საქართველოს პარლამენტის 2023 წლის საგაზაფხულო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა

საქართველოს პარლამენტის 2023 წლის საგაზაფხულო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა N კანონპროექტის დასახელება კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობის დასაბუთება და კანონპროექტის მოკლე აღწერა (პრობლემის არსი, ანალიზი და მისი გადაჭრის გზა). წარმოდგენის სავარაუდო თარიღი. ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის მიღებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრების შესახებ თუ კანონპროექტი გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორემ მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან და ითვალისწინებს ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოებას, მითითება აღნიშნულის შესახებ 1 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო 1 „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „უმაღლესი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, „სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების აკადემიურ თანამდებობაზე არ შეიძლება არჩეულ იქნეს 65 წელს მიღწეული პირი, ხოლო აკადემიურ თანამდებობაზე მყოფი პირი, რომელმაც მიაღწია 65 წელს, აკადემიური თანამდებობიდან განთავისუფლდება აკადემიურ თანამდებობაზე არჩევის ვადის გასვლის შემდეგ.“ ხოლო, ამავე კანონის მე-40 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, „სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე არ შეიძლება არჩეულ ან დანიშნულ იქნეს 65 წელს მიღწეული პირი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სხვაგვარი შესაძლებლობა პირდაპირ არის გათვალისწინებული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების წესდებით". აღნიშნული შეზღუდვები არათანაბარ პირობებს განუსაზღვრავს სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებში არჩეულ ან ასარჩევ აკადემიურ და ადმინისტრაციულ პერსონალსა და კერძო სამართლის იურიდიული პირის ფორმით დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში დასაქმებულ ან დასასაქმებელ პერსონალს. შესაბამისად, უთანასწორობის აღმოფხვრის მიზნით, მიზანშეწონილია „უმაღლესი განთლების შესახებ“ საქართველოს კანონში შევიდეს ცვლილება და ამოღებულ იქნეს აღნიშნული ასაკობრივი შეზღუდვა. კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყაროა „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი, ასევე შემდგომი წლების სახელმწიფო ბიუჯეტი არ გამომდინარეობს კანონის 52-ე მუხლის დღეს არსებული რედაქციით, უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, რომლებმაც საქართველოში მიიღეს სრული ზოგადი ან მისი ეკვივალენტური განათლება საქართველოს მიერ აღიარებული უცხო ქვეყნის პროგრამების მიხედვით, არ ეძლევათ შესაძლებლობა გააგრძელონ სწავლა უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ეროვნული გამოცდების გავლის გარეშე. შესაბამისად, კანონის 52-ე მუხლი საჭიროებს ცვლილებას, რომელიც უფლებას მისცემს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, რომლებმაც საქართველოში მიიღეს სრული ზოგადი ან მისი ეკვივალენტური განათლება საქართველოს მიერ აღიარებული უცხო ქვეყნის ან საერთაშორისო პროგრამების მიხედვით, სწავლა გააგრძელონ საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში ერთიანი ეროვნული გამოცდის გარეშე. კანონის 88-ე მუხლის მე-8 პუნქტის შესაბამისად, საქართველოს მთავრობა 2005-2006 სასწავლო წლიდან 2022-2023 სასწავლო წლის ჩათვლით ადგენს უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამისათვის სახელმწიფო სასწავლო გრანტის სრული და ნაწილობრივი ოდენობების მაქსიმალურ, საშუალო და მინიმალურ ოდენობებს. იმის 2 გათვალისწინებით, რომ მიმდინარეობს უმაღლესი განათლების დაფინანსების ახალი მოდელის შემუშავება, აღნიშნულ პერიოდში სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში უმაღლეს განათლებაზე თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნებისათვის, მიზანშეწონილია „უმაღლესი განათლების შესახებ” საქართველოს კანონის 88-ე მუხლის მე-8 პუნქტში შევიდეს ცვლილება, რომლითაც საქართველოს მთავრობა 2025-2026 სასწავლო წლის ჩათვლით დაადგენს უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამისათვის სახელმწიფო სასწავლო გრანტის სრული და ნაწილობრივი ოდენობების მაქსიმალურ, საშუალო და მინიმალურ ოდენობებს. ხოლო სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები საქართველოს მოქალაქეებისათვის, 2025-2026 სასწავლო წლის ჩათვლით, უზრუნველყოფენ, საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი სახელმწიფო სასწავლო გრანტის სრული ოდენობების შესაბამისად, უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის საფასურის განსაზღვრას. ასევე, სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს მიეცემათ უფლება, საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით, განსაზღვრონ საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი სახელმწიფო სასწავლო გრანტის სრული ოდენობისგან განსხვავებული უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის საფასური. 2 „ზოგადი განათლების შესახებ” საქართველოს კანონის 90-ე მუხლის 22 პუნქტის თანახმად, ამ კანონის 52-ე მუხლის 12 პუნქტით გათვალისწინებული ტესტების შედეგების საფუძველზე უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამაზე აბიტურიენტების ჩარიცხვა არის დროებითი ღონისძიება და მოქმედებს 2023-2024 სასწავლო წლის ჩათვლით. ზემოაღნიშნული მექანიზმი აღმოჩნდა საკმაოდ ეფექტური არაქართულენოვანი მოსახლეობისათვის. გატარებული პოლიტიკის საფუძველზე სფეროს სპეციფიკიდან გამომდინარე მოსალოდნელი შედეგები მიღწეულ იქნება დაახლოებით 12 სასწავლო წლის შემდეგ. შესაბამისად, ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის, როგორც დროებითი ღონისძიების მოქმედების ვადა სასურველია გაიზარდოს, სანამ ბილინგვ ური სწავლების მიმართულებით გატარებული პოლიტიკის შედეგად არ აღმოიფხვრება სახელმწიფო ენის ფლობასთან დაკავშირებული ხარვეზები. შესაბამისად, აუცილებელია ცვლილების განხორციელება, რომლის თანახმად, ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 2030-2031 სასწავლო წლის ჩათვლით. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო, ნორვეგიის მთავრობა და გაეროს ბავშვთა ფონდი, ახორციელებენ ერთობლივ სამწლიან პროგრამას „არცერთი ბავშვი განათლების გარეშე“. პროგრამის ფარგლებში სსიპ - საგანმანათლებლო აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყაროა წლიური სახელმწიფო არ გამომდინარეობს 3 კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) დაწესებულების მანდატურის სამსახურში უნდა ჩამოყალიბდეს ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი ეროვნული სისტემის მაკოორდინირებელი მმართველი ერთეული და მის დაქვემდებარებაში მყოფი ოპერაციული რგოლი, რომელიც სამინისტროს ინკლუზიური განვითარების სამმართველოსთან კოორდინაციითა და თანამშრომლობით უზრუნველყოფს ინკლუზიური განათლების პრაქტიკის განხორციელებას. იმისთვის, რომ მოხდეს უცხოელი ექსპერტების მიერ საქართველოს კონტექსტის ანალიზის საფუძველზე შემუშავებული ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი ახალი სისტემის დანერგვა, საჭიროა კანონში შესაბამისი ცვლილების განხორციელება. აღნიშნული მოდელი საჭიროებს, გაფართოვდეს სსიპ - საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურის ფუნქციები და მას დაემატოს ინკლუზიური განათლების კომპონენტი, რაც გულისხმობს სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების განათლების მხარდაჭერას, მათ საჭიროებებზე მორგებული სხვადასხვა აქტივობის/სერვისის განხორციელების გზით, ასევე, მოხდეს რესურსსკოლების ფუნქციების გაფართოება ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი სხვადასხვა სერვისებისა და პროგრამების განხორციელებისათვის. ამ მიზნით, სსიპ - საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურში უნდა გადავიდეს სამინისტროს ინკლუზიური განათლების მულტიდისციპლინური გუნდი, სსიპ - მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის რთული ქცევის კონსულტირების კომპონენტი, განვითარდეს კონსულტირებისა და ტრანზიციის მიმართულება, ხელი შეეწყოს რესურსსკოლების, როგორც საჯარო სკოლების მხარდამჭერი რგოლის გაძლიერებას. ამასთან, წარმოდგენილი ცვლილება ეხმაურება გაეროს მდგრადი განვითარების მეოთხე მიზანს, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების კონვენციის 24-ე მუხლს ბიუჯეტის შესახებ საქართველოს კანონით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსათვის და მის სისტემაში შემავალი სსიპ საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურისათვის გათვალისწინებული ასიგნებები. კანონპროექტი გავლენას იქონიებს ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საჭირო იქნება სსიპ საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურში ინკლუზიური განათლების მიმართულების მაკოორდინირებელი სტრუქტურული ერთეულის შექმნა, რაც მოიაზრებს აღნიშნულ სტრუქტურულ ერთეულში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურებისა და 4 3 „განათლების ხარისხის განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება უფლებამოსილია დამოუკიდებელი იურიდიული პირის შექმნის გარეშე განახორციელოს მხოლოდ საბაზო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, საშუალო პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამა, სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამა, პროფესიული მომზადების პროგრამა ან/და პროფესიული გადამზადების პროგრამა. შესაბამისად, მიზანშეწონილია „განათლების ხარისხის განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის (მე-8 მუხლის მე-5 პუნქტი) შესაბამისობაში მოყვანა აღნიშნულთან და სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამის დამატება. ამავე მუხლით კონკრეტდება საბჭოები, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან, მიიღონ გადაწყვეტილებები საგანმანათლებლო დაწესებულებისთვის შესაბამისი პროგრამის განხორციელების უფლების მინიჭების შესახებ. გარდა აღნიშნულისა, ცვლილება შედის კანონის 161 მუხლში და პროგრამების ჩამონათვალიდან ამოღებულ იქნება სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამა, ვინაიდან, განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო ამტკიცებს სახელმწიფო ენაში მომზადების პროგრამის შემუშავებისა და განხორციელების წესს. აღნიშნული წარმოება განიხილება, არა როგორც ავტორიზებული დაწესებულების მიერ პროგრამის დამატება, არამედ დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. საოფისე ხარჯებისათვის დამატებითი დაფინანსების გამოყოფას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 5 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 4 5 „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია საქართველოში არსებული ვენახების საკადასტრო სისტემის, როგორც ერთიანი საინფორმაციო სისტემის ჩამოყალიბების ხელშეწყობისა და მასთან დაკავშირებული საკითხების სამართლებრივი რეგულირების საჭიროებით. ვინაიდან, დღეის მდგომარეობით არ არსებობს საკითხის მომწესრიგებელი სამართლებრივი აქტი, კანონპროექტით გაითვალისწინებული იქნება „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესაბამისი ცვლილების განხორციელება და კანონს დაემატება ნორმა ზემოხსენებულ საკითხთან დაკავშირებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის მიღების ვალდებულებასთან დაკავშირებით. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კოდექსის 1283 მუხლის პირველი ნაწილი ყალიბდება ახალი რედაქციით, რომლის თანახმადაც განსაზღვრული საჯარიმო სანქცია დამატებით განისაზღვრება სპეციალური ფირნიშის საკონტროლო ფირნიშის დადგენილი წესის ან ვადის დარღვევით წარდგენის შემთხვევაში, რა დროსაც თითოეული საკონტროლო ფირნიშისთვის უნდა მოხდეს დაჯარიმება 50 ლარის ოდენობით. გამომდინარე აღნიშნულიდან, შესაბამისი ცვლილება უნდა შევიდეს 1283 მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებში. პროექტის მიღება გავლენას მოახდენს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე და მოსალოდნელია სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილის მატება, რადგანაც კანონპროექტით გათვალისწინებულია ახალი საჯარიმო სანქცია. ხოლო ხარჯვით ნაწილზე არ მოახდენს გავლენას. არ წარმოშობს სახელმწიფოს ახალ ფინანსურ ვალდებულებებს არ გამომდინარეობს კოდექსს ემატება მუხლი, რომლის მიხედვითაც მიწის ნაკვეთზე არსებული მარცვლოვანი მცენარეებისთვის (მათ შორის მათი ნაწვერალისთვის) ცეცხლის წაკიდებისათვის დაწესდება საჯარიმო სანქცია. საჯარიმო სანქციის შემოღების საჭიროება გამომდინარეობს იმ გარემოებიდან, რომ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების მესაკუთრე/მფლობელი, მოსავლის აღების შემდგომ ახდენს მიწის ნაკვეთზე დარჩენილი ნაწვერალისთვის ცეცხლის წაკიდებას მისი დაწვის მიზნით, რაც დიდ ზიანს აყენებს როგორც ნიადაგს, ასევე გარემოს. არსებობს მიმდებარე ნაკვეთებზე, მინდვრებზე, ტყეებზე ან დასახლებულ პუნქტებზე ხანძრის გავრცელების ძალიან დიდი ალბათობა, რამაც შესაძლებელია, შეუქცევადი შედეგები გამოიღოს. შესაბამისად, მიზანშეწონილია ასეთი ქმედებისათვის არსებობდეს შემაკავებელი ეფექტის მქონე ადმინისტრაციული ჯარიმა. აქედან გამოდინარე, კოდექსს დაემატება მუხლი, რომლის მიხედვითაც მიწის ნაკვეთზე არსებული მარცვლოვანი მცენარეებისთვის (მათ შორის, მათი ნაწვერალისთვის) ცეცხლის წაკიდებისათვის 6 6 7 8 „ჯავახეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „დაცული ტერიტორიების სტატუსის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ერუშეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში შეიქმნება საჯარიმო სანქცია თითოეულ ჰექტარ გადამწვარ მიწის ნაკვეთზე ფაქტობრივად გადამწვარი მიწის ნაკვეთის ფართობის შესაბამისად და აღნიშნული დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა დაეკისრება მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს/მფლობელს. კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ფარავნის ტბის, საღამოს ტბის და აბულის ტბის აღკვეთილების დემარკაციით. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიების ფართობები, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. დაცული ტერიტორიების საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა და ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ცივ-გომბორის აღკვეთილების დემარკაციით. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიის ფართობი, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. დაცული ტერიტორიის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა და ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ერუშეთის ეროვნული პარკის დემარკაციით. მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიის ფართობი, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. დაცული ტერიტორიის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ გამომდინარეობს 7 ცვლილების შეტანის თაობაზე” 9 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „გარემოს დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 10 „ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) არატიპიური ინფრასტრუქტურა და ფიზიკური საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. და იურიდიული პირების დამატებითი სახსრების გამოყოფას კანონპროექტი წარმოადგენს „ვერცხლისწყლის შესახებ მინამატას კონვენციის“ სარატიფიკაციო პროცედურების ფარგლებში მომზადებული საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტის შემადგენელ ნაწილს. კანონს ემატება მუხლი (გარემოს დაცვა ვერცხლისწყლის და მისი ნაერთების ანთროპოგენური გაფრქვევებისგან), რომელიც ადგენს ვერცხლისწყლის ექსპორტიმპორტ-ტრანზიტთან, ასევე, ვერცხლისწყლით გამდიდრებული პროდუქტების წარმოებასა და ექსპორტ-იმპორტ-ტრანზიტთან დაკავშირებულ ძირითად მოთხოვნებს (აკრძალვებს, შეზღუდვებს). ამასთან, ინიციატივის შესაბამისად, ვერცხლისწყლის რეგულირების სფეროში არსებული მოთხოვნების დარღვევისთვის წესდება შესაბამისი ადმინისტრაციული და სისხლისსამართლებრივი სანქციები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების სფეროში მთავარ საკანონმდებლო აქტს წარმოადგენს საქართველოს კანონი „ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების შესახებ“, რომელიც ცოცხალ გენმოდიფიცირებული ორგანიზმებთან დაკავშირებულ გარკვეულ საკითხებს განსხვავებულად არეგულირებს, ვიდრე ეს დარეგულირებულია ევროპისა და მსოფლიოს განვითარებულ ქვეყნებში. მაგალითად, საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანსსასაზღვრო გადაადგილებები. ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების სფეროში, საერთაშორისო და ადგილობრივი პრაქტიკის ანალიზის შედეგად, გაჩნდა ეროვნული რეგულირებისთვის ახლებური მიდგომის საჭიროება, რაც გულისხმობს, აღნიშნული კანონის მოთხოვნების შესაბამისობაში მოყვანას საერთაშორისო პრაქტიკასა და ბიოუსაფრთხოების კარტახენას ოქმის დებულებებთან. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 8 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო 11 12 13 „ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ენერგოეფექტურობის დირექტივასთან კანონის შესაბამისობაში მოსაყვანად. კერძოდ, კანონპროექტი გამომდინარეობს ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2012 წლის 25 ოქტომბრის 2012/27/EC ენერგოეფექტურობის დირექტივიდან. გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია განახლებადი ენერგიების ახალ დირექტივასთან კანონის შესაბამისობაში მოსაყვანად. კერძოდ, კანონპროექტი გამომდინარეობს ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2018 წლის 11 დეკემბრის 2018/2001/EC განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის დირექტივიდან, რომელიც აუქმებს ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2009 წლის 23 აპრილის 2009/28/EC დირექტივას განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს „ენერგოეტიკეტირების შესახებ“ საქართველოს კანონი არ ითვალისწინებს ბაზარზე ზედამხედველობის განმახორციელებელ უფლებამოსილ პირს. კანონში წარმოდგენილი ცვლილების შედეგად ბაზარზე ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოდ განისაზღვრება სსიპ - „ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო“. გამომდინარე აქედან, აღნიშნული სააგენტოს მონაწილეობით კანონით გათვალისწინებული გარკვეული ვალდებულებები დაიხვეწება და დაზუსტდება საზედამხედველო ფუნქციების განხორციელების მიზნით. ასევე დაზუსტდება იმ კანონპროექტის მიღება იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ენერგოეტიკეტირების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 9 14 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 15 „ეროვნული საარქივო ფონდისა და ეროვნული არქივის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე’’ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ტექნიკური რეგლამენტების ჩამონათვალი, „ენერგოეტიკეტირების შესახებ“ საქართველოს კანონი. რასაც ითვალისწინებს კანონპროექტი განსაზღვრავს ევროპული რეგულაციების შესაბამისად ახალი მარეგულირებელი ზომების უზრუნველყოფისათვის საჯარო საკონსულტაციო პროცედურების დანერგვის საკითხებს; ელექტრონული კომუნიკაციების სექტორში ex ante (წინასწარ) რეგულაციას დაქვემდებარებული შესაბამისი პროდუქტისა და მომსახურების ბაზრების განსაზღვრის და მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ოპერატორის გამოვლენის მიზნით ბაზრების ანალიზის და სპეციფიკური ვალდებულებების დაკისრების საკითხებს; ავტორიზაციისა და ლიცენზირების, აგრეთვე ზოგადი ნებართვის, რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის ინდივიდუალური უფლებისა და სარგებლობის უფლებების რაოდენობის შეზღუდვის საკითხებს. კანონპროექტის მიღება განპირობებულია ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრებს შორის 2014 წლის 27 ივნისს ხელმოწერილი ასოცირების შეთანხმების XV-B დანართით გათვალისწინებულ დირექტივებთან საქართველოს კანონმდებლობის დაახლოების მიზნით. ავტორიზაციის შესახებ დირექტივა (2002/20/EC); დაშვების მინიჭების შესახებ დირექტივა (2002/19/EC); ჩარჩო დირექტივა (2002/21/EC). კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს „ეროვნული საარქივო ფონდისა და ეროვნული არქივის შესახებ“ საქართველოს კანონი, სხვა საკითხებთან ერთად არეგულირებს ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების მუდმივად შენახვის საკითხებს და განსაზღვრავს შენახვის უფლების მქონე ადმინისტრაციულ ორგანოებს. აღნიშნულ ჩამონათვალში საჭიროა დაემატოს სსიპ - მინერალური რესურსების ეროვნული სააგენტო, ვინაიდან, სააგენტოში დაცულია ისეთი ტიპის დოკუმენტები, რომლებიც მიეკუთვნება საარქივო ფონდის დოკუმენტებს. ჩამონათვალში სააგენტოს არარსებობა კი, ქმნის სამართლებრივ ხარვეზს, ვინაიდან, პრაქტიკაში ამ ტიპის დოკუმენტაციის შენახვა სააგენტოში მუდმივად ხდება. შესაბამისად, საჭიროა საკითხის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტში აღნიშნულის რეგლამენტირება. ამ მიზნით, კანონში უნდა შევიდეს ცვლილება და უწყებების ჩამონათვალს დაემატოს სსიპ - მინერალური რესურსების ეროვნული კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 10 ერთად) 16 „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 17 „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) სააგენტო, რომელიც, ცვლილების შესაბამისად, უფლებამოსილი იქნება მოახდინოს საარქივო ფონდს მიკუთვნებული დოკუმენტაციის (გეოლოგიური ფონდები) შენახვა. პროექტის მიღება გამოწვეულია საქართველოში საერთო დანიშნულების, სპეციალიზებული და ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციის განვითრების ხელშეწყობისათვის სამართლებრივი საფუძვლების შექმნით. მაგალითად, დღეს მოქმედი საჰაერო კოდექსი არ ითვალისწინებს „ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების“ ცნებას, რის გამოც საჰაერო კოდექსით დადგენილი რეგულირებისა და ზედამხედველობის ნორმები ყველა ტიპის საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტს ერთნაირ სამართლებრივ რეჟიმში აქცევს. აღნიშნული კი ხელს უშლის მცირე ავიაციის განვითარებას, რადგან ამ ტიპის საჰაერო ხომალდების ექსპლუატანტებისათვის შეუსაბამო და ხელმიუწვდომელია საერთაშორისო კონვენციების შესაბამისი მოთხოვნების დაკმაყოფილება, რომლითაც განსაზღვრულია საერთაშორისო სატრანსპორტო ფრენების განხორციელების სტანდარტები. ზემსუბუქ ავიაციასთან მიმართებაში, ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ არ არსებობს აღნიშნული ტიპის საჰაერო ხომალდების რეგულირების საერთაშორისო სტანდარტი და შესაბამისად, სახელმწიფოებს უფლება აქვთ დაადგინონ მათი რეგულირების მექანიზმები ადგილობრივი კანონმდებლობით. შესაბამისად, კანონპროექტი ითვალისწინებს შესაბამისი მოთხოვნების დადგენას საერთო დანიშნულების, სპეციალიზებული და ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდებისთვის, რაც თავისთავად გამოიწვევს აღნიშნული საჰაერო ხომალდების მიმართ დღეს არსებული კანონმდებლობისგან განსხვავებული მოთხოვნების დაწესებას, რაც საბოლოო ჯამში, ხელს შეუწყობს ავიაციის ამ მიმართულების განვითარებას საქართველოში. კანონპროექტს ემატება რიგი ნორმები, რაც აუცილებელია სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს მიერ სრულყოფილი ზედამხედველობის განსახორციელებლად, ფრენის უსაფრთხოების თვალსაზრისით. კერძოდ, კანონს ემატება ინსპექტორის უფლებამოსილება, ეკიპაჟის წევრს ჩაუტაროს ალკოჰოლური სიმთვრალის შემოწმება. კანონპროექტი ითვალისწინებს სააგენტოს მიერ „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“ ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის მე-16 დანართის IV ტომით გათვალისწინებული სტანდარტის, კერძოდ, „საერთაშორისო ავიაციისთვის ნახშირორჟანგის კომპენსირებისა და შემცირების სქემის“ (CORSIA) დანერგვას. სქემაში მონაწილეობის ვალდებულება საქართველომ აიღო 2016 წლის ბრატისლავას დეკლარაციაზე ხელმოწერით. აღნიშნული სტანდარტის მოქმედების ქვეშ ექცევიან საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტები, რომლებიც ახორციელებენ საერთაშორისო ფრენებს მინიმუმ 5700 კგ. მაქსიმალური სერტიფიცირებული ასაფრენი მასის მქონე კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 11 საჰაერო ხომალდების მეშვეობით. სქემა არ ფარავს სახელმწიფოს შიდა ფრენებსა და ისეთ საერთაშორისო ფრენებს, რომლებიც ემსახურება სამედიცინო, ჰუმანიტარულ და ხანძარსაწინააღმდეგო მიზნებს. სტანდარტი ითვალისწინებს საერთაშორისო ფრენებზე გაფრქვეული ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის კომპენსირებას საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტების მიერ, რაც გამოიხატება მათ ვალდებულებაში, შეისყიდონ და გააუქმონ საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაციის (იკაო) მიერ აკრედიტებული გარემოსდაცვითი პროგრამების მიერ გამოშვებული გამონაბოლქვის ერთეულები (emissions unit), რის შედეგადაც აღნიშნულ ერთეულებში გადახდილი თანხა მოხმარდება ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის გარემოზე მავნე გავლენის შესამცირებლად გატარებულ გარემოსდაცვით პროექტებს. სქემა აგრეთვე ითვალისწინებს ბიოლოგიურად სუფთა საავიაციო საწვავის გამოყენების გზით ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის შემცირებას, რის შედეგადაც მცირდება საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტის მიერ კომპენსირებას დაქვემდებარებული გამონაბოლქვის ოდენობა. ამგვარად განახორციელებს სქემა ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის კომპენსირებას და შემცირებას სამოქალაქო ავიაციის სექტორის მიერ. სტანდარტის მიხედვით, ყოველწლიურ გამონაბოლქვსა და განხორციელებულ კომპენსირებაზე საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტებმა რეგისტრაციის სახელმწიფოს უნდა წარუდგინონ შესაბამისი ანგარიშები, რომლებიც საბოლოო გადამოწმების შემდეგ სახელმწიფოს მიერ მიეწოდება იკაოს, ვინაიდან, სწორედ იკაო განახორციელებს სქემის ადმინისტრირებას საერთაშორისო დონეზე. 18 „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) გარდა აღნიშნულისა, კანონპროექტი ითვალისწინებს რიგი რედაქციული ცვლილებების განხორციელებას და მოძველებული ნორმების ამოღებას. კანონპროექტის მიღების აუცილებლობა გამოწვეულია საავტომობილო ტრანსპორტით მგზავრთა გადაყვანის (საერთაშორისო/ქვეყნის შიდა) სფეროში და სამგზავრო ავტოსადგურებში არსებული მდგომარეობის მოწესრიგებისათვის ოპტიმალური და მოქნილი საკანონმდებლო ბაზის შექმნის მიზნით, რომელიც ხორციელდება საავტომობილო ტრანსპორტის დარგის დაგეგმილი რეფორმის ფარგლებში. დღეს, არსებული სრული ლიბერალიზაციის პირობებში, მოხდა საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანების სფეროს მთავარი შემადგენელი ნაწილის - სამარშრუტო ქსელის მითვისება ავტოსადგურების მესაკუთრეებისა და სხვა პირების მიერ, რომელთა თანხმობის გარეშე პრაქტიკულად შეუძლებელია ქვეყნის შიგნით რეგულარულ მარშრუტებზე საქმიანობის განხორციელება. ასეთივე უწესრიგობას ვაწყდებით სადგურების გვერდის ავლით მგზავრთა კომერციული გადაყვანების განხორციელებისას. სისტემატური ხასიათი მიიღო მგზავრთა გადაყვანამ მასობრივი კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს 12 თავშეყრის ადგილებიდან, ნაცვლად ავტოსადგურებისა, რის გამოც მკვეთრად გაიზარდა ავტობუსების ქაოსური მოძრაობის ინტენსივობა, იქმნება საცობები, საგრძნობლად გააუარესდა ეკოლოგიური მდგომარეობა. ხშირ შემთხვევებში გადაზიდვების პროცესი ხორციელდება არალეგალიზებული (სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე მომუშავე) გადამზიდველების მიერ მოძრაობის განრიგების გარეშე, მოძრაობის, გარემოს დაცვისა და მძღოლთა შრომისა და დასვენების ნორმების უგულებელყოფით. მნიშვნელოვნად გაიზრდა დაბალი კვალიფიკაციის მქონე არაპროფესიონალთა რიცხვი, რომლებიც იძენენ რესურსამოწურულ, იაფფასიან ავტოსატრანსპორტო საშუალებებს, რომელთა უმრავლესობა არც ტექნიკური პარამეტრებით და არც ეკონომიკური თვალსაზრისით არ შეესაბამება მგზავრთა რეგულარული გადაყვანის მოთხოვნებს და იწყებენ მგზავრთა გადაყვანას. აღნიშნულის შედეგად, ის მეწარმე-გადამზიდველები, რომლებიც მგზავრთა გადაყვანას ახორციელებენ კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დაცვითა და ბიუჯეტთან სრული ანგარიშსწორებით, აღმოჩნდენ არაკონკურენტუნარიან პირობებში, რაც იწვევს მათ განდევნას სატრანსპორტო ბაზრიდან და ნორმატიული აქტების მოთხოვნათა უგულებელყოფით მომუშავე ავტობუსის მფლობელი ინდივიდუალური პირებით ჩანაცვლებას. ყოველივე ზემოაღნიშნული უარყოფითად აისახება მოსახლეობისა და ტურისტების მომსახურების დონეზე, რომლებმაც წინასწარ უნდა იცოდნენ რომელ სადგურიდან, რა მიმართულებით და სიხშირით გადის ავტობუსი, გასვლისა და დანიშნულების ადგილზე ჩასვლის დრო და მგზავრობის ღირებულება, აგრეთვე მგზავრის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი კონკრეტული პირის ვინაობა და ა.შ. კანონპროექტი ითვალისწინებს ავტოსადგურების სერტიფიცირების და მგზავრთა გადამყვანი ოპერატორების ახალი სანებართვო პირობების შემოღებას. საავტომობილო გადაყვანა გადაზიდვის სფეროში „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული სანებართვო საქმიანობის სახეები - საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით დადგენილი საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანა; საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე დადგენილი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვა და ამის შესაბამისად, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქატრთველოს კანონით განსაზღვრული 4 სახის ნებართვის, როგორიცაა საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით დადგენილი საერთაშორისო საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ერთჯერადი და მრავალჯერადი ნებართვა და საქართველოს 13 საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე დადგენილი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვის ერთჯერადი და მრავალჯერადი ნებართვა, იცვლება და წინამდებარე პროექტით სანებართვო საქმიანობის სახეებად განისაზღვრება ზოგადად - საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანა და საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა. ინიციატივა ითვალისწინებს აგრეთვე, ავტოსადგურის სერტიფიცირებას და მასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს. ამასთან პროექტით ხდება ავტოსადგურების დიფერენცირება 3 კლასად. მგზავრობის უსაფრთხოების, მგზავრის მიმართ გადამზიდველის პასუხისმგებლობის ამაღლებისა და სამგზავრო გადაყვანების თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, დგინდება სანებართვო პირობები, წარმოსადგენი დამატებითი დოკუმენტების ნუსხა, მოქმედების ვადები, როგორც ქვეყნის შიდა რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის ისე საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანის და საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის შემთხვევაში. 19 „ტრანსპორტის სფეროს მართვისა და რეგულირების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასოცირების შესახებ შეთანხმება; დანართი XXIV; ტრანსპორტი, სოციალური პირობები 2009 წლის 21 ოქტომბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს (EC) N 1071/2009 რეგულაცია, რომელიც ადგენს ავტოსატრანსპორტო ოპერატორის დასაქმების მიზნით შესასრულებელი პირობების შესახებ საერთო წესებს. ამჟამად საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობა არ არეგულირებს შიდა სახმელეთო წყლების ტრანსპორტს. შესაბამისად, არსებობს უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული რიგი პრობლემები, რაც რისკის ქვეშ აყენებს ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. საერთაშორისო პრაქტიკით შიდა სახმელეთო წყლების ტრანსპორტი რეგულირებად სფეროს წარმოადგენს. მიზანშეწონილია, საქართველოს კანონმდებლობაში არსებობდეს ჩანაწერი, რომელიც შიდა სახმელეთო წყლების ტრანსპორტს აქცევს ქვეყნის ერთიანი სატრანსპორტო სისტემის ნაწილად და სატრანსპორტო უსაფრთხოების უზრუნველყოფისათვის შექმნის სამართლებრივ საფუძველს. ამრიგად, პროექტის მიზანია, საქართველოს მდინარეებზე, ტბებსა და წყალსაცავებზე მცურავი საშუალებების ნაოსნობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკანონმდებლო ცვლილებით, მოხდება საქართველოს შიდა სახმელეთო წყლების ტრანსპორტის უსაფრთხოების წესების შემუშავება და დამტკიცება. აღნიშნული წესები ითვალისწინებს მდინარეებზე, ტბებსა 14 20 „საქართველოს სარკინიგზო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) და წყალსაცავებზე მცურავი საშუალებების ბაზირების პუნქტების მოწყობას, ფუნქციონირებასა და უსაფრთხოებას, ასევე მდინარეებზე, ტბებსა და წყალსაცავებზე მცურავი საშუალებების ტექნიკურ ზედამხედველობას, რეგისტრაციასა და ექსპლუატაციას. ინიციატივის მიზანს წარმოადგენს საქართველოს სატრანსპორტო კანონმდებლობის ევროპულ კანონმდებლობასთან დაახლოება და სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში ახალი ინსტიტუციური ჩარჩოს ფორმირება, რაც გამოიხატება სახელმწიფოს როლის განსაზღვრით სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების, დარგის ზედამხედველობისა და უსაფრთხოების რეგულირების მიმართულებით. შესაბამისად, კანონპროექტი ითვალისწინებს სარკინიგზო სფეროში მომუშავე პირთა, კერძოდ, მატარებლის მემანქანეების სერტიფიცირებას, სარკინიგზო უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ ორგანოთა შექმნას, სარკინიგზო ტრანსპორტის ფუნქციონირების განსხვავებულ მიდგომებს, რაც პირველ რიგში, მოითხოვს საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელებას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტი დაკავშირებულია სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგის რეფორმის პირველი ფაზის განხორციელებასთან, რაც გულისხმობს სარკინიგზო უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირების ჩარჩოს ფორმირებას. საქართველოში სარკინიგზო ტრანსპორტი წარმოადგენს თითქმის სრულად დაურეგულირებელ დარგს. სს „საქართველოს რკინიგზას“ აკისრია რამდენიმე ისეთი ფუნქცია და მოვალეობა, რომელიც თავისი შინაარსით უფრო მეტად განეკუთვნება სახელმწიფოს მიერ განსახორციელებელ საჯარო ვალდებულებას ან ფუნქციას. აღნიშნული ართულებს სს „საქართველოს რკინიგზის“, როგორც კერძო სამართლის იურიდიული პირის, მიერ თავისი კომერციული ინტერესების სრულად რეალიზებას და ამით გადაყვანის/გადაზიდვის ოპერაციებზე კონკურენტუნარიანობის ამაღლებას. მოცემული რეალობა ქმნის დამატებით რისკებს სარკინიგზო უსაფრთხოების მართვის მიმართულებით. დღესდღეობით, მემანქანეთა მართვის მოწმობებისა და სერტიფიკატების გაცემა ხორციელდება სს „საქართველოს რკინიგზის“ მიერ ორგანიზაციის შიდა წესების მიხედვით, შესაბამისად, აღნიშნული საკითხი დარჩენილია სახელმწიფო რეგულირების სფეროს მიღმა. არ არის განსაზღვრული სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში სახელმწიფო პოლიტიკის განმახორციელებელი ორგანო და სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგის რეგულირებასა და ზედამხედველობაზე პასუხისმგებელი სუბიექტი. კანონმდებლობაში არაა ასახული სახიფათო ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებით სამართლებრივი საფუძველი. ასევე, სერიოზული ავარიების, ავარიების 15 და ინციდენტების მოკვლევის წესი, მასზე პასუხისმგებელი უწყება და შესაბამისი უფლებამოსილება/პასუხისმგებლობები. 21 „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საქართველოსა და ევროკავშირს შორის დადებული ასოცირების შესახებ შეთანხმების თანახმად, საქართველოს აღებული აქვს ვალდებულება თავისი კანონმდებლობა დაუახლოვოს ევროკავშირის კანონმდებლობას. სარკინიგზო სფეროსთან მიმართებით საჭიროა საკანონმდებლო ცვლილებები, რათა მოხდეს ქართული და ევროკავშირის სამართლის ერთმანეთთან დაახლოება. კერძოდ, ასოცირების შესახებ შეთანხმების მიხედვით, საქართველომ უნდა მოახდინოს თავისი კანონმდებლობის დაახლოება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2007 წლის 23 ოქტომბრის 2007/59/EC დირექტივასთან “იმ მატარებლის მემანქანეთა სერტიფიცირების შესახებ, რომლებიც მართავენ ლოკომოტივებსა და მატარებლებს გაერთიანების სარკინიგზო სისტემაში“ და ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2016 წლის 11 მაისის დირექტივასთან (EU)2016/798 „რკინიგზის უსაფრთხოების შესახებ“ (შემდგომ - (EU)2016/798 დირექტივა). ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულება, უპირველეს ყოვლისა, მოითხოვს ზემოხსენებულ დირექტივათა მოთხოვნების საქართველოს კანონმდებლობაში ასახვას. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ასოცირების შესახებ შეთანხმების ძირითადი ტექსტით გათვალისწინებულია ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004 წლის 29 აპრილის 2004/49/EC დირექტივასთან დაახლოება, თუმცა აღნიშნული საკანონმდებლო აქტი გაუქმდა 2020 წლის 30 ოქტომბერს და იგი ჩაანაცვლა (EU)2016/798 დირექტივამ. შესაბამისად, წარმოდგენილი კანონპროექტით ეროვნული კანონმდებლობა უახლოვდება ევროკავშირის კანონმდებლობის მიერ დადგენილ ახალ სტანდარტებს, რაც გათვალისწინებულია (EU)2016/798 დირექტივით. საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 დეკემბრის N510 დადგენილებით დამტკიცებული „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებისა და მათი მისაბმელების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების შესახებ“ ტექნიკური რეგლამენტის მიზანია სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, რომლის შესრულებაზე ზედამხედველობა, სსიპ - სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს (შემდგომში - სააგენტო) ფუნქციას მიეკუთვნება, ხოლო საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 დეკემბრის N511 დადგენილებით დამტკიცებული „ავტოსატრანსპორტო საშუალების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების ცენტრების შენობა-ნაგებობების, აღჭურვილობისა და პერსონალის ტექნიკური კვალიფიკაციის მიმართ მოთხოვნების“ ტექნიკური რეგლამენტის მიზანია ინსპექტირების ცენტრების შენობა-ნაგებობების, აღჭურვილობისა და პერსონალის ტექნიკური კვალიფიკაციის დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის კონტროლი და ასევე ინსპექტირების ცენტრის მონიტორინგი („საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე- კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 16 9 პუნქტი) − აკრედიტაციის ცენტრის ფუნქციაა. თუმცა, აკრედიტაციის ცენტრის მიერ ინსპექტირების ცენტრის კონტროლი, არაეფექტიანი და არასაკმარისია ინსპექტირების პროცესის მიმართულებით, რადგან არ ხდება კონკრეტულად ინსპექტირების ცენტრის მიერ განხორციელებული ინსპექტირების პროცესის მონიტორინგი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, ანალოგიური დასკვნა გაკეთდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ 2022 წელს მომზადებულ, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების (შემდგომ - ინსპექტირება) პროცესზე სახელმწიფო კონტროლის ეფექტიანობის აუდიტის ანგარიშში (შემდგომში -ანგარიში). ანგარიშის მიხედვით 2018-2020 წლებში ინსპექტირების პროცესზე კონტროლი მიმდინარეობდა მნიშვნელოვანი ნაკლოვანებებით, შესაფერისი პასუხისმგებლობების ზომების არარსებობის პირობებში სსიპ − აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო − აკრედიტაციის ცენტრის მიერ განხორციელებული ვიდეომონიტორინგი ვერ უზრუნველყოფდა, ერთი მხრივ, ინსპექტირების ცენტრების და ინსპექტორების მიმართ სისტემურ მიდგომას და, მეორე მხრივ, ინსპექტირებასთან დაკავშირებული დარღვევების პრევენციას. თუმცა, „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-9 პუნქტის შესაბამისად, ინსპექტირების ცენტრზე მონიტორინგის განხორციელების უფლებამოსილება განსაზღვრულია აკრედიტაციის ცენტრის შემთხვევაში. ამრიგად, ინსპექტირების პროცესის მიმართ სახელმწიფო კონტროლის ეფექტიანად განხორციელების მიზნით, მნიშვნელოვანია ინსპექტირების პროცესზე მაკონტროლებელი ქმედებები განხორციელდეს სათანადოდ, რისთვისაც მიზანშეწონილია ნათლად განისაზღვროს აკრედიტაციის ცენტრისა და სააგენტოს მოვალეობები აკრედიტაციის, მისი პირობების შესრულების და ინსპექტირების პროცესის მიმდინარე კონტროლის ფუნქციებთან დაკავშირებით. ამდენად, რადგან „ტრანსპორტის სფეროს მართვისა და რეგულირების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სააგენტოს ფუნქციაა საავტომობილო ტრანსპორტის სფეროს ტექნიკური რეგულირება, რომელიც გულისხმობს ტრანსპორტის სფეროს უსაფრთხოების მიზნით ტექნიკური რეგლამენტების შემუშავებას და მის შესრულებაზე ზედამხედველობას, ხოლო საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 1 დეკემბრის N510 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტი სააგენტოს შემუშავებულია, ანგარიშის მიხედვით, მასზე ზედამხედველობის განხორციელება უნდა მოიცავდეს ასევე ინსპექტირების პროცესის მონიტორინგსაც. 17 22 „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) შესაბამისად, ინსპექტირების პროცესში სააგენტოს ჩართვის და მის მიერ მაკონტროლებელი ქმედებების სათანადოდ განხორციელებისათვის უპირველესად აუცილებელია სააგენტოს საკანონმდებლო დონეზე - „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების განხორციელების შედეგად, მიენიჭოს ინსპექტირების პროცესზე მონიტორინგის/კონტროლის უფლებამოსილება. კანონპროექტის მიზანია, გემების, სანავსადგურე ერთეულების, საკლასიფიკაციო საზოგადოებების მიერ საზღვაო სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნების შეუსრულებლობისთვის აღსრულების მექანიზმის დაწესება. კერძოდ, კანონპროექტით განისაზღვრება, საქართველოს მთავრობის დადგენილების „საქართველოს დროშის ქვეშ მცურავი გემებისა და საქართველოს ნავსადგურების უშიშროების წესის“ დამტკიცების შესახებ“ და „გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების“ დამტკიცების შესახებ გათვალისწინებული წესების დარღვევისთვის ჯარიმების ოდენობა. პროექტი ითვალისწინებს გემთმფლობელების და სანავსადგურე ერთეულების ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას გემისა და ნავსადგურის უშიშროების და გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების დარღვევებზე. ასევე, პროექტი ითვალისწინებს ჯარიმებს, საქართველოს ნავსადგურების კომპლექსური შემოწმების შედეგად ნავსადგურების მიერ შეუსაბამობების დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს გემების ინსპექტირებასა და შემოწმებას საზღვაო კოდექსის შესაბამისად, ახორციელებს აღიარებული ორგანიზაცია, რომელსაც უფლებამოსილების დელეგირებას უკეთებს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო. ვინაიდან, არსებობს იმის რისკი, რომ აღიარებული ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული ინსპექტირება და შესაბამისად გაცემული სერტიფიკატი, შესაძლოა არ შეესაბამებოდეს რეალობას და აღნიშნულით ზიანი მიადგეს გემის, ნავსადგურის და ადამიანის უსაფრთხოებას, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული საქართველოში მოქმედი, სააგენტოს მიერ აღიარებული საკლასიფიკაციო საზოგადოებებისთვის დაწესდეს სანქციები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შიდა ნაოსნობაში ჩართული საქართველოს გემების ინსპექტირებისა და შემოწმების განმახორციელებელი აღიარებული ორგანიზაციის მიერ უფლებამოსილების და ფუნქციონირების წესების დარღვევა გამოიწვევს აღიარებული ორგანიზაციის დაჯარიმებას. ამასთან, პროექტი ითვალისწინებს ფიზიკური პირების მიერ დარღვევაზე რეაგირების სათანადო მექანიზმებს და შესაბამისი სანქციების დაწესებას სანავიგაციო ნიშნებზე 18 23 24 25 „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ინოვაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ უნებართვო შეღწევისა და მისი ფუნქციონირებისთვის ხელის შეშლისათვის. სანავიგაციო ნიშნების დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის და მისი ფუნქციონირების ეფექტური აღსრულების მიზნით, საჭიროა არსებობდეს სანქციები სანავიგაციო ნიშნებზე უხეში ხელის შეშლისათვის, როგორც დარღვევის პრევენციისა და მასზე რეაგირების საშუალება. კანონპროექტის მიზანია საქართველოში საფინანსო სექტორში და აგრეთვე დაგროვილი კაპიტალის მართვის მიმართულებით ქონების გადაცემის საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინება. პროექტის მიხედვით კანონში მინიმალური დათქმები გაჩნდება და შესაბამისობაში მოვა ჰააგის „1985 წლის 1 ივლისის კონვენცია ტრასტების და მათი ცნობის მიმართ გამოსაყენებელი სამართლის შესახებ“-თან. აღნიშნულ კონვენციასთან მიერთებით, საქართველოში შესაძლებელი იქნება სატრასტო ინსტრუმენტის გამოყენება, იმ ქვეყნის სამართლის შესაბამისად, სადაც სატრასტო ინსტრუმენტები სამართლებრივად გამართული და მოწესრიგებულია. შესაბამისად გამოსაყენებელი სამართლის მიმართულებით, საჭირო იქნება რიგი დაზუსტებების შემოტანა აღნიშნულ კანონში. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს იმის გათვალისწინებით, რომ ინოვაციების ეკოსისტემის განვითარებასთან ერთად იცვლება და ვითარდება ეკოსისტემის საჭიროებები, მიმდინარე ეტაპზე, არსებობს საჭიროება განვითარდეს ინოვაციების დაფინანსების ახალი მექანიზმები. ინოვაციური სამეწარმეო საქმიანობის ძირითადი მასტიმულირებელია ფინანსებზე წვდომა. ფინანსებზე წვდომის უზრუნველსაყოფად, სსიპ - საქართველოს ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტო ახორციელებს სხვადასხვა მოცულობის საგრანტო პროგრამებს. ამ პროცესების შედეგად, ინოვაციების ეკოსისტემა, მივიდა განვითარების იმ ეტაპამდე, რომელიც წარმოშობს საჭიროებას, შეიქმნას უკუგებაზე ორიენტირებული ინოვაციების დაფინანსების მექანიზმი. სწორედ ასეთ მექანიზმის წარმოადგენს კანონპროექტით გათვალისწინებული საინვესტიციო დაფინანსება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტი ითვალისწინებს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მოძრავი ქონების განკარგვის ფორმების ოპტიმიზაციას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ამასთანავე, კანონში დაზუსტდება ტერმინ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, იჯარით გაცემული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის განმარტება. 19 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 20 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 26 „საქართველო საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ინიციატივა მიზნად ისახავს საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრიდან ამოღების საფუძვლების დაზუსტებას და შესაბამისად, საავიაციო სფეროში არსებული მიდგომების გაუმჯობესებას. კერძოდ, საჰაერო კოდექსის შესაბამისად, საქართველოს ავიაცია იყოფა სამოქალაქო და სახელმწიფო ავიაციად. სახელმწიფო საჰაერო ხომალდებს განეკუთვნება ხომალდები, რომლებიც გამოიყენება სამხედრო, საპოლიციო, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და საბაჟო მიზნებისათვის და შეტანილია სახელმწიფო საჰაერო ხომალდების რეესტრში, რომელსაც აწარმოებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრიდან ამოღების საფუძვლები დარეგულირებულია საჰაერო კოდექსის 23-ე მუხლის შესაბამისად, თუმცა, აღნიშნული არ ითვალისწინებს ისეთ შემთხვევას, როდესაც საჰაერო ხომალდს ეცვლება დანიშნულება და იგი აღარ იქნება გამოყენებული სახელმწიფო ავიაციის მიზნებისათვის. ამდენად, ცვლილების თანახმად, საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრიდან საჰაერო ხომალდის ამოღების საფუძველი გახდება საჰაერო ხომალდის მფლობელის მიერ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსათვის მიწოდებული ინფორმაცია ხომალდის დანიშნულების შეცვლასთან დაკავშირებით. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 21 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 27 „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საკანონმდებლო პაკეტით დაზუსტდება იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეებზე „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის გავრცელებასთან დაკავშირებული საკითხები, რაც შესაძლებელს გახდის ცალკეული საკითხების შესაბამისი ნორმატიული აქტებით დარეგულირებას. არსებული მოცემულობiთ, სხვა საგამოძიებო ფუნქციის მქონე უწყებების მოსამსახურეებისაგან განსხვავებით, იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთა შრომის ანაზღაურების დაანგარიშება ხდება მათი სპეციალური წოდებებისა და წელთა ნამსახურობის გაუთვალისწინებლად, რაც თვისობრივად მსგავსი ფუნქციებისა და სტატუსის მქონე პირებს, რომელთა საქმიანობაც შესაბამისი დაწესებულების სხვა თანამშრომელთაგან განსხვავებულ სამუშაო პირობებში, მათ შორის, არანორმირებული სამუშაო დროის ფარგლებში ხორციელდება, არათანასწორ სამართლებრივ მდგომარეობაში აყენებს. ამგვარი თანასწორობის მისაღწევად საჭიროა, რომ ცვლილება განხორციელდეს შესაბამის საკანონმდებლო აქტებში და შესაძლებელი გახდეს განსხვავებული შრომის ანაზღაურების წესის განსაზღვრა იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთათვის. საკანონმდებლო ინიციატივა, ასევე, მიზნად ისახავს იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთა უზრუნველყოფას ისეთი სოციალური დაცვის მნიშვნელოვანი გარანტიით, როგორიცაა სახელმწიფო კომპენსაცია და რომლითაც სარგებლობენ სხვა უწყებების მსგავსი ფუნქციის განმახორციელებელი დანაყოფების მოსამსახურეები. კანონპროექტების მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფა არ გამომდინარეობს დღეისათვის დღის წესრიგში დგას იუსტიციის სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა მატერიალური უზრუნველყოფის დამატებითი ღონისძიებების გატარების საკითხი (მათ შორის, ერთჯერადი ან მრავალჯერადი ფულადი დახმარების სახით, შესაბამისი ზღვრული ოდენობის ფარგლებში) ისეთი მოწყვლადი კატეგორიის მიმართ, რომელსაც მიეკუთვნებიან, პირველ რიგში, მძიმე ავადმყოფობის მქონე პირები (კრიტიკული და გადაუდებელი შემთხვევები). საამისოდ კი იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით უნდა დამტკიცდეს შესაბამისი წესი, რომლითაც განისაზღვრება ბენეფიციართა კატეგორიები, საკითხის განსახილველად წარსადგენი დოკუმენტების ჩამონათვალი, გაიწერება თითოეული შემთხვევის დაფინანსების შესახებ გადაწყვეტილების სპეციალური კომისიური წესით მიღების პროცედურა და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხები. აქედან გამომდინარე, საჭიროა საკანონმდებლო აქტში გაჩნდეს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც გაითვალისწინებს იუსტიციის მინისტრის მიერ სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა სოციალური 22 დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის დამატებითი გარანტიების განსაზღვრის შესაძლებლობას. 28 „საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 29 საქართველო არის „მოქალაქეობის არმქონე პირთა სტატუსის შესახებ“ გაეროს 1954 წლის კონვენციის ხელშემკვრელი სახელმწიფო. აღნიშნული ხელშეკრულების 32-ე მუხლი ავალდებულებს ხელშემკვრელ ქვეყანას, შეძლებისდაგვარად ხელი შეუწყოს მოქალაქეობის არმქონე პირთა ნატურალიზაციას, ნატურალიზაციის პროცედურების დაჩქარებასა და ნატურალიზაციისთვის საჭირო ხარჯების შემცირებას. კონვენციის დანაწესის პრაქტიკაში განსახორციელებლად საქართველომ აიღო ვალდებულება, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ნატურალიზაციის ხელშეწყობის მიზნით, გაანახევროს ამ კატეგორიის პირებისთვის საქართველოს მოქალაქეობის ჩვეულებრივი წესით მოპოვებისთვის დადგენილი 10-წლიანი ცენზი, რაც საჭიროებს შესაბამის ცვლილებებს ორგანულ კანონში. ამავე საკანონმდებლო ცვლილების ფარგლებში გაიწერება მოქალაქეობის პრეტენდენტის მიერ საქართველოს სახელმწიფო ენის, საქართველოს ისტორიისა და სამართლის ძირითადი საფუძვლების დადგენილ ფარგლებში ცოდნის შემოწმების თანამედროვე მოთხოვნებზე მორგებული პროცედურა, ცალკეულ შემთხვვებში დაზუსტდება საქართველოს მოქალაქეობის მიღების მსურველ პირთა გარკვეული კატეგორიის მიმართ მოქალაქეობის მინიჭების წინაპირობები, აგრეთვე, შემცირდება საქართველოს მოქალაქეობის ნატურალიზაციით მოპოვების შესახებ შესაბამისი ორგანოებისთვის განმეორებით მიმართვის ვადა. „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ“ შეთანხმებით საქართველომ ეროვნული კანონმდებლობის ევროკავშირის სამართალთან დაახლოების ვალდებულება აიღო. (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) დაახლოების ვალდებულებების სწორად და ეფექტიანად შესრულების მიზნით, აუცილებელია ერთგვაროვანი ხედვისა და მიდგომების განსაზღვრა შესაბამისი საკანონმდებლო ინსტრუმენტების შემოღების გზით. არსებული მდგომარეობით, კანონმდებლობის დაახლოების პროცესში ჩართული სხვადასხვა უწყება განსხვავებულ მიდგომას ირჩევს, მათ მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების განმარტებით ბარათებში კი, ხშირ შემთხვევაში, არ არის ასახული დაახლოების ვალდებულებების შესრულების თაობაზე სრულყოფილი ინფორმაცია. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 23 ევროკავშირის სამართალთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის მიზნით, ნორმატიული აქტების პროექტების მიმართ აუცილებელია შესაბამისობის შემოწმების პროცედურის არსებობა, რისთვისაც იუსტიციის სამინისტროს დასკვნა პროექტის ევროკავშირის სამართალთან შესაბამისობის შესახებ სავალდებულო უნდა იყოს. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვლილებების საჭიროებას, ასევე, ხაზს უსვამს საქართველოს ოფიციალური განაცხადი ევროკავშირის წევრობაზე, რაც მოითხოვს საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის სამართალთან დასაახლოებლად ახალი, ეფექტიანი ნაბიჯების გადადგმისთვის მზაობას. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვლილებები ხელს შეუწყობს ამ პროცესის სრულყოფას და ევროკავშირის სამართლებრივ აქტებთან დაახლოების მიზნით შემუშავებული ნორმატიული აქტების მომზადებისა და სამართლებრივი ექსპერტიზის ერთიანი პროცედურის შემოღებას. 30 „არასრულწლოვანთა რეფერირების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 31 „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში „არასრულწლოვანთა რეფერირების შესახებ“ ახალი კანონის პროექტის მიზანია არასრულწლოვანთა რეფერირების პრინციპებისა და პროცედურის განსაზღვრის გზით რთული ქცევის მქონე არასრულწლოვანთა რეაბილიტაციის, რესოციალიზაციისა და სოციალიზაციის, აგრეთვე მათ მიერ დანაშაულის ჩადენის პრევენციის ხელშეწყობა. პროექტით განისაზღვრება ცალკეული სახელმწიფო უწყებების (საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო) კომპეტენციაში შემავალი კატეგორიის არასრულწლოვანთა (კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვნები, მიგრანტი არასრულწლოვნები, ქუჩაში მცხოვრები არასრულწლოვნები) რეფერირების ღონისძიებები და მოწესრიგდება რეფერირების პროცესთან დაკავშირებული საკითხები. კანონში გაერთიანდება რეფერირების პროცესის მარეგულირებელი დებულებები, რომლებიც ამჟამად საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებშია მოცემული. რეფერირების პროცესის ერთიანი, მაღალი იერარქიის მქონე ნორმატიული აქტით მოწესრიგება უზრუნველყოფს სტაბილური და საიმედო სამართლებრივი საფუძვლის არსებობას რეფერირების სისტემის შემდგომი განვითარებისთვის. 2020 წლის სექტემბერში გამოქვეყნდა MONEYVAL-ის მიერ საქართველოში ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების წინააღმდეგ მოქმედი არსებული სისტემების შეფასების ანგარიში. ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, პირის ტერორიზმთან/ტერორიზმის დაფინანსებასთან შემხებლობაში მყოფ, სანქციადაკისრებულ პირთა სიაში შეყვანისთვის აუცილებელი კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფა არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი არ გამომდინარეობს 24 ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 32 „დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის კოდექსი“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მტკიცების სტდანდარტს წარმოადგენს დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტი, რომელიც სათანადოდ განმარტებული არ არის. აქედან გამომდინარე, ანგარიშში გაცემულია რეკომენდაცია მტკიცების შესაბამისი სტანდარტის განმარტების თაობაზე. MONEYVAL-ის 2020 წლის ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მოქმედი კანონმდებლობით არ არის გათვალისწინებული ანგარიშვალდებული პირების მიერ სანქცირებული ქონების თაობაზე ანგარიშის წარდგენის ვალდებულება. ამავე ანგარიშით გაცემულია რეკომენდაცია ამ სახის ანგარიშგების ვალდებულების შემოღების თაობაზე. MONEYVAL-ის რეკომენდაციების შესრულების მიზნით მიზანშეწონილია „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება, რითაც ქართული კანონმდებლობა კიდევ უფრო დაუახლოვდება მოქმედ საერთაშორისოდ აღიარებულ სტანდარტებს. ახალი კოდექსის პროექტის მიზანია დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის მარეგულირებელი ერთიანი სამართლებრივი ჩარჩოს შექმნა და სამართლებრივი ბაზის სრულყოფა, რაც ხელს შეუწყობს არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ქვემდებარე სამართლებრივი აქტების აღსრულების პროცესს და ამ პროცესში წარმოქმნილი სირთულეების დაძლევას. სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტი შედგება 6 წიგნისა და 23 თავისაგან. პირველი თავი განსაზღვრავს კოდექსის მიზანს, პრინციპებს, მოქმედების სფეროს, და ტერმინთა განმარტებას; მეორე თავი განსაზღვრავს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი სსიპ - დანაშაულის პრევენციის არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს სისტემას, ორგანიზებას, საქმიანობის პრინციპებსა და მიზანს; მესამე თავი განსაზღვრავს სააგენტოს მოსამსახურის სტატუსს. ამასთან, სააგენტოში დაინერგება „მოხალისე პრობაციის ოფიცრის“ ინსტიტუტი, რომელიც საკუთარი ცოდნითა და უნარით, ნებაყოფლობით და უანგაროდ განახორციელებს საზოგადოებრივად სასარგებლო საქმიანობას - მხარს დაუჭერს მსჯავრდებულთა რეაბილიტაციას და საზოგადოებაში მათ ინტეგრაციას. მეოთხე და მომდევნო თავები განსაზღვრავს არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ქვემდებარე სამართლებრივ აქტებსა და მათი აღსრულების პროცედურებს; ბოლო თავები კი დაეთმობა მსჯავრდებულთა, ყოფილ პატიმართა და განრიდებულ პირთა რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციის პროცესის, პროცესში მონაწილე პირებისა და სამიზნე ჯგუფების აღწერას; აღდგენითი მართლმსაჯულების 25 განმარტებას, მიზნებს, პრინციპებს და აღდგენითი მართლმსაჯულების პროგრამებს; არასრულწლოვანთა რეფერირების წესებს, აგრეთვე გარდამავალ და დასკვნით დებულებებს. 26 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო 33 „პროფესიული თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „პროფესიული თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედი თეატრების საქმიანობის წესის, მათ დაფუძნებასთან, ფუნქციონირებასთან, რეორგანიზაციასა და ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული სამართლებრივი, სოციალური და ფინანსურ-ეკონომიკური ურთიერთობების, თეატრალურ სფეროში მოღვაწე ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა უფლებამოვალეობების, თეატრების სახელმწიფო მხარდაჭერის ფორმების დაზუსტებისა და არსებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის საჭიროებით. წლების განმავლობაში დაგროვებულმა გამოცდილებამ გამოავლინა ცალკეული საკითხების საკანონმდებლო დონეზე დაზუსტების აუცილებლობა, მათ შორის, წარმოდგენილი პროექტით ზუსტდება: თეატრების განვითარების სახელმწიფო პოლიტიკა, თეატრებზე სახელმწიფოს ზრუნვისა და მათი დაფინანსების მექანიზმები, თეატრებისა და მათი დამფუძნებელი პირების უფლება-მოვალეობანი, თეატრების კატეგორიები და ტიპები, თეატრების სტრუქტურისა და მართვის თავისებურებები, შრომითი ურთიერთობების წარმოშობისა თუ შეწყვეტის საფუძვლები და სხვა. საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელების აუცილებლობა განპირობებულია ზემოაღნიშნული საკითხების დარეგულირების, თეატრალური საქმიანობის საკანონმდებლო დონეზე დაზუსტებისა და მისი პრაქტიკულ საჭიროებებთან მორგების აუცილებლობით. მოქმედი რედაქციით აღნიშნული კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ პროფესიულ თეატრებზე. შესაბამისად, სათანადო რეგულაციის მიღმა რჩება არაერთი თეატრი, რაც არათანაბარ სამართლებრივ და ფინანსურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაში აყენებს მათ. შესაბამისად, კანონის რეგულირების სფეროს გაფართოების მიზნით, იცვლება კანონის სახელწოდება და ეწოდება მას „თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონი. წარმოდგენილი კანონის პროექტში მოცემულ ნორმათა უმრავლესობა კი, გავრცელდება საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ თითქმის ყველა თეატრის საქმიანობაზე. კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე არ გამომდინარეობს კერძო და სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული თეატრების უფლებრივი მდგომარეობის გათანაბრების მიზნით, წარმოდგენილი პროექტი ასევე ითვალისწინებს სახელმწიფოს მართვაში არსებული ინფრასტრუქტურის სათეატრო პროექტების განხორციელების მიზნით გამოყენების ხელშეწყობისა და კერძო 27 თეატრების განვითარების ფინანსური თუ ლოჯისტიკური მხარდაჭერის შესაძლებლობას და ასევე, ადგენს შესაბამისი მონიტორინგის განხორციელების მექანიზმს. თეატრების სტრუქტურის სტანდარტიზაციის მიზნით, კანონმა ასევე მოიცვა სახელმწიფო, მუნიციპალური და შერეული თეატრების მართვის მომწესრიგებელი ნორმები, რაც როგორც დამფუძნებელს ასევე თეატრში დასაქმებულ პირს უმარტივებს საქმიანობის პროცესს. 34 „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის“ 140-ე მუხლი არეგულირებს არქიტექტორების და ინჟინერმშენებლების სერტიფიცირების საკითხს, რომლის ამოქმედების ვადად განისაზღვრა 2022 წლის 1 ოქტომბერი. კოდექსში 2022 წლის 7 ოქტომბრის კანონით შესული ცვლილებით 2024 წლის 1 მარტამდე შეჩერდა 140-ე მუხლის მოქმედება და განისაზღვრა, რომ, 2024 წლის 1 მარტამდე, ამ კოდექსით განსაზღვრული სანებართვო დოკუმენტაციის საექსპერტო შეფასებასა და ტექნიკურ ზედამხედველობას აკრედიტებულ ინსპექტირების ორგანოებთან და სერტიფიცირებულ ექსპერტებთან ერთად ახორციელებენ სანებართვო დოკუმენტაციის საექსპერტო შეფასებისა და „სანებართვო დოკუმენტაციის საექსპერტო შეფასებისა და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების დროებითი წესის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 მაისის №256 დადგენილებით განსაზღვრული პირები. 2022 წლის 7 ოქტომბრის ცვლილებით დადგინდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ვალდებულების შეჩერების საერთო ვადა 140-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ყველა პირთან მიმართებაში, თუმცა დღის წესრიგში დადგა განსხვავებული მიდგომის გათვალისწინების აუცილებლობა, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე სამუშაოებში ჩართულ პირებთან მიმართებით, რაც ამ ტიპის სამუშაოების მაღალი ხარისხით ჩატარების მიმართ მომეტებული საზოგადოებრივი ინტერესით, მნიშვნელობითა და პრაქტიკაში გამოკვეთილი აუცილებლობით არის განპირობებული. აღნიშნულის გათვალისწინებით, წარმოდგენილი პროექტით დგინდება განსხვავებული ვადები კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებთან მიმართებით განსახორციელებელ კანონპროექტმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე, კერძოდ, სერტიფიცირების მოთხოვნის ვალდებულების დაჩქარება 2023 წლის 1 ოქტომბრამდე, ნაცვლად 2024 წლის 1 მარტისა, სავარაუდოდ, გამოიწვევს სსიპ „აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს – აკრედიტაციის ცენტრის“ საკუთარ შემოსავლებში თანხის მიღების დაჩქარებას. მასერტიფიცირებელი ორგანოები იჩქარებენ აკრედიტაციის მიღებას და შესაბამისად, მოცემული პერიოდის არ გამომდინარეობს 28 სამუშაოებთან დაკავშირებით. კერძოდ, პროექტის მიხედვით, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავ ძეგლებზე კანონმდებლობით გათვალისწინებული სამუშაოების ჩატარებაზე უფლებამოსილ პირებთან მიმართებით ამ კოდექსის 140-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოქმედება შეჩერდება 2023 წლის 1 ოქტომბრამდე. წარმოდგენილი პროექტით, ცვლილება შედის 141-ე მუხლშიც, რომელიც განსაზღვრავს სანებართვო დოკუმენტაციის საექსპერტო შეფასებისა და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების დროებითი წესის მოქმედების ვადებს. პროექტის მიხედვით, აღნიშნული დროებითი წესი საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლებზე კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სამუშაოებთან მიმართებით გავრცელდება 2023 წლის 1 ოქტომბრამდე, ნაცვლად 2024 წლის 1 მარტისა. განმავლობაში სახელმწიფო ბიუჯეტისთვისაც სავარაუდოდ. დაჩქარდება იმ შემოსავლის მიღება, რაც პოტენციურად უნდა შესულიყო სააგენტოს მიერ გადახდილი გადასახადების სახით 29 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 35 „ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების გამოყენების შესახებ“ და „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტები) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების ტრანსპლანტაციის შესახებ კანონმდებლობა ფრაგმენტირებულია და საჭიროებს გაერთიანებასა და ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოებას, რაც გათვალისწინებულია საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმებით. ახალი კანონის მიზანია:  ადამიანის მიმართ გამოყენებისათვის განკუთვნილი ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების ხარისხისა და უსაფრთხოების დაცვის უზრუნველყოფა და შესაბამისი სტანდარტების დადგენა.  ეს კანონი არეგულირებს ადამიანის მიმართ გამოსაყენებლად გამიზნული ცოცხალი ან გარდაცვლილი ადამიანის ქსოვილების ან/და უჯრედების დონაციის, მოპოვების, ტესტირების, დამუშავების, პრეზერვაციის, შენახვის, განაწილებისა და გამოყენების პირობებს.  ამ კანონის დებულებები, აგრეთვე, ვრცელდება ჰემოპოეზურ ღეროვან უჯრედებზე, რომლებიც შეგროვებულია პერიფერიული სისხლიდან, ჭიპლარის სისხლისა და ძვლის ტვინიდან. კანონპროექტების მიღება, სავარაუდოდ, გამოიწვევს გარკვეულ ხარჯებს გამომდინარეობს არსებული კანონი „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ მიღებულია 2000 წელს, სადაც აღსრულების მექანიზმები არ არის საკმარისად დეტალურად გაწერლი, რაც ვერ ახდენს ტრანსპლანტაციის შესაძლებლობების სრულად რეალიზებას. ახალი კანონი:  ქმნის აღსრულების ეფექტურ მექანიზმს კომპეტენტური უწყების და მისი მოვალეობების დადგენის გზით.  ქმნის საინფორმაციო ბაზებს ორგანოთა გადანერგვის მომლოდინე პირების, პოტენციური დონორებისა და ორგანოების ეფექტური მიკვლევადობისთვის.  აწესრიგებს ტრანსპლანტაციის ლიცენზიის მქონე დაწესებულებების საქმიანობას და მოვალეობებს. მოჰყავს ტრანსპლანტაციის პროცესის ყველა ასპექტი ევროდირექტივებთან შესაბამისობაში. „ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების გამოყენების შესახებ“ კანონი ემყარება ევროკავშირის კანონმდებლობას, კერძოდ, ევროკავშირის სამართლებრივ აქტებს, ამ აქტების მოთხოვნების საქართველოს კანონმდებლობაში ასახვის მიზნით. 30 2006 წლის 8 თებერვლის ევროკომისიის 2006/17/EC დირექტივა, რომლითაც სრულდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, დონორებისაგან მიღების და ტესტირების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს. „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ კანონი ემყარება ევროკავშირის კანონმდებლობას, კერძოდ, ევროკავშირის სამართლებრივ აქტებს, ამ აქტების მოთხოვნების საქართველოს კანონმდებლობაში ასახვის მიზნით.     36 „სამედიცინო დამხმარე რეპროდუქციის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) 2010 წლის 7 ივლისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2010/53/EC დირექტივა ტრანსპლანტაციისათვის გამიზნული ადამიანის ორგანოთა ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტების შესახებ; 2006 წლის 24 ოქტომბრის ევროკომისიის 2006/86/EC დირექტივა, რომლითაც სრულდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება მიკვლევადობის მოთხოვნებსა და შეტყობინებებს სერიოზული არასასურველი რეაქციებისა და შემთხვევების შესახებ და ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების კოდირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; 2006 წლის 8 თებერვლის ევროკომისიის 2006/17/EC დირექტივა, რომლითაც სრულდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, დონორებისაგან მიღების და ტესტირების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; 2004 წლის 31 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, დონორებისაგან მიღების, ტესტირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილების ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტებს. ამ ეტაპზე არ არსებობს კანონი, რომელიც სრულფასოვნად მოაწესრიგებდა სამედიცინო დამხმარე რეპროდუქციის საკითხებს საქართველოში. შესაბამისად ახალი კანონპროექტი აწესრიგებს სამედიცინო დამხმარე რეპორდუქციის ყველა ასპექტის რეპროდუქციას, რომელიც ხორციელდება სხვადასხვა ინტერვენციების, პროცედურების, ქირურგიული ჩარევებისა და ტექნოლოგიების საშუალებით, ნაყოფიერების დაქვეითებისა და უნაყოფობის სხვადასხვა ფორმის სამკურნალოდ. ეს მოიცავს ოვულაციის ინდუქციას, საკვერცხეების სტიმულაციას, ოვულაციის კანონპროექტის მიღება, სავარაუდოდ, გამოიწვევს გარკვეულ ხარჯებს გამომდინარეობს 31 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) გამოწვევას, დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიის ყველა პროცედურას, საშვილოსნოს გადანერგვას და საშვილოსნოს შიდა, ინტრაცერვიკალურ და ინტრავაგინალურ განაყოფიერებას ქმრის/პარტნიორის ან დონორის სპერმით; სერვისების ხარისხის, ბენეფიციარების უფლებებისა და პერსონალის მინიმალურ მოხოვნებს. კანონი ემყარება ევროკავშირის კანონმდებლობას, კერძოდ, ევროკავშირის სამართლებრივ აქტებს, ამ აქტების მოთხოვნების საქართველოს კანონმდებლობაში ასახვის მიზნით.     2010 წლის 7 ივლისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2010/53/EC დირექტივა ტრანსპლანტაციისათვის გამიზნული ადამიანის ორგანოთა ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტების შესახებ; 2006 წლის 24 ოქტომბრის ევროკომისიის 2006/86/EC დირექტივა, რომლითაც სრულდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება მიკვლევადობის მოთხოვნებსა და შეტყობინებებს სერიოზული არასასურველი რეაქციებისა და შემთხვევების შესახებ და ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების კოდირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; 2006 წლის 8 თებერვლის ევროკომისიის 2006/17/EC დირექტივა, რომლითაც სრულდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, დონორებისაგან მიღების და ტესტირების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; 2004 წლის 31 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ადგენს ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, დონორებისაგან მიღების, ტესტირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილების ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტებს. 32 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 37 38 39 კანონპროექტის შემუშავების მიზანია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირიდან – შემოსავლების სამსახურიდან დათხოვნილი სახელმწიფო სპეციალური წოდების მქონე პირის ნამსახურობის წლების განსაზღვრის წესში არსებული ჩამონათვალის დაზუსტება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის შემუშავების მიზანია „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის დახვეწა და სრულყოფა, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარება და ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურზე დაკისრებული ფუნქციების ეფექტურად განხორციელებისთვის ხელის შეწყობა. პროექტის ძირითადი ნაწილი გამომდინარეობს არსებული პრაქტიკის დახვეწით და დაგროვილი პრაქტიკის ანალიზით. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის რეფორმის მიმდინარეობის პროცესში განხორციელებული ანალიზის, მათ შორის საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების შეფასებების შედეგად გამოვლენილი გაუმჯობესების საჭიროებით. კანონპროექტით წარმოდგენილი ცვლილებები უზრუნველყოფს „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი არ გამომდინარეობს „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 33 40 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საგადასახადო დავალიანებებისა და სახელმწიფო სესხების რესტრუქტურიზაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კონტროლის შესახებ“ საქართველოს საერთაშორისო პრაქტიკასთან. კანონის მეტ ჰარმონიზებას საუკეთესო სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის შესაბამისად, კანონის ტექსტიდან ამოღებული იქნება დებულებები, რომლებიც ითვალისწინებენ საგადასახადო დავალიანებათა რესტრუქტურიზაციის საკითხის განხილვისა და გადაწყვეტის წესს, ვინაიდან, მსგავსი საკითხები რეგულირდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 34 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 41 42 „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) დღეს მოქმედი კანონმდებლობა შეიცავს გარკვეულ ხარვეზებსა და ბუნდოვან ჩანაწერებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან დათხოვნილი პირების სახელმწიფო კომპენსაციების გამოთვლის წესებთან დაკავშირებით, რაც პრაქტიკაში ნორმების არაერთგვაროვანი ინტერპრეტაციის საფუძველს ქმნის. პროექტის მიზანია, რომ ნათელი, განჭვრეტადი და ერთგვაროვანი ჩანაწერები დადგინდეს სახელმწიფო კომპენსაციის გამოთვლის წესებთან დაკავშირებით. მათ შორის, მნიშვნელოვანია, გაიწეროს, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროდან დათხოვნილ პირს, კალენდარულ წელთა ნამსახურობაში, გარდა სამინისტროს სისტემაში სამხედრო და სპეციალური წოდებით ნამსახურობისა, ჩაეთვლება ნებისმიერ სახელმწიფო დაწესებულებაში სამხედრო წოდებითა და სახელმწიფო სპეციალური წოდებით ნამსახურობა. ასევე, მნიშვნელოვანია დაზუსტდეს მეხანძრე-მაშველთა კომპენსაციის გამოთვლის წესი და წელთა ნამსახურობაში ჩაეთვალოთ 2005-2015 წლებში ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში ნამსახურობა. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 344-ე მუხლით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთისთვის. აღნიშნულ დანაშაულთან ეფექტიანი ბრძოლის მიზნით, განხორციელდება საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთისთვის სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი სანქციების ანალიზი, შესწავლილ იქნება საზღვარგარეთის პრაქტიკა და აღნიშნულის საფუძველზე გადაიხედება საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთისთვის დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 35 შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი 43 „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ გაფართოვდება გრანტის მიმღებ პირთა წრე და გრანტის მიღების უფლება აგრეთვე მიენიჭება საქართველოში რეგისტრირებულ მეწარმეს (როგორც მეწარმე ფიზიკურ, ასევე იურიდიულ პირებს) ა(ა)იპ „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ მიერ გაცემული გრანტის შემთხვევაში. (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) გრანტად ასევე ჩაითვლება ა(ა)იპ „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისათვის“ მიერ სამეწარმეო მიზნების მისაღწევად გაცემული გრანტი. შესაბამისად, ა(ა)იპ „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ შეძლებს ქართულ-ოსური და ქართულ-აფხაზური საერთო ბიზნეს ინიციატივების საგრანტო დაფინანსებას, წაახალისებს ეთნიკურად ქართველი, ოსი და აფხაზი ბენეფიციარების თვითორგანიზებას, სამეწარმეო საზოგადოების ფორმირების, ერთობლივი საწარმოს შექმნის, მტკიცე კომერციული კავშირების ჩამოყალიბების მიმართულებით. კანონპროექტის მიღება გავლენას იქონიებს სახელმწიფო ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე, რადგან ა(ა)იპ-ის „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ ბენეფიციარები ისარგებლებენ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეღავათებით (მაგ.: დღგ-ის, იმპორტის გადასახადის, იურიდიული პირების შემთხვევაში ასევე მოგების გადასახადის ნაწილშიც). არ გამომდინარეობს 36 სხვა უწყებები 44 „საქართველოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საქართველოში დინამიურად მზარდი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რაოდენობის ფონზე, შესამჩნევად იზრდება საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები, რომლის შედეგად მიყენებული ზიანის კომპენსაცია დაკავშირებულია მაღალ დანახარჯებთან და მძიმე ტვირთად აწვება არამარტო ზიანის მიმყენებელ პირსა და მის ოჯახს, არამედ უშუალოდ დაზარალებულსაც, რომელსაც აუცილებლად გასაწევი ხარჯების დროული ანაზღაურების მიღების არანაირი სამართლებრივი გარანტია არ აქვს. ასევე, რიგ შემთხვევებში დამსაქმებელს და ჯანდაცვის სისტემას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ცხადია, რომ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევებით გამოწვეულ მაღალ ხარჯებთან გამკლავების პრობლემა მოითხოვს სისტემურ გადაწყვეტას, რაც ათწლეულების განმავლობაში ჩატარებული კვლევის, მრავალი ქვეყნის გამოცდილების, ასევე ეროვნულ დონეზე შემოღებული საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხო სახელმწიფოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის 5 წლიანი პრაქტიკის გათვალისწინებით შესაძლებელია განხორციელდეს საქართველოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის სისტემის დანერგვის მეშვეობით. ამ სისტემის ფარგლებში საგზაოსატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დაზარალებული პირისთვის გარანტირებულია სათანადო კომპენსაცია კანონით განსაზღვრულ ფარგლებში, მაშინაც კი, როდესაც ავარია გამოწვეულია დაუზღვეველი ან/და დაუდგენელი ავტოსატრანსპორტო საშუალებით. სოციალური დაცვის ამ ქმედითი მექანიზმის შესაქმნელად თითოეული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელი ვალდებულია შეიძინოს სავალდებულო დაზღვევის პოლისი და გადაიხადოს სადაზღვევო პრემია. დაზღვევის სავალდებულო ფორმით განხორციელება მიმართულია პენეტრაციის მაღალი ხარისხის მიღწევის და სადაზღვევო პრემიის ოდენობის ოპტიმალური მინიმიზაციისკენ, რაც მხოლოდ სრულად ათვისებული ბაზრის პირობებშია შესაძლებელი. ამ მიმართულებით პოზიტიური გამოცდილება დაგროვილია მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფა იმ დაწესებულებებისთვის, რომლებიც ფლობენ ავტოსატრანსპორტო საშუალებებს და დაევალებათ დაზღვევის შეძენა ამ კანონის ფარგლებში. კანონპროექტი ასევე, შეამცირებს ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების ხარჯებს ამ კანონით განსაზღვრული ლიმიტების გათვალისწინებით. გამომდინარეობს კანონის მიღების ვალდებულება ასევე, განსაზღვრულია „საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხო სახელმწიფოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტით. 37 საწყის ეტაპზე, პირველი სამი წლის განმავლობაში შემოთავაზებულია საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხოეთში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებებისთვის უკვე აპრობირებული სქემის არსებითად თანადი მოდელი - ე.წ. პულინგის სისტემა. ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ დაზღვევა განხორციელდება არა ა(ა)იპ - სავალდებულო დაზღვევის ბიუროს მეშვეობით, არამედ უშუალოდ მზღვეველების მიერ კონკურენტულ საწყისებზე. ხოლო სავალდებულო დაზღვევის ბიუროდან განხორციელდება მხოლოდ იმ ზიანის ანაზღაურება, რომელიც გამოწვეულია დაუდგენელი ან დაუზღვეველი ავტოსატრანსპორტო საშუალებით. ბიუროში ფუნქციონირებას გააგრძელებს საინფორმაციო ცენტრი. კანონპროექტით გათვალისწინებულია სადაზღვევო პრემიები ავტომობილების კატეგორიებისა და ძრავის მოცულობის მიხედვით. კანონპროექტი ადგენს სადაზღვევო ლიმიტებს წლის განმავლობაში მესამე პირის როგორც სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის მიყენებულ ზიანზე, ისე ქონებისათვის მიყენებულ ზიანზე. კონკრეტული ლიმიტი დადგენილია თითოეული ავტოსაგზაო შემთხვევისთვის როგორც ერთ პირზე, ისე ჯამური, თუმცა წლის განმავლობაში ლიმიტის ამოწურვა არ ხდება მიუხედავად შემთხვევების რაოდენობისა. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ თუ ერთი შემთხვევისას დაზარალებულისათვის მიყენებული ზიანის ჯამური ოდენობა აღემატება ჯამურ ლიმიტს, ანაზღაურება თითოეულზე გაიცემა ლიმიტის ფარგლებში, პროპორციულად. ამ კანონით ანაზღაურებას ექვემდებარება საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად ნებისმიერი მესამე პირისათვის მიყენებული ზიანი. ზიანი არ ანაზღაურდება მხოლოდ კანონით ამომწურავად ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში (მაგ.: სპეციალურად გამოყოფილ ადგილზე ავტოსატრანსპორტო საშუალების გამოყენებით შეჯიბრების, გამოცდის, სწავლების ჩატარებისას მიყენებული ზიანი; დაზარალებულის განზრახი ქმედებით გამოწვეულ ზიანი; დაუძლეველი ძალით გამოწვეულ ზიანი, ანტიკვარული ნივთების, მეცნიერების, ხელოვნების და ლიტერატურის ნიმუშების, ინტელექტუალური საკუთრების სხვა ნიმუშების, ფასიანი ქაღალდების, ნაღდი ფულის, ძვირფასი ლითონების, ძვირფასი და ნახევრად ძვირფასი ქვებისაგან დამზადებული ნივთების, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებისათვის მიყენებული ზიანის შემთხვევაში). 38 კანონპროექტი არსებითად შესაბამისობაშია 2009 წლის 16 სექტემბრის 2009/103/EC დირექტივის შინაარსთან და მოიცავს იმ პრინციპულ მოთხოვნებს, რომელიც ასახულია მის ძირითად დებულებებში და იქნება კიდევ ერთი წინ გადადგმული ნაბიჯი ქვეყანაში ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის სრულად და სრულფასოვნად შემოღების, დანერგვის და განვითარების პროცესში. 45 „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასევე, კანონის იმპლემენტაციით საქართველო ეტაპობრივად დაუახლოვდება საერთაშორისო ავტო-დაზღვევა „მწვანე ბარათი“-ს სისტემაში გასაწევრიანებლად შესასრულებელ მოთხოვნებს. შესაბამისად, საფუძველს მოამზადებს ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2009 წლის 16 სექტემბრის 2009/103/EC დირექტივის სრული ჰარმონიზებისათვის, რაც გათვალისწინებულია „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით“. ხსენებული დირექტივა ეხება ავტოსატრანსპორტო საშუალების გამოყენებისას სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დაზღვევას და მოცემულ პასუხისმგებლობასთან მიმართებაში ამ ვალდებულების შესრულებას. (ავტორი: სსიპ - საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური) კანონპროექტის მიღება განპირობებულია „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონში მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ყ“ ქვეპუნქტის ახლებურად ჩამოყალიბების საჭიროებით. დღეის მდგომარეობით, პროკურორის სტატუსის მქონე ყველა პირი არ ექცევა თანამდებობის პირისათვის „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული რეგულაციების ბოჭვის ფარგლებში, მათ შორის თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციის წარდგენის თვალსაზრისით. ევროპის საბჭოს კორუფციის წინააღმდეგ სახელმწიფოთა ჯგუფის (GRECO) შეფასების მე-4 რაუნდის რეკომენდაციას წარმოადგენს თანამდებობის პირის ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციის წარდგენის რეჟიმის გაფართოება და მისი გავრცელდება ყველა პროკურორზე. ანალოგიური შინაარსისაა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის ანტიკორუფციულ ი ქსელის (OECD/ACN) მიერ სტამბოლის ანტიკორუფციული სამოქმედო გეგმით (the Istanbul Anti-Corruption Action Plan) გათვალისწინებული მონიტორინგის მე-4 რაუნდის შეფასების ანგარიშის რეკომენდაცია, რომლის მიხედვით უნდა გაფართოვდეს კანონის ნორმების მოქმედება და მოიცვას ყველა თანამდებობა, კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 39 რომელიც ასრულებს მნიშვნელოვან საჯარო ფუნქციებს, მათ შორის უნდა მოექცნენ პროკურორები. ამდენად, წარმოდგენილი კანონპროექტით გათვალისწინებულია აღნიშნული რეკომენდაციები და იგი მიზნად ისახავს პროკურორის სტატუსის მქონე ნებისმიერი პირის, გარდა სტაჟიორისა კანონით განსაზღვრული თანამდებობის პირის დეფინიციის ფარგლებში მოქცევას. აღნიშნული უზრუნველყოფს, რომ ყველა პროკურორზე, გარდა სტაჟიორისა როგორც თანამდებობის პირზე გავრცელდეს „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისი ნორმების მოქმედება და პროკურორის სამართლებრივი სტატუსის მქონე პირებთან მიმართებით დადგინდეს ერთიანი მიდგომა. ამასთან, საკითხის ამგვარი რეგულირება ხელს შეუწყობს „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიზნების სათანადო რეალიზაციას. 46 „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო) კანონპროექტის მიღების მიზეზია კანონმდებლობაში აისახოს 2020 წლის 17 სექტემბერს ევროპის საბჭოს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ მიმართულ ღონისძიებათა შემფასებელ რჩეულ ექსპერტთა (MONEYVAL) კომიტეტის მე-60 პლენარულ სხდომაზე დამტკიცებული ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის მექანიზმების ეფექტურობისა და ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (FATF) რეკომენდაციებთან შესაბამისობის საქართველოს მეხუთე რაუნდის შეფასების ანგარიშში, ევროპის საბჭოს მიერ მოცემული რეკომენდაციები. კანონპროექტით გაფართოვდება ფულის გათეთრების ტერმინი; კანონში გაჩნდება ჩანაწერი, რომელიც ანგარიშვალდებულ პირებს დაავალდებულებს რისკების შეფასების ეროვნულ ანგარიშში გამოთქმული შედეგები ასახულ იქნეს მათივე რისკების შეფასებაში, ხოლო ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების რისკები შემცირებულ იქნეს; კანონის მოთხოვნებისაგან განთავისუფლების საფუძვლად განისაზღვრება მკაცრად ლიმიტირებული შემთხვევა; ანგარიშვალდებული პირებისათვის იარსებებს კანონისმიერი ჩანაწერი, პრევენციული ღონისძიებების გარკვეულ შემთხვევაში შეჩერების შესახებ; განიმარტება პოლიტიკურად აქტიური პირის ოჯახის წევრის ტერმინი და სოციალურ და პოლიტიკურ ურთიერთობაში მყოფი პირი დაემატება იმ პირების ჩამონათვალს, რომელზეც გავრცელდება კანონის მოქმედება; განისაზღვრება ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის უფლებამოსილება, ჩაატაროს სტრატეგიული და ოპერაციული ანალიზი. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 40 47 „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 48 „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური) „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების ინიცირება განპირობებულია ევროპის საბჭოს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ მიმართულ ღონისძიებათა შემფასებელ რჩეულ ექსპერტთა კომიტეტის (MONEYVAL) მიერ საქართველოს შეფასების ანგარიშში (მე-5 რაუნდის შეფასების ანგარიში, დამტკიცდა 2020 წლის სექტემბერში) გამოთქმული რეკომენდაციების შესრულების ვალდებულებით. საკანონმდებლო ცვლილებები უზრუნველყოფს ქვეყნის კანონმდებლობის შესაბამისობას საერთაშორისო სტანდარტებთან, უპირველეს ყოვლისა, ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (Financial Action Task Force) 40 რეკომენდაციით და „ფინანსური სისტემის ფულის გათეთრების ან ტერორიზმის დაფინანსების მიზნით გამოყენების თავიდან აცილების შესახებ, ევროპარლამენტისა და საბჭოს N648/2012 რეგულაციაში ცვლილების შეტანის თაობაზე და ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2005/60/EC დირექტივისა და კომისიის 2006/70/EC დირექტივის გაუქმების შესახებ“ ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2015 წლის 20 მაისის (EU) 2015/849 დირექტივით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვლილებებით დაზუსტდება ანგარიშვალდებულ პირთათვის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების ვალდებულების საკითხი. (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური) კანონპროექტი მიზნად ისახავს საავტორო და მომიჯნავე უფლებების სფეროში მოქმედი ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის შესაბამის სტანდარტებთან შემდგომ ჰარმონიზაციასა და მისი სამართლებრივი დაცვის სისტემის დახვეწასა და გაუმჯობესებას. „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონი მიღებულ იქნა 1999 წელს. არსებობს ზოგიერთი მნიშვნელოვანი შეუსაბამობა არსებულ „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონსა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვლილებების მიზანია საქართველოს კანონის ევროკავშირში მოქმედ რეგულაციებთან შემდგომი დაახლოება და საავტორო და მომიჯნავე უფლებების დაცვის სფეროში მოწინავე ქვეყნების საუკეთესო პრაქტიკის საქართველოში დანერგვა. კანონპროექტი მიზნად ისახავს ისეთი ადმინისტრაციული და ინსტიტუციური მექანიზმების შექმნას, რომლებიც ხელს შეუწყობს აღნიშნული საავტორო და მომიჯნავე უფლებათა სფეროში უფლებების დაცვისა და აღსრულების ეფექტიანი სისტემის ფუნქციონირებას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 41 ამ მიზნით, კანონპროექტით განისაზღვრება და დაიხვეწება ტერმინები, შეზღუდვები და გამონაკლისები. კანონპროექტი ითვალისწინებს მოქმედ კანონში არსებული ხარვეზების აღმოფხვრასა და თანამედროვე მიდგომების დანერგვას. 49 „საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) კანონპროექტი მიზნად ისახავს საქართველოში გეოგრაფიული აღნიშვნებისა და ადგილწარმოშობის დასახელებების განვითარების ხელშეწყობას. საქართველოს კანონი „საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის შესახებ“ მიღებულ იქნა 1999 წელს. საერთაშორისო შეთანხმებებსა და სხვა მარეგულირებელ აქტებში განხორციელებული ცვლილებებისა და ევროკავშირში მოქმედი რეგულაციების გათვალისწინებით, ასევე, ევროკავშირის გეოგრაფიული აღნიშვნების სისტემის საუკეთესო პრაქტიკასთან დაახლოების მიზნით, აუცილებელია არსებულ კანონში ცვლილებების განხორციელება. განსახორციელებელი ცვლილებებით შეიქმნება ადმინისტრაციული და ინსტიტუციური მექანიზმები, რომლებიც ხელს შეუწყობს აღნიშნული სფეროს ეფექტიან ფუნქციონირებასა და უფლებების ეფექტიან აღსრულებას. პროექტის თანახმად, დაინერგება სერტიფიცირების და სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების ახლებური მექანიზმები. შეიქმნება სპეციალური ორგანო – გეოგრაფიული აღნიშვნების ეროვნული კომისია, რომელიც მიიღებს გადაწყვეტილებას გეოგრაფიული აღნიშვნების რეგისტრაციის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ. ასევე, ახლებურად დარეგულირდება რეგისტრაციის პროცედურასთან დაკავშირებული საკითხები. კანონპროექტით განისაზღვრება, ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის საქონლის დასახელებისა და ოფიციალური სიმბოლოების გამოყენების და საქონლის ეტიკეტირების წესი. რეგისტრირებული ადგილწარმოშობის დასახელების ან გეოგრაფიული აღნიშვნის საქონლის სახელი, ასევე, წარწერა „რეგისტრირებული ადგილწარმოშობის დასახელება“ ან „რეგისტრირებული გეოგრაფიული აღნიშვნა“ და კანონმდებლობით დადგენილი ოფიციალური სიმბოლოები გამოყენებულ იქნება მხოლოდ იმ საქონელთან დაკავშირებით, რომელიც წარმოებულია საქონლის სპეციფიკაციების მოთხოვნების სრული დაცვით. კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გავლენა იქონიოს ბიუჯეტის ხარჯვით და საშემოსავლო ნაწილზე არ გამომდინარეობს ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტების დაპატენტებასთან, რეგისტრაციასთან და დეპონირებასთან დაკავშირებული მომსახურების საფასურები განსაზღვრულია საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 3 ივლისის №182 დადგენილებით. დაზუსტდება და აგრეთვე, განისაზღვრება საფასურები ადგილწარმოშობის დასახელების ან გეოგრაფიული აღნიშვნის განაცხადზე ექსპერტიზის, 42 50 „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 51 „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) ცვლილებების მიზანია საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირში არსებულ სტანდარტებთან დაახლოება და დიზაინის დაცვის სფეროში მოწინავე ქვეყნების საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვა. კანონპროექტი მიზნად ისახავს დიზაინის სფეროში მოქმედი ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის შესაბამის სტანდარტებთან შემდგომ ჰარმონიზაციასა და მისი სამართლებრივი დაცვის სისტემის დახვეწასა და გაუმჯობესებას. კანონპროექტი ითვალისწინებს დიზაინზე ხელახალი ექსპერტიზის ჩატარების პრაქტიკის დანერგვას დიზაინის რეგისტრაციის მოქმედების მთლიანი პერიოდის განმავლობაში. ხელახალი ექსპერტიზა მოიცავს დიზაინის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძვლებსაც, ამდენად მნიშვნელოვანი იქნება პრაქტიკაში მისი, როგორც ხანგრძლივი და ხარჯიანი სასამართლო პროცედურების ალტერნატივის დამკვიდრება. პროექტით გათვალისწინებულია მოქმედ კანონმდებლობაში არსებული ხარვეზების აღმოფხვრა და თანამედროვე მიდგომების დანერგვა. (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) კანონპროექტი მიზნად ისახავს სასაქონლო ნიშნების დაცვის სფეროში მოქმედი ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის შესაბამის სტანდარტებთან შემდგომ ჰარმონიზაციასა და სასაქონლო ნიშნების სამართლებრივი დაცვის დახვეწას და რეესტრში ცვლილებების შეტანის, გამოქვეყნების, რეესტრიდან ამონაწერის გაცემის, აგრეთვე, რეგისტრაციასთან დაკავშირებული სხვა ქმედებებისთვის, რაც გავლენას იქონიებს სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო არ გამომდინარეობს არ გამომდინარეობს 43 კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) გაუმჯობესებას. „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონი მიღებულ იქნა 1999 წელს, შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნების ევროპული სტანდარტებით გათვალისწინებული ბევრი ახალი ნორმა ჯერ-ჯერობით არ არის ასახული ქართულ კანონმდებლობაში. კანონპროექტის თანახმად, განისაზღვრება ცალკე აღებული ფერის ან ფერთა კომბინაციის სასაქონლო ნიშნად რეგისტრაციის შესაძლებლობა. ასევე, პროექტით გათვალისწინებულია მნიშვნელოვანი სიახლე, რაც გულისხმობს, რომ სასაქონლო ნიშნის გრაფიკულად გამოსახვა აღარ იქნება სავალდებულო მოთხოვნა. სასაქონლო ნიშანი წარმოდგენილი უნდა იყოს ისეთი ფორმით, რომელიც კომპეტენტურ უწყებებს და საზოგადოებას საშუალებას მიცემს, ნათლად და ზუსტად განსაზღვროს დაცვის ობიექტი. გარდა ამისა, პროექტი ითვალისწინებს საქონლისა და მომსახურების ზუსტად და ცხადად წარდგენას. რაც გულისხმობს იმას, რომ განაცხადში საქონლის და მომსახურების მითითებისას, შესაძლებელია გამოყენებული იქნას „საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის“ (ნიცის კლასიფიკაცია) სათაურები ან სხვა ზოგადი ტერმინები, იმ პირობით, რომ ისინი აკმაყოფილებენ სასაქონლო ნიშნების რეგულაციით დადგენილ სიცხადის და სიზუსტის სტანდარტებს. პროექტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნების შესახებ საქართველოს კანონში გაჩნდება ახალი თავი, რომელიც დაარეგულირებს სასერტიფიკაციო ნიშნების რეგისტრაციისა და გამოყენებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. მნიშვნელოვანია, სასერტიფიკაციო ნიშნების ინტელექტუალური საკუთრების დამოუკიდებელ ობიექტად დანერგვა და ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობის ამ ნაწილთან ჰარმონიზება. პროექტით ასევე განისაზღვრება და დაზუსტდება სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძვლები. ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) 44