასშტაბური წარმოქმნა და გააქტიურება გამოიწვია, რასაც შედეგად მოჰყვა ადამიანთა სიცოცხლის მოსპობა, ქალაქის ინფრასტრუქტურის ობიექტების დაზიანება და განადგურება (მწყობრიდან გამოვიდა წყნეთი-ბეთანიის, წყნეთი-ახალდაბის და კოჯორი-მანგლისის საავტომობილო გზები, ასევე თამარაშვილის ქუჩისა და გმირთა მოედნის დამაკავშირებელი გზა, ქ. თბილისში, მდ. ვერეს ხეობის დაბალ ნიშნულებზე განლაგებული საცხოვრისები, სხვადასხვა დანიშნულების ინფრასტრუქტურული ობიექტები, შენობა-ნაგებობები და თბილისის ზოოპარკი).

ამ ეტაპზე ყველაზე მოწყვლად არეალს წარმოადგენს მდ.ვერეს აუზი და მისი შემოგარენი.

2. მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული მოვლენების საფრთხე

საქართველოში ეგზოგენური სტიქიური გეოლოგიური პროცესებიდან ყველაზე ფართოდ არის განვითარებული მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული მოვლენები, რაც განსაკუთრებულ საშიშროებას უქმნის მოსახლეობას და ზიანს აყენებს ქვეყნის ეკონომიკას. ამ მოვლენების ძლიერ ზეგავლენას (ხშირად კატასტროფული შედეგებით) პერიოდულად განიცდის როგორც ათასობით დასახლებული პუნქტი, ასევე, მიწის სავარგულები, გზები, მილსადენები, მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ანძები, ჰიდროტექნიკურ-სამელიორაციო ობიექტები, სამთო-ტურისტული კომპლექსები და სხვა.

თუ XX საუკუნის ბოლო ათწლეულებამდე საქართველოში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების გააქტიურების ექსტრემუმები უმეტესწილად ემორჩილებოდა გარკვეულ ციკლურობას და ადგილის გეოლოგიურ-კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე, საშუალოდ მეორდებოდა 3-5 და 8-11 წ.წ ინტერვალით, 90-იანი წლებიდან მოყოლებული, პროცესების საშუალო ფონს ზემოთ გააქტიურებას ადგილი აქვს თითქმის ყოველწლიურად, ხოლო მათი ექსტრემალური გამოვლინების ინტერვალები მნიშვნელოვნად შემოკლებულია. შედეგად, პროცესების უარყოფითი მოქმედების არეალში ექცევა ახალი ფართობები, დასახლებული პუნქტები და ინფრასტრუქტურული ობიექტები.

მეწყრულ-გრავიტაციული პროცესები გვხვდება საქართველოში არსებულ ყველა კლიმატურ-გეომორფოლოგიურ ზონაში, დაწყებული ზღვისპირეთიდან, დამთავრებული მაღალმთიანი ალპურით. დღეისათვის, დაფიქსირებულია მათი სხვადასხვა ხარისხის დინამიკაში მყოფი და მაღალი საშიშროების რისკის 50 000-ზე მეტი უბანი, რომელთა საერთო ფართობი 1.5 მილიონ ჰა-ს აღემატება, ხოლო დინამიკაში მყოფი მეწყრების 70%-მდე ფიქსირებულია დასახლებული პუნქტების, სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებისა და ინფრასტრუქტურული ობიექტების ზონაში. მეწყრულ-გრავიტაციული მოვლენების უშუალო საშიშროების ზონაში იმყოფება 2 000-მდე დასახლებული პუნქტი 200 000-ზე მეტი მოსახლით, აგრეთვე ცენტრალური საავტომობილო გზების, ნავთობ და გაზსადენების, დიდი ჰიდროტექნიკური წყალსაცავების არეალები. მწყობრიდან არის გამოსული თბილისის, სოხუმის და ცხინვალის შემოვლითი გზების მონაკვეთები. მთლიანობაში, სახაზო ინფრასტრუქტურული ობიექტების 25%-მდე მეწყრულ-გრავიტაციული მოვლენების საშიშროების რისკის ზონაში იმყოფება.

საქართველოს მოსახლეობის ფიზიკური უსაფრთხოებისთვის და საინჟინრო ობიექტების გამართული ფუნქციონირებისთვის კიდევ უფრო მაღალ რისკს ქმნის ღვარცოფული მოვლენები, რომლებიც გამოირჩევა განვითარების ჰეტეროგენულობით და მასშტაბებით, განმეორებადობის სიხშირით და მიყენებული ეკონომიკური ზარალის სიდიდით.

ღვარცოფული მოვლენები გვხვდება ქვეყნის მთიანი ტერიტორიის ყველა კლიმატურ-მორფოლოგიურ ზონაში და გეოლოგიური აგებულების პირობებში. თუმცა, ქვეყნის რელიეფური ხასიათისა და გეოლოგიური აგებულების სხვადასხვა ხასიათის სენსიტიურობიდან გამომდინარე, მათი განმეორებადობა, მოცულობები, ენერგია, ფორმირების პირობები და რეოლოგიური ბუნება ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებულია. დღეისათვის, საქართველოს ტერიტორიაზე, მცირე მდინარეებსა და უმეტესად, დიდ მდინარეთა აუზების პირველ სამ შენაკადებში დაფიქსირებულია ღვარცოფტრანსფორმირებადი 3 000-მდე წყალსადინარი. ღვარცოფების საშიშროების რისკის ქვეშ იმყოფება პრაქტიკულად ყველა ის დასახლებული პუნქტი, რომელიც მცირე მდინარეთა ხეობებში არის განლაგებული, ასევე ცივ-გომბორის, საგურამო-იალნოს ქედებისა და კახეთის კავკასიონის მთისწინეთის არეალში მცხოვრები მოსახლეობა და სოციალური ინფრასტრუქტურა. საშიშროების მაღალი რისკის ქვეშ არის ასევე: თბილისი, ყვარელი, თელავი, საგარეჯო, ლაგოდეხი, ონი, ბორჯომი, მესტია, ლენტეხი, ადიგენი, მცხეთა, ცაგერი და სხვა. 532 ღვარცოფტრანსფორმირებადი მდინარე პერიოდულად საშიშროებას უქმნის საავტომობილო გზებს, სახაზო-საირიგაციო ობიექტებს და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს. ქვეყნისთვის ღვარცოფებით მიყენებული ყოველწლიური ზარალი საშუალოდ რამდენიმე ათეული მილიონი ლარის ფარგლებშია, ხოლო ექსტრემალური გააქტიურების პირობებში 100 მილიონ ლარს აჭარბებს.

1. მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული პროცესებით უკიდურესად დაძაბული უბნები და მათი ზოგადი შეფასება

i. მდ. დევდორაკის ხეობა - მდ. თერგის მარცხენა შენაკადი (დარიალის უბანი), (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

მაღალი საშიშროების რისკის მქონე ღვარცოფების ტრანსფორმირებას ადგილი აქვს როგორც მყინვარების პულსაციური დინამიკის პროცესში და ყინულ და კლდეზვავების ჩამოზვავებით ე.წ. გლაციალური ღვარცოფების ტრანსფორმირების სახით, ასევე თავსხმა წვიმებისა და ზაფხულში ტემპერატურის ექსტრემალური მატების პროცესში ტრანზიტული ზონიდან მყარი მასების გამოტანით. ღვარცოფების ტრანსფორმაციის პროცესი არ ექვემდებარება ციკლურობის რეჟიმს. ერთჯერადი ღვარცოფული ნაკადების მოცულობები მერყეობს დიდ დიაპაზონში - რამდენიმე ათასი მ3-დან - 1-10 მილიონ მ3 -მდე. ღვარცოფული ნაკადების რეოლოგიური ბუნება უმეტესწილად მაღალი სიმკვრივის ქვატალახოვანი თვისებებით ხასიათდება. მდინარის კალაპოტის დიდი დახრილობის გამო, ღვარცოფული ნაკადების უმეტესი მასა ჩამოდის მდ. თერგის კალაპოტამდე, უმეტეს შემთხვევაში კეტავს მას და მდინარის გასწვრივ წარმოქმნის 300-1000 მ სიგრძის გამოზიდვის კონუსს.

პერიოდულად, ღვარცოფული პროცესებით, მთლიანად ან ნაწილობრივ ირეცხება ან მწყობრიდან გამოდის მოქმედების არეალში მოქცეული საერთაშორისო მნიშვნელობის საავტომობილო გზა, სასაზღვრო გამშვები პუნქტი, ზონაში მოქმედი და მშენებარე ჰიდროელექტროსადგურების კომპლექსი, „ჩრდილოეთი-სამხრეთის“ საერთაშორისო დანიშნულების 700-1200 მმ-იანი დიამეტრის მაგისტრალური გაზსადენები და მაღალი ძაბვის ანძები. ღვარცოფების ტრანსფორმაციას ხშირად თან სდევს ადამიანთა მსხვერპლი, ხოლო ეკონომიკური ზარალი ათეულობით მილიონი ლარით განისაზღვრება.

ii. მდ. დურუჯი, მდ. ალაზნის მარცხენა შენაკადი (ყვარლის მუნიციპალიტეტი)

მაღალი სიმკვრივის ქვატალახოვანი ღვარცოფი. ღვარცოფული მოვლენების ერთჯერადი მოცულობა 0,13-3 მილიონ მ3-ში ვარირებს. კატასტროფული ხასიათის ღვარცოფების გავლა დამოკიდებულია თავსხმა წვიმების ინტენსივობასა და ხანგრძლივობაზე და მეწყრული მოვლენებით ხეობის ზედა ნაწილში კალაპოტების დროებით გადაკეტვაზე. სტატისტიკის მიხედვით, ამ სახის ღვარცოფების ტრანსფორმაცია შესაძლებელია ყოველწლიურად ან 5-10 წელიწადში ერთხელ.

მდ. დურუჯის აუზში ტრანსფორმირებული ღვარცოფები ემუქრება ქ. ყვარლის მოსახლეობას, ქალაქის ინფრასტრუქტურას, თელავი-ლაგოდეხის ცენტრალურ საავტომობილო გზას და გაზსადენს.

iii. გომბორის საუღელტეხილო გადასასვლელის მეწყრები - მდ. გომბორულასა და მდ. თურდოს შორის და ღვარცოფული მოვლენები (საგარეჯოსა და თელავის მუნიციპალიტეტები)

გომბორის ქედის საუღელტეხილო გადასასვლელის უბანზე განვითარებულია სხვადასხვა ტიპის, დინამიკის და სიღრმითი დეფორმაციის მეწყრები, რომელთა საერთო ფართობი 15 კმ2-ს აღემატება. აქვე, კომპლექსურად გვხვდება ღვარცოფული და ეროზიული მოვლენები, რომელთა ურთიერთქმედება კიდევ უფრო ართულებს მდგომარეობას.

მუდმივი საშიშროების ქვეშ იმყოფება თბილისი-თელავის საავტომობილო გზა, ასევე სოფლების: გომბორის, ვერონასა და კობაძეების მოსახლეობა და ინფრასტრუქტურა. პერიოდულად ზიანდება ქ. თელავის წყალმომარაგების სათავე ნაგებობა, რაც რამდენიმე დღით თელავის მოსახლეობისთვის სასმელი წყლის შეწყვეტას იწვევს.

iv. მდ. იორის მარცხენა შენაკადები – ანთოკის ხევი, თვალთხევი და ჩაილურის ხევი (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი)

ღვარცოფები ფორმირდება პლიოცენის უხეშ მოლასებში ცივ-გომბორის სამხრეთ კალთაზე. ღვარცოფების ტრანსფორმაციას ადგილი აქვს ყოველთვის, დღე-ღამეში მოსული თავსხმა წვიმების პროცესში 40-50 მმ-ის ზემოთ. გეოლოგიური გარემოს უკიდურესად სენსიტიური უბნიდან გამომდინარე, ღვარცოფების ფორმირება და განმეორებადობის ინტენსივობა ყოველწლიურია, წელიწადში რამდენჯერმე შესაძლო განმეორებით. რეოლოგია დაბალი სიმკვრივის ქვატალახოვანია. ღვარცოფული ნაკადების მასის ერთჯერადი მოცულობები რამდენიმე ათასი მ3-დან 100-150 ათასი მ3 ფარგლებში მერყეობს.

ღვარცოფები საშიშროებას უქმნის ქ. საგარეჯოს, საგარეჯოს რაიონის სოფლების: ანთოკის და ჩაილურის მოსახლეობას, სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს, თბილისი-თელავის საავტომობილო გზას. წარსულში დაფიქსირებულია ცენტრალურ საავტომობილო გზაზე მოძრაობის შეფერხების შემთხვევები.

v. ხოკოს მეწყერი, ენგურის წყალსაცავი (ჯვარი, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)

მეწყერი გეომორფოლოგიურად მდებარეობს ენგურის წყალსაცავის მარცხენა ბორტის შუა ნაწილში. იწყება მდინარეების: ენგურისა და მაგანის წყალგამყოფების უბანში, ენა ჩადის წყალსაცავში წყლის დონის ცვალებადობის ზონაში. მეწყერი განვითარებულია იურული ასაკის ფერად წყებაში (თიხები, თაბაშირისა და ქვიშაქვების შუაშრეებით), რომელსაც ზემოთ მისდევს ზედა იურისა და ცარცის კარბონატული ქანები (კარსტვადი მასიური და ბრექჩიული კირქვები). მეწყერი მოიცავს წყალსაცავის მარცხენა ბორტის მნიშვნელოვან ნაწილს და იმყოფება აქტიურ დინამიკაში, რასაც, ასევე, ხელს უწყობს ფერად წყებაში არსებული თაბაშირის შუაშრეები, რომლის დამუშავება ამჟამადაც მიმდინარეობს.

ხოკოს მეწყრული პროცესები რეალური საშიშროების ქვეშ აყენებს მდ. ენგურის წყალსაცავის მდგრადობას და ზუგდიდი-მესტიის საავტომობილო გზას (S-7). მეწყრის მასშტაბურმა გააქტიურებამ შესაძლებელია გამოიწვიოს კატასტროფული პროცესები.

vi. მუხათგვერდის სასაფლაოს ტერიტორია (ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტი)

რთული მექანიზმის მეწყრები (ბლოკური, დენად-პლასტიკური, სუფოზიურ-ბლოკური) განვითარებულია ტბიურ-მდინარეულ და ფერდობულ ნალექებში, რომელიც მოიცავს აგრეთვე ძირითადი ქანების თიხურ ფაციესს.

მეწყრების დეფორმაციის სიღრმე საშუალოდ 3-15 მეტრია, მეწყრული პროცესებით დაზიანებული ფართობი დაახლოებით 50 ჰა-ს შეადგენს. მეწყრული პროცესები აქტიურ დინამიკაშია.

მეწყრული პროცესები პერიოდულად აზიანებს სასაფლაოზე მისასვლელ ერთადერთ საავტომობილო გზას და საშიშროებას უქმნის სასაფლაოს ნაწილს.

3. ბიოლოგიური საფრთხეები

საქართველოსთვის მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს როგორც ენდემური და არაენდემური დაავადებები, ასევე, ისეთი პოტენციური ბიოლოგიური საფრთხეები, როგორიცაა პათოგენური აგენტის გარემოში განზრახ ან შემთხვევითი გამოთავისუფლება, შესაძლო ბიოტერორისტული აქტი ან ბიოლოგიური იარაღის მასობრივი გამოყენება. ყოველივე ზემოაღნიშნულს, ექსპოზიციის დიდი შესაძლებლობით და მოწყვლადობის მაღალი დონით გამწვავების შემთხვევაში, შესაძლოა ჰქონდეს მნიშვნელოვანი ნეგატიური ზეგავლენა ქვეყნის მოსახლეობასა და ეროვნულ ეკონომიკაზე. ბიოლოგიური ხასიათის საფრთხეები შეიძლება განვითარდეს განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების ბუნებრივი აფეთქებით, განსაკუთრებით საშიში პათოგენების გარემოში განზრახ ან შემთხვევითი გამოთავისუფლებით ან ბიოლოგიური იარაღის ტერორისტული მიზნით გამოყენების შედეგად.

ეპიდემიური და პანდემიური გავრცელების პოტენციალის მქონე ბიოლოგიური აგენტები, გარემოში მოხვედრის შემთხვევაში, განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის ადამიანის და/ან ცხოველის ჯანმრთელობას. მას აქვს ბიოლოგიურ იარაღად გადაქცევის პოტენციალი და/ან შედარებით ადვილად ვრცელდება. შეიძლება გამოიწვიოს ფართო მასშტაბის ავადობა, სიკვდილიანობა ან საზოგადოებრივი ფუნქციების მასობრივი დარღვევა, რომლის გავრცელების შეკავება და შედეგების აღმოფხვრა-შერბილება ეროვნული დონის ღონისძიებებს მოითხოვს. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ მსგავსი პოტენციალის მქონე ინფექციური დაავადებების უმრავლესობა ზოონოზური წარმოშობისაა (ანუ ცხოველებიდან ადამიანებზე გადადის).

4.3.1. პანდემია

პანდემიური პოტენციალის მქონე აგენტის მსოფლიოს ნებისმიერ, ყველაზე შორეულ კუთხეში აღმოცენების შემთხვევაშიც კი, საქართველოში მისი დაფიქსირება შესაძლებელია მოხდეს უკვე პირველი ორი თვის განმავლობაში. სიტუაცია შეიძლება კიდევ უფრო გაართულოს იმ ფაქტმა, რომ პანდემიური/ეპიდემიური პოტენციალის მქონე აგენტები შესაძლებელია ძალიან სწრაფად გავრცელდეს ქვეყნის ნებისმიერ წერტილში. აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, აუცილებელია ისეთი მოქნილი მექანიზმების ჩამოყალიბება და განვითარება (ღონისძიებების, ქმედებების და პროცედურების გადახედვა და სრულყოფა), რომელთა მეშვეობითაც სამთავრობო და კერძო უწყებებს საფრთხეზე რეაგირება დროულად და ეფექტიანად შეეძლებათ.

4.3.2. განსაკუთრებით საშიში ინფექციების გავრცელების საფრთხე

განსაკუთრებით საშიში პათოგენების კატეგორიას მიეკუთვნება ბიოლოგიური აგენტები, რომლებიც იყოფა შემდეგ ორ ჯგუფად: 1) ინდივიდისთვის მაღალი და საზოგადოებისთვის დაბალი რისკის მქონე პათოგენები, რომლებიც იწვევს ადამიანის და ცხოველის მძიმე დაავადებას (შესაბამისად, სერიოზულ ეკონომიკურ ზარალს), მაგრამ ჩვეულებრივ არ ვრცელდება ერთი ინფიცირებული ადამიანიდან მეორეზე შემთხვევითი კონტაქტის გზით და მათ წინააღმდეგ არსებობს ეფექტური პრევენციული და სამკურნალო საშუალებები; 2) ინდივიდისთვის და საზოგადოებისათვის მაღალი რისკის მქონე პათოგენები, რომლებიც, ჩვეულებრივ, ადამიანებში და ცხოველებში იწვევს ძალიან მძიმე (ხშირად უკურნებელ) დაავადებებს, შეიძლება ადვილად გავრცელდეს ერთი ადამიანიდან მეორეზე ან ცხოველიდან ადამიანზე (და პირიქით) შემთხვევითი კონტაქტის გზით და მათ წინააღმდეგ არ არსებობს ეფექტური პროფილაქტიკური და სამკურნალო საშუალებები.

განსაკუთრებით საშიში ბიოლოგიური აგენტების (განსაკუთრებით საშიში ბიოლოგიური აგენტების ნუსხა განსაზღვრულია „განსაკუთრებით საშიში პათოგენების ნუსხის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2013 წლის 27 მაისის №01-18/ნ ბრძანებით) საქართველოში გავრცელების შესაძლო სცენარი ძალზე მოზაიკურია, რადგან მათ მიერ გამოწვეულ ინფექციათა/დაავადებათა წყაროები და გადაცემის გზები მრავალგვარია. ამ ტიპის დაავადებათა „მიმღები კონტინგენტის“ (კონტინგენტი, რომელიც შეიძლება ავად გახდეს) იდენტიფიცირება შესაძლებელია და იგი გულისხმობს ქვეყნის მთელ მოსახლეობას.

4.3.3. ვეტერინარული საფრთხეები

ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში დაავადებები მიეკუთვნება იმ დაავადებათა რიცხვს, რომლებიც მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს მეცხოველეობას, ცხოველური წარმოშობის პროდუქციას და ამავდროულად, საშიშია ადამიანთა ჯანმრთელობისთვის.

ინფექციური დაავადებების გამომწვევია პათოგენური მიკროორგანიზმები, რომლებშიც გაერთიანებულია სხვადასხვა სახეობის ბაქტერია, ვირუსი და სოკო. ბოლო დროს მათ დაემატა ახალი ჯგუფი - პრიონები. საბედნიეროდ, 2016 წლის აგვისტოს მონაცემებით, ამ ჯგუფის დაავადებები საქართველოში რეგისტრირებული არ არის.

საქართველოში ცხოველთა 100-ზე მეტი ინფექციური დაავადებაა რეგისტრირებული. ინფექციური დაავადებების ნაწილი საერთოა ადამიანისა და ცხოველებისთვის, ნაწილი კი მოიცავს ცხოველთა მხოლოდ რამდენიმე სახეობას. საქართველოს მასშტაბით ასეთ დაავადებათა რიცხვს მიეკუთვნება თურქული, ცოფი, ღორის კლასიკური და აფრიკული ჭირი, ჯილეხი, ბრუცელოზი, ფრინველთა ნიუკასლის დაავადება, ლურჯი ენა (ბლუ თანგი), ყვავილი, ფრინველის მაღალპათოგენური გრიპი.

4.3.4. ფიტოსანიტარიული საფრთხეები

სოფლის მეურნეობისა და სურსათის საერთაშორისო ორგანიზაციის FAO-ს მონაცემებით, მცენარეთა მავნე ორგანიზმების მიერ გამოწვეული საერთო დანაკარგები მსოფლიოში 34%-ს შეადგენს. საქართველოში, კლიმატური ზონების მრავალფეროვნებიდან გამომდინარე, აღრიცხულია სხვადასხვა დაავადების გამომწვევი 2 500-მდე სახეობის სოკო და 1 500 სახეობის მავნე მწერი.

მღრღნელი მწერების მიერ გამოწვეული ზიანი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ერთწლიანი კულტურებისთვის, რომლებიც ადვილად იღუპება. საქართველოს სოფლის მეურნეობას მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა კალიების მასობრივმა გავრცელებამ. ხელსაყრელი კლიმატური პირობების შემთხვევაში (გვალვა, მშრალი და თბილი ზამთარი), კალიების მასობრივ გავრცელებას, შესაძლოა, 200 ათას ჰექტარამდე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობის დაზიანება მოყვეს (გავრცელების ეპიცენტრია აღმოსავლეთ საქართველო).

გარდა კალიებისა, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მასობრივი დაზიანება შეიძლება გამოიწვიოს სხვა მავნე ორგანიზმებმა (სოკო, ვირუსი, ბაქტერია, მღრღნელი და ა.შ.), რასაც შესაძლოა მოჰყვეს მოსავლის მნიშვნელოვანი (100%-მდე) დანაკარგი.

4. მიწისძვრების საფრთხე

მიწისძვრა არის ბუნებრივი კატასტროფა, რომლის მოკლევადიანი პროგნოზი დღეს კაცობრიობას არ შეუძლია. გრძელვადიანი პროგნოზი საშუალებას გვაძლევს, სეისმურად მდგრადი ინფრასტრუქტურის პირობებში, მაქსიმალურად ავიცილოთ თავიდან მოსალოდნელი ნგრევა და ადამიანთა მსხვერპლი.

განვითარებადი ქვეყნებისთვის განსაკუთრებით მძიმეა რეაბილიტაციის პროცესი მიყენებული ეკონომიკური ზარალის შემდეგ. ჩვენს შემთხვევაში ამის ნათელი ნიმუშია, თბილისის, რაჭის მიწისძვრები და მსოფლიოს სხვადასხვა განვითარებადი ქვეყნის მაგალითი (ჰაიტის მიწისძვრა). ქვეყანა წლობით ვერ ახერხებს ზარალის ანაზღაურებასა და მოშლილი ინფრასტრუქტურის აღდგენას.

მიწისძვრისგან მიყენებული ზარალი განსაკუთრებით დიდია მჭიდროდ ურბანიზებულ ტერიტორიებზე. მოწყვლადი მასშტაბური შენობები ძლიერი მიწისძვრის შემთხვევაში, დიდ ადამიანურ მსხვერპლს და ეკონომიკურ ზარალს იწვევს.

საქართველოში დანაკვირვები მიწისძვრის მაქსიმალური მაგნიტუდა არის 7, ხოლო ამ მიწისძვრით გამოწვეული ეფექტისა და ზარალის შეფასება MSK სკალის მიხედვით - 8-10 ბალი. ინსტრუმენტულ პერიოდში დაფიქსირებული მაქსიმალური ჰორიზონტული აჩქარება კი არის - 0.55g.

ინსტრუმენტულ პერიოდში მიწისძვრები თბილისში ეპიცენტრით ფიქსირდებოდა 1912, 1913 და 1920 წლებში, რომელთა ეფექტი არ აღემატებოდა 5-6 ბალს. 2000 წლის 14 დეკემბერს თბილისიდან სამხრეთ-დასავლეთით, 11 კილომეტრში მოხდა მიწისძვრა Ms=3.5, რომელმაც მიუხედავად მისი სიმცირისა, დააზიანა შენობები თბილისის მოწყვლად უბნებში (ძველი თბილისი, თავისუფლების მოედნის მიმდებარე ტერიტორია).

2002 წლის 25 აპრილის თბილისის მიწისძვრაც დაბალი კლასის მიწისძვრა იყო - Mw=4.5, მაგრამ შენობების მოწყვლადობის გამო დაიღუპა 7 ადამიანი, დაზიანდა სკოლები, საცხოვრებელი შენობები. მიწისძვრის ეფექტი იყო 6-7 ბალი, ხოლო რეგისტრირებული მაქსიმალური გრუნტის აჩქარება 0.11g.

ისტორიულ და ინსტრუმენტულ მონაცემებზე დაყრდნობით, თბილისში მომხდარი მიწისძვრების მაქსიმალური ეფექტი იყო 7 ბალი, ხოლო შორ მანძილზე მომხდარი დიდი მიწისძვრების ეფექტი, დედაქალაქში არ აჭარბებდა 7-8 ბალს.

5. სეტყვის საფრთხე

სეტყვა ფიქსირდება ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე. მისი ინტენსივობა და სიხშირე განსაკუთრებით მაღალია აღმოსავლეთ საქართველოში. ყოველწლიურად აღინიშნება ამ მოვლენის 5-დან 15-მდე შემთხვევა.

სეტყვას შეუძლია მთლიანად გაანადგუროს ნათესები, მოსავალი, გახვრიტოს თუნუქის სახურავი, დაამსხვრიოს შიფერისა და კრამიტის სახურავები, ჩაამსხვრიოს მინები, დააზიანოს ავტომანქანები, დახოცოს საქონელი და ფრინველი. როდესაც სეტყვის ცალკეული მარცვლების წონა 100-200 გრ. და მეტია, შესაძლებელია ადამიანთა დაღუპვაც. არასრული მონაცემებით, ბოლო 13 წელიწადში ქვეყნისთვის სეტყვისგან მიყენებულმა ზარალმა 140 მილიონ ლარს გადააჭარბა.

6. ზვავების საფრთხე

თოვლის ზვავებს იწვევს ძლიერ დანაწევრებული და დახრილი რელიეფი, ინტენსიური თოვა, თოვლის საფარის სიმაღლის სწრაფი მატება, თოვლის ინტენსიური დნობა, ქარბუქი, ჰაერის ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილება და წვიმა.

თოვლის ზვავები წლის ცივ პერიოდში ყოველწლიურად ფიქსირდება. აღნიშნული სტიქიური მოვლენის სიხშირისა და ინტენსივობის ზრდა 1970 წლიდან შეინიშნება. ზვავების მასიური ჩამოსვლა დაფიქსირებულია 1970-1971, 1975-1976, 1986-1987, 1991-1992, 1996-1997, 2004-2005 წლებში. ყოველწლიურად, თითოეული ზვავსაშიში კერიდან ზვავების მასიური ჩამოსვლის 1-დან 10-მდე შემთხვევაა დაფიქსირებული.

თოვლის ზვავების შედეგად დიდი ზარალი ადგება ადამიანთა სამეურნეო საქმიანობას, დასახლებებს, იწვევს ადამიანთა მსხვერპლს, ნგრევას, გზების ჩახერგვას და შესაბამისად, ტრანსპორტის მოძრაობის შეწყვეტას, ელექტროგადამცემი ანძების და გაზსადენების მწყობრიდან გამოსვლას, ტყის დაზიანებას და სხვა.

ზვავებმა შესაძლებელია გარე სამყაროს ხანგრძლივი დროით მოწყვიტოს ათეულობით დასახლებული პუნქტი, ასობით ოჯახი კი იძულებული გახდეს დატოვოს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი.

7. ძლიერი ქარების საფრთხე

საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოსავლეთის მიმართულების ძლიერი ქარები აღინიშნება კოლხეთის დაბლობზე, მდ. ყვირილას აუზის ქვემო წელში, შიდა ქართლის ბარის ცენტრალურ ნაწილში. დასავლეთის მიმართულების ქარები აღინიშნება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით კი შავიზღვისპირა ზოლში, შიდა და ქვემო ქართლში, კახეთის სამხრეთ ნაწილში. ორივე მიმართულების ძლიერი ქარები აღინიშნება აგრეთვე ქვეყნის მთიანი და მაღალმთიანი რეგიონების თხემურ ნაწილებში.

ამ მოვლენების განმეორების სიხშირე ბოლო 20 წელიწადში 2-ჯერ გაიზარდა და ყოველ 4-5 წელიწადში მეორდება. ძლიერი (25-30 მ/წმ სიჩქარის) ქარების განმეორებადობა მაღალია და წელიწადში 5-7-ის ფარგლებში მერყეობს, ხოლო ძალიან ძლიერი (30 მ/წმ-ზე მეტი) ქარები ქუთაისი-ზესტაფონის მონაკვეთში და თბილისის გარეუბნებში წელიწადში 1-2-ჯერ, ხოლო ქვეყნის სხვა რეგიონებში, საშუალოდ 5 წელიწადში ერთხელ მეორდება. მთიანი რეგიონების გადასასვლელებზე და თხემურ ნაწილებზე ძალიან ძლიერი ქარების ალბათობა უფრო ხშირია და ყოველწლიურად რამდენჯერმე აღინიშნება.

ძლიერი ქარები აზიანებს კავშირგაბმულობისა და ელექტროგადამცემ ხაზებს, იწვევს ზღვის ღელვას, მტვრიან ქარიშხალს, ქარბუქს და თოვლის არათანაბარ განაწილებას, რასაც მოსდევს ნამქერების წარმოქმნა, ნიადაგის ტენისგან გაღარიბება და სხვა. ჩვენს პირობებში განსაკუთრებით არახელსაყრელი მოვლენაა სატრანსპორტო მაგისტრალებზე ქარბუქით გამოწვეული ნამქერების წარმოქმნა. ეს არღვევს ტრანსპორტის მუშაობის რეჟიმს, რაც ქვეყნის ეკონომიკისთვის მნიშვნელოვანი ზარალის მომტანია.

8. ტყის და ველის ხანძრების საფრთხე

ტყის ხანძრების საშიშროებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია ხანძრები სამცხე-ჯავახეთის, იმერეთის, კახეთის, შიდა ქართლისა და აჭარის რეგიონებში (ხანძარსაშიშროების I-III კლასს მიკუთვნებული ფართობები). ბოლო წლების სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, ტყის ხანძრების შემთხვევათა უმეტესობა, განსაკუთრებით დასახლებულ პუნქტებთან ახლოს მდებარე ტყის მასივებში, ანთროპოგენული ზემოქმედებით არის გამოწვეული.

ხანძრების წარმოქმნის ანთროპოგენული მიზეზებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია: დასახლებული პუნქტების სიახლოვე (მოსახლეობის დაუდევრობა, ნაგავსაყრელები და ა.შ), სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების „გადაწვის“ პრაქტიკა, სამრეწველო ობიექტების სიახლოვე, ხანძარსაწინააღმდეგო დაცვითი ზოლების არარსებობა, ტყითსარგებლობის წესების დარღვევა (ტყის ჭრის ადგილების გაუწმენდაობა).

ველის ხანძრის გავრცელების მნიშვნელოვანი ხელშემწყობი ფაქტორია ქარსაფარი ზოლების განადგურება (გაჩეხვის და „გადაწვის“ პრაქტიკის შედეგად). ანთროპოგენულ მიზეზებს ემატება ბუნებრივი ფაქტორებიც (მაგ.: მაღალი ტემპერატურული რეჟიმი 2014 წლის ზაფხულში).

როგორც ბუნებრივი, ასევე ანთროპოგენული ფაქტორებით გამოწვეულმა ხანძრებმა, შესაბამისი კონტროლის და პრევენციული ღონისძიებების გაუტარებლობის შემთხვევაში, შესაძლოა სტიქიური ხასიათი მიიღოს. საქართველოში მასიური ხანძრები შესაძლებელია განვითარდეს რამდენიმე ათას ჰექტარზე (2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ხანძარმა მოიცვა 1 000 ჰა-მდე ფართობი) და სავარაუდოდ, გამოიწვიოს როგორც მსხვერპლი მოსახლეობაში, ასევე რეგიონების ინფრასტრუქტურის მოშლა, ადგილობრივ მცხოვრებთა ევაკუაცია და შესაბამისი ტერიტორიების გრძელვადიანი (მინიმუმ 5 წელიწადზე მეტი ხნით) ეკოლოგიური დაზიანება.

ტყის და ველის ხანძრები განსაკუთრებულ საფრთხეს უქმნის ნიადაგს. ნიადაგის ჰუმუსოვანი ფენის გადახურება და შესაბამისად, ორგანული ნივთიერებების და ცალკეული საკვები ელემენტების დანაკარგები, საბოლოოდ, ნიადაგის ფიზიკური და ქიმიური მახასიათებლების შეცვლას და მისი ნაყოფიერების დაქვეითებას იწვევს. ნიადაგისთვის მიყენებული ზიანი დამოკიდებულია ხანძრის ინტენსივობაზე და მის ხანგრძლივობაზე (რაც უფრო ძლიერი და ხანგრძლივია ხანძარი, მით უფრო მაღალია ნიადაგიდან ორგანული ნივთიერებების დანაკარგი). ამასთან, ნიადაგი წარმოადგენს მრავალი მიკრო და მაკროორგანიზმის საცხოვრებელ გარემოს, რომელთა უმრავლესობა იღუპება მაღალი ტემპერატურის პირობებში. შედეგად, ბუნებრივ ნივთიერებათა წრებრუნვის დარღვევის გამო, ნიადაგის ნაყოფიერება მცირდება.

ხანძრები განსაკურებით საშიშია ფერდობებზე, რადგანაც, მცენარეული საფარის გადაწვის შედეგად, მნიშვნელოვნად იზრდება ნიადაგის წყლისმიერი ეროზიის რისკი.

9. ქიმიური საფრთხეები

საქართველოს ქიმიური უსაფრთხოების პოლიტიკა ძირითადად ეფუძნება გაეროს უშიშროების საბჭოს №1540 რეზოლუციასა და საერთაშორისო კონვენციებს, ხოლო ქიმიურ ინციდენტებზე რეაგირება და პრევენცია სხვადასხვა სამინისტროსა თუ უწყების კომპეტენციაში შედის. ქვეყანაში საკმაოდ მასშტაბური ქიმიური მრეწველობის არსებობა გარკვეულწილად ქმნის ქიმიური ინციდენტების წარმოქმნის საშიშროებას.

გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ საქართველო წარმოადგენს კასპიის ზღვის რეგიონის ნავთობპროდუქტების უმნიშვნელოვანეს სატრანზიტო დერეფანს, რაც, თავის მხრივ, სარკინიგზო მაგისტრალებისა და მილსადენების გეოგრაფიული მდებარეობის გამო (მჭიდრო განსახლება, დაცული ტერიტორიები), მათზე მომხდარი ავარიის შემთხვევაში, ეკოლოგიური დაბინძურების საკმაოდ სერიოზული საფრთხის შემცველია.

4.9.1. დარიშხანშემცველი ნარჩენების გარემოზე ზემოქმედების საფრთხე

ლენტეხის რაიონში, მდ. ცხენისწყლის ხეობაში იდენტიფიცირებულია ნარჩენების განთავსების სამი ობიექტი. სოფ. ცანაში, დაუცველ მეტალის კონტეინერებში, ამ დროისთვის მოთავსებულია 50 000 ტონაზე მეტი ნარჩენი, ხოლო კონტეინერები იმდენად დაზიანებულია, რომ ქმნის გაჟონვის მაღალ ალბათობას. დაზიანებული კონტეინერები საფრთხეს უქმნის როგორც ახლომდებარე სოფლებში მცხოვრებ მოსახლეობას, ისე მთლიანად დასავლეთ საქართველოს, რადგანაც ცანას ობიექტები ესაზღვრება მდ. რიონის შენაკად მდ. ცხენისწყლის ხეობას. მდინარე რიონი კი თავის მხრივ, ჩაედინება შავ ზღვაში. დაბინძურების გავრცელებას ხელს უწყობს რეგიონისთვის დამახასიათებელი კლიმატური და ჰიდროგეოლოგიური პროცესები.

ამბროლაურის რაიონში, სოფელ ურავში საფრთხეს წარმოადგენს დარიშხანის გადამამუშავებელი ყოფილი ქარხანა, რომლის ყველა დამხმარე ნაგებობა და ინფრასტრუქტურული ობიექტი ამჟამად დანგრეულია. ურავის ქარხნის საწარმოო ნარჩენების სამარხი, რომელიც მდებარეობს ქარხნიდან 14 კმ-ში, არ არის დაკონსერვებული. სამარხის სახურავის ფილები ზოგან ჩანგრეულია, ატმოსფერული ნალექი ხვდება ტოქსიკურ ნარჩენებში, შემდეგ ჟონავს სამარხიდან და ხვდება გარემოში. ქარხნის ტერიტორიაზე არის სამარხი, რომელიც დაკონსერვებულია, მაგრამ არ არის ჰერმეტულად დახურული, სახურავი დაზიანებულია. მდინარე ლუხუნის ადიდების შემთხვევაში, შესაძლებელია საცავის კედლის გამორეცხვა.

10. წყლისმიერი ეროზიული პროცესების საფრთხე

წყლისმიერი ეროზიული პროცესები გარემოს მნიშვნელოვან ეკოლოგიურ საფრთხეს უქმნის, ხოლო ქვეყნის ეკონომიკას საგრძნობ ზიანს აყენებს. საქართველოში, უმთავრესად, წყლისმიერი ეროზიული პროცესების ორი ტიპი გვხვდება: 1) მიწების ფართობული გადარეცხვა - ე.წ. “ნიადაგის ეროზია”; 2) მდინარეთა ნაპირების გარეცხვა. ეროზიული პროცესების უარყოფითი ზემოქმედების არეალში მოქცეულია 1 700 000 ჰა ფართობი.

ეროზიული პროცესები საქართველოში საყოველთაო ხასიათს ატარებს. პროცესები განსაკუთრებით გააქტიურდა უკანასკნელ ათწლეულში, რადგანაც მოიშალა არსებული ნაპირსამაგრი ნაგებობების უმრავლესობის ფუნქციონირება და დაიწყო მდინარეთა ნაპირებზე მდებარე, მჭიდროდ დასახლებული ტერიტორიების ეროზიული პროცესების ექსტრემალური ნეგატიური გამოვლინება.

მსგავსი მოვლენები დამახასიათებელია როგორც დასავლეთ საქართველოს წყალუხვ მდინარეთა მჭიდროდ დასახლებული ნაპირებისთვის, ასევე აღმოსავლეთ საქართველოს ბარისთვის. კლიმატის გლობალური ცვლილების და ანთროპოგენული ფაქტორის გაძლიერების ფონზე, წყლისმიერი ეროზია, ბუნებრივია, კიდევ უფრო საშიშ ხასიათს მიიღებს. ეროზიული პროცესების ექსტრემალური გამოვლინების შემთხვევაში, სხვა ნეგატიურ შედეგებთან ერთად, არ არის გამორიცხული ადამიანთა მსხვერპლიც.

ეროზიის შედეგად, ყოველწლიურად ნადგურდება ნიადაგური საფარი საშუალოდ 1 000 ჰა ფართობზე, მაშინ, როდესაც ნიადაგის ბიოგენურ რეგენერაციას საუკუნეები სჭირდება.

ნაპირების ინტენსიური გარეცხვა მიმდინარეობს მთისწინეთისა და ვაკის მდინარეებში. დღეისთვის დადგენილია მდინარეთა ნაპირების ინტენსიური გარეცხვის უბნები საერთო ჯამით 1 500 კმ, სადაც ყოველწლიურად ნადგურდება მაღალნაყოფიერი ნიადაგი საშუალოდ 150 ჰა ფართობზე. ხშირად, მდინარეთა ნაპირების გარეცხვა სანაპირო მეწყრების წარმოქმნას და საცხოვრებელი სახლების ნგრევას იწვევს.

11. გვალვის საფრთხე

გვალვა აღინიშნება ქვეყნის პრაქტიკულად მთელ ტერიტორიაზე, განსაკუთრებული ინტენსივობით კი კახეთის, შიდა და ქვემო ქართლის, ასევე ზემო იმერეთის რეგიონები გამოირჩევა.

გვალვის ჩამოყალიბებას განაპირობებს ნალექების ნორმაზე გაცილებით დაბალი რაოდენობა, ჰაერის მაღალი ტემპერატურა და სხვა ანომალიური ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენები (მათ შორის ხანგრძლივი პერიოდის მშრალი ქარები). 2000 წელს გვალვამ, რომელიც 7 თვე გაგრძელდა, ქვეყნის ტერიტორიის 50%-ზე მეტი მოიცვა. სტიქიამ საერთაშორისო კლასიფიკაციით დადგენილი ოთხივე სტადია (მეტეოროლოგიური, ჰიდროლოგიური, სასოფლო-სამეურნეო და სოციალურ-ეკონომიკური) გაიარა. ზარალმა 300 მილიონ ლარს გადააჭარბა.

გვალვამ შეიძლება ქვეყნის მთელი ტერიტორია მოიცვას, განსაკუთრებით შიდა და ქვემო ქართლის, კახეთის, ასევე ზემო იმერეთის რეგიონები. გვალვის შედეგად შესაძლებელია მთლიანად განადგურდეს ერთწლიანი (წლის მოსავალი) და მნიშვნელოვნად დაზიანდეს მრავალწლიანი სასოფლო-სამეურნეო კულტურები.

12. ჰიდროდინამიკური ავარიების საფრთხე

დიდი მასშტაბის კატასტროფა საქართველოში შესაძლებელია შემდეგ ჰიდროტექნიკურ ნაგებობებზე: ენგურის, ლაჯანურის, შაორის და ჟინვალის ჰესებზე. ასევე მდ. რიონზე მდებარე ქ. ფოთის წყალგამყოფ კვანძზე. აღნიშნული შესაძლო ჰიდროდინამიკური ავარიებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია ავარია ჟინვალჰესზე, რადგან ქვეყნისთვის კატასტროფულ შედეგს იძლევა. განსაკუთრებით დიდ საფრთხეს იგი ქ. თბილისს უქმნის. ამგვარი ავარია შეიძლება გამოიწვიოს ბუნებრივმა სტიქიურმა პროცესებმა, განსაკუთრებით ძლიერმა მიწისძვრამ.

4.12.1. ენგურჰესი

ენგურის კაშხალი წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ უმაღლეს თაღოვან რკინაბეტონის კონსტრუქციას, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ზუგდიდან 33 კილომეტრის დაშორებით, მდინარე ენგურის კალაპოტში.

ენგურის თაღოვანი კაშხლის სიმაღლე 274 მეტრია, მდინარის კალაპოტში მისი სიგანე 660 მეტრს შეადგენს, ხოლო ნაგებობის ზედა ბიეფში წყლის შეტბორვის მაქსიმალური სიმაღლე 250 მეტრს არ აღემატება.

ენგურის კაშხლის წყალსაცავის მოცულობაა 1110 მილიონი მ3, ხოლო სარკის ზედაპირის ფართობი 10,13 მილიონი მ2.

ენგურის კაშხლის ავარიის შემთხვევაში, ზუგდიდი-გალის სივრცეში, შავი ზღვის აკვატორიაში წყლის ნაკადის ჩადინება მოხდება 27 800 მეტრის სიგანით. რაც შეეხება წყლის გაშლას, იგი გაიშლება აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მიმართულებებით. დატბორვის ზონაში შესაძლებელია მოხვდეს შემდეგი დასახლებული პუნქტები - დაბა ჯვარი, სოფლები: ზედა ლია, საბერიო, რიყე, ჭუბურხინჯი, ქალაქი ზუგდიდი (ჩრდილოეთი ნაწილი).

4.12.2. ლაჯანურჰესი

ლაჯანურის კაშხალი მდებარეობს მდინარე ლაჯანურზე, დაბა ცაგერის სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით. იგი წარმოადგენს თაღოვან რკინაბეტონის კაშხალს, რომლის სიმაღლე 69 მეტრია. კაშხლის სიგანე მდინარის განივკვეთის მიმართულებით 127 მეტრია. წყალსაცავის მოცულობა შეადგენს 25 მილიონ მ3-ს, ხოლო სარკის ზედაპირის ფართობი 1,5 მილიონ მ2-ს.

ლაჯანურის კაშხლის ავარიის შემთხვევაში, დატბორილი ტერიტორია დასახლებული პუნქტების მიხედვით იქნება სოფლები: ტვიში და ოფურჩხეთი.

4.12.3. შაორის წყალსაცავი

შაორის წყალსაცავი მდებარეობს რაჭაში. კაშხალი წარმოადგენს ქვაყრილს, რომლის სიმაღლე - 11 მეტრი, ხოლო სიგრძე ზღურბლზე 1 210 მეტრია. შაორის წყალსაცავის მოცულობაა 1,15 მილიონი მ3, სარკის ზედაპირის ფართობი 9,2 მილიონი მ2.

შაორის კაშხლის ავარიის შემთხვევაში, დაიტბორება შემდეგი დასახლებული პუნქტები - სოფლები: ნიკორწმინდა, გოგოლეთი, ლაჯანა, ტვიში, ოფურჩხეთი; ქალაქები: ქუთაისი, სამტრედია.

4.12.4. ჟინვალის წყალსაცავი

ჟინვალის წყალსაცავი, რომლის კაშხალიც წარმოადგენს მიწის ნაყარ, თიხის გულიან ნაგებობას, მდებარეობს დუშეთის რაიონის დაბა ჟინვალში. კაშხლის სიმაღლე 102 მეტრია, ხოლო მუშა სიმაღლე - 96 მეტრი. კაშხლის სიგანე ზღურბლზე 415 მეტრია. ჟინვალის წყალსაცავის მოცულობაა 520 მილიონი მ3, ხოლო სარკის ზედაპირის ფართობი 11,5 მილიონ მ2.

კაშხლის გარღვევის შემთხვევაში, კატასტროფული დატბორვის ზონაში მოექცევა დუშეთისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტების შემდეგი დასახლებული პუნქტები: დუშეთის მუნიციპალიტეტი - სოფლები: ჩინთი, ბოდორნა, არაგვისპირი, ქუბრიანთკარი, ბულაჩაური, წითელსოფელი, აბანოსხევი, ჭოპორტი; მცხეთის მუნიციპალიტეტი - სოფლები: ჯიღაურა, ნატახტარი, ციხისძირი, ძველი ქანდა, მუხრანი, წილკანი, ახალუბანი, მისაქციელი, საგურამო, დაბა ზაჰესი და ქალაქი მცხეთა; აგრეთვე, ქალაქები: თბილისი, რუსთავი.

4.12.5. ფოთის წყალგამყოფი კვანძი

ქ. ფოთის წყალგამყოფი კვანძი ექსპლუატაციაში შევიდა 1959 წელს. წყალგამყოფი კვანძის ძირითადი შემადგენელი ნაწილია კაშხალი, რომელიც შედგება რკინა-ბეტონის 10 ბლოკისგან და კეტავს მდ. რიონის წყალგადამგდებ ტრაქტს ნაბადას მიმართულებით. მას გააჩნია 10 მალი სეგმენტური ტიპის ფარებით (კვეთი 4×14), საერთო სიგრძით 180 მეტრი. კაშხალთან მიერთებულია რეგულატორი, რომელიც შედგება 20 ოთხკუთხა და 4 რკინაბეტონის ბლოკისაგან სწორკუთხა ფარებით და წარმოადგენს ქალაქის არხის სათავეს, საერთო სიგრძით 80 მეტრი. კაშხლის ფლუტბეტის მთლიანი სიგრძე, პონურის ჩაუთვლელად, შეადგენს 80 მეტრს, აქედან კაშხლის ტანს და წყალსაცემს უკავია 40 მეტრი. წყალგამყოფის ბოლოში მოთავსებულია ე.წ. “ჟურინის კონსტრუქციის” ენერგიის ჩამქრობი - სამკუთხა ფორმის, 1,5 მეტრი სიმაღლის კბილები. რაც შეეხება რეგულატორის ფლუტბეტს, მას არ აქვს ენერგიის ჩამქრობი მოწყობილობა.

ნაგებობის არასწორ ექსპლუატაციასა და ნგრევას, შესაძლოა მოჰყვეს ისეთი გამოუსწორებელი სტიქიური შედეგები, როგორიცაა ქ. ფოთის და მიმდებარე ტერიტორიის დატბორვა, კაშხალზე არსებული ხიდის დანგრევა, ფოთის ნავსადგურის მწყობრიდან გამოსვლა და სხვა.

5. კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის განხორციელების მექანიზმები

დოკუმენტში განსაზღვრულია კატასტროფის რისკის შემცირებისათვის აუცილებელი და საჭირო პრიორიტეტული მიმართულებები. აღნიშნული სტრატეგიის საფუძველზე მომზადდა სამოქმედო გეგმა, რომელშიც გაწერილია სტრატეგიის იმპლემენტაციისთვის საჭირო ღონისძიებები, პასუხისმგებელი უწყებები, დამხმარე და პარტნიორი უწყებები/ორგანიზაციები, შესრულების ვადები და დაფინანსების წყარო.

კატასტროფის რისკის შემცირების კუთხით არსებული მდგომარეობის მუდმივი შესწავლისა და შეფასების, ახალი საფრთხეების, რისკების და გამოწვევების საფუძველზე, განხორციელდება სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შესრულების მონიტორინგი და პერიოდული განახლება. ამ პროცესში მნიშვნელოვანია მსოფლიო ინოვაციური მიდგომების გათვალისწინება და მათზე დაყრდნობით, კატასტროფის რისკის შემცირების მიზნით ახალი ღონისძიებების შემუშავება და საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვა.

6. დასკვნითი დებულებები

ამრიგად, კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის მიზანია საქართველოს წინაშე მდგარი „საქართველოს საფრთხეების შეფასების 2015 -2018 წწ. დოკუმენტში“ იდენტიფიცირებული ბუნებრივი და ადამიანური ფაქტორებით გამოწვეული საფრთხეების პრევენცია, მათი შესაძლო შედეგების შემცირება, მუდმივი მზადყოფნის უზრუნველყოფა და შესაბამისი რეაგირების კოორდინაცია. ამავდროულად, დოკუმენტში განსაზღვრული ღონისძიებების გატარება უზრუნველყოფს საქართველოს მიერ ამ სფეროში ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას და ხელს შეუწყობს ქვეყნის მდგრადი განვითარების პროცესს.

დანართი №2

საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის სამოქმედო გეგმა 2017-2020 წ.წ.

პრიორიტეტული სფერო

|

განსახორციელებელი ღონისძიებები |

პასუხისმგებელი/ დამხმარე ორგანიზაციები |

შესრულების ვადა |

დაფინანსების წყარო |

ბიუჯეტი |

სტატუსი |

შენიშვნა | |1. წყალდიდობების და წყალმოვარდნების საფრთხის რისკის შემცირება

|1.1. დევდორაკი-ამალის ხეობაში მდინარის დონის მაღალი სიზუსტით მზომი ავტომატური ხელსაწყო-დანადგარის მონტაჟის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2016 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი; |1 036 000 ლარი |დასრულებული |დაკვირვების სისტემები შესყიდულია და ჩამოსულია საქართველოში. ამჟამად მთავრობის მიერ დედვორაკზე შესასრულებელი სამუშაოებისთვის საჭირო თანხის გამოყოფის მიზნით, სათანადო დოკუმენტაცია წარდგენილია მთავრობაში. | | |1.2. “საქაერონავიგაციის“ მფლობელობაში არსებული მეტეოროლოგიური რადარიდან (განთავსებულია ქ. თბილისში) მიღებული მონაცემების ამინდის პროგნოზირებაში გამოყენების პროგრამული საშუალებების დანერგვის უზრუნველყოფა;

|საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2016-2017 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი; |260 000 ლარი |მიმდინარე |მიმდინარეობს მოლაპარაკებები ტექნიკური საკითხების გადასაწყვეტად. | | |1.3. ქ. ქუთაისში მეტეოროლოგიური რადარის შეძენისა და დამონტაჟების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობა; |2016 - 2017 |ამერიკის შეერთებული შტატების მთვრობა

- 2 600 000 ლარი;

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი

- 300 000 ლარი;

|2 900 000 ლარი |მიმდინარე |აშშ-ის მთავრობა მეტეოროლოგიური რადარის შეძენას ახორციელებს საერთაშორისო ატომური ენერგიის სააგენტოს მეშვეობით. რადარის შეძენა სავარაუდოდ 2017 წლის მარტის თვეში განხორციელდება. | | |1.4. ორი ერთეული აეროლოგიური კომპლექსის შეძენა/მონტაჟის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018 - 2019 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |1 000 000 ლარი |დაგეგმილი |ამინდის მაღალგამართლებადი პროგნოზის მომზადების მიზნით, აუცილებელია ატმოსფეროს მაღალ ფენებში მეტეოროლოგიურ პარამეტრებზე დაკვირვებების (აეროლოგიური) წარმოება. ამჟამად საქართველოში საერთოდ არ წარმოებს აეროლოგიური დაკვირვებები. საქართველოს ტერიტორიის აეროლოგიური მონაცემებით გასაშუქებლად საჭიროა მინიმუმ 2 აეროლოგიური კომპლექსის (აეროლოგიური ზონდებიდან სიგნალების მიმღები აპარატურა, აეროლოგიური ზონდები, ლატექსის გარსები, წყალბადგენერატორი) შეძენა და 1 კომპლექსის დასავლეთ და 1 კომპლექსის აღმოსავლეთ საქართველოში დამონტაჟება.

საჭიროა ერთჯერადად აეროლოგიური ზონდებიდან სიგნალების მიმღები აპარატურის და წყალბადგენერატორის შეძენა, ხოლო დღე-ღამეში ორჯერადი ზონდირებისთვის ყოველწლიურად 430 000 ლარის ღირებულების აეროლოგიური რადიოზონდების და ზონდების გასაშვებად საჭირო ლატექსის გარსების შეძენა. | | |1.5 საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე წყალდიდობა/წყალმოვარდნების ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელების შესაქმნელად აუცილებელი კვლევების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

კლიმატის ადაპტაციის ფონდი; |2017-2020 | | |დაგეგმილი |მიმდინარეობს საპროექტო წინადადების შემუშავების პროცესი.

| | |1.6. მდ. ვერეს აუზში ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელირების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია საქართველოში/გაეროს განვითარების პროგრამა საქართველოში (UNDP); |2016 |გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია საქართველოში/ საქართველოში გაეროს განვითარების პროგრამის(UNDP) ბიუჯეტიდან; |40 000 ლარი |დასრულებული | | | |1.7 მობილური მეტეოროლოგიური მინი (60-100 კმ რადიუსის ხედვის არის მქონე) რადარების შეძენა/დამონტაჟების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018 - 2019 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |2 400 000 ლარი |დაგეგმილი | | | |1.8. მდ. ოცხეზე (ადიგენის მუნიციპალიტეტი - აბასთუმანი) ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელებისა და ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |50 800 ლარი |დაგეგმილი |კურორტ აბასთუმანში, მდინარე ოცხეზე ჰიდროლოგიური დაკვირვებები ხორციელდებოდა XX ს-ის 90-იან წლებამდე. აუცილებელია აღდგეს აღნიშნული სადგური და დაემატოს მეტეოროლოგიური პარამეტრების მზომი ხელსაწყოები. 1 ერთეული ჰიდროლოგიური და 1 ერთეული მეტეოროლოგიური სადგური. აუცილებელია მდინარეზე განხორციელდეს ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, ჩატარდეს ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელირება. | | |1.8.1. მდ. ოცხეზე (ადიგენის მუნიციპალიტეტი - აბასთუმანი) 1.8 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო

|2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.9. მდ. კრიხულაზე (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი - ამბროლაური) ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |25 000 ლარი |დაგეგმილი |ქ. ამბროლაურში ფუნქციონირებს შერეული ტიპის (ავტომატური და მანუალური) მეტეოროლოგიური სადგური, ნიკორწმინდაში მეტეო საგუშაგო. რიონის პროექტის ფარგლებში ჩატარდა ჰიდროლოგიური მოდელირება, რუკაზე დატანილია სხვადასხვა პერიოდის განმეორებადობის დატბორვის ზონები.

ნაწილობრივ ჩატარდა ნაპირდაცვითი ღონისძიებები ამბროლაურის ტერიტორიაზე.

მდინარე კრიხულაზე ჰიდროლოგიური დაკვირვებები არ ხორციელდებოდა. აუცილებელია დამონტაჟდეს ჰიდროლოგიური სადგური. | | |1.9.1. მდ. კრიხულაზე (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი - ამბროლაური) 1.9 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.10. მდ. გველთახევზე (თიანეთის მუნიციპალიტეტი - ჟებოტა) ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელება და ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |25 800 ლარი |დაგეგმილი |აღსადგენია ჰიდროლოგიური სადგური, ჩასატარებელია ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, აგრეთვე ჰიდროლოგიური და ჰიდრავლიკური მოდელირება. მდინარე იორის მარცხენა ნაპირზე ჩასატარებელია ნაპირდამცავი სამუშაოები.

მდინარე ქუსნოსხევისა და იორის შეერთების ადგილას 90-იან წლებამდე დაყენებული იყო ჰიდროლოგიური სადგური. | | |1.10.1 მდ. გველთახევზე (თიანეთის მუნიციპალიტეტი - ჟებოტა) 1.10 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.11. მდ. კისისხევზე (თელავის მუნიციპალიტეტი - კონდოლი) ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელება და ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |25 800 ლარი |დაგეგმილი |2012-2013 წლებში UNDP-ის პროექტის ფარგლებში თელავის მუნიციპალიტეტში არსებულ ყველა ხევზე ჩატარდა წყალდიდობა/წყალმოვარდნების საფრთხეების გამოვლენის სამუშაოები, შედგა ანგარიშები და გამოიცა დატბორვის რუკები. ქ. თელავში (კისისხევიდან 5კმ-ში) დაყენებულია ავტომატური მეტეოროლოგიური სადგური. ცივგომბორზე, კისისხევის სათავეში დაყენებულია მხოლოდ ქარის სენსორი.

ცივგომბორზე დასამატებელია ნალექის, ტემპერატურის მზომი ხელსაწყოები.

კისისხევზე ჩასატარებელია ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, აგრეთვე სოფ. კონდოლთან ჩასატარებელია ნაპირსამაგრი სამუშაოები. | | |1.11.1 მდ. კისისხევზე (თელავის მუნიციპალიტეტი - კონდოლი) 1.11 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.12. მდ. ლაჯანურზე (ცაგერის მუნიციპალიტეტი - ორბელი) ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება, ნაპირდაცვითი და კალაპოტის გაწმენდითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |25 000 ლარი |დაგეგმილი |სოფ. ორბელში, საავტომობილო ხიდის ქვემოთ მარჯვენა ნაპირზე გასაწმენდია მდინარის კალაპოტი, ჩასატარებელია ნაპირდაცვითი ღონისძიებები. სოფ. ორბელში დასამონტაჟებელია მეტეო საგუშაგო.

რიონის პროექტის ფარგლებში მდ. ლაჯანურზე, სხვადასხვა განმეორებადობის გათვალისწინებით ჩატარდა ჰიდროლოგიური მოდელირება. მომზადებულია დატბორვის რუკები.

| | |1.12.1 მდ. ლაჯანურზე (ცაგერის მუნიციპალიტეტი - ორბელი) 1.12 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი და კალაპოტის გაწმენდითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.13. მდ. რიონზე (ხობის მუნიციპალიტეტი - ქვემო ჭალადიდი) დამბის დაზიანებული მონაკვეთების იდენტიფიცირება და კვლევითი სამუშაოების ჩატარება |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |1.13.1. მდ. რიონზე (ხობის მუნიციპალიტეტი - ქვემო ჭალადიდი) 1.13. პუნქტში მითითებული სამუშაოების დასრულების შემდეგ დამბის დაზიანებული მონაკვეთების აღდგენითი სამუშაოების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.14. მდ. რიონზე (ონის მუნიციპალიტეტი - ღები) ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |25 000 ლარი |დაგეგმილი |საავტომობილო ხიდის ქვემოთ, მდინარის მარცხენა ნაპირზე გასამაგრებელია 150-170 მეტრი სიგრძის მონაკვეთი. მდინარის მარცხენა ნაპირზე, ჩრდილოეთით, საავტომობილო გზა მორეცხილია, შესაძლებელია ზემო დასახლება მოწყდეს გარე სამყაროს. შესაბამისად, გასამაგრებელია აღნიშნული ნაპირი. პატარა ღების დამაკავშირებელი საავტომობილო ხიდი ასამაღლებელია (უნდა გაითვალოს 100 წლიან განმეორებადობის წყლის ხარჯზე).

აღსადგენია ჰიდროლოგიური სადგური.

სოფ. ღებში დაყენებულია მეტეო საგუშაგო; ჰიდროლოგიური საგუშაგო, რომელიც ხიდზე იყო დაყენებული, მდინარემ წაიღო. | | |1.14.1 მდ. რიონზე (ონის მუნიციპალიტეტი - ღები) 1.14. პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ.; | | |1.15. მდ. ყვირილაზე (საჩხერის მუნიციპალიტეტი - ჭალა) ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელება, ჰიდროლოგიური მოდელირება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |40 800 ლარი |დაგეგმილი |მდინარე ყვირილას მარჯვენა ნაპირზე, სოფლის ცენტრთან 400-500 მეტრ სიგრძეზე გასამაგრებელია ნაპირი.

საჭიროა ჩატარდეს ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, აგრეთვე ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელირება.

საჩხერის მუნიციპალიტეტ სოფ. ჩიხაში ფუნქციონირებს მეტეოროლოგიური სადგური. ხოლო ქ. საჩხერეში, მდინარე ყვირილაზე ჰიდროლოგიური სადგური. | | |1.15.1. მდ. ყვირილაზე (საჩხერის მუნიციპალიტეტი - ჭალა) 1.15 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.16. მდ. ჭერემისხევზე (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი - ჭერემი) ავტომატური ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვებების ორგანიზება, ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელება, ჰიდროლოგიური მოდელირება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |65 800 ლარი |დაგეგმილი |მდინარე ჭერემისხევზე და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიური მონიტორინგი არ ხორციელდება.

საჭიროა ჩატარდეს ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, აგრეთვე ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელირება. სოფ. ველისციხესთან საჭიროა მდინარის მარცხენა ნაპირის გამაგრება. ჭერემში საჭიროა დამონტაჟდეს 1 ერთეული მეტეოროლოგიური სადგური. | | |1.16.1. მდ. ჭერემისხევზე (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი - ჭერემი) 1.16 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.17. მდ. წინანდლისხევზე (თელავის მუნიციპალიტეტი - წინანდალი) ტოპოგრაფიული და ჰიდრომეტრიული სამუშაოების განხორციელება, ჰიდროლოგიური მოდელირება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2018 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |40 800 ლარი |დაგეგმილი |საჭიროა ჩატარდეს ჰიდრომეტრიული და ტოპოგრაფიული სამუშაოები, აგრეთვე ჰიდრავლიკური და ჰიდროლოგიური მოდელირება. სოფ. წინანდალთან საჭიროა მდინარის მარცხენა ნაპირის გამაგრება.

2012-2013 წლებში UNDP-ის პროექტის ფარგლებში მდ. წინანდლისხევზე ჩატარდა წყალდიდობა/წყალმოვარდნების საფრთხეების გამოვლენის სამუშაოები, შედგა ანგარიშები და გამოიცა დატბორვის რუკები. | | |1.17.1. მდ. წინანდლისხევზე (თელავის მუნიციპალიტეტი - წინანდალი) 1.17 პუნქტში მითითებული სამუშაოების შესრულების შემდეგ ნაპირდაცვითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2018-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |საჭირო სახსრები განისაზღვრება შესაბამისი საპროექტო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ. | | |1.18. მდ. დურუჯზე უზრუნველყოფილ იქნეს ყორე-ქვით აშენებული კედლის გამაგრება, რკინა-ბეტონის ეკრანის მოწყობა საერთო სიგრძით 1500 მ (მათ შორის, დაახლოებით 200 მ სიგრძეზე ახალი ბეტონის კედლის მშენებლობა),

ხეობის ზედა ნაწილში არსებული გაბიონის კედლის დაგრძელება 40-50 მეტრით და მისი ამაღლება 2 იარუსით;

კალაპოტის მუდმივი წმენდა – წლიურად არანაკლებ 500 ათასი მ3;

|საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |2016-2017 |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტი |3 000 000 ლარი

|მიმდინარე |მიმდინარეობს ყორე-ქვის კედლის რეაბილიტაციის პროექტირება.

(საორიენტაციო ღირებულებაში არ შედის კალაპოტის მუდმივი წმენდა)

გარდა კალაპოტის ყოველწლიური გაწმენდისა, გადასაწყვეტია გასული წლების განმავლობაში მდინარის მიერ ნატანი მასის, პირველადი შეფასებით მინიმუმ 15 000 000 მ3, კალაპოტიდან ამოღება, აღნიშნული საკითხი მისი მასშტაბურობიდან გამომდინარე უნდა გადაწყდეს მთავრობის დონეზე (იხ 2.1 პუნქტი). | |1.1. წყალდიდობების მიმართ მზაობა საგანმანათლებლო დაწესებულებებში |1.1.1. მაღალი რისკის შემცველი გეოგრაფიული მდებარეობის სკოლებში პერმანენტული, ან უკიდურეს შემთხვევაში დეკადური/კვარტლური საგანმანათლებლო ღონისძიებების (სიმულაციური ევაკუაცია) გატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2017 |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |1.1.2. მშობელთათვის ცნობიერების ამაღლების მიზნით ტრენინგების უზრუნველყოფა; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2020 |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სპეციალისტები უზრუნველყოფენ შესაბამისი სკოლის შერჩევას. | | |1.1.3. ცნობიერების ამაღლების მიზნით, კატასტროფებისადმი მიძღვნილი სპეციალური საგანმანათლებლო გადაცემის მომზადება/განთავსების უზრუნველყოფა ტელევიზიაში - წყალდიდობობა-წყალმოვარდნების საფრთხის რისკის შემცირების თაობაზე (დივერსიფიცირება/თემატური განაწილება მოხდება სეზონური პრიორიტეტების გათვალისწინებით); |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს; |2016-2020 |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |1.1.4. ყოველკვირეული სატელევიზიო საგანმანათლებლო გადაცემის მომზადება |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეტა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს; |2016-2020 |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| |2. მეწყრულ-გრავიტაციული და ღვარცოფული საფრთხეების რისკის შემცირება

|2.1. მდ. დურუჯის აუზში განვითარებული ღვარცოფის საშიშროებისაგან დაცვის მიზნით, შემდეგი გადაუდებელი ღონისძიებების გატარება:

1.მდ. დურუჯის კალაპოტის რეგულარულად გაწმენდა-ჩაღრმავება;

2.გაფართოება-გასწორხაზოვნება და წყლის ძირითადი ნაკადის ცენტრალურ (ღერძულ) ნაწილში განთავსება;

3.დამბის ფუძეში გარეცხილი უბნების, ფერდობის დახრამული მონაკვეთების დაზვინვა კალაპოტიდან აღებული ნატანი მასალით;

4.დამბის დაზიანებული მონაკვეთების აღდგენა და საჭიროების უბნებში ახლის მოწყობა;

5.მდ. სალმისხევზე მაღალი გამტარობის ერთმალიანი ხიდის აგება;

6.მდინარის ჭალა-კალაპოტში აკუმულირებული მასალის სამეწარმეო საქმიანობაში გამოყენების ხელშეწყობა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |2016 - 2020

| | |მიმდინარე |ამჟამად მდ. დურუჯის ხეობაში გამოზიდვის კონუსის შუა ნაწილში, მიმდინარეობს ჭალა-კალაპოტის გაწმენდითი სამუშაოები, ხოლო ხეობის ზედა ნაწილში ხორციელდება წყალდიდობის საშიშროების ადრეული შეტყობინების სისტემის მონტაჟი პოლონეთის მთავრობის მიერ დაფინანსებული პროექტის ფარგლებში. | | |2.2. ქ. თბილისის ,,მუხათგვერდის’’ სასაფლაოს მიმდებარე ტერიტორიაზე შემდეგი გეოლოგიური კვლევების ჩატარება:

1. ტერიტორიის დეტალური საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევები;

2. ბურღვითი სამუშაოები - ჯამში 350 გრძ/მეტრი;

3. გრუნტების ფიზიკურ-მექანიკური და გეოტექნიკური მახასიათებლების კვლევა:

ა) საველე პირობებში;

ბ) ლაბორატორიულ პირობებში.

4. ჰიდროგეოლოგიური კვლევები - მიწისქვეშა წყლების შესწავლა;

5. ტოპოგეოდეზიური აგეგმვა (მასშტაბი: 1:2 000)

6. კომპლექსური გეოფიზიკური კვლევები;

7. შემაჯამებელი საინჟინრო-გეოლოგიური ანგარიშის დამუშავება შესაბამისი საღონისძიებო რეკომენდაციებით და სპეციალიზებული რუკის შედგენა GIS სისტემაში. |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018 - 8 თვე სამუშაოების დაწყებიდან |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |160 000 ლარი |დაგეგმილი |2016 წლის მონიტორინგულმა შეფასებამ გვიჩვენა, რომ სიტუაცია უკიდურესად გართულებულია და საშიშროების რისკის ფართობები მნიშვნელოვნად გაზრდილია. რისკის არეალში ექცევა არამარტო მისასვლელი გზები, არამედ სასაფლაოს ტერიტორიის ნაწილი და დიდი დიღმის ახალი დასახლების ცალკეული უბნები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჭიროა არამარტო დამეწყრილი ცალკეული უბნების, არამედ ვრცელი ტერიტორიის სრულყოფილი საინჟინრო-გეოლოგიური პირობების შესწავლა და მეწყრის განვითარების თავისებურებებისა და მართვითი ღონისძიებების შემუშავება.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ 2016 წლის შემოდგომაზე, გარემოს ეროვნულ სააგენტოს გათვალისწინებული აქვს „მუხათგვერდის“ სასაფლაოსთან მისასვლელ გზაზე და მიმდებარე ტერიტორიაზე მონიტორინგული ქსელის მოწყობა მეწყრების დინამიკის დადგენის მიზნით. | | |2.3. მდ. გომბორულას და მდ. თურდოს შორის და გომბორის საუღელტეხილო გადასასვლელის მონაკვეთზე განვითარებული მეწყრულ-ღვარცოფული

მოვლენების დეტალური საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევების ჩატარება:

1. ტოპოგრაფიული რუკის მომზადება (არანაკლებ 1:25 000 მასშტაბი);

2. კომპლექსური საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევები:

ა) ტერიტორიის სივრცითი საინჟინრო-გეოლოგიური აგეგმვა;

ბ) ბურღვითი სამუშაოები - 400 გრძ/მეტრი;

გ) მიწისქვეშა წყლების დონეების და რეჟიმის შესწავლა;

3. გრუნტების ფიზიკურ-მექანიკური და გეოტექნიკური მახასიათებლების კვლევა:

ა) საველე პირობებში;

ბ) ლაბორატორიულ პირობებში;

4. კომპლექსური გეოფიზიკური კვლევები;

5. სხვადასხვა ხასიათის მეწყრებზე მონიტორინგული ქსელის მოწყობის მიზნით პოლიგონების შერჩევა;

6. შემაჯამებელი საინჟინრო-გეოლოგიური ანგარიშის დამუშავება შესაბამისი საღონისძიებო რეკომენდაციებით და სპეციალიზებული რუკის შედგენა GIS სისტემაში; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018-12 თვე სამუშაოების დაწყებიდან |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |500 000 ლარი |დაგეგმილი |მდ. გომბორულასა და მდ. თურდოს შორის ტერიტორიის სივრცეში განვითარებულია უკიდურესად რთული და მრავალმხრივი მეწყრული პროცესები და ღვარცოფული მოვლენები, რომლებიც პერიოდულად დიდ ზიანს აყენებს თბილისი-გომბორი-თელავის საავტომობილო გზის ამ მონაკვეთს, გომბორის, თეთრი წყლების და კობაძეების სოფლების დასახლებას, მათ ინფრასტრუქტურას და მეურნეობას. ამ ტერიტორიის სრულფასოვანი საინჟინრო-გეოლოგიური შესწავლა დღემდე არ მომხდარა, მხოლოდ პერიოდულად ტარდებოდა მონიტორინგული სიტუაციის შეფასება. იმისათვის, რომ დადგინდეს რთული გეოლოგიური პროცესების რეალური სურათი, მათი წარმოშობა-გააქტიურების მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი, საშიშროების რისკის რეალური სურათი და თუ რა სახის ღონისძიებები შეიძლება გატარდეს არსებული სიტუაციის გასაჯანსაღებლად, აუცილებელია ჩატარდეს დეტალური საინჟინრო-გეოლოგიური და გეოფიზიკური კომპლექსური კვლევები არანაკლებ 1:25 000 მასშტაბში და შედგეს შესაბამისი მასშტაბის სპეციალიზებული რუკები, სათანადო მართვითი ღონისძიებების დასახვით. | | |2.4. მდ. იორის მარცხენა შენაკადების თვალთხევის, ანთოკის ხევის და ჩაილურის ხევებში განვითარებული ღვარცოფული საშიშროების რისკის შესამცირებლად

განსახორციელებელი საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევების ჩატარება

იმისათვის, რომ ოპტიმალურად იქნეს შერჩეული თუ რომელი მდინარის კალაპოტიდან რა რაოდენობის მასალა უნდა იქნეს ამოღებული და რომელი უბნიდან. აუცილებელია წინასწარ იქნეს შესწავლილი და შედგენილი არანაკლებ 1:25 000 მასშტაბის სპეციალური რუკები. ამ თვალსაზრისით, საჭიროა ჩატარებულ იქნეს საინჟინრო-გეოდინამიკური კვლევები ყველა ზემოხსენებული მდინარის აუზში, შესაბამისი ანგარიშის მომზადებით; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018-3 თვე სამუშაოების დაწყებიდან |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |130 000 ლარი |დაგეგმილი | | | |2.5. ქ.ჯვარში 500/220კვ ძაბვის ქვესადგურის მშენებლობა;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016

|ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი და გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი;

|18 200 000 ევრო

|დასრულებული

|შესწავლის სტადიაშია. ამ ადგილებში გაცემულია ლიცენზია თაბაშირის მოპოვებაზე საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს მიერ; | | |2.6. 220კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობა ქ/ს „ჯვარი“ – ქ/ს „ხორგა“ და არსებული 500კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზის „კავკასიონი“ შეჭრა ქ/ს-ში „ჯვარი“;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016-2017

|ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი და გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი; |13 040 000 ევრო

|მიმდინარე

|500 კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი ,,იმერეთის” (ენგური-ზესტაფონი) ზოგიერთი უბანი განთავსებულია მეწყერსაშიშ ზონაში და მისი გამორთვის შემთხვევაში, (არსებული 220 კვ ძაბვის ქსელი ვერ უზრუნველყოფს მის რეზერვირებას). პრობლემის აღმოსაფხვრელად გათვალისწინებულია აღნიშნული ღონისძიების გატარება.

ღონისძიება ასევე ემსახურება ელექტროსისტემის საიმედოობისა და მდგრადობის ამაღლებას. | | |2.7. 220 კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზის "მენჯი -ხორგა"  გაორჯაჭვიანება;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო;

|2016

|სს „სახელმწიფო ელექტროსისტემა“;

მსოფლიო ბანკი; |2 160 000 ევრო

|დასრულებული

| | | |2.8. 220კვ ძაბვის ქუთაისი-წყალტუბოს ელექტროგადამცემი ხაზის გაორჯაჭვიანება; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016

|სს „სახელმწიფო ელექტროსისტემა“;

მსოფლიო ბანკი; |4 393 800 ევრო

|დასრულებული

| | | |2.9. 220კვ ძაბვის ქუთაისი-ზესტაფონის ელექტროგადამცემი ხაზის გაორჯაჭვიანება; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016-2017 |სს „სახელმწიფო ელექტროსისტემა“;

მსოფლიო ბანკი; |3 712 786 ევრო |მიმდინარე

| | | |2.10. 220კვ ძაბვის მენჯი-ქუთაისის ელექტროგადამცემი ხაზის რეკონსტრუქცია; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2017 |სს „სახელმწიფო ელექტროსისტემა“

მსოფლიო ბანკი |2 000 000 აშშ დოლარი |დაგეგმილი

| | | |2.11. დევდორაკის მეწყერსაშიშ უბანზე

110კვ ძაბვის ქ/ს ყაზბეგი-ქ/ს ლარსიჰესი ელექტროგადამცემი ხაზის რეკონსტრუქცია; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016

|შპს „დარიალ ენერჯი“; |2 200 000 აშშ დოლარი

|დასრულებული

| | | |2.12. ყუროს საფრთხეშემცველ მონაკვეთში 1200 მმ გაზსადენის საჰაერო (ბაგირული) გადასასვლელის მოწყობა; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2016-2017

|სს „ნავთობისა და გაზის კორპორაცია“; |3 551 000 ლარი

|მიმდინარე |ღონისძიება ასევე ემსახურება ელექტროსისტემის საიმედოობისა და მდგრადობის ამაღლებას. | | |2.13. ხაშური (ვაყა) - ზესტაფონის 700 მმ გაზსადენის 77,4 კმ-იანი მონაკვეთის სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაოები; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2017-2020 |სს „ნავთობისა და გაზის კორპორაცია“; |88 000 000 ლარი |დაგეგმილი

|მეწყრულ ზონაში მოხვედრილ გაზსადენებზე მიმდინარე და დაგეგმილი სამუშაოების ფარგლებში;

ღონისძიება ასევე ემსახურება გაზმომარაგების სისტემის საიმედოობის ამაღლებას. | | |2.14. ტაბაწყური - ბაკურიანის (ან ვაყა-ბაკურიანის) გაზსადენის მონაკვეთის რეაბილიტაცია; |საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2018 -2019 |სს „ნავთობისა და გაზის კორპორაცია“; |9 000 000ლარი

|დაგეგმილი |ღონისძიება ასევე ემსახურება გაზმომარაგების სისტემის საიმედოობის ამაღლებას. | |3. ბიოლოგიური საფრთხის რისკის შემცირება

|3.1. განსაკუთრებით საშიში ბიოლოგიური პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების შემთხვევების ფონური მაჩვენებლის განსაზღვრა და ეპიზოოტიებზე ზედამხედველობის ფარგლებში რუტინულად მონაცემთა შეგროვებისა და ანალიზის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ცენტრი მუდმივად ახორციელებს ეპიზოოტიებზე ზედამხედველობის პროგრამას, რომელიც ფინანსდება უწყების შიდა ბიუჯეტიდან. ასევე, გარკვეული პროექტების სახით შესაძლოა დახმარება მიღებულ იქნეს საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან(WHO, CDC).

| | |3.2. განსაკუთრებით საშიში ბიოლოგიური პათოგენების ენდემური გავრცელების ლოკაციების რუკის განახლების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |3.3. ბიოლოგიური ინციდენტების ზოგადი რისკის შეფასების ალგორითმის შედგენის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |3.4. ბიოლოგიური ინციდენტის, ეპიდაფეთქება/ეპიდემია/პანდემიის დროს მოსახლეობასთან კომუნიკაციის გეგმის შედგენის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |3.5. ბიოლოგიურ ინციდენტებზე, ეპიდაფეთქება/ეპიდემია/პანდემიაზე რეაგირების გეგმის გადახედვისა და დამტკიცება/განახლების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |3.6. დაავადება-სპეციფიკური რეაგირების გეგმის შედგენის/განახლების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |3.7. განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეულ დაავადებებზე ეპიზოოტიებზე ზედამხედველობის გაძლერების,

მონაცემთა შეგროვებისა და ანალიზის უზრუნველყოფა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |2017 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი; |1 013 000 ლარი

|დაგეგმილი |სურსათის ეროვნული სააგენტო სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ყოველწლიურად ახორციელებს განსაკუთრებით საშიში დაავადებების საწინააღმდეგო პროფილაქტიკურ ღონისძიებებს. ასევე, საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარებით, ახორციელებს პროექტებს განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების აღმოჩენისა და პრევალენტობის შესასწავლად. | | |3.8. განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების გავრცელების რუკის შედგენა/განახლება; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; | მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი; |7 000 ლარი

ყოველწლიურად |მიმდინარე | | | |3.9. ბიოუსაფრთხოებისა და ბიოდაცვის გაძლიერების უზრუნველყოფა საველე სამუშაოების შესრულების დროს; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |2016-2020 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;; | 349 920 ლარი

ყოველწლიურად |მიმდინარე |ველზე მომუშავე პერსონალი მუდმივად უნდა გადიოდეს სწავლებას ბიოუსფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით. პერსონალი უზრუნველყოფილი უნდა იყოს შესაბამისი აღჭურვილობით. | | |3.10. განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული ეპიდაფეთქების დროს მოსახლეობის ინფორმირებულობის უზრუნველყოფა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |2016-2020 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;;

|30 000 ლარი

ყოველწლიურად |მიმდინარე |საჭიროების შემთხვევაში სხვა ქვეყნების გამოცდილების გაზიარება. | | |3.11. განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების რეაგირების გეგმის შედგენის უზრუნველყოფა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; | მუდმივ რეჟიმში |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

საჭიროების შემთხვევაში სხვა ქვეყნების გამოცდილების გაზიარება. | | |3.12. განსაკუთრებით საშიში პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების საწინააღმდეგო ვაქცინების მარაგის შექმნის უზრუნველყოფა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |2016-2020 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;; |3 223 150 ლარი

ყოველწლიურად |მიმდინარე |საქართველოს მეზობელი ქვეყნების ეპიზოოტიური სიტუაციის, ასევე საქართველოს სატრანზიტო ფუნქციის გათვალისწინებით, საჭიროა გარკვეული მარაგის შექმნა. | | |3.13. ექსპორტ-იმპორტის განხორციელებისას სასაზღვრო კონტროლის ეფექტური ღონისძიებების გატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო/სსიპ შემოსავლების სამსახური;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |მუდმივ რეჟიმში |

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |3.14. ბიოუსაფრთხოების სახელმძღვანელოს შექმნა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო; |2016-2017 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;; დონორი ორგანიზაცია DTRA; |500 ლარი |მიმდინარე |სახელმძღვანელოს შექმნა ხორციელდება აშშ-ის თავდაცვის საფრთხეების შემცირების სააგენტოს დახმარებით. აღნიშნული ბიუჯეტი ითვალისწინებს მხოლოდ სტამბის ხარჯებს. | | |3.15. პოტენციური ბიოლოგიური საფრთხის შემცველი სიტუაციების ამოცნობისა და მათზე რეაგირების ერთობლივი ტრენინგების (მათ შორის კრიმინალური და ეპიდემიოლოგიური გამოძიების მიმართულებით – პრაქტიკული კომპონენტი) ჩატარება სამართალდამცველების და ადამიანისა და ცხოველთა ჯანმრთელობის დაცვის სფეროს პერსონალისთვის; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო;

საქათველოს შინაგან საქმეთა სამინსტრო;

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |2016-2020 |დონორი ორგანიზაციები; | |მიმდინარე |დონორი ორგანიზაციების დახმარებით მუდმივად ხორციელდება დახმარება აღნიშნული ტრენინგების ორგანიზების თვალსაზრისით.

დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |3.16. ქბრბ (ბიოლოგიური) პროცესების განვითარების რისკის გათვალისწინებით, მართვის ყველა დონეზე საგანგებო მართვისა და ბიოლოგიური რისკის მართვის გეგმების მომზადება; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო; |2017-2018 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ბიუჯეტი;

| |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |3.17. ბიოლოგიურად საშიში ობიექტების უსაფრთხოების პასპორტებისა და უსაფრთხოების დეკლარაციის წარმოების ორგანიზება, ობიექტებზე ბუნებრივი და ტექნოგენური საგანგებო სიტუაციების განვითარების დროს მოსალოდნელი რისკის იდენტიფიცირებისა და შეფასების ხაზით; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სსამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

|2017-2018 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/, სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ბიუჯეტი;

| |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |3.18. ბიოლოგიური ინციდენტის, ეპიდაფეთქება/ეპიდემია/პანდემიის დროს განვითარებული საგანგებო სიტუაციების სიმულაციური სავარჯიშოებისა და ტრენინგების პერიოდული ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო;

|2017-2020 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ბიუჯეტი;

| |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |3.19 მონაცემთა ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნის მიზნით განსაკუთრებით საშიში ბიოლოგიური პათოგენებით გამოწვეული დაავადებების, ენდემური გავრცელებისა და ლოკაციების შესახებ ინფორმაციის მოძიებისა და ელექტრონულ რუკაზე დატანის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო;

|2016-2020 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | |4. მიწისძვრის საფრთხის შემცირება |4.1. საქართველოს სეისმური საფრთხის შეფასების უზრუნველყოფა; |ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი/დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტი/ეროვნული სეისმური მონიტორინგის ცენტრი;

MIT; მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერისტეტი; აშშ; |2016-2017 |აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი; ლორენს ლივერმოლის ნაციონალური ლაბორატორია; |100 000 აშშ დოლარი |მიმდინარე |სეისმური და გეოფიზიკური მონიტორინგის სისტემების მოდერნიზაცია გააუმჯობესებს სეისმური საშიშროების რუკის მისაღებად საჭირო გამოთვლების სიზუსტეს. ამჟამად კვლევა ეყრდნობა ანალოგური ქსელის მონაცემებსა და ბოლო 12 წლის ციფრული ქსელის მასალებს. აუცილებელია ანალოგური მონაცემების თავიდან დამუშავება გამოთვლების მეტი სიზუსტით ჩასატარებლად.

სეისმური საშიშროების რუკა უნდა განახლდეს ყოველ 5 წელიწადში, ახალ დანაკვირვებ მასალაზე დაყრდნობით. | |4.1. საქართველოს სივრცითი მოწყობის, ქალაქმშენებლობისა და სამშენებლო სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის სრულყოფა ევროინტეგრაციის კონტექსტში |4.1.1. საქართველოს სივრცითი მოწყობისა და მშენებლობის კოდექსის მიღების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;

გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ);

|2016 - 2017 |გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ);

| |მიმდინარე |საქართველოს სივრცითი მოწყობისა და მშენებლობის კოდექსის პროექტი განსახილვეველად გადაგზავნილია საქართველოს მთავრობაში. | |4.2. სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვა |4.2.1.საქართველოს სივრცითი მოწყობის გენერალური სქემის შემუშავების უზრუნველყოფა:

1.პროცესის ორგანიზაციული ჩარჩოს განსაზღვრა;

2.სივრცითი მოწყობის მეთოდოლოგიაზე შეჯერება;

3.წინასაპროექტო მოსამზადებელი და კვლევითი სამუშაოები;

4.არსებული მდგომარეობის ანალიზი;

5.საერთო ხედვისა და ზოგადი მიზნების შემუშავება;

6.საქართველოს სივრცითი მოწყობის გენერალური სქემის შემუშავება;

7.ზოგადი სტრატეგიული სამოქმედო გეგმის მომზადება;

8.გენერალური სქემის დამტკიცება;

9.გენერალური სქემის პოპულარიზაცია და რეკლამირება. |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;

|2016-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე |2016 წლის 30 მაისს ჩატარდა სამთავრობო კომისიის N4 სხდომა საქართველოს სივრცითი მოწყობის სქემის შემუშავებასთან დაკავშირებით. სხდომაზე სამსჯელოდ წარმოდგენილი იყო 4 პრეტენდენტი კონსორციუმის წინადადებები. კომისიამ გადაწყვიტა წარმოდგენილი 4 პრეტენდენტიდან მუშაობა გაგრძელდეს კონსორციუმთან - COWI (დანია); ძირითადი და დამხმარე სამუშაო ჯგუფების გაძლიერების მიზნით, კონსორციუმმა წარმოადგინოს უცხოელი და განსაკუთრებით ქართველი სპეციალისტებისა და ექსპერტების კანდიდატურები, მათი კვალიფიკაციისა და გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტაციით და შესაბამისი ორგანიგრამით;

მიმდინარეობს მასალის მთავრობისთვის გასაგზავნად მომზადების პროცესი. | | |4.2.2. ბახმაროს სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |2016-2017 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი; |177 000 ლარი |მიმდინარე |საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 25 თებერვლის №317 განკარგულების -,,ბახმაროს საკურორტო ზონის განვითარებისათვის ზოგიერთ ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე“ - შესაბამისად, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ გამოაცხადა კონკურსი ბახმაროს სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით, კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევაზე. გამოვლენილია კონკურსში გამარჯვებული კომპანია - შპს ,,არტსტუდიო". საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გამოაცხადებული კონკურსის შედეგად გამოვლენილი გამარჯვებული კომპანიების მიერ უკვე დაწყებულია სამუშაოები ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით. | | |4.2.3.მესტიის მუნიციპალიტეტისა და მულახის თემის (11 სოფელი: ჭოლაში, არცხელი,ზარდალში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი და ცალდაში) სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტაციის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |2016-2018 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი; |708 000 ლარი |მიმდინარე |საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 5 მაისის N773 განკარგულება -,,მესტიის მუნიციპალიტეტისა და მულახის თემის განვითარებისათვის ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე“; გამოცხადებულია კონკურსი მესტიის მუნიციპალიტეტისა და მულახის თემის (11 სოფელი:ჭოლაში, არცხელი,ზარდალში, ლახირი, მაჯვდიერი, მურშკელი, ჟაბეში, ჟამუში, ღვებრა, ჩვაბიანი და ცალდაში) სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით, კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევაზე. გამოვლენილია კონკურსში გამარჯვებული კომპანია - შპს ,,გის და დზ საკონსულტაციო ცენტრი“. მიმდინარეობს მუშაობა ხელშეკრულებაზე. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გამოაცხადებული კონკურსის შედეგად გამოვლენილი გამარჯვებული კომპანიების მიერ უკვე დაწყებულია სამუშაოები ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით. | | |4.2.4. ახმეტის მუნიციპალიტეტის და თუშეთის დასახლებების - ომალო, დართლო, ფარსმა, გირევი, დოჭუ, ჯვარბოსელი, შენაქო, დიკლო, ინდურთა, ეთელთა და ახმეტის მუნიციპალიტეტის დასახლებების - ზემო ალვანისა და ქვემო ალვანის სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტაციის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;

გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ);

|2016-2018 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი;

გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ);

|708 000 ლარი |მიმდინარე |საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 11 მაისის განკარგულება N799 - ,,ახმეტის მუნიციპალიტეტისა და თუშეთის განვითარებისათვის ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე“; გამოცხადებულია კონკურსი ახმეტის მუნიციპალიტეტის და თუშეთის დასახლებების - ომალო, დართლო, ფარსმა, გირევი, დოჭუ, ჯვარბოსელი, შენაქო, დიკლო, ინდურთა, ეთელთა და ახმეტის მუნიციპალიტეტის დასახლებების - ზემო ალვანისა და ქვემო ალვანის სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით, კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევაზე. გამოვლენილია კონკურსში გამარჯვებული კომპანია - შპს ,,სტუდია 21". საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გამოაცხადებული კონკურსის შედეგად გამოვლენილი გამარჯვებული კომპანიების მიერ უკვე დაწყებულია სამუშაოები ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით. | | |4.2.5. ბაკურიანისა და დიდი მიტარბის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |2016-2017 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი; |354 000 ლარი |მიმდინარე |საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 7 ივლისის №1373 განკარგულება -,,ბაკურიანისა და დიდი მიტარბის განვითარებისათვის საჭირო რიგ ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე“; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გამოაცხადა კონკურსი ,,ბაკურიანისა და დიდი მიტარბის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის შემუშავების მიზნით“ კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევაზე. გამოვლენილია კონკურსში გამარჯვებული კომპანია - შპს ,,არქიტექტურული ბიურო" და მიმდინარეობს პროექტზე მუშაობა. | | |4.2.6 თელავის მუნიციპალიტეტის, სოფელ იყალთოში, იყალთოს ხევის განაშენიანების რეგულირების გეგმის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |2016-2017 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი; |94 400 ლარი |მიმდინარე |საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 23 ივნისის №1182 განკარგულება - ,,თელავის მუნიციპალიტეტის, სოფელ იყალთოში, იყალთოს ხევის განვითარებისათვის საჭირო რიგ ღონისძიებათა განხორციელების თაობაზე“; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ გამოაცხადა კონკურსი ,,იყალთოს ხევის განაშენიანების რეგულირების გეგმის შემუშავების მიზნით“ კონკურსის მეშვეობით საპროექტო მომსახურების მომწოდებლის შერჩევაზე. გამოვლენილია კონკურსში გამარჯვებული კომპანია - შპს ,,თავისუფალი არქიტექტორები" და მიმდინარეობს პროექტზე მუშაობა. | | |4.2.7. მუნიციპალიტეტების, დასახლებებისა და სარეკრეაციო ტერიტორიების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტაციის შემუშავების უზრუნველყოფა; |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |2017-2018 |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ბიუჯეტი; |2 000 000 ლარი |დაგეგმილი | | |4.3. საქართველოში მიწისძვრის საფრთხეების შესახებ, ინკლუზიური კომპონენტის გათვალისწინებით ბაღებში, სკოლებში, უნივერსიტეტებში საგანმანათლებლო თეორიული და პრაქტიკული ღონისძიებები

|4.3.1. სკოლებში, სამოქალაქო უსაფრთხოების სწავლების ერთიანი სტრატეგიის/ჩარჩო პროგრამის დასრულების მიზნით, მოსწავლეებისთვის და მასწავლებლებისთვის აქტივობების განხორციელების უზრუნველყოფა;

|საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

ASB; Save the Children;

UNICEF/DRR Center; |2016-2017

|ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი;

|ASB - 352 000 ევრო

Save the Children - 75 000 ევრო

|მიმდინარე

|დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |4.3.2. მიწისძვრისადმი მიძღვნილი პრაქტიკული აქტივობების განხორციელება, როგორც საჯარო, ისე კერძო სკოლებისთვის:

თვეში ერთხელ ცალკეული კლასების მიერ ინდივიდუალური ვარჯიშის ჩატარების უზრუნველყოფა, ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული DRR შედეგების მიღწევის ხელშეწყობის მიზნით;

სასწავლო წლის განმავლობაში ორჯერ მთელი სკოლის ევაკუაციის სიმულაციის ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

|2016-2020

|სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |4.3.3. საგანმანათლებლო თეორიული აქტივობების ჩატარება ცნობიერების ამაღლების მიზნით სკოლაში და მიმდებარე თემში/სამეზობლოში, სადაც მოსწავლეები ერთგვარ ადვოკატირებას გაუწევენ მიწისძვრის დროს მართებული რეაგირების აუცილებლობის ცოდნას; |საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2020

|სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |4.3.4. წელიწადში ერთხელ სკოლის ადმინისტრაციის მხრიდან კომპლექსური ერთობლივი სიმულაციური ევაკუაციის მოწყობა მასწავლებლების, მოსწავლეების და მშობლების ერთობლივი მონაწილეობით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს მშობელთა ჩართულობის გაძლიერება; |საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2020

|სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს

| | |4.3.5. სამაუწყებლო საშუალებებით (საზოგადოებრივი მაუწყებელი) კატასტროფის რისკის შემცირების თემატიკაზე ცნობიერების, ცოდნისა და პრაქტიკული უნარების გაზრდა/გაძლიერების უზრუნველყოფა; |საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2020

|სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე

|დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

აღნიშნულ ღონისძიებაში ჩართულნი იქნებიან მოსწავლეები, მასწავლებლები, მშობლები და სპეციალისტები, რომლებიც მოახდენენ პრაქტიკული ქცევის სწავლების დემონსტრირებას.

სცენარში გათვალისწინებული იქნება ასაკობრივი და ინკლუზიური მიდგომები.

შესაძლებელია საჭირო გახდეს დამატებითი ფინანსების მოძიება და კერძო ბიზნესის დაინტერესება. | |5. სეტყვის საფრთხის რისკის შემცირება |5.1. კახეთის რეგიონში განთავსებული სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემის მოდიფიკაციის პროექტის შემუშავება; |სსიპ – სსსტც დელტა; |2016 |დელტას არსებული საბიუჯეტო ასიგნებები; | |დასრულებული |ვადის ბოლოს მოხდება პროექტის წარდგინება სსიპ დელტას მიერ. | | |5.2. ქვემო და შიდა ქართლის რეგიონებში სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემის შექმნისა და მონტაჟის პროექტის მომზადება; |სსიპ – სსსტც დელტა; |2016 |დელტას არსებული საბიუჯეტო ასიგნებები; | |დასრულებული |ვადის ბოლოს მოხდება პროექტის წარდგინება სსიპ დელტას მიერ. | | |5.3. სამცხე-ჯავახეთში სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემის შექმნისა და მონტაჟის პროექტის მომზადება; |სსიპ – სსსტც დელტა; |2016 |დელტას არსებული საბიუჯეტო ასიგნებები; | |დასრულებული |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

ვადის ბოლოს მოხდება პროექტის წარდგინება სსიპ – დელტას მიერ. | |6. ზვავების რისკის შემცირება

| 6.1. ბახმაროს საკურორტო ზონაში და მისკენ მისასვლელ გზებზე თოვლის ზვავების რისკის შემცველი ზონების გამოვლენა, მათი კარტირება და თოვლის ზვავების საფრთხეების თავიდან აცილება/შერბილების შესახებ რეკომენდაციების შემუშავება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2016-2017 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |6.2. თბილისი-სტეფანწმინდა-ლარსის საავტომობილო გზის გუდაური-კობის მონაკვეთზე თოვლის ზვავებზე აქტიური ზემოქმედებითი

(თოვლის ხელოვნურად ჩამოშვების) ღონისძიებების გატარების შესაძლებლობის შესწავლა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; |2017 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |6.3. ქვეყნის სხვა ზვავსაშიშ რეგიონებში (აჭარა, სვანეთი, რაჭა-ლეჩხუმი) თოვლის ზვავების რისკის შემცველი ზონების გამოვლენა, მათი კარტირება და თოვლის ზვავების საფრთხეების თავიდან აცილება/შერბილების შესახებ რეკომენდაციების შემუშავება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2017-2020 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;/დონორი ორგანიზაცია; |20 000 ლარი |დაგეგმილი | | | |6.4. ზვავსაშიშ რეგიონებში სპეციალიზებული ავტომატური თოვლსაზვავე მეტეოროლოგიური სადგურების მონტაჟი და გამართვა:

- ბახმარო - 2 ერთეული;

- სვანეთის რეგიონი - 3 ერთეული;

- აჭარის რეგიონი - 3 ერთეული;

- რაჭა-ლეჩხუმის რეგიონი - 2 ერთეული; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2018-2020

|საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს ბიუჯეტი;/დონორი ორგანიზაცია;

|800 000 ლარი |დაგეგმილი | | | |6.5. 500 კვ ეგხ ქ/ს „ქსანი“ - ქ/ს „დარიალჰესის” მშენებლობის უზრუნველყოფა;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2017 |სახელმწიფო ბიუჯეტი;

დონორი ორგანიზაციები;

გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი; |26 357 401   ევრო |დაგეგმილი |საქართველოს სისტემათაშორისი 500 კვ ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზი „კავკასიონი“ („ენგური-ცენტრალნაია“), რომელიც გადის ურთულეს ზვავსაშიშ რელიეფში და მისი ავარიული გამორთვების რისკი დიდია. მისი რეზერვირების უზრუნველსაყოფად გათვალისწინებულია აღნიშნული ღონისძიების გატარება.

ღონისძიება ასევე ითვალისწინებს სისტემის მდგრადობის, იმედიანობისა და ქვეყნის სატრანზიტო პოტენციალის გაზრდას. | | |6.6. 500/110 კვ ქ/ს „ყაზბეგის“ მშენებლობის უზრუნველყოფა;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2020 |გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი;

|22 000 000   ევრო |დაგეგმილი | | | |6.7. 500 კვ ეგხ ქ/ს „ყაზბეგი“ - ქ/ს „დარიალჰესის“ (რუსეთის საზღვრამდე) მშენებლობის უზრუნველყოფა;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2020

|გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი;

|1 047 000 ევრო |დაგეგმილი | | | |6.8. 500 კვ ეგხ ქ/ს „ყაზბეგი“ - ქ/ს „მოზდოკის“ (რუსეთის საზღვრამდე) მშენებლობის უზრუნველყოფა;

|საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო; |2021 |გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკი; |8 000 000 აშშ დოლარი |დაგეგმილი |რუსეთის საზღვრიდან რუსეთის ქვესადგურ „მოზდოკამდე“ ასაშენებელია დაახლოებით 120 კმ ელექტროგდამცემი ხაზი, რომლის ღირებულებაა დაახლოებით 60,0 მლნ აშშ დოლარი. ხაზის აშენება და ფინანსირება არის რუსული მხარის ვალდებულება. ძირითადი საკითხები შეთანხმებულია, მიმდინარეობს კონსულტაციები და დეტალების დაზუსტება. | |7. ძლიერი ქარების რისკის შემცირება |7.1. გრძელვადიანი (სეზონური - 3 თვემდე), საშუალოვადიანი ( 1 თვემდე), მოკლევადიანი (10 დღემდე) და ზემოკლევადიანი (2 დღემდე) ადრეული გაფრთხილების სისტემის შექმნა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2017-2020

|სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია;

|ბიუჯეტის ოდენობა დადგინდება შესაბამისი კვლევების ჩატარების შემდეგ |დაგეგმილი |აღნიშნულ აქტივობაზე სამინისტროში მიმდინარეობს კონსულტაციები, რომელთა დასრულების შემდეგ შესაძლებელი გახდება კონკრეტული ღონისძიებების გეგმის შემუშავება. | | |7.2. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე დაცვითი (ხის ) ზოლების (მ.შ. ქარსაცავი ზოლები) საკანონმდებლო რეგულირების შემოღება, ზოლების მართვაზე, დაცვასა და აღდგენაზე პასუხისმგებელი ორგანოების იდენტიფიცირება და ეროვნული სამოქმედო გეგმის შემუშავება დაცვითი ზოლების შენარჩუნებასა და შემდგომ მართვასთან დაკავშირებით; |საქართველოს მთავრობა;

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო; |2017 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | |8. ტყის და ველის ხანძრების საფრთხის რისკის შემცირება |8.1. ხანძარსაშიშროების მიხედვით, საქართველოს ტყეების კლასებად დაყოფის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ – ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ – დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |2017-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი

დონორი: გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობა |4 855 000 ლარი

4 000 000 ევრო |დაგეგმილი |გარკვეულ ტერიტორიებზე შესაბამისი ღონისძიებები უკვე მიმდინარეობს, პროცესის დასრულებისთვის საჭიროა დამატებითი თანხების მოძიება.

2013 წლიდან საქართველოში ეტაპობრივად მიმდინარეობს ინვენტარიზაციის პროცესი და ის დამოკიდებულია თანხების არსებობასა და სპეციალისტთა რაოდენობაზე.

სამომავლო თანხები მოსაძიებელია.

გერმანიის ფედერაციის მთავრობასთან ფაქტობრივად მიღწეულია შეთანხმება თანხის გამოყოფაზე.

| | |8.2. ტყის ფონდის განსაკუთრებით ხანძარსაშიშ უბნებსა და დეგრადირებული ტყის ტერიტორიებზე ხანძარმედეგი კორომების (ხანძარმედეგი/გამძლე სახეობების შერგვა, ქვეტყის გაწმენდა, ნარჩენების გასუფთავება) ფორმირების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო; |2016-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |3 000 000 ლარი |მიმდინარე |

| |8.1. ტყის და ველის ხანძრების საფრთხის რისკის შემცირების საკანონმდებლო ჩარჩო |8.1.1. ხანძრის განზრახ ან დაუდევრობის გამო გაჩენისთვის არსებული სანქციების გამკაცრების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ – ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ – დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |2017 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |8.1.2. ტყის ხანძრების პოლიტიკის დოკუმენტის დამტკიცების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ – ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ – დაცული ტერიტორიების სააგენტო;

ENVSEC; |2017 | | |დაგეგმილი |დოკუმენტი შემუშავდა გაეროს მიერ (გარემო და უსაფრთხოების ინიციატივის (ENVSEC) პროექტი: ხანძრების მართვის ეროვნული

პოტენციალის გაზრდა და ბუნებრივი ხანძრების რისკის შემცირება სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებში). | | |8.1.3.ერთიანი უწყებრივი რეაგირების გეგმების მომზადების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ – ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ – დაცული ტერიტორიების სააგენტო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო; |2017 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |8.1.4. ,,საქართველოში სასოფლო სამეურნეო მიწებზე ხანძრების ეკოსისტემური შეფასების“ დოკუმენტზე დაყრნობით, საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტისა და სამოქმედო გეგმის მომზადების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

GIZ-ის პროგრამის ,,ბიომრავალფეროვნების ინტეგრირებული მართვა სამხრეთ კავკასიაში“; |2016 - 2017 | | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| |8.2. ტყისა და ველის ხანძრების საფრთხის რისკის შემცირების კუთხით შესაძლებლობების გაძლიერება |ტყის ხანძრების ადრეული შეტყობინების სისტემის დანერგვის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

OSCE/ENVSEC; |2016-2018 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; |

|მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| |8.3. ტყისა და ველის ხანძრების საფრთხის რისკის შემცირების კუთხით ცნობიერების ამაღლება |8.3.1. მოსახლეობის ცოდნის ამაღლება ადგილობრივ და ეროვნულ დონეზე.

მწყემსების, ფერმერების ცნობიერების ამაღლება, ტრენინგების მოწყობა ხელოვნური ხანძრების საშიშ შედეგებზე და პრევენციაზე; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო;

შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2016-2018 | | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

ღონისძიების დაფინანსება განხორციელდება ჩართული უწყებების ბიუჯეტების ფარგლებში.

| | |8.3.2. სახელმწიფო ტყის ფონდის ხანძარსაშიშ ტერიტორიებზე (44 სატყეო უბანი), განსაკუთრებით კი რეკრეაციული დატვირთვის მქონე უბნებში საინფორმაციო დაფების და სპეციალური ნიშნების განთავსების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |2016-2020 |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |130 000 ლარი |მიმდინარე |2016 წლის მდგომარეობით განთავსებულია 1000 ერთეული ნიშანი 44 სატყეო უბნის ტერიტორიაზე, 9 რეგიონში. | |8.4. პერმანენტული ან დეკადური/კვარტლური საგანმანათლებლო ღონისძიებები საქართველოში ტყის ხანძრების საფრთხეების შემცირების მიზნით

|8.4.1. ტყის ხანძრების დროს მართებული რეაგირების აუცილებლობის შესახებ ცნობიერების ამაღლების მიზნით საგანმანათლებლო, თეორიული აქტივობების ჩატარება სკოლაში და მიმდებარე თემში ან სამეზობლოში; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტი DIPECHO; |2016-2017 |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |8.4.2. ტყის ხანძრებთან დაკავშირებული სოციალური რეკლამის დამზადება და მედია- საშუალებებში განთავსება. |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტი DIPECHO; |2016-2017 |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |8.4.3. სკოლის ადმინისტრაციის მხრიდან კომპლექსური ერთობლივი ღონისძიების მოწყობა მასწავლებლების, მოსწავლეების და მშობლების ერთობლივი მონაწილეობით, მშობელთა ჩართულობის გაძლიერების მიზნით; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტი DIPECHO; |2016-2017 |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

შესაძლებელია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს საექსპერტო რესურსის გამოყენება და სკოლის ადმინისტრაციისთვის დახმარების გაწევა. | | |8.4.4. სასკოლო ექსკურსიების დროს ტყის ხანძრების პრევენციული ღონისძიებების სწავლების უზრუნველყოფა; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტი DIPECHO; |2016-2017 |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |8.4.5. სკოლებსა და თემში საინფორმაციო კამპანიის ჩატარების უზრუნველყოფა ტყის, როგორც მრავალმხრივი რესუსრსის მნიშვნელობის გააზრებისა და მისი რაციონალური გამოყენების შესახებ;

|საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტი DIPECHO; |2016-2017 |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კატასტროფის რისკის შემცირება განათლებაში“ ბიუჯეტი; | |მიმდინარე | | |9. ქიმიური საფრთხეების რისკის შემცირება |9.1. „პოტენციურად საშიში ობიექტების უსაფრთხოების პასპორტის“ თაობაზე საქართველოს მთავრობის დადგენილების მიღება; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს მთავრობა;

PPRD East - პროექტი „მსხვილი ავარიების თავიდან აცილების დირექტივა SECESO III-ის მოთხოვნების თანახმად“; |2016 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ –საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს ბიუჯეტი;

| |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

| | |9.2. ქიმიური საფრთხეების რისკის შემცირების საკითხების მიზნით უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფის ჩამოყალიბების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |2016-2017 | | |მიმდინარე |დადგენილების პროექტი მომზადებულია.

დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |9.3. საქართველოს ტერიტორიების შესწავლის, საძიებო სამუშაოების ჩატარების, მაღალი საშიშროების ავარიული კონტეინერებისა და ბალონების მოძიების, მოძიებულ ობიექტებზე დემარკაციული სამუშაოების განხორციელების და გამაფრთხილებელი აღნიშვნების დამონტაჟების, მათი კოორდინატების პროექტის რუკაზე დატანის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო/სამოქალაქო უსაფრთხოების სამმართველო;

დამხმარე ორგანიზაცია:

არასამთავრობო ორგანიზაცია კონსორციუმი „ეკოლოგიური ცნობიერების ამაღლება და ნარჩენების მართვა“;

საქართველოს ბუნების მკვლევართა კავშირი „ორქისი“;

„საქართველოს მწვანეთა მოძრაობა/დედამიწის მეგობრები-საქართველო“;

შვედეთის მთავრობა; |2016-2017 |შვედეთის მთავრობა; |

|მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | |10. წყლისმიერი ეროზიული პროცესებით გამოწვეული საფრთხის რისკის შემცირება

|10.1. სარფში, საბაჟოსთან მისასვლელი ესტაკადის მდგრადობის უზრუნველყოფის მიზნით, პლაჟის პარამეტრების გაზრდა ინერტული მასალის შეტანის მეშვეობით; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |2016 |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტი; |40 000 000 ლარი |დასრულებული | | | |10.2. ადლია-ბათუმის ნაპირის/პლაჟის ეროზიისგან დაცვა; |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/ სსიპ – საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი; |2016-2017 |ევროპის განვითარების ბანკი; |20 000 000 ლარი |მიმდინარე | | | |10.3. ქ.ქობულეთის სანაპიროს ეროზიის შერბილება;

|ქალაქის მუნიციპალიტეტი;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/ სსიპ – საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი; |2016-2017

|საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო/ სსიპ – საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის ბიუჯეტი; |2 042 000 |მიმდინარე | | | |10.4. კოლხეთის დაბლობის ფარგლებში - ბაღდათის, ვანის, სამტრედიის, ლანჩხუთის, აბაშის, მარტვილის, ხობის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიებზე და ქ.ფოთში მდ.რიონის კალაპოტის რეგულირებისა და ნაპირების დაცვის (ძირითადად ეროზიით წარეცხილი წყალდიდობებისგან დამცავი დამბების აღდგენის) ღონისძიებების უზრუნველყოფა; |ადგილობრივი მუნიციპალიტეტები;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო;

საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო; |2017-დან |სახელმწიფო ბიუჯეტი; აზიის განვითარების ბანკი ან ნებისმიერი დონორი ორგანიზაცია; |დასადგენია წინასაპროექტო დოკუმენტაციის მეშვეობით |დაგეგმილი | | | |10.5. მდ. ალაზნის სასაზღვრო, კრიტიკული მონაკვეთების დაცვა (მეანდრების ყელის/მარყუჟის ნაპირების გამაგრება მიწის ვრცელი ნაკვეთების ალაზნის გაღმა (აზერბაიჯანის მხარეს) მოხვედრის თავიდან ასაცილებლად; |ადგილობრივი მუნიციპალიტეტები;

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო;

საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტრო; |2016-2017 |სახელმწიფო ბიუჯეტი; |დაზუსტდება პროექტირების დასრულების შემდეგ |მიმდინარე |მიმდინარეობს საპროექტო სამუშაოები გამოვლენილ 3 უბანზე. | |11. გვალვის საფრთხის რისკის შემცირება

|11.1. გვალვის პროცესში სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების ჩატარების შესახებ აგრომეტეოროლოგიური რეკომენდაციების შემუშავების და მომხმარებლებისათვის (ფერმერებისათვის) მიწოდების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო; |2017-2020 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |11.2. აგრომეტეოროლოგიის სფეროში სატელიტური ინფორმაციის გამოყენების პროგრამული საშუალებების დანერგვა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (WMO); ევროპის მეტეოროლოგიოური სატელიტური ორგანიზაცია (EUMETSAT), სურსათისა და სოფლის მეურნეობის საერთაშორისო ორგანიზაცია (FAO); გვალვის მართვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ცენტრი; |2018-2020 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |11.3. საგარეჯოში, დედოფლისწყაროში, შილდაში, შირაქში, ულიანოვკა - მაღაროში, ახაშენში, გიორგეთში, შალაურში, ქისტაურში ავტომატური აგრომეტეოროლოგიური სადგურების შეძენა, დამონტაჟება/გამართვა;

|საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

სურსათისა და სოფლის მეურნეობის საერთაშორისო ორგანიზაცია (FAO);

|2017 |სურსათისა და სოფლის მეურნეობის საერთაშორისო ორგანიზაცია (FAO);

| |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |11.4. არსებული სარწყავი სისტემების რეაბილიტაცია და ახლის მშენებლობა გვალვიან რეგიონებში სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების სარწყავი წყლით უზრუნველყოფის მიზნით;

|საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/ შპს „საქართველოს მელიორაცია“;

|2016 – 2017 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/ შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ბიუჯეტი;

|33 200 000 ლარი |მიმდინარე |ამ ღონისძიებით წყალუზრუნველყოფილი სავარგულები 100 ათასი ჰა-დან გაიზრდება 110 ათას ჰა-მდე. | | | | |2017 - 2022 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/ შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ბიუჯეტი;

|215 300 000 ლარი |დაგეგმილი |აღნიშნული ღონისძიების შედეგად რეაბილიტირებული სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მეშვეობით წყალუზრუნველყოფილი მიწის ფართობი გაიზრდება 185 ათას ჰა-მდე და ახალი აშენებული სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მეშვეობით მოხდება 4 664 ჰა მიწის ფართობის წყალუზრუნველყოფა.

პროექტი გაგრძელდება 2022 წლამდე. | | |11.5. ზემო სამგორის სარწყავი სისტემების რეაბილიტაცია;

|საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/ შპს „საქართველოს მელიორაცია“;

დამხმარე ორგანიზაცია:

ORIO;

|2017 - 2020

|დონორი ორგანიზაცია - ORIO ;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/ შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ბიუჯეტი;

|25 883 400 ლარი

46 420 800 ლარი |დაგეგმილი

| | |12. ჰიდროდინამიკური ავარიების საფრთხის რისკის შემცირება |12.1. რისკის შემცველ წყალსაცავებზე (ენგურის, ლაჯანურის, შაორის, ჟინვალის, სიონის) არსებული მოდელების სრულყოფა/დაზუსტება თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით;

|საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2017-2020

| | |დაგეგმილი |აღნიშნული მომენტისთვის ზუსტი ბიუჯეტის დათვლა შეუძლებელია. უნდა განხორციელდეს ბიუჯეტირება კონკრეტული ობიექტის მიხედვით.

ჟინვალის წყალსაცავის გარდა (გათვალისწინებულია პუნქტში 2.1.1).

| | |12.1.1. ჟინვალის წყალსაცავზე სხვადასხვა სცენარით ავარიული დაცლით გამოწვეული შედეგების მოდელირება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

|2016-2017 |პოლონეთის დახმარების სააგენტო

|27 500 ლარი |მიმდინარე | | | |12.2. ენგურის, ლაჯანურის, შაორის, ჟინვალის, სიონის წყალსაცავებში ადრეული გაფრთხილების სისტემის შექმნის მიზნით საჭირო ღონისძიებების შემუშავება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო; |2017-2020 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |12.3. ქ. ფოთში, მდ. რიონზე არსებული წყალგამყოფი კვანძის მდგომარეობის დასადგენად და შემდგომი ღონისძიებების დასაგეგმად კვლევის ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო;

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო;

ქ. ფოთის მუნიციპალიტეტი;

დამხმარე ორგანიზაცია:

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2017 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

აღნიშნული ღონისძიება ერთობლივად უნდა განხორციელდეს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტოს, საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს და ქ. ფოთის მუნიციპალიტეტის მიერ;

| | |12.4. რისკის შემცველ წყალსაცავებზე (ენგურის, ლაჯანურის, შაორის, ჟინვალის, სიონის) ჰიდროტექნიკური ავარიების შედეგად შესაძლო დატბორვის ზონაში მოქცეული ქალაქებისა და სოფლების მოსახლეობის საევაკუაციო გეგმების მომზადების უზრუნველყოფა; |შესაბამისი მუნიციპალიტეტები;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2017-2020 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | |13. საკანონმდებლო ჩარჩო |13.1. „კრიზისული მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დამტკიცება/მიღება; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი; |2016-2017 | | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | | 13.2. სამოქალაქო უსაფრთხოების კანონით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე აქტების მიღება საგანგებო სიტუაციის რისკის იდენტიფიცირებისა და შეფასების ხაზით. მათი იმპლემენტაციის ორგანიზება; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო; |2016 | | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს.

პროექტის „დავასუფთაოთ საქართველო - ფაზა III” ფარგლებში. | | |13.3. საგანგებო სიტუაციების მართვის სისტემის სრულყოფა და განვითარება; უსაფრთხოების პასპორტებისა და უსაფრთხოების დეკლარაციის წარმოების ორგანიზება, საგანგებო სიტუაციის რისკის იდენტიფიცირებისა და შეფასების ხაზით; მართვის ყველა დონეზე საგანგებო მართვისა და რისკის მართვის გეგმების მომზადების ორგანიზება; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2017-2019 | | |დაგეგმილი

|დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | |14. ეროვნულ და ადგილობრივ დონეზე კატასტროფის რისკის შემცირების შესაძლებლობების გაძლიერება |14.1. კატასტროფის რისკის შემცირების საკითხებში ეროვნულ დონეზე გადაწყვეტილების მიმღებთა ცნობიერების ამაღლება, ტრენინგების, სემინარებისა და სწავლებების მეშვეობით; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |2017-2020 | | |დაგეგმილი

|დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |14.2. კატასტროფის რისკის შემცირების საკითხებში რეგიონალურ/ მუნიციპალურ დონეზე (ქალაქები) გადაწყვეტილების მიმღებთა ცნობიერების ამაღლება ტრენინგების, სემინარებისა და სწავლებების მეშვეობით; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

შესაბამისი მუნიციპალიტეტები; |2017-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |დაფინანსების ოდენობა უნდა განიზაღვროს შესაბამისი სასწავლო პროგრამების შემუშავების შემდეგ

| | |14.3. კატასტროფის რისკის შეფასებისა და რისკის შემცირების საკითხების სფეროში მომუშავე ტექნიკური პერსონალის რეგულარული გადამზადება ტრენინგ პროგრამების/ მოდულების შემუშავება/განხორციელება; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და რეჟიმის დეპარტამენტი; |2017-2020 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |დაგეგმილი |დაფინანსების ოდენობა უნდა განიზაღვროს შესაბამისი სასწავლო პროგრამების შემუშავების შემდეგ

| | |14.4. მედიის წარმომადგენლებისთვის (ტელე-რადიო, ბეჭდური, ელექტრონული) კატასტროფის რისკის შემცირების თემატიკაზე ტრენინგ-მოდულების შემუშავება/ადაპტირება ქართულ რეალობასთან და ჟურნალისტებისთვის სამუშაო შეხვედრების ორგანიზება;

|სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ – გარემოს ეროვნული სააგენტო;

ASB |2017 |დონორი ორგანიზაცია | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |14.5. კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული პლატფორმის დაარსებისათვის შესაბამისი კვლევის განხორციელება; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს მეცნიერთა ეროვნული აკადემია;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

დამხმარე ორგანიზაცია:

გაეროს კატასტროფის რისკის შემცირების ევროპის ოფისი (UNISDR); |2017-2018 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს. | | |14.6. საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული პლატფორმის დაარსების უზრუნველყოფა; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს მეცნიერთა ეროვნული აკადემია;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

დამხმარე ორგანიზაცია:

გაეროს კატასტროფის რისკის შემცირების ევროპის ოფისი (UNISDR); |2017-2018 | | |დაგეგმილი |კატასტროფის რისკის შემცირების პლატფორმის დაარსება საქართველოს მთავრობას შესაძლებლობას მისცემს გამარტივებული მეთოდებით მოიპოვოს დაფინანსება, საქართველოში იდენტიფიცირებული სხვადასხვა საფრთხეების რისკის შესამცირებლად. | | |14.7.

სასწრაფო გადაუდებელი სამედიცინო სერვისის მიმწოდებელ სუბიექტებს შორის კომუნიკაციის გასაუმჯობესებლად ალტერნატიული ციფრული კავშირგაბმულობის (რაციები) დანერგვა;

ჯანმრთელობის დაზიანების რისკის შემცირების მიზნით, ინფრასტრუქტურის მასშტაბური დაზიანების შემთხვევებისათვის საველე ჰოსპიტალის არსებობა;

საგანგებო მდგომარეობების დროს დროული და ადეკვატური სამედიცინო რეაგირების სფეროში საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარება (აშშ, კანადა, ნორვეგია და სხვა); |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

სსიპ სასწრაფოს სამედიცინო დახმარების ცენტრი (რეგიონული);

|

2017-2018

2017

2016 -2020

|

მიმდინარეობს დაფინანსების წყაროს მოძიება;

მიმდინარეობს დაფინანსების წყაროს მოძიება;

მიმდინარეობს დაფინანსების წყაროს მოძიება

|მიმდინარეობს ბიუჯეტის მოკვლევა

მიმდინარეობს ბიუჯეტის მოკვლევა

მიმდინარეობს ბიუჯეტის მოკვლევა

|

დაგეგმილი

დაგეგმილი

მიმდინარე |

| |15. საქართველოში კატასტროფების მართვის სფეროში მომუშავე საერთაშორისო/არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის კოორდინაციის გაძლიერება კატასტროფებისთვის ეფექტური მზადებისა და რეაგირების მიზნით |15.1. კატასტროფების მართვის სფეროში მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციებს შორის საკოორდინაციო მექანიზმის გაძლიერება შესაბამისი ტექნიკური დავალებისა და ერთობლივი სიმულაციური სავარჯიშოების მეშვეობით; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება;

დანიის წითელი ჯვრის საზოგადოება;

გაეროს წარმომადგენლობა საქართველოში;

OXFAM;

ASB;

Save the Children;

DRR Centre;

CENN; UNICEF; |2016 - 2019 |დონორი ორგანიზაცია | |მიმდინარე | | | |15.2. არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და სამთავრობო სტრუქტურებისთვის ერთობლივი ტრენინგების ჩატარება |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოება;

დანიის წითელი ჯვრის საზოგადოება;

გაეროს წარმომადგენლობა საქართველოში;

OXFAM;

ASB;

Save the Children;

DRR Centre

CENN

UNICEF |2016-2020 |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი | |მიმდინარე | | | |15.3. საერთაშორისო და ადგილობრივ ორგანიზაციებთან ერთად, ჰუმანიტარული მზაობის ერთობლივი გეგმის მომზადების უზრუნველყოფა; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

Disaster Management Country Team - UN; |2017-2019 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.4. კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომის სასწავლო პროგრამის შემუშავების უზრუნველყოფა საქართველოს 6 უნივერსიტეტში; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; |352 930 ევრო |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.5. საქართველოს 6 უნივერსიტეტში კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომის თემატიკაზე თანამშრომლებისათვის ტრენერთა ტრენინგის ჩატარება (DiDRR); |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.6. საქართველოს 6 უნივერსიტეტში

სტუდენტებისათვის გზამკვლევის შემუშავება;

|საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.7.საქართველოს 6 სამიზნე უნივერსიტეტში iDRR საგანმანათლებლო რესურს-ცენტრების ჩამოყალიბება;

|საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.8. კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომის საგანმანათლებლო მასალისა და ტრენერთა ტრენინგის მოდულის შემუშავება, მათი სკოლამდელ საგანმანათლებლო სისტემაში სამომავლო ასახვისათვის რეგიონის მასშტაბით; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.9. შეზღუდული შესაძლებლობის პირთა ორგანიზაციების შესაძლებლობების გაძლიერება კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომის საკითხებზე; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.10. გზამკვლევის შემუშავება სენდაის ჩარჩო ხელშეკრულების თანახმად, შეზღუდული შესაძლებლობის პირთა ორგანიზაციებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის პირთა აქტიური მონაწილეობის უზრუნველყოფით;

|საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.11. კატასტროფის რისკის შემცირების თემაზე მედია გზამკვლევის შემუშავების უზრუნველყოფა;

|სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.12. ორი სემინარის ჩატარება ჟურნალისტებისთვის კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომის შესახებ მათი ცნობიერების დონის ამაღლების მიზნით;

|სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

ASB; |2016 - 2017 |ASB-ს პროექტის „ჩვენ მზად ვართ! განათლება უსაფრთოხებისათვის, კატასტროფის რისკის შემცირების ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში; | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.13. აჭარის რეგიონში ადგილობრივ ხელისუფლებასა და მოსახლეობაში ტექნიკური ხასიათის ინფორმაციის გავრცელების უზრუნველყოფა ბუნებრივი კატასტროფების რისკების შემცირების შესახებ, რომელიც შესაბამისობაში იქნება ახლადდანერგილ საგანგებო სიტუაციების მართვის სისტემასთან და გენდერულად სენსიტიურ მიდგომებთან; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია/საქართველოს პრემიერმინისტრის თანაშემწე გენდერულ და ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხებში;

OXFAM; |2016-2017 |OXFAM-ის პროექტის „ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირების მხარდაჭერის პროექტი სამხრეთ კავკასიაში“ ბიუჯეტის ფარგლებში; |595 237 ევრო |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.14. ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირების პროცესში ეროვნულ და რეგიონულ დონეზე კოორდინაციის გაზრდისა და ხელშეწყობის უზრუნველყოფა აჭარის რეგიონში (რეგიონული მდგრადობის ფორუმების მეშვეობით); |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

დამხმარე ორგანიზაცია:

OXFAM; |2016-2017 |OXFAM-ის პრიექტის „ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირების მხარდაჭერის პროექტი სამხრეთ კავკასიაში“ ბიუჯეტის ფარგლებში | |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.15. აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაძლებლობისა და მზაობის გაძლიერება საგანგებო სიტუაციებში ბავშვთა დაცვის უზრუნველყოფისა და სამთავრობო გეგმებსა და დოკუმენტებში ასახვის მიზნით:

კატასტროფების რისკის შემცირების სასწავლო მოდულის შემუშავება და მასში საგანგებო სიტუაციების დროს ბავშვების ინტერესებისა და სპეციფიკური მიდგომების ასახვა შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ საგანგებო სიტუაციების სააგენტოსა და ორგანიზაცია “გადავარჩინოთ ბავშვების“ ( Save the Chirlden) თანამშრომლობით;

ტრენინგების ორგანიზება კატასტროფის რისკის შემცირების თემატიკაზე მომუშავე აღმასრულებელი ხელისუფლების საკონტაქტო პირებისათვის;

|სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

დამხმარე ორგანიზაცია:

Save the Chirlden; |2016-2017 |ჰუმანიტარული მისიისა და სამოქალაქო დაცვის ოფისის (ECHO) მიერ დაფინანსებული ორგანიზაცია Save the Chirlden-ის პროექტის „კატასტროფების რისკის შემცირება ბავშვზე ორიენტირებული ინკლუზიური; მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში;

|8 000 ევრო |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.16. მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრის მხარდაჭერა, რათა შესაძლებელი გახდეს კატასტროფის რისკის შემცირების მექანიზმების დანერგვა განათლების სისტემაში:

სატრენინგო მოდულის: „ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირება - ინკლუზიური განათლების პრინციპების დაცვით’’ განახლება მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ მოწოდებული შენიშვნებისა და რეკომენდაციების შესაბამისად;

განახლებული სატრენინგო მოდულის გადაცემა მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრისათვის მისი შემდგომი დამტკიცების მიზნით. ტრენინგ-მოდული მოიცავს 21 საკონტაქტო და 5 დამოუკიდებელი მუშაობის საათს. სულ 26 საათს, რაც წარმოადგენს 1 ECTS;

● მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ შერჩეული ტრენერების მომზადება ბუნებრივი კატასტროფების რისკის შემცირების თემაზე ინკლუზიური განათლების პრინციპების დაცვით; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო/ სსიპ მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ცენტრი;

Save the Chirlden; |2016-2017 |ჰუმანიტარული მისიისა და სამოქალაქო დაცვის ოფისის (ECHO) მიერ დაფინანსებული ორგანიზაცია Save the Chirlden-ის პროექტის „კატასტროფების რისკის შემცირება ბავშვზე ორიენტირებული ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში;

|5 000 ევრო |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |15.17. საგანგებო სიტუაციების დროს ბავშვების საჭიროებებისა და ინკლუზიური მიდგომების ასახვა უსაფრთხო სკოლისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოს სასწავლო გეგმაში;

უსაფრთხო სკოლის თემატიკაზე მომუშავე ორგანიზაციებისა და სახელმწიფო სტრუქტურების სამუშაო ჯგუფის განახლება და შეხვედრების კოორდინაცია, სადაც ორგანიზაცია “გადავარჩინოთ ბავშები“ ( Save the Chirlden) ადვოკატირებას გაუწევს საგანგებო სიტუაციების დროს ბავშვების საჭიროებებისა და ინკლუზიური მიდგომების ასახვას უსაფრთხო სკოლის კონცეფციაში; |საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

Save the Chirlden; |2016-2017 |ჰუმანიტარული მისიისა და სამოქალაქო დაცვის ოფისის (ECHO) მიერ დაფინანსებული ორგანიზაცია Save the Chirlden-ის პროექტის „კატასტროფების რისკის შემცირება ბავშვზე ორიენტირებული ინკლუზიური მიდგომით“ ბიუჯეტის ფარგლებში;

|400 ევრო |მიმდინარე |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | |16. მზადყოფნის და რეაგირების მექანიზმების/უწყებების საერთაშორისო სტანდარტებსა და საერთაშორისო მექანიზმებთან შესაბამისობაში მოყვანა |16.1. ჰუმანიტარული რეაგირების საერთაშორისო სისტემასთან (მაგ.: INSARAG, UNDAC) მისაერთებლად საჭირო მოსამზადებელი ღონისძიებების გატარება;

|საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

OCHA-ROCCA; UNDP; IOM; |2016 -2019 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო | |მიმდინარე | | | |16.2. საქართველოში საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების საერთაშორისო ჰუმანიტარული სტანდარტების გამოყენების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

OCHA-ROCCA; UNDP; |2016-2018 |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო | |მიმდინარე |კავკასიაში და ცენტრალურ აზიაში INSARAG-ის რეგიონალიზაციის შესახებ საკონსულტაციო შეხვედრების ორგანიზება;

მთავრობის მოთხოვნის შესაბამისად, საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტოსთვის დახმარების გაწევა INSARAG-ის ეროვნული ჯგუფის ჩამოსაყალიბებლად და მის მოსამზადებლად INSARAG-ის საგარეო კლასიფიკაციისათვის;

კატასტროფების შეფასების და კოორდინაციის გაეროს შესავალ კურსზე კატასტროფების მართვის ეროვნული ოფიცრების გაგზავნის ხელშეწყობა (დამოკიდებულია აღნიშნულ სასწავლო კურსზე ადგილთა ხელმისაწვდომობაზე);

ეროვნულ და რეგიონულ დონეებზე სიმულაციურ ვარჯიშებში კატასტროფების შეფასების და კოორდინაციის გაეროს წევრთა მონაწილეობის უზრუნველყოფა. | | |16.3. „კოსმოსისა და ძირითადი კატასტროფების“ თაობაზე საერთაშორისო ქარტიაზე მიერთების უზრუნველყოფა; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

გაეროს კოსმოსურ საქმეთა ოფისი (UN-SPIDER); |2016-2017 | | |მიმდინარე |მთავრობის მოთხოვნის შესაბამისად, საქართველოში ჰუმანიტარული ქარტიის და საპასუხო ჰუმანიტარული რეაგირების სტანდარტების დანერგვის უზრუნველყოფა (მაგ.: SPHERE);

საქართველოს მთავრობის მხარდაჭერა გაერო-მთავრობის სამოდელო შეთანხმების გაფორმებაში, ჰუმანიტარული ოპერაციების დროს საბაჟო პროცედურების გამარტივების შესახებ;

მთავრობის მოთხოვნის საფუძველზე, ადგილობრივი კონტექსტისთვის მისაღები საერთაშორისო გაიდლაინებისა და კატასტროფის მართვის კანონმდებლობის მიღების ფასილიტაცია. | | |16.4. გაეროს კოსმოსურ საქმეთა ოფისთან თანამშრომლობის გაძლიერება; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

გაეროს კოსმოსურ საქმეთა ოფისიUN-SPIDER; |2016-2017 | | |მიმდინარე | | |17. კატასტროფების შედეგად გამოწვეული ზარალის/ზიანის აღრიცხვის/დათვლის მექანიზმები და ზეგავლენის შემამსუბუქებელი ინსტრუმენტები |კატასტროფის შემდგომი ზიანის და აღდგენითი საჭიროებების შეფასებისა და ეკონომიკური ზარალის დათვლის მეთოდოლოგია/მიდგომის დანერგვის უზრუნველყოფა; |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

PPRD East |2016-2017 |სახელმწიფო ბიუჯეტი/დონორი ორგანიზაცია; | |მიმდინარე |გაეროს, მსოფლიო ბანკისა და სხვა შესაბამისი დონორების მოზიდვა | |18. კერძო ბიზნესი კატასტროფის რისკის შემცირების სისტემაში |18.1 ბიზნესსექტორისთვის სტიქიური მოვლენების და მოწყვლადი უბნების შესახებ (რისკების ატლასები) ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის კოორდინაცია |სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს აპარატი/კრიზისული სიტუაციების მართვის ეროვნული ცენტრი;

|2017-2020 | | |დაგეგმილი |დამატებით დაფინანსებას არ საჭიროებს | | |18.2 აგროსექტორში მოსავლის დაზღვევევის სუფსიდირება |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო |2017 |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ბიუჯეტი |8 000 000 ლარი |დაგეგმილი |აღნიშნული ღონისძიების დაფინანსების საკითხი ყოველწლიურად რეგულირდება მთავრობის განკარგულებით | |

შენიშვნა: სამოქმედო გეგმას გააჩნია დანართი (დანართი №3), სადაც შესულია ის ღონისძიებები, რომლებიც ასევე წარმოადგენს საყურადღებო მიმართულებებს და მათ შესასრულებლად საქართველოს მთავრობა ახორცილებს ქმედებებს საჭირო დამატებითი რესურსების მოძიების მიზნით.

დანართი №3

საქართველოს კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის დანართი

(ღონისძიებები, რომლებიც ასევე წარმოადგენს საყურადღებო მიმართულებებს და მათ შესასრულებლად საქართველოს მთავრობა ახორცილებს ქმედებებს საჭირო დამატებითი რესურსების მოძიების მიზნით)

|განსახორციელებელი ღონისძიებები |პასუხისმგებელი/ დამხმარე ორგანიზაციები |დაფინანსების წყარო |ბიუჯეტი |შენიშვნა | |1 |რისკის შეფასების, კომუნიკაციის და კოორდინაციის შესახებ ტრენინგების/სიმულაციური სავარჯიშოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |500 000 ლარი

ყოველწლიურად; | | |2 |განსაკუთრებით საშიშ პათოგენებთან ველზე მომუშავე პერსონალის მუდმივი მომზადება/გადამზადება; |საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო/სსიპ სურსათის ეროვნული სააგენტო;

შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |400 000 ლარი

ყოველწლიურად | | |3 |ჯანმრთელობის დაზიანების რისკის შემცირების მიზნით, სასწრაფო გადაუდებელი სამედიცინო სერვისების მიმწოდებელი მედპერსონალის კვალიფიკაციის ასამაღლებელი სწავლების განხორციელება (სასწრაფოს ბრიგადების სამედიცინო/არასამედიცინო პერსონალის გადამზადება); |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

სსიპ სასწრაფოს სამედიცინო დახმარების ცენტრი (რეგიონული); |არ არის განსაზღვრული |160 000 |ყოველწლიურად სამედიცინო/არასამედიცინო პერსონალის რაოდენობა - 1500 | |4 |ჯანმრთელობის დაზიანების რისკის შემცირების მიზნით სასწრაფო გადაუდებელი სამედიცინო სერვისების დაუყოვნებლივი ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად (გეოგრაფიული ფაქტორის გათვალისწინებით) GPS სისტემის დანერგვა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო;

|არ არის განსაზღვრული |25 200 ლარი

| | |5 |ლაბორატორიულ ქსელში ბიოუსაფრთხოებისა და ბიოდაცვის შესაძლებლობების გაძლიერების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |არ არის განსაზღვრული |700 000

აშშ დოლარი

|ლაბორატორიული ქსელის ბიოუსაფრთხოების და ბიოდაცვის სისტემის ფუნქციონირებისთვის ყოველწლიურად ხდება დაფინანსება უწყების შიდა ბიუჯეტიდან. მიუხედავად ამისა, ქსელი დამატებით საჭიროებს დაფინანსებას სისტემის გასაძლიერებლად. ბიუჯეტში მითითებული თანხა სასურველია დაფინანსებული იყოს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ან დონორი ორგანიზაციებიდან (WHO,CDC). | |6 |რისკის შეფასების, კომუნიკაციის და კოორდინაციის შესახებ ტრენინგების/სიმულაციური სავარჯიშოების ჩატარების უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/ სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/ სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |50 000

აშშ დოლარი

|წარმოდგენილია მიახლოებითი ღირებულება. დამოკიდებულია სიმულაციური სავარჯიშოს ტიპზე და მასშტაბებზე. დაფინანსება შესაძლოა დამატებით მოპოვებული იქნას საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ან დონორი ორგანიზაციებიდან (WHO,CDC). | |7 |ახალი/აღმოცენებად ბიოლოგიურ ინციდენტებზე, ეპიდემია/პანდემიებზე რეაგირებისათვის სადიაგნოსტიკო მასალების მარაგის შექმენის უზრუნველყოფა; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |არ არის განსაზღვრული |50 000–20 0000 ლარი

|ქვეყანაში არსებობს გარკვეული სახის მარაგი იმ ბიოლოგიური აგენტების დიაგნოსტიკისთვის, რომლებიც ცირკულირებენ საქართველოში. მსოფლიოში მიმდინარე ეპიდემიებისას, ქვეყანას შესაძლოა დასჭირდეს ისეთი მასალების შეძენა, რომლის მარაგიც არ არსებობს. დახმარება შესაძლოა მივიღოთ საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, ასევე დონორი ორგანიზაციებიდან. ბიუჯეტი შესაძლოა ვარირებდეს, რადგან, წინასწარ შეუძლებელია იმის განსაზღვრა, თუ რა სახის ეპიდემია დაემუქრება მსოფლიოს. | |8 |საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო სიტუაციების მართვის ცენტრის შექმნისა და ინსტალაციის უზრუნველყოფა და ადგილობრივი და საერთაშორისო მედია მონიტორინგის პრაქტიკის დანერგვა პოტენციური საფრთხეების იდენტიფიკაციისთვის; |საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო/სსიპ დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი; |არ არის განსაზღვრული |400 000 აშშ დოლარი

|ხარჯის ძირითადი ნაწილი საჭიროა ცენტრისთვის საჭირო აღჭურვილობის შეძენა/ინსტალაციისთვის. ხარჯი წარმოდგენილია მთელ პერიოდზე.

| |9 |უსაფრთხოების კომპონენტის გაძლიერების მიზნით, 5 (ხუთი) ზოგადსაგანმანათლებლო სამოდელო სკოლის - ე.წ. „უსაფრთხო სკოლის“ დანერგვის უზრუნველყოფა; |საქართველოს

განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო

|არ არის განსაზღვრული |1 000 000 ლარი |ევროკომისიის მიერ დაფინანსებული პროექტის ფარგლებში 2015-2016 წელს მოხდა „უსაფრთხო სკოლის“ კონცეფციის გათვალისწინებით ზუგდიდის პირველი საჯარო სკოლის რეაბილიტაცია უსაფრთხოების თვალსაზრისით - ბიუჯეტმა შეადგინა დაახლოებით 200 000 ლარი. განმახორციელებელი ორგანიზაცია - „კატასტროფის ცენტრი“. | |10 |საველე აპარატურის შეძენის უზრუნველყოფა ქ. თბილისის მიკროდარაიონებისათვის; |ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი/დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტი/ეროვნული სეისმური მონიტორინგის ცენტრი; |არ არის განსაზღვრული |1 200 000 აშშ დოლარი აშშ დოლარი |შესაძენია საველე აპარატურა, რომელიც განკუთვნილია ურბანულ პირობებში გრუნტის თვისებების გეოფიზიკური მეთოდებით შესწავლისათვის. | |11 |44 სატყეო უბნის ტერიტორიაზე იდენტიფიცირებულ ხანძარსაშიშ უბნებზე ხანძარსაწინააღმდეგო გზების, ბილიკების და წყლის რეზერვუარების მოწყობის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |2 000 000 ლარი

|სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტოს 2017-2020 წლების საშუალოვადიანი სამოქმედო გეგმით ხანზარსაწინააღმდეგო პრევენციული ღონისძიებებისათვის (მ.შ მინერალიზებული ზოლების მოწყობა) გათვალისწინებულია 500 000 ლარი. | |12 |9 რეგიონში წინასწარ იდენტიფიცირებულ ტერიტორიებზე მინერალიზებული ზოლების მოწყობისა და არსებულის გაწმენდა/რეაბილიტაციის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |1 000 000 ლარი | | |13 |ხანძარსაშიშ პერიოდში სეზონური მეხანძრე-დარაჯების აყვანისა და პირველადი ხანძარსაწინააღმდეგო აღჭურვილობის შეძენის უზრუნველყოფა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სატყეო პოლიტიკის სამსახური/სსიპ ეროვნული სატყეო სააგენტო/სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |1 500 000 ლარი | | |14 |ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (სოფ. ურავი) დარიშხანშემცველი საშიში სამრეწველო ნარჩენების უსაფრთხოდ განთავსების პროექტის შემუშავება და უსაფრთხოდ განთავსება (II ეტაპი); |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |არ არის განსაზღვრული |1 000 000 აშშ დოლარი | | |15 |ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (სოფ. ცანა) დარიშხანშემცველი საშიში სამრეწველო ნარჩენების უსაფრთხოდ განთავსება (II ეტაპი) ევროკომისიის ექსპერტების მიერ შემუშავებული პროექტის მიხედვით; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |არ არის განსაზღვრული |2 500 000 ევრო | | |16 |ქლორის და სხვა საშიში ქიმიური ნივთიერებების ისტორიული სამარხებისა და შემდგომში გამოვლენილი ახალი კერების ნეიტრალიზაციის მიზნით, დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში საჭირო ინფრასტრუქტურის (დიდი მოცულობის აუზები) მოწყობა; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო;

საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |არ არის განსაზღვრული |100 000 ლარი |

| |17 |ბახმაროს საკურორტო ზონაში და მისკენ მისასვლელ გზებზე თოვლის ზვავების შესახებ ადრეული შეტყობინების სისტემის შექმნა/ფუნქციონირება; |საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო;

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; |არ არის განსაზღვრული |70 000 ლარი

ყოველწლიურად |საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ბიუჯეტში გათვალისწინებულია საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო/სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების საფასური | |18 |კახეთის რეგიონში სეტყვის საწინააღმდეგო სისტემის ოპერირება; |სსიპ სსსტც დელტა; |არ არის განსაზღვრული |4 369 200 ლარი | | |19 |სამშენებლო სფეროს მარეგულირებელი ევროკავშირის ქვეყნებში მოქმედ ევროპულ სტანდარტებთან ჰარმონიზებული ტექნიკური რეგლამენტების/ სტანდარტების შემუშავების უზრუნველყოფა:

● ევროკოდების თარგმნა ქართულ ენაზე.

● ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავების უზრუნველყოფა. |საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; |არ არის განსაზღვრული |ევროკოდების თარგმნისთვის ქართულ ენაზე

255600 ლარი.

ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავებისთვის სავარაუდო თანხაა დაახლოებით 900 000 ლარი | | |20 |ციხისძირიში სარკინიგზო მაგისტრალის დამცავი ნაპირსამაგრი ნაგებობის აგება; |ს/ს „საქართველოს რკინიგზა“; |არ არის განსაზღვრული |600-700 ათასი ლარი | | |21 |თანამედროვე სახანძრო-სამაშველო სატრანსპორტო საშუალებების შეძენა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |37 400 000 ლარი | | |22 |პირადი შემადგენლობის სპეციალური ტექნიკითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფა; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |27 400 000 ლარი | | |23 |სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში ზედამხედველობის განხორციელება კანონმდებლობის საფუძველზე, საგანგებო სიტუაციის რისკის მართვის უზრუნველსაყოფად; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |1 400 000 ლარი | | |24 |საგანგებო სიტუაციების პრევენციის, მზადყოფნის და რეაგირების უზრუნველყოფის მიზნით საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების ძალებისა და მოსახლეობის სწავლებისა და ტრენინგების ორგანიზება; |საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |1 400 000 ლარი | | |25 |სახანძრო-სამაშველო ინფრასტრუქტურის თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისად მშენებლობა/რეაბილიტაცია;

|საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო/სსიპ საგანგებო სიტუაციების მართვის სააგენტო; |არ არის განსაზღვრული |19 500 000 ლარი | | |