საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნა „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე, დოკუმენტზე - „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2025-2028 წლებისათვის“ და საქართველოს მთავრობის მოხსენებაზე „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ (№07-2/421/10; 30/09/2024). (წერილი №2-1081/25; 31/01/2025)

2-1081/25 31-01-2025 საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს ქალბატონო ეთერ, გიგზავნით, საქართველოს პარლამენტის ვებგვერდზე გამოსაქვეყნებლად:  საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის დასკვნებს: - „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე, დოკუმენტზე - „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2025-2028 წლებისათვის“ და საქართველოს მთავრობის მოხსენებაზე „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ (№07-2/421; 30.09.2024). - საქართველოს კანონის პროექტზე „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (№07-2/3, 25.11.2024).  საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტისა და თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის დასკვნებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმოდგენილ „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო შესრულების 9 თვის მიმოხილვაზე" (№1-10977; 31.10.2024). გთხოვთ, მისცეთ შესაბამისი მსვლელობა. პატივისცემით, კომიტეტის აპარატის უფროსი ირინა ლომია მიერ ბიუჯეტის

2-14186/24 18-10-2024 დასკვნა „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე, დოკუმენტზე - „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2025-2028 წლებისათვის“ და საქართველოს მთავრობის მოხსენებაზე „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტმა მიმდინარე წლის 15 ოქტომბერს განიხილა საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი ,,საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ (თანდართულ მასალებთან ერთად), დოკუმენტი - „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და საქართველოს მიმართულებები მთავრობის 2025-2028 მოხსენება - წლებისათვის“, „საქართველოს 2024 ასევე, წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ (№ 07-2/421; 30.09.2024). საქართველოს პარლამენტში შემოსული 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტით საბიუჯეტო პარამეტრები განსაზღვრულია იმ ეკონომიკური აქტივობის გათვალისწინებით, რომელიც ფიქსირდება მიმდინარე წელს. კერძოდ, 2024 წელს მშპ-ს მოსალოდნელი რეალური ზრდის ტემპი განსაზღვრულია 8.2%-ით, ნაცვლად დაგეგმილი 5.2%-ისა, ხოლო ნომინალური მშპ ნაცვლად დაგეგმილი 85,980.9 მლნ ლარისა - 89,607.9 ლარით მლნ ლარით (ანუ 3,627.0 მლნ მეტი). თბილისი 0118, რუსთაველის გამზ. № 8 საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679, ელ-ფოსტა contact@parliament.ge ასევე, გაუმჯობესებულია მიმდინარე წლის სხვა მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, 2025 წლის ნომინალური მშპ განსაზღვრულია 97,372.4 მლნ ლარის ოდენობით, რაც 2024 წლის შესაბამის მოსალოდნელ მაჩვენებელზე 7,764.5 მლნ ლარით, ანუ 8.7%-ით მეტია. 2025 წლისთვის მშპ-ს რეალური ზრდის ტემპის საპროგნოზო მაჩვენებელი გათვალისწინებულია 5.5%-ის დონეზე. ეკონომიკური ზრდა პროგნოზირებულია საშუალოვადიანი პერიოდის განმავლობაშიც და 2028 წლისთვის ნომინალურ გამოსახულებაში მშპ 123,760.2 მლნ ლარს მიაღწევს. 2025 წლისთვის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (საშუალო პერიოდის) განსაზღვრულია 3.2%-ის, ხოლო მშპ-ს დეფლატორი 3%-ის დონეზე. როგორც დეფლატორის სამომხმარებლო მაჩვენებლები ფასების 2026-2028 ინდექსი, წლების ისე მშპ-ს განმავლობაში განსაზღვრულია 3%-ის დონეზე. 2025 წლისთვის ნაერთი ბიუჯეტის დეფიციტი (მოდიფიცირებული) მშპ-ს მიმართ თავისუფლების განსაზღვრულია შესახებ“ გათვალისწინებული (-)2.5%-ის საქართველოს სახელმწიფოს ერთიანი დონეზე. „ეკონომიკური ორგანული ბიუჯეტის კანონით უარყოფითი მთლიანი სალდო (-)2,440.3 მლნ ლარია, რაც მშპ-ს (-)2.5%-ს შეადგენს (კანონით დადგენილი ზღვარი (-)3%-ია). 2025 წლისთვის მთავრობის ვალი განისაზღვრება მშპ-ს 36.8%-ის დონეზე, რაც მიმდინარე წლის გეგმით განსაზღვრულ მაჩვენებელზე (38%ზე), 1.2 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია. ეს მაჩვენებელი საშუალოვადიანი პერიოდის განმავლობაში ყოველწლიურად იკლებს და 2028 წლისთვის პროგნოზირებულია 34.6%-ი. 2025 წლისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობები იგეგმება 26,850.5 მლნ ლარის ოდენობით, რაც 2024 წლის შესაბამის მაჩვენებელზე 2,281.0 მლნ ლარით მეტია. მნიშვნელოვანია, რომ ეს მატება განპირობებულია საგადასახადო შემოსავლების ზრდით. კერძოდ, 2025 წლისთვის გადასახადებიდან მისაღები შემოსავლები გათვალისწინებულია 21,185.0 მლნ ლარი, რაც 2024 წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს 2,070.0 მლნ ლარით (10.8%-ით) აჭარბებს. 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელები იგეგმება 27,046.5 მლნ ლარის დონეზე, რაც 2024 წლის შესაბამის მაჩვენებელზე 2,016.1 მლნ ლარით მეტია. 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის წარმოდგენილ პროექტში ხარჯვის პრიორიტეტებად განსაზღვრულია ისეთი მნიშვნელოვანი მიმართულებები, როგორიცაა თავდაცვა და უსაფრთხოება, მოსახლეობის სოციალური დაცვა, განათლება, ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობის მიმართულებები და საჯარო სექტორის მდგრადობის უზრუნველყოფა. ეს პრიორიტეტები ითვალისწინებს: თავდაცვისა და უსაფრთხოების მიმართულებით: - თავდაცვის სამინისტროს, შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის დაფინანსების ზრდას, მათ შორის, პოლიციელებისა სამინისტროს და ჯარისკაცების ასიგნებების გათვალისწინებული, ასევე, ხელფასების ფარგლებში თავდაცვის 10%-ით გაზრდას. მნიშვნელოვანი რესურსია ინფრასტრუქტურისა და შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობისთვის. სოციალური მიმართულებით: - პენსიების ზრდას; - მკვეთრად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე (შშმ) პირების სოციალური გასაცემელის ზრდას; - სოციალური და ჯანდაცვის პროგრამების დაფინანსების ზრდას, მათ შორის გათვალისწინებულია პირველადი ჯანდაცვის პერსონალის ხელფასების 10%-იანი ზრდა; - დევნილთა სახლებით უზრუნველყოფის ასიგნებებს. განათლების მიმართულებით: - საჯარო სკოლების მასწავლებელთა ანაზღაურების ზრდას; - საჯარო სკოლების ადმინისტრაციული პერსონალის და მანდატურის ხელფასების 10%-იან ზრდას; - საჯარო სკოლების მშენებლობა-რეაბილიტაციას; - საბავშვო ბაღების მშენებლობა-რეაბილიტაციას. გარდა ამისა, მუნიციპალიტეტების გაზრდილი შემოსავლების ფარგლებში შესაძლებელი იქნება საბავშვო ბაღების თანამშრომელთა ხელფასების ზრდა; კულტურისა და სპორტის მიმართულებით: 2025 წლისთვის კულტურისა და სპორტის დაფინანსებაზე ნაერთი ბიუჯეტიდან მიიმართება 920.0 მლნ ლარი, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტის ფარგლებში გათვალისწინებულია 515.0 მლნ ლარი; ეკონომიკის ზრდის ხელშეწყობის მიზნით: ნაერთი ბიუჯეტიდან ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე მიიმართება 7.0 მლრდ ლარზე მეტი, კერძოდ, გათვალისწინებულია: - საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაზე - 1.5 მლრდ ლარი; - მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებისთვის - 2.1 მლრდ ლარი; - წყალმომარაგებისა და წყალარინების სექტორის გაუმჯობესებაზე 670.0 მლნ ლარი; - საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურაზე - 930.0 მლნ ლარი; - ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაზე გათვალისწინებულია 150.0 მლნ ლარი. სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის გათვალისწინებულია 630.0 მლნ ლარი; გარემოს დაცვის პროგრამების დაფინანსებისთვის გათვალისწინებულია 240.0 მლნ ლარი; მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობის მიზნით გათვალისწინებულია 280.0 მლნ ლარი. საჯარო სექტორის მდგრადობის უზრუნველყოფა: 2025 წელს საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ხელფასების ზრდა განხორცილდება 10%-ით. 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის წარმოდგენილი პროექტით განსაზღვრული ზემოთ განხორციელების აღნიშნული ძირითადი უზრუნველსაყოფად, პრიორიტეტების შესაბამისი თანხები გათვალისწინებულია ცალკეული უწყებებისა და პროგრამების მიხედვით. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ასიგნებები განისაზღვრა 8,700.0 მლნ ლარით, რაც 2024 წლის გეგმაზე 870.9 მლნ ლარით მეტია; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დაფინანსება განისაზღვრა 2,885.0 მლნ ლარით, რაც 2024 წლის გეგმას აღემატება 377.0 მლნ ლარით; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს დაფინანსება განისაზღვრა 3,200.0 მლნ ლარით; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაფინანსება შეადგენს 745.0 მლნ ლარს, რაც 2024 წლის გეგმაზე 57.0 მლნ ლარით მეტია; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსათვის გათვალისწინებულია 1,000.0 მლნ ლარი, რაც 2024 წლის დამტკიცებულ ასიგნებაზე 199.0 მლნ ლარით მეტია; თავდაცვის სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 1,600.0 მლნ ლარი, რაც 2024 წლის დამტკიცებულ გეგმას 220.0 მლნ ლარით აღემატება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 1,350.0 მლნ ლარი, რაც 2024 წლის გეგმას 90.0 მლნ ლარით აღემატება და ასე შემდეგ. საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების მთლიანი მოცულობა შეადგენს 5,104.5 მლნ ლარს, მათ შორის: - საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდი - 600.0 მლნ ლარი; - მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდი - 20.0 მლნ ლარი; - დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება - 480.0 მლნ ლარი; - ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები 565.0 მლნ ლარია და ასე შემდეგ. მუნიციპალიტეტების მიერ დამატებული ღირებულების გადასახადის (დღგ) სახით მისაღები შემოსავლები პროგნოზირებულია 1,890.5 მლნ ლარის (ჯამური დღგ-ის 19%) ოდენობით, რაც 2024 წლის გეგმაზე 157.4 მლნ ლარით მეტია. 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონპროექტს თან ერთვის: საქართველოს მთავრობის მოხსენება 2024 წლის 8 თვის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ; 2025-2028 წლების ქვეყნის ძირითადი მონაცემების და მიმართულებების დოკუმენტი; 2025-2028 წლების ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (საბაზო, ოპტიმისტური, და პესიმისტური სცენარები); მაკროეკონომიკური სცენარების ანალიზი საბაზისო, ოპტიმისტური და პესიმისტური სცენარების ჭრილში; ინფორმაცია საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებული კაპიტალური პროექტების შესახებ, მათ შორის, პროექტებისა და პროგრამული პროგრამების ბიუჯეტის განმახორციელებლების დანართი; ბიუჯეტით გამოყოფით; განსაზღვრული პროგრამების მოსალოდნელი შედეგები და ინდიკატორები; „ფისკალური რისკების ანალიზის დოკუმენტი“; ანალიზი; ინფორმაცია მთავრობის მთავრობის ვალის ვალის მდგრადობის შესახებ; საგადასახადო დანახარჯების შეფასების ანგარიში; ცენტრალური ბიუჯეტის დანართი; საშუალოვადიანი პროგნოზების შედარება და ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ფისკალურ წესებთან შესაბამისობა. აღნიშნული ინფორმაცია წარმოდგენილია ბიუჯეტის კანონპროექტთან ერთად დანართების სახით, რაც ზრდის საბიუჯეტო სახსრების ტრანსპარენტულობისა და გამჭვირვალობის დონეს. საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტმა განიხილა და შეაფასა კომიტეტში შემოსული სხვა კომიტეტების, პარლამენტის აპარატის იურიდიული დეპარტამენტისა და პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის, აგრეთვე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის დასკვნები. ამ დასკვნების, აგრეთვე, მოსაზრებების საფუძველზე, კომიტეტს საკუთარი შენიშვნებისა საქართველოს 2025 და წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის მიმართ აქვს შემდეგი წინადადებები: 1. ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარებისა და ფისკალური სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად აუცილებელია ევროპის მაასტრიხტის ხელშეკრულებითა საქართველოს და „ეკონომიკური ორგანული კანონით თავისუფლების დადგენილი შესახებ“ მაკროეკონომიკური პარამეტრებისა და ფისკალური მაჩვენებლების, მათ შორის, ბიუჯეტის დეფიციტისა და მთავრობის ვალის მშპ-ს მიმართ პროცენტული თანაფარდობების დაცვა; 2. საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტზე თანდართულ მაკროეკონომიკურ პროგნოზებთან ერთად წარმოდგენილია ეკონომიკური ზრდის 2024 წლის მოსალოდნელი პარამეტრები, რომელშიც გათვალისწინებულია წლის განმავლობაში დაფიქსირებული ეკონომიკური აქტივობა. კომიტეტი დადებითად აფასებს მიმდინარე წლის მოსალოდნელ მაკროეკონომიკურ პარამეტრებს. კერძოდ, რეალური ეკონომიკური ზრდის მოსალოდნელი მაჩვენებელი 8.2%-ის დონეზეა, თუმცა 8 თვის მდგომარეობით ეკონომიკური ზრდა ფიქსირდება 10%-ი, ანუ თითქმის 2 პროცენტული პუნქტით მეტი. ეს ნიშნავს, რომ 2025 წლის ეკონომიკური ზრდის ბაზა იქნება მეტი, ანუ შესაძლებელი იქნება ბიუჯეტის პროექტით წარმოდგენილ საპროგნოზო შემოსავლების, მათ მაჩვენებლებთან შორის, საგადასახადო შედარებით ბიუჯეტში შემოსავლების სახით დამატებითი ფულადი სახსრების აკუმულირება; 3. საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად 2025 წლიდან უნდა ამოქმედდეს ისეთი კანონების ცალკეული მუხლები, როგორიცაა: „სოციალური მუშაობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონი, ასევე საქართველოს კანონი „თავდაცვის კოდექსი“, საქართველოს კანონი „საქართველოს ტყის კოდექსი“ და ა.შ.. მიზანშეწონილია, აღნიშნული კანონების შეუფერხებელი აღსრულებისათვის საჭირო თანხების ოდენობის დაზუსტების მიზნით, გაგრძელდეს მუშაობა შესაბამის უწყებებთან; 4. მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, საქართველოს პარლამენტის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ბიუჯეტების პროექტების საქართველოს პარლამენტის მიერ დამტკიცებისას და, ასევე, პარლამენტთან არსებული ჰერალდიკის სახელმწიფო საბჭოს, საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკისა და კვლევითი ცენტრის ბიუჯეტების ფორმირებისას არ იყო გათვალისწინებული საჯარო სამსახურში ხელფასის 10%-ით ზრდა. ფინანსთა სამინისტროს მიერ აღნიშნულ ორგანიზაციებთან შესაბამისი კოორდინაციით განისაზღვროს ხელფასის 10%-იანი მატება და მოხდეს შესაბამისი თანხის ბიუჯეტში ასახვა; 5. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მიერ გაჟღერებულ იქნა 70 წლამდე პენსიონერთა სახელმწიფო პენსიის 35 ლარიანი მატების შესახებ. მიზანშეწონილია, აღნიშნული გათვალისწინებული იქნეს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის შემდგომ ვერსიაში; 6. 2024 წელს სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიების შესახებ კანონში შეტანილი იქნა ცვლილება, რომლის შესაბამისად, 2025 წლიდან ყოველწლიურად უნდა განხორციელდეს კომპენსაციის/სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის მაქსიმალური ზღვრისა და ოჯახის წევრის გარდაცვალების გამო კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრა და მისი ასახვა ბიუჯეტის კანონში. მიზანშეწონილია, კანონპროექტის მე-8 თავში -„მარეგულირებელი ნორმები“, ასახული იქნეს აღნიშნული კომპენსაციების ოდენობები; 7. კომიტეტი დადებითად აფასებს წყალმომარაგების პროგრამის დაფინანსების გაზრდას, ინფრასტრუქტურის ამასთან, გაუმჯობესების ასევე, სასურველია ღონისძიებების“ “საგზაო (კოდი 25 02) პროგრამის დაფინანსების ოდენობა შენარჩუნდეს მომავალში. მიუხედავად რიკოთის უღელტეხილის დასრულებისა, რჩება სხვა არანაკლებ მნიშვნელოვანი გზების მშენებლობა როგორიცაა, ბათუმი-სარფი, თბილისიწითელი ხიდი, და ა.შ.; 8. რეგიონებში სრულყოფილი ინფრასტრუქტურისა და მუნიციპალიტეტების გაძლიერების მიზნით მნიშვნელოვანი პროექტების განსახორციელებლად, კომიტეტს მიზანშეწონილად მიაჩნია „საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდის“ ოდენობის საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გაზრდა; 9. მნიშვნელოვანია, რომ გაზიფიცირება და მოსახლეობისთვის გაზის მიწოდების ხელმისაწვდომობა უზრუნველყოფილი იყოს შესაბამისი თანხებით; 10. ქვეყნის წინაშე არსებული საფრთხეებისა და გამოწვევების გათვალისწინებით, მნიშვნელოვანია გაგრძელდეს მსჯელობა თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორში შემავალი უწყებებისათვის 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტით ასიგნებების გაზრდის თაობაზე; გათვალისწინებული საბიუჯეტო 11. ვეტერანთა მატერიალურ-სოციალური გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია, გაიზარდოს მდგომარეობის მათი სოციალური გასაცემლის ოდენობა; 12. სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურს ვეტერანთა მატერიალურ-სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით წარმოდგენილი აქვს ღონისძიებების გეგმა, რომლის დასაფინანსებლად, მათი შეფასებით, საჭიროა დამატებით 10.3 მლნ ლარი. გეგმა ეხება საკადრო პოლიტიკის გაუმჯობესებასა სოციალურად შეჭირვებული და შრომის ვეტერანების ანაზღაურების საცხოვრებელი ზრდას, პირობების გაუმჯობესებას, ჯანმრთელობისა და სოციალური საკითხების მოგვარებას. მიზანშეწონილია, ვეტერანების კონსულტაციები, რათა საქმეთა შესაძლებლობის სახელმწიფო სამსახურთან ფარგლებში მაქსიმალურად მოხდეს აღნიშნული საკითხების გათვალისწინება; 13. მნიშვნელოვანია ამბულატორიების გაგრძელდეს სოფლად არსებული რეაბილიტაცია - აღჭურვა და შესაბამისი რესურსი გათვალისწინებულ იქნეს 2025 წლის ბიუჯეტში; 14. პროგრამის „სოციალური რეაბილიტაცია და ბავშვზე ზრუნვა“ (კოდი 27 02 03) 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტით გათვალისწინებული დაფინანსება წინა წელთან შედარებით გაზრდილია 12 მლნ ლარით. ამ პროგრამის ფარგლებში, რომლის მიზანია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა, როგორც სოციალური, ასევე ფიზიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება, უნდა შენარჩუნდეს მზარდი დინამიკა დღის ცენტრების დაფინანსების გაზრდის თვალსაზრისით; 15. პროგრამის „დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგი“ (კოდი 27 03 02 01) - უფრო ეფექტიანი მუშაობისთვის, საჭიროა მისი გაფართოება და მოდერნიზაცია, რათა მოხდეს დაავადების ადრეულ სტადიაზე გამოვლენა. სრულმასშტაბიანი ამ მიზნის საინფორმაციო მისაღწევად კამპანიის აუცილებელია ჩატარება, რომელიც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს მოცვის მაჩვენებელს. აქედან გამომდინარე, სასურველია მოხდეს აღნიშნული პროგრამის დაფინანსების გაზრდა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს სრულფასოვანი საინფორმაციო კამპანიის ჩატარება; 16. პროგრამის „იშვიათი დაავადებების მქონე და მუდმივ ჩანაცვლებით მკურნალობას დაქვემდებარებულ პაციენტთა მკურნალობა“ (კოდი 27 03 03 06) გაფართოების მიმართულებით 2024 წელს მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა, კერძოდ, აქონდროპლაზიით დაავადებული პაციენტების სამკურნალოდ სახელმწიფომ შეიძინა ძვირადღირებული მედიკამენტი - „ვოსოიტიდრი“. იშვიათი დაავადებების ჩამონათვალი ყოველწლიურად იზრდება და აუცილებელია ამ მიმართულებით ბიუჯეტის მატება, რათა შესაძლებლობის ფარგლებში მოხდეს ასეთი დაავადებების თანამდეროვე მედიკამენტებით და მაღალტექნოლოგიური სერვისებით უზრუნველყოფა; 17. სკოლებში ბავშვთა უფასო კვების საკითხთან დაკავშირებით აღნიშნული იყო 2024 წლის ბიუჯეტის პროექტზე კომიტეტის მიერ მომზადებულ დასკვნაში. მიზანშეწონილია, საქართველოს მთავრობამ ბიუჯეტის პროექტის შემდგომი ვერსიის წარმოდგენისას გამოხატოს თავისი პოზიცია აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით; 18. რეგიონებში სრულყოფილად არსებული უმაღლესი ფუნქციონირებისა და სასწავლებლების განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია სახელმწიფოს მიერ გამოყოფილი დაფინანსების ოდენობის დინამიკაში დაკვირვება და ანალიზი, მათ შორის შესრულების მონიტორინგი. ამ მიზნით, მიზანშეწონილია, ,,საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტის მე-16 მუხლში გამოიყოს ცალკე კოდი, რომელშიც აისახება საქართველოს რეგიონებში მოქმედი უნივერსიტეტების სახელმწიფო დაფინანსების ოდენობა, მათ შორის ინფრასტრუქტურული ნაწილი; 19. მცენარეთა დაცვისა და ფაროსანასთან ბრძოლის ეფექტურობის გაზრდის მიზნით, აგრეგატების აუცილებელია განახლება. და არსებული ტექნიკის ხარჯები მნიშვნელოვნად ექსპლუატაციის მზარდი ეფექტურობას. ზემოაღნიშნულის მიზანშეწონილად ავტოპარკისა მიიჩნევს შემასხურებელი ამორტიზაცია ამცირებს გათვალისწინებით, აღნიშნული გამოწვევის და მის კომიტეტი საპასუხოდ დაფინანსების ზრდას; 20. ყურძნის საბაზრო ფასის და რისკის ზონებში ტარიფის გაზრდის შედეგად გაიზარდა სადაზღვევო პრემიებიც, რამაც აგროდაზღვევის პროგრამის კომიტეტი ბიუჯეტის ზრდის საჭიროება გამოიწვია. შესაბამისად, მიზანშეწონილად მიიჩნევს აგროდაზღვევის პროგრამის ბიუჯეტის გაზრდას; 21. სპორტსმენების პარალიმპიურ თამაშებზე მიღწეული წარმატებებიდან გამომდინარე შშმ ახალგაზრდების მხრიდან გაზრდილია მოთხოვნა გახდნენ პარალიმპიური ოჯახის წევრები. ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით მნიშვნელოვანია მოხდეს ბიუჯეტიდან შესაბამისი სახსრების გამოყოფა; 22. წარმოდგენილი ბიუჯეტის პროექტით მნიშვნელოვან პრიორიტეტად რჩება უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებზე ზრუნვა, კერძოდ: მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების ეფექტიანი დაცვა; შესაბამისი სერვისების მიწოდების არეალის გაზრდა, მათ შორის, თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენების გაფართოებით; საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს, საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების გაძლიერება. საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკურ განვითარებაში დიასპორის ჩართულობისა და უცხოეთში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების სამშობლოში ღირსეულად დაბრუნების მხარდაჭერა; 23. „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2025-2028 წლებისათვის“ დოკუმენტში ჯეროვნად არის ასახული დიასპორული პოლიტიკის მიმართულება. დოკუმენტიდან ჩანს, რომ განსაკუთრებულ ყურადღებასა და ხელშეწყობას საჭიროებს საზღვარგარეთ ქართული დიასპორა. მნიშვნელოვანი იქნება, დიასპორასთან ურთიერთობის სისტემური მიდგომის დანერგვისა და დიასპორული ინიციატივების წახალისების მიზნით სხვადასხვა საგრანტო პროგრამისა და პროექტების გაგრძელება; 24. ბიუჯეტის პროგრამული ფორმატის შემდგომი დახვეწისა და გაუმჯობესების მიმართულებით საჭიროა მხარჯავი დაწესებულებების მეტი ძალისხმევა. მნიშვნელოვანია, საქართველოს მთავრობამ გააქტიუროს მუშაობა მხარჯავ დაწესებულებებთან პროგრამული ფორმატით ბიუჯეტის დაგეგმვის სრულყოფის მიმართულებით; 25. კომიტეტს მიაჩნია, რომ მნიშვნელოვანია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე მომზადებულ დასკვნაში დაფიქსირებული რეკომენდაციები და წინადადებები, რაც დახვეწავს და კიდევ უფრო ეფექტიანსა და გამჭვირვალეს გახდის ბიუჯეტის დაგეგმვისა და აღსრულების პროცესებს. კომიტეტი გამოთქვამს მზადყოფნას საჭიროების შემთხვევაში ჩაერთოს სამუშაო პროცესში და შესაბამისი საკითხების მოგვარებაში. საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი, გამოთქმული წინადადებების გათვალისწინებით, ეთანხმება საქართველოს მთავრობის მიერ წარმოდგენილ კანონპროექტს „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“. კომიტეტის თავმჯდომარე პაატა კვიჟინაძე

ertrJgbr bsjr6cnggqolt gobrbbcor bs0o6ob6dmlt 0o96 $r60oqg0C6oqr ,,brjr$orggqob 2Q2a $q,olt brbgq'A$i,tssr boglg$ob 0glt6gq'C0ob 9 orgob 0o0r'ibog8$bC" btj.:6orggqcilJ 3r6qr.:0g66ob btfio6,:5ber-brbogag6er 3o0o$g$0r CgggObgd)b 6r6oboqrl bljr6co3Sqcrb gobrblicnr 0o0qrobs6g $q.,b 4 b.:0obob66cnb 0og6 ft60erqg6g5oq'o ,,1.:jJ6cD3CqPob 2024 $q"b brbgE'0$oqls) bogaggob bgb6gq,gbob fl orgob oooerboq,lr" (Nnl - 1 0977 ; 3 1. 1 0.11024). 2024 $cp.,b 6bdrJ orSob 003-ob blbg,:q,cn fi9rq560l 9c6qr':0 0gtqr6obr, 6lG $q"g$ b$6cngberfuc't 9.Eio/o 0$396gbgq%C (5.2%-ecg) ,L.6 36cn6g6g3qpo 3gb 6oco 0g$ol. ,:0lborr6l I 6r61)lqltso bltsgrqrcn 6g':qrgdr0r %6qg.:0 tsg;qrgob,r B.4o/o) II 6l66rqtfo - 9.60/o, III g166.:q'tso 3o - ll'1lo/o ($obrb$r6o bggrbgboor). 2024 $q.b bgjggobg6tso obg()r6os0 Sobr $q,ob 0gb$$ob co3gborrb (3'00/o) Egp,:6gb oa 0.60/o tsgsqg6o6t, 610 $q",uQ l$36c'r56c"rber 0rBSg6CbCq%C 2.4 36o6g6$uqo JgQj$oor 6.:3qrgtiori 10.:33 J36oc'rqrolr,:or3olr, b,:09':q3r"t o6gq,4or 0.9olo-olr qgcnbggcg qrlgojtlo6sgl' 2024 $qnb b0jgg0Qg6tso 2023 $Cr.'t qr6g0bg6o)b6 bgqr.:6gboor bJGBE oo)o gg6bo rb0 q,rdrob qrerq,.:6ob 0o0rt6co 1.5olo-oor 6,:gglbg6egl qrr 0g':qg6obl 2.73 qrt6o g6co5tsb qrcnq'16%9. 2024 $q.,b ol6g,:Q-bgj$g0bX6tso ttsj':6orggq'cn'do b':jarbq'oor b':6':6rgc"r b.:gr}6er b6g63.:0 16,777 '7 aqb ;0b qrierqtrdo bg':'qr6obl' 610 $obr $elt'b obg bgbrb.:oob o,:BggbgbgqbC 3.7o/o-o> 0g$o,1. 6,:o%,:6qrl t6cn6er66 gjb3er6$olr, o03er66ob 0cn6gqre$gb1l, 3g6dc'rqr, gjb,3c')660s 4,786'7 0q'6 ;0il qrerq';6o (3'6olo-oco 0g$o) tsglqrSobl, br.rqrer o03er660; - 1l,ggt'Q 0q'$ lfib q9'nq'':6o (4'1o/o- oco 6COo). b.:js6cnggqob i.:6getgoor0': lr':'3':$6er b':q":6b0r 2024 $qtb 6b6l 7,204.3 aqrb tb0 qgetqrlGo 0g,:q95obr, 6ttl .:0139 Jg6ocrqrob bl5r6ger b6gbgob 42.9o/o-oa. or3130o b':31.}6er 2024 $q.b o.:6g16-bgjgg0bgditsoi b,:jrficoggE,sir 5,794.7 rcnrlro b.:g6orber6olrc'r gobo$erfio X$3o1, 64 $o6.: $q.b ,>5,:q'r'r6o36 0$3g6gbgq9Og (5,567.0 ,>ordr blx6ror.:0c"r6obce 3o%o6er6tfg) 4.!o/o-oa 0g$ol qgr 2019 $qrob bgbtb$obo Sp6ocnqgob gogbo$efigbob 6ln'rq-ogbe$ob 80. 1 o/o bg,:qr6o6.:. 2024 $q.b 6b6l or3gtso $36o%0oq1rb Ooqgbgqr0l tsg0c'rb'>3q'Xb0': 3'46I'7 0qrb ;b0 qrc'r.qrr6o 0glqr5obl, 6rG 6.5o/c-oQ> (210.0 0q'5 rts0 qretq":6oco) 0g$ol $o6r Sq.b .r6tq,c.r5o36 0.:B3g6gbgqq)c, berq,cn 2019 $CP.,b 6b6r co3g'Oo gg6ogr0oqr$ Ooqgbgq, 0gOeill3q'gbb 34.0o/o-oa 6lqulr6bl' 0o0qro6l6c $qob 3o63gq, 6b6,: or3g0o s0o6qrs 3uq,5S9o 6jc,:36oqcbo bg06o6q9r qgr 2,25'1.2 $o6l $q.b ts3lrtb.lOob SSd,rocDqgortb tsgqrl,6gpoor 24.7o/o-oa 0q,6 .:0ts qrcnrq'r6o bg,:qg6f6b (740.I0q'6 lbQ qgclqr.:6ool 6l3q'gbo)' 2024 Sq.,b o$3r6ibgj6g0bg6bo llsdp6or3gq,erb 2024 $q.,b b,:bgE 0$o{3et bogSggob tsgoertrgqropgbotiblboor 0cndoq,o%CbUq,o,: 19,002.7 0q6 qr':fio, 6.:6 6b6.: orgolr b$6c'r[6er%er 6$ggbgbq'ob IO5.9o/o-ol (1,056.7 6qrb qr.:6oo-r 6c6n), berqr<n 2023 $q,nb,>6.:qrer6og6 O.:BggbgbgEbg 2,550.8 0qrb qrlooco 0g0o' rbCgC, gtqrl$.:6bgboco Aj11Ogq'qel 5.:qgltrlp5qrgboEr56 6ob':qgbo tsg6erbl3q>,tnl-t 6b6; cogob bCbob, 3g6berq,, Oerboqro%gbgq'os 14,883.4 0q6 b$6cn66ebtn 0,:B3gbgbqlol-r 105.3olo qrt 755.7 0qrb q,5$oor 03$o, bc"rq'c"r ftlbl q',:6o, 61143 $q.lt t6.:qrer6og6 0,:B3gbgbgE'qbg 2,5 9. 0 0Q'6 q'l6iocn'09$o':' 1 orSob 5rqr.:p6bgboco .:dob 0gb6gE'gtrg@o ffiCq,b Slqrdllbrqg.b 6b6s br0g0c"ilrgqo 5.:q9.:lrlblqroq1l6 bCbflJ, g56qr.: o03er66ob 6lqrrbrblqrob.: 3j6dc"rC.: oc"rboqrogOgbgq,ol 4,g42.I 0qrb qr,:6o, 6.:6 b,:J6er66cn%et 0.:B3gbgbq'ob (4,758'0 0q,6 qr.:6ob) 103.9-%-o!; OerSXbob 6lqr;[lb,>qrop,:6 0erboqrogcabgqrol 2'49'8'9 oqrb qr,>6o, 6;6 br36cn[6cn%er O,:Bggbgbqrolr (2,239.6 0qrb q'.:6ob) 111.60lo-o':; qr.:0r6gbgqo qo6gbgql,gbob 549,:b.:blqroqr,:6 6e$oqrogcAbgqrol 5,586'6 0'q'6 q,.:6o, 616 b$6er56cnbq 0$ggbXbqrob (5,384.1 Oqrb q,.:6ob) 103.8%-o;; rj6o$ol-r brboor aerboqrob0bUqdt I,8gg.4 OE'b Ell6o, 6t6 b$6er56cnicer 0$396Cbqoob (1,678.0 Oqpb qrr6ob) 109.6%-ou o03cn66ol-r 5lqrllt>brqgob lrlboor 0erboq,o9cgb11qro,: 105.1 Qqb q'r6o, 6t6 bq36c'rgbc'ricer 0$Sgbgbq'ob (111'0 0q"6 q,;6ob) 94.60/o qr.:5'9 0q'6 q'l6ocn 6l3q'0boP' 6tqrd-r.:bqrgq,gbob lr.:boco 2024 $qpoU blbgq'0$ngp bogag$oqr':6 o16316- bgjggabg6bo 6r6g0gq,or 18,248.4 Oq,b q,t6o, 6.:6 gb6r orSob 6x60ob (18,40L'7 oqrb qr.:6oli) 99.20lo qrs 153.3 Oqb qr.f6oor b.:3qrgbo.:, bclq'et 2023 $qntt ;6rqr (r15o,c6 O$SgbgbgE'tJ 2,47 9'3 oqrb qr 5f1ocn':$l6bgbb' 0br6argo qg.:$gbgbgqpbob 0obgqr6por 5,:qgrlnbqrgqpbob 3b6s c4ob bCb0r bgb6gq,gbgq., lCgb 6g6oerbgq'o 6.:'53oorl6gbolr': qQb obg6dl66gj$g6oli b.:0o6ob66cnb. tboSbgb$bob 9 or3c'b 660gboq9r5 ror3obgbgqro ljSor: btj,:6orggE,e)b er3g8oflgbUq., $g6o$rn6ogboqQbb qrg36oq'or':' B6c"r0ol-r' a$06orgq,erbolit qt; bc4osq'g6o pl0Solr b':'0o6ob66rgrb 99 '8o/o' b.:jt6co3Xqob 6r6,:coqrgdoli, 0g66og6gb,ob.: qrl ,:blq'5lb6qrcnboli lr':0o6ob$6rob 99 .2o/o, br jr6orggE,r'rb -t$q.rr6golr ll0 obrrb$6 cnb - 99 .8o/o, bl jl6or3gqcrb tsobliyl 6 lnjogorl b.:0o6ob66cntr -B7.9olo, btj,:6o'p{,c'rb gr6gOerb qr.:63obl qt bcngq'ob 0gg66gerbob b.:0o6ob$6Ob - 97.7o/o qgl ,:.ts. lng6orcn-brbgE 0$ogergb6ogo Otiotsgbgq,srbob glqrlb,:bqrgq'gbob bCil0r 0gb6gE gbgqro,: 97.8o/o-ia q)J suoSobgbgE o qr;68,: 7i).8 0q'6 qrl6':0q99' 2024$qp.,b brbgq,eigogo bogaCoob 9 co3ob g960oor bDo8lq']ob$obgbU<po ogr'r brbonb 6t0cnggbgb.: (-) 455.6 Oqrb qrr$ob c'rqrg6c'rboor, co306.: Oerbqr.: b.rtsoob qgr66er3Xbt 754.3 Oqrb q?r6ob cnqggberboob, 6er0gq,o6 qgrg0r5.5 1 o.:636obcn3ob b.:bgE o$oger bogxCOob b,:%o6ob g 6oro;6 ':66l6o0jcg ':dibgbgq' 6;bcoti 1,577.2 0q,6 q't6b (,r 2024 $qob t cnj6efbdrob 0qr6er0l69erboor bljootiob g6o)()Jb rbgrdobbg li.:bgq,0$.8r", boUXC[5ob 6,:bo)0.: bgsqg6obl 2,337'6 arqrb qr;6o' 2024 $q.b b,:bgQO$oger bo3lg$ob 6b6r or3ob 6660oor bogag$ob g.:6gergooro 0orqro.:6o b.:q,qrc'r 5.:5bs'bq[63q. oger (-) I,770.7 0q'6 q'l6otl slq,Cbslbocrl, cDUAGT 0gb6gq,gbob inqrperOtdgcnboo> qgtgojbo6('.5 gg('rr"r 6r3q,Xbo, 3g6de4g, G) 746.6 0q,6 q,r6o. Oogbgqrtgrqr oOob,:, 6c"r0 6rq,dCuq, 0b.:64.:3 qg.:$gbgbgqgbgrbb 6,:qr.:brbqggq,gbob 6b6t orgob bCbOb tsXbdgq,gbuq,. rdgor, 6g60gbo BC6 0gbdgq,sgs bcngogdon bt0o6oLr66erb $t3.:qr,:bbg,: 36cn 6r0ob Oobgqrgoco. bgb$$obrqr, 3r'rOoOCOb 0o;86o;, 6cn0 0oier:60g$c'r6oqro.: 6trj6ou6sgCb 090.:erbl blbgqr0$o3s) bog26$ob 6.:qrdl;bqrgq'gbob ,:orgolrgb.:tso GbE JCUclro 0o0.:6cogqrgbgboor, 0Jor 0rn6ob GsqlJCtlqto 36cng6,:0gbob Oobgqrgoor .:6bgbgqro B$cn6Bgbgbolr co,:goqr.:6 .:6oqrgbob g9c6gbg1qrb.:gertsJq. brgo6,:5ber-b,:bogagger 3cnOogggob 0o96 bt,j,:6coggqob go6.:6bro,: b$o6ob66rnb Oogri $.:6Qc'rg'm6oq,o ,,bljltrtrorgCqccb 2024 $q.b b,:bgqr0$o13cn bogyggob 0gb6gE gbob p orgott .:69.:6oi0o" Ooqgbgqr oj6,: 66crbrqr. Ju6r $oUoFrdC b,: gobrblrer-btbogaggp'r 3c.r0o gC$ob or.:g0aq9er0{69