სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2017 წლის საქმიანობის ანგარიში

სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2017 წლის საქმიანობის ანგარიში 1 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2018 წელი 2 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სარჩევი შემაჯამებელი მიმოხილვა.................................................................................4 1. წლიური ანგარიშის შესახებ...........................................................................6 1.1 2017 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები........................................7 2. ხედვა და სტრატეგია....................................................................................10 2.1 ახალი მენეჯმენტი და ხედვა..................................................................11 2.2 სტრატეგიული განვითარების გეგმა 2018-2022 წლებისთვის..............12 2.2.1 დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება.......................13 2.2.2 აუდიტის ხარისხის თვისობრივი გაუმჯობესება...........................13 2.2.3 შიდა კონტროლის სისტემისა და ეთიკური გარემოს გაძლიერება..... 14 2.2.4 ადამიანური რესურსების მართვა.................................................15 2.2.5 IT და ინფორმაციული უსაფრთხოება..........................................17 3. აუდიტორული საქმიანობა...........................................................................18 3.1 აუდიტორული საქმიანობა - მნიშვნელოვანი შედეგები.......................19 3.2 რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა....................................20 3.3 კომუნიკაცია სამართალდამცავ ორგანოებთან....................................25 4. ურთიერთობა ძირითად პარტნიორებთან..................................................26 4.1 თანამშრომლობა პარლამენტთან........................................................27 4.2 მოქალაქეთა ჩართულობა და ბიუჯეტის მონიტორი............................27 4.3 საერთაშორისო თანამშრომლობა........................................................29 4.4 ჩართულობა მნიშვნელოვან საერთაშორისო ღონისძიებებში............32 5. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა............................................................34 6. ფინანსები.....................................................................................................36 დანართი N1. ეფექტიანობის აუდიტის მაგალითები......................................39 დანართი N2. ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის მაგალითები............42 დანართი N3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2017 წელს გადაგზავნილი ანგარიშების ჩამონათვალი.............................................................................46 დანართი N4. სამართალდარღვევის ოქმები პოლიტიკური პარტიებისა და საარჩევნო სუბიექტების წინააღმდეგ....................................46 დანართი N5. 2017 წელს ჩატარებული აუდიტების სია..................................47 3 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში შემაჯამებელი მიმოხილვა ფინანსური ანგარიშვალდებულება და გამჭვირ ვალობა საჯარო რესურსების ეფექტიანი მართ ვის საფუძველს წარმოადგენს. აღნიშნული გამჭ ვირვალობის უზრუნველყოფისთვის დიდი როლი ეკისრებათ უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზა ციებს. ისინი ხელს უწყობენ საპარლამენტო ზე დამხედველობისა და მთავრობის საქმიან ობის გაუმჯობესებას, საჯარო სექტორში არსებული სისტემური რისკების გამოვლენისა და გაცემული რეკომენდაციების მეშვეობ ით. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესაძლებლო ბებისა და საქმიანობის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, სამსახურმა შეიმუშავა და 2017 წლის დეკემბერში ფართო საზოგადოებას წარუდგი ნა 2018-2022 წლების განვითარების სტრატეგია. დოკუმენტში ყურადღება გამახვილდა სამსახუ რის წინაშე არსებულ ისეთ მნიშვნელოვან გა მოწვევებზე, როგორებიცაა, აუდიტის დაფარვის მაჩვენებლის გაზრდა, აუდიტის ხარისხის გაუმ ჯობესება, რეკომენდაციების შესრულების მონი ტორინგის სისტემის დახვეწა, ინფორმაციული ტექნოლოგიების (IT) გაძლიერება, თანამშრომ ლების კვალიფიკაციის ამაღლება და ძირითად პარტნიორებთან კომუნიკაციის ხარისხის გაუმჯო ბესება. აუდიტორული საქმიანობით ნაერთი ბიუჯეტის თან ხობრივი და სექტორული დაფარვის მაჩვენებლის ზრდა სამსახურისთვ ის კვლავ გამოწვევად რჩე ბა. 2017 წელს დაიფარა ნაერთი ბიუჯეტის 81%, ხოლო 2018 წელს დაგეგმილია აღნიშნული მაჩ ვენებლის 86%-მდე გაზრდა. ასევე 2022 წლამდე დაგეგმილია აღნიშნული დაფარვის მაჩვენებლის ეტაპობრივი გაუმჯობესება 90%-მდე. დაფარვის მაჩვენებლის ფარგლ ებში 2018 წელს, 2017 წელთან შედარებით, იზრდება ეფექტიან ო ბის აუდიტის, როგორც რაოდენობა (9-დან 22მდე), ასევე წილი მთლიან აუდიტორულ გეგმაში (11%-დან 21%-მდე). ასევე იგეგმება ეფექტია ნობის აუდიტით ყველა მაღალი რისკის შემცვე ლი სფეროს დაფარვა მთავრობის დონეზე. 2018 4 წლის გეგმაში ასევე განისაზღვრა ორი ახალი ტი პის შესაბამისობის (ჰორიზონტალური) აუდიტი, რაც გულისხმობს საჯარო სექტორის მნიშვნელო ვანი საკითხების ანალიზს სახელმწიფო შესყიდ ვების და სახელმწიფო ავტოპარკის მართვისა და რეგულირების მიმართულებით. აღსანიშნავია, რომ აუდიტის სამსახური 2018 წელს ჩაატარებს პირველ დამოუკიდებელ ეფექტიანო ბის აუდიტს და შედეგების დამოწმებას მსოფლიო ბანკის პროექტშ ი - „შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვა“ (SRAMP), რომელსაც საქართველოს რეგიონ ული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრ ოს საავტომობი ლო გზების დეპარტამენტი ახორციელ ებს. აღსა ნიშნავია, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს პირველად მომართეს საერთაშორისო დონო რის მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტის ჩასატარებლად და ეს ფაქტი მიუთითებს სამსახუ რის მაღალპროფესიულ ავტორიტეტსა და მის მიმართ გამოხატულ ნდობაზე. აუდიტორული საქმიანობის გაფართოებული მასშტაბი თავისთავად მოითხოვს შიდა კონტ როლის უფრო მაღალ ხარისხს მეთოდოლო გიასთან შესაბამისობის, ხარისხის უზრუნველ ყოფისა და ეთიკური პროცედურების დაცვის კუთხით. ამასთან დაკავშირებით, სამსახური გეგმავს, განსაზღვროს ძირითადი პრიორიტე ტული საკითხები და დანერგოს ხარისხის კონტ როლისა და უზრუნველყოფის ეფექტიანი სისტე მა, რომელიც შეძლებს უპასუხოს აუდიტორული საქმიან ობის გაზრდილ მასშტაბებთან დაკავ შირებულ გამოწვევებს. აუდიტორული საქმი ანობის ხარისხის გაუმჯობესებაში ერთ- ერთი უმთავრესი პრიორიტეტია თანამშრომელთა უწყვეტი განვითარება და ტექნოლოგიური წინს ვლა, რაც ადამიანური კაპიტალისა და ინფორ მაციული ტექნოლოგიების განვითარებაში ინ ვესტირებით იქნება შესაძლებელი. უკანასკნელი ათწლეულის განმავლობაში მნიშვ ნელოვნად გაიზარდა მოქალაქეთა როლი კარგი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მმართველობის ხელშეწყობაში. ქმედითი უკუკავ შირის მექანიზმის ჩამოყალიბების მიზნით, სამ სახურმა 2017 წლის ბოლოდან მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა ძირითად პარტნ იორ ებთან ეფექტური კომუნიკაციის მიმართულებით. გაუმ ჯობესდა აუდიტის ანგარიშების აღქმადობა, ჩა მოყალიბდა მათი წარმოდგენის ერთგვაროვანი სტრუქტურა, განსაკუთრებით, ფინანსური და შე საბამისობის აუდიტის შემთხვევაში. 2018 წლიდან თვისობრივად გაუმჯობესდა პარ ლამენტთ ან თანამშრომლობა და აუდიტის ანგა რიშების განხილვებმა რეგულარული, ყოველ თვიური ხასიათი მიიღო. კერძოდ, 2017 წლისა და 2018 წლის მაის ის მდგომარეობით, საფი ნანსო-საბიუჯ ეტო კომიტეტთან არსებული აუდი ტის ანგარიშების განმხილველი სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში და ასევე პარლამენტის სხვადასხვ ა კომიტეტის ჩართულობით, სულ განხილულ იქ ნა 11 აუდიტის ანგარიში. ასევე გააქტიურდა თა ნამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან. შემდგ ომი რეაგირებისთვის 2017 წელს გაიგზავნა 11, ხოლო 2018 წლის პირველ კვარტალში - 24 აუდიტის შესაბამისი მასალები. საქართველოს მთავარმა პროკურატურამ და აჭარის ავტონო მიური რესპუბლიკის პროკურატურამ ყველა ან გარიშთან დაკავშირებით დაიწყეს საგამოძიებო პროცედურები. ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ინფორმაცი ული უსაფრთხოება უმთავრეს როლს ასრულებს თანამედროვე უმაღლესი აუდიტორული ორგა ნიზაციის საქმიანობაში. ამასთანავე, კიბერსაფრ თხეების გაძლიერების ფონზე გაიზარდა ინფორ მაციის დაცულობის მნიშვნელობა. შესაბამისად, ინფორმაციული უსაფრთხოების სისტემის გაძ ლიერება და ანალიტიკური შესაძლებლობების ამაღლება გამოწვევად რჩება, რომელსაც სამსა ხური 2017 წლის ბოლოდან უსაფრთხოების სის ტემების დანერგვით აქტიურად ახორციელებს და 2018-2022 წლების განვითარების სტრატეგიის ფარგლებში უპასუხებს. გამოწვევად რჩება რეკომენდაციების შესრულე ბის მაჩვენებელი. 2015-2017 წლებში გაცემული 1,475 რეკომენდაციიდან შესრულდა მხოლოდ 43%, მიმდინარეობს 33%-ის შესრულება, არ შესრულებულა - 12%, ხოლო რეაგ ირების გარე შე დარჩა რეკომენდაციებ ის 12%. აღსანიშნავია, რომ მაღალი ზეგავლენის მქონე, სისტემური 288 რეკომენდაციიდან, მხოლოდ 25% შესრულ და. რეკომენდაციებ ის შესრულების გაუმჯობესე ბის მიზნით, სამსახური გეგმავს პარლამენტთან და მთავრობასთან აქტიური კონსულტაციების გამართვას, რეკომენდაციებ ის შესრულების მო ნიტორინგის სისტემის განახლებასა და დანერ გვას. 5 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 1 წლიური ანგარიშის შესახებ 6 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის VII თავის, 31-ე მუხლისა და მე-3 პუნქტის მიხედვით, აუდიტის სამსახური საქართველოს პარლამენტს ყოველწლიურად წარუდგენს ანგარიშს გასული წლის საქმიანობის შედეგების შესახებ. ანგარიში საჯაროდ ქვეყნდება ოფიციალურ ვებგვერდზე1. წინამდებარე ანგარიშში წარმოდგენილია აუდიტის სამსახურის 2017 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები. 1.1 2017 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები ახალი სტრატეგია და ხედვა } 2017 წლის 20 სექტემბერს საქართველოს პარლამენტმა ახალი გენერალური აუდიტორი დაამტკიცა. 2017 წლის დეკემბერში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ფართო საზოგადოებას წარუდგინა „2018-2022 წლების განვითარების ხედვა და სტრატეგია“; } აუდიტის სამსახურის განვითარების სტრატეგია მოიცავს შემდეგ 5 პრიორიტეტულ მიმართულებას: 1. დამოუკიდებლობა და მანდატის გაძლიერება. 2. მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობის შედეგად საჯარო ფინანსების მართვის თვისობრივი გაუმჯობესება. 3. ძირითადი პარტნიორების ჩართულობის გაძლიერება. 4. მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება. 5. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება. აუდიტორული საქმიანობის შედეგები } 2017 წელს სამსახურის მიერ ჩატარებულმა აუდიტებმა მოიცვა 9.46 მლრდ ლარი, რამაც ნაერთი ბიუჯეტის 81% შეადგინა. 2017 წელს სამსახურმა ჩაატარა 84 აუდიტი, მათ შორის, 32 - ფინანსური, 24 - შესაბამისობის, 19 - ფინანსური და შესაბამისობის და 9 - ეფექტიანობის აუდიტი; } სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018 წლის აუდიტორული გეგმა განისაზღვრა 106 აუდიტით, რომლითაც ჯამურად დაიფარება 11.1 მლრდ ლარი, ანუ ქვეყნის ნაერთი ბიუჯეტის 86%. 2017 წელთან შედარებით, 22 ერთეულით (26%) იზრდება აუდიტების რაოდენობა, ხოლო 5%-ით იზრდება ბიუჯეტის დაფარვის მაჩვენებელი. სულ დაგეგმილია 25 ფინანსური, 59 შესაბამისობის და 22 ეფექტიანობის აუდიტის ჩატარება; } 2017 წელთან შედარებით, იზრდება ეფექტიანობის აუდიტის, როგორც რაოდენობა (9-დან 22მდე), ასევე წილი მთლიან აუდიტორულ გეგმაში (11%-დან 21%-მდე). ასევე აღსანიშნავია, რომ ეფექტიანობის აუდიტებით იფარება თითქმის ყველა სექტორი (10 -დან 8 სექტორი), რომელიც განსაზღვრულია საჯარო ფინანსების ფუნქციონალური კლასიფიკაციის (COFOG) მიხედვით; } 2018 წლის გეგმის ფორმირებისას, გათვალისწინებულ იქნა ევროკავშირის ექსპერტების მიერ SAI-PMF-ის2 შეფასების მიხედვით მიღებული რეკომენდაციები. შედეგად: 2018 წლის გეგმაში განისაზღვრა 2 (ჰორიზონტალური) შესაბამისობის აუდიტი, სახელმწიფო შესყიდვების და სახელმწიფო ავტოპარკის მართვისა და რეგულირების მიმართულებით; ჰორიზონტალური შესაბამისობის აუდიტების ჩატარება სამსახურის აუდიტორული საქმიანობის ახალი მიმართულებაა, რაც მიზნად ისახავს საჯარო სექტორში სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების გამოვლენას; 1 www.sao.ge 2 უმაღლესი აუდიტორული ორგანოს საქმიანობის შეფასების ჩარჩო, რომლის მიხედვითაც სას-ის საქმიანობა შეფასდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო სტანდარტებთან (ISSAIs) მიმართებით. 7 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში } აღსანიშნავია, რომ წლიური აუდიტორული გეგ მის ფორმირებისას ასევე გათვალისწინებულ იქ ნა მოქალაქეთა და სხვა დაინტერესებულ პირთა მომართვები. 2017 წელს მიღებული 29 მომართ ვიდან 55% გათვალისწინებულ იქნა აუდიტორულ საქმიანობაში: 9 მომართვა - 2017 წელს, ხოლო 7 მომართვა - 2018 წლის აუდიტორული საქმია ნობის გეგმაში; } 2017 წლის ბოლოს და 2018 წლის დასაწყისში განხორციელდა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის არსებული სისტემის შეფასება და მომზადდა ბოლო 3 წლის განმავლობაში გაცე მული რეკომენდაციების ანალიზი. მიმდინარეობს რეკომენდაციების შემუშავებისა და შესრულების მონიტორინგის სახელმძღვანელოს განახლება და ახალი მონიტორინგის პროგრამის შექმნა; } 2015-2017 წლებში, სულ გაიცა 1,475 რეკო მენდაცია, რომელთაგან შესრულდა მხოლოდ 43%, მიმდინარეობს 33%-ის შესრულება, არ შეს რულებულა - 12%, ხოლო რეაგირების გარეშე დარჩენილია - 12%. აღსანიშნავია, რომ მაღა ლი ზეგავლენის მქონე, სისტემური ხასიათის 288 რეკომენდაციიდან, მხოლოდ 25% შესრულდა. იგეგმება პარლამენტთან და მთავრობასთან კონ სულტაციების გამართვა სისტემურ საკითხებთან დაკავშირებული რეკომენდაციების შესრულების გაუმჯობესების მიზნით; ასევე პარლამენტის სხვადასხვა კომიტეტის ჩარ თულობით, სულ განხილულ იქნა 11 აუდიტის ან გარიში. აღნიშნული პრაქტიკა 2018 წლის მეორე ნახევარშიც გაგრძ ელდება და იგეგმება ყოველთ ვიური განხილვები; } პარლამენტისა და აუდიტის სამსახურის თანამ შრომლები გერმანიის საერთაშორისო თანამშ რომლობის საზოგადოებ ის (GIZ) მხარდაჭერით, სამუშაო ვიზიტით ეწვივნენ გერმანიის ბუნდესტაგ სა და უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციას, აგ რეთვე გაფორმდა თანამშრომლობის მემორან დუმი GIZ-ს, პარლამენტს, აუდიტის სამსახურსა და ფინანსთა სამინისტრ ოს შორის; } აუდიტის სამსახურმა შეასრულა საქართვ ელო სა და ევროკავშირს შორის გაფორმებული ასო ცირების შესახებ შეთანხმებისა და 2017 წლის სამოქმედო გეგმის ფარგლებში დაკისრებული ყველა ვალდებულება. სამსახურმა ასევე შეასრუ ლა საჯარო ფინანსების მართვის (PMF) რეფორ მის ფარგლებში განსაზღვრული ყველა ვალდე ბულება; } ევროკავშირის „საჯარო ფინანსების რეფორმის პოლიტიკის მხარდაჭერის პროექტის“ (PFPR) და „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) ფარ გლებში, სამსახურმა წარმატებით შეასრულა პროგ რამებით გათვალისწინებული ვალდებულებები; } სამართალდამცავ ორგანოებში შემდგომი რეაგი რებისთვის 2017 წელს გაიგზავნა 11, ხოლო 2018 წლის პირველ კვარტალში - 24 აუდიტის შესაბამისი მასალები. საქართველოს მთავარმა პროკურატუ რამ და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პრო კურატურამ ყველა ანგარიშთან დაკავშირებით და იწყეს საგამოძიებ ო პროცედურები. } სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო ანტიკორუფ ციული სტრატეგიის განხორციელ ებაში, კორუფ ციის წინააღმდ ეგ ბრძოლის უწყებათაშორისი სა კოორდინაციო საბჭოს ფარგლებში; ურთიერთობა ძირითად პარტნიორებთან } სამსახურმა მოქალაქეთა ჩართულობის ინსტ რუმენტის - ბიუჯეტის მონიტორისა და მნიშვნე ლოვანი აუდიტის შედეგების გასაცნობად, მუნი ციპალიტეტებთან გამართა 6 საჯარო შეხვედრა; } საქართველოს პარლამენტი აუდიტის სამსა ხურის ძირითადი დაინტერესებული მხარე და აუდიტის დასკვნებისა და რეკომენდაციებ ის ძი რითადი მომხმარებელია. 2017 წლისა და 2018 წლის მაის ის მდგომარეობით, საფინანსო-საბიუ ჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ანგარიშე ბის განმხილველი სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში, 8 } 2017 წელს შექმნილმა ბიუჯეტის მონიტორმა მოიპოვა 3 საერთაშორისო ჯილდო და გამომცემ ლობა Guardian-ის დადებითი შეფასება; } 2017 წელს დაიწყო და მიმდინარეობს ევროკავ შირის მიერ დაფინანსებული ტექნიკური მხარდა ჭერის პროექტი - „სახელმწიფო აუდიტის სამსახუ რის ინსტიტუციური გაძლიერება“; სახელმწიფო აუდიტის სამსახური } მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერით მიმდინარეობს ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტის განვი თარების პროექტი; } სამსახურის თანამშრომლებმა წვლილი შეიტა ნეს 29 საერთაშორისო მნიშვნელობის სამუშაო შეხვედრასა თუ ტრენინგში. ადამიანური რესურსების მართვა } 2017 წელს შეიქმნა საერთაშორისო პრაქტი კაზე დაფუძნებული თანამშრომელთა შეფასების სისტემა და 2017 წლის დეკემბერში ჩატარდა 305 თანამშრომლის შეფასება. შეფასების შედეგად განხორციელდა საკადრო ცვლილებები და დაწი ნაურდა 16 თანამშრომელი; } 2017 წელს ჩატარდა 63 ტრენინგი, რომელშიც მო ნაწილეობდნენ როგორც სამსახურის თანამშრომ ლები, ასევე გარე დაინტერესებული პირები. ინფორ მაციული ტექნოლოგიების აუდიტორებმა მოიპოვეს სხვადასხვა საერთაშორისო სერტიფიკატი; } 2018 წელს იგეგმება არაერთი ახალი პოლიტიკის შემუშავება და დანერგვ ა, კერძოდ: ინდივიდუალუ რი პროფესიული განვითარების გეგმა, როტაციის ა და მობილობის გეგმა, სტაჟირების პროცედურები და წესი და სსიპ - საჯარო აუდიტის ინსტ იტუტის მო ნაწილეობით ტრენინგების კატალოგის შედგენა. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა } 2017 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმარ თველობის ორგანოების არჩევნებისა და წინასა არჩევნო პერიოდის მონიტორინგი, რომელმაც მოიცვა 1 ივნისიდან 19 ნოემბრის ჩათვლით პე რიოდი. არჩევნების პირველ ტურში მონაწი ლეობდა 22 პოლიტიკური პარტია, 5 საარჩევნო ბლოკი და 199 საინ იციატივო ჯგუფი, ხოლო მე ორე ტურში (6 ოლქში) - 2 პოლიტიკური პარტია, 2 საარჩევნო ბლოკი და 2 დამოუკიდებელი კან დიდატი; } წინასაარჩევნო პერიოდში ყოველდღიურად იმართებოდა ინდივიდუალური შეხვედრები და სატელეფონო კონსულტაციებ ი საარჩევნო სუბი ექტებთან, სადაც განიხილებოდა ნებისმიერ ი ფი ნანსური თუ პროცედურული საკითხები. პოლიტი კური ფინანსების მეტი გამჭვირვალობის მიზნით, სრული საარჩევნო პერიოდის განმავლობაში აქ ტიურად ფუნქციონირებდა სამსახურის ცხელი ხა ზი, რომელზეც შესულია 600-მდე შეკითხვა; } მონიტორინგის შედეგად, სამსახურმა სულ გა მოითხოვა 11 სხვადასხვ ა პერიოდის ანგარიში. შედეგად, ყველა სუბიექტის მიერ ჯამში წარმოდ გენილია 1,500-მდე დოკუმენტი (30,000 გვერდამ დე მოცულობის ინფორმაცია); } სამსახურის ინიციატივით მოსამზადებელ პერი ოდში ჩატარდა 3 სამუშაო შეხვედრა საარჩევნო საკითხებით დაინტერესებული არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებთან, ხოლო 25 აგვისტოდან სამსახურის მოწვევით, ადგილობრივ და საერ თაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად შეიქმნ ა საინფორმაციო/საკონსულტაციო კომისია, რომლის ფარგლებშიც 15 წევრისა და 3 დამკვირვებელი ორგანიზაციის მონაწილეობ ით გაიმართა 4 შეხვედრა; } პოლიტიკური პარტიების, გაერთიანებებისა და დამოუკიდებელი კანდიდატების წინააღმდ ეგ დე პარტამენტმა სულ შეადგინა 141 სამართალდარ ღვევის ოქმი, ასევე ფულადი სანქციებ ი - 11,100 ლარის ოდენობით, დაეკისრათ პარტიებსა, საარ ჩევნო სუბიექტებსა და შემომწირველ იურიდიულ პირებს; } 2017 წლის ივლისში ჩატარდა მეორე რეგიონ უ ლი კონფერენცია „ფული პოლიტიკაში“, რომელ შიც მონაწილეობ ა მიიღო 100-ზე მეტმა სხვადასხ ვა ქვეყნის წარმომადგენელმა; } დეპარტამენტმ ა დაიწყო მზადება 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების მონიტორინგისთვის, რომლის ფარგლებშიც დაგეგმილია თანამშრომ ლობის გაღრმ ავება არასამთავრობო ორგანიზა ციებთან. 9 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 2 ხედვა და სტრატეგია 10 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2.1 ახალი მენეჯმენტი და ხედვა 2017 წლის 20 სექტემბერს საქართველოს პარლამენტმა ახალი გენერალური აუდიტორი დაამტკიცა. განახლებული შემადგენლობის მმართველობითმა რგოლმა 2017 წლის დეკემბერს წარადგინა აუდიტის სამსახურის 2018-2022 წლების განვითარების სტრატეგია. სტრატეგია პასუხობს აუდიტის სამსახურის წინაშე არსებულ ყველა ძირითად გამოწვევას. სტრატეგიის განხორციელებით სამსახური მიზნად ისახავს არებული სისუსტეების დაძლევას და ძლიერი მხარეების უფრო მეტად განვითარებას. მისია დამოუკიდებელი და მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობით შევქმნათ ღირებულება და სარგებელი საზოგადოებისთვის, პარლამენტისა და მთავრობისთვის ჩვენი საქმიანობა იქნება დაფუძნებული 4 ძირითად ღირებულებაზე: ერეკლე მექვაბიშვილი გენერალური აუდიტორი “მნიშვნელოვანია აუდიტის ხარისხისა და ანალიტიკური საქმიანობის კიდევ უფრო გაძლიერება“ პროფესიონალიზმი ობიექტურობა დამოუკიდებლობა საჯაროობა „ვგეგმავთ აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების ეფექტური მონიტორინგის მექანიზმის დანერგვას“ „ჩვენი პრიორიტეტია, ეკონომიურობის, ეფექტიანობისა და პროდუქტიულობის პრინციპების განმტკიცება ცენტრალურ და ადგილობრივ დონეზე“ 11 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 2.2 სტრატეგიული განვითარების გეგმა 2018-2022 წლებისთვის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018-2022 წლების სტრატეგიული გეგმა ასახავს სამსახურის მისიას, ხედვას და მის ძირითად ღირებულებებს. იგი ეყრდნობა ხუთ სტრატეგიულ მიზანს. ძირითადი პრიორიტეტული მიმართულებების დაგეგმვისას გათვალისწინებულ იქნა შემდეგი მნიშვნელოვანი საკითხები: დაინტერესებული მხარეების მოლოდინები, უმაღლესი აუდიტო რული ორგანიზაციების საქმიანობის შეფასების ჩარჩოს (SAI-PMF)3 შეფასების შედეგები და ევ როკავშირი-საქართველოს ეკონომიკური მმარ თველობისა და ანგარიშვალდებულების (EGA) პროგრამის პოლიტიკის ღონისძიებები. ორგანიზაციული შესაძლებლობების განვითარე ბა გაგრძელდება ცვალებადი აუდიტორული გა რემოს მოთხოვნების შესაბამისად და მოიცავს სა კითხების ფართო სპექტრს, მათ შორის, აუდიტის ხარისხის გაუმჯობესებას აუდიტის მართვის სისტე მის (AMS) დანერგვითა და ხარისხის უზრუნველ ყოფის პროცედურების მეშვეობით. ამასთანავე, იგეგმება შიდა კონტროლის ისეთი მექანიზმების შემუშავება, რომელთა მეშვეობით შესაძლებელი გახდება რისკების დროული გამოვლენა და მათი შემცირების სტრატეგიების დასახვა. ადამიანური რესურსების მართვის სწორი პოლი ტიკა დღის წესრიგის სათავეშია. ამ მიზნით შემუ შავდება თანამშრომელთა პროფესიული განვი თარების ინდივიდუალური გეგმები; წახალისდება და სხვადასხვა პოლიტიკის მეშვეობით ხელი შე ეწყობა პროფესიული გარემოს ჩამოყალიბებას; სტრატეგიული მიზნები 2018-2022 წლებისთვის ძირითადი პარტნიორების ჩართულობის გაძლიერება დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქ მიანობის შედეგად საჯარო ფინანსების მართვის თვისობ რივი გაუმჯობესება თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტურობის ამაღლება 3 უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის საქმიანობის შეფასების ჩარჩო, რომლის მიხედვით, სამსახურის საქმიანობა შეფასდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტებთან (ISSAIs) მიმართებით. 12 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური იგეგმება აუდიტორთა ქცევის კოდექსის შემუშავე ბა და ეთიკური გარემოს გაძლიერება უცხოელი ექსპერტების ჩართულობით. სტრატეგიის ფარგლებში გაგრძელდება ძირი თად პარტნიორებთან და დონორებთან მჭიდრო თანამშრომლობა სამსახურის საქმიანობის ხა რისხის გაუმჯობესების მიმართულებით. ყველა დაინტერესებული მხარისთვის აუდიტის ანგა რიშების აღქმადობისა და ხელმისაწვდომობის გაზრდა და ასევე გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მაღალი მაჩვენებლის მიღწევა, სამსახურის მანდატის შესრულების უმთავრესი საფუძვლებია. სტრატეგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმო ბა ინფორმაციული ტექნოლოგიების მუდმივ გაუმჯობესებასა და მათ ინტეგრირებას აუდი ტის პროცესში. ინფორმაციული უსაფრთხოების მკაფიოდ განსაზღვრული წესები და პოლიტიკა აუცილებელია ინფორმაციის, მონაცემების, სის ტემებისა და ქსელების ეფექტიანი დაცვისთვის. კიბერთავდასხმებისა და შემოჭრის საფრთხის შემცირების მიზნით, სამსახური გეგმავს შეიმუ შაოს და პრაქტიკაში დანერგოს ინფორმაციული ტექნოლოგიების უსაფრთხოების პროცედურები და შექმნას IT მხარდაჭერისა და უსაფრთხოების ცალკეული სტრუქტურული ერთეული. ამ მხრივ, IT აუდიტის აქტიური ჩართულობა მნიშვნელო ვან წვლილს შეიტანს IT კონტროლების ქმედითი სისტემის ჩამოყალიბების პროცესში, რომელიც შეძლებს უპასუხოს IT გარემოს მნიშვნელოვან გამოწვევებს და საშუალებას მისცემს სამსახურს, გახდეს სანიმუშო ორგანიზაცია სხვა საჯარო და წესებულებებისთვის. 2.2.1 დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება აუდიტის სამსახურის სამართლებრივმა ჩარჩომ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა დამოუკი დებლობისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესების მხრივ. სამსახურის მიერ მომზადებული წინადა დებების საფუძველზე, საქართველოს კონსტიტუ ციაში 2017 წლის 2 ნოემბერს შევიდა ცვლილებე ბი, რომელთა მიხედვით, „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ კანონი იძენს „ორგანული კანონის“ სტატუსს და სამსახურს ენიჭება საქართ ველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი პირ დაპირი მიმართვის უფლება. ამასთანავე, პარლამენტისა და აუდიტის სამსახურის ერთობლივი ძალისხმევის შედეგად, „საჯარო სამ სახურის შესახებ“ ახალი კანონი არ გავრცელდება სამსახურის აუდიტორებსა და ანალიტიკოსებზე. აღნიშნული უზრუნველყოფს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დამოუკიდებლობას ადამიანური რე სურსების მართვის, დასაქმებისა და სამუშაო პირო ბების განსაზღვრის მხრივ. აუდიტის სამსახური განაგრძობს აქტიურ კონსულ ტაციებს საქართველოს პარლამენტთან და მთავ რობასთან დამოუკიდებლობისა და აუდიტორუ ლი მანდატის შემდგომი გაძლიერების მიზნით. 2.2.2 აუდიტის ხარისხის თვისობრივი გაუმჯობესება მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობა დაფუძნებულია ფინანსური, შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის მეთოდოლოგიურ ჩარ ჩოზე, ისევე როგორც ხარისხის კონტროლისა და უზრუნველყოფის ძლიერ სისტემებზე. აუდიტის ხა რისხის გაზრდის მიზნით, სამსახური გეგმავს გა ნაახლოს და საერთაშორისო სტანდარტებს და უახლოოს აუდიტის მეთოდოლოგიური ბაზა და შექმნას ხარისხის კონტროლის და უზრუნველყო ფის განახლებული სისტემა. გატარებული ღონისძიებების შედეგად, განვი თარდება სამსახურის შესაძლებლობები, რაც უზრუნველყოფს მის მზაობას, 2020 წლისათვის განახორციელოს მთავრობის დარიცხვის მეთოდ ზე დაფუძნებული საჯარო სექტორის ბუღალტრუ ლი აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) შესაბამისი კონსოლიდირებული ფინან სური ანგარიშგებების აუდიტი. ამასთანავე, აუდიტორების კვლევითი და ანა ლიტიკური უნარ-ჩვევების კიდევ უფრო გაძლი ერება მნიშვნელოვნად განაპირობებს ეფექტია ნობის აუდიტის ხარისხსაც. აუდიტის სამსახური განსაკუთრებულ ყურადღებას გაამახვილებს თა ნამშრომელთა შესაძლებლობების შემდგომ გან ვითარებასა და ეფექტიანობის აუდიტის მეთოდო ლოგიის გაუმჯობესებაზე. 13 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტორული საქმიანობის შედეგად სარგებლისა და მნიშვნელობის გაზრდა მომდევნო 5 წლის მანძილზე, სამსახურის ამო ცანაა აუდიტორული საქმიანობით სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფარვა 90%-მდე გაზარდოს. აღნიშ ნული ამოცანის წარმატებით განხორციელების წინაპირობებია - აუდიტორული და ანალიტიკური შესაძლებლობების შემდგომი გაძლიერება, აუდი ტის მართვის სისტემით (AMS) რესურსების მართ ვის და აუდიტის დაგეგმვის მთლიანი პროცესის გაუმჯობესება. AMS-ის სრული ამოქმედება 2018-2019 წლებში იგეგმება. მიმდინარე აუდიტის პროცესების ჩა ნაცვლება მომავალი რამდენიმე წლის მანძილზე ეტაპობრივად განხორციელდება. აღსანიშნავია, რომ 2017 წელს უკვე განხორციელდა რამდენიმე საპილოტე აუდიტი AMS-ის გამოყენებით. სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია თემატური შესაბამისობის აუდიტის პრაქტიკის დანერგვა და განვითარება, რაც მიზნად ისახავს საჯარო ფინანსების მართვაში არსებული სისტე მური საკითხების იდენტიფიცირებას. გარდა ზემოაღნიშნულისა, მნიშვნელოვანია აუდიტორული საქმიანობის შედეგად გაცემული რეკომენდაციების შესრულების ეფექტიანი მონი ტორინგის სისტემის დანერგვა. აუდიტის სამსახუ რის მიერ გაცემული მაღალი ზეგავლენის მქონე რეკომენდაციების შესრულების დაბალი მაჩვენე ბელი კვლავ ძირითად გამოწვევად რჩება. სწო რედ ამის საპასუხოდ, სამსახური გეგმავს: } რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის არსებული სისტემის გადახედვას; } რეკომენდაციების შესრულების მიმდინარეობა ზე აუდიტების ჩატარებას; } ძირითადი პარტნიორების ცნობიერების ამაღ ლებას გაცემული რეკომენდაციების პოტენციური სარგებლისა და მნიშვნელობის შესახებ. რაც შეეხება აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფას, ამ მიმართულებით სამსახურის პრიორიტეტებია: 14 } კონტროლისა და ხარისხის უზრუნველყოფის წესებისა და პროცედურების განახლება და და ნერგვა; } ხარისხის უზრუნველყოფის პროცედურებით შე მოწმებული აუდიტების რაოდენობის გაზრდა. 2.2.3 შიდა კონტროლის სისტემისა და ეთიკური გარემოს გაძლიერება მომდევნო წლების განმავლობაში სამსახურის ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევას აუდიტორული საქ მიანობის გაფართოებული მასშტაბი წარმოად გენს, რომელიც თავისთავად მოითხოვს შიდა კონტროლის უფრო მაღალ სტანდარტს - ხარის ხის უზრუნველყოფისა და ეთიკური გარემოს დაც ვის კუთხით. შიდა კონტროლის გამართული სისტემის არსე ბობას დიდი მნიშვნელობა აქვს ორგანიზაციის წარმატებისა და ეფექტიანი საქმიანობისთვის. ასეთი სისტემის დანერგვა და ეფექტური ფუნქ ციონირება ემსახურება უწყების სტრუქტურული ერთეულების ანგარიშვალდებულების გაზრდას, პოტენციური რისკების ადრეულ გამოვლენასა და რისკების რეესტრის გამოყენებას. შესაბამისად, იგეგმება აუდიტორის ქცევის კოდექსის შემუშავე ბა და ეთიკის კოდექსის განახლება. გარდა ამისა, საჭიროა ინტერესთა კონფლიქტის შეტყობინების და სხვა შიდა კონტროლის პოლიტიკების დანერ გვა. აღნიშნული სისტემები საშუალებას მისცემს სამ სახურის ხელმძღვანელობას, რეგულარულად შეაფასოს საქმიანობის ეკონომიურობა, ეფექტი ანობა და ეფექტურობა წინასწარ განსაზღვრული მიზნებისა და ძირითადი ინდიკატორების მი მართ. აღსანიშნავია, რომ ეთიკის მაღალი სტანდარ ტების დამკვიდრების მიზნით, სამსახურმა 2018 წლის დასაწყისში განახორციელა კეთილსინ დისიერების გარემოს თვითშეფასება უმაღლესი აუდიტორული ინსტიტუტების საერთაშორისო ორ განიზაციის (INTOSAI - Self Assessment Integrity, INTOSAINT) მეთოდოლოგიითა და უცხოელი ექ სპერტების მონაწილეობით. INTOSAINT წარმო სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიღწეული შედეგები ჩატარდა შიდა კონტროლის სისტემის შეფასება იგეგმება ეთიკისა და ქცევის კოდექ სების, ინტერეს თა კონფლიქტის დოკუმენტისა და მამხილებელი მე ქანიზმის პოლი ტიკის შემუშავება ადგენს თვითშეფასების ინსტრუმენტს, რომელიც უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციებს კეთილ სინდისიერების პოლიტიკის მექანიზმების დანერ გვასა და განვითარებაში ეხმარება. სამსახურის თანამშრომლები გაეცნენ კეთილსინდისიერების გარემოს თვითშეფასების მეთოდოლოგიას და ჩაერთვნენ შეფასების განხორციელების პრო ცესში. 2.2.4 ადამიანური რესურსების მართვა აუდიტის სამსახურის მისიისა და ხედვის რეა ლიზაციისთვის მნიშვნელოვანი წინაპირობაა მაღალკვალიფიციური და პროფესიონალი კად რების მოზიდვა, შენარჩუნება და მათი განვი თარების ხელშეწყობა. ამასთან დაკავშირებით იგეგმება ადამიანური რესურსების მართვის თვი სობრივად ახალ, დასაქმებულისა და დამსაქ მებლის ურთიერთგანვითარებაზე დაფუძნებულ სისტემაზე გადასვლა. სწორედ ამ მიზნით შეიქ მნა საერთაშორისო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თანამშრომელთა შეფასების მექანიზმი და 2017 წლის დეკემბერში ჩატარდა სამსახურის თანამშ რომელთა შეფასება. შეფასების შედეგების მიხედ ვით გამოვლინდა თანამშრომლების როგორც ძლიერი, ასევე სუსტი მხარეები და პროფესიული განვითარების საჭიროებები. ჩატარდა INTOSAINT კეთილსინდისი ერების გარემოს თვითშეფასება 305 16 შეფასებული თანამშრომელი დაწინაურებული თანამშრომელი 2018 წელს, სამსახური თანამშრომელთა შეფასე ბის შედეგებზე დაყრდნობით, გეგმავს: } ინდივიდუალური პროფესიული განვითარების გეგმების შედგენას; } როტაციისა და მობილობის გეგმების შემუშავებას; } სტაჟირების პროცედურებისა და წესის შემუშა ვებას; } სსიპ - საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის დახმარე ბით ტრენინგების კატალოგის შედგენას. 15 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში ასევე გაგრძელდება სამსახურის თანამშრომლე ბის სხვადასხვა დონორების მიერ ორგანიზებულ და დაფინანსებულ საერთაშორისო ტრენინგებსა და ღონისძიებებში მონაწილეობა. დიაგრამა 1: გადამზადებული თანამშრომლების რაოდენობა მიმართულებების მიხედვით 32 51% 49% დიაგრამა 4: პროფესიული და დამხმარე შტატის თანაფარდობა (%) 56 24 216 32 48 დიაგრამა 3: გენდერული განაწილება (%) 27% 73% 76 პროფესიული შტატი დამხმარე შტატი აუდიტი მონაცემთა ანალიზი ფინანსური აღრიცხვა დიაგრამა 5: ასაკობრივი განაწილება (%) IT აუდიტი ლიდერობა და მართვა აუდიტის მართვის სისტემა სახელმწიფო შესყიდვები დიაგრამა 2: საერთაშორისო ღონისძიებების, კონფერენციებისა და მემორანდუმების რაოდენობა 8% 21-30 27% 31-40 41-50 22% 33% 51-60 61-70 2.2.5 IT და ინფორმაციული უსაფრთხოება 10 9 10% 29 საერთაშორისო ტრენინგები და ღონისძიებები კონფერენციები ინფორმაციულ ი უსაფრთ ხოებ ის მკაფიოდ განსაზღ ვრული წესები და პოლიტიკა აუცილებელია ინფორ მაციის, მონაცემების, სისტემებისა და ქსელების ეფექტური დაცვისთვის. აქედან გამომდინარე, სტრა ტეგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა ინფორმა ციული ტექნოლოგიების (IT) მუდმივ გაუმჯობესებასა და მათ ინტეგრირებას აუდიტის პროცესში. მემორანდუმების რაოდენობა 2017 წელს აუდიტის სამსახურში დასაქმებულთა რაოდენობამ 347 თანამშრომელი (პროფესიული საჯარო მოხელეები და შრომითი ხელშეკრულე ბით დასაქმებული პირები) შეადგინა. ორგანიზა ციის თანამშრომელთა 73%-ს შეადგენს პროფე სიული შტატი, როგორებიც არიან: აუდიტორები, ექსპერტები და ანალიტიკოსები, ხოლო 27%-ს შეადგენს დამხმარე პერსონალი. 16 სამსახური აცნობიერებს მის წინაშე არსებულ გამოწვევებს, რომლებიც უკავშირდება ორგა ნიზაციის მნიშვნ ელოვანი ინფორმაციის კონფი დენციალურობის, მთლიანობისა და ხელმისაწვ დომობის უზრუნველყოფასა და მათ განკარგვას. შედეგად, აუდიტის სამსახურმა დაიწყო აქტიური მუშაობა ინფორმაციული უსაფრთხოების უკეთესი პრაქტიკის დანერგვის მიმართულებით, კერძოდ, მიმდინარეობს: სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიღწეული შედეგები აუდიტის მართვის სისტემას დაემატა ყველა აუდიტის ტიპის მოდული შეიქმნა IT აუდიტისა და ადმინისტრ ირების დეპარტამენტი } ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის მართვის სის ტემის (ISMS) დანერგვ ა საერთაშორისოდ აღია რებული ISO 27001 სტანდარტის შესაბამისად; } შესაბამისი პოლიტიკებისა და პროცედურების შემუშავება; } თანამშრომელთა ცნობიერების ამაღლება; } სამსახურის ინფორმაციული აქტივების საერ თაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განახლება და უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. ინფორმაციული უსაფრთხოების გაუმჯობესება ინფორმაციული უსაფრთხოების გაუმჯობესების მიზნით, 2017 წლის ბოლოს განხორციელდა IT უსაფრთხოების კომპლექსური სისტემების შესყიდ ვა, კერძოდ: } გარე პერიმეტრისათვის - ქსელური უსაფრთ ხო ების დაცვის სისტემა (Next Generation Firewalls); } შიდა პერიმეტრისათვის - ინფორმაციული უსაფ რთხოების ინციდენტებისა და მოვლენების მართ ვის სისტემა (SIEM); } საბოლოო მომხმ არებლებისთვის: ა) დაცვის სისტემა (Endpoint Protection), რომე ლიც მოიც ავს საფრთხეების პრევენციის მოდულს (Threat Prevention), ქსელური უსაფრთ ხოების მო დულს (Firewall), ვებკონტროლის მოდულს (Web Control), ადაპტირებადი საფრთ ხეების პრევენცი ის მოდულს (Adaptive Threat Prevention); ბ) შიფრაციის სისტემა (Endpoint Encryption), რომელიც მოიცავს ფაილ ების, საქაღალდეების, მყარი დისკები სა და მედიამატარებლების შიფრაციის მოდულებს. აღსანიშნავია, რომ ზემოხსენებული სისტემების შესყიდვა განხორციელდა პირველად და მიმდი ნარეობს მათი დანერგვა. აღნიშნულმა პროგრა მებმა სამსახურის IT უსაფრთხოება აიყვანა თვი სობრივად ახალ დონეზე. ინფორმაციული უსაფ რთხოების მიმართუ ლებით გადამზადდა თანამშრომელთა 100% ტექნიკური ბაზის მოწყობა მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერით მიმდინარეობს ინ ფორმაციულ ი ტექნოლოგიების აუდიტის განვითა რების პროექტი, რომლის ფარგლებში, სამსახურმა შეისყიდა მოწყვლ ადობის შეფასებისა და შეღწევა დობის ტესტირების პროგრამული უზრუნველყოფის პაკეტები და მათთან დაკავშირებული ტრენინგები IT აუდიტორებისთვის. კერძოდ, აუდიტის სამსახურმა შეისყიდა მსოფლიოშ ი ერთ-ერთი წამყვ ანი უსაფრ თხოების ლაბორატორიის, RAPId7-ის პროგრამული უზრუნველყოფები - NEXPOSE და METASPLOIT PRO. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული სისტემები გამიზნუ ლია როგორც აუდიტის ობიექტების სისტემის ტესტი რებისათვის, ასევე სამსახურის ინფორმაციული სის ტემის სკანირებისა და უსაფრთ ხოებ ის სისტემების შეფასებისათვის. IT აუდიტორების კვალიფიკაციის ამაღლება გასულ წელს ინფორმაციულ ი ტექნოლოგიების აუდი ტის სამსახურის თანამშრომლებმა გაია რეს არაერ თი ტრენინგკურსი და წარმატებით ჩააბარეს საერ თაშორისო სასერტიფიკაციო გამოცდები, კერძოდ: } IT აუდიტორებმა გაიარეს ამერიკის შეერთე ბული შტატების უმაღლესი აუდიტორული ორ განიზაციის აუდიტის სასწავლო ცენტრის (U.S. Government Accountability Office – Center For Audit Excellence) - ინფორმაციულ ი უსაფრთხოე ბის აუდიტის მიმართულებით ტრენინგი; } IT აუდიტორებს მოპოვებული აქვთ სერტიფიკატები ITIL V3 Foundation, ინფორმაციული სისტემების აუდი ტორის (ISACA - Certified Information Systems Auditor), ინფორმაციული სისტემების უსაფრთ ხოების პროფე სიონალისა (CISSP – Certified Information Systems Security Professional) და კიბერუსაფრთხოებ ის შეფა სებისა და შეღწევადობის ტესტირების პროგრამუ ლი უზრუნველყოფის მიმართულებით. 17 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 3 აუდიტორული საქმიანობა 18 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 3.1 აუდიტორული საქმიანობა მნიშვნელოვანი შედეგები 2017 წელს აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 84 აუდიტი, რამაც სულ დაფარა 9.46 მლრდ ლარი, ანუ ნაერთი ბიუჯეტის 81%. დიაგრამა 6: თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი წლების მიხედვით (მილიონი ლარი) 12000 11,112 9,460 10000 8,460 8000 5,894 6000 5,132 4,284 4000 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018 წლის აუდიტორული გეგმით განსაზღვრულია 106 აუდიტი, რომლითაც ჯამურად დაიფარება 11.1 მლრდ ლარი, ანუ ქვეყნის ნაერთი ბიუჯეტის 86%. მიუხედავად იმისა, რომ 2017 წელთან შედარებით მცირდება ფინანსური აუდიტების რაოდენობა, იზრდება ფინანსური აუდიტებით თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი. რაოდენობის შემცირება გამოწვეულია მთავრობის სტრუქტურაში განხორციელებული ცვლილებებით (სამინისტროების გაერთიანებით). უფრო კონკრეტულად, იგეგმება: 2000 0 2018 (გეგმა) 2017 2016 2015 2014 2013 დიაგრამა 7: აუდიტების რაოდენობა ტიპებისა და წლების მიხედვით 80 60 40 20 0 } სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფარვის მაჩვენებლის გაზრდა 5%-ით; } აუდიტების რაოდენობის გაზრდა 26%-ით; } ეფექტიანობის აუდიტების წილის გაზრდა აუდიტორულ გეგმაში (11%-დან 21%-მდე) ფინანსური აუდიტი 2018 (გეგმა) 2017 2016 2015 2014 ფინანსური ფინანსური და შესაბამისობის შესაბამისობის ეფექტიანობის შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი სამსახური გასცემს დასკვნას აუდიტის ობიექტის ფინანსური ანგარიშგების სიზუსტეზე, სისრულესა და კანონმდებლობასთან შესაბამისობაზე. სამსახური ადგენს აუდიტის ობიექტის საქმიანობის შესაბამისობას კანონმდებლობასთან, მარეგულირებელ ნორმებთან, სახელშეკრულებო მოთხოვნებთან და ორგანიზაციულ პოლიტიკასთან მიმართებაში. სამსახური აფასებს კონკრეტული მიმართულებებით განხორციელებული ღონისძიებებით მიღწეულ შედეგებს და ამ პროცესში საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის ეკონომიურობას, ეფექტიანობასა და პროდუქტიულობას. • 2017 წელს ჩატარდა 32 აუდიტი • 2017 წელს ჩატარდა 24 აუდიტი • 2017 წელს ჩატარდა 9 აუდიტი • 2018 წელს დაგეგმილია 25 აუდიტი, წილი მთლიან აუდიტორულ გეგმაში - 24% . • 2018 წელს დაგეგმილია 59 აუდიტი, წილი მთლიან აუდიტორულ გეგმაში - 56%. •2018 წელს დაგეგმილია 22 აუდიტი, წილი მთლიან აუდიტორულ გეგმაში - 21%. 19 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში ეფექტიანობის აუდიტის შედეგები აუდიტორული საქმიანობის პრიორიტეტული მი მართულებების განსაზღვრა ეყრდნობა, ერთი მხრივ, საზოგადოებრივი აზრის გათვალისწინებას, და მეორე მხრივ, რისკებზე დაფუძნებული მიდგო მის კრიტერიუმებს. აღნიშნული მიმართულებით, განსაკუთრებით საინტერესოა ეფექტიანობის აუდი ტები, რადგან მათი მეშვეობით შესაძლებელია ისე თი სფეროების დაფარვა, რომლებიც მაღალ საზო გადოებრივ ინტერესს წარმოადგენენ. ეფექტიანობის აუდიტი სამსახურის ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა და მომავალშიც დაგეგმილია ეფექტიანობის აუდიტის წილის გაზ რდა მთლიან აუდიტორულ გეგმაში. 2017 წელს ჩატარდა 9 ეფექტიანობის აუდიტი შემდეგი სფე როების მიხედვით: დიაგრამა 8: 2017 წელს ჩატარებული აუდიტები სფეროების მიხედვით (%) დიაგრამა 9: 2018 წელს დაგეგმილი აუდიტები სფეროების მიხედვით (%) 5% 5% 5% 26% 11% 11% 21% 16% თავდაცვა/უსაფრთხოება ადგილობრივი თვითმმართველობები შრომა, ჯანმრთელობა და სოციალური დაცვა საჯარო ფინანსების მართვა ეკონომიკა სოფლის მეურნეობა განათლება ინფრასტრუქტურა 8% 8% 31% 15% 15% 23% ჯანდაცვა და შრომითი უფლებები თავდაცვა/უსაფრთხოება განათლება გარემოს დაცვა საჯარო ფინანსების მართვა სოფლის მეურნეობა აღსანიშნავია, რომ 2018 წელს დაგეგმილია ეფექტიანობის აუდიტებით სექტორების დაფარ ვის მაჩვენებლის გაუმჯობესება. დაიფარება თითქმის ყველა სექტორი (10-დან - 8 სექტორი), რომელიც განსაზღვრულია საჯარო ფინანსების ფუნქციონალური კლასიფიკაციის (COFOG) მი ხედვით: 20 3.2 რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა აუდიტის სამსახურის უმთავრესი ფუნქცია გამო იხატება საჯარო ფინანსების მართვის გაუმჯო ბესებასა და მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნაში. აღნიშნული ფუნქციის შესასრულებლად მნიშვნელოვანია როგორც ქმედითი რეკომენ დაციების შემუშავება, ასევე რეკომენდაციების ეფექტური შესრულება. შესაბამისად, აუდიტის სამსახური ორიენტირებულია, ერთი მხრივ, შიდა პროცესების გაუმჯობესებით ხარისხიანი რეკო მენდაციების მომზადებაზე, ხოლო, მეორე მხრივ, პარლამენტთან და უწყებებთან ეფექტური კომუ ნიკაციითა და თანამშრომლობით, რეკომენდაცი ების დროულ შესრულებაზე. 2017 წელს განხორციელებული ანალიზის შედე გად დადგინდა, რომ ბოლო 3 წლის განმავლობა ში შესრულებულია გაცემული რეკომენდაციების მხოლოდ 43%. რეკომენდაციების შესრულების სტატუსები დეტალურად წარმოდგენილია დიაგ რამაზე (იხ. დიაგრამა 10). სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მაღალი და დაბალი ზეგავლენის რეკომენდაციები საკუთრებულ ძალისხმევას და ძირითადად უკავ შირდება ტექნიკური ხასიათის ცვლილებებს. გაცემული რეკომენდაციები იყოფა 2 კატეგორი ად: მაღალი ზეგავლენის და დაბალი ზეგავლენის რეკომენდაციები. ქვემოთ მოცემული გრაფიკის (იხ. დიაგრამა 11) მიხედვით, გაცილებით მაღალია დაბალი ზეგავ ლენის რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენე ბელი მაღალი ზეგავლენის რეკომენდაციებთან შედარებით. აღნიშნული შესაძლებელია გამოწ ვეული იყოს მაღალი ზეგავლენის რეკომენდაცი ების სირთულითა და კომპლექსურობით. დიაგრამა 10: რეკომენდაციები სტატუსის მიხედვით (%) დიაგრამა 11: რეკომენდაციების შესრულება ზეგავლენის მიხედვით 12% 600 43% 33% 500 400 300 12% 499 200 100 შესრულდა არ შესრულდა 0 365 94 79 რეაგირების გარეშე 110 46 არ შესრულდა 90 73 მიმდინარე შესრულდა მიმდინარე რეაგირების გარეშე მაღალი ზეგავლენა დაბალი ზეგავლენა მაღალი ზეგავლენის რეკომენდაციები გაცემულია ისეთი მნიშვნელოვანი დარღვევების გამოსასწო რებლად, რომელთა შედეგად შესაძლებელია: } დიდი მოცულობის საბიუჯეტო რესურსების და ზოგვა; } პარლამენტის ხელშეწყობა საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელებაში; შესრულებული რეკომენდაცი ების წილი მკვეთრად ეცემა ზეგავლენის ზრდასთან ერთად - დაბალი ზეგავლენა 47%, მა ღალი ზეგავლენა 25%. } სახელმწიფო პროგრამების მართვის გაუმჯობე სება. შედარებით დაბალი ზეგავლენის რეკომენდაციე ბი კი გაცემულია ისეთი ტიპის დარღვევებზე, რო მელთა შესრულებას არ აქვს მაღალი ფინანსური შედეგი და მათი შესრულება არ მოითხოვს გან აღსანიშნავია, რომ მაღალი ზეგავლენის რეკო მენდაციების დიდი ნაწილი გაცემულია ეფექტი ანობის აუდიტის ფარგლებში. აუდიტის ტიპების მიხედვით, რეკომენდაციების შესრულების მდგო მარეობა ნაჩვენებია დიაგრამაზე (დიაგრამა 12): 21 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში დიაგრამა 12. რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა აუდიტის ტიპების მიხედვით (%) დიაგრამა 13. შედეგების განაწილება (%) ფინანსური აუდიტი 13% 28% 36% 50% 27% 17% 19% 10% შესაბამისობის აუდიტი აღრიცხვა-ანგარიშგება საბიუჯეტო რესურსების მართვა 13% აქტივების მართვა შესყიდვების მართვა 44% 28% შესყიდვების მართვა 15% ეფექტიანობის აუდიტი 11% სახელმწიფო შესყიდვების მართვასთან დაკავშირე ბული ხარვეზების გამოსასწორებლად ჯამში გაცემუ ლია 296 რეკომენდაცია. მათი შესრულების მდგომა რეობა წარმოდგენილია მე - 14 დიაგრამაზე. დიაგრამა 14. სახელმწიფო შესყიდვების მართვა (%) 20% 8% 18% 61% 40% შესრულდა მიმდინარე არ შესრულდა რეაგირების გარეშე 32% 10% სისტემურ ხარვეზებზე გაცემული რეკომენდაციები ბოლო 3 წლის განმავლობაში რეკომენდაციები უმე ტესწილად გაცემულია შემდეგი 4 მიმართულებით: 22 შესრულდა არ შესრულდა მიმდინარე რეაგირების გარეშე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შესყიდვების მართვაში არსებული სისტემური ხარვეზების გამოსასწორებლად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიზანშეწონილად მიიჩნევს განისაზღვროს პროცედურები და რეგულაციები შემდეგი მიმართულებებით: } შემსყიდველებმა განსაზღვრონ შესასყიდი სა ქონლისა თუ მომსახურების საჭიროება და რა ოდენობა; ამ მიმართულებით გაცემული რეკომენდაციე ბი მოიცავდა ისეთ დარღვევებს, როგორებიცაა, ქონების არასათანადო აღრიცხვა, საწარმოების მართვის ნაკლოვანებები და მუნიციპალიტეტების ქონებასთან დაკავშირებული პრობლემები. შე საბამისად, აქტივების მართვის მიმართულებით აუდიტის სამსახურმა გასცა შემდეგი რეკომენ დაციები: ქონების აღრიცხვა: } შესყიდვების სააგენტომ განსაზღვროს ბაზრის კვლევის პრინციპები ბაზრის კვლევის მიზნის (ვადა, ფასი, ხარისხი) განსაზღვრისთვის; } შემსყიდველებმა განსაზღვრონ შესყიდვის ხარ ჯების ანაზღაურების პროცედურა, რაც გამო რიცხავს ავანსების სახით ხარჯების ანაზღაურებას შესრულებული სამუშაოს დასაბუთების გარეშე; } ფინანსთა სამინისტრომ განსაზღვროს არაფი ნანსური აქტივების გადაფასების მიდგომა, რა თა ქვეყნის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგა რიშგებაში ასახული ციფრები შეესაბამებოდეს აქტივების საბაზრო ღირებულებას; } შემსყიდველებმა და შესყიდვების სააგენტომ შე იმუშაონ შესყიდვის გადაუდებელი აუცილებლობის დასაბუთების პროცედურა და ჩარჩო დოკუმენტი. } ქონების მართვის ეროვნული სააგენტოს ჩარ თულობით გატარდეს შესაბამისი ღონისძიებები ორგანიზაციების ბალანსზე არსებული და ექსპ ლუატაციაში მყოფი ქონების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად. აქტივების მართვა საწარმოთა მართვა: აქტივების მართვის მიმართულებით, სულ გაცემუ ლია 180 რეკომენდაცია. გაცემული რეკომენდა ციების შესრულების მდგომარეობა წარმოდგენი ლია მე - 15 დიაგრამაზე. } სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენ ტო არ ასრულებს კოორდინაციისა და ზედამ ხედველობის ფუნქციას, რადგან ამისათვის აუცილებელია, ფლობდეს მართვის უფლებით გადაცემული საწარმოების თაობაზე სრულ ინფორმაციას; სააგენტოს კი, აღრიცხვაანგარიშგების სისტემა მხოლოდ მის სფე როში შემავალი საწარმოების მიმართ გა აჩნია. სააგენტომ აქტიურად უნდა გაუწიოს კოორდინაცია სამინისტროებზე მართვის უფ ლებით გადაცემულ საწარმოებს და აქტიურად განახორციელოს სახელმწიფოს, როგორც პარ ტნიორის უფლებამოსილება (საწარმოს მომგე ბიანობის შეფასება, საწარმოს გრძელვადია ნი და მოკლევადიანი განვითარების გეგმების დამტკიცება, სისტემაში არსებული პრობლემე ბის იდენტიფიცირება და გადაჭრის გზების ძი ება) და არ უნდა მოხდეს ყველა უფლებამოსი ლების სამინისტროებზე დელეგირება; დიაგრამა 15. აქტივების მართვა (%) 5% 34% 52% 9% შესრულდა არ შესრულდა მიმდინარე რეაგირების გარეშე } განისაზღვროს სახელმწიფო საწარმოების და ფუძნების კრიტერიუმები, რომელთა მიხედვით, ასევე მოხდება ქვეყნისათვის უკვე არსებული 23 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში მნიშვნელოვანი საწარმოების სახელმწიფოს მმართველობის ქვეშ შენარჩუნება; } განხორციელდეს საწარმოების სრულყოფილი აღრიცხვა და შეიქმნას საწარმოების სრული ბაზა; } გაუმჯობესდეს ბიუჯეტში მისამართი შემოსავლების გეგმის განსაზღვრის პროცედურები და დაინერგოს დივიდენდების მობილიზების ქმედითი მექანიზმები; } შემუშავდეს რეგულაცია, რომელიც დაარეგულირებს სახელმწიფო საწარმოებში მენეჯმენტის ანაზღაურების საკითხს. რე კო მენ და ცი ე ბის დი დი ნა წი ლი ხაზს უს ვამ და ისეთ ხარ ვე ზებს, რო გო რე ბი ცა ა, სა ბი უ ჯე ტო ასიგ ნე ბე ბის არა თა ნა ბარ ზო მი ე რი ხარ ჯ ვა, და გეგ მ ვა ში არ სე ბუ ლი ნაკ ლო ვა ნე ბე ბი და სა ბი უ ჯე ტო სახ ს რე ბის არა ე ფექ ტი ა ნი გან კარ გ ვა. ამ მიმართულებით გაცემული რეკომენდაციების ადრესატია საქართველოს მთავრობა და მოიცავს შემდეგ საკითხებს: მუნიციპალიტეტების ქონების განკარგვა: } ეტაპობრივად შემუშავდეს დეტალური სამოქმედო გეგმები და გეგმა-გრაფიკები, რომლებიც უზრუნველყოფს წლის განმავლობაში ბიუჯეტის თანაბარპროპორციულ ათვისებას; } შემუშავდეს სტრატეგია მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების მართვის, განკარგვისა და სათანადო კონტროლის მექანიზმების დაწესების შესახებ. } გაძლიერდეს წლის განმავლობაში გაწეული ხარჯების მონიტორინგის მექანიზმი, რათა სამინისტროებმა უზრუნველყონ სამოქმედო გეგმების დროული შესრულება. საბიუჯეტო რესურსების მართვა აღრიცხვა-ანგარიშგება საბიუჯეტო რესურსების მართვის მიმართულებით გაცემულია 205 რეკომენდაცია. მათი შესრულების მდგომარეობა წარმოდგენილია ქვემოთ მოცემულ მე-16 დიაგრამაზე: აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართულებით გაცემულია სულ 396 რეკომენდაცია. მათი შესრულების მდგომარეობა წარმოდგენილია მე-17 დიაგრამაზე: დიაგრამა 16. საბიუჯეტო რესურსების მართვა (%) დიაგრამა 17. აღრიცხვა-ანგარიშგება (%) 10% 33% 14% 43% 53% 23% 10% 14% 24 შესრულდა შესრულდა არ შესრულდა არ შესრულდა მიმდინარე მიმდინარე რეაგირების გარეშე რეაგირების გარეშე სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გაცემული რეკომენდაციების ანალიზის საფუძველზე გამოვლინდა, რომ ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური პრობლემა ეხება დებიტორ-კრედიტორული დავალიანებების აღრიცხვის საკითხს. შესაბამისად, აუდიტის სამსახური მიიჩნევს, რომ აუცილებელია შემდეგის გათვალისწინება: } დაკონკრეტდეს რა შემთხვევაში და რა ვადით უნდა მოხდეს ვალდებულებების ჩამოწერა და საცნობარო მუხლებში გადატანა; } განისაზღვროს და დაკანონდეს დებიტორული და კრედიტორული ნაშთების შეფასების კრიტერიუმები; } განისაზღვროს ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ხანდაზმულობის ვადა (მაქსიმუმ - 10 წელი), რომლებზეც მოითხოვება ინვენტარიზაცია. 3.3 კომუნიკაცია სამართალდამცავ ორგანოებთან დეს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს. ვინაიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს არ გააჩნია ასეთი ტიპის დარღვევების გამოძიების უფლებამოსილება, აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი კონკრეტული საკითხები გადაეცემა სამართალდამცავ ორგანოებს დეტალური განხილვისთვის. შესაბამისად, აუდიტის სამსახურისთვის არსებითად მნიშვნელოვანია სამართალდამცავ ორგანოებთან მჭიდრო და ეფექტური კომუნიკიცია, როგორც რისკის შემცველი ანგარიშების გადაგზავნის, ასევე გადაგზავნილ საკითხებზე რეაგირების სტატუსების მუდმივი მონიტორინგის კუთხით. 2017 წელს სამართალდამცავ ორგანოებში გადაიგზავნა 11, ხოლო 2018 წლის პირველ კვარტალში - 24 აუდიტის შესაბამისი მასალა. საქართველოს მთავარმა პროკურატურამ და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურამ საგამოძიებო პროცედურები დაიწყო ყველა ანგარიშთან დაკავშირებით (დანართი N3). აუდიტების ფარგლებში ხშირად ვლინდება ისეთი დარღვევები, რომლებიც შესაძლოა შეიცავ- 25 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 4 ურთიერთობა ძირითად პარტნიორებთან 26 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 4.1 თანამშრომლობა პარლამენტთან საქართველოს პარლამენტი აუდიტის სამსახურის მთავარი პარტნიორი და აუდიტის დასკვნებისა და რეკომენდაციების ძირითადი მომხმარებელია. პარლამენტთან და მის კომიტეტებთან დიალოგის გაძლიერება სამსახურის უმთავრეს პრიორიტეტად რჩება. უკანასკნელ წლებში განხორციელებულმა ცვლილებებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სამსახურისა და პარლამენტის ურთიერთთანამშრომლობის გაღრმავებაში. კერძოდ, გაძლიერებული თანამშრომლობის მაგალითია საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის ფარგლებში შექმნილი აუდიტის ანგარიშების განმხილველი სამუშაო ჯგუფი, რომელიც განიხილავს და აანალიზებს კონკრეტული აუდიტის შედეგებს და ახორციელებს შესაბამის კომუნიკაციას აუდიტის ობიექტებთან. 2018 წლის დასაწყისიდან ანგარიშების განხილვა ხორციელდება ყოველთვიურ რეჟიმში. 2017 წლისა და 2018 წლის მაისის მდგომარეობით, აუდიტის ანგარიშების განმხილველი სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში და ასევე პარლამენტის სხვადასხვა კომიტეტის ჩართულობით, სულ განხილულია 11 აუდიტის ანგარიში: 1. უმაღლესი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის გარე მექანიზმების ეფექტიანობის აუდიტი. 2. საარსებო შემწეობის მიმღები შრომისუნარიანი ბენეფიციარების სოციალურ დახმარებებზე დამოკიდებულების შემცირების ეფექტიანობის აუდიტი. 3. მასობრივი სპორტის განვითარების ეფექტიანობის აუდიტი. 4. ინკლუზიური სწავლების ეფექტიანობის აუდიტი. 5. საირიგაციო სისტემის მართვა - შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი. 6. ქ. თბილისის მასშტაბით ავტოტრანსპორტის გამონაბოლქვით გამოწვეული ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების შემცირების ღონისძიებების ეფექტიანობის აუდიტი. 7. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემა შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი. 8. თავდაცვის სამინისტროს 2015 წლის ფინანსური აუდიტი. 9. თავდაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი. 10. სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს 2015 წლის ფინანსური აუდიტი. 11. სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი. გასულ წელს ასევე აღსანიშნავია GIZ-ის მხარდაჭერა: } პარლამენტისა და აუდიტის სამსახურის თანამშრომლები სასწავლო ვიზიტის ფარგლებში, სამომავლო ურთიერთთანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით, შეხვდნენ გერმანიისა და შვედეთის პარლამენტარებსა და აუდიტის სამსახურის წარმომადგენლებს. საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოსთან ეფექტიანი თანამშრომლობით სამსახური გეგმავს აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების დაბალი მაჩვენებლის გაუმჯობესებას. კერძოდ, ახალი სტრატეგიის მიხედვით, სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი პარლამენტთან აუდიტის მნიშვნელოვანი რეკომენდაციების პერიოდული განხილვა და საჯარო ფინანსების მართვის სფეროში არსებული პრობლემური საკითხების გაუმჯობესება იქნება. 4.2 მოქალაქეთა ჩართულობა და ბიუჯეტის მონიტორი სამსახური სხვადასხვა ინოვაციური მეთოდისა და ინსტრუმენტის მეშვეობით გეგმავს მოქალაქეების, არასამთავრობო სექტორისა და სამოქალაქო ორგანიზაციების ჩართულობის გაზრდას. 27 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში საქართველოს ანტიკორუფციული სტრატეგიისა და „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) ფარგლებში აღებული ვალდებულებების წარმატებით შესასრულებლად და უკეთესი მმართველობის ხელშეწყობის მიზნით, სამსახურმა: მოამზადა მოქალაქეთა ჩართულობის სტრატეგია შექმნა საჯარო ფინანსების მართვის ზედამხედველობაში მოქალაქეთა ჩართულობის საკითხებზე მომუშავე საკონსულტაციო ჯგუფი დანერგა ინოვაციური ანალიტიკური ვებპლატფორმა - ბიუჯეტის მონიტორი დაგეგმა 2018 წელს ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგის შექმნა 28 ბიუჯეტის მონიტორი 2017 წლის მარტში ამოქმედდა და წარედგინა საქართველოს პარლამენტს. პორტალისა და მნიშვნელოვანი აუდიტის შედეგების შესახებ ინფორმაციის გასავრცელებლად, სამსახურმა გამართა 13 საჯარო განხილვა, მათ შორის, 6 შეხვედრა - ზუგდიდში, თელავში, ქუთაისში, რუსთავსა და ბათუმში. ბიუჯეტის მონიტორი წარედგინათ მედიისა და სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებს, სტუდენტებს, ასევე საერთაშორისო საზოგადოებას სხვადასხვა სახის ღონისძიებებსა და კონფერენციებზე. ბიუჯეტის მონიტორის ადგილობრივი და საერთაშორისო აღიარება გასულ წელს ბიუჯეტის მონიტორმა საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების ყურადღება და დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. მან წარმატება მოიპოვა საერთაშორისო კონკურსებში. „საქართველოში მოქალაქეებს აქტიურად მოუწოდებენ მონაწილეობა მიიღონ სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების წლიური აუდიტის დაგეგმვაში, ახალი ბიუჯეტის მონიტორის პლატფორმის გამოყენებით, რომელიც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შექმნა, ხმა მისცენ იმ სახელმწიფო პროგრამებსა და სერვისებს, რაც მათ ყველაზე მეტად აწუხებთ, მათ შორის, საგანმანათლებლო, ინფრასტრუქტურულ და ჯანდაცვის მიმართულებით.“ „გარდიანი“, 21 ივლისი, 2017. დამოუკიდებელი ანგარიშგების მექანიზმმა (IRM) საქართველოს OGP-ის 2016-2017 პროგრესანგარიშში ქვეყნის ძირითად მიღწევებს შორის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ახალი ვებპორტალის დანერგვა დაასახელა. ბიუჯეტის მონიტორი IRM-ის კრიტერიუმების მიხედვით, სამ ე.წ. „ვარსკვლავურ“ ვალდებულებას შორის მოხვდა. დაინტერესებული მხარეებისა და მკვლევართა შეფასებით, ვებპლატფორმა OGP-ის სანიმუშო ვალდებულებაა, რადგან ის OGP-ის ოთხივე ღირებულებას შეესაბამება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ბიუჯეტის მონიტორის ჯილდოები გაეროს მსოფლიო სამიტის ჯილდო (WSA) საზოგადოებაზე მაღალი გავლენის მქონე საუკეთესო ციფრული ინოვაცია «ფისკალური გამჭვირვალობის გლობალური ინიციატივის» (GIFT) გამარჯვებული საუკეთესო ინოვაციური ინიციატივა იმისათვის, რომ პორტალმა არ დაკარგოს აქ ტუალურობა და სრულად შეესაბამებოდეს მომ ხმარებლების მოთხოვნებს, აუდიტის სამსახური 2018 წელს გეგმავს დონორების ხელშეწყობით ბიუჯეტის მონიტორის მომხმარებელთა კვლევას და პორტალის შესაძლებლობების გაფართოება სა და დახვეწას. 4.3 საერთაშორისო თანამშრომლობა სამსახური არის უმაღლესი აუდიტორული უწყე ბების საერთაშორისო ორგანიზაციისა (INTOSAI) და მისი რეგიონული გაერთიანებების (EUROSAI, ASOSAI) წევრი. INTOSAI, EUROSAI და ASOSAI წარმოადგენენ ავტონომიურ, დამოუკიდებელ და GITI 2017-ის გამარჯვებული საუკეთესო ონლაინ საინფორმაციო წყარო პრესტიჟული ბრიტანული გამომცელობა «გარდიანი» ღია მმართველობისა და მოქალაქეების ჩართულობის გამორჩეული ინიციატივა აპოლიტიკურ ორგანიზაციებს, რომლებიც ხელს უწყობენ საჯარო აუდიტის მიმართულებით დაგ როვებული ცოდნისა და გამოცდილების გაზია რებას როგორც საერთაშორისო, ასევე რეგიო ნულ დონეზე. ბოლო წლების განმავლობაში წარმატებით განხოციელდა დონორებისა და საერთაშორი სო ორგანიზაციების ხელშეწყობით ჩატარებუ ლი მნიშვნ ელოვანი პროექტები4, რომელთა ფარგლებში, გაძლიერდა სამსახურის როგორც აუდიტორული, ასევე არააუდიტორული საქმია ნობის მიმართულებები. აუდიტის სამსახური გა სულ წელს აქტიურ ად თანამშრ ომლობდა პარ ტნიორ უმაღლეს აუდიტორულ და დონორ ორგანიზაციებთანაც: 4 მსოფლიო ბანკის მიერ დაფინანსებული პროექტი - „აუდიტის პროცესში მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდა“ და „IT აუდიტის განვითარება“, ასევე ევროკავშირის „დაძმობილების“ (TWINNING) ორწლიანი პროგრამა. 29 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში INTOSAI EUROSAI ASOSAI 2 კომიტეტი 2 სამიზნე ჯგუფი 1 სამუშაო ჯგუფი 3 ქვეკომიტეტი 3 სამუშაო ჯგუფი 4 სამუშაო ჯგუფი 1 სპეციალური ჯგუფი 2 სამიზნე ჯგუფი 1 პროექტჯგუფი გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ) სამსახური წარმატებით აგრძელებს მრავალწლი ან თანამშრომლობას გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებასთან (GIZ) ორი ძირითადი მიმართულებით: } პარლამენტთან კომუნიკაციისა და თანამშრომ ლობის გაძლიერება; } აუდიტის სამსახურის შიდაორგანიზაციული გან ვითარება, მათ შორის, ეფექტიანობისა და ადგი ლობრივი თვითმმართველი ერთეულების აუდი ტების გაძლიერება. 30 GIZ-ის დახმარებით: } სამსახურში ექსპერტის რანგშ ი სამუშაო ვიზი ტით იმყოფებოდა სლოვენიის აუდიტის სამსახუ რის წარმომადგენელი, რომლის ჩართულობით მომზადდა 15 ეფექტიანობის აუდიტი. } გაიმართა არაერთი აქტივობა ეფექტიან ობის აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფისა და აუდი ტის სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერ ების მი მართულებით. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ევროკავშირი ევროკავშირი აქტიურად მონაწილეობს სახელმ წიფო უწყებების და მათ შორის, აუდიტის სამსახუ რის ინსტიტუციურ გაძლიერებაში. გასულ წელს, ევროკავშირის მხარდაჭერით დაიწყო ტექნიკური დახმარების პროექტი - „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტ იტუციური გაძლიერ ება“. პრო ექტი მოიცავს შემდეგ თემატურ კომპონენტებს: } შვედი ექსპერტების მიერ გამართული მენეჯე რული უნარებისა და ტრენერთა შესაძლებლობე ბის გაძლიერების 3 ტრენინგი. } აუდიტის სამსახურის დამოუკიდებლობის გაძ ლიერება უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაცი ების საერთაშორისო სტანდარტების და მეხიკოს დეკლარაციის პრინციპების შესაბამისად; სამსახურსა და NIK-ს შორის გაფორმებული ურ თიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, 2017 წელს გაიმართა რამდენიმე ორმხრივი სამუშაო შეხვედრა ცოდნისა და სანიმუშო პრაქტიკის გაზი არების მიზნით: } ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტების გაძლი ერება; } ინფორმაციული ტექნოლოგიების შესაძლებ ლობების განვითარება, IT აუდიტისა და აუდიტის მართვის პროგრამის გაძლიერება; } სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და პარლა მენტის ხელშეწყობა საჯარო ფინანსების მართ ვის რეფორმის განხორციელებაში. გარდა ამისა, სამსახური კომპეტენციის ფარგლებში ჩართულია ასოცირების შეთანხმებისა და ასოცირების დღის წესრიგის ყოველწლიური ეროვნული სამოქმე დო გეგმის განხორციელებაში. გასულ წელს სამსა ხურმა წარადგინა ასოცირების შესახებ შეთანხმების განხორციელების 2017 წლის შესრულების 4 კვარტა ლური ანგარიში და 2018 წლის სამოქმედო გეგმა. პოლონეთის უმაღლესი აუდიტორული ოფისი (NIK) } EUROSAI-ის საბჭოს 48-ე შეხვედრის გადაწყ ვეტილებით, NIK კოორდინაციას გაუწევს მე ორე სტრატეგიული მიზნის განხორციელებას - „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების ინ სტიტუციურ ი შესაძლებლობების განვითარების მხარდაჭერა და ხელშეწყობა”. აღსანიშნავია, რომ NIK-ის მომართვის საფუძველზე, სამსახური აქტიურად იქნება ჩართული აღნიშნული მიზნის განხორციელების საკითხებში. } NIK-ის მიწვევით აუდიტის სამსახური ჩაერ თო ჰაერის ხარისხის კონტროლის ერთობლივი აუდიტის პროცესში და შესაბამისად, სამსახურის წარმომადგენელი დაესწრო ერთობლივი აუდი ტის სამუშაო შეხვედრას. შვედეთის ეროვნული აუდიტის სამსახური (SNAO) სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური 2010 წლიდან აქტიურად თანამშრომლობს SNAO-სთან. 2017 წელს აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის, ეფექტიანობის აუდიტების ანგარიშე ბის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, გაიმართა შემდეგი ღონისძიებები: } შვედი ექსპ ერტების 6 ვიზიტი ეფექტიან ობის აუდიტის მიმართულებით ცოდნისა და გამოცდი ლების გასაზიარებლად; 31 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 4.4 ჩართულობა მნიშვნელოვან საერთაშორისო ღონისძიებებში აუდიტის სამსახურის თანამშრომლები მონაწილეობენ არაერთ მნიშვნელოვან საერთაშორისო პროექტში, სემინარსა თუ ფორუმში. გასულ წელს სამსახური ჩართული იყო შემდეგ პროფესიულ ღონისძიებებში: (i) INTOSAI IDI-ის პროექტის ფარგლებში უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის ინსტრუმენტის სრულყოფასა და ფინანსური აუდიტის ახალი სახელმძღვანელოს შემუშავებაში. შეხვედრის მიზანი იყო, უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის ინსტრუმენტის (iCAT ვერსია 3.0) სრულყოფა და ფინანსური აუდიტის ახალი სახელმძღვანელოს შემუშავება. აღნიშნულ ღონისძიებაში აუდიტის სამსახური წარმოდგენილი იყო, როგორც INTOSAI-ის ექსპერტი. (ii) IDI-ის „აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფის“ სემინარის მასპინძლობა IDI-ისა და აუდიტის სამსახურის პარტნიორობით კავკასიაში პირველად ჩატარდა IDI-ის მიერ ორგანიზებული „აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფის“ სემინარი. სემინარი მიზნად ისახავდა აუდიტის ხარისხის კონტროლის სისტემის გაუმჯობესებასა და თანამედროვე მეთოდოლოგიის დანერგვას უმაღლეს აუდიტორულ ინსტიტუტებში. სემინარში მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს 30-მდე ქვეყნის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების 60-მდე წარმომადგენელმა. (iii) კორუფციასთან ბრძოლის გლობალური პროგრამა 2015-2020 აუდიტორული ორგანიზაციების ინსტიტუციური გაძლიერების მიზნით, IDI ახორციელებს საერთაშორისო პროექტს - „კორუფციასთან ბრძოლის გლობალური პროგრამა 2015-2020“, რომელიც INTOSAI-ს წევრ ქვეყნებში ანტიკორუფციული გარემოს შეფასების მიმართულებით ერთობლივი 32 ეფექტიანობის აუდიტის ჩატარებას ითვალისწინებს. აღსანიშნავია, რომ პროგრამის ფარგლებში, აუდიტის სამსახურის აუდიტორებმა წარმატებით გაიარეს IDI-ს მიერ ორგანიზებული 5-კვირიანი ელექტრონული კურსი, რომლის ფარგლებშიც მათ დეტალურად შეისწავლეს ანტიკორუფციული გარემოს შეფასების მიზნით განხორციელებული აუდიტის წინასწარი შესწავლის პროცედურები. (iv) სემინარი „საჯარო უწყებების გამჭვირვალობისა და კეთილსინდისიერების შეფასებასთან“ დაკავშირებით აუდიტის სამსახურის თანამშრომლებმა მონაწილეობა მიიღეს უნგრეთის სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გამართულ საჯარო უწყებების გამჭვირვალობისა და კეთილსინდისიერების შეფასებასთან დაკავშირებით გამართულ სემინარში. სემინარის ფარგლებში დეტალურად იქნა განხილული უნგრეთის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის მიერ შემუშავებული კითხვარი, რომლის მეშვეობითაც უწყება ახდენს საჯარო სექტორის გამჭვირვალობისა და კეთილსინდისიერების შეფასებას. (v) სამსახურის წვლილი სახელმწიფო ვალის მართვის აუდიტის პროგრამაში (ALBF) IDI-ის ორგანიზებით გამართული სახელმწიფო ვალის მართვის აუდიტის პროგრამის მთავარ მიზანს წარმოადგენს სახელმწიფო ვალის მართვის აუდიტის სახელმძღვანელოს განახლება. სამსახურის წარმომადგენლებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს სახელმძღვანელოს განახლებული ვერსიის შემუშავებაში და მათი ჩართულობა პროგრამაში ორგანიზატორების მხრიდან დადებითად შეფასდა. (vi) აშშ-ის საანგარიშგებო პალატის ტრენინგ კურსი ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტორებისათვის აუდიტის სამსახურმა უმასპინძლა ამერიკის შეერთებული შტატების უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის აუდიტის სასწავლო ცენტრის (U.S. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური Government Accountability Office – Center For Audit Excellence) ექსპერტებს, რომლებმაც სამსახურის თანამშრომლებს, გაუზიარეს თავიანთი მრავალწლიანი გამოცდილება ინფორმაციული უსაფრთხოების აუდიტის მიმართულებით. ტრონული სახელმძღვანელოს კონცეფციის განხილვა, IT ტექნიკების გამოყენებით ვიზუალიზაციის მეთოდის გამოყენება აუდიტში, კიბერუსაფრთხოების დაცვა, დიდი მონაცემების (Big data) დამუშავების ტექნიკები. (vii) მონაწილეობა INTOSAI-ის IT აუდიტის სამუშაო ჯგუფის შეხვედრებში აღსანიშნავია, რომ საქართველო მონაწილეობს 2017-2019 წლების WGITA-ს სამოქმედო გეგმით დამტკიცებულ 2 პროექტში: სამსახურის თანამშრომლებმა მონაწილეობა მიიღეს INTOSAI-ის IT აუდიტის სამუშაო ჯგუფის (WGITA) მიერ ორგანიზებულ შეხვედრებში, რომელიც მოიცავდა ისეთ მნიშვნელოვან თემებს, როგორებიცაა: ინფორმაციული სისტემების უსაფრთხოების აუდიტის სტანდარტის ISSAI-5300 განახლება და განვითარება, IT აუდიტის ელექ- } მონაცემთა ანალიზი (IT აუდიტის ტექნიკები); } დოკუმენტირებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები IT აუდიტში. 33 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 5 პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა 34 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2017 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნებისა და წინასაარჩევნო პერიოდის მონიტორინგი, რომელმაც მოიცვა 1 ივნისიდან 19 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდი. 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნები სისტემების საერთაშორისო ფონდის (IFES) ერთობლივი ორგანიზებით. 2017 წლის არჩევნებში დარეგისტრირდა 300-ზე მეტი საარჩევნო სუბიექტობის კანდიდატი, საიდანაც კანდიდატურების მოხსნის შემდგომ, არჩევნების პირველ ტურში მონაწილეობდა 22 პოლიტიკური პარტია, 5 საარჩევნო ბლოკი და 199 საინიციატივო ჯგუფი. საინიციატივო ჯგუფების მიერ წარდგენილი დამოუკიდებელი კანდიდატებიდან 10 იყო მერობის, ხოლო 189 საკრებულოს მაჟორიტარი დეპუტატობის კანდიდატი. არჩევნების მეორე ტურში (6 ოლქში) მონაწილეობდა 2 პოლიტიკური პარტია, 2 საარჩევნო ბლოკი და 2 დამოუკიდებელი კანდიდატი. ელექტრონული პროგრამების განვითარების საკითხთან დაკავშირებით აქტიურად მიმდინარეობს თანამშრომლობა ევროსაბჭოსა და დემოკრატიისა და საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდის (IFES) წარმომადგენლებთან. წლიური დეკლარაციების წარმოუდგენლობის გამო 2017 წელს წარმოებული საქმეები 2016 წლის წლიური დეკლარაციების წარმოუდგენლობის გამო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები შედგა 6 მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანების წინააღმდეგ, მათ შორის 5.0 ათასი ლარის სანქცია დაეკისრა 1 პარტიას (დანართი N4). ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების 2017 წლის არჩევნები არჩევნების პერიოდში გამოვლენილი საკითხების შესახებ სამსახურმა 7 სამართალდარღვევის ოქმი შეადგინა პოლიტიკური პარტიების წინააღმდეგ, 128 ოქმი დამოუკიდებელი კანდიდატების წინააღმდეგ, ხოლო 2 ოქმი შემომწირველი იურიდიული პირების წინააღმდეგ. უფრო კონკრეტულად, 2 პარტიას, 10 დამოუკიდებელ კანდიდატსა და 2 იურიდიულ პირს სულ დაეკისრათ 6.1 ათასი ლარის ფულადი სანქცია (დანართი N4). ელექტრონული დეკლარირების სისტემის დანერგვა მონიტორინგის დეპარტამენტისა და პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლების მონაწილეობით გაიმართა სამუშაო შეხვედრა და კონსულტაციები ელექტრონული პროგრამების დანერგვისა და გამოყენების თემასთან დაკავშირებით. შეხვედრა განხორციელდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და დემოკრატიისა და საარჩევნო 2016 წელს ევროსაბჭოდან მიღებული 26.0 ათასი ევროს გრანტის საშუალებით მომზადდა სამსახურის ახალი ვებგვერდი და დაინერგა დეკლარირების პროგრამა, რომელიც 2017 წლის თებერვლიდან გაიხსნა წლიური დეკლარაციების მისაღებადაც. აღნიშნულ პროცესში გათვალისწინებულ იქნა 22 იანვარს პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებთან განხორციელებული კონსულტაციების შედეგები, დეკლარირების პროცესის გამარტივებისა და პოლიტიკური ფინანსების გამჭირვალობის მიღწევის მიზნით. მეორე რეგიონული კონფერენცია „ფული პოლიტიკაში“ სამსახურის ინიციატივით თბილისში ჩატარდა მეორე რეგიონული კონფერენცია - „ფული პოლიტიკაში“. კონფერენციის თანაორგანიზატორები იყვნენ ეუთოს დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების ოფისი (OSCE/ODIHR), ევროპის საბჭო (CoE), დემოკრატიისა და საარჩევნო მხარდაჭერის საერთაშორისო ინსტიტუტი (International IDEA), საარჩევნო სისტემების საერთაშორისო ფონდი (IFES), „საერთაშორისო გამჭირვალობა - საქართველო“ და ნიდერლანდების მულტიპარტიული დემოკრატიის ინსტიტუტი (NIMD). კონფერენციაში მონაწილეობა მიიღო 100-ზე მეტმა სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენელმა. აგრეთვე აღსანიშნავია, რომ 2018 წელს იგეგმება: } საპრეზიდენტო არჩევნების მონიტორინგი; } პოლიტიკური ფინანსების გამჭირვალობის მიზნების მიღწევის კუთხით არსებული რეგულაციებისა და მეთოდოლოგიის გაუმჯობესების საკითხზე არასამთავრობო სექტორთან თანამშრომლობა; } თანამშრომლების გადამზადება და სხვადასხვა მიმართულების ტრენინგების ორგანიზება. 35 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 6 ფინანსები 36 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სამსახურის ბიუჯეტი 2017 წლისთვის განისაზღვრა 14.52 მლნ ლარის ოდენობით, რაც სახელმწიფო ბიუჯეტის5 0.12%-ს, ხოლო მთლიანი შიდა პროდუქტის6 - 0.04%-ს შეადგენს. ფაქტობრივად გაწეულმა საკასო ხარჯმა კი შეადგინა 13.74 მლნ ლარი. სამსახურის მთლიანი ბიუჯეტის 95%-ს შრომის ანაზღაურება7 წარმოადგენს. დიაგრამა 18. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსები 2% 3% და ვირტუალური სერვერების, ვებ და მონაცემთა ბაზების სერვერების, აპლიკაციების, პორტების ფუნქციონირების, გამტარობის, დატვირთვისა და უტილიზაციის ცენტრალიზებული ანალიზის, დიაგნოსტიკისა და მონიტორინგის სისტემა; } ადმინისტრაციულ შენობაში სახანძრო უსაფრთხოების მიზნით დამონტაჟდა სახანძრო უსაფრთხოების სისტემა; 95% შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა სხვა ხარჯები სამუშაო პროცესის პროდუქტიულობისა და უსაფრთხოების მაღალი სტანდარტის უზრუნველსაყოფად, გასულ წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა: } ქსელური და სერვერული მოწყობილობების მართვისა და მონიტორინგის მიზნით შეისყიდა (1) უსაფრთხოების ინფორმაციისა და ინციდენტების მართვის სისტემა და (2) კომპიუტერული ქსელის, მასში ჩართული მოწყობილობების, ფიზიკური } კომპიუტერული პროგრამებისა და მათი განახლებისთვის ბიუჯეტიდან გამოყო 9.9 ათასი ლარი. კვალიფიციური თანამშრომლების შენარჩუნებისა და სამუშაო გარემოს უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, 2018 წელს იგეგმება: } სახელფასო პოლიტიკის გადახედვა და ბაზარზე არსებულ კონკურენტულ განაკვეთებთან ეტაპობრივი და გეგმაზომიერი მიახლოება; } თანამშრომლებისთვის სადაზღვევო პაკეტის გაუმჯობესება; } მაღალი სენსიტიურობის ინფორმაციული ბაზების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; } კიბერთავდასხმების საფრთხის შესამცირებლად ავტორიზებული პროგრამული უზრუნველყოფების შეძენა. 5 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი: https://mof.ge/images/File/biujeti%2022.03.2018/TAVI%20VI%2022.03.2018.pdf 6 მთლიანი შიდა პროდუქტი 2017 წელს: http://geostat.ge/?action=page&p_id=118&lang=geo 7 შრომის ანაზღაურება მოიცავს შტატით გათვალისწინებულ და შტატგარეშე თანამშრომელთა ანაზღაურებას სოციალური დახმარების ჩათვლით 37 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართები 38 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი N1. ეფექტიანობის აუდიტის მაგალითები ფაქტი: თბილისთან მდებარე სოფლებს მცხეთის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ბრიგადა ემსახურება; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სისტემა - შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი მი ზე ზი: სოფ ლე ბი - მუ ხათ წყა რო და წო დო რეთი თბი ლის თან უფ რო ახ ლოს მდე ბა რე ობს, თუმ ცა იმის გა მო, რომ მცხე თის მუ ნი ცი პა ლიტეტს ეკუთ ვ ნის, ამ სოფ ლებს მცხე თის ბრი გადა ემ სა ხუ რე ბა, რო მელ საც ორ ჯერ მე ტი დრო და თბი ლი სის გავ ლა სჭირ დე ბა ად გილ ზე მისას ვ ლე ლად; გასულ წელს ჩატარებულ შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში, სამსახურმა განმეორებით შეისწავლა აღნიშნული საკითხები და შეაფასა, რამდენად გამართულია პაციენტების ჰოსპიტალიზაციის სისტემა. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა: ფაქტი: არ არსებობს თანამედროვე სისტემური მიდგომა გამოძახებაზე რეაგირებისას პაციენტის მდგომარეობის სიმძიმის გასათვალისწინებლად; მიზეზი: „112-ში“ ზარების შემოსვლისას პრიორიტეტების განსაზღვრისას (სიმძიმის მიხედვით ზარების დახარისხება) არსებობს ნაკლოვანებები, შესაბამისად, არასრულად მუშაობს პრიორიტეტების განსაზღვრის სისტემა; რეკომენდაცია: გაუმჯობესდეს „112-ში“ პრიორიტეტების განსაზღვრის სისტემა (დაინერგოს სპეციალური პროგრამა). დიაგრამა 19. რეაგირების დროის მაჩვენებელი წუთებში 2015 წელს 0:35 0:30 0:28 0:00 საირიგაციო სისტემის მართვა შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი 2014 წელს აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა საირიგაციო სისტემების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი. აუდიტის ობიექტს წარმოადგენდა შპს „საქართველოს მელიორაცია“ (შემდგომშიკომპანია). აუდიტის ფარგლებში გაიცა რეკომენდაციები, რომლებიც ეხებოდა საირიგაციო მომსახურების ხარისხის ზრდას, წყლის პროდუქტიულ განაწილებას, დარგის სტრატეგიული ხედვის ჩამოყალიბების ხელშეწყობასა და საირიგაციო სისტემის სიცოცხლისუნარიანობის უზრუნველყოფას. 2016-2017 წლების შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში, სამსახურმა განმეორებით შეისწავლა რამდენიმე საკითხი. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა 0:15 0:14 0:07 0:25 0:22 0:21 0:31 რეკომენდაცია: ტერიტორიული ერთეულები, სადაც თბილისიდან უფრო სწრაფი რეაგირების განხორციელება შეიძლება, მიეკუთვნოს თბილისის სამედიცინო დახმარების ცენტრს. 0:08 მაღალი საშუალო საუკეთესო პრაქტიკა თბილისი დაბალი ფაქტი: ირწყვება რეაბილიტირებული სისტემის მხოლოდ მესამედი. მიზეზი: არ არსებობს წყლის გამანაწილებელი (ჩამკეტი) ფარები და წყლის განაწილების გრაფიკი. 39 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში რეკომენდაცია: დარეგულირდეს წყლის რესურ სის თანაბარი განაწილება გრაფიკის და ჩამკეტი ფარების მეშვეობით. შედეგი: კონსერვატიულ ი გათვლებით, აღნიშნულ ხრამარხის უბანზე შესაძლებელია მინიმუმ 1 (ერთი) მლნ ლარით მეტი ღირებულების მოსავლის მიღება. საგზაო უსაფრთხოებ ის უზრუნველყო ფის პრევენციული ღონისძიებები საქართველოში ავტოსაგზაო შეთხვევების შედე გად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდე ნობა 1,000,000 მოსახლეზე მნიშვნელოვნად აღე მატება საშუალო ევროპულ მაჩვენებელს. დიაგრამა 20. ფატალური შემთხვევების მაჩვენებელი 1,000,000 მოსახლეზე (OECD) 200 160 150 112 95 100 83 115 96 84 58 43 50 27 36 0 ფატალური შემთხვევები 40 საშუალო ევროპული მაჩვენებელი 164 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა: ფაქტი: საქართველო ავტოსაგზაო შემთხვევები სას ყველაზე მაღალი ფატალური შედეგების მქო ნე ქვეყანაა ევროპაში. მიზეზი: მაგალითად, არ ხდება ე.წ. „შავი წერტი ლების“ (ადგილები, სადაც ყველაზე ხშირია შეჯა ხებები) გამოვლენა, შესაბამისი მიზანმიმართუ ლი საპასუხო პოლიტიკის განსაზღვრა და სხვა პასუხისმგ ებელ უწყებებთან (მაგალითად, მუნიცი პალიტეტი, ინფრასტრუქტურის სამინისტრ ო, ეკო ნომიკის სამინისტრ ო) ინფორმაციის ეფექტიანი და დროული კომუნიკაცია. რეკომენდაცია: მოხდეს ინფორმაციის აღრიცხ ვა, ავტოსაგზაო შემთხვევების ზუსტი ლოკაციებ ის დადგენა, ე.წ. „შავი წერტილების“ რუკის შედგენა და მათზე დროული რეაგირება (მაგალითად, საგ ზაო ნიშნების დაყენება, ინფრასტრუქტურის გაუმ ჯობესება). კმ შემთხვევა დაშავებული დაღუპული 28 17 32 5 50 15 31 3 27 15 27 2 24 15 10 9 ინკლუზიური სწავლება - ეფექტიანობის აუდიტი სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებ ის მქონე (შემდგომში - სსსმ) მოსწავლეებ ის სას კოლო პროცესში სრულფასოვანი ინტეგრირე ბა ინკლუზიური განათლების მთავარ მიზანს და სახელმწ იფოსთვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. მოცემული მიზნის მი საღწევად საქართველოს განათლებისა და მეცნი ერების სამინისტრო ახორციელებს „ინკლუზიური სწავლების ხელშეწყობის პროგრამას“. 26 საჯარო სკოლაში დამონტაჟებულია ლიფტი, რაზეც საშუალოდ მიიმართა 1.09 მლნ ლარი; 440 საჯარო სკოლაში ადაპტირებულია სანიტარული კვანძები, რაც დაახლოებით 1.15 მლნ ლარს ით ვალისწინებდა. სულ სამივე კომპონენტის მოწყო ბაზე სხვადასხვ ა სკოლაში გაიხ არჯა დაახლოე ბით, 2.44 მლნ ლარი. მიზეზი: კონტროლის მექანიზმის არარსებობა, რომლის მეშვეობითაც სსსმ მოსწავლის სწავ ლების მიზნით, სკოლისათვის დამატებითი და ფინანსების გამოყოფამდე უნდა ფასდებოდეს, რამდენად ადაპტირებულია ინფრასტრუქტურუ ლი გარემო და შესაძლებელია თუ არა სსსმ მოს წავლისთვის მოცემულ სკოლაში განათლების მი ღება. ამასთანავე, იკვეთება სამმართველოსა და სააგენტოს შორის სკოლების რეაბილიტაციისას კოორდინაციის ნაკლებობის რისკები, რომლის დროსაც გათვალისწინებული იქნებოდა სკო ლებში ინკლუზიურ ი სწავლების დანერგვის ხელ შეწყობის მნიშვნელობა. შედეგი: დახარჯული თანხების კონკრ ეტულ სკოლებზე მიმართვის შემთხვევაში, ნაცვლად სხვადასხვა სკოლაში ცალკეული კომპონენტის მოწყობისა, შესაძლებელი იქნებოდა 54 სკო ლის ინფრასტრუქტურული გარემოს სრულად აღჭურვა. რეკომენდაცია: განათლების ხელმისაწვდომო ბის გაზრდის და სახსრების ეფექტიანად და პრო დუქტიულად ხარჯვის მიზნით, მნიშვნ ელოვანია, სამინისტროს სამმართველოსა და შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულების მიერ ერთობლი ვად შემუშავდეს სამოქმედო გეგმა და დაინერგოს კონტრ ოლის მექანიზმები, რის მიხედვითაც სსსმ მოსწავლის ჩარიცხვამდე შეფასდება სკოლის გა რემო, პრიორიტეტების მიხედვით მოხდება სკო ლების შერჩევა და შესაბამისად, ეტაპობრივად მოხდება სკოლების სრული ადაპტაცია. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა: ფაქტი: 2016 წლის მდგომარეობით, ქვეყანაში 624 საჯარო სკოლაში მოწყობილია პანდუსი, რისთ ვისაც საშუალოდ გაიხარჯა 190.8 ათასი ლარი; 41 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი N2.ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის მაგალითები ლაბორატორიული აღჭურვილობის თითოეუ ლი ელემენტის ტექნიკური პარამეტრები. ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტის შედეგები ასევე ხშირია შემთხვევები, როდესაც სატენდერო დოკუმენტაციით განსაზღვრულია კონკურენციის შემზღუდავი პირობები, რაც იწვევს ტენდერების არაკონკურენტულ გარემოში წარმართვას. აღნიშ ნულის შედეგი შეიძლება იყოს დაბალი ხარისხით შესრულებული სამუშაოები, ზედმეტად გადახდილი საბიუჯეტო სახსრ ები და სხვ. რიგ შემთხვევებში, სა ტენდერო პროცედურები შეიცავს ისეთ ნაკლოვა ნებებს, როგორებიცაა, პრეტენდენტების არასამარ თლიანი დისკვალიფიკაცია, შერჩევა და შეფასება. მაგალითად: აუდიტის სამსახურმა გააანალიზა გასული წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტების მიგნე ბები და გამოკვეთა ისეთი სისტემური ხასიათის დარღვევები, რომლებიც სახელმწ იფოსთვ ის მნიშვნელოვანი და აქტუალურია. აღნიშნულის ფარგლებში, განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭი როებს შემდეგი საკითხები: 1. სახელმწიფო შესყიდვების მართვა შესყიდვების მართვასა და პროცესთან დაკავში რებული ხარვეზები გულისხმობს მართვის ისეთ ნაკლოვანებებს, რომლებიც ხელს უშლის საბიუ ჯეტო სახსრების ეკონომიურ, პროდუქტიულ და ეფექტიან განკარგვას. ამ მიმართულებით 2017 წელს გამოვლენილი ხარვეზები უკავშირდება შესყიდვების სხვადასხვ ა საფეხურს, კერძოდ: • ბაზრის არასრულყოფილი კვლევა ბაზრის არასრულყოფილი კვლევის შემთხ ვევების ერთ-ერთი მკაფიო მაგალითია სსიპ -საგანმანათლებლო და სამეცნიერ ო ინფრასტ რუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ 20142015 წლებში განხორციელებული შესყიდვები. აუდიტმა მოიცვა ჯამში 188 ხელშეკრულება. • ტენდერებში პრეტენდენტთა არასამარ თლიანი შერჩევა, შეფასება, დისკვალი ფიკაცია სსიპ - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტ როს მომსახურების სააგენტოს მიერ 2015-2016 წლებში განხორციელებული სახელმწიფო შეს ყიდვების შესაბამისობის აუდიტი ტენდერების საშუალებით შესყიდვების განხორ ციელებისას ცალკეულ შემთხვევაში, სატენდერო დოკუმენტაციებში შესასყიდი საქონლის აღწერი სას მითითებული იყო ისეთი სპეციფიკაციები, რო მელთა სიდიდეების მკაცრ ჩარჩოებში მოქცევა ან საერთოდ საჭიროებ ა აუცილებლობას არ წარ მოადგენდა და აკმაყოფილებდა მხოლოდ კონ კრეტული პრეტენდენტის პარამეტრებს. კერძოდ, პრეტენდენტების მიერ შეთავაზებული იყო ისეთი საქონელი, რომელთა ტექნიკური მახასიათებლე ბი ზუსტად ემთხვეოდა სატენდერო დოკუმენტაცი ით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. ასეთ პირობებში, ტენდერებში მონაწილეობას იღებდა მხოლოდ ერთი პრეტენდენტი, რითაც ავტომატურად გამო ირიცხებოდა კონკურენცია და ფასის კლება. სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერ ო ინფ რასტრ უქტურის განვითარების სააგენტოს 20142015 წლების შესაბამისობის აუდიტი თელავის მუნიციპალიტეტის შესაბამისობის აუდიტი და ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ფინანსური აუდიტი ბაზრის კვლევის ეტაპზე არ განხორციელ ებულა კომპანიებ ის შერჩევა შესყიდვის საგნის პარა მეტრების, მახასიათებლების, სირთულის გათვა ლისწინებით. ასევე მოკვლევის დაწყების შესა ხებ განაცხადში არ იყო მითითებული შესასყიდი 2015 წელს თელავის მუნიციპალიტეტმა, სასმელი წყლის სისტემის სარეაბილიტაციო სამუშაოე ბ ის შესყიდვის 2 ტენდერში, არასაკმარისი ანალოგი ური სამუშაო გამოცდილების მოტივით, დისკვა ლიფიკაცია მიანიჭა კონკურენტებთან შედარებით 42 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 51.8 ათასი ლარით დაბალი სატენდერო ფასის მქონე პრეტენდენტს. მუნიციპალიტეტმა სატენ დერო დოკუმენტაციით მოითხოვა 1 მლნ ლარის გამოცდილება, მაშინ როდესაც, შესასრულებელი სამუშაოების სავარაუდო ღირებულება შეადგენ და 176.2 ათას და 99.7 ათას ლარს. • დაუსაბუთებლად ანაზღაურებული ხარჯები შესყიდვების ხარჯების ანაზღაურება და შესრულე ბული სამუშაოების სათანადო შეფასება მნიშვნე ლოვან პრობლემას წარმოადგენს სახელმწიფო შესყიდვების პროცესში. მაგალითად, ვლინდება შემთხვევები, როდესაც ხარჯები ანაზღაურ ებუ ლია შესრულებული სამუშაოებ ის დასაბუთების გარეშე ან ვერ დასტურდება საავანსო ანგარიშს წორებების მიზანშეწონილობა. მაგალითად: ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი ბათუმის მერიამ, ოთხი საცხოვრებელი სახლის მშე ნებლობისა და მიმდებარე ტერიტორიის კეთილ მოწყობის სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვის მიზნით, გამოაცხადა ელექტრ ონული ტენდერი. მიმწოდებელს ავანსად გადაერიცხა 1.62 მლნ ლა რი, თუმცა არ გამოკვლ ეულა საავ ანსო ანგარიშს წორების მიზანშეწონილობა და არ შეფასებულა გარანტორი კომპანიის სანდოობა. მიმწოდებელმა კომპანიამ არ შეასრულა ვალდებულებები. გარე მოებათა არაჯეროვანი გამოკვლევისა და რისკე ბის შეუფასებლობის გამო, მუნიციპალიტეტს მიად გა არანაკლებ 1.43 მლნ ლარის ზიან ი. • არაეფექტიანი ხარჯები ხშირია ისეთი დარღვევები, განსაკუთრებით მუ ნიციპალიტეტებში, როდესაც ვერ ხერხდება სა ბიუჯეტო სახსრებით შეძენილი აქტივების დანიშ ნულებისამებრ გამოყენება. ამგვ არი შესყიდვები კლასიფიცირდება, როგორც არაეფექტიანი ხარ ჯები. მაგალითად: ყვარლის მუნიციპალიტეტის 2015-2016 წლების ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 2015-2016 წლებში სტიქიის შე დეგების სალიკვიდაციოდ შეძენილი 556.9 ათა სი ლარის ღირებულების 69.6 ათასი კვ.მ თუნუქი გადასცა მოსახლეობას, რომელსაც თავიანთი ძალებით უნდა გამოეცვალათ და გადაეხურათ სახლების დაზიანებული სახურავები. გადაცემუ ლი მასალის ხარჯვის მდგომარეობის შესწავლით გაირკვა, რომ დაზარალებული მოსახლეობ ის უმეტესობას - 283 ოჯახს, არ გამოუყენებია გადა ცემული 404.3 ათასი ლარის 50.7 ათასი კვ.მ თუ ნუქი (72.6%) და სტიქიის შედეგები არ არის ლიკ ვიდირებული. 2. აქტივების მართვ ა 2017 წელს ჩატარებული აუდიტებით ირკვევა, რომ აქტივების მართვის კუთხით სახელმწიფო დგას მნიშვნელოვანი გამოწვევების წინაშე. გან საკუთრებით აღსანიშნავია ისეთი საკითხები, რო გორებიცაა, საწარმოთა არაეფექტიანი მართვა, ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები, არასრული ინ ვენტარიზაცია, გაუნაწილებელი დივიდენდები, ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლე ბით გადაცემის პროცედურებთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები და სხვ. • გაუნაწილებელი დივიდენდები აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი საწარმოთა 2015 წლის დივიდენდის განაწილე ბის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების მიუხ ე დავად, 2016 წელს არ განხორციელდა 1.81 მლნ ლარის დივიდენდის სახით ბიუჯეტში მობილიზე ბა. • ქონების იჯარით გაცემა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი სამინისტროს ბალანსზე 295.2 ათასი ლარის მოთხოვნები ირიცხება მოიჯარეებ ის მიმართ, რომლებიც სისტემატურად არღვევდნ ენ დაკის რებულ ვალდებულებებს საიჯარო ქირის გადახ დის ნაწილში. მიუხ ედავად იმისა, რომ ისინი არ იხდიდნენ საიჯარო გადასახდელებს, სამინისტ 43 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში როს მიერ დროულად არ გატარდა შესაბამისი ღონისძიებები (პირგასამტეხლოს დაკისრება, ხელშეკრულებების გაუქმება და თანხის დაკავება შესაბამისი მომსახურების საფასურიდან), რამაც დავალიანებების დაგროვება გამოიწვია. აღნიშ ნული მოიჯარეებიდან, კომპანია „ნიგი 2009“, ჯა მური დავალიანებით 93.9 ათასი ლარი, ლიკვი დირებულია. • შემზღუდველი პირობები ქონების პრივატი ზებისას 2015-2016 წლებში ქ. თბილისის მუნიციპალი ტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის შესაბამისობის აუდიტი თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მიწის ფარ თები უმეტეს შემთხვევაში პრივატიზებისთვის გა მოაქვს პირობით - „დარეგისტრირებული კონ ფიგურაციით მშენებლობის უფლების გარეშე“. გამოვლინდა, რომ რიგ შემთხვევებში მუნიცი პალიტეტი, მის საკუთრებაში არსებულ ერთ სა კადასტრო ერთეულ ად რეგისტრირებულ მიწის ფართს ჰყოფს რამდენიმე საკადასტრო ერთეუ ლად და შემდეგ, ერთ-ერთი გამოაქვს აუქციონზე შემზღუდავი პირობით. აუქციონების უმრავლე სობა მიმდინარეობს უკონკურენტო გარემოში და პოტენციური მყიდველი ხდება მომიჯნავე ნაკვე თის მესაკუთრე. • ქონების ინვენტარიზაციის ხარვეზები ასევე ხშირია შემთხვევები, როდესაც აუდიტის ობიექტებს არ გააჩნიათ სრულყოფილი ინფორ მაცია მათ საკუთრებაში არსებული ქონების შე სახებ ან აქვთ არასრულყოფილი ინფორმაცია. აღნიშნული გამოწვეულია ქონების ინვენტარი ზაციასთან დაკავშირებულ ხარვეზებთან. ასევე ვლინდება აქტივების არაპროდუქტიული გამოყე ნების შემთხვევებიც. ში ვერ დასრულდა და მათი შედეგები ბუღალტე რიას წარედგინა წლიურ ი ფინანსური ანგარიშ გების ჩაბარების ვადის (1 აპრილი) ამოწურვის შემდეგ. შესაბამისად, სამინისტროს წლიურ ანგა რიშგებაში არ ასახულა ინვენტარიზაციის შედე გად გამოვლენილი დანაკლისები. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი გან ვითარების სამინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფ ზოგიერთ უწყებაში სსიპ - სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო ში, სსიპ - საქართველოს ინოვაციებისა და ტექ ნოლოგიების სააგენტოსა და სსიპ - ბათუმის სახელმწ იფო საზღვაო აკადემიაში 2016 წელს არ ჩატარებულა ძირითადი აქტივების სავალდე ბულო ინვენტარიზაცია. 3. საბიუჯეტო რესურსების მართვა საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირე ბული ხარვეზები ხშირ შემთხვევაში მიუთ ითებს ბიუჯეტის დაგეგმვის ეტაპზე არსებულ მნიშვნ ე ლოვან ნაკლოვანებებზე. აღნიშნულ პრობლემას აქვს სისტემური ხასიათი, რაც გამოიხატება საბი უჯეტო კლასიფიკაციის მუხლებს შორის თანხების ხშირი გადანაწილებით, წინასწარ გასათვალის წინებელი ხარჯების სარეზერვო ფონდიდან და ფინანსებით, ბიუჯეტის არათანაბარზომიერ ი და კანონშეუსაბამო ხარჯვით. • საბიუჯეტო რესურსების მართვის ხარვეზები საქართველოს განათლებისა და მეცნიერ ების სა მინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 2016 წელს პროგრამებს, ქვეპროგრამებს, საბიუ ჯეტო კლასიფიკაციის მუხლებსა და კვარტლებს შორის ასიგნებების გადანაწილების საფუძვლით განხორციელდა ხარჯთაღრიცხვის 188 ცვლილე ბა, თანხით - 135.22 მლნ ლარი. სამინისტრ ოს სხვადასხვა ქვედანაყოფზე რიცხუ ლი მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზა ციის ჩატარების მიზნით, 2016 წლის 1 ოქტომბერს დაწყებული ინვენტარიზაციები დადგენილ ვადებ 2016 წელს პრეზიდენტის სარეზერვო ფონდი დან დაფინანსდა 8 უმაღლესი სასწავლებლის 14 პროექტი, ჯამური თანხით - 619.3 ათასი ლარი. სახსრები მიმართული იყო იმ ღონისძიებ ების და 44 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საფინანსებლად, რომლებიც სისტემატურ ხასი ათს ატარებდა და არ წარმოადგენდა გაუთვა ლისწინებელ ხარჯს. 2015-2016 წლებში სახელმწ იფო უნივერსიტეტე ბის მიხედვით, დეკემბრის ბოლოს გაწეული ხარ ჯები 78%-ით აღემატება წინა თვეებში გაწეული ხარჯების საშუალო ოდენობას. 4. აღრიცხვა-ანგარიშგება აღრიცხვა - ანგარიშგების კუთხით, ერთ-ერთ უმ ნიშვნელოვანეს პრობლემას წარმოადგენს დები ტორ - კრედიტორული დავალიანებები, აქტივე ბის აღრიცხვა და სხვ. მაგალითად: • დებიტორ-კ რედიტორული დავალიანებები შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2016 წლის ფინან სური აუდიტი სამინისტრ ოს ბალანსზე ირიცხება 17.33 მლნ ლა რის დებიტორული დავალიან ება, საიდ ანაც 2.83 მლნ ლარი, 2007-2009 წლებში, ყოველგვ არი სა გარანტიო დოკუმენტაციის გარეშეა ავანსად გა დარიცხული არარეზიდენტი იურიდიული პირების ანგარიშებზე, შესაბამისად, მისი ამოღების ალბა თობა ძალიან მცირეა. ბალანსზე ირიცხება 11.79 მლნ ლარის კრედიტო რული დავალიანება, საიდანაც 11.14 მლნ ლარი 2005 წლამდეა წარმოშობილი, მათ შორის, 8.36 მლნ ლარი თანამშრომლებზე გაუც ემელი ხელ ფასებია, ხოლო 2.78 მლნ ლარი სხვადასხვ ა კრე დიტორზე ირიცხება, როგორც საქონლის, მომსა ხურების და არაფინანსური აქტივების მიწოდებით წარმოშობილი დავალიანება. მოშობილი კრედიტორული დავალიანება, სულ 8.97 მლნ ლარი. აუდიტის ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შედეგად აღნიშნული ხარვეზი ნაწილობრივ გამოსწორდა. • აქტივების აღრიცხვის ხარვეზები საქართველოს განათლებისა და მეცნიერ ების სა მინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სა ხელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსურ ანგარიშ გებაში არ არის ასახული 27.74 მლნ ლარის ღი რებულების ძირითადი საშუალ ებები, რომელთა საბალანსო ღირებულება ცვეთის შედეგად ამორ ტიზებულია. აღნიშნული აქტივები უნდა ირიცხე ბოდეს ბალანსის საცნობარო მუხლზე, როგორც ამორტიზებული ძირითადი აქტივები. 5. საკადრო პოლიტიკა სსიპ - საზოგადოებრივი მაუწყებლის 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი მაუწყებლის 103 თანამშრომლის მიერ დარღვ ე ულია „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლითაც მათ ეკრძ ალებოდათ პარა ლელურად ანაზღაურ ებადი სამუშაოს შესრულება სხვა მაუწყებელში. სამეურვეო საბჭოს ყოფილ წევრს, რომელსაც უფლებამოსილების ვადა ჰქონდა შეწყვეტილი, 5 თვის განმავლობაში ჰონორარის სახით უსაფუძვ ლოდ მიღებული აქვს 12.8 ათასი ლარი. საქართველოს შრომის, ჯანმრთ ელობისა და სო ციალური დაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფი ნანსური აუდიტი სამინისტრ ოს ბალანსზე არ არის აღრიცხული „რეფერალური მომსახურებისა“ და „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის“ სახელმწიფო პროგრა მების ფარგლებში, სამედიცინო დაწესებულებე ბის მიერ გაწეულ ი მომსახურების საუძველზე წარ 45 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი N3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2017 წელს გადაგზავნილი ანგარიშების ჩამონათვალი 1 სს - საქართველოს რკინიგზის 2015 წლის შესაბამისობის აუდიტი 2 სსიპ - საზოგადოებრივი მაუწყებლის საქმიანობის 2015 წლის შესაბამისობის აუდიტი 3 სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 4 საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სსიპ - შემოსავლების სამ სახურის 2014-2015 წლების შესაბამისობის აუდიტი 5 ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახურის 2013 წლის 1 იან ვრიდან 2016 წლის 1 იანვრამდე პერიოდის შესაბამისობის აუდიტი 6 არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის - ევროპის ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტი ვალის - „თბილისი 2015-ის“ საორგანიზაციო კომიტეტის შესაბამისობის აუდიტი 7 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 8 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 9 2015-2016 წლებში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვ ის შესაბამისობის აუდიტი 10 სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრ უქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ საგანმა ნათლებლო დაწესებულებათა ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით 2014-2015 წლებში განხორცი ელებული შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 11 „სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის“ ქვეპროგრამის 2012-2015 წლის 1 ივლისამდე პე რიოდის შესაბამისობის აუდიტი დანართი N4. სამართალდარღვევის ოქმები პოლიტიკური პარტიებისა და საარჩევნო სუბიექტების წინააღმდეგ N პირის დასახელება შინაარსი 1 პარტია „ცენტრისტები“ დეკლარაციების წარმოუდგენლობა სანქცია (ლარი) 5000 ლარი 2 „ჩვენი სამშობლო“ დეკლარაციების წარმოუდგენლობა შენიშვნა 3 „სოციალ-დემოკრატები საქართველოს გან დეკლარაციების წარმოუდგენლობა ვითარებისთვის“ შენიშვნა 4 ქრისტიან-დემოკრატიულ ი ალიანსი დეკლარაციების წარმოუდგენლობა შენიშვნა 5 „მთლიანი საქართველო“ დეკლარაციების წარმოუდგენლობა შენიშვნა 6 „რეფორმატორები“ დეკლარაციების წარმოუდგენლობა შენიშვნა 7 პარტია „თავისუფლება - ზვიად გამსახურ ანგარიშის წარმოუდგენლობა დიას გზა“ 2000 ლარი 8 საქართველოს ლეიბორისტული პარტია ანგარიშის წარმოუდგენლობა 2000 ლარი 9 მამულიშვილთა ორდენი „სამშობლო“ ანგარიშის წარმოუდგენლობა შენიშვნა 10 პარტია „საქართველო“ ანგარიშის წარმოუდგენლობა შენიშვნა 11 მერაბ კოსტავას საზოგადოებ ა ანგარიშის წარმოუდგენლობა შენიშვნა 12 118 დამოუკიდებელი კანდიდატი ანგარიშის წარმოუდგენლობა შენიშვნა 13 10 დამოუკიდებელი კანდიდატი ანგარიშის წარმოუდგენლობა 1000 ლარი 14 ა(ა)იპ - „თანასწორობა 17“ რესპუბლიკური პარტიისთვის აკრძა ლული შემოწირულება 500 ლარი 15 შპს „ულტრადენტი“ ეროვნული ფორუმისთვის აკრძალუ ლი შემოწირულება 600 ლარი 46 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი N5. 2017 წელს ჩატარებული აუდიტების სია 1 დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 2 მარტვილის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და შესაბამისობის აუდიტი 3 ადიგენის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 4 ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდი ტი 5 ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 6 გარდაბნის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 7 ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 8 ახალციხის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 9 ქარელის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 10 ხაშურის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 11 ქალაქ ახალციხის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 12 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 13 ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 14 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 15 ვანის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 16 ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 17 ყვარლის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 18 გურჯაან ის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 19 ქალაქ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური და 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 20 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 21 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის „გამწვანების ღონისძიებების პროგრამის“ ფარგლებში 2015-2016 წლებში გაწეული ხარჯების შესაბამისობის აუდიტი 22 ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 2014-2015 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიან ობის შესაბამი სობის აუდიტი 23 დმანისის მუნიციპალიტეტის 2015-2016 წლების საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 24 თვითმმ ართველი თემი - თელავის მუნიციპალიტეტის 2014-2015 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 25 თვითმმ ართველი ქალაქი თელავის მუნიციპალიტეტის 2014-2015 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი 26 ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ისნის რაიონის გამგეობის 2015-2016 წლების საფინანსო-ეკონო მიკური საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი 27 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატისა და სარეზერვო ფონდის საბიუჯეტო სახსრებისა და მატერიალური ფასეულ ობების გამოყენებისა და ხარჯვ ის 2016 წლის შესაბამისობის აუდიტი 28 აფხაზეთის ა/რ მთავრობის წარმომადგენლობებში (აღმოსავლეთ საქართველოში, სამეგრელოსა და ზემო სვანეთში, იმერეთის, გურიის, რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის და აჭარის ავტონომიურ რეს პუბლიკაში, ზემო აფხაზეთში) ფონდის საბიუჯეტო სახსრებისა და მატერიალ ური ფასეულ ობების გამო ყენებისა და ხარჯვ ის 2016 წლის შესაბამისობის აუდიტი 47 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 29 სსიპ - სოხუმის კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის სახელმწ იფო დრამატული თეატრის, სსიპ სოხუმის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული სახელმწ იფო თეატრ „თეთრი ტალღის“, სსიპ - აფხაზე თის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწ იფო ანსამბლ „აფხაზეთის“, სსიპ - გურამ ყურაშვილის სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო საგუნდო კაპელის - საბიუჯეტო სახსრებისა და მატერიალ ური ფასეულ ობების გამოყენებისა და ხარჯვ ის 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 30 აფხაზეთის ავტონომიურ ი რესპუბლიკის დევნილთა საქმეების დეპარტამენტის, აფხაზეთის ავტონო მიურ ი რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტის, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მე ურნეობის, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტის მიერ 2016 წელს საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის მიზნობრიობ ის შესაბამისობის აუდიტი 31 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 32 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსუ რი აუდიტი 33 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 34 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს 2016 წლის ფინან სური აუდიტი 35 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება - ადმინისტრაციულ- სამეურნეო სამმართველოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 36 აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში საცხოვრებელი ობიექტების მართვა-განკარგვა 37 ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 38 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 39 შუახევის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 40 სსიპ - საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია და რადიოს 2015-2016 წლების შესაბამისო ბის აუდიტი 41 შპს „ქ. ბათუმის ინფექციური პათოლოგიის, შიდსის და ტუბერკულოზის რეგიონალური ცენტრის“ 20152016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 42 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდი ტი 43 სსიპ-ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწ იფო უნივერსიტეტის 2016 წლის შესაბამისობის აუდიტი 44 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 45 სსიპ - სასწავლო უნივერსიტეტი - ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის 2016 წლის შესაბამისობის აუდიტი 46 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრ თელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 47 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 48 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 49 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 50 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 51 ქ. თბილისის მასშტაბით ავტოტრანსპორტის გამონაბოლქვით გამოწვეულ ი ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების შემცირების ღონისძიებ ების ეფექტიანობის აუდიტი 52 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 53 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს 2016 წლის ფინან სური აუდიტი 54 საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 55 საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 56 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საზოგადოებრივი მაუწყებლის 2015-2016 წლების შესაბა მისობის აუდიტი 57 შპს „მექანიზატორის“ შესაბამისობის აუდიტი 2012, 2013 და 2014 წლების საანგარიშგებო პერიოდე ბისათვის 58 სექტორულ სამინისტროსა და მის დაქვემდებარებაში არსებულ საჯარო სამართლის იურიდიულ პი რებს შორის ანგარიშვალდებულების წინაპირობების უზრუნველყოფა 48 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 59 სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების სფეროს გარემოსდაცვითი მართვის ეფექტიანობის აუდიტი 60 დასაქმებულთა შრომითი უფლებების დაცვის მექანიზმები 61 საგზაო უსაფრთ ხოების უზრუნველყოფის პრევენციული ღონისძიებები 62 საირიგაციო სისტემის მართვა (შემდგომი რეაგ ირების ეფექტიან ობის აუდიტი) 63 საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვებისა და შრომის ანაზღაურების 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 64 სსიპ - სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოსა და სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სა აგენტოში საჯარო სერვისების განვითარების მიზნით საკუთარი შემოსავლების განკარგვის 2015-2016 წლების შესაბამისობის აუდიტი 65 ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა 66 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურე ბის სააგენტოს მიერ 2015-2016 წლებში განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 67 საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 68 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს აპარატის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 69 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 70 ქართული ფეხბურთის განვითარებისათვის 2015, 2016 და 2017 წლის 9 თვის შესაბამისობის აუდიტი 71 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საჯარო სამსახურის ბიუროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 72 საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის 2015-2016 წლებში განხორციელებული სახელმწი ფო შესყიდვების და საოლქო საარჩევნო კომისიების 2015-2016 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 73 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აპარატის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 74 საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 75 საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 76 საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის მიერ 2015-2016 წლებში განხორციელებული სახელმ წიფო შესყიდვებისა და სარეზერვო ფონდის ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი 77 საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 78 საქართველოს პარლამენტის აპარატის 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 79 ინკლუზიური სწავლების ეფექტიანობის აუდიტი 80 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 81 საქართველო შრომის, ჯანმრთ ელობისა და სოციალ ური დაცვის სამინისტროს 2015 წლის ფინანსური აუდიტი 82 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 83 საგანმანათლებლო დაწესებულებათა ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით სსიპ - საგანმანათ ლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ 2014 - 2015 წლებში გან ხორციელებული შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 84 საქართველოს კულტურისა და ძეგლთ ა დაცვის სამინისტრ ოს 2016 წლის ფინანსური აუდიტი 49 2 017 წლის საქმიანობის ანგარიში 50 www.sao.ge