„ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ“

დანართი 1.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 20.0% 11.0% 11.0% 7.8% 13.6% 9.4% 9.2% 6.0% 8.1% 5.0% 8.4% 5.2% 8.5% 5.3% 8.5% 5.3% 72860.1 24984.5 80882.8 30777.8 91891.8 100330.5 108507.4 117574.3 127519.9 138306.8 33776.1 36617.0 39601.2 42910.3 46540.1 50476.9 19625.6 6731.2 17535.0 11.9% 9.8% 8.1% 21769.1 8284.0 20219.7 2.5% 0.4% 2.9% 24871.9 9141.4 20965.6 1.1% 1.9% 3.8% 27155.9 9910.9 24551.3 3.2% 3.2% 3.0% 29369.1 10718.7 25950.5 3.0% 3.0% 3.0% 31823.2 11614.3 28115.4 3.0% 3.0% 3.0% 34515.1 12596.8 30606.7 3.0% 3.0% 3.0% 37434.8 13662.3 33322.0 3.0% 3.0% 3.0% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 13.5% 13.5% 13.3% 14.7% 18.0% 18.0% 16.0% 15.5% 8.7% 8.7% 8.1% 11.3% 8.3% 8.3% 6.6% 10.1% 8.0% 8.0% 7.2% 7.5% 8.8% 8.8% 8.0% 8.0% 8.8% 8.8% 8.0% 8.1% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება 63.7% 36.0% 123.9% 40.5% 35.5% 66.2% 14.6% 7.7% 23.7% 13.7% 12.4% 19.5% 7.6% 6.2% 9.2% 6.2% 6.3% 5.6% 9.6% 9.4% 9.9% 9.2% 9.8% 6.7% 8.7% 8.9% 8.4% 8.1% 8.2% 7.5% 8.8% 8.9% 8.6% 8.6% 8.6% 8.4% 8.9% 9.0% 8.8% 8.8% 8.8% 8.7% 8.9% 8.9% 8.8% 8.8% 8.8% 8.8% 15.5% 11.0% 22.9% 0.3% 14.9% 26.9% 14.0% 14.5% 10.4% 16.4% 16.6% 17.8% 14.3% 14.7% 15.3% 14.7% 15.3% 15.8% 14.9% 15.5% 16.1% 14.9% 15.5% 16.1% 1.9 3.7 1.9 3.2 1.9 3.3 1.7 3.1 1.6 2.9 1.5 2.7 1.4 2.5 1.4 2.4 3.14 1.65 3.59 2.09 3.61 2.02 3.61 2.05 3.63 2.07 3.65 2.09 3.66 2.11 3.68 2.13 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.8 4848.9 2.8 5285.3 2.9 5761.0 2.9 6279.5 2.9 6844.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 16.5% 11.3% 16.2% 10.9% 15.0% 9.4% 14.0% 8.9% 13.0% 8.4% 12.0% 7.9% 11.0% 7.4% 10.0% 6.9% რეალური სექტორი ინვესტიციები 24.1% 25.0% 22.8% 24.5% 23.9% 23.9% 24.0% 24.1% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 26.6% 23.9% 23.9% 0.0% 29.6% 21.4% 8.2% 5.2% -2.4% 27.4% 24.4% 24.4% 0.0% 30.2% 22.1% 8.1% 5.2% -2.3% 28.0% 25.3% 25.3% 0.0% 30.9% 22.5% 8.3% 5.5% -2.3% 27.6% 25.2% 25.2% 0.0% 30.6% 23.0% 7.6% 4.6% -2.5% 27.5% 25.3% 25.3% 0.0% 30.1% 23.4% 6.8% 4.2% -2.3% 27.3% 25.2% 25.2% 0.0% 29.8% 23.2% 6.6% 4.1% -2.3% 27.3% 25.3% 25.3% 0.0% 29.7% 23.1% 6.6% 4.2% -2.2% 27.2% 25.3% 25.3% 0.0% 29.6% 23.0% 6.5% 4.2% -2.1% -20.4% -19.7% -19.2% -19.5% -19.4% -19.3% -19.3% -19.4% -16.6% -4.4% -16.4% -5.6% -14.2% -4.4% -13.4% -4.3% -12.8% -3.9% -12.3% -3.8% -11.9% -3.7% -11.6% -3.6% 39.2% 29.4% 59.8% 3.1% 110.4% 9.8% 147.3% 6.2% 38.9% 28.3% 56.1% 3.9% 103.4% 10.6% 142.3% 7.1% 36.1% 25.2% 50.5% 4.4% 89.9% 10.9% 129.0% 7.6% 35.5% 24.0% 49.1% 4.5% 87.0% 11.5% 128.8% 8.0% 35.0% 22.9% 46.6% 6.7% 83.1% 12.2% 127.3% 11.9% 34.6% 21.8% 44.3% 3.8% 80.0% 12.7% 126.6% 6.9% 34.0% 20.9% 42.1% 3.7% 76.5% 13.2% 124.9% 6.7% 33.5% 19.9% 40.1% 3.5% 73.2% 13.6% 123.0% 6.4% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 1.2 ეროვნული ანგარიშები (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 62398.7 4594.1 57804.6 17535.0 5968.2 11566.8 38609.2 21977.2 16631.9 45682.8 36850.0 8832.8 72860.1 -5051.1 -236.4 -4814.7 67808.9 8903.9 321.8 8582.1 76712.8 68357.2 17535.2 14314.2 3761.5 10552.6 3221.1 67608.6 5439.5 62169.1 20219.7 6532.9 13686.8 39873.6 21336.6 18537.0 46819.1 37308.8 9510.3 80882.8 -6292.4 -516.7 -5775.7 74590.4 8748.1 302.8 8445.2 83338.5 73688.4 20219.7 15729.8 4210.5 11519.3 4489.9 11.0% 7.8% 9.4% 6.0% 5.0% 5.2% 5.3% 5.3% 19625.6 6731.2 127.4% 8.1% 129.0% 11.9% 21769.1 8284.0 131.1% 2.9% 132.2% 2.5% 24871.9 9141.4 136.1% 3.8% 133.7% 1.1% 27155.9 9910.9 140.2% 3.0% 137.9% 3.2% 29369.1 10718.7 144.4% 3.0% 142.1% 3.0% 31823.2 11614.3 148.8% 3.0% 146.3% 3.0% 34515.1 12596.8 153.2% 3.0% 150.7% 3.0% 37434.8 13662.3 157.8% 3.0% 155.2% 3.0% 132.4% 9.8% 132.9% 0.4% 135.4% 1.9% 139.8% 3.2% 144.0% 3.0% 148.3% 3.0% 152.7% 3.0% 157.3% 3.0% 16.5% 16.2% 15.0% 14.0% 13.0% 12.0% 11.0% 10.0% 11.3% 5.1% 10.9% 5.3% 9.4% 5.6% 8.9% 5.1% 8.4% 4.6% 7.9% 4.1% 7.4% 3.6% 6.9% 3.1% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2019 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2019 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 77981.1 83324.8 90445.5 97905.7 106049.5 114885.8 6137.4 7050.0 7750.0 8350.0 9050.0 9701.0 71843.7 76274.8 82695.5 89555.7 96999.5 105184.8 20965.6 24551.3 25950.5 28115.4 30606.7 33322.0 7665.3 7629.0 7350.0 7800.0 8400.0 9048.0 13300.3 16922.3 18600.5 20315.4 22206.7 24274.0 44404.5 49030.2 53275.3 57958.2 63098.9 68685.6 23456.0 25835.6 28142.5 30656.5 33400.8 36383.1 20948.5 23194.6 25132.8 27301.6 29698.1 32302.6 51459.4 56575.8 61163.8 66405.0 72235.2 78586.6 41058.8 45397.0 49141.3 53375.4 58069.9 63179.3 10400.6 11178.8 12022.5 13029.5 14165.2 15407.3 91891.8 100330.5 108507.4 117574.3 127519.9 138306.8 -5996.6 -5930.5 -5953.7 -6026.5 -6070.3 -6095.7 -718.1 -845.0 -885.0 -920.0 -960.0 -998.0 -5278.5 -5085.5 -5068.7 -5106.5 -5110.3 -5097.7 85895.2 94399.9 102553.7 111547.8 121449.6 132211.1 8993.8 9135.4 9602.3 10051.1 10517.9 10991.9 318.9 -35.0 10.0 10.0 10.0 10.0 8674.8 9170.4 9592.3 10041.1 10507.9 10981.9 94888.9 103535.4 112156.0 121598.9 131967.6 143203.0 83721.8 91850.4 99901.0 108398.9 117607.6 127689.0 20965.5 24551.3 25950.5 28115.4 30606.7 33322.0 16907.8 20210.6 21710.6 23693.2 25918.1 28317.2 5029.7 4635.0 4505.0 4850.0 5310.0 5813.0 11878.1 15575.6 17205.6 18843.2 20608.1 22504.2 4057.7 4340.7 4239.9 4422.2 4688.6 5004.8 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 48377.9 3561.8 44816.1 13594.9 4627.2 8967.8 30315.2 17256.1 13059.1 35079.7 28297.0 6782.7 57208.3 -3966.0 -185.6 -3780.4 53242.2 6991.2 252.7 6738.5 60233.4 53672.7 13768.3 11239.2 2953.5 8285.7 2529.1 51144.8 4114.9 47030.0 15295.9 4942.0 10353.9 30411.3 16273.3 14138.0 35163.3 28020.6 7142.7 61688.6 -4799.2 -394.1 -4405.0 56889.5 6672.1 231.0 6441.1 63561.6 56201.6 15421.4 11997.0 3211.3 8785.7 3424.4 58344.0 4591.9 53752.1 15686.1 5735.0 9951.1 32620.1 17231.1 15389.0 39145.2 31233.4 7911.8 67505.0 -4405.2 -527.5 -3877.7 63099.8 6606.9 234.3 6372.7 69706.8 61503.2 15401.6 12420.7 3694.9 8725.8 2980.9 60407.8 5111.0 55296.8 17798.9 5530.8 12268.1 34968.2 18425.8 16542.3 41619.6 33396.0 8223.6 71555.3 -4229.6 -602.7 -3627.0 67325.7 6515.4 -25.0 6540.3 73841.0 65507.3 17509.9 14414.1 3305.7 11108.4 3095.8 63660.3 5454.9 58205.4 18265.3 5173.3 13092.0 36889.0 19486.5 17402.6 43681.6 35095.4 8586.1 75133.1 -4122.5 -612.8 -3509.7 71010.6 6648.9 6.9 6641.9 77659.5 69173.8 17968.7 15032.9 3119.4 11913.5 2935.8 66904.0 5706.0 61198.0 19212.7 5330.1 13882.6 38962.7 20609.0 18353.7 46039.5 37005.9 9033.5 79040.0 -4051.4 -618.5 -3432.9 74988.6 6756.9 6.7 6750.2 81745.6 72871.8 18900.8 15927.9 3260.4 12667.5 2972.9 70358.4 6004.2 64354.2 20305.9 5573.0 14733.0 41183.1 21799.9 19383.2 48618.3 39084.3 9534.0 83229.1 -3961.9 -626.6 -3335.3 79267.2 6864.8 6.5 6858.3 86132.0 76759.6 19976.2 16916.1 3465.7 13450.4 3060.1 74000.8 6248.7 67752.1 21463.5 5828.0 15635.5 43523.7 23054.7 20469.0 51347.8 41280.8 10067.0 87640.2 -3862.6 -632.4 -3230.2 83777.6 6965.2 6.3 6958.8 90742.8 80912.1 21115.0 17943.6 3683.5 14260.1 3171.3 85.6% 6.3% 79.3% 24.1% 8.2% 15.9% 53.0% 30.2% 22.8% 62.7% 50.6% 12.1% 100.0% -6.9% -0.3% -6.6% 93.1% 12.2% 0.4% 11.8% 105.3% 93.8% 24.1% 19.6% 5.2% 14.5% 4.4% 83.6% 6.7% 76.9% 25.0% 8.1% 16.9% 49.3% 26.4% 22.9% 57.9% 46.1% 11.8% 100.0% -7.8% -0.6% -7.1% 92.2% 10.8% 0.4% 10.4% 103.0% 91.1% 25.0% 19.4% 5.2% 14.2% 5.6% 84.9% 6.7% 78.2% 22.8% 8.3% 14.5% 48.3% 25.5% 22.8% 56.0% 44.7% 11.3% 100.0% -6.5% -0.8% -5.7% 93.5% 9.8% 0.3% 9.4% 103.3% 91.1% 22.8% 18.4% 5.5% 12.9% 4.4% 83.1% 7.0% 76.0% 24.5% 7.6% 16.9% 48.9% 25.8% 23.1% 56.4% 45.2% 11.1% 100.0% -5.9% -0.8% -5.1% 94.1% 9.1% 0.0% 9.1% 103.2% 91.5% 24.5% 20.1% 4.6% 15.5% 4.3% 83.4% 7.1% 76.2% 23.9% 6.8% 17.1% 49.1% 25.9% 23.2% 56.4% 45.3% 11.1% 100.0% -5.5% -0.8% -4.7% 94.5% 8.8% 0.0% 8.8% 103.4% 92.1% 23.9% 20.0% 4.2% 15.9% 3.9% 83.3% 7.1% 76.2% 23.9% 6.6% 17.3% 49.3% 26.1% 23.2% 56.5% 45.4% 11.1% 100.0% -5.1% -0.8% -4.3% 94.9% 8.5% 0.0% 8.5% 103.4% 92.2% 23.9% 20.2% 4.1% 16.0% 3.8% 83.2% 7.1% 76.1% 24.0% 6.6% 17.4% 49.5% 26.2% 23.3% 56.6% 45.5% 11.1% 100.0% -4.8% -0.8% -4.0% 95.2% 8.2% 0.0% 8.2% 103.5% 92.2% 24.0% 20.3% 4.2% 16.2% 3.7% 83.1% 7.0% 76.1% 24.1% 6.5% 17.6% 49.7% 26.3% 23.4% 56.8% 45.7% 11.1% 100.0% -4.4% -0.7% -3.7% 95.6% 7.9% 0.0% 7.9% 103.5% 92.3% 24.1% 20.5% 4.2% 16.3% 3.6% (რეალური, მლნ ლარი, 2019=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 1.3 ნაერთი ბიუჯეტი (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 19,377.6 22,124.2 25,721.9 27,665.0 29,850.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 25,305.0 27,400.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 12,970.0 13,952.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,335.0 13,448.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 364.7 331.3 345.1 290.0 300.0 1,627.0 2,060.2 2,086.8 2,070.0 2,150.0 32,100.0 29,600.0 15,003.0 14,597.0 0.0 300.0 2,200.0 34,750.0 32,200.0 16,332.0 15,868.0 0.0 300.0 2,250.0 37,651.0 35,036.0 17,722.0 17,314.0 0.0 300.0 2,315.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 15,616.1 17,913.6 20,692.2 23,030.0 25,345.0 27,250.0 29,440.0 31,838.0 2,214.4 2,679.1 3,149.6 3,695.0 4,100.0 4,400.0 4,800.0 5,153.0 2,379.7 2,760.3 2,987.9 3,355.0 3,650.0 3,950.0 4,250.0 4,548.0 761.1 1,195.1 1,483.8 1,765.0 1,925.0 2,020.0 2,140.0 2,268.0 236.4 516.7 718.1 845.0 885.0 920.0 960.0 998.0 524.7 678.4 765.7 920.0 1,040.0 1,100.0 1,180.0 1,270.0 2,285.5 2,379.1 2,782.7 2,560.0 3,000.0 3,200.0 3,480.0 3,800.0 42.9 28.5 26.2 325.0 290.0 290.0 290.0 290.0 6,330.6 7,111.9 8,144.7 8,830.0 9,700.0 10,500.0 11,330.0 12,369.0 1,601.9 1,759.6 2,117.4 2,500.0 2,680.0 2,890.0 3,150.0 3,410.0 1,581.9 1,722.0 2,106.6 2,480.0 2,660.0 2,870.0 3,130.0 3,390.0 20.0 37.6 10.8 20.0 20.0 20.0 20.0 20.0 საოპერაციო სალდო 3,761.5 4,210.5 5,029.7 4,635.0 4,505.0 4,850.0 5,310.0 5,813.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 5,532.6 5,968.2 -435.6 6,099.3 6,532.9 -433.5 7,106.1 7,665.3 -559.2 7,129.0 7,629.0 -500.0 7,050.0 7,350.0 -300.0 7,500.0 7,800.0 -300.0 8,100.0 8,400.0 -300.0 8,748.0 9,048.0 -300.0 მთლიანი სალდო -1,771.1 -1,888.8 -2,076.4 -2,494.0 -2,545.0 -2,650.0 -2,790.0 -2,935.0 341.1 443.5 -102.4 2,711.8 1,297.2 -40.0 1,337.2 0.0 1,414.6 2,385.5 -970.9 599.6 100.4 499.3 92.0 320.4 -228.4 2,357.3 1,397.7 -40.0 1,437.7 0.0 959.6 2,009.9 -1,050.3 376.4 668.6 -292.2 67.7 320.1 -252.4 1,963.2 1,472.7 -40.0 1,512.7 0.0 490.5 1,735.2 -1,244.7 -180.8 -1,003.9 823.0 -19.0 301.0 -320.0 1,986.0 1,530.0 -40.0 1,570.0 0.0 456.0 1,826.0 -1,370.0 -489.0 -489.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,360.0 1,570.0 0.0 1,570.0 0.0 790.0 3,450.0 -2,660.0 -215.0 -215.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,565.0 1,665.0 0.0 1,665.0 0.0 900.0 2,200.0 -1,300.0 -115.0 -115.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,700.0 1,760.0 0.0 1,760.0 0.0 940.0 2,300.0 -1,360.0 -70.0 -70.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,835.0 1,855.0 0.0 1,855.0 0.0 980.0 2,400.0 -1,420.0 -80.0 -80.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (მლნ ლარი) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს ბოლო პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან -2,208.1 7917.1 414.0 332.9 81.1 7,146.3 29.4% 59.8% -1,977.5 -2,171.0 -2,475.0 -2,575.0 -2,680.0 -2,770.0 -2,915.0 8505.9 8237.6 8781.3 9052.6 9372.3 9705.4 10053.2 596.3 721.4 808.4 1293.8 810.2 846.7 882.5 399.7 457.5 500.0 970.8 474.5 496.4 518.2 196.6 263.9 308.4 323.0 335.8 350.4 364.2 8,606.3 10,048.0 11,558.6 13,203.1 14,956.3 16,809.0 18,756.8 28.3% 25.2% 24.0% 22.9% 21.8% 20.9% 19.9% 56.1% 50.5% 49.1% 46.6% 44.3% 42.1% 40.1% 3.1% 3.9% 4.4% 4.5% 6.7% 3.8% 3.7% 3.5% 0.6% 1.3% 1.6% 1.7% 1.7% 1.6% 1.5% 1.5% 147.3% 142.3% 129.0% 128.8% 127.3% 126.6% 124.9% 123.0% 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 6.2% 7.1% 7.6% 8.0% 11.9% 6.9% 6.7% 6.4% 5.6% 6.4% 6.9% 7.2% 10.8% 6.3% 6.1% 5.9% 1.1% 2.1% 2.5% 2.8% 2.7% 2.6% 2.5% 2.4% შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 26.6% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.5% 2.2% 27.4% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.4% 2.5% 28.0% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.4% 2.3% 27.6% 25.2% 12.9% 12.3% 0.0% 0.3% 2.1% 27.5% 25.3% 12.9% 12.4% 0.0% 0.3% 2.0% 27.3% 25.2% 12.8% 12.4% 0.0% 0.3% 1.9% 27.3% 25.3% 12.8% 12.4% 0.0% 0.2% 1.8% 27.2% 25.3% 12.8% 12.5% 0.0% 0.2% 1.7% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 21.4% 3.0% 3.3% 1.0% 0.3% 0.7% 3.1% 0.1% 8.7% 2.2% 2.2% 0.0% 22.1% 3.3% 3.4% 1.5% 0.6% 0.8% 2.9% 0.0% 8.8% 2.2% 2.1% 0.0% 22.5% 3.4% 3.3% 1.6% 0.8% 0.8% 3.0% 0.0% 8.9% 2.3% 2.3% 0.0% 23.0% 3.7% 3.3% 1.8% 0.8% 0.9% 2.6% 0.3% 8.8% 2.5% 2.5% 0.0% 23.4% 3.8% 3.4% 1.8% 0.8% 1.0% 2.8% 0.3% 8.9% 2.5% 2.5% 0.0% 23.2% 3.7% 3.4% 1.7% 0.8% 0.9% 2.7% 0.2% 8.9% 2.5% 2.4% 0.0% 23.1% 3.8% 3.3% 1.7% 0.8% 0.9% 2.7% 0.2% 8.9% 2.5% 2.5% 0.0% 23.0% 3.7% 3.3% 1.6% 0.7% 0.9% 2.7% 0.2% 8.9% 2.5% 2.5% 0.0% საოპერაციო სალდო 5.2% 5.2% 5.5% 4.6% 4.2% 4.1% 4.2% 4.2% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 7.6% 8.2% -0.6% 7.5% 8.1% -0.5% 7.7% 8.3% -0.6% 7.1% 7.6% -0.5% 6.5% 6.8% -0.3% 6.4% 6.6% -0.3% 6.4% 6.6% -0.2% 6.3% 6.5% -0.2% მთლიანი სალდო -2.4% -2.3% -2.3% -2.5% -2.3% -2.3% -2.2% -2.1% 0.5% 0.6% -0.1% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 0.0% 1.9% 3.3% -1.3% 0.8% 0.1% 0.7% 0.1% 0.4% -0.3% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 0.0% 1.2% 2.5% -1.3% 0.5% 0.8% -0.4% 0.1% 0.3% -0.3% 2.1% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.5% 1.9% -1.4% -0.2% -1.1% 0.9% 0.0% 0.3% -0.3% 2.0% 1.5% 0.0% 1.6% 0.0% 0.5% 1.8% -1.4% -0.5% -0.5% 0.0% 0.0% 0.3% -0.2% 2.2% 1.4% 0.0% 1.4% 0.0% 0.7% 3.2% -2.5% -0.2% -0.2% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.2% 1.4% 0.0% 1.4% 0.0% 0.8% 1.9% -1.1% -0.1% -0.1% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.1% 1.4% 0.0% 1.4% 0.0% 0.7% 1.8% -1.1% -0.1% -0.1% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.0% 1.3% 0.0% 1.3% 0.0% 0.7% 1.7% -1.0% -0.1% -0.1% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -3.0% -2.4% -2.4% -2.5% -2.4% -2.3% -2.2% -2.1% მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 1.4 საგადასახდელო ბალანსი (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1104.5 -1708.5 -1491.5 -1584.2 -1547.4 -1613.9 -1711.2 -1826.6 -2425.6 -2643.0 -2593.1 -2753.9 -2879.0 -3082.8 -3334.4 -3613.5 -5100.0 -6077.8 -6470.2 -7139.2 -7663.8 -8291.6 -9003.3 -9779.6 7536.3 8119.1 8621.6 9429.0 10271.0 11188.5 12190.1 13278.5 -12636.3 -14196.9 -15091.7 -16568.3 -17934.8 -19480.1 -21193.4 -23058.1 2674.4 3434.8 3877.0 4385.3 4784.8 5208.8 5668.9 6166.2 5703.3 7053.8 7699.9 8465.2 9172.6 9964.1 10838.7 11789.3 -3028.9 -3618.9 -3822.9 -4079.8 -4387.8 -4755.3 -5169.8 -5623.1 -1732.1 -2394.4 -2204.1 -2164.4 -2172.9 -2199.5 -2215.4 -2224.7 671.0 742.9 561.2 608.4 657.9 712.9 773.2 838.6 -2403.2 -3137.3 -2765.3 -2772.8 -2830.8 -2912.4 -2988.6 -3063.3 -81.1 -196.6 -263.9 -308.4 -323.0 -335.8 -350.4 -364.2 -2322.1 -2940.7 -2501.4 -2464.4 -2507.8 -2576.6 -2638.3 -2699.1 3053.2 3328.8 3305.8 3334.1 3504.5 3668.3 3838.7 4011.6 110.3 115.2 117.2 -12.8 3.6 3.6 3.6 3.6 2942.9 3213.6 3188.6 3346.9 3500.8 3664.6 3835.0 4008.0 1733.5 1816.6 930.5 1984.6 1983.8 2089.6 2229.6 2391.7 485.1 365.2 180.3 166.4 288.3 328.5 343.1 357.7 1712.1 1269.2 443.4 1052.5 1383.2 1365.2 1419.2 1515.2 -463.7 182.2 306.8 765.6 312.3 396.0 467.4 518.8 -629.0 -108.1 561.0 -400.4 -436.4 -475.7 -518.5 -565.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.4% -9.7% -20.4% 30.2% -50.6% 10.7% 22.8% -12.1% -6.9% 2.7% -9.6% -0.3% -9.3% 12.2% 0.4% 11.8% 6.9% 1.9% 6.9% -1.9% -2.5% 0.0% -5.6% -8.6% -19.7% 26.4% -46.1% 11.2% 22.9% -11.8% -7.8% 2.4% -10.2% -0.6% -9.6% 10.8% 0.4% 10.4% 5.9% 1.2% 4.1% 0.6% -0.4% 0.0% -4.4% -7.7% -19.2% 25.5% -44.7% 11.5% 22.8% -11.3% -6.5% 1.7% -8.2% -0.8% -7.4% 9.8% 0.3% 9.4% 2.8% 0.5% 1.3% 0.9% 1.7% 0.0% -4.3% -7.5% -19.5% 25.8% -45.2% 12.0% 23.1% -11.1% -5.9% 1.7% -7.6% -0.8% -6.7% 9.1% 0.0% 9.1% 5.4% 0.5% 2.9% 2.1% -1.1% 0.0% -3.9% -7.3% -19.4% 25.9% -45.3% 12.1% 23.2% -11.1% -5.5% 1.7% -7.1% -0.8% -6.3% 8.8% 0.0% 8.8% 5.0% 0.7% 3.5% 0.8% -1.1% 0.0% -3.8% -7.2% -19.3% 26.1% -45.4% 12.1% 23.2% -11.1% -5.1% 1.7% -6.8% -0.8% -6.0% 8.5% 0.0% 8.5% 4.9% 0.8% 3.2% 0.9% -1.1% 0.0% -3.7% -7.2% -19.3% 26.2% -45.5% 12.2% 23.3% -11.1% -4.8% 1.7% -6.4% -0.8% -5.7% 8.2% 0.0% 8.2% 4.8% 0.7% 3.0% 1.0% -1.1% 0.0% -3.6% -7.2% -19.4% 26.3% -45.7% 12.2% 23.4% -11.1% -4.4% 1.7% -6.1% -0.7% -5.3% 7.9% 0.0% 7.9% 4.7% 0.7% 3.0% 1.0% -1.1% 0.0% დანართი 1.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 2,942.6 2,729.7 413.1 -597.5 -257.5 -39.2 100.9 227.8 23,559.7 25,147.4 27,178.3 29,017.5 31,654.0 34,530.1 37,667.5 41,089.9 20,617.1 22,417.7 26,765.2 29,615.0 31,911.5 34,569.2 37,566.6 40,862.1 34,639.3 40,462.5 49,037.8 58,253.9 66,417.3 76,296.3 87,991.1 101,535.7 2,227.0 2,558.5 4,529.3 4,978.3 5,193.3 5,308.3 5,378.3 5,458.3 45,067.3 52,546.2 62,271.8 72,948.7 82,973.2 94,986.9 109,051.5 125,162.4 -12,655.0 -14,642.1 -17,763.3 -19,673.1 -21,749.2 -23,998.8 -26,438.7 -29,085.0 37,581.9 43,192.3 49,450.9 57,656.4 66,159.7 76,257.2 88,092.0 101,763.4 19,790.7 25,112.4 27,730.4 32,667.8 37,676.2 43,638.0 50,650.8 58,790.6 3,888.0 4,721.5 5,425.8 5,444.0 5,590.5 5,730.3 5,856.3 5,985.2 15,902.7 20,391.0 22,304.6 27,223.9 32,085.8 37,907.8 44,794.5 52,805.4 17,791.2 18,079.8 21,720.5 24,988.5 28,483.5 32,619.1 37,441.1 42,972.9 1.94 3.68 52.8% 3.14 1.65 61.9% 1.87 3.22 47.0% 3.59 2.09 65.0% 1.86 3.31 49.3% 3.61 2.02 67.8% 1.74 3.07 47.9% 3.61 2.05 72.7% 1.64 2.88 47.0% 3.63 2.07 76.5% 1.54 2.69 46.3% 3.65 2.09 80.8% 1.45 2.52 45.5% 3.66 2.11 85.5% 1.36 2.35 44.9% 3.68 2.13 90.5% 26356.8% 25.5% 9.8% 2.3% 10.4% 3.7% 9.1% 11.0% 22.9% 9.8% 26.6% 0.3% -7.2% 6.7% 8.7% 16.8% 14.9% 16.6% 15.7% 14.9% 26.9% 21.4% 28.2% 1.6% -84.9% 8.1% 19.4% 21.2% 77.0% 18.5% 21.3% 14.5% 10.4% 14.9% 9.4% 20.1% -244.7% 6.8% 10.6% 18.8% 9.9% 17.1% 10.8% 16.6% 17.8% 0.3% 22.1% 15.0% 56.9% 9.1% 7.8% 14.0% 4.3% 13.7% 10.6% 14.7% 15.3% 2.7% 17.9% 14.0% 84.8% 9.1% 8.3% 14.9% 2.2% 14.5% 10.3% 15.3% 15.8% 2.5% 18.1% 14.5% 357.7% 9.1% 8.7% 15.3% 1.3% 14.8% 10.2% 15.5% 16.1% 2.2% 18.2% 14.8% 125.7% 9.1% 8.8% 15.4% 1.5% 14.8% 10.0% 15.5% 16.1% 2.2% 17.9% 14.8% 4.0% 32.3% 28.3% 47.5% 3.1% 61.9% -17.4% 51.6% 27.2% 5.3% 21.8% 24.4% 3.4% 31.1% 27.7% 50.0% 3.2% 65.0% -18.1% 53.4% 31.0% 5.8% 25.2% 22.4% 0.4% 29.6% 29.1% 53.4% 4.9% 67.8% -19.3% 53.8% 30.2% 5.9% 24.3% 23.6% -0.6% 28.9% 29.5% 58.1% 5.0% 72.7% -19.6% 57.5% 32.6% 5.4% 27.1% 24.9% -0.2% 29.2% 29.4% 61.2% 4.8% 76.5% -20.0% 61.0% 34.7% 5.2% 29.6% 26.3% 0.0% 29.4% 29.4% 64.9% 4.5% 80.8% -20.4% 64.9% 37.1% 4.9% 32.2% 27.7% 0.1% 29.5% 29.5% 69.0% 4.2% 85.5% -20.7% 69.1% 39.7% 4.6% 35.1% 29.4% 0.2% 29.7% 29.5% 73.4% 3.9% 90.5% -21.0% 73.6% 42.5% 4.3% 38.2% 31.1% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში დანართი 1.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 10,832.4 13,243.9 13,243.9 0.0 2,411.5 1,150.2 610.5 2,394.0 1,783.5 3,396.4 -2,856.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,100.7 13,472.8 13,472.8 0.0 2,372.1 918.5 297.4 2,749.5 2,452.1 3,679.2 -3,058.0 12,019.2 5,934.1 4,312.2 1,772.9 10,172.6 12,487.2 12,486.2 1.0 2,314.6 3,527.6 464.0 1,912.3 1,448.3 6,942.6 -3,879.1 13,700.2 6,617.0 6,369.7 713.5 11,140.6 13,287.2 13,286.1 1.1 2,146.6 4,810.0 913.0 1,872.3 959.3 7,948.6 -4,051.7 15,950.6 6,638.4 8,386.0 926.2 12,443.8 14,483.0 14,481.8 1.2 2,039.2 5,788.5 1,128.0 1,872.3 744.3 9,160.7 -4,500.2 18,232.3 6,830.9 10,299.0 1,102.4 13,849.2 15,786.5 15,785.2 1.3 1,937.3 7,068.3 1,243.0 1,872.3 629.3 10,811.5 -4,986.2 20,917.5 7,015.0 12,592.3 1,310.2 15,366.9 17,207.3 17,205.8 1.4 1,840.4 8,675.5 1,313.0 1,872.3 559.3 12,875.8 -5,513.3 24,042.4 7,181.3 15,308.7 1,552.4 17,007.5 18,755.9 18,754.3 1.6 1,748.4 10,626.6 1,393.0 1,872.3 479.3 15,318.6 -6,085.0 27,634.1 7,351.6 18,453.4 1,829.2 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.8 4848.9 2.8 5285.3 2.9 5761.0 2.9 6279.5 2.9 6844.6 5.3% 0.1% 0.1% '-' -18.2% 1163.4% 376.4% 32.2% 6.0% 10.0% -8.5% 15.5% 9.8% 7.4% 116.4% 2.5% 1.7% 1.7% '-' -1.6% -20.1% -51.3% 14.8% 37.5% 8.3% 7.0% 0.3% 17.7% -21.6% 22.9% -8.4% -7.3% -7.3% '-' -2.4% 284.0% 56.0% -30.4% -40.9% 88.7% 26.8% 14.0% 11.5% 47.7% -59.8% 9.5% 6.4% 6.4% 9.5% -7.3% 36.4% 96.8% -2.1% -33.8% 14.5% 4.5% 16.4% 0.3% 31.7% 29.8% 11.7% 9.0% 9.0% 8.2% -5.0% 20.3% 23.5% 0.0% -22.4% 15.2% 11.1% 14.3% 2.9% 22.8% 19.0% 11.3% 9.0% 9.0% 8.4% -5.0% 22.1% 10.2% 0.0% -15.5% 18.0% 10.8% 14.7% 2.7% 22.3% 18.8% 11.0% 9.0% 9.0% 8.5% -5.0% 22.7% 5.6% 0.0% -11.1% 19.1% 10.6% 14.9% 2.4% 21.6% 18.5% 10.7% 9.0% 9.0% 8.5% -5.0% 22.5% 6.1% 0.0% -14.3% 19.0% 10.4% 14.9% 2.4% 20.5% 17.8% 14.9% 18.2% 18.2% 0.0% 3.3% 1.6% 0.8% 3.3% 2.4% 4.7% -3.9% 16.4% 6.9% 7.5% 2.0% 13.7% 16.7% 16.7% 0.0% 2.9% 1.1% 0.4% 3.4% 3.0% 4.5% -3.8% 14.9% 7.3% 5.3% 2.2% 11.1% 13.6% 13.6% 0.0% 2.5% 3.8% 0.5% 2.1% 1.6% 7.6% -4.2% 14.9% 7.2% 6.9% 0.8% 11.1% 13.2% 13.2% 0.0% 2.1% 4.8% 0.9% 1.9% 1.0% 7.9% -4.0% 15.9% 6.6% 8.4% 0.9% 11.5% 13.3% 13.3% 0.0% 1.9% 5.3% 1.0% 1.7% 0.7% 8.4% -4.1% 16.8% 6.3% 9.5% 1.0% 11.8% 13.4% 13.4% 0.0% 1.6% 6.0% 1.1% 1.6% 0.5% 9.2% -4.2% 17.8% 6.0% 10.7% 1.1% 12.1% 13.5% 13.5% 0.0% 1.4% 6.8% 1.0% 1.5% 0.4% 10.1% -4.3% 18.9% 5.6% 12.0% 1.2% 12.3% 13.6% 13.6% 0.0% 1.3% 7.7% 1.0% 1.4% 0.3% 11.1% -4.4% 20.0% 5.3% 13.3% 1.3% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე დანართი 1.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (საბაზო სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 22,197.2 25,548.0 29,591.0 31,655.0 33,790.0 36,230.0 39,200.0 42,406.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 25,305.0 27,400.0 29,600.0 32,200.0 35,036.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 12,970.0 13,952.0 15,003.0 16,332.0 17,722.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,335.0 13,448.0 14,597.0 15,868.0 17,314.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 267.5 202.0 216.0 140.0 150.0 150.0 150.0 150.0 4,543.8 5,613.4 6,085.0 6,210.0 6,240.0 6,480.0 6,850.0 7,220.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 17,787.6 20,692.7 23,935.0 26,510.0 29,135.0 31,410.0 34,000.0 36,794.0 3,112.0 3,916.2 5,010.0 5,695.0 6,310.0 6,830.0 7,490.0 8,150.0 4,290.4 4,675.7 5,170.0 5,655.0 6,080.0 6,530.0 7,000.0 7,470.0 767.3 1,203.6 1,505.0 1,770.0 1,930.0 2,025.0 2,145.0 2,265.0 236.4 516.7 724.0 845.0 885.0 920.0 960.0 1,000.0 530.9 686.8 781.0 925.0 1,045.0 1,105.0 1,185.0 1,265.0 1,650.7 2,062.5 2,380.0 2,380.0 2,850.0 3,100.0 3,410.0 3,720.0 43.9 29.6 20.0 105.0 60.0 50.0 40.0 30.0 6,349.0 7,136.0 8,130.0 8,855.0 9,725.0 10,535.0 11,365.0 12,399.0 1,574.3 1,669.2 1,720.0 2,050.0 2,180.0 2,340.0 2,550.0 2,760.0 საოპერაციო სალდო 4,409.6 4,855.4 5,656.0 5,145.0 4,655.0 4,820.0 5,200.0 5,612.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 6,010.1 6,511.0 -500.9 6,637.1 7,107.6 -470.5 7,770.0 8,310.0 -540.0 7,599.0 8,109.0 -510.0 7,425.0 7,730.0 -305.0 7,860.0 8,170.0 -310.0 8,440.0 8,750.0 -310.0 8,970.0 9,280.0 -310.0 მთლიანი სალდო -1,600.5 -1,781.8 -2,114.0 -2,454.0 -2,770.0 -3,040.0 -3,240.0 -3,358.0 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 189.8 0.4 -115.0 -129.0 -80.0 -100.0 -150.0 -150.0 335.0 167.1 120.0 201.0 180.0 160.0 110.0 110.0 -145.2 -166.7 -235.0 -330.0 -260.0 -260.0 -260.0 -260.0 2,698.6 2,365.7 2,010.0 1,936.0 2,310.0 2,510.0 2,645.0 2,780.0 1,284.0 1,406.1 1,400.0 1,480.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,324.0 1,446.1 1,440.0 1,520.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 1,414.6 959.6 610.0 456.0 790.0 900.0 940.0 980.0 2,385.5 2,009.9 1,870.0 1,826.0 3,450.0 2,200.0 2,300.0 2,400.0 -970.9 -1,050.3 -1,260.0 -1,370.0 -2,660.0 -1,300.0 -1,360.0 -1,420.0 908.3 583.5 11.0 -389.0 -380.0 -430.0 -445.0 -428.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 30.5% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.4% 6.2% 31.6% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.2% 6.9% 32.2% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.2% 6.6% 31.6% 25.2% 12.9% 12.3% 0.0% 0.1% 6.2% 31.1% 25.3% 12.9% 12.4% 0.0% 0.1% 5.8% 30.8% 25.2% 12.8% 12.4% 0.0% 0.1% 5.5% 30.7% 25.3% 12.8% 12.4% 0.0% 0.1% 5.4% 30.7% 25.3% 12.8% 12.5% 0.0% 0.1% 5.2% (პროცენტულად მშპ-სთან) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 24.4% 4.3% 5.9% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.7% 2.2% 25.6% 4.8% 5.8% 1.5% 0.6% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 2.1% 26.0% 5.5% 5.6% 1.6% 0.8% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 1.9% 26.4% 5.7% 5.6% 1.8% 0.8% 0.9% 2.4% 0.1% 8.8% 2.0% 26.9% 5.8% 5.6% 1.8% 0.8% 1.0% 2.6% 0.1% 9.0% 2.0% 26.7% 5.8% 5.6% 1.7% 0.8% 0.9% 2.6% 0.0% 9.0% 2.0% 26.7% 5.9% 5.5% 1.7% 0.8% 0.9% 2.7% 0.0% 8.9% 2.0% 26.6% 5.9% 5.4% 1.6% 0.7% 0.9% 2.7% 0.0% 9.0% 2.0% საოპერაციო სალდო 6.1% 6.0% 6.2% 5.1% 4.3% 4.1% 4.1% 4.1% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.9% -0.7% 8.2% 8.8% -0.6% 8.5% 9.0% -0.6% 7.6% 8.1% -0.5% 6.8% 7.1% -0.3% 6.7% 6.9% -0.3% 6.6% 6.9% -0.2% 6.5% 6.7% -0.2% მთლიანი სალდო -2.2% -2.2% -2.3% -2.4% -2.6% -2.6% -2.5% -2.4% 0.3% 0.5% -0.2% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 1.9% 3.3% -1.3% 1.2% 0.0% 0.2% -0.2% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 1.2% 2.5% -1.3% 0.7% -0.1% 0.1% -0.3% 2.2% 1.5% 0.0% 1.6% 0.7% 2.0% -1.4% 0.0% -0.1% 0.2% -0.3% 1.9% 1.5% 0.0% 1.5% 0.5% 1.8% -1.4% -0.4% -0.1% 0.2% -0.2% 2.1% 1.4% 0.0% 1.4% 0.7% 3.2% -2.5% -0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 2.1% 1.4% 0.0% 1.4% 0.8% 1.9% -1.1% -0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 2.1% 1.3% 0.0% 1.3% 0.7% 1.8% -1.1% -0.3% -0.1% 0.1% -0.2% 2.0% 1.3% 0.0% 1.3% 0.7% 1.7% -1.0% -0.3% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი დანართი 2.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 20.0% 11.0% 11.0% 7.8% 13.6% 9.4% 10.4% 6.7% 10.7% 6.4% 10.9% 6.6% 11.0% 6.7% 11.0% 6.7% 72860.1 24984.5 80882.8 30777.8 91891.8 101483.3 112297.4 124497.3 138152.2 153304.8 33776.1 37037.7 40984.4 45437.0 50420.5 55950.6 19625.6 6731.2 17535.0 11.9% 9.8% 8.1% 21769.1 8284.0 20219.7 2.5% 0.4% 2.9% 24871.9 9141.4 20965.6 1.1% 1.9% 3.8% 27467.9 10024.8 24769.7 3.7% 3.7% 3.5% 30394.9 11093.0 26893.4 4.0% 4.0% 4.0% 33697.0 12298.2 29945.6 4.0% 4.0% 4.0% 37392.9 13647.1 33373.1 4.0% 4.0% 4.0% 41494.2 15143.9 37192.8 4.0% 4.0% 4.0% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 13.5% 13.5% 13.3% 14.7% 18.0% 18.0% 16.0% 15.5% 9.6% 9.6% 8.1% 11.3% 10.4% 10.4% 7.5% 10.1% 10.3% 10.3% 8.3% 7.5% 11.1% 11.1% 8.7% 8.0% 11.2% 11.2% 8.8% 8.1% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება 63.7% 36.0% 123.9% 40.5% 35.5% 66.2% 14.6% 7.7% 23.7% 13.7% 12.4% 19.5% 7.6% 6.2% 9.2% 6.2% 6.3% 5.6% 11.0% 10.4% 11.6% 10.6% 11.0% 9.1% 11.3% 11.0% 11.7% 11.4% 11.2% 12.4% 11.4% 11.0% 11.9% 11.9% 11.6% 13.2% 11.5% 11.0% 12.1% 12.1% 11.8% 13.6% 11.5% 11.0% 12.1% 12.1% 11.8% 13.6% 15.5% 11.0% 22.9% 0.3% 14.9% 26.9% 14.0% 14.5% 10.4% 18.4% 19.0% 20.1% 18.3% 19.6% 20.0% 18.7% 20.1% 20.5% 18.9% 20.4% 20.7% 18.9% 20.4% 20.7% 1.9 3.7 1.9 3.2 1.9 3.3 1.7 3.0 1.6 2.8 1.5 2.6 1.4 2.4 1.3 2.2 3.14 1.65 3.59 2.09 3.61 2.02 3.63 2.05 3.67 2.08 3.71 2.11 3.76 2.15 3.80 2.18 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.8 4848.9 2.7 5285.3 2.6 5761.0 2.6 6279.5 2.5 6844.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 16.5% 11.3% 16.2% 10.9% 15.0% 9.4% 14.0% 8.9% 13.0% 8.4% 12.0% 7.9% 11.0% 7.4% 10.0% 6.9% რეალური სექტორი ინვესტიციები 24.1% 25.0% 22.8% 24.4% 23.9% 24.1% 24.2% 24.3% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 26.6% 23.9% 23.9% 0.0% 29.6% 21.4% 8.2% 5.2% -2.4% 27.4% 24.4% 24.4% 0.0% 30.2% 22.1% 8.1% 5.2% -2.3% 28.0% 25.3% 25.3% 0.0% 30.9% 22.5% 8.3% 5.5% -2.3% 27.5% 25.2% 25.2% 0.0% 30.2% 22.7% 7.5% 4.8% -2.2% 27.3% 25.1% 25.1% 0.0% 29.3% 22.6% 6.8% 4.7% -1.8% 27.0% 25.0% 25.0% 0.0% 28.7% 21.9% 6.8% 5.1% -1.4% 26.9% 25.0% 25.0% 0.0% 28.1% 21.3% 6.8% 5.6% -1.0% 26.8% 25.1% 25.1% 0.0% 27.5% 20.8% 6.8% 6.0% -0.6% -20.4% -19.7% -19.2% -19.5% -19.7% -19.9% -20.3% -20.6% -16.6% -4.4% -16.4% -5.6% -14.2% -4.4% -13.4% -4.3% -13.0% -4.1% -12.7% -4.2% -12.6% -4.3% -12.5% -4.5% 39.2% 29.4% 59.8% 3.1% 110.4% 9.8% 147.3% 6.2% 38.9% 28.3% 56.1% 3.9% 103.4% 10.6% 142.3% 7.1% 36.1% 25.2% 50.5% 4.4% 89.9% 10.9% 129.0% 7.6% 35.1% 23.7% 48.5% 4.5% 86.3% 11.4% 127.7% 7.9% 33.8% 22.1% 44.9% 6.4% 80.9% 11.8% 124.0% 11.6% 32.6% 20.6% 41.7% 3.6% 76.4% 12.0% 120.9% 6.6% 31.4% 19.2% 38.7% 3.4% 71.7% 12.2% 117.0% 6.3% 30.2% 18.0% 36.0% 3.2% 67.1% 12.2% 112.9% 5.9% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 2.2 ეროვნული ანგარიშები (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 62398.7 4594.1 57804.6 17535.0 5968.2 11566.8 38609.2 21977.2 16631.9 45682.8 36850.0 8832.8 72860.1 -5051.1 -236.4 -4814.7 67808.9 8903.9 321.8 8582.1 76712.8 68357.2 17535.2 14314.2 3761.5 10552.6 3221.1 67608.6 5439.5 62169.1 20219.7 6532.9 13686.8 39873.6 21336.6 18537.0 46819.1 37308.8 9510.3 80882.8 -6292.4 -516.7 -5775.7 74590.4 8748.1 302.8 8445.2 83338.5 73688.4 20219.7 15729.8 4210.5 11519.3 4489.9 11.0% 7.8% 9.4% 6.7% 6.4% 6.6% 6.7% 6.7% 19625.6 6731.2 127.4% 8.1% 129.0% 11.9% 21769.1 8284.0 131.1% 2.9% 132.2% 2.5% 24871.9 9141.4 136.1% 3.8% 133.7% 1.1% 27467.9 10024.8 140.9% 3.5% 138.6% 3.7% 30394.9 11093.0 146.5% 4.0% 144.1% 4.0% 33697.0 12298.2 152.4% 4.0% 149.9% 4.0% 37392.9 13647.1 158.5% 4.0% 155.9% 4.0% 41494.2 15143.9 164.8% 4.0% 162.1% 4.0% 132.4% 9.8% 132.9% 0.4% 135.4% 1.9% 140.4% 3.7% 146.1% 4.0% 151.9% 4.0% 158.0% 4.0% 164.3% 4.0% 16.5% 16.2% 15.0% 14.0% 13.0% 12.0% 11.0% 10.0% 11.3% 5.1% 10.9% 5.3% 9.4% 5.6% 8.9% 5.1% 8.4% 4.6% 7.9% 4.1% 7.4% 3.6% 6.9% 3.1% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2019 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2019 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 77981.1 84409.6 94041.6 104474.8 116276.5 129441.7 6137.4 7050.0 7750.0 8350.0 9050.0 9701.0 71843.7 77359.6 86291.6 96124.8 107226.5 119740.7 20965.6 24769.7 26893.4 29945.6 33373.1 37192.8 7665.3 7629.0 7607.0 8433.0 9358.0 10384.0 13300.3 17140.7 19286.4 21512.6 24015.1 26808.8 44404.5 49623.2 55236.6 61558.8 68655.7 76561.5 23456.0 26078.4 28944.8 32127.0 35664.6 39583.3 20948.5 23544.8 26291.7 29431.8 32991.1 36978.2 51459.4 57319.2 63874.2 71481.8 80153.1 89891.3 41058.8 45893.4 51035.3 56944.1 63640.4 71126.4 10400.6 11425.8 12838.9 14537.7 16512.7 18764.9 91891.8 101483.3 112297.4 124497.3 138152.2 153304.8 -5996.6 -5911.4 -5950.6 -5922.2 -5870.9 -5813.0 -718.1 -845.0 -885.0 -920.0 -960.0 -998.0 -5278.5 -5066.4 -5065.6 -5002.2 -4910.9 -4815.0 85895.2 95571.9 106346.7 118575.2 132281.3 147491.8 8993.8 9240.8 9937.4 10642.4 11394.1 12182.8 318.9 -35.0 10.0 10.0 10.0 10.0 8674.8 9275.8 9927.4 10632.4 11384.1 12172.8 94888.9 104812.7 116284.1 129217.5 143675.4 159674.6 83721.8 92900.7 103237.1 114515.5 126956.4 140783.6 20965.5 24769.7 26893.4 29945.6 33373.1 37192.8 16907.8 20403.1 22242.5 24742.8 27398.9 30232.9 5029.7 4862.0 5297.0 6352.0 7669.0 9190.0 11878.1 15541.1 16945.5 18390.8 19729.9 21042.9 4057.7 4366.6 4651.0 5202.9 5974.3 6959.9 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 48377.9 3561.8 44816.1 13594.9 4627.2 8967.8 30315.2 17256.1 13059.1 35079.7 28297.0 6782.7 57208.3 -3966.0 -185.6 -3780.4 53242.2 6991.2 252.7 6738.5 60233.4 53672.7 13768.3 11239.2 2953.5 8285.7 2529.1 51144.8 4114.9 47030.0 15295.9 4942.0 10353.9 30411.3 16273.3 14138.0 35163.3 28020.6 7142.7 61688.6 -4799.2 -394.1 -4405.0 56889.5 6672.1 231.0 6441.1 63561.6 56201.6 15421.4 11997.0 3211.3 8785.7 3424.4 58344.0 4591.9 53752.1 15686.1 5735.0 9951.1 32620.1 17231.1 15389.0 39145.2 31233.4 7911.8 67505.0 -4405.2 -527.5 -3877.7 63099.8 6606.9 234.3 6372.7 69706.8 61503.2 15401.6 12420.7 3694.9 8725.8 2980.9 60899.2 5086.4 55812.9 17870.7 5504.1 12366.6 35220.1 18509.2 16710.9 41962.2 33597.6 8364.6 72027.9 -4195.6 -599.7 -3595.9 67832.2 6558.7 -24.8 6583.5 74390.9 65936.4 17580.3 14481.1 3450.8 11030.3 3099.2 65238.9 5376.4 59862.5 18656.6 5277.2 13379.5 37696.3 19753.5 17942.8 44954.2 35918.3 9035.9 76637.6 -4061.0 -604.0 -3457.1 72576.6 6781.8 6.8 6774.9 79358.4 70454.4 18353.5 15179.4 3615.0 11564.5 3174.1 69689.1 5569.8 64119.3 19975.0 5625.2 14349.8 40395.1 21081.9 19313.3 48363.5 38527.5 9836.0 81695.7 -3886.1 -603.7 -3282.4 77809.6 6983.6 6.6 6977.0 84793.1 75145.6 19650.5 16236.3 4168.2 12068.1 3414.1 74578.2 5804.5 68773.6 21405.1 6002.1 15403.0 43319.4 22503.1 20816.3 52133.4 41393.1 10740.2 87169.3 -3704.3 -605.7 -3098.6 83465.0 7189.3 6.3 7183.0 90654.3 80105.1 21057.3 17287.8 4838.9 12448.9 3769.5 79829.0 5982.8 73846.2 22937.4 6404.0 16533.4 46449.7 24015.1 22434.6 56206.5 44473.3 11733.2 93009.7 -3526.7 -605.5 -2921.2 89483.0 7391.3 6.1 7385.2 96874.2 85413.1 22564.8 18342.2 5575.6 12766.7 4222.6 85.6% 6.3% 79.3% 24.1% 8.2% 15.9% 53.0% 30.2% 22.8% 62.7% 50.6% 12.1% 100.0% -6.9% -0.3% -6.6% 93.1% 12.2% 0.4% 11.8% 105.3% 93.8% 24.1% 19.6% 5.2% 14.5% 4.4% 83.6% 6.7% 76.9% 25.0% 8.1% 16.9% 49.3% 26.4% 22.9% 57.9% 46.1% 11.8% 100.0% -7.8% -0.6% -7.1% 92.2% 10.8% 0.4% 10.4% 103.0% 91.1% 25.0% 19.4% 5.2% 14.2% 5.6% 84.9% 6.7% 78.2% 22.8% 8.3% 14.5% 48.3% 25.5% 22.8% 56.0% 44.7% 11.3% 100.0% -6.5% -0.8% -5.7% 93.5% 9.8% 0.3% 9.4% 103.3% 91.1% 22.8% 18.4% 5.5% 12.9% 4.4% 83.2% 6.9% 76.2% 24.4% 7.5% 16.9% 48.9% 25.7% 23.2% 56.5% 45.2% 11.3% 100.0% -5.8% -0.8% -5.0% 94.2% 9.1% 0.0% 9.1% 103.3% 91.5% 24.4% 20.1% 4.8% 15.3% 4.3% 83.7% 6.9% 76.8% 23.9% 6.8% 17.2% 49.2% 25.8% 23.4% 56.9% 45.4% 11.4% 100.0% -5.3% -0.8% -4.5% 94.7% 8.8% 0.0% 8.8% 103.6% 91.9% 23.9% 19.8% 4.7% 15.1% 4.1% 83.9% 6.7% 77.2% 24.1% 6.8% 17.3% 49.4% 25.8% 23.6% 57.4% 45.7% 11.7% 100.0% -4.8% -0.7% -4.0% 95.2% 8.5% 0.0% 8.5% 103.8% 92.0% 24.1% 19.9% 5.1% 14.8% 4.2% 84.2% 6.6% 77.6% 24.2% 6.8% 17.4% 49.7% 25.8% 23.9% 58.0% 46.1% 12.0% 100.0% -4.2% -0.7% -3.6% 95.8% 8.2% 0.0% 8.2% 104.0% 91.9% 24.2% 19.8% 5.6% 14.3% 4.3% 84.4% 6.3% 78.1% 24.3% 6.8% 17.5% 49.9% 25.8% 24.1% 58.6% 46.4% 12.2% 100.0% -3.8% -0.7% -3.1% 96.2% 7.9% 0.0% 7.9% 104.2% 91.8% 24.3% 19.7% 6.0% 13.7% 4.5% (რეალური, მლნ ლარი, 2019=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 2.3 ნაერთი ბიუჯეტი (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 19,377.6 22,124.2 25,721.9 27,892.0 30,642.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 25,532.0 28,192.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 13,096.0 14,371.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,436.0 13,821.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 364.7 331.3 345.1 290.0 300.0 1,627.0 2,060.2 2,086.8 2,070.0 2,150.0 33,602.0 31,102.0 15,768.0 15,334.0 0.0 300.0 2,200.0 37,109.0 34,559.0 17,519.0 17,040.0 0.0 300.0 2,250.0 41,028.0 38,413.0 19,405.0 19,008.0 0.0 300.0 2,315.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 15,616.1 17,913.6 20,692.2 23,030.0 25,345.0 27,250.0 29,440.0 31,838.0 2,214.4 2,679.1 3,149.6 3,695.0 4,100.0 4,400.0 4,800.0 5,153.0 2,379.7 2,760.3 2,987.9 3,355.0 3,650.0 3,950.0 4,250.0 4,548.0 761.1 1,195.1 1,483.8 1,765.0 1,925.0 2,020.0 2,140.0 2,268.0 236.4 516.7 718.1 845.0 885.0 920.0 960.0 998.0 524.7 678.4 765.7 920.0 1,040.0 1,100.0 1,180.0 1,270.0 2,285.5 2,379.1 2,782.7 2,560.0 3,000.0 3,200.0 3,480.0 3,800.0 42.9 28.5 26.2 325.0 290.0 290.0 290.0 290.0 6,330.6 7,111.9 8,144.7 8,830.0 9,700.0 10,500.0 11,330.0 12,369.0 1,601.9 1,759.6 2,117.4 2,500.0 2,680.0 2,890.0 3,150.0 3,410.0 1,581.9 1,722.0 2,106.6 2,480.0 2,660.0 2,870.0 3,130.0 3,390.0 20.0 37.6 10.8 20.0 20.0 20.0 20.0 20.0 საოპერაციო სალდო 3,761.5 4,210.5 5,029.7 4,862.0 5,297.0 6,352.0 7,669.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 5,532.6 5,968.2 -435.6 6,099.3 6,532.9 -433.5 7,106.1 7,665.3 -559.2 7,129.0 7,629.0 -500.0 7,307.0 7,607.0 -300.0 8,133.0 8,433.0 -300.0 9,058.0 10,084.0 9,358.0 10,384.0 -300.0 -300.0 მთლიანი სალდო -1,771.1 -1,888.8 -2,076.4 -2,267.0 -2,010.0 -1,781.0 -1,389.0 -894.0 341.1 443.5 -102.4 2,711.8 1,297.2 -40.0 1,337.2 0.0 1,414.6 2,385.5 -970.9 599.6 100.4 499.3 92.0 320.4 -228.4 2,357.3 1,397.7 -40.0 1,437.7 0.0 959.6 2,009.9 -1,050.3 376.4 668.6 -292.2 67.7 320.1 -252.4 1,963.2 1,472.7 -40.0 1,512.7 0.0 490.5 1,735.2 -1,244.7 -180.8 -1,003.9 823.0 -19.0 301.0 -320.0 1,986.0 1,530.0 -40.0 1,570.0 0.0 456.0 1,826.0 -1,370.0 -262.0 -262.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,360.0 1,570.0 0.0 1,570.0 0.0 790.0 3,450.0 -2,660.0 320.0 320.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,565.0 1,665.0 0.0 1,665.0 0.0 900.0 2,200.0 -1,300.0 754.0 754.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,700.0 1,760.0 0.0 1,760.0 0.0 940.0 2,300.0 -1,360.0 1,331.0 1,331.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,835.0 1,855.0 0.0 1,855.0 0.0 980.0 2,400.0 -1,420.0 1,961.0 1,961.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (მლნ ლარი) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი 9,190.0 მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს ბოლო პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან -2,208.1 7917.1 414.0 332.9 81.1 7,146.3 29.4% 59.8% -1,977.5 -2,171.0 -2,248.0 -2,040.0 -1,811.0 -1,369.0 -874.0 8505.9 8237.6 8781.3 9052.6 9372.3 9705.4 10053.2 596.3 721.4 808.4 1293.8 810.2 846.7 882.5 399.7 457.5 500.0 970.8 474.5 496.4 518.2 196.6 263.9 308.4 323.0 335.8 350.4 364.2 8,606.3 10,048.0 11,558.6 13,203.1 14,956.3 16,809.0 18,756.8 28.3% 25.2% 23.7% 22.1% 20.6% 19.2% 18.0% 56.1% 50.5% 48.5% 44.9% 41.7% 38.7% 36.0% 3.1% 3.9% 4.4% 4.5% 6.4% 3.6% 3.4% 3.2% 0.6% 1.3% 1.6% 1.7% 1.6% 1.5% 1.4% 1.3% 147.3% 142.3% 129.0% 127.7% 124.0% 120.9% 117.0% 112.9% 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 6.2% 7.1% 7.6% 7.9% 11.6% 6.6% 6.3% 5.9% 5.6% 6.4% 6.9% 7.2% 10.8% 6.2% 6.0% 5.7% 1.1% 2.1% 2.5% 2.8% 2.7% 2.6% 2.5% 2.4% შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 26.6% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.5% 2.2% 27.4% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.4% 2.5% 28.0% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.4% 2.3% 27.5% 25.2% 12.9% 12.3% 0.0% 0.3% 2.0% 27.3% 25.1% 12.8% 12.3% 0.0% 0.3% 1.9% 27.0% 25.0% 12.7% 12.3% 0.0% 0.2% 1.8% 26.9% 25.0% 12.7% 12.3% 0.0% 0.2% 1.6% 26.8% 25.1% 12.7% 12.4% 0.0% 0.2% 1.5% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 21.4% 3.0% 3.3% 1.0% 0.3% 0.7% 3.1% 0.1% 8.7% 2.2% 2.2% 0.0% 22.1% 3.3% 3.4% 1.5% 0.6% 0.8% 2.9% 0.0% 8.8% 2.2% 2.1% 0.0% 22.5% 3.4% 3.3% 1.6% 0.8% 0.8% 3.0% 0.0% 8.9% 2.3% 2.3% 0.0% 22.7% 3.6% 3.3% 1.7% 0.8% 0.9% 2.5% 0.3% 8.7% 2.5% 2.4% 0.0% 22.6% 3.7% 3.3% 1.7% 0.8% 0.9% 2.7% 0.3% 8.6% 2.4% 2.4% 0.0% 21.9% 3.5% 3.2% 1.6% 0.7% 0.9% 2.6% 0.2% 8.4% 2.3% 2.3% 0.0% 21.3% 3.5% 3.1% 1.5% 0.7% 0.9% 2.5% 0.2% 8.2% 2.3% 2.3% 0.0% 20.8% 3.4% 3.0% 1.5% 0.7% 0.8% 2.5% 0.2% 8.1% 2.2% 2.2% 0.0% საოპერაციო სალდო 5.2% 5.2% 5.5% 4.8% 4.7% 5.1% 5.6% 6.0% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 7.6% 8.2% -0.6% 7.5% 8.1% -0.5% 7.7% 8.3% -0.6% 7.0% 7.5% -0.5% 6.5% 6.8% -0.3% 6.5% 6.8% -0.2% 6.6% 6.8% -0.2% 6.6% 6.8% -0.2% მთლიანი სალდო -2.4% -2.3% -2.3% -2.2% -1.8% -1.4% -1.0% -0.6% 0.5% 0.6% -0.1% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 0.0% 1.9% 3.3% -1.3% 0.8% 0.1% 0.7% 0.1% 0.4% -0.3% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 0.0% 1.2% 2.5% -1.3% 0.5% 0.8% -0.4% 0.1% 0.3% -0.3% 2.1% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.5% 1.9% -1.4% -0.2% -1.1% 0.9% 0.0% 0.3% -0.3% 2.0% 1.5% 0.0% 1.5% 0.0% 0.4% 1.8% -1.3% -0.3% -0.3% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.1% 1.4% 0.0% 1.4% 0.0% 0.7% 3.1% -2.4% 0.3% 0.3% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.1% 1.3% 0.0% 1.3% 0.0% 0.7% 1.8% -1.0% 0.6% 0.6% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.0% 1.3% 0.0% 1.3% 0.0% 0.7% 1.7% -1.0% 1.0% 1.0% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 1.8% 1.2% 0.0% 1.2% 0.0% 0.6% 1.6% -0.9% 1.3% 1.3% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -3.0% -2.4% -2.4% -2.2% -1.8% -1.5% -1.0% -0.6% მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 2.4 საგადასახდელო ბალანსი (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1104.5 -1708.5 -1491.5 -1593.7 -1697.4 -1898.9 -2180.4 -2540.1 -2425.6 -2643.0 -2593.1 -2808.8 -3152.4 -3621.6 -4196.1 -4864.9 -5100.0 -6077.8 -6470.2 -7231.8 -8062.2 -9057.4 -10210.2 -11512.1 7536.3 8119.1 8621.6 9517.7 10563.8 11725.2 13016.3 14446.5 -12636.3 -14196.9 -15091.7 -16749.4 -18626.0 -20782.5 -23226.4 -25958.5 2674.4 3434.8 3877.0 4423.0 4909.8 5435.8 6014.0 6647.2 5703.3 7053.8 7699.9 8593.0 9595.5 10741.5 12040.6 13495.7 -3028.9 -3618.9 -3822.9 -4170.0 -4685.7 -5305.7 -6026.5 -6848.5 -1732.1 -2394.4 -2204.1 -2157.4 -2171.8 -2161.4 -2142.7 -2121.5 671.0 742.9 561.2 615.3 680.9 754.9 837.7 929.6 -2403.2 -3137.3 -2765.3 -2772.8 -2852.7 -2916.3 -2980.4 -3051.1 -81.1 -196.6 -263.9 -308.4 -323.0 -335.8 -350.4 -364.2 -2322.1 -2940.7 -2501.4 -2464.4 -2529.7 -2580.5 -2630.0 -2686.9 3053.2 3328.8 3305.8 3372.6 3626.8 3884.1 4158.4 4446.3 110.3 115.2 117.2 -12.8 3.6 3.6 3.6 3.6 2942.9 3213.6 3188.6 3385.3 3623.1 3880.4 4154.8 4442.6 1733.5 1816.6 930.5 1994.0 2133.8 2374.5 2698.9 3105.3 485.1 365.2 180.3 166.4 288.3 328.5 343.1 357.7 1712.1 1269.2 443.4 1291.8 1187.5 1226.8 1370.5 1600.0 -463.7 182.2 306.8 535.8 658.0 819.3 985.3 1147.6 -629.0 -108.1 561.0 -400.4 -436.4 -475.7 -518.5 -565.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.4% -9.7% -20.4% 30.2% -50.6% 10.7% 22.8% -12.1% -6.9% 2.7% -9.6% -0.3% -9.3% 12.2% 0.4% 11.8% 6.9% 1.9% 6.9% -1.9% -2.5% 0.0% -5.6% -8.6% -19.7% 26.4% -46.1% 11.2% 22.9% -11.8% -7.8% 2.4% -10.2% -0.6% -9.6% 10.8% 0.4% 10.4% 5.9% 1.2% 4.1% 0.6% -0.4% 0.0% -4.4% -7.7% -19.2% 25.5% -44.7% 11.5% 22.8% -11.3% -6.5% 1.7% -8.2% -0.8% -7.4% 9.8% 0.3% 9.4% 2.8% 0.5% 1.3% 0.9% 1.7% 0.0% -4.3% -7.6% -19.5% 25.7% -45.2% 11.9% 23.2% -11.3% -5.8% 1.7% -7.5% -0.8% -6.7% 9.1% 0.0% 9.1% 5.4% 0.4% 3.5% 1.4% -1.1% 0.0% -4.1% -7.7% -19.7% 25.8% -45.4% 12.0% 23.4% -11.4% -5.3% 1.7% -7.0% -0.8% -6.2% 8.8% 0.0% 8.8% 5.2% 0.7% 2.9% 1.6% -1.1% 0.0% -4.2% -8.0% -19.9% 25.8% -45.7% 12.0% 23.6% -11.7% -4.8% 1.7% -6.4% -0.7% -5.7% 8.5% 0.0% 8.5% 5.2% 0.7% 2.7% 1.8% -1.0% 0.0% -4.3% -8.3% -20.3% 25.8% -46.1% 11.9% 23.9% -12.0% -4.2% 1.7% -5.9% -0.7% -5.2% 8.2% 0.0% 8.2% 5.4% 0.7% 2.7% 2.0% -1.0% 0.0% -4.5% -8.7% -20.6% 25.8% -46.4% 11.9% 24.1% -12.2% -3.8% 1.7% -5.5% -0.7% -4.8% 7.9% 0.0% 7.9% 5.6% 0.6% 2.9% 2.1% -1.0% 0.0% დანართი 2.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 2,942.6 2,729.7 413.1 32.1 -575.2 -1,516.7 -2,795.7 -4,391.7 23,559.7 25,147.4 27,178.3 29,017.5 31,654.1 34,530.3 37,667.7 41,090.3 20,617.1 22,417.7 26,765.2 28,985.5 32,229.3 36,046.9 40,463.4 45,482.0 34,639.3 40,462.5 49,037.8 58,820.3 70,949.8 86,041.2 104,539.1 126,861.5 2,227.0 2,558.5 4,529.3 4,751.3 4,431.3 3,677.3 2,346.3 385.3 45,067.3 52,546.2 62,271.8 73,764.2 88,362.3 106,589.8 129,062.0 156,278.7 -12,655.0 -14,642.1 -17,763.3 -19,695.2 -21,843.8 -24,225.9 -26,869.2 -29,802.5 37,581.9 43,192.3 49,450.9 58,852.4 70,374.6 84,524.6 101,743.4 122,469.8 19,790.7 25,112.4 27,730.4 33,313.8 39,961.9 48,138.8 58,110.7 70,148.2 3,888.0 4,721.5 5,425.8 5,511.0 5,800.0 6,092.6 6,381.2 6,683.4 15,902.7 20,391.0 22,304.6 27,802.8 34,161.9 42,046.2 51,729.5 63,464.8 17,791.2 18,079.8 21,720.5 25,538.6 30,412.7 36,385.7 43,632.7 52,321.6 1.94 3.68 52.8% 3.14 1.65 61.9% 1.87 3.22 47.0% 3.59 2.09 65.0% 1.86 3.31 49.3% 3.61 2.02 67.8% 1.72 3.05 47.9% 3.63 2.05 72.7% 1.60 2.81 47.1% 3.67 2.08 78.7% 1.47 2.59 46.4% 3.71 2.11 85.6% 1.36 2.38 45.8% 3.76 2.15 93.4% 1.25 2.19 45.2% 3.80 2.18 101.9% 26356.8% 25.5% 9.8% 2.3% 10.4% 3.7% 9.1% 11.0% 22.9% 9.8% 26.6% 0.3% -7.2% 6.7% 8.7% 16.8% 14.9% 16.6% 15.7% 14.9% 26.9% 21.4% 28.2% 1.6% -84.9% 8.1% 19.4% 21.2% 77.0% 18.5% 21.3% 14.5% 10.4% 14.9% 9.4% 20.1% -92.2% -1894.1% 6.8% 9.1% 8.3% 11.2% 19.9% 20.6% 4.9% -6.7% 18.5% 19.8% 10.9% 10.9% 19.0% 19.6% 20.1% 20.0% 1.6% 5.2% 24.7% 22.9% 17.6% 19.1% -163.7% 9.1% 11.8% 21.3% -17.0% 20.6% 10.9% 20.1% 20.5% 5.0% 23.1% 19.6% -84.3% 9.1% 12.3% 21.5% -36.2% 21.1% 10.9% 20.4% 20.7% 4.7% 23.0% 19.9% -57.1% 9.1% 12.4% 21.4% -83.6% 21.1% 10.9% 20.4% 20.7% 4.7% 22.7% 19.9% 4.0% 32.3% 28.3% 47.5% 3.1% 61.9% -17.4% 51.6% 27.2% 5.3% 21.8% 24.4% 3.4% 31.1% 27.7% 50.0% 3.2% 65.0% -18.1% 53.4% 31.0% 5.8% 25.2% 22.4% 0.4% 29.6% 29.1% 53.4% 4.9% 67.8% -19.3% 53.8% 30.2% 5.9% 24.3% 23.6% 0.0% 28.6% 28.6% 58.0% 4.7% 72.7% -19.4% 58.0% 32.8% 5.4% 27.4% 25.2% -1.2% 27.7% 29.0% 69.1% 3.0% 85.6% -19.5% 67.9% 38.7% 4.9% 33.8% 29.2% -2.0% 27.3% 29.3% 75.7% 1.7% 93.4% -19.4% 73.6% 42.1% 4.6% 37.4% 31.6% -2.9% 26.8% 29.7% 82.8% 0.3% 101.9% -19.4% 79.9% 45.8% 4.4% 41.4% 34.1% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში -0.5% 28.2% 28.7% 63.2% 3.9% 78.7% -19.5% 62.7% 35.6% 5.2% 30.4% 27.1% დანართი 2.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 10,832.4 13,243.9 13,243.9 0.0 2,411.5 1,150.2 610.5 2,394.0 1,783.5 3,396.4 -2,856.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,100.7 13,472.8 13,472.8 0.0 2,372.1 918.5 297.4 2,749.5 2,452.1 3,679.2 -3,058.0 12,019.2 5,934.1 4,312.2 1,772.9 10,172.6 12,487.2 12,486.2 1.0 2,314.6 3,527.6 464.0 1,912.3 1,448.3 6,942.6 -3,879.1 13,700.2 6,617.0 6,369.7 713.5 11,140.6 13,287.2 13,286.1 1.1 2,146.6 5,082.9 686.0 1,872.3 1,186.3 8,453.3 -4,056.4 16,223.5 6,726.5 8,553.7 943.3 12,443.8 14,483.1 14,481.8 1.3 2,039.2 6,743.0 366.0 1,872.3 1,506.3 10,897.6 -4,520.6 19,186.8 7,107.0 10,916.4 1,163.4 13,849.3 15,786.6 15,785.2 1.4 1,937.3 8,925.0 -388.0 1,872.3 2,260.3 14,348.2 -5,035.2 22,774.3 7,493.7 13,849.4 1,431.2 15,367.0 17,207.4 17,205.8 1.6 1,840.4 11,714.7 -1,719.0 1,872.3 3,591.3 19,040.0 -5,606.3 27,081.7 7,876.5 17,451.6 1,753.6 17,007.7 18,756.1 18,754.3 1.7 1,748.4 15,196.1 -3,680.0 1,872.3 5,552.3 25,116.1 -6,240.0 32,203.8 8,278.9 21,789.4 2,135.6 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.8 4848.9 2.7 5285.3 2.6 5761.0 2.6 6279.5 2.5 6844.6 5.3% 0.1% 0.1% '-' -18.2% 1163.4% 376.4% 32.2% 6.0% 10.0% -8.5% 15.5% 9.8% 7.4% 116.4% 2.5% 1.7% 1.7% '-' -1.6% -20.1% -51.3% 14.8% 37.5% 8.3% 7.0% 0.3% 17.7% -21.6% 22.9% -8.4% -7.3% -7.3% '-' -2.4% 284.0% 56.0% -30.4% -40.9% 88.7% 26.8% 14.0% 11.5% 47.7% -59.8% 9.5% 6.4% 6.4% 10.8% -7.3% 44.1% 47.8% -2.1% -18.1% 21.8% 4.6% 18.4% 1.7% 34.3% 32.2% 11.7% 9.0% 9.0% 10.7% -5.0% 32.7% -46.6% 0.0% 27.0% 28.9% 11.4% 18.3% 5.7% 27.6% 23.3% 11.3% 9.0% 9.0% 10.9% -5.0% 32.4% -206.0% 0.0% 50.1% 31.7% 11.4% 18.7% 5.4% 26.9% 23.0% 11.0% 9.0% 9.0% 11.0% -5.0% 31.3% 343.1% 0.0% 58.9% 32.7% 11.3% 18.9% 5.1% 26.0% 22.5% 10.7% 9.0% 9.0% 11.0% -5.0% 29.7% 114.1% 0.0% 54.6% 31.9% 11.3% 18.9% 5.1% 24.9% 21.8% 14.9% 18.2% 18.2% 0.0% 3.3% 1.6% 0.8% 3.3% 2.4% 4.7% -3.9% 16.4% 6.9% 7.5% 2.0% 13.7% 16.7% 16.7% 0.0% 2.9% 1.1% 0.4% 3.4% 3.0% 4.5% -3.8% 14.9% 7.3% 5.3% 2.2% 11.1% 13.6% 13.6% 0.0% 2.5% 3.8% 0.5% 2.1% 1.6% 7.6% -4.2% 14.9% 7.2% 6.9% 0.8% 11.0% 13.1% 13.1% 0.0% 2.1% 5.0% 0.7% 1.8% 1.2% 8.3% -4.0% 16.0% 6.6% 8.4% 0.9% 11.1% 12.9% 12.9% 0.0% 1.8% 6.0% 0.3% 1.7% 1.3% 9.7% -4.0% 17.1% 6.3% 9.7% 1.0% 11.1% 12.7% 12.7% 0.0% 1.6% 7.2% -0.3% 1.5% 1.8% 11.5% -4.0% 18.3% 6.0% 11.1% 1.1% 11.1% 12.5% 12.5% 0.0% 1.3% 8.5% -1.2% 1.4% 2.6% 13.8% -4.1% 19.6% 5.7% 12.6% 1.3% 11.1% 12.2% 12.2% 0.0% 1.1% 9.9% -2.4% 1.2% 3.6% 16.4% -4.1% 21.0% 5.4% 14.2% 1.4% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე დანართი 2.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (ოპტიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 22,197.2 25,548.0 29,591.0 31,882.0 34,582.0 37,732.0 41,559.0 45,783.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 25,532.0 28,192.0 31,102.0 34,559.0 38,413.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 13,096.0 14,371.0 15,768.0 17,519.0 19,405.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,436.0 13,821.0 15,334.0 17,040.0 19,008.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 267.5 202.0 216.0 140.0 150.0 150.0 150.0 150.0 4,543.8 5,613.4 6,085.0 6,210.0 6,240.0 6,480.0 6,850.0 7,220.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 17,787.6 20,692.7 23,935.0 26,510.0 29,135.0 31,410.0 34,000.0 36,794.0 3,112.0 3,916.2 5,010.0 5,695.0 6,310.0 6,830.0 7,490.0 8,150.0 4,290.4 4,675.7 5,170.0 5,655.0 6,080.0 6,530.0 7,000.0 7,470.0 767.3 1,203.6 1,505.0 1,770.0 1,930.0 2,025.0 2,145.0 2,265.0 236.4 516.7 724.0 845.0 885.0 920.0 960.0 1,000.0 530.9 686.8 781.0 925.0 1,045.0 1,105.0 1,185.0 1,265.0 1,650.7 2,062.5 2,380.0 2,380.0 2,850.0 3,100.0 3,410.0 3,720.0 43.9 29.6 20.0 105.0 60.0 50.0 40.0 30.0 6,349.0 7,136.0 8,130.0 8,855.0 9,725.0 10,535.0 11,365.0 12,399.0 1,574.3 1,669.2 1,720.0 2,050.0 2,180.0 2,340.0 2,550.0 2,760.0 საოპერაციო სალდო 4,409.6 4,855.4 5,656.0 5,372.0 5,447.0 6,322.0 7,559.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 6,010.1 6,511.0 -500.9 6,637.1 7,107.6 -470.5 7,770.0 8,310.0 -540.0 7,599.0 8,109.0 -510.0 7,682.0 7,987.0 -305.0 8,493.0 8,803.0 -310.0 9,398.0 10,306.0 9,708.0 10,616.0 -310.0 -310.0 მთლიანი სალდო -1,600.5 -1,781.8 -2,114.0 -2,227.0 -2,235.0 -2,171.0 -1,839.0 -1,317.0 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 8,989.0 189.8 0.4 -115.0 -129.0 -80.0 -100.0 -150.0 -150.0 335.0 167.1 120.0 201.0 180.0 160.0 110.0 110.0 -145.2 -166.7 -235.0 -330.0 -260.0 -260.0 -260.0 -260.0 2,698.6 2,365.7 2,010.0 1,936.0 2,310.0 2,510.0 2,645.0 2,780.0 1,284.0 1,406.1 1,400.0 1,480.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,324.0 1,446.1 1,440.0 1,520.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 1,414.6 959.6 610.0 456.0 790.0 900.0 940.0 980.0 2,385.5 2,009.9 1,870.0 1,826.0 3,450.0 2,200.0 2,300.0 2,400.0 -970.9 -1,050.3 -1,260.0 -1,370.0 -2,660.0 -1,300.0 -1,360.0 -1,420.0 908.3 583.5 11.0 -162.0 155.0 439.0 956.0 1,613.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 30.5% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.4% 6.2% 31.6% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.2% 6.9% 32.2% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.2% 6.6% 31.4% 25.2% 12.9% 12.3% 0.0% 0.1% 6.1% 30.8% 25.1% 12.8% 12.3% 0.0% 0.1% 5.6% 30.3% 25.0% 12.7% 12.3% 0.0% 0.1% 5.2% 30.1% 25.0% 12.7% 12.3% 0.0% 0.1% 5.0% 29.9% 25.1% 12.7% 12.4% 0.0% 0.1% 4.7% (პროცენტულად მშპ-სთან) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 24.4% 4.3% 5.9% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.7% 2.2% 25.6% 4.8% 5.8% 1.5% 0.6% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 2.1% 26.0% 5.5% 5.6% 1.6% 0.8% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 1.9% 26.1% 5.6% 5.6% 1.7% 0.8% 0.9% 2.3% 0.1% 8.7% 2.0% 25.9% 5.6% 5.4% 1.7% 0.8% 0.9% 2.5% 0.1% 8.7% 1.9% 25.2% 5.5% 5.2% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.0% 8.5% 1.9% 24.6% 5.4% 5.1% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.0% 8.2% 1.8% 24.0% 5.3% 4.9% 1.5% 0.7% 0.8% 2.4% 0.0% 8.1% 1.8% საოპერაციო სალდო 6.1% 6.0% 6.2% 5.3% 4.9% 5.1% 5.5% 5.9% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.9% -0.7% 8.2% 8.8% -0.6% 8.5% 9.0% -0.6% 7.5% 8.0% -0.5% 6.8% 7.1% -0.3% 6.8% 7.1% -0.2% 6.8% 7.0% -0.2% 6.7% 6.9% -0.2% მთლიანი სალდო -2.2% -2.2% -2.3% -2.2% -2.0% -1.7% -1.3% -0.9% 0.3% 0.5% -0.2% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 1.9% 3.3% -1.3% 1.2% 0.0% 0.2% -0.2% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 1.2% 2.5% -1.3% 0.7% -0.1% 0.1% -0.3% 2.2% 1.5% 0.0% 1.6% 0.7% 2.0% -1.4% 0.0% -0.1% 0.2% -0.3% 1.9% 1.5% 0.0% 1.5% 0.4% 1.8% -1.3% -0.2% -0.1% 0.2% -0.2% 2.1% 1.4% 0.0% 1.4% 0.7% 3.1% -2.4% 0.1% -0.1% 0.1% -0.2% 2.0% 1.3% 0.0% 1.3% 0.7% 1.8% -1.0% 0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 1.9% 1.2% 0.0% 1.2% 0.7% 1.7% -1.0% 0.7% -0.1% 0.1% -0.2% 1.8% 1.2% 0.0% 1.2% 0.6% 1.6% -0.9% 1.1% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი დანართი 3.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 20.0% 11.0% 11.0% 7.8% 13.6% 9.4% 7.2% 4.6% 4.2% 2.2% 4.4% 2.4% 4.6% 2.5% 4.6% 2.5% 72860.1 24984.5 80882.8 30777.8 91891.8 33776.1 98524.8 102706.1 107274.5 112155.5 117258.6 35957.9 37484.0 39151.3 40932.7 42795.1 19625.6 6731.2 17535.0 11.9% 9.8% 8.1% 21769.1 8284.0 20219.7 2.5% 0.4% 2.9% 24871.9 9141.4 20965.6 1.1% 1.9% 3.8% 26667.2 9732.5 23911.0 2.7% 2.7% 2.5% 27798.9 10145.6 23786.0 2.0% 2.0% 2.0% 29035.4 10596.9 24198.4 2.0% 2.0% 2.0% 30356.5 11079.0 24677.1 2.0% 2.0% 2.0% 31737.8 11583.1 25101.7 2.0% 2.0% 2.0% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 13.5% 13.5% 13.3% 14.7% 18.0% 18.0% 16.0% 15.5% 7.2% 7.2% 7.0% 11.3% 4.9% 4.9% 3.9% 10.1% 4.4% 4.4% 4.2% 7.5% 5.1% 5.1% 4.9% 8.0% 5.1% 5.1% 4.9% 8.1% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება 63.7% 36.0% 123.9% 40.5% 35.5% 66.2% 14.6% 7.7% 23.7% 13.7% 12.4% 19.5% 7.6% 6.2% 9.2% 6.2% 6.3% 5.6% 7.4% 7.7% 7.0% 6.3% 6.9% 3.8% 4.2% 5.6% 2.5% 2.4% 2.6% 1.8% 4.3% 5.7% 2.8% 2.9% 3.0% 2.6% 4.4% 5.7% 3.0% 3.1% 3.1% 2.9% 4.4% 5.7% 2.9% 3.1% 3.1% 2.9% 15.5% 11.0% 22.9% 0.3% 14.9% 26.9% 14.0% 14.5% 10.4% 13.0% 12.4% 13.8% 7.6% 6.6% 7.5% 8.0% 7.1% 8.0% 8.2% 7.3% 8.2% 8.2% 7.3% 8.2% 1.9 3.7 1.9 3.2 1.9 3.3 1.8 3.1 1.7 3.0 1.7 2.9 1.6 2.8 1.6 2.7 3.14 1.65 3.59 2.09 3.61 2.02 3.59 2.04 3.56 2.04 3.53 2.04 3.50 2.04 3.48 2.04 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.9 4848.9 3.1 5285.3 3.3 5761.0 3.5 6279.5 3.6 6844.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 16.5% 11.3% 16.2% 10.9% 15.0% 9.4% 14.0% 8.9% 13.0% 8.4% 12.0% 7.9% 11.0% 7.4% 10.0% 6.9% რეალური სექტორი ინვესტიციები 24.1% 25.0% 22.8% 24.3% 23.2% 22.6% 22.0% 21.4% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 26.6% 23.9% 23.9% 0.0% 29.6% 21.4% 8.2% 5.2% -2.4% 27.4% 24.4% 24.4% 0.0% 30.2% 22.1% 8.1% 5.2% -2.3% 28.0% 25.3% 25.3% 0.0% 30.9% 22.5% 8.3% 5.5% -2.3% 27.7% 25.4% 25.4% 0.0% 30.8% 23.4% 7.4% 4.4% -2.5% 27.9% 25.5% 25.5% 0.0% 30.7% 24.7% 6.0% 3.2% -2.5% 27.8% 25.5% 25.5% 0.0% 30.6% 25.4% 5.2% 2.4% -2.5% 27.9% 25.7% 25.7% 0.0% 30.7% 26.2% 4.4% 1.7% -2.5% 28.0% 25.8% 25.8% 0.0% 30.8% 27.2% 3.6% 0.9% -2.5% -20.4% -19.7% -19.2% -19.0% -18.0% -17.1% -16.2% -15.3% -16.6% -4.4% -16.4% -5.6% -14.2% -4.4% -13.2% -4.1% -12.1% -3.3% -11.2% -2.7% -10.4% -2.1% -9.5% -1.5% 39.2% 29.4% 59.8% 3.1% 110.4% 9.8% 147.3% 6.2% 38.9% 28.3% 56.1% 3.9% 103.4% 10.6% 142.3% 7.1% 36.1% 25.2% 50.5% 4.4% 89.9% 10.9% 129.0% 7.6% 36.2% 24.4% 50.1% 4.6% 88.0% 11.7% 130.3% 8.1% 37.0% 24.2% 49.6% 7.1% 86.5% 12.9% 132.6% 12.4% 37.9% 23.9% 49.2% 4.3% 86.0% 13.9% 136.0% 7.4% 38.7% 23.7% 48.8% 4.3% 84.9% 15.0% 138.5% 7.4% 39.5% 23.5% 48.4% 4.2% 83.8% 16.0% 140.9% 7.4% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 3.2 ეროვნული ანგარიშები (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 62398.7 4594.1 57804.6 17535.0 5968.2 11566.8 38609.2 21977.2 16631.9 45682.8 36850.0 8832.8 72860.1 -5051.1 -236.4 -4814.7 67808.9 8903.9 321.8 8582.1 76712.8 68357.2 17535.2 14314.2 3761.5 10552.6 3221.1 67608.6 5439.5 62169.1 20219.7 6532.9 13686.8 39873.6 21336.6 18537.0 46819.1 37308.8 9510.3 80882.8 -6292.4 -516.7 -5775.7 74590.4 8748.1 302.8 8445.2 83338.5 73688.4 20219.7 15729.8 4210.5 11519.3 4489.9 11.0% 7.8% 9.4% 4.6% 2.2% 2.4% 2.5% 2.5% 19625.6 6731.2 127.4% 8.1% 129.0% 11.9% 21769.1 8284.0 131.1% 2.9% 132.2% 2.5% 24871.9 9141.4 136.1% 3.8% 133.7% 1.1% 26667.2 9732.5 139.5% 2.5% 137.3% 2.7% 27798.9 10145.6 142.3% 2.0% 140.0% 2.0% 29035.4 10596.9 145.2% 2.0% 142.8% 2.0% 30356.5 11079.0 148.1% 2.0% 145.7% 2.0% 31737.8 11583.1 151.0% 2.0% 148.6% 2.0% 132.4% 9.8% 132.9% 0.4% 135.4% 1.9% 139.1% 2.7% 141.9% 2.0% 144.7% 2.0% 147.6% 2.0% 150.6% 2.0% 16.5% 16.2% 15.0% 14.0% 13.0% 12.0% 11.0% 10.0% 11.3% 5.1% 10.9% 5.3% 9.4% 5.6% 8.9% 5.1% 8.4% 4.6% 7.9% 4.1% 7.4% 3.6% 6.9% 3.1% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2019 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2019 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 77981.1 81683.1 85320.5 88930.1 92806.2 96917.3 6137.4 7050.0 7750.0 8350.0 9050.0 9701.0 71843.7 74633.1 77570.5 80580.1 83756.2 87216.3 20965.6 23911.0 23786.0 24198.4 24677.1 25101.7 7665.3 7301.0 6163.0 5575.0 4980.0 4269.0 13300.3 16610.0 17623.0 18623.4 19697.1 20832.7 44404.5 48021.1 50031.8 52202.7 54518.1 56937.2 23456.0 25448.3 26885.0 28405.3 30017.3 31714.0 20948.5 22572.9 23146.8 23797.4 24500.8 25223.2 51459.4 55090.4 56432.2 58056.7 59845.9 61697.7 41058.8 44212.5 45360.3 46699.9 48160.3 49667.8 10400.6 10877.9 11071.9 11356.8 11685.7 12029.8 91891.8 98524.8 102706.1 107274.5 112155.5 117258.6 -5996.6 -5960.5 -6031.0 -6194.3 -6293.9 -6336.1 -718.1 -845.0 -885.0 -920.0 -960.0 -998.0 -5278.5 -5115.5 -5146.0 -5274.3 -5333.9 -5338.1 85895.2 92564.2 96675.2 101080.2 105861.6 110922.4 8993.8 8970.4 9089.5 9171.5 9251.9 9320.6 318.9 -35.0 10.0 10.0 10.0 10.0 8674.8 9005.4 9079.5 9161.5 9241.9 9310.6 94888.9 101534.6 105764.6 110251.7 115113.4 120243.0 83721.8 90177.6 94696.6 99276.7 104173.4 109508.0 20965.5 23911.0 23786.0 24198.4 24677.1 25101.7 16907.8 19851.5 20444.1 21321.6 22307.2 23325.7 5029.7 4307.0 3318.0 2625.0 1890.0 1034.0 11878.1 15544.5 17126.1 18696.6 20417.2 22291.7 4057.7 4059.5 3341.9 2876.8 2369.9 1776.0 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 48377.9 3561.8 44816.1 13594.9 4627.2 8967.8 30315.2 17256.1 13059.1 35079.7 28297.0 6782.7 57208.3 -3966.0 -185.6 -3780.4 53242.2 6991.2 252.7 6738.5 60233.4 53672.7 13768.3 11239.2 2953.5 8285.7 2529.1 51144.8 4114.9 47030.0 15295.9 4942.0 10353.9 30411.3 16273.3 14138.0 35163.3 28020.6 7142.7 61688.6 -4799.2 -394.1 -4405.0 56889.5 6672.1 231.0 6441.1 63561.6 56201.6 15421.4 11997.0 3211.3 8785.7 3424.4 58344.0 4591.9 53752.1 15686.1 5735.0 9951.1 32620.1 17231.1 15389.0 39145.2 31233.4 7911.8 67505.0 -4405.2 -527.5 -3877.7 63099.8 6606.9 234.3 6372.7 69706.8 61503.2 15401.6 12420.7 3694.9 8725.8 2980.9 59506.0 5135.9 54370.0 17419.1 5318.8 12100.3 34415.5 18238.1 16177.4 40730.3 32687.9 8042.4 70610.3 -4271.8 -605.6 -3666.2 66338.5 6428.9 -25.1 6453.9 72767.3 64628.1 17136.4 14227.1 3086.7 11140.4 2909.3 60937.0 5535.2 55401.9 16988.3 4401.7 12586.6 35153.4 18890.0 16263.4 40915.1 32887.7 8027.5 72163.7 -4237.5 -621.8 -3615.7 67926.2 6386.5 7.0 6379.4 74312.6 66536.0 16712.6 14364.5 2331.3 12033.2 2348.1 62269.7 5846.7 56422.9 16943.9 3903.7 13040.3 35959.6 19566.9 16392.7 41277.6 33203.1 8074.5 73895.6 -4266.9 -633.7 -3633.2 69628.7 6317.7 6.9 6310.9 75946.4 68386.3 16669.0 14687.3 1808.2 12879.1 1981.6 63709.6 6212.6 57496.9 16940.3 3418.7 13521.7 36818.2 20271.8 16546.3 41725.1 33577.8 8147.3 75743.0 -4250.5 -648.3 -3602.2 71492.4 6248.2 6.8 6241.4 77740.6 70352.4 16665.4 15064.9 1276.4 13788.5 1600.5 65227.2 6529.0 58698.2 16893.9 2873.1 14020.8 37697.9 20997.7 16700.2 42182.5 33957.8 8224.8 77636.5 -4195.1 -660.8 -3534.4 73441.4 6171.1 6.6 6164.5 79612.5 72504.9 16619.8 15443.9 684.6 14759.3 1175.9 85.6% 6.3% 79.3% 24.1% 8.2% 15.9% 53.0% 30.2% 22.8% 62.7% 50.6% 12.1% 100.0% -6.9% -0.3% -6.6% 93.1% 12.2% 0.4% 11.8% 105.3% 93.8% 24.1% 19.6% 5.2% 14.5% 4.4% 83.6% 6.7% 76.9% 25.0% 8.1% 16.9% 49.3% 26.4% 22.9% 57.9% 46.1% 11.8% 100.0% -7.8% -0.6% -7.1% 92.2% 10.8% 0.4% 10.4% 103.0% 91.1% 25.0% 19.4% 5.2% 14.2% 5.6% 84.9% 6.7% 78.2% 22.8% 8.3% 14.5% 48.3% 25.5% 22.8% 56.0% 44.7% 11.3% 100.0% -6.5% -0.8% -5.7% 93.5% 9.8% 0.3% 9.4% 103.3% 91.1% 22.8% 18.4% 5.5% 12.9% 4.4% 82.9% 7.2% 75.8% 24.3% 7.4% 16.9% 48.7% 25.8% 22.9% 55.9% 44.9% 11.0% 100.0% -6.0% -0.9% -5.2% 94.0% 9.1% 0.0% 9.1% 103.1% 91.5% 24.3% 20.1% 4.4% 15.8% 4.1% 83.1% 7.5% 75.5% 23.2% 6.0% 17.2% 48.7% 26.2% 22.5% 54.9% 44.2% 10.8% 100.0% -5.9% -0.9% -5.0% 94.1% 8.8% 0.0% 8.8% 103.0% 92.2% 23.2% 19.9% 3.2% 16.7% 3.3% 82.9% 7.8% 75.1% 22.6% 5.2% 17.4% 48.7% 26.5% 22.2% 54.1% 43.5% 10.6% 100.0% -5.8% -0.9% -4.9% 94.2% 8.5% 0.0% 8.5% 102.8% 92.5% 22.6% 19.9% 2.4% 17.4% 2.7% 82.7% 8.1% 74.7% 22.0% 4.4% 17.6% 48.6% 26.8% 21.8% 53.4% 42.9% 10.4% 100.0% -5.6% -0.9% -4.8% 94.4% 8.2% 0.0% 8.2% 102.6% 92.9% 22.0% 19.9% 1.7% 18.2% 2.1% 82.7% 8.3% 74.4% 21.4% 3.6% 17.8% 48.6% 27.0% 21.5% 52.6% 42.4% 10.3% 100.0% -5.4% -0.9% -4.6% 94.6% 7.9% 0.0% 7.9% 102.5% 93.4% 21.4% 19.9% 0.9% 19.0% 1.5% (რეალური, მლნ ლარი, 2019=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 3.3 ნაერთი ბიუჯეტი (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 19,377.6 22,124.2 25,721.9 27,337.0 28,663.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 24,977.0 26,213.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 12,784.0 13,313.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,193.0 12,900.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 364.7 331.3 345.1 290.0 300.0 1,627.0 2,060.2 2,086.8 2,070.0 2,150.0 29,875.0 27,375.0 13,856.0 13,519.0 0.0 300.0 2,200.0 31,330.0 28,780.0 14,593.0 14,187.0 0.0 300.0 2,250.0 32,872.0 30,257.0 15,316.0 14,941.0 0.0 300.0 2,315.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 15,616.1 17,913.6 20,692.2 23,030.0 25,345.0 27,250.0 29,440.0 31,838.0 2,214.4 2,679.1 3,149.6 3,695.0 4,100.0 4,400.0 4,800.0 5,153.0 2,379.7 2,760.3 2,987.9 3,355.0 3,650.0 3,950.0 4,250.0 4,548.0 761.1 1,195.1 1,483.8 1,765.0 1,925.0 2,020.0 2,140.0 2,268.0 236.4 516.7 718.1 845.0 885.0 920.0 960.0 998.0 524.7 678.4 765.7 920.0 1,040.0 1,100.0 1,180.0 1,270.0 2,285.5 2,379.1 2,782.7 2,560.0 3,000.0 3,200.0 3,480.0 3,800.0 42.9 28.5 26.2 325.0 290.0 290.0 290.0 290.0 6,330.6 7,111.9 8,144.7 8,830.0 9,700.0 10,500.0 11,330.0 12,369.0 1,601.9 1,759.6 2,117.4 2,500.0 2,680.0 2,890.0 3,150.0 3,410.0 1,581.9 1,722.0 2,106.6 2,480.0 2,660.0 2,870.0 3,130.0 3,390.0 20.0 37.6 10.8 20.0 20.0 20.0 20.0 20.0 საოპერაციო სალდო 3,761.5 4,210.5 5,029.7 4,307.0 3,318.0 2,625.0 1,890.0 1,034.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 5,532.6 5,968.2 -435.6 6,099.3 6,532.9 -433.5 7,106.1 7,665.3 -559.2 6,801.0 7,301.0 -500.0 5,863.0 6,163.0 -300.0 5,275.0 5,575.0 -300.0 4,680.0 4,980.0 -300.0 3,969.0 4,269.0 -300.0 მთლიანი სალდო -1,771.1 -1,888.8 -2,076.4 -2,494.0 -2,545.0 -2,650.0 -2,790.0 -2,935.0 341.1 443.5 -102.4 2,711.8 1,297.2 -40.0 1,337.2 0.0 1,414.6 2,385.5 -970.9 599.6 100.4 499.3 92.0 320.4 -228.4 2,357.3 1,397.7 -40.0 1,437.7 0.0 959.6 2,009.9 -1,050.3 376.4 668.6 -292.2 67.7 320.1 -252.4 1,963.2 1,472.7 -40.0 1,512.7 0.0 490.5 1,735.2 -1,244.7 -180.8 -1,003.9 823.0 -19.0 301.0 -320.0 1,986.0 1,530.0 -40.0 1,570.0 0.0 456.0 1,826.0 -1,370.0 -489.0 -489.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,360.0 1,570.0 0.0 1,570.0 0.0 790.0 3,450.0 -2,660.0 -215.0 -215.0 0.0 30.0 280.0 -250.0 2,565.0 1,665.0 0.0 1,665.0 0.0 900.0 2,200.0 -1,300.0 -115.0 -115.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,700.0 1,760.0 0.0 1,760.0 0.0 940.0 2,300.0 -1,360.0 -70.0 -70.0 0.0 -20.0 230.0 -250.0 2,835.0 1,855.0 0.0 1,855.0 0.0 980.0 2,400.0 -1,420.0 -80.0 -80.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (მლნ ლარი) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს ბოლო პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან -2,208.1 7917.1 414.0 332.9 81.1 7,146.3 29.4% 59.8% -1,977.5 -2,171.0 -2,475.0 -2,575.0 -2,680.0 -2,770.0 -2,915.0 8505.9 8237.6 8781.3 9052.6 9372.3 9705.4 10053.2 596.3 721.4 808.4 1293.8 810.2 846.7 882.5 399.7 457.5 500.0 970.8 474.5 496.4 518.2 196.6 263.9 308.4 323.0 335.8 350.4 364.2 8,606.3 10,048.0 11,558.6 13,203.1 14,956.3 16,809.0 18,756.8 28.3% 25.2% 24.4% 24.2% 23.9% 23.7% 23.5% 56.1% 50.5% 50.1% 49.6% 49.2% 48.8% 48.4% 3.1% 3.9% 4.4% 4.6% 7.1% 4.3% 4.3% 4.2% 0.6% 1.3% 1.6% 1.8% 1.8% 1.8% 1.8% 1.8% 147.3% 142.3% 129.0% 130.3% 132.6% 136.0% 138.5% 140.9% 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 6.2% 7.1% 7.6% 8.1% 12.4% 7.4% 7.4% 7.4% 5.6% 6.4% 6.9% 7.3% 11.3% 6.8% 6.7% 6.7% 1.1% 2.1% 2.5% 2.8% 2.8% 2.8% 2.8% 2.8% შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 26.6% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.5% 2.2% 27.4% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.4% 2.5% 28.0% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.4% 2.3% 27.7% 25.4% 13.0% 12.4% 0.0% 0.3% 2.1% 27.9% 25.5% 13.0% 12.6% 0.0% 0.3% 2.1% 27.8% 25.5% 12.9% 12.6% 0.0% 0.3% 2.1% 27.9% 25.7% 13.0% 12.6% 0.0% 0.3% 2.0% 28.0% 25.8% 13.1% 12.7% 0.0% 0.3% 2.0% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საანგარიშო პერიოდის ხარჯები წინა წლების ვალდებულებები 21.4% 3.0% 3.3% 1.0% 0.3% 0.7% 3.1% 0.1% 8.7% 2.2% 2.2% 0.0% 22.1% 3.3% 3.4% 1.5% 0.6% 0.8% 2.9% 0.0% 8.8% 2.2% 2.1% 0.0% 22.5% 3.4% 3.3% 1.6% 0.8% 0.8% 3.0% 0.0% 8.9% 2.3% 2.3% 0.0% 23.4% 3.8% 3.4% 1.8% 0.9% 0.9% 2.6% 0.3% 9.0% 2.5% 2.5% 0.0% 24.7% 4.0% 3.6% 1.9% 0.9% 1.0% 2.9% 0.3% 9.4% 2.6% 2.6% 0.0% 25.4% 4.1% 3.7% 1.9% 0.9% 1.0% 3.0% 0.3% 9.8% 2.7% 2.7% 0.0% 26.2% 4.3% 3.8% 1.9% 0.9% 1.1% 3.1% 0.3% 10.1% 2.8% 2.8% 0.0% 27.2% 4.4% 3.9% 1.9% 0.9% 1.1% 3.2% 0.2% 10.5% 2.9% 2.9% 0.0% საოპერაციო სალდო 5.2% 5.2% 5.5% 4.4% 3.2% 2.4% 1.7% 0.9% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 7.6% 8.2% -0.6% 7.5% 8.1% -0.5% 7.7% 8.3% -0.6% 6.9% 7.4% -0.5% 5.7% 6.0% -0.3% 4.9% 5.2% -0.3% 4.2% 4.4% -0.3% 3.4% 3.6% -0.3% მთლიანი სალდო -2.4% -2.3% -2.3% -2.5% -2.5% -2.5% -2.5% -2.5% 0.5% 0.6% -0.1% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 0.0% 1.9% 3.3% -1.3% 0.8% 0.1% 0.7% 0.1% 0.4% -0.3% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 0.0% 1.2% 2.5% -1.3% 0.5% 0.8% -0.4% 0.1% 0.3% -0.3% 2.1% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.5% 1.9% -1.4% -0.2% -1.1% 0.9% 0.0% 0.3% -0.3% 2.0% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.5% 1.9% -1.4% -0.5% -0.5% 0.0% 0.0% 0.3% -0.2% 2.3% 1.5% 0.0% 1.5% 0.0% 0.8% 3.4% -2.6% -0.2% -0.2% 0.0% 0.0% 0.3% -0.2% 2.4% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.8% 2.1% -1.2% -0.1% -0.1% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.4% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.8% 2.1% -1.2% -0.1% -0.1% 0.0% 0.0% 0.2% -0.2% 2.4% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.8% 2.0% -1.2% -0.1% -0.1% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -3.0% -2.4% -2.4% -2.5% -2.5% -2.5% -2.5% -2.5% მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 3.4 საგადასახდელო ბალანსი (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1104.5 -1708.5 -1491.5 -1481.6 -1219.7 -1049.9 -864.9 -648.2 -2425.6 -2643.0 -2593.1 -2580.0 -2335.9 -2136.5 -1944.5 -1737.4 -5100.0 -6077.8 -6470.2 -6848.3 -6742.8 -6676.9 -6621.5 -6552.5 7536.3 8119.1 8621.6 9287.7 9812.0 10366.9 10955.2 11574.4 -12636.3 -14196.9 -15091.7 -16136.0 -16554.8 -17043.8 -17576.7 -18126.9 2674.4 3434.8 3877.0 4268.2 4406.9 4540.4 4677.1 4815.1 5703.3 7053.8 7699.9 8238.3 8447.7 8685.2 8941.9 9205.6 -3028.9 -3618.9 -3822.9 -3970.0 -4040.8 -4144.8 -4264.8 -4390.5 -1732.1 -2394.4 -2204.1 -2175.4 -2201.1 -2260.7 -2297.1 -2312.5 671.0 742.9 561.2 597.4 622.8 650.5 680.1 711.0 -2403.2 -3137.3 -2765.3 -2772.8 -2823.8 -2911.1 -2977.1 -3023.5 -81.1 -196.6 -263.9 -308.4 -323.0 -335.8 -350.4 -364.2 -2322.1 -2940.7 -2501.4 -2464.4 -2500.9 -2575.4 -2626.7 -2659.2 3053.2 3328.8 3305.8 3273.9 3317.3 3347.3 3376.6 3401.7 110.3 115.2 117.2 -12.8 3.6 3.6 3.6 3.6 2942.9 3213.6 3188.6 3286.6 3313.7 3343.6 3372.9 3398.0 1733.5 1816.6 930.5 1881.9 1656.1 1525.6 1383.4 1213.3 485.1 365.2 180.3 166.4 288.3 328.5 343.1 357.7 1712.1 1269.2 443.4 976.2 1445.7 1247.0 1084.2 920.5 -463.7 182.2 306.8 739.3 -78.0 -49.9 -43.8 -64.9 -629.0 -108.1 561.0 -400.4 -436.4 -475.7 -518.5 -565.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.4% -9.7% -20.4% 30.2% -50.6% 10.7% 22.8% -12.1% -6.9% 2.7% -9.6% -0.3% -9.3% 12.2% 0.4% 11.8% 6.9% 1.9% 6.9% -1.9% -2.5% 0.0% -5.6% -8.6% -19.7% 26.4% -46.1% 11.2% 22.9% -11.8% -7.8% 2.4% -10.2% -0.6% -9.6% 10.8% 0.4% 10.4% 5.9% 1.2% 4.1% 0.6% -0.4% 0.0% -4.4% -7.7% -19.2% 25.5% -44.7% 11.5% 22.8% -11.3% -6.5% 1.7% -8.2% -0.8% -7.4% 9.8% 0.3% 9.4% 2.8% 0.5% 1.3% 0.9% 1.7% 0.0% -4.1% -7.2% -19.0% 25.8% -44.9% 11.9% 22.9% -11.0% -6.0% 1.7% -7.7% -0.9% -6.9% 9.1% 0.0% 9.1% 5.2% 0.5% 2.7% 2.1% -1.1% 0.0% -3.3% -6.2% -18.0% 26.2% -44.2% 11.8% 22.5% -10.8% -5.9% 1.7% -7.5% -0.9% -6.7% 8.8% 0.0% 8.8% 4.4% 0.8% 3.9% -0.2% -1.2% 0.0% -2.7% -5.5% -17.1% 26.5% -43.5% 11.6% 22.2% -10.6% -5.8% 1.7% -7.4% -0.9% -6.6% 8.5% 0.0% 8.5% 3.9% 0.8% 3.2% -0.1% -1.2% 0.0% -2.1% -4.8% -16.2% 26.8% -42.9% 11.4% 21.8% -10.4% -5.6% 1.7% -7.3% -0.9% -6.4% 8.2% 0.0% 8.2% 3.4% 0.8% 2.6% -0.1% -1.3% 0.0% -1.5% -4.1% -15.3% 27.0% -42.4% 11.3% 21.5% -10.3% -5.4% 1.7% -7.1% -0.9% -6.2% 7.9% 0.0% 7.9% 2.8% 0.8% 2.2% -0.2% -1.3% 0.0% დანართი 3.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 2,942.6 2,729.7 413.1 -525.5 884.0 2,324.0 3,864.7 5,591.0 23,559.7 25,147.4 27,178.3 29,017.5 31,653.9 34,529.8 37,667.1 41,089.4 20,617.1 22,417.7 26,765.2 29,542.9 30,769.9 32,205.9 33,802.4 35,498.4 34,639.3 40,462.5 49,037.8 56,125.4 58,383.8 61,144.1 64,257.3 67,526.3 2,227.0 2,558.5 4,529.3 4,978.3 5,193.3 5,308.3 5,378.3 5,458.3 45,067.3 52,546.2 62,271.8 70,785.7 74,794.1 79,492.0 84,681.2 90,113.7 -12,655.0 -14,642.1 -17,763.3 -19,638.6 -21,603.7 -23,656.2 -25,802.2 -28,045.7 37,581.9 43,192.3 49,450.9 55,600.0 59,267.7 63,468.1 68,122.0 73,117.3 19,790.7 25,112.4 27,730.4 31,555.8 33,923.9 36,629.8 39,638.1 42,893.4 3,888.0 4,721.5 5,425.8 5,337.2 5,265.1 5,184.7 5,090.8 4,998.5 15,902.7 20,391.0 22,304.6 26,218.6 28,658.8 31,445.1 34,547.3 37,894.9 17,791.2 18,079.8 21,720.5 24,044.2 25,343.8 26,838.2 28,483.9 30,223.8 1.94 3.68 52.8% 3.14 1.65 61.9% 1.87 3.22 47.0% 3.59 2.09 65.0% 1.86 3.31 49.3% 3.61 2.02 67.8% 1.77 3.12 47.8% 3.59 2.04 71.8% 1.73 3.03 46.9% 3.56 2.04 72.8% 1.69 2.93 46.0% 3.53 2.04 74.1% 1.65 2.83 45.2% 3.50 2.04 75.5% 1.60 2.73 44.4% 3.48 2.04 76.9% 26356.8% 25.5% 9.8% 2.3% 10.4% 3.7% 9.1% 11.0% 22.9% 9.8% 26.6% 0.3% -7.2% 6.7% 8.7% 16.8% 14.9% 16.6% 15.7% 14.9% 26.9% 21.4% 28.2% 1.6% -84.9% 8.1% 19.4% 21.2% 77.0% 18.5% 21.3% 14.5% 10.4% 14.9% 9.4% 20.1% -227.2% 6.8% 10.4% 14.5% 9.9% 13.7% 10.6% 12.4% 13.8% -1.6% 17.5% 10.7% 268.2% 9.1% 4.2% 4.0% 4.3% 5.7% 10.0% 6.6% 7.5% -1.3% 9.3% 5.4% 162.9% 9.1% 4.7% 4.7% 2.2% 6.3% 9.5% 7.1% 8.0% -1.5% 9.7% 5.9% 66.3% 9.1% 5.0% 5.1% 1.3% 6.5% 9.1% 7.3% 8.2% -1.8% 9.9% 6.1% 44.7% 9.1% 5.0% 5.1% 1.5% 6.4% 8.7% 7.3% 8.2% -1.8% 9.7% 6.1% 4.0% 32.3% 28.3% 47.5% 3.1% 61.9% -17.4% 51.6% 27.2% 5.3% 21.8% 24.4% 3.4% 31.1% 27.7% 50.0% 3.2% 65.0% -18.1% 53.4% 31.0% 5.8% 25.2% 22.4% 0.4% 29.6% 29.1% 53.4% 4.9% 67.8% -19.3% 53.8% 30.2% 5.9% 24.3% 23.6% -0.5% 29.5% 30.0% 57.0% 5.1% 71.8% -19.9% 56.4% 32.0% 5.4% 26.6% 24.4% 0.9% 30.8% 30.0% 56.8% 5.1% 72.8% -21.0% 57.7% 33.0% 5.1% 27.9% 24.7% 2.2% 32.2% 30.0% 57.0% 4.9% 74.1% -22.1% 59.2% 34.1% 4.8% 29.3% 25.0% 3.4% 33.6% 30.1% 57.3% 4.8% 75.5% -23.0% 60.7% 35.3% 4.5% 30.8% 25.4% 4.8% 35.0% 30.3% 57.6% 4.7% 76.9% -23.9% 62.4% 36.6% 4.3% 32.3% 25.8% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში დანართი 3.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. 10,832.4 13,243.9 13,243.9 0.0 2,411.5 1,150.2 610.5 2,394.0 1,783.5 3,396.4 -2,856.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,100.7 13,472.8 13,472.8 0.0 2,372.1 918.5 297.4 2,749.5 2,452.1 3,679.2 -3,058.0 12,019.2 5,934.1 4,312.2 1,772.9 10,172.6 12,487.2 12,486.2 1.0 2,314.6 3,527.6 464.0 1,912.3 1,448.3 6,942.6 -3,879.1 13,700.2 6,617.0 6,369.7 713.5 11,140.6 13,287.2 13,286.1 1.1 2,146.6 4,338.4 913.0 1,872.3 959.3 7,469.7 -4,044.2 15,479.0 6,498.3 8,084.8 895.9 12,443.7 14,483.0 14,481.8 1.2 2,039.2 4,204.4 1,128.0 1,872.3 744.3 7,545.2 -4,468.8 16,648.2 6,403.9 9,245.5 998.8 13,849.1 15,786.4 15,785.2 1.2 1,937.3 4,124.5 1,243.0 1,872.3 629.3 7,793.7 -4,912.2 17,973.6 6,298.7 10,560.5 1,114.5 15,366.7 17,207.1 17,205.8 1.3 1,840.4 4,074.7 1,313.0 1,872.3 559.3 8,137.5 -5,375.8 19,441.4 6,175.9 12,023.4 1,242.1 17,007.3 18,755.7 18,754.3 1.3 1,748.4 4,021.7 1,393.0 1,872.3 479.3 8,489.2 -5,860.5 21,029.0 6,055.5 13,595.0 1,378.5 3.8 4901.5 3.4 5009.6 2.8 4448.6 2.9 4848.9 3.1 5285.3 3.3 5761.0 3.5 6279.5 3.6 6844.6 5.3% 0.1% 0.1% '-' -18.2% 1163.4% 376.4% 32.2% 6.0% 10.0% -8.5% 15.5% 9.8% 7.4% 116.4% 2.5% 1.7% 1.7% '-' -1.6% -20.1% -51.3% 14.8% 37.5% 8.3% 7.0% 0.3% 17.7% -21.6% 22.9% -8.4% -7.3% -7.3% '-' -2.4% 284.0% 56.0% -30.4% -40.9% 88.7% 26.8% 14.0% 11.5% 47.7% -59.8% 9.5% 6.4% 6.4% 7.6% -7.3% 23.0% 96.8% -2.1% -33.8% 7.6% 4.3% 13.0% -1.8% 26.9% 25.6% 11.7% 9.0% 9.0% 4.2% -5.0% -3.1% 23.5% 0.0% -22.4% 1.0% 10.5% 7.6% -1.5% 14.4% 11.5% 11.3% 9.0% 9.0% 4.4% -5.0% -1.9% 10.2% 0.0% -15.5% 3.3% 9.9% 8.0% -1.6% 14.2% 11.6% 11.0% 9.0% 9.0% 4.5% -5.0% -1.2% 5.6% 0.0% -11.1% 4.4% 9.4% 8.2% -2.0% 13.9% 11.5% 10.7% 9.0% 9.0% 4.6% -5.0% -1.3% 6.1% 0.0% -14.3% 4.3% 9.0% 8.2% -2.0% 13.1% 11.0% 14.9% 18.2% 18.2% 0.0% 3.3% 1.6% 0.8% 3.3% 2.4% 4.7% -3.9% 16.4% 6.9% 7.5% 2.0% 13.7% 16.7% 16.7% 0.0% 2.9% 1.1% 0.4% 3.4% 3.0% 4.5% -3.8% 14.9% 7.3% 5.3% 2.2% 11.1% 13.6% 13.6% 0.0% 2.5% 3.8% 0.5% 2.1% 1.6% 7.6% -4.2% 14.9% 7.2% 6.9% 0.8% 11.3% 13.5% 13.5% 0.0% 2.2% 4.4% 0.9% 1.9% 1.0% 7.6% -4.1% 15.7% 6.6% 8.2% 0.9% 12.1% 14.1% 14.1% 0.0% 2.0% 4.1% 1.1% 1.8% 0.7% 7.3% -4.4% 16.2% 6.2% 9.0% 1.0% 12.9% 14.7% 14.7% 0.0% 1.8% 3.8% 1.2% 1.7% 0.6% 7.3% -4.6% 16.8% 5.9% 9.8% 1.0% 13.7% 15.3% 15.3% 0.0% 1.6% 3.6% 1.2% 1.7% 0.5% 7.3% -4.8% 17.3% 5.5% 10.7% 1.1% 14.5% 16.0% 16.0% 0.0% 1.5% 3.4% 1.2% 1.6% 0.4% 7.2% -5.0% 17.9% 5.2% 11.6% 1.2% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე დანართი 3.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (პესიმისტური სცენარი) 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 22,197.2 25,548.0 29,591.0 31,327.0 32,603.0 34,005.0 35,780.0 37,627.0 17,385.9 19,732.6 23,290.0 24,977.0 26,213.0 27,375.0 28,780.0 30,257.0 9,589.1 10,808.7 11,958.8 12,784.0 13,313.0 13,856.0 14,593.0 15,316.0 7,796.9 8,923.9 11,331.2 12,193.0 12,900.0 13,519.0 14,187.0 14,941.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 267.5 202.0 216.0 140.0 150.0 150.0 150.0 150.0 4,543.8 5,613.4 6,085.0 6,210.0 6,240.0 6,480.0 6,850.0 7,220.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 17,787.6 20,692.7 23,935.0 26,510.0 29,135.0 31,410.0 34,000.0 36,794.0 3,112.0 3,916.2 5,010.0 5,695.0 6,310.0 6,830.0 7,490.0 8,150.0 4,290.4 4,675.7 5,170.0 5,655.0 6,080.0 6,530.0 7,000.0 7,470.0 767.3 1,203.6 1,505.0 1,770.0 1,930.0 2,025.0 2,145.0 2,265.0 236.4 516.7 724.0 845.0 885.0 920.0 960.0 1,000.0 530.9 686.8 781.0 925.0 1,045.0 1,105.0 1,185.0 1,265.0 1,650.7 2,062.5 2,380.0 2,380.0 2,850.0 3,100.0 3,410.0 3,720.0 43.9 29.6 20.0 105.0 60.0 50.0 40.0 30.0 6,349.0 7,136.0 8,130.0 8,855.0 9,725.0 10,535.0 11,365.0 12,399.0 1,574.3 1,669.2 1,720.0 2,050.0 2,180.0 2,340.0 2,550.0 2,760.0 საოპერაციო სალდო 4,409.6 4,855.4 5,656.0 4,817.0 3,468.0 2,595.0 1,780.0 833.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 6,010.1 6,511.0 -500.9 6,637.1 7,107.6 -470.5 7,770.0 8,310.0 -540.0 7,271.0 7,781.0 -510.0 6,238.0 6,543.0 -305.0 5,635.0 5,945.0 -310.0 5,020.0 5,330.0 -310.0 4,191.0 4,501.0 -310.0 მთლიანი სალდო -1,600.5 -1,781.8 -2,114.0 -2,454.0 -2,770.0 -3,040.0 -3,240.0 -3,358.0 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 189.8 0.4 -115.0 -129.0 -80.0 -100.0 -150.0 -150.0 335.0 167.1 120.0 201.0 180.0 160.0 110.0 110.0 -145.2 -166.7 -235.0 -330.0 -260.0 -260.0 -260.0 -260.0 2,698.6 2,365.7 2,010.0 1,936.0 2,310.0 2,510.0 2,645.0 2,780.0 1,284.0 1,406.1 1,400.0 1,480.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,324.0 1,446.1 1,440.0 1,520.0 1,520.0 1,610.0 1,705.0 1,800.0 1,414.6 959.6 610.0 456.0 790.0 900.0 940.0 980.0 2,385.5 2,009.9 1,870.0 1,826.0 3,450.0 2,200.0 2,300.0 2,400.0 -970.9 -1,050.3 -1,260.0 -1,370.0 -2,660.0 -1,300.0 -1,360.0 -1,420.0 908.3 583.5 11.0 -389.0 -380.0 -430.0 -445.0 -428.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 30.5% 23.9% 13.2% 10.7% 0.0% 0.4% 6.2% 31.6% 24.4% 13.4% 11.0% 0.0% 0.2% 6.9% 32.2% 25.3% 13.0% 12.3% 0.0% 0.2% 6.6% 31.8% 25.4% 13.0% 12.4% 0.0% 0.1% 6.3% 31.7% 25.5% 13.0% 12.6% 0.0% 0.1% 6.1% 31.7% 25.5% 12.9% 12.6% 0.0% 0.1% 6.0% 31.9% 25.7% 13.0% 12.6% 0.0% 0.1% 6.1% 32.1% 25.8% 13.1% 12.7% 0.0% 0.1% 6.2% (პროცენტულად მშპ-სთან) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 2022 ფაქტ. 2023 ფაქტ. 2024 ფაქტ. 2025 მოსალ 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 2028 პროგნ. 2029 პროგნ. ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 24.4% 4.3% 5.9% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.7% 2.2% 25.6% 4.8% 5.8% 1.5% 0.6% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 2.1% 26.0% 5.5% 5.6% 1.6% 0.8% 0.8% 2.6% 0.0% 8.8% 1.9% 26.9% 5.8% 5.7% 1.8% 0.9% 0.9% 2.4% 0.1% 9.0% 2.1% 28.4% 6.1% 5.9% 1.9% 0.9% 1.0% 2.8% 0.1% 9.5% 2.1% 29.3% 6.4% 6.1% 1.9% 0.9% 1.0% 2.9% 0.0% 9.8% 2.2% 30.3% 6.7% 6.2% 1.9% 0.9% 1.1% 3.0% 0.0% 10.1% 2.3% 31.4% 7.0% 6.4% 1.9% 0.9% 1.1% 3.2% 0.0% 10.6% 2.4% საოპერაციო სალდო 6.1% 6.0% 6.2% 4.9% 3.4% 2.4% 1.6% 0.7% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.9% -0.7% 8.2% 8.8% -0.6% 8.5% 9.0% -0.6% 7.4% 7.9% -0.5% 6.1% 6.4% -0.3% 5.3% 5.5% -0.3% 4.5% 4.8% -0.3% 3.6% 3.8% -0.3% მთლიანი სალდო -2.2% -2.2% -2.3% -2.5% -2.7% -2.8% -2.9% -2.9% 0.3% 0.5% -0.2% 3.7% 1.8% -0.1% 1.8% 1.9% 3.3% -1.3% 1.2% 0.0% 0.2% -0.2% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 1.2% 2.5% -1.3% 0.7% -0.1% 0.1% -0.3% 2.2% 1.5% 0.0% 1.6% 0.7% 2.0% -1.4% 0.0% -0.1% 0.2% -0.3% 2.0% 1.5% 0.0% 1.5% 0.5% 1.9% -1.4% -0.4% -0.1% 0.2% -0.3% 2.2% 1.5% 0.0% 1.5% 0.8% 3.4% -2.6% -0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 2.3% 1.5% 0.0% 1.5% 0.8% 2.1% -1.2% -0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 2.4% 1.5% 0.0% 1.5% 0.8% 2.1% -1.2% -0.4% -0.1% 0.1% -0.2% 2.4% 1.5% 0.0% 1.5% 0.8% 2.0% -1.2% -0.4% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი ძირითადი მაკროეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრები საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნათა გათვალისწინებით საქართველოს მთავრობა ყოველი წლის 1 ივნისამდე საქართველოს პარლამენტის კომიტეტებთან ძირითადი მონაცემების და მიმართულებების შეთანხმების მიზნით საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს ინფორმაციას ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზების და სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ. წარმოდგენილ მონაცემებში ასახულია 2024 წლის ფაქტიური მაჩვენებლები და 20252029 წლებში მაკროეკონომიკური და ფისკალური ცვლადების განახლებული საპროგნოზო მაჩვენებლები, რომელიც ეფუძნება 2025 წლის იანვარ-აპრილის ფაქტობრივ მაჩვენებლებსა და საშუალოვადიანი პერიოდის რისკებს. ორი წლის განმავლობაში ორნიშნა ეკონომიკური ზრდის შემდეგ 2023 წელს ქვეყანაში კვლავ მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპი შენარჩუნდა და ზრდამ 7.8% შეადგინა, ხოლო 2024 წელს 9.4 პროცენტიანი ეკონომიკური ზრდა დაფიქსირდა. აღნიშნული ტენდენცია გრძელდება მიმდინარე წელსაც. რაც შეეხება მსოფლიოში მოსალოდნელ ეკონომიკურ ზრდას, არსებული გაურკვევლობიდან გამომდინარე, რაც განსაკუთრებით გამოწვეულია ტარიფების ზრდით და არსებული არაპროგნოზირებული გარემოთი, საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა (სსფ) 2025 წლის აპრილში 0.5 პ.პ-ით შეამცირა მსოფლიო ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი წინა წლის ოქტომბერთან შედარებით. დაახლოებით იგივე ნიშნულზეა საშუალოვადიანი ზრდის პროგნოზები. განახლებული პროგნოზების საფუძველზე, საქართველოს სავაჭრო პარტნიორების შეწონილმა ეკონომიკურმა ზრდამ 2025 წელს 3.9 პროცენტი შეადგინა, რაც 0.5 და 0.3 პროცენტული პუნქტით მეტია 2024 წლის აპრილისა და ოქტომბრის პროგნოზებთან შედარებით. 2025 წლისთვის საქართველოს ეკონომიკური ზრდა სსფ-ის მიხედვით შეფასდა 6.0 პროცენტით, რაც 0.7 პროცენტული პუნქტით მეტია 2024 წლის აპრილის შეფასებაზე, თუმცა შეესაბამება გასული წლის ოქტომბრის პროგნოზს. ეს ადასტურებს მოსალოდნელზე მაღალ ეკონომიკურ აქტივობას. ამასთან, 2025 წლის იანვარ-აპრილის ფაქტობრივი მონაცემების ანალიზის შედეგად გამოიკვეთა, რომ:  საბაზისო ზრდა უფრო მაღალი ტემპებით დაიწყო, ვიდრე 2024 წლის დეკემბრის პროგნოზით იყო ნავარაუდევი. წინასწარი მონაცემებით, 2025 წლის პირველი კვარტლის ზრდამ 9.3 პროცენტი შეადგინა;  შენარჩუნდა ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის მაჩვენებელი;  წინასწარი შეფასებით, კვლავ გრძელდება კერძო ინვესტიციების ზრდა;  გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკიდან გამოსვლის პარალელურად 2024 წლის გაზაფხულის შემდეგ განაკვეთი აღარ შემცირებულა შესაბამისად, ინფლაცია 2024 წელს მიზნობრივ დონეზე დაბლა დაფიქსირდა, ხოლო 2025 წლის იანვარ-აპრილში დაუბრუნდა მიზნობრივ დონეს და მის გარშემო მერყეობს;  ინფლაციის მიზნობრივ მაჩვენებელთან ახლოს შენარჩუნებამ, რაც გარკვეულწილად საერთაშორისო ბაზარზე ფასების მზარდი ტენდენციისა და გლობალური მოთხოვნის შემცირებით არის გამოწვეული, ეროვნული ბანკის მხრიდან მონეტარული პოლიტიკის 1 შენარჩუნება გამოიწვია და პოლიტიკის განაკვეთი 8 პროცენტზეა დაფიქსირებული. გამოკვეთილი ტენდენციების გათვალისწინებით, 2025 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი კვლავ 6 პროცენტზეა შენარჩუნებული, ხოლო ინფლაცია ისევ 3.2 პროცენტზეა პროგნოზირებული. 2026-2029 წლების საშუალოვადიანი გეგმების ნაწილში გათვალისწინებულია საქართველოს მთავრობის მიერ სხვადასხვა სამინისტროების კომპეტენციის ფარგლებში მიმდინარე პროგრამებისა და ქვეპროგრამების გაგრძელებისთვის საჭირო ხარჯების დაფინანსება, მათ შორის საინვესტიციო პროექტების განხორციელება. არ იცვლება შემოსავლების და ხარჯების საპროგნოზო მაჩვენებლების აბსოლუტური მნიშვნელობები, თუმცა 2024 წლის საბაზისო ეფექტის გათვალისწინებით, მცირედით გაზრდილი ნომინალური მშპ-ს გამო, როგორც საგადასახადო შემოსავლების, ისე ხარჯების მშპსთან ფარდობის მაჩვენებლები უმნიშვნელოდ მცირდება, თუმცა ფისკალური პარამეტრები 2025 წლის ბოლოს არსებული პროგნოზების შესაბამისი ინდიკატორების დონეზე რჩება. 2025 წლისათვის, ფისკალური ჩარჩოს მიხედვით სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი კვლავ „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ 3%-იან ნიშნულზე ქვემოთ დაფიქსირდება და 2.4% შეადგენს, 2026 წლისთვის კი 2.6%-მდე გაიზრდება, ხოლო 2028 წლისთვის კვლავ მცირდება და მშპ-ის 2.4%-ზე შენარჩუნდება. ამ ეტაპზე წარმოდგენილია მაკროეკონომიკური და ფისკალური ჩარჩოს განვითარების საბაზო, პესიმისტური და ოპტიმისტური სცენარები. 2025 წელს ძირითადი მაჩვენებლების შესრულების გათვალისწინებით, შესაძლებელია საშუალოვადიანი ეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრების ჩარჩო კვლავ დაკორექტირდეს, რასაც დაეფუძნება 2026-2029 წლების ქვეყნის ძირითადი მონაცემების და მიმართულებების დოკუმენტი. მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ამოცანები 2021-2022 წლებში ორნიშნა ეკონომიკური ზრდისა და 2023 წელს დაფიქსირებული 7.8 პროცენტიანი ზრდის შემდეგ, 2024 წელს როგორც უარყოფითი, ისე - დადებითი შოკების პარალელურად ეკონომიკა კვლავ მნიშვნელოვნად გაიზარდა და 9.4 პროცენტი დაფიქსირდა. 2025 წლის ეკონომიკური ზრდის ტემპის პროგნოზი კი 6 პროცენტს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ ეკონომიკური აღდგენის პროცესში დიდი როლი ითამაშა საგარეო სექტორის მნიშვნელოვანმა აღდგენამ, როდესაც ტურიზმიდან შემოსავალმა 2019 წლის ნიშნულს 2023 წელს უკვე 26 პროცენტით, ხოლო 2024 წელს 35 პროცენტით გადააჭარბა. 2024 წლის განმავლობაში კვლავ გაიზარდა კერძო ინვესტიციები და ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები, რამაც დადებითი წვლილი შეიტანა ეკონომიკურ აქტივობაში. აღნიშნულ წელს ეკონომიკური ზრდა ძირითადად განპირობებული იყო შემდეგი საქმიანობებით: ინფორმაცია და კომუნიკაცია; განათლება; სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; საბითუმო და საცალო ვაჭრობა. 2 რაც შეეხება 2025 წელს, ეკონომიკური ზრდა კვლავ გაგრძელდა. შედეგად, იანვარში 11.1%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, თებერვალში ზრდამ 7.7% შეადგინა, ხოლო მარტში 9.0%-ზე დაფიქსირდა. საშუალოდ 2025 წლის პირველი კვარტლის ზრდამ 9.3 პროცენტი შეადგინა. წინასწარი შეფასებით აღნიშნულ ეკონომიკურ ზრდაში მნიშნელოვანი წვლილი შეიტანა შემდეგმა დარგებმა: ინფორმაცია და კომუნიკაცია; პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები; საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები; ტრანსპორტი და დასაწყობება; მშენებლობა. რაც შეეხება დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვის მოცულობას, 2025 წლის მარტში 2024 წლის მარტთან შედარებით 10.8 პროცენტით გაიზარდა, რაც მიუთითებს, რომ ეკონომიკა კვლავ განაგრძობს ზრდას მაღალი ტემპებით და წლის განმავლობაში საშუალო წლიური 6.0 პროცენტიანი ზრდა საკმაოდ რეალისტური მაჩვენებელია. 2024 წელს ასევე გაიზარდა ექსპორტი. საქონლის მთლიანი ექსპორტის ზრდამ 2024 წელს 7.8 პროცენტი შეადგინა, ხოლო ადგილობრივი ექსპორტი გაიზარდა 5 პროცენტით. აღნიშნული ტრენდი გრძელდება 2025 წელსაც. მიმდინარე წლის იანვარ-აპრილის მონაცემებით, ადგილობრივი ექსპორტი 4.9 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო მთლიანი ექსპორტი 14.2 პროცენტით, რაც ძირითადად რეექსპორტისა და ნედლეულის ზრდით არის გამოწვეული. რაც შეეხება ტურიზმიდან მიღებულ შემოსავალს, 2024 წელს 7.3 პროცენტით გაიზარდა 2023 წელთან მიმართებაში, ხოლო 2019 წლის შემოსავლების 135.4 პროცენტს გაუტოლდა. ტურიზმის გაუმჯობესება გრძელდება 2025 წელსაც და შემოსავლები ტურიზმიდან პირველი კვარტლის განმავლობაში დაახლოებით 2.3%-ით აღემატება 2024 წლის იმავე პერიოდის შემოსავლებს, ხოლო 2019 წლისას კი 42.8%-ით. ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების აღნიშნული ტენდენციის შენარჩუნება მოსალოდნელია მომდევნო თვეებშიც, რაც პროგნოზების პოზიტიურად გადახედვის შესაძლებლობას შექმნის. ამასთან აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე პერიოდში უკრაინაში არსებული ომის, რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციებისა და რეგიონსა და ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით, ასევე ტარიფებისა ზრდისა და მასთან დაკავშირებული გაურკვევლობიდან გამომდინარე, საშუალოვადიან პერიოდში კვლავ რჩება პროგნოზებთან დაკავშირებული გაურკვევლობები. თუმცა, საქართველოს მაკროეკონომიკური პარამეტრები არსებული ტენდენციების გათვალისწინებით უბრუნდება მიზნობრივ და წონასწორულ მაჩვენებლებს. 2024 წელს მნიშვნელოვნად შემცირებული ინფლაციის შემდეგ (1.1 პროცენტი), 2025 წლის იანვარ-აპრილის მდგომარეობით ინფლაცია მიზნობრივი მაჩვენებლის ირგვლივ არის. ინფლაციამ იანვარ-აპრილში საშუალოდ 2.8 პროცენტი შეადგინა, მათ შორის, აპრილის მაჩვენებელი 3.4 პროცენტი იყო. მოსალოდნელია, რომ 2024 წლისგან განსხვავებით, 2025 წელს ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელს დაუახლოვდება და 3.2 პროცენტი იქნება, ხოლო 2026-2029 წლებისთვის მიზნობრივ 3 პროცენტიან ნიშნულთან იქნება. ასევე გრძელვადიან წონასწორულ ნიშნულს უბრუნდება რეალური ეკონომიკის ზრდის ტემპიც, რომელიც 2026-2029 წლებში მოსალოდნელია, რომ 5 პროცენტის ფარგლებში იქნება, 2025 წელს მოსალოდნელი 6 პროცენტიანი ზრდის შემდეგ. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მიმდინარე პერიოდში ქვეყნის მაკროეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება ეკონომიკის ზრდის ხელშეწყობისკენ, რათა 3 საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის განვითარების დონე დაუბრუნდეს პოტენციურ მაჩვენებელს და უზრუნველყოს მაკროეკონომიკური სტაბილურობა. აღნიშნულის მისაღწევად ძირითადი პრიორიტეტებია:  ეკონომიკის სტაბილიზაცია და ეკონომიკური ზრდის მდგრადი და მაღალი ტემპის შენარჩუნება;  სახელმწიფო ვალის ზომიერი კონსოლიდაცია და მდგრადი დონის შენარჩუნება;  ინფლაციის დონის მიზნობრივ მაჩვენებელთან შენარჩუნება;  საგარეო მოწყვლადობების შემცირება;  საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება. საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზები მიუხედავად მიმართულებით იმისა, რომ ეკონომიკის იანვარ-აპრილში მოსალოდნელზე გამოკვეთილი მაღალ აქტივობასა ტენდენციები და ყველა გაჯანსაღებაზე მიუთითებს, კვლავ გასათვალისწინებელია უკრაინაში არსებული ომი და რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციების შესაძლო გავლენა საქართველოზე, ასევე რეგიონში არსებული მდგომარეობა და ქვეყანაში მიმდინარე შიდა პოლიტიკური დაძაბულობა. მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვის მოცულობის ზრდა და ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებლები მიუთითებს ეკონომიკის გაჯანსაღებულ მდგომარეობაზე, ამას ემატება ის ფაქტიც, რომ ტურისტული აქტივობა კვლავ მაღალია. არსებული გაურკვეველი გეოპოლიტიკური მდგომარეობისა და ქვეყანაში არსებული დაძაბულობის მიუხედავად, საბაზო სცენარი ეყრდნობა დაშვებას, რომ არსებული გაურკვევლობები და პოლიტიკური დაძაბულობა მნიშვნელოვნად არ აისახება ეკონომიკურ აქტივობაზე და აღნიშნული ეფექტები ნაწილობრივ დააბალანსებს ერთმანეთს. შესაბამისად, 2025 წელს ეკონომიკური ზრდა 6.0 პროცენტს შეადგენს, ეკონომიკური ზრდა საშუალოვადიან პერიოდში კი კვლავ 5 პროცენტის ფარგლებში იქნება. საბაზისო სცენარი 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) 11.0 7.8 9.4 6.0 5.0 5.2 5.3 5.3 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) 72,860 80,883 91,892 100,330 108,507 117,574 127,520 138,307 6,731 8,284 9,141 9,911 10,719 11,614 12,597 11.9 2.5 1.1 3.2 3.0 3.0 3.0 3.0 -4.4 -5.6 -4.4 -4.3 -3.9 -3.8 -3.7 -3.6 მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) 13,662 სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) 4 მშპ საბაზისო სცენარში 2025 წელს ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 6.0 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ზრდა საშუალოდ 5.2 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. ამგვარი სცენარის პირობებში ეკონომიკა სტაბილურია და მდგრადად ვითარდება, მიუხედავად რეგიონში არსებული დაძაბულობისა და უკრაინაში არსებული ომისა. ფასები საქართველოს ეროვნული ბანკი ახორციელებს ინფლაციის თარგეთირების პოლიტიკას, რაც ითვალისწინებს ეკონომიკის განვითარების არსებული დონისთვის ოპტიმალური ინფლაციის განსაზღვრას და მის მიღწევას. საშუალოვადიანი პერიოდისთვის ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3.0 პროცენტს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ 2024 წელს ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელზე დაბალი იყო და 1.1 პროცენტი შეადგინა, რაც მკაცრი მონეტარული პოლიტიკისა და მსოფლიოში ნავთობსა და ნედლეულზე ფასების კლების შედეგია. საქართველოში გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკიდან ნელ-ნელა გამოსვლა დაწყებულია და ეროვნული ბანკის ბოლო მონეტარული პოლიტიკის გადაწყვეტილების მიხედვით, მომდევნო ნაბიჯები დამოკიდებული იქნება არსებული რისკების რეალიზაციაზე. თუმცა, არსებული პროგნოზების მიხედვით, მიმდინარე წლის განმავლობაში შესაძლებელია მონეტარული პოლიტიკის არსებულ დონეზე შენარჩუნება. აღნიშნულიდან გამომდინარე მოსალოდნელია, რომ 2025 წლისთვის საშუალოწლიური ინფლაცია 3.2 პროცენტზე დაფიქსირდეს. საშუალოვადიან პერიოდში კი ინფლაცია დაუბრუნდება მიზნობრივ მაჩვენებელს. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2019 წელს დაფიქსირებული ისტორიულად ყველაზე დაბალი მაჩვენებლის შემდეგ, 2020 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 12.4 პროცენტამდე გაიზარდა, თუმცა 2023-2024 წლებისთვის გაუმჯობესებული საგარეო პარამეტრების მეშვეობით დეფიციტმა უკვე ახალ, რეკორდულად მცირე მაჩვენებელს მიაღწია. 2024 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი წინა წელთან შედარებით 1.2 პროცენტული პუნქტით გაუმჯობესდა და 4.4 პროცენტს მიაღწია. აღნიშნული ძირითადად სავაჭრო ბალანსისა და პირველადი შემოსავლების გაუმჯობესებით იყო განპირობებული. როგორც 2025 წელს, ისე საშუალოვადიან პერიოდში გაუმჯობესების ტენდენციის განმსაზღვრელი ფაქტორები კვლავ იგივე რჩება. საშუალოვადიანი პროგნოზების მიხედვით, მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის გაუმჯობესებაზე დადებითად იმოქმედებს როგორც საქონლის, ისე - მომსახურების ბალანსები და ასევე პირველადი შემოსავლის ნაკლები უარყოფითი სალდო, მიუხედავად იმისა რომ მეორადი შემოსავლების (ტრანსფერების) მშპსთან ფარდობის მაჩვენებელი მცირდება. არსებული მაკროეკონომიკური პარამეტრებისა და საგარეო მაჩვენებლების გათვალისწინებით, მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი მცირდება და 4 პროცენტის ფარგლებში დასტაბილურდება. 5 ოპტიმისტური სცენარი 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) ფაქტ. 11.0 ფაქტ. 7.8 ფაქტ. 9.4 მოსალ. 6.7 პროგნ. 6.4 პროგნ. 6.6 პროგნ. 6.7 პროგნ. 6.7 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) 72,860 80,883 91,892 101,483 112,297 124,497 138,152 153,305 6,731 8,284 9,141 10,025 11,093 12,298 13,647 11.9 2.5 1.1 3.7 4.0 4.0 4.0 4.0 -4.4% -5.6% -4.4% -4.3% -4.1% -4.2% -4.3% -4.5% მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) 15,144 სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) მშპ ოპტიმისტურ სცენარში 2025 წელს ზრდის პროგნოზი 6.7 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ზრდა საშუალოდ 6.6 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. აღსანიშნავია, რომ 2025-2029 წლების ზრდა მუდმივად აღემატება საბაზისო სცენარის ზრდას, რაც მუდმივად პოზიტიურ შოკს გულისხმობს. ოპტიმისტური სცენარის რეალიზება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ გეოპოლიტიკური ვითარება არ მოახდენს მნიშვნელოვან უარყოფით გავლენას საქართველოს ეკონომიკაზე და კიდევ უფრო გაიზრდება როგორც ეკონომიკური აქტივობა, ასევე კიდევ უფრო გაუმჯობესდება ტურიზმი და საგარეო მოთხოვნა. ფასები ოპტიმისტური შერბილებული სცენარის მონეტარული პირობებში პოლიტიკიდან შენარჩუნდება გამომდინარე მაღალი მოთხოვნა მოთხოვნის და მხრიდან მოსალოდნელია ფასებზე ზეწოლის ზრდაც. ასეთ პირობებში საშუალოწლიური ინფლაცია 2025 წელს 3.7 პროცენტის დონეზეა მოსალოდნელი. 6 მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი მაღალი ერთობლივი მოთხოვნა ქმნის მოთხოვნას იმპორტზეც. ეკონომიკის ოპტიმისტური სცენარის განხორციელების შემთხვევაში მოსალოდნელია, რომ იმპორტზე მოთხოვნაც სწრაფად გაიზრდება. გამომდინარე იქიდან, რომ მოცულობით იმპორტი მნიშვნელოვნად აჭარბებს ექსპორტს, იმპორტის შედარებით ზომიერი პროცენტული ზრდაც კი, სავაჭრო ბალანსზე საწყის ეტაპზე უარყოფით გავლენას მოახდენს, მიუხედავად ექსპორტის სწრაფი ზრდისა. თუმცა, ნომინალური მშპ-ს ზრდის გამო, ოპტიმისტურ სცენარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 2025 წელს 4.3%-ზე იქნება, საბაზისო სცენარის მსგავსად, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში 4-5 პროცენტის ფარგლებში იქნება. პესიმისტური სცენარი 2025 წლის პირველი 4 თვის მონაცემებიდან გამომდინარე, ამგვარი სცენარის რეალიზება იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ დარჩენილი პერიოდი საკმაოდ დაბალ ეკონომიკურ აქტივობას ექნება ადგილი. პესიმისტური სცენარით განვითარება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ შემცირდება საგარეო მოთხოვნა და რეგიონში არსებული დაძაბულობა და ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენები გავლენას იქონიებს ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. ამასთან, მსოფლიოში არსებული გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთები და მსოფლიო ფინანსური სისტემის შესაძლო პრობლემიდან მომდინარე ზეწოლაც უარყოფით გავლენას მოახდენს ქვეყანაში არსებულ ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) 11.0 7.8 9.4 4.6 2.2 2.4 2.5 2.5 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) 72,860 80,883 91,892 98,525 102,706 107,275 112,155 117,259 6,731 8,284 9,141 9,733 10,146 10,597 11,079 11.9 2.5 1.1 2.7 2.0 2.0 2.0 2.0 -4.4 -5.6 -4.4 -4.1 -3.3 -2.7 -2.1 -1.5 მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) 11,583 სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) მშპ პესიმისტურ სცენარში 2025 წელს ზრდის პროგნოზი 4.6 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ზრდა საშუალოდ 2.4 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. 7 ფასები 2024 წელს საშუალოწლიური ინფლაცია მიზნობრივ ინფლაციაზე დაბალ დონეზე დაფიქსირდა. 2025 წლის პირველი 4 თვის მონაცემებით, საშუალო ინფლაცია 2.8 პროცენტზეა და მიზნობრივის გარშემოა შენარჩუნებული. პესიმისტური სცენარის პირობებში, შემცირებული ეკონომიკური აქტივობის ფონზე მოსალოდნელია, რომ წლის მეორე ნახევარში ინფლაცია შედარებით დაბალ დონეზე დაფიქსირდეს. შესაბამისად, საშუალოწლიური ინფლაციის მაჩვენებელი 2.7 პროცენტს შეადგენს. საშუალოვადიან პერიოდში ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელზე ნაკლებია მოსალოდნელი და 2 პროცენტის ფარგლებში დაფიქსირდება. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2024 წელს, პროგნოზირებულია მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 4.1 პროცენტის დონეზე, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში, ტურიზმის აღდგენისა და საგარეო მოთხოვნის ზრდის გათვალისწინებით, მოსალოდნელია აღნიშნული მაჩვენებლის მშპ-ს 2 პროცენტზე დაბალ ნიშნულამდე შემცირება, საშუალოდ 2.4 პროცენტის ფარგლებში. 2024 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის საბაზისოსთან შედარებით დაბალ დონეზე დაფიქსირება ძირითადად გამოწვეულია შემცირებული ეკონომიკური აქტივობიდან გამომდინარე შემცირებული იმპორტით და გაუმჯობესებული საქონლის ბალანსით. მთავრობის ვალი 2022-2024 წლებში მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპისა და ფისკალური კონსოლიდაციის საშუალებით მთავრობის ვალის მშპ-სთან ფარდობის მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად შემცირდა და 2024 წლის ბოლოს მშპ-ს 36.1 პროცენტი შეადგინა. არსებული საბაზისო სცენარის მიხედვით, ვალი მცირედით კლებადი ტრენდით ხასიათდება და საშუალოვადიან პერიოდში დასტაბილურდება, მისი ფარდობითი მაჩვენებელი 2025 წლის ბოლოს კიდევ შემცირდება და 35.5 პროცენტს შეადგენს, ხოლო 2029 წლის ბოლოსთვის მისი 33.5 პროცენტამდე კლებაა მოსალოდნელი. პესიმისტური სცენარის განვითარების შემთხვევაში ვალის მოცულობამ საშუალოვადიან პერიოდში 40%-ს მიუახლოვდება, თუმცა არ გადააჭარბებს, ხოლო ოპტიმისტური სცენარის მიხედვით 2029 წლისათვის ვალის 30%-მდე შემცირებაა მოსალოდნელი. ბიუჯეტის მაჩვენებლები 2025 წლის ბიუჯეტი დაიგეგმა 2024 წლის ბოლოსთვის არსებული მაკროეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრების პროგნოზების გათვალისწინებით. 2025 წელს ხარჯები მშპ-სთან მიმართებაში შეადგენს 23.0%-ს, რაც დეკემბრის საპროგნოზო მაჩვენებელთან შედარებით უმნიშვნელოდ შეიცვალა (2024 წლის დეკემბერში იყო მშპ-ს 23.2%) და აიხსნება იმით, რომ 8 ადგილი არ ჰქონია ხარჯების კორექტირებას, თუმცა გაზრდილია როგორც 2025 წლის, ასევე საშუალოვადიან პერიოდში ნომინალური მშპ-ს მაჩვენებელი. მოსალოდნელია, რომ აღნიშნული მაჩვენებელი საშუალოვადიან პერიოდში 23.2%-ის ფარგლებში შენარჩუნდეს და გარკვეული ნაწილის მიმართვა კვლავ მოხდეს ინფრასტრუქტურული პროექტებისთვის. თუმცა, საშუალოვადიან პერიოდში კაპიტალური ხარჯების 6-7 პროცენტის ფარგლებში შენარჩუნება კვლავ რჩება მნიშვნელოვან გამოწვევად, დაგეგმილი მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების ფონზე და საჭიროებს მუშაობის გაგრძელებას რესურსების შემდგომი მობილიზების მიზნით. როგორც ოპტიმისტური, ისე - პესიმისტური სცენარის განვითარების შემთხვევაში არ არის მოსალოდნელი ფისკალური წესის დარღვევა და ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი 3%-ზე ნაკლები ფიქსირდება. 9 ინფორმაცია მაკროეკონომიკური პროგნოზების ამსახველი ცხრილების შესახებ პროგნოზები მომზადებულია საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მსგავსი ფორმითა და მეთოდოლოგიით. წარმოდგენილი ფორმატი მიახლოებულია საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ, ფინანსური პროგრამის მომზადებისას გამოყენებულ ფორმატთან, თუმცა პროგნოზის ფორმირებისას გათვალისწინებულია საქართველოში არსებული რეალური მდგომარეობა და გამოყენებული მეთოდოლოგია არ არის სხვა არსებული მეთოდოლოგიის მექანიკური კოპირება. სპეციალურ დანართში მოცემულია მაკროეკონომიკური პროგნოზის ამსახველი 7 ცხრილი (10 ფურცელი). პირველი ცხრილი არის ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორების ნაკრები, ხოლო დანარჩენი 5 ცხრილი არის ნაერთი და სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტების, ეროვნული ანგარიშებისა და სხვა სექტორების განვითარების ამსახველი საპროგნოზო მაჩვენებლები. ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორების ამსახველი ცხრილი 1 პირობითად გაყოფილია ორ ნაწილად. პირველ ნაწილში წარმოდგენილია ეკონომიკური ინდიკატორის ცვლილება წინა წელთან შედარებით (თუ ცხრილში სხვაგვარად არ არის მითითებული), ხოლო მეორე ნაწილში მოცემულია ეკონომიკური ინდიკატორების ფარდობითი სიდიდეები მთლიანი შიდა პროდუქტის მიმართ. ცხრილი 1-ში მოცემულია ნომინალური და რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტი (მშპ) და მათი პროცენტული ცვლილება წინა წელთან შედარებით, მშპ ერთ სულ მოსახლეზე, ქვეყანაში ინვესტიციების მოცულობა მიმდინარე ფასებში, სამომხმარებლო ფასების და მშპ-ს დეფლატორის პროცენტული ცვლილება. მოცემულია ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებისა და ხარჯების პროცენტული ცვლილება წინა წელთან. აქვე გვაქვს ექსპორტისა და იმპორტის პროცენტული ცვლილებები და ფულის მასის აგრეგარების მოსალოდნელი ზრდა წინა წელთან შედარებით. ცხრილი მოიცავს ფულის მიმოქცევის სიჩქარის, ფულის მულტიპლიკატორის და ქვეყნის ოფიციალური საერთაშორისო რეზერვების საპროგნოზო მაჩვენებლებსაც. პირველ ნაწილშია მოცემული სესხებზე და დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთების საპროგნოზო მაჩვენებლებიც. ცხრილის მეორე ნაწილში წარმოდგენილია ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლები, ხარჯები, საოპერაციო სალდო და მთლიანი სალდო პროცენტულად მშპ-სთან. სავაჭრო ბალანსი და მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი როგორც ტრანსფერების ჩათვლით, ისე მის გარეშე. ასევე, მთავრობის საშინაო და საგარეო ვალის შეფასების ინდიკატორები. კერძოდ, საშინაო და საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-ს მიმართ, საგარეო ვალი და ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან და ვალი ბიუჯეტის შემოსავლებთან. მე-2 ცხრილში „ეროვნული ანგარიშები“ მოცემულია ე.წ. რეალური სექტორის განვითარების მაჩვენებლები. ამ ცხრილებში წარმოდგენილია მთლიანი შიდა პროდუქტის და მისი შემადგენელი კომპონენტების: მთავრობისა და კერძო სამომხმარებლო ხარჯების, ინვესტიციებისა და წმინდა ექსპორტის პროგნოზები, აქვე ნაჩვენებია მთლიანი ეროვნული პროდუქტის და მთლიანი ეროვნული და კერძო განკარგვადი შემოსავლების პროგნოზები. 10 ამავე ცხრილებშია ნაჩვენები, დანაზოგებისა და ინვესტიციების დინამიკა. აღნიშნული მაჩვენებლები მოცემულია როგორც მიმდინარე ფასებში, ასევე რეალურ გამოხატულებაში (2001 წლის ფასებში) და პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. ამავე ცხრილში წარმოდგენილია სხვადასხვა საცნობარო ინფორმაცია, ისეთი როგორიცაა სამომხმარებლო ფასების ინდექსები (საშუალო პერიოდული და პერიოდის ბოლოსთვის), მშპ-ს დეფლატორი და ინფლაცია, პროცენტები სესხებზე და დეპოზიტებზე. მე-3 ცხრილში ნაჩვენებია ნაერთი ბიუჯეტის პროგნოზები. ნაერთი ბიუჯეტი მოცემულია მილიონ ლარში და პროცენტულად მშპ-სთან. ცალკე მუხლებად არის ჩაშლილი ბიუჯეტის შემოსავლები, ხარჯები, არაფინანსური და ფინანსური აქტივების, ვალდებულებებისა და დეპოზიტზე არსებული ნაშთის ცვლილება. ამავე ცხრილში მოცემულია ისეთი მნიშვნელოვანი მაჩვენებლები, როგორიცაა საოპერაციო სალდო და ბიუჯეტის დეფიციტი, როგორც მილიონ ლარში, ასევე მშპ-ს პროცენტში. ნაერთ ბიუჯეტთან ერთად მოცემულია სახელმწიფო ვალის და ვალის მომსახურების სხვადასხვა მაჩვენებელი, რომელთა ნაწილიც ასევე მოცემულია პირველ ცხრილშიც. მე-4 ცხრილში ურთიერთობების „საგადამხდელო ამსახველი ძირითადი ბალანსი“ მოცემულია მაჩვენებლები საგარეო-ეკონომიკური როგორც აშშ დოლარში,ისე პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. ამ ცხრილებში მოცემულია საქონლისა და მომსახურების ექსპორტი და იმპორტი, სავაჭრო და მომსახურების ბალანსი, საგარეო-ეკონომიკური ურთიერთობებიდან მიღებული წმინდა ფაქტორული შემოსავლები, წმინდა ტრანსფერები, მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი, კაპიტალისა და ფინანსური ოპერაციები, ინფორმაცია უცხოური კაპიტალის მოძრაობის შესახებ და ოფიციალური საერთაშორისო რეზერვების ცვლილება. მე-5 და მე-6 ცხრილები გვიჩვენებს მონეტარული სექტორის განვითარების დინამიკას. დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა გვიჩვენებს მთლიანად საბანკო სექტორს, მაშინ როდესაც (მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე) მე-6 ცხრილში ეროვნული ბანკი ცალკეა გამოყოფილი. წარმოდგენილი პროგნოზი არ არის ეროვნული ბანკის სამოქმედო გეგმა, თუმცა ეროვნული ბანკის გარეშე პროგნოზი იქნებოდა ფრაგმენტული და შეუძლებელი გახდებოდა საბანკო სისტემაზე სამთავრობო სექტორის შესაძლო არასასურველი გავლენის მონიტორინგი. საბანკო სექტორის მაჩვენებლების პროგნოზები მოცემულია როგორც ნომინალურ გამოხატულებაში, ასევე პროცენტული ცვლილება წინა წელთან და პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. საბანკო სექტორისა და ეროვნული ბანკის მაჩვენებლებში მოცემულია საგარეო აქტივები და ვალდებულებები, საშინაო აქტივები, მათ შორის: მთავრობის, ბანკების და კერძო სექტორის დავალიანება და სხვა წმინდა აქტივები. აქვეა ნაჩვენები ფართო ფული, სარეზერვო ფული, მიმოქცევაში და ბანკებს გარეთ არსებული ნაღდი ფული, დეპოზიტები ეროვნულ და უცხურ ვალუტაში და სხვა მაჩვენებლები. ცხრილებში წარმომადგენილია მემორანდუმის მუხლები სადაც არის, ფულის მიმოქცევის სიჩქარე, ფულის მულტიპლიკატორი, მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები როგორც აშშ დოლარში, ისე ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი. წარმოდგენილია დეპოზიტების დოლარიზაციის კოეფიციენტი და კერძო (არასამთავრობო) სექტორის დაკრედიტების მაჩვენებელი. მე-7 ცხრილში წარმოდგენილია სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის პროგნოზები, 11 რომელიც ასახავს საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული სახელმწიფო ერთიანი ბიუჯეტის პარამეტრებს, რაც მოიცავს ნაერთი ბიუჯეტის მაჩვენებლებს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირების და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების კანონმდებლობით ნებადართულ სხვა (საკუთარ) შემოსავლებთან ერთად, ასევე სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მონაცემებს1. სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის მაჩვენებლები მოცემულია როგორც ნომინალური გამოხატულებაში, ასევე პროცენტულად მშპ-სთან. ამავე ცხრილში მოცემულია სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, რომელიც წარმოადგენს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულ დეფიციტს, რომელთან მიმართებაშიც „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილია ზღვარი მშპ-თან (3%). ფისკალური პარამეტრების ციკლურობა და ფისკალური პოლიტიკა ფისკალური პოლიტიკის შეფასების ერთ-ერთი მიდგომაა, განისაზღვროს მისი დისკრეციული ნაწილი და გაანალიზდეს, აღნიშნული ეკონომიკური ციკლების სხვადასხვა ეტაპზე (ციკლის შესაფასებლად გამოიყენება მიმდინარე მშპ-ს პოტენციური მშპ-დან გადახრის პროცენტული მაჩვენებელი - ე.წ. „გეპი“) რა გავლენას ახდენდა ეკონომიკის აქტივობაზე. ამისათვის საჭიროა არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით შემდეგი ნაბიჯების გადადგმა:  განისაზღვროს ეკონომიკის ციკლის სიდიდე;  ამის შემდგომ, ფისკალური პოლიტიკიდან გამოირიცხოს ციკლის გავლენა, რაც ციკლურად შესწორებული ფისკალური ინდიკატორების გამოთვლას გულისხმობს; და  არსებული ციკლურად შესწორებული ინდიკატორების საფუძველზე შეფასდეს ე.წ. ფისკალური იმპულსი და გაანალიზდეს იგი ეკონომიკის ციკლთან მიმართებაში. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ მშპ-ს „გეპი“ შეფასებულია ე.წ. კვარტალური პროგნოზირების მოდელის (Quarterly Projection Model, QPM) მეშვეობით2, სადაც ეკონომიკის პოტენციური დონე კობ-დუგლასის საწარმოო ფუნქციის საშუალებით განისაზღვრება, რომელიც დამოკიდებულია სამუშაო ძალაზე, კაპიტალის მოცულობასა და ფაქტორების ერთობლივ მწარმოებლობაზე, რომლებიც თავისთავად მიყვებიან თავიანთ პოტენციურ დონეებს. მოცემული ფაქტორების პოტენციური დონეების კობ-დუგალსის საწარმოო ფუნქციით გაერთიანების შედეგად ფასდება პოტენციური მშპ, ხოლო მშპ-ს გეპი კი წარმოადგენს რეალური მშპ-ს პროცენტულ გადახრას პოტენციური მშპ-დან. შეფასებული „გეპის“ მეშვეობით ხდება ფისკალური პარამეტრების და საქართველოს შემთხვევაში ძირითადად შემოსავლების არსებული მონაცემებიდან ე.წ. ციკლური კომპონენტის გამოთვლა და ინდიკატორების ციკლურად შესწორება. თუ ეკონომიკა თავის პოტენციურ 1 აღნიშნული მონაცემები არ არის სრულყოფილი და ეყრდნობა სამთავრობო სექტორისადმი მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მიერ მოწოდებულ ინფორმაციას. მონაცემები ეტაპობრივად დაზუსტდება აღნიშნული საწარმოების ხაზინის ანგარიშზე გადმოსვლის შემდეგ. 2 QPM მოდელის დაწვრილებითი აღწერა გამოქვეყნდება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ვებ გვერდზე კვლევითი პუბლიკაციის სახით. 12 დონეზე მეტად ვითარდება და არსებობს მშპ-ს დადებითი „გეპი“, მიჩნეულია, რომ გადასახადების დისკრეციული ნაწილი არის ფაქტიურთან შედარებით მცირე და გადასახადები უნდა შესწორდეს შემცირების მიმართულებით (რადგან ციკლური ნაწილი გამოწვეული იყო ეკონომიკის პოზიციის გამო და არა დისკრეციული ფისკალური პოლიტიკის გამო) და პირიქით, თუ ეკონომიკაში არის მშპ-ს უარყოფითი „გეპი“, რეალური მონაცემები ზრდის მიმართულებით კორექტირდება. ციკლურად შესწორებული პარამეტრების საშუალებით გამოითვლება ციკლურად შესწორებული ბალანსი და შესაბამისად ე.წ. ფისკალური პოზიცია, რომელიც ციკლურად შესწორებული ბიუჯეტია საპირისპირო ნიშნით. საბოლოო მიზანი კი არის ე.წ. ფისკალური იმპულსის გამოთვლა, რომელიც მიმდინარე და წინა წლის ფისკალურ პოზიციებს შორის სხვაობას წარმოადგენს. ფისკალური იმპულსის დასათვლელად გამოიყენება ე.წ. ციკლურად შესწორებული პირველადი ბალანსი, სადაც გაანგარიშებებისას ამოღებულია ხარჯებში არსებული როგორც შიდა, ისე გარე ვალის პროცენტის მომსახურება. ყველაზე მარტივი მიდგომით ფისკალური იმპულსისა და მშპ-ს „გეპის“ კომბინაციით შესაძლებელია შეფასდეს ფისკალური პოლიტიკის ციკლურობა - იგი ანტიციკლურია თუ პროციკლური. ანტიციკლური ფისკალური პოლიტიკა გულისხმობს დადებით ფისკალურ იმპულსს უარყოფითი გეპის დროს და პირიქით, უარყოფით იმპულსს იმ შემთხვევაში, თუ მიმდინარე მშპ პოტენციურ დონეს აღემატება (დადებითი „გეპი“). ამის გარდა, ფისკალური პოლიტიკის ზომის შეფასებისთვის შესაძლოა ე.წ. სტრუქტურული დეფიციტის დათვლაც, რომელიც ციკლურად შესწორებული ბიუჯეტიდან კიდევ გამორიცხავს ბიუჯეტზე მოქმედ როგორც დადებით, ისე უარყოფით ერთჯერად ეფექტებს, რომელთაც მომავალ წელს ადგილი ვერ ექნება. შესაბამისად, გაანგარიშებიდან ამოღებულია კოვიდზე გაწეული ხარჯები (რამაც სტრუქტურული დეფიციტი შეამცირა), ბანკების მოგების გადასახადის გაანგარიშების მეთოდოლოგიის ცვლილების შედეგად ბიუჯეტში შემოსული გადასახადის ერთჯერადი ეფექტი (რამაც სტრუქტურული დეფიციტი გაზარდა) და ევროკომისიის მეთოდოლოგიის მიდგომით პრივატიზაციიდან მიღებული შემოსავლები, რადგან კონკრეტული აქტივის პრივატიზაცია მხოლოდ ერთხელ ხდება (რამაც გაზარდა დეფიციტი). ცხრილი №11. სტრუქტურული ფისკალური ინდიკატორები დასახელება რეალური მშპ-ს ზრდა პოტენციური მშპ-ს ზრდა მშპ-ს GAP ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი ერთიანი ბიუჯეტის პირველადი დეფიციტი ციკლური კომპონენტი ციკლურად შესწორებული ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი ციკლურად შესწორებული ერთიანი ბიუჯეტის პირველადი დეფიციტი ერთჯერადი ფაქტორები 2021 10.6% 4.6% -4.2% -6.3% -4.9% -2.1% -4.2% 2022 11.0% 5.3% 1.0% -2.2% -1.1% 0.5% -2.7% 2023 7.8% 8.0% 0.8% -2.2% -0.7% 0.4% -2.6% 2024 9.4% 8.4% 1.8% -2.3% -0.7% 0.9% -3.2% 2025 6.0% 6.7% 1.1% -2.4% -0.7% 0.5% -3.0% 2026 5.0% 5.7% 0.4% -2.6% -0.8% 0.2% -2.7% 2027 5.2% 5.6% 0.0% -2.6% -0.9% 0.0% -2.6% 2028 5.3% 5.3% 0.0% -2.5% -0.9% 0.0% -2.5% 2029 5.3% 5.3% 0.0% -2.4% -0.8% 0.0% -2.4% -2.8% -1.6% -1.1% -1.5% -1.2% -1.0% -0.9% -0.9% -0.8% 2.8% 0.1% -0.6% -0.8% -0.5% -0.3% -0.3% -0.2% -0.2% 13 დასახელება პრივატიზაცია COVID ხარჯები + ბანკების მოგება სტრუქტურული ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი სტრუქტურული ერთიანი ბიუჯეტის პირველადი დეფიციტი ფისკალური იმპულსი 2021 -0.7% 3.5% 0.0% -1.3% 0.0% 2022 -0.7% 0.8% 0.0% -2.6% -1.5% 2023 -0.6% 0.0% 0.0% -3.2% -1.7% 2024 -0.6% 0.0% -0.2% -4.0% -2.3% 2025 -0.5% 0.0% 0.0% -3.5% -1.7% 2026 -0.3% 0.0% 0.0% -3.0% -1.2% 2027 -0.3% 0.0% 0.0% -2.8% -1.1% 2028 -0.2% 0.0% 0.0% -2.8% -1.1% 2029 -0.2% 0.0% 0.0% -2.7% -1.0% 0.5% -1.2% -0.5% 0.4% -0.3% -0.3% -0.1% 0.0% -0.1% როგორც ცხრილიდან ჩანს, 2025-26 წლებში მშპ-ს დადებითი „გეპი“ შემცირდება თუმცა კვლავ დადებითი იქნება, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში იგი მნიშვნელოვნად მცირდება და განულდება. გაანგარიშებები მომზადებულია სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის ოპერაციებზე, რომლის დეფიციტიც არ უნდა იყოს 3 პროცენტზე მეტი, ფისკალური წესების მიხედვით. აღნიშნული ცხრილის მიხედვით, ფისკალური პოლიტიკა ძირითადად ანტიციკლური ან ნეიტრალურია. კერძოდ, კოვიდის განმავლობაში და პოსტკოვიდური პერიოდის სწრაფად ცვალებადი ეკონომიკური აქტივობის შემდეგ, არსებული საშუალოვადიანი პროგნოზების მიხედვით, 2027-2029 წლებში, ფისკალური იმპულსი და მშპ-ს „გეპის“ მნიშვნელობები იმდენად მცირეა, რომ შეიძლება ითქვას, რომ ფისკალური პოლიტიკა ნეიტრალური იქნება და არ გამოიწვევს მშპ-ს „გეპის“ ზრდას ან კლებას. 14 საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებები 2026-2029 წლებისათვის შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის, მათ შორის, შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის, განხორციელება და კოორდინაცია, ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის − ჩართულობა თანამშრომლობის გზით, აგრეთვე ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელება, სამშვიდობო ინიციატივის − „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ განხორციელების კოორდინაცია, ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელების მიზნით სამთავრობო კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და საკოორდინაციო მექანიზმის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების გასწვრივ ვაჭრობის წახალისება, ეკონომიკური კავშირების ხელშეწყობა სამშვიდობო ინიციატივით გათვალისწინებული სტატუსნეიტრალური ინსტრუმენტებისა და ფინანსური მექანიზმების, მათ შორის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის − „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ გამოყენებით; გამყოფი ხაზების გასწვრივ ეკონომიკური სივრცის, არსებული სერვისებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ახალი სერვისების დანერგვა და ამოქმედება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მასალისა და ტექნიკის, მცენარეთა მოვლის საშუალებების მიწოდებისა და მავნებლებთან ბრძოლაში დახმარების გაწევის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გარემოს დაცვის, ბუნებრივ და ადამიანის მიერ გამოწვეულ კატასტროფებზე რეაგირების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიაზე ხარისხიანი განათლების ყველა საფეხურის ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა, აგრეთვე საერთაშორისო საგანმანათლებლო პროგრამებში მონაწილეობის ხელშეწყობა; მათი პროფესიული განათლების სისტემაში ჩართვის ხელშეწყობა; მათ მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მიღებული განათლების აღიარების უზრუნველყოფა სტატუსნეიტრალური მექანიზმის გამოყენებით; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების მიერ განათლების მშობლიურ ენაზე მიღების ხელშეწყობა; მათთვის სასწავლო პროცესის სხვადასხვა (მათ შორის, დისტანციური) ფორმით შეთავაზების მხარდაჭერა; აფხაზური ენის დაცვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვის გამარტივება და სამეცნიერო თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სახელმწიფო პროგრამებისა და სერვისების ხელმისაწვდომობის გამარტივება და გაუმჯობესება; მოქალაქის პასპორტის ხელმისაწვდომობისა და სამოქალაქო აქტების გაცემის გამარტივების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სახელმწიფო რეფერალურ და სხვა შესაბამის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ოკუპირებული ტერიტორიებისთვის სხვადასხვა მედიკამენტისა და სამედიცინო ტექნიკის 1 მიწოდება; ევროინტეგრაციის პროცესის სხვადასხვა საჭირო საკითხზე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ცნობიერების ამაღლება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან, მათ შორის, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებიდან, და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის უვიზო მიმოსვლიდან გამომდინარე ყველა სარგებლისა და შესაძლებლობის შეთავაზება; საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მათი ჩართულობისა და საქმიანობის ხელშეწყობა; ნდობის აღდგენის პროექტების განხორციელება; არაფორმალური დიალოგის სხვადასხვა პლატფორმისა და ორმხრივი შეხვედრების მხარდაჭერა; საერთაშორისო პარტნიორებსა და ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის გაძლიერება; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების მეორე სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელობა; გალსა და ერგნეთში გამართულ ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის (IPRM) შეხვედრებში მონაწილეობა; საქართველოში და საზღვარგარეთ გამართულ ღონისძიებებში, საერთაშორისო ფორუმებსა და ფორმატებში მონაწილეობა; შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის საერთაშორისო მხარდაჭერის უზრუნველყოფა; ფინანსური დახმარების მობილიზება; 1990-იანი წლების შეიარაღებული მოქმედებებისა და 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძიების, იდენტიფიცირებისა და ოჯახებისთვის გადაცემის პროგრამის შემდგომი მდგრადობისა და ეფექტიანობის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის კომპეტენციის ფარგლებში უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძებნისა და გადმოსვენების ღონისძიებების ორგანიზება; წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის ეგიდით, 1992-1993 წლების შეიარაღებულ კონფლიქტსა და მის შემდგომ პერიოდთან დაკავშირებით უგზოუკვლოდ დაკარგული პირების საკითხებზე ჩამოყალიბებულ ქართულ-აფხაზურ საკოორდინაციო მექანიზმსა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის მუშაობაში მონაწილეობა, ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფა; შეიარაღებული მოქმედებების შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების მოძიებისა და გადმოსვენების უწყებათაშორისი კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და ორგანიზაციულტექნიკური უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებულ საკითხებზე საინფორმაციო სესიებში, საკოორდინაციო და სამუშაო შეხვედრებში მონაწილეობა; მათი იდენტიფიკაციის მიზნით ადგილობრივი შესაძლებლობების გაძლიერების უზრუნველყოფაში მონაწილეობა; პირთა უგზო-უკვლოდ დაკარგვის თემაზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებისა და სიმბოლური/მემორიალური ღონისძიებების ორგანიზება; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ოჯახებთან შეხვედრა და კომპეტენციის ფარგლებში მათი საჭიროებების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; პოტენციური სამარხების მდებარეობის განსაზღვრა და სამარხების გახსნის დაგეგმვა; ნეშტების ექსჰუმირებასა და იდენტიფიცირებაში მონაწილეობა; ოჯახის წევრების ინფორმირება უგზო2 უკვლოდ დაკარგული პირების ბედის შესახებ, ხოლო მათი გარდაცვალების დადასტურების შემთხვევაში − ნეშტების ადგილსამყოფლის თაობაზე; ოჯახის წევრებისთვის მათი ნეშტების გადაცემა, ამოცნობილი ნეშტების დაკრძალვის ორგანიზება და ხარჯების დაფარვის კოორდინაცია; გენეტიკური საექსპერტო მომსახურების გაწევა, კერძოდ: უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირის ოჯახის წევრებისა და ბიოლოგიური ნათესავების ბიოლოგიური ნიმუშების აღება, დაარქივება (შენახვა) და შემდგომი გენეტიკური გამოკვლევა-პროფილირება; სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და ექსპერტებთან თანამშრომლობა, მათ შორის, არსებული პლატფორმების ფარგლებში; სამშვიდობო პროცესში ქალთა და ქალთა საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციების, აგრეთვე კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალების როლისა და ჩართულობის გაზრდის ხელშეწყობა; კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალების საჭიროებების გამოვლენა და მათზე რეაგირება; თანამშრომლობის პლატფორმების ეფექტიანი ფუნქციონირება; სამშვიდობო პროცესში კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული და, ზოგადად, დაინტერესებული ახალგაზრდების ჩართულობის ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირების დროებითი სამთავრობო კომისიის თანათავმჯდომარეობა; გამყოფი ხაზების სიახლოვეს მდებარე რეგიონების განვითარების ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა, ზამთრის პერიოდში მისი გათბობით უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სტუდენტებისა და მოსწავლეებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; დაზარალებულ სოფლებში ინფრასტრუქტურული ღონისძიებების განხორციელება; მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის რაიონში ოჯახების დაბრუნების პროცესის ხელშეწყობა, ნებაყოფლობით დაბრუნებული მოსახლეობის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მისი საოჯახო მეურნეობების განვითარების მიზნით მატერიალური დახმარების გაცემა; სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის მიმართულებით გრძელვადიანი და შეუქცევი პოზიტიური ცვლილებების განხორციელების უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; შესაბამისი პოლიტიკის განსახორციელებლად განსაზღვრული ხუთი პრიორიტეტული მიმართულებით − სახელმწიფო ენა ინტეგრაციის მხარდასაჭერად; ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობა; თანასწორობა, სამოქალაქო და პოლიტიკური მონაწილეობა; სოციალური და ეკონომიკური ინტეგრაცია; კულტურათაშორისი დიალოგი − განსაზღვრული მიზნებისა და დაგეგმილი კონკრეტული ამოცანების ეფექტიანი განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება, სტრატეგიული პრიორიტეტების, თითოეული დასახული ამოცანის ფარგლებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი ქალებისა და ახალგაზრდების გაძლიერების მიზნით ეფექტიანი მექანიზმების განვითარება და ხელშემწყობი მიზნობრივი პროგრამების განხორციელება, აგრეთვე მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის პროაქტიული მიდგომების დანერგვასა და თანასწორობაზე ფოკუსირებული პოლიტიკისა და ინსტიტუციური 3 შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობა; სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის მიზნით სახელმწიფო ენის სწავლების გაძლიერება და პოპულარიზაცია ფორმალურ განათლებაში (სკოლამდელი, ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლება); სახელმწიფო ენის ცოდნის გაძლიერება ზრდასრულებსა და არაფორმალურ განათლებაში; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებით მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში სახელმწიფო ენის პოპულარიზაცია, მისი ფუნქციონირების მხარდაჭერა და გამოყენების ზედამხედველობა; სკოლამდელი განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა და ხარისხის უზრუნველყოფა; ხარისხიანი ზოგადი განათლების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; ეთნიკური უმცირესობების მხარდაჭერა პროფესიული და უმაღლესი განათლების მისაღებად; განათლების მიღმა დარჩენილი ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი პირების (შშმ პირები და ბოშები) საგანმანათლებლო შესაძლებლობების რეალიზების ხელშეწყობა; სამოქალაქო თანასწორობის ხელშეწყობა და კულტურული მრავალფეროვნების პოპულარიზაცია ფორმალურ და არაფორმალურ განათლებაში; მმართველობისა და თვითმმართველობის განხორციელების პროცესებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ჩართულობის ხელშეწყობა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებისთვის აქტიური და პასიური საარჩევნო უფლებების ეფექტიანი რეალიზების მექანიზმების განვითარება; ეთნიკური უმცირესობების ენებზე მედიაპროდუქტების ხარისხის გაუმჯობესება; მედიაწიგნიერების განვითარების მხარდაჭერა; ადამიანის უფლებების, სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის პოლიტიკისა და ანტიდისკრიმინაციულ და გენდერული თანასწორობის საკითხებში სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლება; მართლმსაჯულების სისტემისა და სამართალდამცავი ორგანოების მექანიზმების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, ხარისხიანი იურიდიული დახმარების უზრუნველყოფა; სახელმწიფო სოციალურ-ეკონომიკურ პროგრამებში ეთნიკური უმცირესობების ჩართულობის გაზრდა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებით მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში ინფრასტრუქტურის განვითარება; ეთნიკური უმცირესობების, მათ შორის, მცირე ეთნოსების, წარმომადგენელი მოქალაქეების პერსონალური მონაცემების დაცვისა და თვითიდენტიფიცირების საფუძველზე სტატისტიკური მონაცემების შეგროვების, ანალიზისა და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; კულტურული მრავალფეროვნების შესახებ ცნობიერების ამაღლება და კულტურათაშორისი დიალოგის ხელშეწყობა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია; მასობრივი ინტერკულტურული სპორტისა და მულტიკულტურალიზმის მხარდაჭერა, კულტურულ-საგანმანათლებლო და სპორტული ღონისძიებების განხორციელება და შესაბამისი სივრცეების/ინფრასტრუქტურის განვითარება. 4 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო სახელმწიფო ფინანსების მართვა სახელმწიფო ფინანსების მართვა და ფისკალური წესების შემდგომი რეგულირება სტაბილური ფისკალური პარამეტრების მიღწევისთვის, საერთაშორისო დონეზე აღიარებული საუკეთესო გამოცდილების შესაბამისად; სტრატეგიული/სექტორული პოლიტიკის დოკუმენტებსა და ბიუჯეტს შორის კავშირების გაძლიერების ხელშეწყობა; საშუალოვადიანი ფისკალური პოლიტიკის შემუშავება; სახელმწიფოს ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესასრულებლად სათანადო რესურსების მობილიზებისა და ეფექტიანად განაწილებისთვის ხარჯების საშუალოვადიანი გეგმებისა და წლიური ბიუჯეტების პროექტების მომზადება; საბიუჯეტო პროცესის კალენდრით გათვალისწინებული ეტაპების შესრულება; საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მართვის რეფორმის სრულყოფილად განხორციელება საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მართვის განახლებული მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესში ელექტრონული სისტემის დანერგვა; ცენტრალური ხელისუფლების, მუნიციპალიტეტის ორგანოებში გაძლიერების ხელშეწყობა; მოქალაქეთა ჩართულობის გასაზრდელად ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლებისა და სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტული პროგრამებისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად საჭირო ფინანსური რესურსების მობილიზებისთვის დონორ ორგანიზაციებთან და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან ეფექტიანი თანამშრომლობის გაგრძელება; საქართველოს მთავრობის ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომი განვითარების ხელშეწყობისთვის სხვადასხვა ფინანსური ინსტრუმენტების დანერგვა/გამოყენება; ფისკალური რისკების შეფასება და მართვა (სახელმწიფო საწარმოებიდან, საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტებიდან, სასამართლო დავებიდან მომდინარე და სტიქიური 5 მოვლენებისა და კლიმატის ცვლილების ფისკალური რისკები); სახელმწიფო საწარმოთა ფინანსური ზედამხედველის ან/და პარტნიორის უფლებამოსილებების განხორციელება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს როლის გაძლიერება; საშუალოვადიანი ფისკალური პოლიტიკის შემუშავება; გრძელვადიანი ფისკალური რისკების შეფასება და ანალიზი; საერთო წონასწორობის დინამიკურ-სტოქასტური (DSGE) მოდელის თეორიული და ტექნიკური მახასიათებლების სრულყოფა და პროგნოზის ხარისხის მონიტორინგი; ქვეყნის მაკროეკონომიკური განვითარების და სტაბილურობის ამსახველი მაჩვენებლების შესახებ ანალიტიკური და ინფორმაციული მასალის მომზადება; საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოებთან ურთიერთობის გაგრძელება; სუვერენული სარეიტინგო შეფასებების შენარჩუნება და გაუმჯობესება; ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტის კოორდინაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კომპეტენციის ფარგლებში და აღებული ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი; დამატებითი საინვესტიციო რესურსების მოზიდვის პარალელურად საქართველოს მთავრობის ვალის მდგრადობის შენარჩუნება როგორც საშუალოვადიან, ისე გრძელვადიან პერიოდში; საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გათვალისწინებით, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა; პრიორიტეტულ სახელმწიფოებთან შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობისა და გადასახადებისთვის თავის არიდების აღკვეთის შესახებ შეთანხმების გაფორმება, აგრეთვე არსებული შეთანხმებების განახლება; დარიცხვის მეთოდზე დაფუძნებული სააღრიცხვო სისტემის შემოღება და საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) დანერგვა როგორც საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის, ისე, ავტონომიური რესპუბლიკების, მუნიციპალიტეტების და მათი დაქვემდებარებული ერთეულების დონეზე; სახელმწიფო ფინანსების მართვის ინტეგრირებული საინფორმაციო სისტემის (PFMS) განვითარება, რაც მოიცავს სახელმწიფო ფინანსების მართვის ელექტრონული სისტემის მიმდინარე ბიზნეს-პროცესების დახვეწას, გამარტივებას, არსებული საინფორმაციო 6 სისტემის მოდერნიზებას, გაფართოებას და დარიცხვის მეთოდზე დაფუძნებული ხაზინის მთავარი წიგნის სრულად შემოღებას; საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის მომდევნო ეტაპების განხორციელება საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის სტრატეგიის შესაბამისად; შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება ადამიანური კაპიტალის გაძლიერებით, თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვით, ინოვაციური მიდგომებით, ორგანიზაციის გაციფრულებითა და მონაცემებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებებით მარტივი, მომხმარებელზე მორგებული გარემოს შექმნა, ნებაყოფლობითი კანონშესაბამისობის დონის ამაღლება და სამართლიანი საერთაშორისო ვაჭრობის ხელშეწყობა; „საგადასახადო ადმინისტრაცია 3.0“ მოდელის ძირითადი პრინციპების დანერგვა, რაც გულისხმობს ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენებას, საგადასახადო და საბაჟო ადმინისტრაციის ფუნდამენტური პროცესების ეფექტიანობის უზრუნველყოფას. გადასახადის გადამხდელებისთვის კანონშესაბამისობის უზრუნველყოფის ტვირთვის მინიმიზაციის და გადასახადის გადამხდელის მხრიდან კანონშეუსაბამო ქცევის გართულების მიზნით გადასახადის გადამხდელის შიდა ბიზნესსისტემებზე მორგებული პროცესების დანერგვა; საგადასახადო ადმინისტრაციაში ინტეგრირებული, ციფრული აზროვნების პრინციპების დამკვიდრება, ანალიტიკური შესაძლებლობების გაუმჯობესება, მონაცემთა დაცვისა და გამჭვირვალობის მაღალი სტანდარტების დანერგვა; საგადასახადო რისკების მართვის სისტემის შემდგომი განვითარება; საგადასახადო და სახელმწიფო საზღვრის კვეთის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების შესრულებასთან დაკავშირებული კანონშესაბამისობის დონის ამაღლების მიზნით საბაჟო რისკების მართვის სისტემის მოდერნიზაცია და პარტნიორ იურისდიქციებთან საბაჟო ინფორმაციის წინასწარი გაცვლის მექანიზმების განვითარება; საერთაშორისო ვაჭრობის მიწოდების ჯაჭვის მონაწილეთა ქცევის მონიტორინგი ტრანსნაციონალური დანაშაულის, ფულის გათეთრების, სტრატეგიული ვაჭრობის, ქვეყნის ეკონომიკური ინტერესების დაზიანების თავიდან აცილებისა და მოსახლეობისა და გარემოს უსაფრთხოების მიზნით; გადასახადის გადამხდელების მხრიდან კანონშესაბამისობის უზრუნველსაყოფად გაწეული ძალისხმევისა და რესურსების შემცირების მიზნით საგადასახადო დეკლარაციების წინასწარი და ავტომატური შევსების მექანიზმების დანერგვა; მსხვილ გადასახადის გადამხდელთა ადმინისტრირების პროცესის დახვეწა, ინოვაციური მიდგომების დანერგვითა და ციფრული ტრანსფორმაციის მიღწევების აქტიური გამოყენებით; 7 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − შემოსავლების სამსახურის მიერ მიწოდებული სერვისების ხელმისაწვდომობისა და ინკლუზიურობის გაზრდა, ამ სერვისების ბიზნესპროცესების ოპტიმიზაცია; თვითმომსახურების წახალისება, რაც მომხმარებელს შესაძლებლობას აძლევს, მომსახურების მიღების პროცესი თავად მართოს, ხოლო შემოსავლების სამსახურს − გრძელვადიან პერსპექტივაში, უზრუნველყოს რესურსების ოპტიმიზაცია; საზოგადოების საგადასახადო და საბაჟო განათლების და ცნობიერების დონის ამაღლების ხელშეწყობა; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − შემოსავლების სამსახურის საქმიანობის საჯაროობის უზრუნველყოფა და საზოგადოებისადმი ანგარიშვალდებულების პრინციპების დანერგვა საზოგადოებაში სამსახურისადმი ნდობის და მისი საოპერაციო ეფექტიანობის ამაღლების მიზნით; გადამხდელთათვის გადახდის პროცედურების გამარტივებით და ადრეული შეტყობინებების სისტემის შექმნით, საგადასახადო დავალიანებების თავიდან აცილება. საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების ეფექტიანების ზრდა; საგადასახადო კონტროლის ეფექტიანობის დონის ზრდა და დავების თავიდან აცილების მექანიზმების შემუშავება. საბაჟო კონტროლის განხორციელების ეფექტიანობის ზრდა, საბაჟო პროცედურების გამარტივება; გადასახადების გადამხდელთა მიმართვის საფუძველზე საგადასახადო, საბაჟო ან მოსაკრებლებთან დაკავშირებული ვალდებულებების ან/და ანგარიშგების წესების განსაზღვრის მიზნით იურიდიული ძალის მქონე დოკუმენტის გამოცემა; საინფორმაციო ტექნოლოგიების მართვის პროცესის მოდერნიზაცია, თანამედროვე და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა, საინფორმაციო სისტემების სათანადო ტექნიკურ უზრუნველყოფა, სსიპ - შემოსავლების სამსახურის მონაცემთა საცავის განვითარება, მონაცემების ხარისხის გაუმჯობესება და ავტომატური ანალიტიკური ანგარიშების სისტემის განვითარება; კორპორაციული მართვის სისტემის განვითარება და ანგარიშგების თანამედროვე მიდგომების დანერგვა; ინფორმაციული უსაფრთხოების სისტემის გაძლიერება და მონაცემთა კონფიდენციალობის დაცვა; ევროკავშირის საბაჟო და საგადასახადო ელექტრონულ სისტემებთან ინტეგრაციის პროცესის ხელშეწყობა. ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია 8 საფინანსო და ეკონომიკურ სფეროებში დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლა, ქვეყანაში ჯანსაღი, კონკურენტული გარემოს ხარისხის ამაღლება, კანონიერი სამეწარმეო საქმიანობის დაცვა და სამსახურში მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბება; პრევენციული ღონისძიებების გატარება შემდგომში დანაშაულის ჩადენის თავის არიდების მიზნით; საქართველოსა და უცხო ქვეყნებში პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმებსა პროცედურებთნ დაკავშირებით დაგროვილი გამოცდილების შესწავლა; და ფინანსური დანაშაულის გამოძიების საერთაშორისო ქსელის პროექტებში მონაწილეობა; საქართველოს ეკონომიკურ საზღვრებზე კონტროლის გამკაცრება გადასახადების გადახდისთვის თავის არიდების ფაქტების აღსაკვეთად, აგრეთვე დანაშაულის ჩადენის თავიდან ასაცილებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება; თაღლითობის ფაქტების აღმოჩენის/გამოვლენის, აგრეთვე კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებთან დაკავშირებით ევროპული სამსახურების მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებსა და სემინარებში სისტემატური მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ეკონომიკურ დანაშაულად მიჩნევისთვის „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ფარგლებში თანამშრომლობა. ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა სახელმწიფო ფინანსების მართვის (ელექტრონული) სისტემის (PFMS) მხარდაჭერა, განვითარება, მოდერნიზება, ფუნქციური განახლება და დანერგვა; საქმისწარმოების ავტომატიზებული სისტემის − eDocument-ის ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა, ინციდენტების ეფექტიანი მართვა, სისტემის ტექნოლოგიური განვითარება და ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია; გარემოსდაცვითი ინფორმაციის მართვის სისტემის (EIMS) (რომელიც შეიცავს მრავალი ბიზნესპროცესის ავტომატიზაციის კომპონენტს და რომლის მომხმარებლები არიან კერძო ბიზნესის წარმომადგენლები) აღრიცხვა, მართვის და მონიტორინგის პროცესების გამარტივება, სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; ყიდვა-გაყიდვის უნიკალური ელექტრონული სისტემის − eAuction.ge-ს (უძრავ-მოძრავი ქონების გაყიდვის ელექტრონული აუქციონის სისტემის) მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საინფორმაციო სისტემებისა და ვებგვერდების ეფექტიანი ფუნქციონირება, ვებგვერდების მფლობელთა ცნობადობის ამაღლება, საზოგადოებისთვის დეტალური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, დაინტერესებული პირებისთვის ინფორმაციის ონლაინრეჟიმში მიწოდება და უკუკავშირის მიღება; 9 საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და მისი სტრუქტურული ერთეულების ფუნქციონირებისთვის საჭირო საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის შექმნა, ელექტრონული საინფორმაციო სისტემების შექმნა, განვითარება, მომსახურება, მდგრადობისა და საიმედოობის უზრუნველყოფა, ბიზნესუწყვეტობის უზრუნველყოფა და ტექნიკური მხარდაჭერა. საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება; საბიუჯეტო ორგანიზაციების (ცენტრალურ, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივ დონეებზე) და კერძო სექტორის თანამშრომელთა, აგრეთვე ფიზიკური პირების მომზადებაგადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ ინიციირებული რეფორმების ხელშეწყობა მათ დანერგვასთან დაკავშირებული ტრენინგების ორგანიზებით; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემისა და სხვა დაინტერესებული ორგანიზაციებისთვის პროფესიული და საკვალიფიკაციო ტესტირებების ორგანიზება/ადმინისტრირება; საერთაშორისო და უცხოურ ორგანიზაციებსა და სასწავლო დაწესებულებებთან ერთად პროექტების შემუშავება და განხორციელება, მათ შორის, გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობის მიზნით; დონორებთან თანამშრომლობის ფარგლებში სტუდენტებისა და სხვადასხვა მოწყვლადი ჯგუფის (მათ შორის, ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენლები, საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტებში მცხოვრები ქალები, ძალადობის მსხვერპლი ქალები, შშმ პირები, კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალები) ცოდნისა და უნარების განვითარების ხელშეწყობის მიზნით ღია ლექციების, უსასყიდლო სასწავლო კურსებისა და ტრენინგკურსების ორგანიზება. ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების პორტალის განვითარება დირექტივასთან − „2013 წლის 26 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013/34/EU დირექტივა გარკვეული კატეგორიის საწარმოების წლიური ფინანსური ანგარიშგების, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისა და დაკავშირებული ანგარიშგებების მოთხოვნების გავრცელება ანგარიშვალდებული საწარმოებისათვის“, რეგულაციასთან − „ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002 წლის 19 ივლისის რეგულაცია 1606/2002 ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების გამოყენების შესახებ“ და საერთაშორისო პრაქტიკასთან დაახლოების მიზნით; ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; აუდიტისადმი დაქვემდებარებული სუბიექტების ფინანსური ანგარიშგების სანდოობის ამაღლების მიზნით აუდიტის ზედამხედველობის სისტემის დახვეწა და საერთაშორისო პრაქტიკასთან 10 დაახლოება, რაც უზრუნველყოფს აუდიტორული მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან, აუდიტორების პროფესიული განათლების საერთაშორისო სტანდარტებთან, ეთიკის ნორმებთან, 2006/43/EC ევროდირექტივასა და 537/2014 ევრორეგულაციასთან შესაბამისობას; სრულფასოვანი სამართლებრივი ჩარჩოს ჩამოყალიბება, ანგარიშვალდებულ პირთა ცნობიერების ამაღლება და რისკზე დაფუძნებული ზედამხედველობის უზრუნველყოფა ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის მიმართულებით. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და ეკონომიკის ინკლუზიური ზრდის ხელშეწყობისთვის ეკონომიკური ზრდის პოლიტიკის დაგეგმვის პროცესის წარმართვა და ანალიზი, პოლიტიკის კოორდინაცია/განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება დაინტერესებული მხარეების ჩართულობით; თანამიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემოს შექმნისა და ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებით, აგრეთვე მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების მიმართულებით, რაც მნიშვნელოვანია ახალი სამუშაო ადგილების შესაქმნელად; სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემოს შენარჩუნება/გაუმჯობესება; მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარებისთვის განსაზღვრულ ღონისძიებათა შესრულების ეფექტიანი კოორდინაცია, მონიტორინგი და შეფასება; კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობისთვის საჯარო-კერძო დიალოგის პლატფორმის ფარგლებში კერძო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა, აგრეთვე კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობისა და სახელმწიფო და კერძო სექტორებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საკანონმდებლო ინიციატივებთან დაკავშირებით რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) განხორციელება; საერთაშორისო რეიტინგებში საქართველოს პოზიციების გაუმჯობესების/შენარჩუნების/ხელშეწყობის მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; შრომის ბაზრის ტენდენციების შესწავლა და ანალიზი, შრომის ბაზრის შესაბამისი კვლევების განხორციელება; შრომის ბაზრის საინფორმაციო სისტემის განვითარება; ეკონომიკური გაჯანსაღების ხელშეწყობის ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებისა და კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობის ხელშეწყობისთვის თანამიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა; ეკონომიკის განვითარებაზე ორიენტირებული რეფორმების შემუშავება და განხორციელება; 11 საგარეო სავაჭრო ბრუნვის სტრუქტურული გაუმჯობესებისა და სავაჭრო რეჟიმების განვითარებისთვის რეკომენდაციების შემუშავების მიზნით, საგარეო სავაჭრო ბრუნვის რეგულარული ანალიზი. საქართველოს უარყოფითი სავაჭრო ბალანსის გაუმჯობესება; რეგიონული, მრავალმხრივი და ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების, აგრეთვე პრეფერენციული და თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმების განვითარება; ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) გამოყენების ხელშეწყობა ვაჭრობაში ტექნიკური ბარიერების შემცირების და ქვეყანაში წარმოებული პროდუქტისა და მომსახურების საერთაშორისო და ევროპულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის ხელშეწყობით; ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისთვის ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება და საქართველოს საერთაშორისო და ევროპულ ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაცია; სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება და შესაბამისი ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვითარება; საგარეო სავაჭრო ურთიერთობების განვითარება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და „ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების შესახებ“ ოქმის გათვალისწინებით, საქართველოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ენერგეტიკული გაერთიანების მიერ ადაპტირებულ ენერგეტიკულ რეგულაციებთან/დირექტივებთან და შესაბამისი ენერგეტიკული რეფორმების განხორციელება; თანამედროვე, გამჭვირვალე, კონკურენტული და საბაზრო პრინციპებზე დაფუძნებული ელექტროენერგიის ბაზრის ჩამოყალიბება („სამიზნე მოდელი"), რომელიც უზრუნველყოფს საათობრივ ჭრილში ელექტროენერგიითა და თანამდევი მომსახურებით ვაჭრობას, დღით ადრე, დღიურ, საბალანსო და დამხმარე მომსახურებებს საბითუმო ბაზრების სეგმენტებში; ასოცირების შესახებ შეთანხმებითა და ენერგეტიკული გაერთიანების გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება ენერგეტიკის სექტორში; ხელშეკრულებით მწვანე ეკონომიკის განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება მწვანე ეკონომიკის ზრდის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებისთვის, რის შედეგადაც ქვეყანაში შეიქმნება მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემო; მდგრადი დაფინანსების ქართული ტაქსონომიის შემუშავება, რომლის მიზანი იქნება, ნათლად განსაზღვროს, რომელი ბიზნესსაქმიანობა, პროგრამა ან პროექტი შეიძლება მიჩნეულ იქნეს რესურსეფექტიან, ენერგოეფექტურ, მწვანე ეკონომიკისა და მდგრადი, ინკლუზიური განვითარებისკენ მიმართულ ღონისძიებად; ენერგეტიკის სფეროს მდგრადი განვითარების პოლიტიკის, სტრატეგიის, მოკლე-, საშუალო- და გრძელვადიანი პროგრამების/გეგმების შემუშავება; ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის 12 მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მართვაში არსებული ენერგეტიკული საწარმოების პარტნიორის/აქციონერის უფლებამოსილებების განხორციელება; ენერგეტიკის სფეროში ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; მეზობელ ქვეყნებთან ენერგეტიკული ურთიერთობის გაძლიერების მიზნით შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარების ოპტიმალურ მიმართულებათა განსაზღვრა და მათი რეალიზაციის კოორდინაცია; საავტომობილო ტრანსპორტის, საზღვაო ტრანსპორტისა და სამოქალაქო ავიაციის სფეროში სხვადასხვა ქვეყანასთან ორმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება; მრავალმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმების („აზერბაიჯანის რესპუბლიკას, საქართველოს, რუმინეთსა და თურქმენეთს შორის საერთაშორისო სატრანზიტო და სატრანსპორტო მარშრუტის „კასპიის ზღვა-შავი ზღვა“ დაარსებისა და დანერგვის შესახებ“ შეთანხმება) გაფორმება; საგზაო უსაფრთხოების ეფექტური პოლიტიკის შემუშავება; სამშენებლო სექტორის განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაზე, უზრუნველყოფს მშენებლობის ხარისხისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესებას, დასაქმების ზრდას და მოსახლეობის საცხოვრებელ ადგილებზე შენარჩუნებას; ევროპულ და საერთაშორისო მოთხოვნებთან ჰარმონიზებული საქართველოს სამშენებლო სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობისა და ტექნიკური რეგლამენტების/სტანდარტების შემუშავება, ახალი თაობის ევროკოდების თარგმნა/რედაქტირება, მიღება და დანერგვა; საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის გარდამავალი დებულებებით განსაზღვრული კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავება; ექსპლუატაციაში მიღებული ჰიდროტექნიკური ნაგებობების უსაფრთხო ფუნქციონირების უზრუნველსაყოფად, უსაფრთხოების ნორმების შემუშავება და მონიტორინგის სისტემის ჩამოყალიბება; სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის და თანამედროვე ტექნოლოგიების, როგორიც არის ღრუბლოვანი ტექნოლოგიები, მონაცემთა გაცვლის ჰიპერმასშტაბური ცენტრები (TIER III/IV) და ხელოვნური ინტელექტი (AI), განვითარების ხელშეწყობა. საინვესტიციო გარემოს გაძლიერება და ევროკავშირის სატელეკომუნიკაციო და ფოსტის სამართლებრივ ჩარჩოსთან საკანონმდებლო ჰარმონიზაცია. ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების მიმართულებით სახელმწიფო უწყებების ეფექტური საკოორდინაციო მექანიზმის შექმნა. ელექტრონული კომუნიკაციებისა და საფოსტო ქსელების საგანგებო სიტუაციების მართვისა და რეაგირების ეროვნული გეგმის შემუშავება; საქართველოში ციფრული ინფრასტრუქტურის, ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების განვითარება; საგანგებო ან/და საომარი სიტუაციების დროს ქვეყნის მდგრადობის ხელშეწყობა და ეფექტიანი რეაგირების უზრუნველყოფა; ადრეული შეტყობინების სისტემის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს სტიქიური უბედურებების, საგანგებო სიტუაციებისა და სხვა კრიზისული მოვლენების შესახებ მოსახლეობის დროულ შეტყობინებას, საფრთხეებზე რეაგირების დროის შემცირებას, ადამიანური და მატერიალური ზარალის მინიმიზაციასა და ქვეყნის რეზილიენტობის ზრდას; 13 ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარებისთვის ადგილობრივ და საერთაშორისო ინვესტორებთან აქტიური თანამშრომლობა; სწორი და ეფექტიანი კომუნიკაციითა და მხარდაჭერით ქვეყანაში მსხვილი ინვესტიციების განხორციელების ხელშეწყობა; საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მიზნით საკანონმდებლო ჩარჩოს ფორმირება, რომლის დებულებებიც თანხვდენილი იქნება საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთან და წაახალისებს ადგილობრივ ინვესტიციებს და ხელს შეუწყობს ქვეყანაში უცხოური ინვესტიციების შემოდინებას. ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველ ობიექტებზე უსაფრთხოების დონის ამაღლების ხელშეწყობა, მათზე გეგმური და არაგეგმური ტექნიკური ინსპექტირებების განხორციელების გზით; განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის უზრუნველყოფა შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და სანებართვო პირობების კონტროლით. სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს მომსახურების სფეროსა და დიაპაზონის გაფართოება: საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს სტანდარტების დეპარტამენტში დანერგილი ხარისხის მენეჯმენტის სტანდარტის − EN ISO 9001:2015-ის შესაბამისი მომსახურების მიწოდება, ქვეყნის ეკონომიკური პრიორიტეტების შესაბამისად სტანდარტიზაციის სფეროში ტექნიკური კომიტეტების ჩამოყალიბება, საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების საქართველოს სტანდარტებად მიღება; მეტროლოგიის სფეროში საერთაშორისო აღიარების შენარჩუნება/გაფართოება დამკვეთებისთვის, მათ შორის, რეგიონულ დონეზე, სერვისების შეთავაზება; და მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის სფეროში საერთაშორისო აღიარების მისაღწევად ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) და ვაჭრობაში ტექნიკური ბარიერების (TBT) მოთხოვნების შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხორციელების ღონისძიებები ბაზარზე განთავსებული ინდუსტრიული და სამომხმარებლო პროდუქტების ზედამხედველობის უზრუნველყოფა ევროპის ბაზარზე არსებული ზედამხედველობის სისტემის დანერგვით. 14 ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა საერთაშორისო ბაზარზე საქართველოს, როგორც ტურისტული ქვეყნის, პოპულარიზაცია; ახალი ტურისტული პროდუქტის განვითარება და არსებული ტურისტული პროდუქტის დივერსიფიკაცია (მარშრუტების შემუშავება, პროდუქტის ბეჭდური საინფორმაციო მასალის მომზადება); მცირე ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება; ტურისტებისთვის მაღალი ხარისხის მომსახურების მიწოდება. სახელმწიფო ქონების მართვა სახელმწიფო ქონების მართვა/განკარგვა და სახელმწიფო საწარმოთა მართვა; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მართვაში არსებული ლიკვიდური, გადახდისუუნარო და მომგებიანი საწარმოების კლასიფიკაცია, არამომგებიანი საწარმოების რაოდენობის შემცირება; გამოუყენებელი აქტივების ეკონომიკურ ბრუნვაში ჩართვისა და მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო ქონების გაუმჯობესება; განკარგვის პროცესის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის სახელმწიფო ქონების მოვლა-პატრონობისა და დაცვის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული და პრივატიზებული ქონების მიღებიდან რეალიზაციამდე არსებული პროცედურების ეფექტიანად მართვა; მოძრავი ქონების განკარგვის გამჭვირვალე, კონკურენტული და გამარტივებული პროცედურების უზრუნველყოფა; მომსახურების ხარისხის გასაუმჯობესებლად ვებგვერდის − eAuction.ge-ს მოდერნიზაციისთვის სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება და ახალი სერვისების დამატება; მთის კურორტებზე საბაგიროებისა და სასრიალო ტრასების მშენებლობა და მისი ინფრასტრუქტურის განვითარება. მომხმარებელზე ორიენტირებული ხარისხიანი სერვისების შეთავაზების ხელშეწყობა; საქართველოს აეროპორტების განვითარება უსაფრთხო ფრენების უზრუნველსაყოფად; ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის მშენებლობის ხელშეწყობა; 15 მეწარმეობის განვითარება კერძო სექტორის, როგორც ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების მთავარი მამოძრავებელი ძალის, ჩამოყალიბებისთვის შესაბამისი გარემოს შექმნა, მისი კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა და იმ სფეროების ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა, სადაც კერძო სექტორის შესაძლებლობები სუსტი და შეზღუდულია; ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და ინკლუზიური ზრდის მისაღწევად მეწარმეობის (მათ შორის, მცირე და საშუალო ბიზნესის) განვითარება, კერძო სექტორისთვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, საქართველოს ეკონომიკის რეგიონული და გლობალური კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა; საგარეო სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარება, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად მცირე და საშუალო ბიზნესის შესაძლებლობების გაზრდა; ექსპორტზე ორიენტირებული წარმოებისა და მაღალი დამატებითი ღირებულების მქონე პროდუქციის შექმნისკენ მიმართული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობა; თანამედროვე და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა და მომსახურების სფეროს განვითარება, რაც უზრუნველყოფს ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის მონაწილეობას; ექსპორტის ხელშეწყობისთვის ქართული კომპანიების უცხოურ ბაზრებზე წარდგენა და მათი საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ბაზრის კვლევის კუთხით კომპანიებისთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დაგეგმვისა და მიზანმიმართული განვითარებისთვის; ექსპორტზე ორიენტირებულ კომპანიებთან რეგულარული კომუნიკაცია და მათთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დასაგეგმად საჭირო მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიწოდებით; საქართველოს საწარმოო პოტენციალის წარმოჩენა მასშტაბური საერთაშორისო მარკეტინგული კამპანიების წარმოებით და პროდუქციის/მომსახურების პოპულარიზაციით; მეწარმეობის განვითარების წახალისება, დამწყები და არსებული მცირე და საშუალო საწარმოების სათანადო ხელშეწყობა პროდუქტიულობისა და კონკურენტუნარიანობის გაზრდისთვის; ქვეყნის გარეთ საქართველოს საინვესტიციო პოტენციალის პოპულარიზაცია და ამ მიზნით სექტორული კვლევების, საინვესტიციო პროექტების, გზამკვლევებისა და სხვა მარკეტინგული მასალების მომზადება; პრიორიტეტულ სექტორებში სამიზნე კომპანიების იდენტიფიცირება, მათთან პროაქტიულად დაკავშირება და შეხვედრების ორგანიზება; პოტენციური და არსებული ინვესტორების დახმარება ინვესტიციის განხორციელების პროცესში; მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა საკრედიტო საგარანტიო სქემისა და ბიზნესის მხარდაჭერის უნივერსალური პროგრამის მეშვეობით; 16 ფასიანი ქაღალდების ბაზრის გაფართოება ალტერნატიული ფინანსური ინსტრუმენტების წახალისების გზით, როგორიცაა ბონდების გამოშვების თანადაფინანსება, კერძო საინვესტიციო ფონდების შექმნა და აქტივებზე დაფუძნებული დაფინანსების პლატფორმის დანერგვა. საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება საქართველოში ინოვაციური ეკოსისტემის შექმნა, უცხოური გამოცდილების გაზიარება და საქართველოში დანერგვა; დაგეგმილი/განსახორციელებელი პროექტების შესრულებისათვის საჭირო კვალიფიციური კადრების მომზადება, დასაქმება, მათთვის პროდუქტიული სამუშაო გარემოს შექმნა და განსახორციელებელი პროექტების ადმინისტრაციული რესურსით უზრუნველყოფა; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროს და ინოვაციების მიმართულების სპეციალისტებისა და კომპანიების რაოდენობისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოში ინოვაციების ინფრასტრუქტურის შექმნა/მხარდაჭერა, რაც უზრუნველყოფს ქვეყანაში ინოვაციების ეკოსისტემის განვითარებას; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროს სპეციალისტების საინფორმაციო და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების საკითხებში გადამზადება, რომლის საბოლოო მიზანიცაა აღნიშნული სპეციალისტების საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში დასაქმება როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო შრომის ბაზარზე; საჯარო-კერძო პარტნიორობის გაღრმავება და სტარტაპებისთვის ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა შემდგომი კომერციალიზაციისა და ინოვაციური ეკოსისტემის განვითარებისთვის; საქართველოს იმ დასახლებულ პუნქტებში, რომლებიც პროგრამის სამიზნე გეოგრაფიულ არეალში მდებარეობს, ფართოზოლოვანი ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარება და ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, რის შედეგადაც საქართველოს რეგიონების მოსახლეობა ისარგებლებს მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტით და ისეთი პროგრამებით/სერვისებით, როგორებიცაა: ელექტრონული ჯანმრთელობის დაცვა, ელექტრონული განათლება, ელექტრონული მმართველობა, კომერცია და სხვა თანამედროვე სერვისები. ნავთობის და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიის მოსაპოვებლად შავი ზღვის შელფზე (შავი ზღვის პროექტი) და ხმელეთის თავისუფალ ბლოკებზე ღია საერთაშორისო ტენდერის ჩატარება; ნავთობისა და გაზის სფეროში მონაცემებისა და ინფორმაციის ცენტრალური საინფორმაციო ბანკის მართვა; 17 ნავთობის გადამუშავების ლიცენზიის, ბუნებრივი გაზის დამუშავების ლიცენზიის, ნავთობის ტრანსპორტირების ლიცენზიის ან ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიის (საქმიანობის ლიცენზია) გაცემა; ნავთობისა და გაზის სფეროში სტანდარტების შემუშავება; „წევრი სახელმწიფოებისთვის ნედლი ნავთობის ან/და ნავთობპროდუქტების მინიმალური სარეზერვო მარაგების უზრუნველყოფის ვალდებულების დაკისრების შესახებ“ საბჭოს 2009 წლის 14 სექტემბრის 2009/119/EC დირექტივის შესრულება; ბუნებრივი წყალბადის ძებნა-ძიებისა და მოპოვების ოპერაციების რეგულირების სფეროს საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება. ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება საქართველოს ევროპის ერთიან საჰაერო სივრცეში ინტეგრაციის პროცესის გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში საერთაშორისო ანტიტერორისტული საქმიანობის ხელშეწყობა; ფრენების უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების დონის ამაღლება; ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ავიაციის საჰაერო ნავიგაციითა და პილოტაჟით უზრუნველყოფა; ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების წევრ სახელმწიფოებსა და პროგრამის „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ მონაწილე სხვა სახელმწიფოებს შორის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირობების შესრულების უზრუნველყოფა; რეგიონში ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობისთვის ქვეყნის მასშტაბით მგზავრთა საჰაერო გადაყვანა; სახელმწიფოს მიერ საჯარო ინტერესის გათვალისწინებით სარკინიგზო სამგზავრო სატრანსპორტო საშუალებებით მგზავრთა გადაყვანისა და ბარგის გადაზიდვის მომსახურების უზრუნველყოფა (ისეთი მიმართულებებით, რომელთა მიმართ მომსახურების გამწევს/სარკინიგზო ოპერატორს არ აქვს კომერციული ინტერესი). ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება ყაზბეგის მუნიციპალიტეტსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობის მიერ მოხმარებული ბუნებრივი აირის საფასურის ამ პროგრამით განსაზღვრული ბენეფიციარებისთვის ანაზღაურება შესაბამის პერიოდებში. 18 სივრცითი და ქალაქთმშენებლობითი განვითარება სივრცითი დაგეგმარებისა კოორდინაცია და მართვა; და ქალაქთმშენებლობითი დარგის პოლიტიკის შემუშავება, სივრცითი დაგეგმარების და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების ან/და მათი ნაწილების შემუშავების უზრუნველყოფა, მათ შორის განსაკუთრებული რეგულირების ზონებში; სივრცითი დაგეგმარებაზე ზეგავლენის მქონე პროექტების წინასწარი შეფასება; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში სივრცითი და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების განხილვა და დამტკიცება; სივრცითი დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის საინფორმაციო სისტემის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (EU-NIF) საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული ენერგეტიკული რეფორმის განხორციელება, რომელიც გულისხმობს „ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების შესახებ“ ოქმით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებას. აღნიშნული რეფორმის ფარგლებში „ენერგოეფექტურობის შესახებ“ და „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონებით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე აქტების მიღების/დამტკიცების და შესრულების მიზნებია: ენერგოაუდიტორების აკრედიტაციისა და სერტიფიცირების სისტემის ჩამოყალიბება; ენერგოაუდიტის სავალდებულო წესების ამოქმედება; სატრენინგო პროგრამების დანერგვა ენერგოაუდიტორებისთვის მრეწველობასა და შენობების სექტორში, შენობების ენერგოეფექტურობის სერტიფიკატების (ეეს) შემფასებლებისთვის, გათბობისა და გაგრილების სისტემების ინსპექტორებისთვის; საწარმოო ციკლის ენერგოეფექტურობის გაზრდა; შენობების სექტორში (არსებულ და მშენებარე შენობებში) ენერგოეფექტური სტანდარტების დანერგვა; ენერგოეფექტურობის მინიმალური მოთხოვნებით დადგენილი სტანდარტების შესაბამისად, შენობების განახლება; შენობებში ენერგოეფექტურობის დანერგვისთვის მათი საჭირო ტექნიკური უზრუნველყოფა, აგრეთვე კომპიუტერული პროგრამების ჩამოყალიბება მუნიციპალურ დონეზე და მუნიციპალიტეტების შესაბამისი სამსახურების კადრების გადამზადება; საჯარო შენობების ინვენტარიზაცია და რეესტრის ჩამოყალიბება ენერგოეფექტურობის განსახორციელებლად; ენერგოეფექტური ღონისძიებების შედეგად მიღებული ენერგოდაზოგვის მონიტორინგის, ანგარიშგებისა და დადასტურების პლატფორმის ამუშავება. სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება ქვეყანაში არსებული მაღალი და საშუალო ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების, მათ შორის, მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზების, მშენებლობა-რეაბილიტაცია; ენერგოსისტემის მოძველებული ქვესადგურების თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვა და სხვადასხვა სიმძლავრის ახალი ქვესადგურების მშენებლობა; 19 თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის განვითარებისთვის შესაბამისი ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა; შავი ზღვის წყალქვეშა ელექტროგადამცემი ხაზის მშენებლობისთვის გეოტექნიკური კვლევის განხორციელება. მოსახლეობის ელეტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გაზიფიცირება და ელექტრიფიცირება; გაზისა და ელექტროენერგიის არმქონე სოფლების საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში მოსახლეობისთვის გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, მათ შორის, მოხმარებული ელექტროენერგიის ღირებულების ნაწილობრივ ანაზღაურება; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში მცხოვრები ოჯახების გათბობით უზრუნველყოფა ზამთრის პერიოდში. საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა საერთაშორისო და საქართველოს საგანმანათლებლო და საზღვაო კანონმდებლობების შესაბამისად, საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვალიფიციური კადრების მომზადება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სასწავლო უნივერსიტეტის − ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის კვლევით ცენტრად ჩამოყალიბება და საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვლევითი პროექტების განხორციელების ხელშეწყობა; სასწავლო პროცესის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამებით უზრუნველყოფა და სტუდენტთა საზღვაოსნო პრაქტიკით უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; სასწავლო მასალებისა და მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის განახლება; კურსდამთავრებულების კარიერული წარმატების უზრუნველსაყოფად სტუდენტთა ხელშეწყობისა და მომსახურების სამსახურის განვითარება; საკრუინგო კომპანიებთან მჭიდრო თანამშრომლობა. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის განვითარება ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების პროექტის ხელშეწყობა და ახალი საინვესტიციო ხელშეკრულებების მონიტორინგი; საქართველოს პირველი ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის − ანაკლიის მრავალფუნქციური ნავსადგურის მშენებლობა, რომელიც აღჭურვილი იქნება თანამედროვე ტექნიკით/ინფრასტრუქტურით და განახორციელებს უმაღლესი ხარისხის მომსახურებას. 20 ორმხრივი ხელშეკრულებების ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები საქართველოს მთავრობასა და თურქეთის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გაფორმებული „ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“ შეთანხმებისა და „სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და „TURKISH ELECTRICITY TRADING AND CONTRACTING CO.“-ს შორის გასაფორმებელი ოქმის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 27 აპრილის №923 განკარგულების შესაბამისად, სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და თურქეთის ელექტროენერგიით ვაჭრობისა და ხელშემკვრელ კომპანიას (TETAS) შორის გაფორმებული ოქმის საფუძველზე აღებული ვალდებულებების დაფარვა. ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი (EBRD, EIB, EU) ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის დასრულება საშუალოვადიანი პროგრამის მიხედვით: ენგურის კაშხლის სტრუქტურული სტაბილურობისა და სეისმომედეგობის ასამაღლებლად ღონისძიებების განხორციელება და მონიტორინგის ინსტრუმენტის განახლება, სადაწნეო გვირაბზე ფილტრაციული და დაწნევის კარგვების შემცირება, ჰესის ექსპლუატაციის საიმედოობის ამაღლება; მორალურად და ფიზიკურად გაცვეთილი მოწყობილობების შეცვლა. კურორტების განვითარების ხელშეწყობა კურორტებსა და საკურორტო ადგილებზე ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, კურორტების განახლება (რენოვაცია); კურორტებისა და საკურორტო ადგილების განვითარებისთვის ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; განვითარების ეკონომიკური მიზანშეწონილობის გეგმების მომზადება, ახალი საკურორტო ადგილების იდენტიფიკაცია; საკანონმდებლო ინიციატივების მომზადება, განაშენიანების რეგულირების გეგმების შემუშავების ხელშეწყობა; საქართველოს, როგორც მაღალი საკურორტო შესაძლებლობების მქონე ქვეყნის, პოპულარიზაცია; კურორტებისა და საკურორტო ადგილების განვითარების მიზნით საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება; კურორტებსა და საკურორტო ადგილებზე მასობრივი სპორტისა და სპორტულ-გამაჯანსაღებელი ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა და ამ მიზნით შესაბამის უწყებებთან თანამშრომლობა. 21 სარკინიგზო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტის მომზადება; სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში საერთაშორისო აქტივობის გაძლიერება; სარკინიგზო სატრანსპორტო სისტემებისა და გადაზიდვების ოპერაციების უსაფრთხოების ზედამხედველობა და სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში ტექნიკური რეგულირების განხორციელება; სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში უსაფრთხოების სისტემების მონიტორინგის ეფექტიანი მექანიზმების შემუშავება; სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგში მგზავრთა გადაყვანის საჯარო მომსახურების უზრუნველყოფა და შესაბამისი სარკინიგზო ოპერატორების მონიტორინგი; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტოს სპეციალისტების გადამზადება. საქართველოს მწვანე მიმართულებაზე გადასვლის ხელშეწყობა (KfW) საქართველოში მწვანე წყალბადის სექტორის ფორმირებისა და განვითარებისთვის ხელსაყრელი გარემოს შექმნა. მწვანე წყალბადის სექტორის პოპულარიზაცია და სტრატეგიული ინტეგრაცია ენერგეტიკულ პოლიტიკაში, რომელიც განსაზღვრავს სამართლებრივი/მარეგულირებელი ჩარჩოს შექმნისა და მიღების ეტაპებს, მწვანე წყალბადის ფართოდ დასანერგად და საპილოტე პროექტების განსახორციელებლად; სამართლიანი ენერგეტიკული გადასვლის გეგმის შემუშავების მიზნით შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება. ენერგეტიკული გარდაქმნის პროცესში სოციალური, ეკონომიკური და გეოგრაფიული თვალსაზრისით მოწყვლადი მოსახლეობის იდენტიფიცირება, მათი სპეციფიკური საჭიროებების შეფასება და პროცესში თანაბარი მონაწილეობისა და მიზნობრივი მხარდაჭერის უზრუნველყოფა. ენერგიის დამაგროვებელი მოწყობილობის პროექტი (ADB) საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის მდგრადობის, მოქნილობისა და უსაფრთხოების ასამაღლებლად ქვესადგურის „ქსანი-500“ მიმდებარედ 200 მგვტ სიმძლავრისა და 200 მგვტ.სთ ტევადობის ენერგიის დამაგროვებელი მოწყობილობების სისტემის მონტაჟი და საქართველოს ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში ინტეგრაცია; ქსელის უსაფრთხო და სტაბილური მუშაობის უზრუნველყოფა იმპორტირებული ენერგიის დამოუკიდებლად. 22 აკრედიტაციის პროცესის მართვა და განვითარება შესაბამისობის შემფასებელი ორგანოების აკრედიტაციის სამუშაოების წარმართვა კანონით რეგულირებად და ნებაყოფლობით სფეროში საერთაშორისოდ აღიარებული მოთხოვნების შესაბამისად, საქართველოში წარმოებული პროდუქტებისა და მომსახურების საერთაშორისო ბაზრებზე ექსპორტის ხელშეწყობისთვის; აკრედიტაციის რეგიონალური ორგანიზაციის − ევროპის აკრედიტაციის თანამშრომლობის (European Cooperation for Accreditation (EA)) მიერ აკრედიტაციის საერთაშორისოდ აღიარებული სფეროების შენარჩუნება და აკრედიტაციის ახალი მიმართულებების აღიარება; აკრედიტაციის სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს − აკრედიტაციის ცენტრის საქმიანობის აღიარება ქვეყნის საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირებისთვის; აკრედიტაციის ცენტრის ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა და ლაბორატორიების აკრედიტაციის საერთაშორისო თანამშრომლობასთან - (International Laboratory Accreditation Cooperation - ILAC) და აკრედიტაციის საერთაშორისო ფორუმთან (International Accreditation Forum - IAF) ორმხრივი/მრავალმხრივი აღიარების შეთანხმებების გაფორმება და მათ საქმიანობაში მონაწილეობა. სასარგებლო წიაღის მართვა და კოორდინაცია ელექტრონული გეოლოგიური იდენტიფიცირება; არქივის საფუძველზე ახალი საბადოების/გამოვლინებების მინერალური რესურსების რაციონალურად მართვის მიზნით, სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობისთვის სალიცენზიოდ წინასწარ შერჩეული ობიექტებისათვის, მათ შორის ლიცენზიისგან განთავისუფლების და ლიცენზიის ადგილმონაცვლეობის თაობაზე, გეოსაინფორმაციო პაკეტების მომზადება; შესაბამისი მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტების ცვლილების მომზადება და წარდგენა ინიციირებისთვის. წიაღისეულის სფეროში არსებული საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება/შესწავლა; სასარგებლო წიაღისეულის (გარდა ნავთობისა და გაზისა) მოპოვების ლიცენზიების გაცემა და ამ მიზნით გასაწევი საქმიანობის წარმართვა და კოორდინაცია; სალიცენზიო პირობების კონტროლის განხორციელება სასარგებლო წიაღისეულის რაციონალურად სამართავად. ლიცენზიით ან განკარგულებით გათვალისწინებული პირობებისა და სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესრულების მდგომარეობის შემოწმება როგორც წინასწარ დამტკიცებული გეგმით, ისე სააგენტოში შემოსული განცხადებების/საჩივრების საფუძველზე. 23 სამოქალაქო ავიაციის სფეროს რეგულირება და მართვა „საქართველოსა და ევროკავშირსა და მის წევრ სახელმწიფოებს შორის ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ’’ (ECAA) შეთანხმების გათვალისწინებული რეგულაციებისა და დირექტივების ქართულ საავიაციო კანონმდებლობაში ასახვა; საქართველოს საავიაციო დარგისათვის პრიორიტეტული რეგულაციებისა და დირექტივების განსაზღვრა, მათი დანერგვის დროში გაწერა, სამართლებრივი ანალიზი და ამ მიზნით, შესაბამისი დასკვნებისა და წინადადებების შემუშავება; საქართველოს საავიაციო კანონმდებლობის ჩიკაგოს კონვენციის, მისი დანართებისა და შესწორებების მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა. საერთო დანიშნულების ავიაციის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტების შემუშავება და დანერგვა; ლიბერალური საავიაციო პოლიტიკის უზრუნველყოფა და საავიაციო ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა. საზღვაო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საქართველოს დროშით მცურავი საშუალებების უსაფრთხოების და უშიშროების უზრუნველყოფა; და საქართველოს ნავსადგურების საზღვაო სხვადასხვა საერთაშორისო გამოფენებსა/კონფერენციებში მონაწილეობის მიღება, საკუთარი ცნობადობის გაზრდისა და საერთაშორისო დონეზე საზღვაო სფეროში არსებული ინოვაციების გაცნობის მიზნით; ევროპის საზღვაო უსაფრთხოების სააგენტოს (EMSA) აუდიტის წარმატებით გავლა და მეზღვაურთა კვალიფიკაციის/კომპეტენციის დამადასტურებელი სერტიფიკატების აღიარების შენარჩუნება; მეზღვაურთა მომზადებისა და სერტიფიცირების სისტემის გამართული ფუნქციონირება; საქართველოს გემების სახელმწიფო ელექტრონული რეესტრის მოდიფიკაცია; საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება და საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოება; 0%-იანი დაკავების კოეფიციენტის შენარჩუნება ქართული დროშის ქვეშ მცურავ გემებზე; საქართველოს განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში/ტერიტორიულ ზღვაში უსაფრთხო ნაოსნობის, ძებნა-გადარჩენის და გარემოს დაცვის უზრუნველყოფა საერთაშორისო მოთხოვნებისა და სტანდარტების შესაბამისად; საქართველოს საზღვაო კონცეფციის დოკუმენტის დამტკიცება; საქართველოს ნავსადგურებში ერთი ფანჯრის ნავსადგურების გაერთიანების სისტემასთან; პრინციპის დანერგვა და დაკავშირება 24 საქართველოს ნავსადგურებში ნარჩენების მდგრადი მართვა; ნავსადგურების ენერგოეფექტურობისა და მართვის გეგმის შექმნა. სახმელეთო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვებში ჩართული სატრანსპორტო საშუალებების გზებზე შემოწმების რეფორმის (სატრანსპორტო საშუალების ტექნიკური დათვალიერება, მასების/გაბარიტების შემოწმება, მძღოლის შრომისა და დასვენების რეჟიმის კონტროლი და სხვა) განხორციელება; საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანაში ან/და სატვირთო გადაზიდვაში ჩართული პირების განებართვიანება (სატრანსპორტო ოპერატორებისთვის ე.წ. ბაზარზე დაშვების ნებართვის შემოღება); საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების განვითარების და დივერსიფიკაციისათვის პარტნიორ ქვეყნებთან ურთიერთობის განვითარება (მათ შორის პარტნიორთა არეალის ზრდა); თანამედროვე სტანდარტების სასწავლო და საგამოცდო ცენტრის მოწყობა. შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველყოფა ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) საქართველოს ტერიტორიულ წყლებზე თანამედროვე სანავიგაციო საშუალებების მოწყობილობების მუდმივი ჩანაცვლებისა და განახლების უზრუნველყოფა; და უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველსაყოფად პორტების აღჭურვა თანამედროვე მეტეოროლოგიური მოწყობილობებით; უსაფრთხო ნაოსნობის მხარდასაჭერად სანავიგაციო ქაღალდის და ელექტრონული რუკების ახალი სახეობისა და მასშტაბის განვითარება, ბათიმეტრიული და გეოდეზიური კვლევების ჩატარება და მონაცემების განახლება; პორტების აღჭურვა თანამედროვე რადიო-ნავიგაციური მოწყობილობებით. საქართველოს ინფრასტრუქტურის სამინისტრო ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა კომპეტენციის ფარგლებში ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კოორდინაცია, აგრეთვე მისი განხორციელების მონიტორინგი და ანალიზი; 25 საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების ქსელის განვითარების, დაპროექტებისა და სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის საკითხებზე ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება; საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და დადგენილ ფარგლებში როგორც სამინისტროს კომპეტენციაში შემავალი, ისე სხვა სახელმწიფო ორგანოთა გამგებლობისთვის მიკუთვნებული, ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანი ცალკეული ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების უზრუნველყოფა, აგრეთვე ამ პროექტებით გათვალისწინებული ობიექტების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და სხვა სამუშაოების განხორციელების კოორდინაცია და კომპეტენციის ფარგლებში მისი მონიტორინგი; კომპეტენციის ფარგლებში, წყალმომარაგების სისტემისა და წყალარინების (საკანალიზაციო) სისტემის დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა; არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელები) მოწყობა, მართვა და დახურვა, ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა და მართვა (გარდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოქცეული ტერიტორიებისა). საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები საავტომობილო გზების ინფრასტრუქტურული პროექტების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ჩქაროსნული ავტომაგისტრალებისა და საავტომობილო გზების რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საქართველოს საგზაო ქსელის საერთაშორისო საგზაო კომუნიკაციების სისტემაში ინტეგრირება; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სახიდე გადასასვლელების, მუნიციპალიტეტებთან, საკურორტო ცენტრებთან, ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებთან, მოსაზღვრე ქვეყნებთან მისასვლელი საავტომობილო გზების პერიოდული შეკეთება, რეაბილიტაცია და რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მიმდინარე შეკეთება და შენახვა ზამთრის პერიოდში; სტიქიური მოვლენების შედეგების ლიკვიდაციისა და პრევენციის მიზნით სამუშაოების ჩატარება; ზღვის ნაპირების, მდინარეების კალაპოტებისა და ნაპირების გამაგრება; საავტომობილო გზებზე ავტოტრანსპორტით მგზავრთა შეუფერხებელი გადაადგილების უზრუნველყოფა; უსაფრთხო, კომფორტული და 26 ავტომაგისტრალების მშენებლობის პროცესში თანამედროვე ტიპის, ადაპტირებული სავაჭრო ობიექტების მოწყობა, რაც ხელს შეუწყობს ადგილობრივი მოსახლეობის, განსაკუთრებით კი − ქალების, ეკონომიკურ გაძლიერებას; გენდერული საჭიროებების კვლევა და ყველა ბენეფიციარის ინტერესების გათვალისწინება სათანადო სამუშაოების დაგეგმვისა და განხორციელების პროცესში; ადგილობრივი მოსახლეობის, განსაკუთრებით კი − მოწყვლადი ჯგუფების (საბავშვო ბაღის აღსაზრდელები, სკოლის მოსწავლეები, ქალები, შშმ პირები) საჭიროებების გათვალისწინება, მათ შორის, შეუფერხებელი გადაადგილების მიზნით, სამუშაოების დაგეგმვისა და შესრულების პროცესში. რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტებში სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება და მათთან დაკავშირებული სხვადასხვა მომსახურების შესყიდვა; საჯარო სერვისების მიწოდების გაძლიერება ჩართულობისა და თანასწორობის ხელშესაწყობად; სახელმწიფო და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის (ადმინისტრაციული, სტრატეგიული, კულტურული, სპორტული და სხვა დანიშნულების) ობიექტების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; გენდერულად მგრძნობიარე და გენდერულად პასუხისმგებლობიანი ინფრასტრუქტურის შექმნა; ინფრასტრუქტურულ პროექტებში სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის, ქალთა და მამაკაცთა განსხვავებული საჭიროებების გათვალისწინება და შშმ პირების დამოუკიდებელი გადაადგილებისა და სოციალიზაციისთვის უნივერსალური ინფრასტრუქტურის შექმნა; ადგილობრივი მოსახლეობის ახალი, კომფორტული საბავშვო ბაღებით, წყალმომარაგებით, საავტომობილო გზებით, სპორტული და გასართობი ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფა, რაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს მოსახლეობის, ბავშვების, აღმზრდელ-პედაგოგების, სპორტსმენებისა და მწვრთნელების ყოფით და სამუშაო პირობებს და განსაკუთრებით დადებით ზეგავლენას მოახდენს ქალთა მდგომარეობაზე როგორც დროისა და საქმიანობის, ისე გადაადგილების კუთხით; ქვეყანაში ურბანული სატრანსპორტო სისტემის მუშაობის სრულყოფა; ქვეყანაში ტურიზმის განხორციელება; განვითარებისთვის სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის საქართველოს რეგიონების ურბანული განახლების, განვითარებისა და ადგილობრივი ეკონომიკის გაძლიერების ხელშეწყობა; დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების მოსამზადებლად საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, დეტალური საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის ანალიზი; სოციალური და გენდერული კონსულტაციების ჩატარების უზრუნველყოფა, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში ქალთა ჩართულობის ხელშეწყობა და მათი შესაძლებლობების გაძლიერება გენდერული ბალანსის გასაუმჯობესებლად; 27 ქალებისა და მამაკაცების თანაბარი დასაქმების შესაძლებლობების შექმნა; ქალებისა და მამაკაცების აქტიური მონაწილეობის ხელშეწყობა პროექტების განხორციელების ყველა ეტაპზე; ბენეფიციარი მამაკაცებისა და ქალების განსხვავებული მოთხოვნების/მოლოდინების განხილვა სოციალური ანგარიშვალდებულების მექანიზმების ფარგლებში. წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტებში/სოფლებში წყალმომარაგებისა და წყალარინების (საკანალიზაციო) სისტემების რეაბილიტაცია/მოწყობა, წყალმომარაგებისა და წყალარინების გამწმენდი ნაგებობების რეაბილიტაცია/მშენებლობა; მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის ეკოლოგიურად სუფთა, გაფილტრული, ზედაპირული გრუნტის წყლების მოხვედრისგან დაცული სასმელი წყლის 24-საათიანი მიწოდების რეჟიმით უზრუნველყოფა; აბონენტთა გამრიცხველიანება, დანაკარგების შემცირება და გარემოსდაცვითი სტანდარტების უზრუნველყოფა; გენდერულად მგრძნობიარე პოლიტიკის განხორციელება და გენდერულად მგრძნობიარე ინფრასტრუქტურის მოწყობა, წყალმომარაგების სისტემის, სუფთა წყლისა და სანიტარიული სერვისების გაუმჯობესება, სუფთა წყლის ხელმისაწვდომობის გაზრდა მოსახლეობის ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად; გადაწყვეტილებების მიღება მოსახლეობასთან კონსულტაციების საფუძველზე, მისი აქტიური მონაწილეობით, მათ შორის, ქალების, მამაკაცების, სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის, სოციალურად დაუცველი, ნაკლები ფინანსური შესაძლებლობის მქონე პირებისა და სხვა მოწყვლადი კატეგორიის ინტერესების გათვალისწინებით. მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა მუნიციპალიტეტებში (გარდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მოქცეული ტერიტორიებისა) არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელების) აშენება და მართვა; ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების აშენება; მუნიციპალიტეტების აუცილებელი ტექნიკური საშუალებებით აღჭურვა, რაც გაზრდის დასახლებულ პუნქტებში საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანის ხელმისაწვდომობასა და ინტენსივობას; ძველი ნაგავსაყრელების ეტაპობრივი დახურვა სტანდარტების შესაბამისად; ნარჩენების მართვის პროცესში გენდერული ასპექტების გათვალისწინება და გენდერულად პასუხისმგებლობიანი ინფრასტრუქტურის შექმნა; ნარჩენების მართვის პოლიტიკის შემუშავებისა და არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელების) მშენებლობის დაგეგმვისა და განხორციელების პროცესში ქალებისა და მამაკაცების თანაბარი ჩართულობა; სამუშაოების 28 სპეციფიკიდან გამომდინარე, სექტორში ქალებისა და მამაკაცების დასაქმებისთვის თანაბარი პირობების შექმნა. ზოგადსაგანმანათლებლო რეაბილიტაცია და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების მშენებლობა- ზოგადსაგანმანათლებლო და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების განვითარება გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით და ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება; სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში ახალი საჯარო სკოლებისა და საბავშვო ბაღების მშენებლობა და არსებულთა რეაბილიტაცია, გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით; შშმ პირებისთვის საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები მუნიციპალიტეტებში ცენტრალური უბნების ურბანული განახლება, ტურისტულად მიმზიდველი სივრცეების შექმნა-განვითარება და სხვადასხვა შენობა-ნაგებობის რეაბილიტაცია გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით. სპორტული ინფრასტრუქტურის მხარდამჭერი ღონისძიებები სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში მრავალფუნქციური სპორტული ინფრასტრუქტურის მშენებლობარეაბილიტაცია გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება ეფექტიანი სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის განხორციელება; საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოება; საქართველოს, საერთაშორისო და უცხო ქვეყნების სასამართლოებსა და არბიტრაჟებში სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების სამართლებრივი ექსპერტიზა, ინსტიტუციური განვითარება და ეფექტიანი უწყებათაშორისი კოორდინაცია; სამართლის ცალკეული დარგის განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის შესრულების მიზნით სამინისტროებისა და დარგობრივი 29 უწყებების პრობლემატიკის შესწავლა; სხვადასხვა პრიორიტეტული სფეროს განვითარების მიზნით საკანონმდებლო ინიციატივების, საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და გაანალიზება; ევროკავშირის სამართალთან საქართველოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაციის მიზნებისთვის სამინისტროს კომპეტენციების ფარგლებში საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შესწავლა და საჭიროების შემთხვევაში წინადადებების შემუშავება; ჰარმონიზაციის მიზნებიდან გამომდინარე, სამართლებრივი დაახლოების მეთოდიკის გამოყენებისას უწყებების სამართლებრივი მხარდაჭერა და მათ მიერ ევროკავშირთან დაახლოების მიზნით შემუშავებული ნორმატიული აქტების ევროკავშირის სამართალთან შესაბამისობის ექსპერტიზა; სამართლებრივი ჰარმონიზაციის დონის შესახებ სრული მონაცემების შეგროვება, ელექტრონულ პლატფორმაზე ასახვა და განახლება; ევროკავშირის სასამართლო პრაქტიკის გამოყენების ხელშეწყობა; ასოცირების შესახებ შეთანხმების იმპლემენტირების მიზნით შექმნილ სხვადასხვა ფორმატებში მონაწილეობა, ეროვნულ სამოქმედო გეგმებში სამინისტროს კომპეტენციის ფარგლებში აქტივობების დაგეგმვის კოორდინაცია, ანგარიშგების უზრუნველყოფა და ევროკავშირის სამართლის ექსპერტიზა; არბიტრაჟებსა და უცხო ქვეყნების სასამართლოებში კომერციულ და საინვესტიციო დავებზე, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოსა და გაერო-ს სახელშეკრულებო ორგანოებში სახელმწიფოთაშორის ან/და ინდივიდუალურ დავებზე სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთან თანამშრომლობა და მასთან სხვა სახელმწიფო ორგანოების თანამშრომლობის კოორდინაცია; საქართველოს სასამართლოებში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წინააღმდეგ შეტანილ სარჩელებზე სამინისტროს ინტერესების დაცვა; სახელისუფლებო დაწესებულებების წინააღმდეგ დავებში მონაწილეობა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენციის გათვალისწინებით; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების პროექტების სამართლებრივი შეფასება/ექსპერტიზა მათი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით და სათანადო დასკვნის პროექტის მომზადება; ხელშეკრულების პროექტის სამართლებრივი შეფასება მასში არსებული სამართლებრივი რისკების კუთხით და შესაბამისი დასკვნის პროექტის მომზადება; კარგი მმართველობის მიმართულებით განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა, სხვა სახელმწიფოთა კანონმდებლობის ანალიზი, დარგობრივი და შედარებითსამართლებრივი კვლევების მომზადება, სტრატეგიული მნიშვნელობის საკანონმდებლო აქტების/ინიციატივების ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სასამართლოების პრაქტიკასთან და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის შემოწმება, სამინისტროს ანალიტიკური და კვლევითი საქმიანობის გაძლიერება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ მიმართული პოლიტიკის გაძლიერება; ადამიანის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული ნარკოპოლიტიკის შემუშავება; საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის იმპლემენტაციის მიზნით პოლიტიკის განვითარება. 30 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოსაყალიბებლად, საქართველოს კანონმდებლობის ანალიზისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და საქართველოს სახალხო დამცველის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების შემუშავება და ღონისძიებების განხორციელება; პენიტენციური სისტემის ადმინისტრირების სრულყოფა; პენიტენციური სისტემის კვებითი მომსახურების უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის უნიფორმით, რბილი აუცილებელი საშუალებებით უზრუნველყოფა; ინვენტარითა და პირადი ჰიგიენისთვის ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიზნით სატრენინგო/საგანმანათლებლო და ფსიქოსოციალურ პროგრამებში, ტრენინგებსა და კურსებში, კულტურულ ღონისძიებებსა და დასაქმების პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის აუცილებელი მედიკამენტებით, სამედიცინო დანიშნულების საგნებით, ლაბორატორიული საგნებითა და რეაქტივებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთათვის/მსჯავრდებულთათვის სხვადასხვა პროფილის მოწვეული ექიმსპეციალისტების კონსულტაციების, სამოქალაქო სექტორის კლინიკებში სპეციალიზებული სამედიცინო მომსახურების გაწევა და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო დაწესებულებასა და ტუბერკულოზის სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ცენტრში მომსახურების შეთავაზება; ანტიტუბერკულოზური მკურნალობის საჭიროების მქონე პირთა, აივ ინფექციის/შიდსის გამოვლენის მიზნით და C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სკრინინგი და შესაბამისი მკურნალობის კურსის ჩატარება, პაციენტების აივ ინფექციის/შიდსის ანტირეტროვირუსული მკურნალობის პროგრამაში ჩართვა; დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის უნივერსალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოების მიზნით პატიმართა და ამ სისტემის თანამშრომელთა საჭიროებებზე მორგებული პენიტენციური ინფრასტრუქტურის შექმნა. ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ეროვნული საარქივო ფონდის მატერიალური ან/და ელექტრონულ მატარებელზე გადატანილი დოკუმენტებით შევსება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ბაზის შექმნა და მუდმივი განახლება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღწერა და ცენტრალიზებული აღრიცხვა, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვის, შენახვის, 31 სათანადო პირობებისა და მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; საარქივო დოკუმენტების ელექტრონულ მატარებლებზე გადატანა, რაც უზრუნველყოფს დოკუმენტების დედნების დაუზიანებლად შენარჩუნებას, ეროვნული მეხსიერების დაცულობას, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ასლების ხელმისაწვდომობას; მოქალაქეზე ორიენტირებული მომსახურების დანერგვისა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით მოქალაქეთა მომსახურების ელექტრონული სისტემის, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღრიცხვის ელექტრონული სისტემის და დოკუმენტების (ტექსტური დოკუმენტები, კინოფოტოფონოდოკუმენტები) ელექტრონული კატალოგების შექმნა და განვითარება; ერთიანი ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნისა და ელექტრონული დოკუმენტაციის მაქსიმალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად აღრიცხვისა და დაარქივების ავტომატიზებული სისტემის შექმნა; თბილისში ეროვნული არქივის ცენტრალური შენობის ეზოში დამატებითი საცავის აშენება და აღჭურვა. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აპარატის, სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების – სპეციალური პენიტენციური სამსახურის და სხვა ორგანიზაციების თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების სრული ციკლის (ტრენინგების საჭიროებათა ანალიზი, ტრენინგების დაგეგმვა, განხორციელება და შეფასება) მართვითა და საკონკურსო და საკვალიფიკაციო ტესტირებების ორგანიზებით; საქართველოში მიმდინარე სამართლებრივი რეფორმისა და ქართული სამართლის საერთაშორისო სამართლის სტანდარტებსა და ევროპულ სამართალთან ჰარმონიზაციის სახელმწიფო პოლიტიკის ხელშეწყობა სასწავლო პროგრამების განხორციელებით; კერძო სექტორისა და საბიუჯეტო დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ასამაღლებლად ტესტური დავალებების, ტრენინგმოდულების, სასწავლო კურსებისა და პროგრამების შექმნა და მუდმივი განახლება, მათ შორის, უცხოური სერტიფიცირებული პროგრამების შეძენით; როგორც სპეციფიკით, ისე შინაარსით ტრენინგების საჯარო მოხელეების, სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და კერძო პირების საჭიროებებზე მორგება, რაც ხელს შეუწყობს მართლშეგნების ამაღლებასა და პიროვნული სამუშაო კომპეტენციების განვითარებას არა მარტო საჯარო სტრუქტურებში, არამედ საზოგადოების ფართო წრეებში; საჯარო ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის საჯარო მოხელის პროფესიული განვითარების აკრედიტებული პროგრამების განხორციელება; საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში მოქმედი სახელმწიფო საქვეუწყებო 32 დაწესებულების − სპეციალური პენიტენციური სამსახურის და პენიტენციური დაწესებულებების მოსამსახურეებისთვის კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პერიოდული გადამზადების კურსების ჩატარება; მსჯავრდებულთა რესოციალიზაციის/რეაბილიტაციის ხელშეწყობა მათი პროფესიული განათლებით უზრუნველყოფით, აგრეთვე მათი პროფესიული მომზადების/გადამზადების და დასაქმებისთვის მომზადების გზით შესაბამისი სივრცეების შექმნა პენიტენციურ დაწესებულებებში; სასწავლო კურსებისა და დასაქმების პროგრამების განხორციელება; პენიტენციურ დაწესებულებებში არსებულ ბიბლიოთეკებში წიგნადი ფონდის შექმნა და განახლება, საბიბლიოთეკო აღრიცხვის ერთიანი სისტემის დანერგვა. ელექტრონული მმართველობის განვითარება სახელმწიფოს საქმიანობაში თანამედროვე საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების დანერგვა, მათზე გაწეული დანახარჯების შემცირება, ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და კომუნიკაციების საშუალებით სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირების ხელშეწყობა; სახელმწიფო უწყებების მომსახურება IT-სერვისების სრული სპექტრით, რაც მოიცავს ქსელურ უზრუნველყოფას, ინტერნეტის მიწოდებას, ელექტრონული ფოსტის სერვისს, ონლაინ კომუნიკაციის საშუალებებს, ტელევიდეოკონფერენციას, დროისა და დავალებების მართვის პროგრამულ უზრუნველყოფას, უსაფრთხოების ერთიანი პოლიტიკის განხორციელებას, არასასურველი და მავნე ელექტრონული ფოსტის პროგრამებისა და ვირუსებისგან დაცვას, სახელმწიფო სტრუქტურებისთვის ერთიანი IT მხარდაჭერის სატელეფონო ცენტრის შექმნასა და ინციდენტების მართვას, ციფრული ტელეფონიის სერვისს, სახელმწიფო ორგანიზაციებში დასაქმებულ პირთა კომპიუტერული ტექნიკის ადგილზე მომსახურებას და სხვა; სახელმწიფო ორგანიზაციებში პროცესების ავტომატიზებისა და ელექტრონულ მმართველობაზე გადასვლის მიზნით შესაბამისი კვლევების ჩატარება და კონკრეტული ინოვაციური ბიზნესგადაწყვეტილებების შემუშავება, რომლებიც მორგებული იქნება დამკვეთის ბიზნესპროცესებზე; ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა და არსებული პროგრამული უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის მათზე ორიენტირებული, ხელმისაწვდომი, ეფექტიანი და გამჭვირვალე ელექტრონული სერვისების მიწოდება ელექტრონული სერვისების ერთიანი პორტალის (my.gov.ge) მეშვეობით; თანამედროვე ინფორმაციულ-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამოყენებისას ინფორმაციული სისტემების ურთიერთთავსებადობის უზრუნველყოფა და მონაცემთა გაცვლის ერთიანი სისტემის (ინფრასტრუქტურის) მართვა და განვითარება; დანერგილი „ქლაუდტექნოლოგიის“ (ღრუბლოვანი ტექნოლოგიის) მიმართულებით განვითარება როგორც პროგრამული, ისე გამოთვლითი სიმძლავრეებისა და მასშტაბების კუთხით; დაინტერესებული ორგანიზაციების მიერ „ქლაუდინფრასტრუქტურით“ (IaaS) სარგებლობის უზრუნველყოფა; 33 სახელმწიფო თუ არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, კერძო სექტორისა და მოქალაქეებისთვის ელექტრონული სერვისების მიწოდების და მონაცემთა გაცვლის ეფექტიანად და უსაფრთხოდ უზრუნველყოფა ერთი ფანჯრის პრინციპით; მონაცემთა გაცვლის ინფრასტრუქტურის გამოყენება, რომლის კომპონენტია 3 სახის აპარატურულპროგრამული მიმართულება/ინსტრუმენტი: „საქართველოს სამთავრობო კარიბჭე“ − ელექტრონული სერვისების მეშვეობით, უსაფრთხო გარემოში სხვადასხვა ინფორმაციის გაცვლა; „ელექტრონული სერვისების ერთიანი პორტალი“ − სახელმწიფო და ბიზნესსექტორის მიერ რეალიზებული სხვადასხვა სახის ელექტრონული სერვისის ყველა დაინტერესებული პირისთვის უსაფრთხო ხელმისაწვდომობა ერთი ფანჯრის პრინციპით; ინფორმაციული და კიბერუსაფრთხოების სფეროში სერვისების მიწოდება: ინფორმაციული უსაფრთხოების აუდიტის განხორციელება; ინფორმაციული უსაფრთხოების შეღწევადობის (მდგრადობის) ტესტირება; კომპიუტერული ინციდენტების აღმოჩენისთვის გამიზნული ქსელური სენსორის დაყენება და მართვა; „ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ფარგლებში ინფორმაციული და კიბერუსაფრთხოების სფეროს რეგულირება, აგრეთვე კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფის მიერ კომპიუტერული ინციდენტების პრევენცია, გამოვლენა და მათი მართვა; დანაშაულის პრევენცია, რესოციალიზაცია პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა ქვეყნის მასშტაბით დანაშაულის პრევენცია, მათ შორის, დანაშაულის რეციდივის თავიდან აცილების ხელშეწყობა, მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაცია, რთული ქცევისა და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველ არასრულწლოვანებთან მუშაობა, დანაშაულის პრევენციასთან დაკავშირებული ღონისძიებების, სარეაბილიტაციო პროგრამების განხორციელება და მათში არასაპატიმრო სასჯელით მსჯავრდებულთა, განრიდებულ არასრულწლოვანთა, რთული ქცევისა და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველი მოზარდების ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულების უზრუნველყოფა და ამ გზით საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისთვის გარანტიების შექმნა, რომლებიც მოიცავს სასჯელის სახით თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, იურიდიული პირისთვის საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას, გამასწორებელი სამუშაოს დანიშვნას, შინაპატიმრობას (მათ შორის, ელექტრონული მონიტორინგის საშუალებას), იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვას; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულებასთან ერთად, დანაშაულის გამომწვევი რისკფაქტორების შემცირებისა და აღმოფხვრის მიზნით ბენეფიციარების ფსიქოსოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება, პირობით მსჯავრდებულებისა და ყოფილი პატიმრების ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით 34 მათი ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების გადასაჭრელად ამ პირთა მხარდაჭერა და შესაბამისი სერვისების მისაღებად გადამისამართება; მათთვის შრომის ბაზრის მოთხოვნების შესაბამისი ტრენინგების/პროფესიული გადამზადების კურსების შეთავაზება და პოტენციურ დამსაქმებელთან რეკომენდაციების გაწევა; აღდგენითი მართლმსაჯულების, განრიდება-მედიაციის სფეროს ინსტიტუციური ჩარჩოს დახვეწა, აღდგენითი მართლმსაჯულების პროგრამების პრაქტიკაში დანერგვა, საგრანტო პროგრამების საშუალებით დეფიციტური სერვისების მიწოდება და მათი განვითარება; ფსიქოსოციალური, პროსოციალური და სარეაბილიტაციო მომსახურებების, პროფესიული გადამზადებისა და საგანმანათლებლო პროგრამებში არასაპატიმრო სასჯელებით მსჯავრდებული, პრობაციონერი, განრიდებული და რეფერირების ცენტრის ბენეფიციარების ჩართვა; პრობაციის ბიუროების ახალ ოფისებში პრობაციონერთა სარეგისტრაციო სივრცის, ინდივიდუალური გასაუბრების და ჯგუფური შეხვედრების ოთახების ფუნქციონირება და სხვა. იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა სახელმწიფო სერვისების მიწოდების მაღალი სტანდარტის შენარჩუნება და გაუმჯობესება, ახალი პროდუქტების/სერვისების დანერგვა და დაინტერესებული პირებისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; თითოეული მომხმარებლის, მათ შორის, ბიზნესის, ინტერესზე ორიენტირებულობა; სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, ადმინისტრაციული პროცედურებისთვის საჭირო დროის შემცირება; დამატებით რამდენიმე სახელმწიფო და კერძო სერვისის (საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სოციალური მომსახურების სააგენტოს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს, ენერგეტიკისა და წყლის კომპანიების და კერძო სექტორის სერვისების) დანერგვა; იუსტიციის სახლის სერვისების პოპულარიზაცია, ცნობადობის ამაღლება და იუსტიციის სახლის კონცეფციის ექსპორტი დაინტერესებულ ქვეყნებში; არსებული სერვისების ოპტიმიზაცია და რედიზაინი; თითოეული პროდუქტისთვის სერვისის მიწოდების პროცესის აღმწერი დოკუმენტების შექმნა, ორგანიზაციის პროცესების ურთიერთქმედების რუკის შემუშავება, საოპერაციო პროცედურების გამართვა და განახლება სერვისების შეუფერხებლად მიწოდების უზრუნველსაყოფად; იუსტიციის სახლის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება, მომხმარებლისთვის მომსახურების შეუფერხებლად მიწოდების მიზნით; იუსტიციის სახლის ტერიტორიული ორგანოების, სტრუქტურული ერთეულებისა და მობილური იუსტიციის სახლების მეშვეობით სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თითოეული მოქალაქისთვის დიდ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში, აგრეთვე მრავალმოსახლიან და მუნიციპალიტეტების ცენტრებიდან მოშორებულ სოფლებში, სადაც მოსახლეობას საშუალება ექნება სოფლიდან გაუსვლელად ისარგებლოს საჯარო და კერძო სექტორების სერვისებით; 35 საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში იუსტიციის სახლის ტერიტორიული ორგანოებისა და სტრუქტურული ერთეულების გახსნა. საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი (საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს კომპონენტი) (WB) მიწის ადმინისტრირების სერვისების ინფრასტრუქტურის მოწყობა, კერძოდ: გაძლიერება და ციფრული მმართველობის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო ტექნოლოგიების სისტემების (განსაკუთრებით − უძრავი ქონების რეგისტრაციის სისტემის) გაძლიერება; ძირითადი საკადასტრო და სარეგისტრაციო სისტემების განახლება; შერჩეული ელექტრონული სერვისების განვითარება ინოვაციური ტექნოლოგიების მეშვეობით და ციფრული ტრანსფორმაციის მხარდაჭერა; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის დიზაინის შექმნა, პროგრამული უზრუნველყოფის განვითარება და დანერგვა სხვა ინსტიტუციურ დაინტერესებულ მხარეებთან თანამშრომლობით (მათ შორის, შესაძლებლობების განვითარებაზე, ტრენინგსა და ცოდნის გაზიარებაზე ფოკუსირებით და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვით). მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა განვითარება/ხელმისაწვდომობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისა და სამისამართო რეესტრების, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების (პარტიების) რეესტრისა და მუნიციპალიტეტების რეესტრის ფორმირება და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა; ქონებისა და ბიზნესის რეგისტრაციის სისტემის, სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის განვითარება და საზოგადოების სწრაფი, ხელმისაწვდომი და ინოვაციური სერვისებით უზრუნველყოფა, სანდო და მაღალი ხარისხის მომსახურების უზრუნველყოფა, სანავიგაციო გეომონაცემთა ბაზის შექმნა, საქართველოს მაგისტრალური გზებისა და დასახლებებისთვის ქუჩების 360-გრადუსიანი პანორამული სურათების პლატფორმის შექმნა/განახლება, ეროვნული გეოდეზიური გეგმურსიმაღლური საფუძვლის შექმნა და განახლება, საქართველოს ტერიტორიის აქტუალური რეგიონების ციფრული აეროგადაღება და ციფრული ორთოფოტოგეგმების მომზადება; სანავიგაციო მონაცემების მიმართ შიდა და გარე მომხმარებლების არსებულ მოთხოვნებისა და გლობალურ სანავიგაციო მონაცემებთან თავსებადობის მიზნით, ეროვნული სანავიგაციო მონაცემთა ბაზის შექმნა/განახლება. საქართველოს ეროვნული გეოსივრცითი მონაცემების წარმოება და მსოფლიო ბაზარზე არსებულ გლობალურ სანავიგაციო სისტემებში ინტეგრაცია; 36 საქართველოს ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობისა და ტურისტულად აქტიური არეალების, მუნიციპალური და მაგისტრალური გზების 360-გრადუსიანი პანორამული სურათების, ე. წ. ქუჩის ხედის მონაცემების შექმნა და Google Maps-ზე მათი ინტეგრაცია, რომელიც დააკმაყოფილებს შიდა და გარე მომხმარებლების მოთხოვნებს; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური გეგმურ-სიმაღლური საფუძვლის (ქსელის) შექმნა და განახლება, რომელიც ყველა მასშტაბის ტოპოგრაფიული აგეგმვების მთავარი გეოდეზიური საფუძველია და ქმნის საქართველოს ტერიტორიაზე კოორდინატებისა და სიმაღლეების განვრცობის ერთიან სისტემას. მაღალი სიზუსტის გეოდეზიურმა საფუძველმა უნდა დააკმაყოფილოს ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური, თავდაცვის, უშიშროებისა და ეროვნული მეურნეობის დარგების, აგრეთვე სახელმწიფო და ადგილობრივი მნიშვნელობის სხვადასხვა სამეცნიერო და საინჟინრო ტექნიკური ამოცანის პრაქტიკულად გადაწყვეტის მოთხოვნები; აეროგადაღების სამოქმედო გეგმის მიხედვით საქართველოს ტერიტორიის ურბანული არეალების (სადაც აქტიურად მიმდინარეობს ცვლილებები) ახალი აეროგადაღების მასალებით დაფარვა და მათი დამუშავების შედეგად ზუსტი ორთოფოტოგეგმების შექმნა; განახლებული აეროგადაღების მასალების საფუძველზე ახალი ციფრული კარტოგრაფიული მასალების შექმნა, ძველების განახლება და შემდგომ ამ მონაცემების გამოყენება სხვადასხვა დარგობრივი მოთხოვნიდან გამომდინარე. სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობა განვითარების სააგენტოს მომსახურებათა განვითარება და სახელმწიფო სერვისების განვითარების ხელშეწყობა, ახალი და ინოვაციური სერვისების დანერგვა, არსებულის გაუმჯობესება და მათი ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა; დისტანციურ მომსახურებაზე გაზრდილი მოთხოვნის საჭიროებიდან გამომდინარე, სერვისების განვითარების პროცესში დისტანციური მომსახურების საშუალებების აქტიურად გამოყენება, რაც კიდევ უფრო გაზრდის სერვისების ხელმისაწვდომობას ქვეყნის მასშტაბით; სააგენტოს მონაცემთა ბაზების დახვეწის, ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და პერსონალური მონაცემების დაცვის ხელშეწყობის მიზნით, თითოეული მოქალაქის რეგისტრაციის მონაცემების დაკავშირება ახალ მისამართებთან (ფორმირებული მობილური ჯგუფების მიერ საველე სამუშაოების შედეგად თითოეულ მისამართზე რეგისტრირებულ პირთა იდენტიფიცირება) და ამ მისამართების გადატანა სააგენტოს საინფორმაციო სისტემაში; ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და კვალიფიციური სანდო მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობა; მიგრაციის საკითხთა სამთავრობო კომისიის შესაძლებლობათა განვითარების მიზნით კომისიის როგორც ანალიტიკური, ისე ადმინისტრაციული მხარდაჭერა. 37 ნორმატიული აქტების სისტემატიზაცია და მთარგმნელობითი ცენტრის განვითარება ნორმატიული აქტების სახელმწიფო აღრიცხვა, სისტემატიზაცია და კანონმდებლობით დადგენილი წესით სამართლებრივი სისტემის საჯაროობის უზრუნველყოფა; ნორმატიული აქტებისათვის იურიდიული ძალის მინიჭების მიზნით მათი სრული ტექსტის პირველადი გამოქვეყნება ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://matsne.gov.ge); ხელმისაწვდომი, დაცული, მუდმივად განახლებადი ოფიციალური ვებგვერდის ადმინისტრირება, სადაც მომხმარებელს შეუძლია იხილოს საქართველოს ყველა უწყების მიერ მიღებული ვებგვერდზე განთავსებული და ოფიციალურად გამოქვეყნებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, საერთაშორისო ხელშეკრულებები, ევროკავშირის სამართლებრივი აქტები, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ საქართველოს მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილებების/განჩინებების თარგმანი, მათ შორის, სხვა ქვეყნების მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილებები/განჩინებების ქართულენოვანი თარგმანი, რომლებიც შეიცავს „ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის“ ევროპის კონვენციის ან მისი დამატებითი ოქმების ნორმების მნიშვნელოვან განმარტებებს, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებები, ადგილობრივი თვითმმართველობის აქტები, საჯარო განცხადებები და საინფორმაციო ხასიათის სხვა დოკუმენტები; კოდიფიცირებული და სისტემატიზებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების და კანონმდებლობით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტების ოფიციალური ტექსტების, სახელმძღვანელოების, სამოქმედო გეგმების, ბუკლეტების, ანგარიშებისა და სხვა საინფორმაციო მონაცემების, აგრეთვე იურიდიული და სხვა ლიტერატურის (მათ შორის, ნათარგმნი ტექსტების) ბეჭდური სახით მომზადების, სტამბისათვის გადაცემის და მათი ბეჭდვის პროცესის ადმინისტრირება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებით გათვალისწინებული სფეროებისა და პრიორიტეტული მიმართულებების მიხედვით ევროკავშირის სამართლებრივი აქტების ქართულენოვანი ვერსიების, ასევე, საქართველოს სამართლებრივი აქტების ინგლისურენოვანი ვერსიების შექმნა და მათი მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://matsne.gov.ge) განთავსება ვებგვერდის მომხმარებლებისთვის ხელმისაწვდომობის მიზნით; კანონმდებლობის სხვადასხვა სფეროში გამოყენებული ტერმინოლოგიის დამუშავება, მაცნეს მთარგმნელობითი ცენტრის სერვერზე განლაგებული ტერმინოლოგიური ბაზის და მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებული ონლაინ ლექსიკონის მუდმივი განახლება; საქართველოს სამართლებრივი აქტების კონსოლიდირებული ვერსიების ინგლისურ ენაზე მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსება; ეთნიკური უმცირესობებისათვის კანონმდებლობაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით საქართველოს საკანონმდებლო აქტების შესაბამის სამიზნე ენაზე (აზერბაიჯანული/სომხური/ოსური/აფხაზური) თარგმნა და ვებგვერდზე განთავსება; დაინტერესებული პირებისა თუ მიზნობრივი ჯგუფების პროფესიული საქმიანობისა და საინფორმაციო მიზნებისათვის სხვადასხვა ნორმატიული აქტის, წიგნისა და იურიდიული ლიტერატურის ბეჭდური ვერსიების გამოცემა. 38 სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს მომსახურებათა ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა სააღსრულებო და არასააღსრულებო მომსახურების გაწევის პროცესში მხარეთა კანონიერი ინტერესების რეალიზება მხარეებს შორის ბალანსის მაქსიმალური დაცვით; სააღსრულებო მომსახურებები − უზრუნველყოფილი და არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნის აღსრულება, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, სარჩელის უზრუნველყოფა და სხვა; არასააღსრულებო მომსახურებები − გამარტივებული საქმისწარმოება, გადახდისუუნარობის საქმისწარმოება, კერძო აღმასრულებელთათვის ლიცენზიის გაცემა და მათთვის სააუქციონო მომსახურების გაწევა, მესამე პირების მომართვის საფუძველზე ქონების შეფასების მომსახურება, ფაქტების კონსტატაცია, დადგენილი წესით გადახდისუუნარობის პრაქტიკოსთა ავტორიზაცია და გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების ფარგლებში სააუქციონო მომსახურების გაწევა და სხვა; „მოძიება-ყადაღა-ინკასო“ ტიპის ელექტრონული კომუნიკაციის ფორმირება ბანკებთან, რომელიც ჩაანაცვლებს მანამდე არსებულ ინფორმაციის ბეჭდური სახით მიმოცვლას. ელექტრონული ინფორმაციის გაცვლა, ელექტრონულად საბანკო ანგარიშებზე შეზღუდვების გავრცელება და მოხსნა სხვადასხვა საბანკო ანგარიშიდან, რაც უფრო გაამარტივებს მონაცემების მიმოცვლას; ყველა მუნიციპალურ უწყებასთან ელექტრონული დოკუმენტების სრულად ელექტრონულად მიმოცვლა; კავშირის აწყობა და სააღსრულებო სააღსრულებო წარმოების დიგიტალიზაცია - სააღსრულებო საქმისწარმოების ელექტრონული პროგრამის სისტემური გადაწერა, პროცესების ოპტიმიზაცია, ავტომატიზაცია, ასევე, შშმ პირებისთვის ინკლუზიური გარემოს შექმნისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის დანერგვა; დამოუკიდებელი აღმასრულებლებით დაკომპლექტებული აღმასრულებელთა პალატის შექმნა; აღსრულების პოლიციის საქმიანობის დახვეწა, უკანონო მფლობელობიდან საკუთრების გამოთხოვის (გამოსახლება) და დემონტაჟის საქმეებზე სააღსრულებო წარმოების განხორციელება, გამოსახლებისა და დემონტაჟის რეზონანსულ საქმეებში მხარეთა ინტერესების დაცვის მენეჯერების, სოციალური მუშაკებისა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერის მუდმივი ხელმისაწვდომობა; არსებული გამარტივებული საქმისწარმოების პორტალის განვითარება, რაც გულისხმობს ონლაინ განაცხადის მიღებას, ონლაინ დოკუმენტების გაცემას და შემდგომ წარმოების ონლაინ რეჟიმში თვალყურის დევნებას. წარმოებას დაემატება ქონების მოძიების სერვისი, რომლის ფარგლებში აპლიკანტს უჩნდება შესაძლებლობა ისარგებლოს რესპონდენტის ქონების მოძიების მომსახურებით, აღნიშნულის რეალიზება საჭიროებს ცვლილებების და დამატებითი ფუნქციების დანერგვას პროგრამულ უზრუნველყოფაში; აღსრულების პოლიციის სააღსრულებო საქმისწარმოების ფარგლებში გამოძიების წარმოების უფლებამოსილება, საქმისწარმოების პროცესში შესაძლო დანაშაულის ფაქტების სწრაფი და ეფექტური გამოძიება, აგრეთვე, სასამართლო გადაწყვეტილებათა დროული აღსრულება; გაუმართავი/დაზიანებული ინფრასტრუქტურის განახლება/ახალი ინფრასტრუქტურის შექმნა; 39 საქმეთა აღსრულების ადეკვატურად მზარდი მაჩვენებლის შენარჩუნება. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა მოსახლეობის შრომისა და დასაქმების, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია; დევნილთა და სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებულ და გადაადგილებულ პირთა (ეკომიგრანტთა) სოციალური დაცვისა და განსახლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების კოორდინაცია; ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მარეგულირებელი აქტების მომზადება; სამედიცინო საქმიანობის ხარისხის კონტროლი და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კონტროლი; სამკურნალო საშუალებების ზედამხედველობა; ხარისხსა საზოგადოების საჭიროებებზე შეუფერხებელი მიწოდება; და მიმოქცევაზე ორიენტირებული და ფარმაცევტულ ჯანმრთელობის დაცვის საქმიანობაზე მომსახურების სოციალური დახმარებების, პენსიებისა და სხვა ფულადი და არაფულადი სახელმწიფო ბენეფიტების მიმღებთა გამოვლენა, დადგენა და აღრიცხვა, მათთვის დახმარების დანიშვნა და მისი გაცემის ორგანიზება; ჯანმრთელობის დაცვის განვითარება/სრულყოფა; პროგრამების განხორციელების გასაუმჯობესებლად სერვისების ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვა და დახმარება/მხარდაჭერა; მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა, ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა/ბავშვთა მოვლა-პატრონობა გრძელვადიან პერიოდში; საქართველოს ტერიტორიულ ერთეულებში გადაუდებელი დახმარების მართვა; საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და 40 ქვეყანაში შრომის ბაზრის პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის, სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მექანიზმების მართვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების დროებით ლეგალურად დასაქმების ხელშეწყობა; იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა, ეკომიგრანტთა და მიგრანტთა სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემის ფუნქციონირებისთვის საჭირო საინფორმაციო სისტემების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინფრასტრუქტურის მართვა, ინტეგრირებული სერვერული და ქსელური ინფრასტრუქტურის შექმნა, მისი საიმედო და ეფექტიანი მუშაობისა და განვითარების უზრუნველყოფა; კატასტროფული სოციალური დანახარჯების რისკის წინაშე მდგარი პირებისთვის ალტერნატიული (არასაბიუჯეტო) რესურსების მობილიზება და პრიორიტეტული სოციალური საჭიროებებისთვის მიმართვა საზოგადოების, კერძო სექტორისა და სახელმწიფოს მონაწილეობით; საქართველოში შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფა, მათ შორის, საქართველოს შრომის კანონმდებლობით დადგენილი შრომითი ნორმების გამოყენება და მათ აღსრულებაზე ზედამხედველობა. დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების, გენდერული თანასწორობის, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის მიმართულებით შესაბამისი აქტივობების განხორციელება; საქართველოში მოქმედი ობიექტების/სამუშაო ადგილების კანონმდებლობით განსაზღვრული მანდატის ფარგლებში; ინსპექტირება საქართველოს შრომის ბაზარზე, საქართველოს შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესწავლა; დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა შრომის კულტურის ამაღლების, აგრეთვე შრომის პირობების გაუმჯობესებისა და დახვეწის მიზნით საქართველოს შრომითი ნორმების შრომის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება ღონისძიებების განხორციელებით. საინფორმაციო კამპანიებისა და სხვა ქმედითი მოსახლეობის სოციალური დაცვა მოქალაქეთათვის საქართველოს კანონმდებლობით გარანტირებული სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების რეალიზება, მიზნობრივი სოციალური ჯგუფების მატერიალური მდგომარეობის შემსუბუქება და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა (მათ შორის, ბავშვთა), ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის წინაშე მყოფ ბავშვთა ფიზიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მათი საზოგადოებაში 41 ინტეგრაცია პრევენციული, სარეაბილიტაციო, მომსახურებებით და დამხმარე საშუალებებით; ალტერნატიული, ოჯახის გასაძლიერებელი საპენსიო ასაკის პირთა (ქალებისა – 60 წლიდან, მამაკაცებისა – 65 წლიდან) პენსიით და პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების, საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრების, უმაღლესი რანგის დიპლომატებისა და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; სახელმწიფო პენსიის ოდენობის „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი პირობებით განსაზღვრული სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის შესაბამისად გაანგარიშება; სიღარიბის ზღვრის ქვემოთ მყოფი ოჯახებისთვის საარსებო შემწეობის, მიზნობრივი ჯგუფებისთვის „სოციალური პაკეტის“, დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების, დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის ფულადი ბენეფიტების, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დახმარების დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად გაცემა; შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პენსიონერებისთვის/„სოციალური პაკეტის“ მიმღებთათვის დანამატის დაფინანსება პენსიის/„სოციალური პაკეტის“ 20 პროცენტის ოდენობით; დანამატების დაფინანსება სამედიცინო პერსონალისთვის: ექიმისთვის – პენსიის ორმაგი ოდენობით, ექთნისთვის – პენსიის ერთმაგი ოდენობით; მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები აბონენტებისთვის (საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის) მაღალმთიან დასახლებაში მოხმარებული ელექტროენერგიის ყოველთვიური საფასურის 50 პროცენტის (არაუმეტეს მოხმარებული 100 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურისა) ანაზღაურება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს ტერიტორიაზე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ცენტრალური და ადგილობრივი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციების უზრუნველყოფა, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოში გაშვილების მიზნებისთვის ცენტრალური მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციის უზრუნველყოფა; მეურვეობის, მზრუნველობის, მხარდაჭერის, შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის, ხანდაზმულებისა და მზრუნველობამოკლებული ბავშვებისთვის ღირსეული ცხოვრების პირობების შექმნის ხელშეწყობა. მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა 42 მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდა; დაავადებათა პრევენციის, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის საფრთხეებისთვის მზადყოფნისა და საპასუხო რეაგირების უზრუნველყოფა; გეგმური და გადაუდებელი ამბულატორიული, გადაუდებელი სტაციონარული და გეგმური ქირურგიული მომსახურება, ქიმიოთერაპია, ჰორმონოთერაპია და სხივური თერაპია; მშობიარობისა და საკეისრო კვეთის სერვისების დაფინანსება; ბენეფიციართა გარკვეული ჯგუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) შესაბამისი მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მაღალი რისკის ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა სტაციონარული სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა; ინფექციური და პარაზიტული დაავადებების მქონე ავადმყოფთა სტაციონარული სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა; ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება; მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობა, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენცია; დონორული სისხლისგან დამზადებული სისხლის პროდუქტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის, იმუნიზაციის, დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის ხელშეწყობა; ისეთი გადამდები დაავადებების, როგორებიცაა აივ ინფექცია/შიდსი, ტუბერკულოზი, მალარია, ვირუსული ჰეპატიტები, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების კონტროლი; C ჰეპატიტის ელიმინაციის ხელშეწყობა; B ჰეპატიტის მართვა; ნარკომანიით დაავადებულ პირთა სამკურნალო და სარეაბილიტაციო მომსახურებებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული სამედიცინო დაწესებულებების ანაზღაურება დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფებით (DRG) დაფინანსების სისტემით; მედიკამენტებზე რეფერენტული ფასის (სარეალიზაციო ფასის ზედა ზღვარი) დადგენა; ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე მოსახლეობის სათემო ამბულატორიული, მობილური გუნდებით, სტაციონარული მომსახურებებით და საცხოვრისით უზრუნველყოფა; დიაბეტით დაავადებული პაციენტების მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგი (18 წლამდე ასაკი); თირკმლის ტერმინალური უკმარისობით დაავადებული პაციენტების დიალიზით, თირკმლის, ძვლის ტვინისა და ღვიძლის ტრანსპლანტაციითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ინკურაბელური პაციენტების მკურნალობა და ტკივილის მართვის მიზნით მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; იშვიათი დაავადებების მქონე პაციენტთა მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სამედიცინო ტრანსპორტირებისა და სოფლად ამბულატორიული მომსახურების უზრუნველყოფა; ინდივიდუალური რეფერალური დახმარების უზრუნველყოფა; წვევამდელთა ეროვნულ სამხედრო სამსახურში გასაწვევ პირთა სამედიცინო შემოწმება; საქართველოს მოქალაქეების ორგანოთა ტრანსპლანტაციით უზრუნველყოფა; 43 საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებების დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელების ხელშეწყობა; დონორების მიერ დაფინანსებული მიმდინარე პროგრამების ეტაპობრივად სახელმწიფოს ვალდებულებებში ასახვა; „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტებისა და მაღალმთიანი და საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტებისთვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში საექიმო სპეციალობის მაძიებელთა დიპლომისშემდგომი/სარეზიდენტო მზადების დაფინანსება, დიპლომისშემდგომი განათლების რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობის გაზრდა. სამინისტროს სისტემაში შემავალ სამედიცინო და სხვა დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჯანმრთელობის დაცვის ინფრასტრუქტურის, შენობანაგებობებისა და აღჭურვილობის განახლება, სამედიცინო დაწესებულებებში დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მინიმალური სტანდარტის უზრუნველყოფა; სამედიცინო დაწესებულებათა მშენებლობა, რეაბილიტაცია, აღჭურვა და მათი ფუნქციონირების ხელშეწყობა. დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა ქვეყანაში შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა განვითარებით/განხორციელებით სამუშაოს მაძიებელთა კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით დასაქმების ხელშეწყობა; სამუშაოს მაძიებელთა რეგისტრაცია, მათთვის კონსულტაციის გაწევა, მომსახურებების განვითარება, შეზღუდული შესაძლებლობისა და სპეციალური საჭიროების მქონე პირთა, მათ შორის, ქალთა, დასაქმების ხელშეწყობა; სამუშაოს მაძიებელთა შრომის ბაზარზე მოთხოვნად პროფესიებში პროფესიული მომზადება, პროფესიული გადამზადება ან/და სამუშაო ადგილებზე შემდგომი სტაჟირებითა და საკვანძო კომპეტენციების განვითარებით მათი კონკურენტუნარიანობის გაზრდა და ამ გზით სამუშაოს მაძიებელთა დასაქმების ხელშეწყობა, მათ შორის, ქალთა მონაწილეობის უპირატესობის გათვალისწინებით; შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკის განხორციელება სოციალურად დაუცველი პირების მიმართ, მათი დასაქმება საზოგადოებრივ სამუშაოებზე, რომლებიც განსაკუთრებულ პროფესიულ მომზადებას არ საჭიროებს; არასამხედრო, ალტერნატიული შრომითი სამსახურის გავლის ორგანიზების წესის შესაბამისად არასამხედრო, ალტერნატიული შრომითი სამსახურის მართვა და დაფინანსების უზრუნველყოფა. 44 იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა საქართველოში დაბრუნებულ მიგრანტთა სარეინტეგრაციო დახმარებით უზრუნველყოფა; ეკომიგრანტების საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა გრძელვადიანი განსახლება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა სოციალური და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება; საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, თავშესაფრის მაძიებლებისა და საქართველოში სტატუსის მქონე, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად სხვადასხვა სერვისის შექმნა და განვითარება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა და ეკომიგრანტთა საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საგარეო პოლიტიკის განხორციელება საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის მიზნით ძალისხმევის განხორციელება და ამ პროცესში საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობისა და მხარდაჭერის უზრუნველყოფა, მათ შორის აქტიური მუშაობა ორმხრივ და მრავალმხრივ საერთაშორისო ფორმატებში, ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების ეფექტიანი გამოყენება. საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების ე.წ. დამოუკიდებლობის არაღიარების პოლიტიკის განხორციელება. საოკუპაციო ხაზით გაყოფილ საზოგადოებებს შორის შერიგებისა და ნდობის აღდგენის ხელშეწყობა და ამ პროცესში საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს ევროკავშირში გაწევრების პროცესის ხელშეწყობა; ასოცირების შეთანხმებითა და ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებული ვალდებულებების მნიშვნელოვანი ნაწილის შესრულება; ევროკავშირთან გაფართოების პაკეტის ფარგლებში თანამშრომლობა და გაწევრებაზე მოლაპარაკებების დაწყების მხარდაჭერა; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის პოლიტიკური და სექტორული დიალოგის, მათ შორის, ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრული ინსტიტუციური ჩარჩოს ფარგლებში თანამშრომლობა; სტრატეგიული თანამშრომლობის გაღრმავება უსაფრთხოების პოლიტიკის მიმართულებით; ევროპაში სხვადასხვა რეგიონულ გაერთიანებებსა თუ თანამშრომლობის ფორმატებში, მათ შორის „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ფარგლებში დაგეგმილ ღონისძიებებში საქართველოს აქტიური მონაწილეობა; 45 საქართველოს მიერ საბოლოო მიზნის − ნატოში გაწევრების მისაღწევად ყველა ინტეგრაციული მექანიზმის (ნატო-საქართველოს კომისია, წლიური ეროვნული პროგრამა, ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი) ეფექტიანი გამოყენება; გაძლიერებული ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტით გათვალისწინებული პროექტების ეფექტიანი განხორციელების ხელშეწყობა; ნატო-საქართველოს ინდივიდუალურად მორგებული პარტნიორობის პროგრამით განსაზღვრული სტრატეგიული ამოცანებისა და თანამშრომლობის მიზნების იმპლემენტაცია; ნატოსთან შავი ზღვის უსაფრთხოების კუთხით არსებული თანამშრომლობის გაღრმავება და ამ კონტექსტში მიღებული, ალიანსის შესაბამისი გადაწყვეტილებების იმპლემენტაცია; ნატოს სამიტებზე საქართველოს მონაწილეობის უზრუნველყოფა და სამიტის ოფიციალურ დოკუმენტებში საქართველოს საკითხის სათანადოდ ასახვაზე მუშაობის წარმართვა; ამერიკის შეერთებულ შტატებთან ურთიერთობების განახლება ამერიკის შეერთებული შტატებისა და საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიის ფარგლებში. მაღალი და უმაღლესი დონის პოლიტიკური დიალოგის შემდგომი გაძლიერება, უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების გაცვლა; საქართველოსა და კანადას შორის არსებული მჭიდრო თანამშრომლობის გამყარება პოლიტიკურ, თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებში; მჭიდრო თანამშრომლობა საპარლამენტო ურთიერთობების მიმართულებით. ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება, ვაჭრობისა და ინვესტიციების წახალისება, კანადური ინვესტიციების მოზიდვა, საქართველოსა და კანადას შორის ინვესტიციების ხელშეწყობისა და დაცვის შესახებ შეთანხმების (FIPA) გაფორმებაზე მუშაობის გაგრძელება; ევროპის ქვეყნებთან ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის შემდგომი განვითარება და პოლიტიკური დიალოგის გაღრმავება, სტრატეგიული თანამშრომლობის არსებული ფორმატების ეფექტიანი გამოყენება და ურთიერთობების ფართო სპექტრის მქონე ქვეყნებთან ახალი მაღალი დონის პლატფორმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა. აზიისა და ოკეანეთის, ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის, ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის განვითარება და ახალ საფეხურზე აყვანა; ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის შემდგომი განვითარება და საქართველოსა და ამ პარტნიორობის ფარგლებში არსებული შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენება. მაღალი/უმაღლესი დონის ვიზიტების გაცვლა. ორ ქვეყანას შორის ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვითარება, როგორც სავაჭრო-ეკონომიკური, ისე სხვა მიმართულებით თანამშრომლობის გაფართოების მიზნით. საქართველოს მთავრობას და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მთავრობას შორის „სარტყელისა და გზის“ პროექტის ფარგლებში გაფორმებული ორმხრივი თანამშრომლობის გეგმის რეალიზაცია, რაც საქართველოსთვის აზიისა და ევროპის დამაკავშირებელი ქვეყნის გეოსტრატეგიული მნიშვნელობის მატარებელია და ხელს უწყობს ტრანსკასპიური სატრანსპორტო კორიდორის განვითარებას; რეგიონში მშვიდობისა და სტაბილურობის ხელშეწყობის, აგრეთვე რეგიონის მიმზიდველობის გაზრდის მიზნით ქმედითი და დაბალანსებული რეგიონული პოლიტიკის გაგრძელება, რომელიც მოიცავს ორმხრივი და მრავალმხრივი პარტნიორული ურთიერთობების გაძლიერებას და ხელსაყრელი, უსაფრთხო, საინვესტიციო გარემოს შექმნას; სამხრეთ კავკასიის რეგიონის ქვეყნებს 46 შორის პრაქტიკული, ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობის ხელშეწყობა. საერთაშორისო ორგანიზაციების მუშაობაში აქტიური ჩართულობა და საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად შესაბამისი პოლიტიკის გატარება/პოზიციონირება. საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი საკითხების შეტანა და მათი მხარდაჭერის მობილიზება, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში არსებული და სხვა მნიშვნელოვანი, აქტუალური საკითხების განხილვებში საქართველოს მონაწილეობის, საერთაშორისო ორგანიზაციების არჩევით და მმართველ სტრუქტურებში საქართველოს წარმომადგენლობის გაზრდის ხელშეწყობა; თანამედროვე საერთაშორისო ეკონომიკურ ურთიერთობებში საქართველოს სრულფასოვანი მონაწილეობა, მათ შორის, სახელშეკრულებო ბაზის გაღრმავებით, ქვეყნის ენერგო- და სატრანსპორტო სატრანზიტო შესაძლებლობების გამოყენების გაძლიერების, ერთობლივ რეგიონულ და რეგიონთაშორის სატრანსპორტო პროექტებში აქტიური ჩართულობით დაკავშირებადობის განვითარების, ექსპორტის ხელშეწყობის, ინვესტიციების და ინოვაციური ტექნოლოგიების მოზიდვისათვის დიპლომატიური ურთიერთობების აქტიური გამოყენება; აგრეთვე მთავრობათაშორის ეკონომიკურ კომისიებში მონაწილეობა, უცხო ქვეყნის რეგიონებთან თანამშრომლობის მხარდაჭერა, უცხოური ინვესტიციების და ინოვაციური ტექნოლოგიების მოზიდვა, ტურიზმის ხელშეწყობა, საერთაშორისო საფინანსო და ეკონომიკურ ორგანიზაციებთან ახალი შესაძლებლობების გამოვლენა და ამ ორგანიზაციებში ყოველწლიურად არსებული ფინანსური ვალდებულებების მონიტორინგი და შესრულება. საგარეო ურთიერთობებში კულტურული დიპლომატიის აქტიური გამოყენება; საქართველოს, როგორც სტაბილური, უსაფრთხო, ევროპული კულტურული იდენტობის მქონე, დემოკრატიული და წარმატებული ქვეყნის წარმოჩენა; საზღვარგარეთ ქართული კულტურისა და ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენის ხელშეწყობა; საზღვარგარეთ საქართველოს შესახებ ცნობადობის ასამაღლებლად, ასევე ქვეყნის მოსახლეობის მიერ საგარეო კურსის, მათ შორის, ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის შესახებ პრიორიტეტების მიმართ მხარდაჭერის გაძლიერების უზრუნველსაყოფად თემატური საინფორმაციო კამპანიების განხორციელების გაგრძელება; საზღვარგარეთ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობისა და კავშირების ინტენსიფიკაცია, სისტემატიზაცია და შესაბამისი სტრატეგიით პრობლემების ერთიანი ძალისხმევით მოგვარება; საზღვარგარეთ მცხოვრებ თანამემამულეებში ეროვნული იდენტობისა და კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნების ხელშეწყობა, დიასპორის ჩართულობის უზრუნველყოფა ქვეყნის განვითარების, საქართველოს პოპულარიზაციისა და მისი პოზიტიური იმიჯის განმტკიცების პროცესში; საზღვარგარეთ საქართველოს საკონსულო დაწესებულებების დაფარვის არეალის გაფართოება; საკონსულო საქმიანობაში თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენების შემდგომი განვითარება; საქართველოს მოქალაქეებისათვის უვიზო მიმოსვლის შესაძლებლობის გაზრდა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების უკეთ რეალიზებისთვის სამართლებრივი ბაზის შესაქმნელად უცხო ქვეყნებთან საკონსულო ურთიერთობების გაღრმავება. 47 მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა მომზადება და გადამზადება, საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში დასაქმებულ სხვა საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოს საგარეო პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ეფექტიანად დაგეგმვისა და წარმართვისთვის საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის, სხვა სამთავრობო უწყებებისა და დაინტერესებული მხარეებისთვის ანალიტიკური და კვლევითი პროდუქტების შექმნა და მიწოდება. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო თავდაცვის მართვა საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის მხარდაჭერის მიზნით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრა; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ საზოგადოების ინფორმირება და ცნობიერების ამაღლება; პარტნიორ ქვეყნებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან (ნატო, ევროკავშირი, ეუთო, გაერო, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის თავდაცვის მინისტერიალი და სხვა) ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დიპლომატიური (სამოქალაქო და სამხედრო) წარმომადგენლების მხარდაჭერა და შეიარაღების კონტროლისა და ვერიფიკაციის ღონისძიებებში მონაწილეობა; გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს თავდაცვის ძალებში თანაბარი შესაძლებლობებისა და გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობა, მათ შორის, ქალთა გაზრდილი მონაწილეობისთვის პროფესიული და კარიერული განვითარების მხარდაჭერა; საქართველოს თავდაცვის ძალების სამხედრო კონტინგენტის შენარჩუნება, გაძლიერება, მოსამსახურეთა მოტივაციის ამაღლება და მათი მაღალი საბრძოლო მზადყოფნის უზრუნველყოფა; სამხედრო გაწვევისა და რეკრუტირების უზრუნველყოფა; ერთიანი თანამედროვე სტანდარტების სამხედრო აღრიცხვიანობის სისტემის ჩამოყალიბება/ოპტიმიზაცია და მართვა; წვევამდელთა ეროვნულ სამხედრო სამსახურში გაწვევის ორგანიზება; სამხედრო სამსახურისთვის პერსონალის მოზიდვა/რეკრუტირება; საზოგადოებასთან პროაქტიული კომუნიკაციით სამხედრო სამსახურის პოპულარიზაცია. 48 პროფესიული სამხედრო განათლება მაღალკვალიფიციური პირადი შემადგენლობის ჩამოსაყალიბებლად ეროვნული სასწავლო გეგმის და დამატებითი სამხედრო პროგრამის მიხედვით, კადეტთა ზოგადი განათლებისა და დაწყებითი სამხედრო მომზადების უზრუნველყოფა; კვალიფიციური და შესაბამისი უნარ-ჩვევების მქონე ოფიცერთა კორპუსის აღზრდა და მომზადება; კადრების პროფესიული გადამზადებისთვის სპეციალიზებული მოკლე- და გრძელვადიანი კურსების, ტრენინგების ჩატარება, აგრეთვე გამოცდილების გასაზიარებლად შეხვედრებისა და კონფერენციების გამართვა; სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნისა და განათლების სისტემის განვითარება; სამხედრო მოსამსახურეებისა და სამოქალაქო პირების პროფესიული განვითარების ხელშეწყობის მიზნით, ქვეყნის შიგნით და ქვეყნის გარეთ განხორციელებულ პროფესიული განვითარების პროგრამებში სამხედრო და სამოქალაქო პერსონალის მონაწილეობის უზრუნველყოფა; თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივ საქმიანობაში საქართველოს მოქალაქეთა ჩართვა და მათი ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა. ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა საქართველოს თავდაცვის სისტემის მოსამსახურეებისთვის, მათი ოჯახის წევრებისთვის, სამხედრო პენსიონერებისთვის, დაღუპული სამხედრო მოსამსახურეების ოჯახის წევრებისა და სამოქალაქო პირებისთვის სრული და ეფექტიანი სამედიცინო მომსახურების გაწევა; მუდმივმოქმედი სამედიცინო საექსპერტო კომისიის ორგანიზება და ჩატარება; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსამსახურეების და მათი ოჯახის ჯანმრთელობის დაზღვევის გაუმჯობესება და სოციალური მხარდაჭერის ხელშეწყობა; წევრების საქართველოს თავდაცვის ძალების სამედიცინო ქვედანაყოფების შემადგენლობის კვალიფიკაციის ზრდის ხელშეწყობა; პირადი მოდერნიზება, დაჭრილი/დაშავებული მოსამსახურეებისა და მათი ოჯახის წევრების ფსიქოლოგიური რეაბილიტაცია, მათი საპროთეზო-ორთოპედიული უზრუნველყოფა. ფიზიკური და მომსახურების მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კრიტიკული ინფორმაციული სისტემის სუბიექტებში სტაბილური, ეფექტიანი და უსაფრთხო ინფორმაციული და საკომუნიკაციო სისტემების შექმნა/განვითარება; პერსონალის შესაძლებლობების განვითარება; 49 სამხედრო სწავლებებში კიბერუსაფრთხოების ელემენტების ინტეგრირება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება; კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციული სისტემების განვითარება საქართველოს თავდაცვის ძალების მართვისა და კონტროლის სისტემის მხარდასაჭერად; საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურის განვითარება; სერვისების უწყვეტობის უზრუნველყოფისა და უსაფრთხოების ხარისხის ამაღლება; რესურსების მართვის ინტეგრირებული სისტემის (IRMS) ეტაპობრივი დანერგვის მხარდაჭერა; კავშირგაბმულობის უზრუნველყოფა. სერვისების, ინტერნეტისა და საფოსტო-საკურიერო მომსახურების ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს და საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების ტერიტორიაზე არსებული ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება და განვითარება (საცხოვრებელი, საყაზარმე, სასაწყობო და საპარკო ზონები, ასევე, საინჟინრო კომუნიკაციები). სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება ვადაგასული, გამოუყენებელი საბრძოლო მასალის, იარაღის და სამხედრო ტექნიკის უტილიზაცია, დახარისხება, რეალიზება; საბრძოლო იარაღის, საბრძოლო მასალების, სამხედრო/სამრეწველო დანიშნულების ტექნიკის და საჯავშნე მასალების შექმნა; სამხედრო სამრეწველო დანიშნულების სპეციალური ობიექტების დაპროექტება და მშენებლობის ორგანიზება; ჰუმანიტარული განაღმვითი საქმიანობის განხორციელება და კოორდინაცია; სეტყვასაწინააღმდეგო სისტემების დამუშავება, შექმნა, დანერგვა, მოდერნიზება და მომსახურება; სამეცნიერო კვლევების ჩატარება სამთო ინჟინერიაში, გამოყენებით ფიზიკაში, ფიზიკურ ქიმიასა და ელექტრონიკის სფეროში, მანქანათმშენებლობასა და სატრანსპორტო საშუალებებში, გამოყენებითი ოპტიკის სფეროში, მეტალურგიასა და მასალათმცოდნეობაში, მიკროელექტრონიკასა და ნანოელექტრონიკაში. თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება 50 ეროვნული თავდაცვის მიზნებისა და ამოცანების მისაღწევად საქართველოს თავდაცვის ძალების ნატოსთან თავსებადი შესაძლებლობების განვითარება საბრძოლო ფუნქციების მიხედვით. ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა სამხედრო ქვედანაყოფების საბრძოლო მზადყოფნის ასამაღლებლად სრული ლოჯისტიკური მხარდაჭერის უზრუნველყოფა, ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის შესაძლებლობების შენარჩუნება/გაუმჯობესება; ქვეყნის შიგნით და ქვეყნის გარეთ ჩასატარებელი სწავლებების, აგრეთვე წვევამდელთა ეროვნული სამხედრო სამსახურისა და რეზერვის ახალი სისტემის სრული ამოქმედებისათვის მატერიალურტექნიკური საშუალებებით უზრუნველყოფა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება პრევენციული და საგამოძიებო ფუნქციების გაძლიერება; ეფექტიანი და ანგარიშვალდებული სამართალდამცავი უწყების ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს დანაშაულის პრევენციას, დანაშაულზე სწრაფ რეაგირებას, საზოგადოებრივ უსაფრთხოებას, მართლწესრიგსა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ფაქტების გამოვლენას; ოჯახური დანაშაულის, ქალთა მიმართ ძალადობის, დისკრიმინაციის ნიშნით, შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის, ტრეფიკინგის, არასრულწლოვანთა მიერ/მიმართ ჩადენილი დანაშაულის ფაქტებზე დროული რეაგირებისა და მიმდინარე გამოძიების ეფექტიანობის გაზრდა; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის და ავტოპარკის მუდმივი განახლება, ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია; სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეებისთვის სოციალური დაცვის გარანტიების გაუმჯობესება. სახელმწიფო საზღვრის დაცვა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე, სასაზღვრო ზოლში, სასაზღვრო ზონაში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში და საქართველოს იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ გემებზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად კანონსაწინააღმდეგო ქმედებათა პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სამაშველო ოპერაციების განხორციელება ადამიანთა სიცოცხლისა და ქონების გადასარჩენად; საქართველოს საზღვაო სივრცეში მისი სუვერენული უფლებების დაცვა; 51 ზღვაოსნობისა და ნაოსნობის წესების დაცვის კონტროლი; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − სასაზღვრო პოლიციის სტრუქტურული ერთეულების, რეგიონული სამმართველოებისა და სასაზღვრო სექტორების ეფექტიანი ფუნქციონირებისთვის ერთიან კომპიუტერულ ქსელში ჩართვა, სასაზღვრო ინფრასტრუქტურის მოწყობა; სასაზღვრო პოლიციის საზღვაო ფლოტის და საჰაერო ფლოტის განახლება; საფრენოსნო და საინჟინრო პერსონალის კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწობა. ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), უსაფრთხოების დონის ამაღლება ეროვნული საგანძურის დაცვის და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა, მოძრავი ტვირთების დაცვა და გაცილება, ფულადი სახსრებისა და სხვა ფასეულობათა გადაზიდვა და ინკასირება, დადებული ხელშეკრულებებისა და სახელმწიფო შეკვეთების ფარგლებში მესაკუთრის ქონებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისგან, დასაცავი ობიექტების დაცვის ხარისხის ამაღლება, ობიექტების ციფრული კავშირგაბმულობისა და თანამედროვე დაცვითი საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემებით აღჭურვა; ავტოპარკის მუდმივი განახლება; ინფრასტრუქტურის მუდმივი რეაბილიტაცია. სამართალდამცავი სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება პროფესიული და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება, საშუალო რგოლის კვალიფიციური და პროფესიონალი საპოლიციო კადრების მომზადება და გადამზადება; ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია; საარქივო დოკუმენტაციის დიჯიტალიზაცია. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ფიზიკური განვითარების 52 შენარჩუნება და განმტკიცება, ავადობისა და შრომისუუნარობის შემთხვევების შემცირება; სამედიცინო ქვედანაყოფების მაღალი საბრძოლო და სამობილიზაციო მზადყოფნის უზრუნველყოფა; საჭიროების შემთხვევაში დაჭრილთათვის სამედიცინო დახმარების გაწევისა და მათი ევაკუაციის ორგანიზება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა კონტროლი; სისტემაში სანიტარიულ-ჰიგიენურ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა. სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა ოპერაციულ და ტაქტიკურ დონეებზე საომარი მდგომარეობით, ბუნებრივი ან/და ადამიანური ფაქტორით გამოწვეული ინციდენტისგან/საგანგებო სიტუაციისგან ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, გარემოს ან/და ქონების დასაცავად სათანადო რესურსებისა და ინსტრუმენტების გამოყენებით შესაბამისი კომპლექსური ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სპეციალური პროფესიული საგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელება; ურბანული საძიებო სამაშველო ჯგუფისთვის გაეროს საერთაშორისო საძიებო სამაშველო მრჩეველთა ჯგუფის − INSARAG-ის კლასიფიკაციის მინიჭება; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო მომსახურების გაწევა; სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნასთან, მართვასთან, შენახვასა და გამოყენებასთან დაკავშირებული საოპერაციო პროცედურების განხორციელება. სსიპ – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მომსახურების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომობა სააგენტოს მიერ შეთავაზებული სერვისების გაფართოების და გაუმჯობესების გზით სააგენტოს მიმართ ნდობის ხარისხის ამაღლება; მოქალაქეების საჭიროებებზე მორგებული, სააგენტოს მიერ სწრაფი, მოქნილი და მეტად ხელმისაწვდომი (მომსახურების დისტანციური არხების განვითარება) მომსახურების უზრუნველყოფა. საგანგებო და გადაუდებელი დახმარების ეფექტიანი სისტემის ფუნქციონირება 53 ქვეყანაში გადაუდებელი დახმარების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების გზით მაღალი დონის და მარტივად ხელმისაწვდომი გადაუდებელი დახმარების უზრუნველყოფა, რეაგირებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტების სწორი და დროული ინფორმირება, გადაუდებელი დახმარების შეტყობინების მიღების და დამუშავების სისტემის გაუმჯობესება და საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით ფუნქციონირება, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვა, ეროვნული ვიდეოსამეთვალყურეო სისტემის განვითარება, საზოგადოებრივი და საგზაო უსაფრთხოების დონის ამაღლება. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა ქვეყნის აგრარულ და გარემოს დაცვის სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და რეფორმების განხორციელება; აგრარული და გარემოს დაცვის სექტორების განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და შესაბამისი პროგრამების შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება; საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა ეროვნული პროგრამის შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატისა და სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მონაცემთა ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესაბამისად, ნაციონალიზაციის პროცესში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პრიორიტეტული ამოცანების განსაზღვრა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; სახელმწიფო პროგრამებში ქალთა ჩართულობის გაზრდისთვის სოფლის მეურნეობის სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებისას გენდერული თანასწორობის ასპექტის გათვალისწინება. სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლი; ცხოველთა დაავადებების საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური, იძულებითი ღონისძიებებისა და ლაბორატორიული კვლევების განხორციელება; ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია; 54 ვეტერინარული ზედამხედველობის პუნქტებში ცხოველთა გარეგან პარაზიტებზე დამუშავება; მიმოქცევაში მყოფი ვეტერინარული პრეპარატების სახელმწიფო ვეტერინარული კონტროლი; ცხოველებში ვეტპრეპარატებისა და სხვა დამაბინძურებლების ნარჩენების არსებობის კონტროლი; საკარანტინო და განსაკუთრებით საშიში მავნე ორგანიზმების გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება; პესტიციდების/აგროქიმიკატების ხარისხის კონტროლი და ვეტერინარული აფთიაქებისა და სამკურნალოების მონიტორინგი; სურსათის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების, ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში დაავადებების, მცენარეთა საკარანტინო და სხვა მავნე ორგანიზმებისა და სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა; ქვეყნის ტერიტორიის მონიტორინგის (მავნებლის გამოჩენისა და მისი რიცხოვნობის დაფიქსირება ფერომონიანი ხაფანგების საშუალებით) საფუძველზე, თანამედროვე, სპეციფიკური შესასხურებელი ტექნიკის გამოყენებით, აზიური ფაროსანას პოპულაციის რიცხოვნობის შესამცირებლად შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, კერების ლოკალიზაცია/ლიკვიდაცია. მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება ქართული ღვინოპროდუქციის საერთაშორისო და ადგილობრივი დეგუსტაციების, კონკურსების, გამოფენებისა და პრესტურების მოწყობა; სპეციალიზებული უცხოური ჟურნალებისთვის საქართველოს მევენახეობა-მეღვინეობის შესახებ სტატიების მომზადება და მათი გამოქვეყნება; სარეკლამო რგოლების დამზადება და ქართული ღვინის პოპულარიზაციისთვის საჭირო სხვა ღონისძიებების განხორციელება; ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული ღვინისა და კულინარიის შესახებ საგანმანათლებლო ღონისძიებების მოწყობა; ალკოჰოლიანი სასმელების სასერტიფიკაციო ნიმუშების ან/და სერტიფიცირებული პარტიებიდან აღებული ნიმუშების შედარების უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფო კონტროლისა და სახელმწიფო ზედამხედველობის ფარგლებში ღვინისა და ყურძნისეული წარმოშობის სხვა ალკოჰოლიანი სასმელების ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება; ვენახების კადასტრის დანერგვა; ვენახების ფართობების აღრიცხვა; საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი წიპწებისა და მერქნის მოლეკულური გენეტიკის ამპელოგრაფიის მეთოდებით შესწავლის ხელშეწყობა და წიპწების მოსაპოვებლად არქეოლოგიურ გათხრებში თანამონაწილეობა; 55 მევენახეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირების მიერ მიღებული ყურძნის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული ღვინის ადგილწარმოშობის დასახელებების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა და ქართულ ღვინოსთან დაკავშირებული აღნიშვნების დაცვის ღონისძიებების განხორციელება; არქეოლოგიური გათხრების შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი წიპწების და მერქნის შესწავლის (მოლეკულური გენეტიკის და ამპელოგრაფიის მეთოდებით) ხელშეწყობა და წიპწების მოპოვების მიზნით თანამონაწილეობა არქეოლოგიურ გათხრებში. სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი ღონისძიებების განხორციელება საქართველოში გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების, ფრინველების, თევზებისა და სამეურნეო სასარგებლო მწერების ადგილობრივი ჯიშებისა და პოპულაციების ტიპური სულადობების მოძიება, შესწავლა, გაუმჯობესება, გენეტიკური რესურსების გავრცელების ხელშეწყობა; ერთწლიანი და მრავალწლიანი კულტურების კოლექციების შექმნა, ადგილობრივი ჯიშების მოძიება და აღდგენა, ex-situ და in-situ კოლექციების შექმნა, გენეტიკური ბანკის ჩამოყალიბება და საქართველოს პირობებში ინტროდუციული ჯიშების ადაპტაციის შესწავლა; თესლისა და სარგავი მასალის სერტიფიცირების სისტემების შექმნა და დანერგვა საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; ხილისა და ბოსტნეულის შენახვისა და პირველადი გადამუშავების თანამედროვე ტექნოლოგიების აპრობაცია და მათი ფერმერებში გავრცელების ხელშეწყობა; საქართველოს ნიადაგის მდგომარეობის კვლევა, შესწავლა და რუკების შექმნა; შექმნილი საფრთხეების სურსათისმიერი, ვეტერინარული და ფიტოსანიტარიული რისკების შეფასება. ერთიანი აგროპროექტი სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვა-რეალიზაციის განმახორციელებელი საწარმოების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის განვითარება, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ხელშეწყობა, კონკურენტუნარიანობის გაზრდა, ფერმერებისთვის შემოსავლების შენარჩუნებისა და რისკების შემცირების ხელშეწყობა; სანერგე მეურნეობების მოწყობისა და მრავალწლიანი კულტურების ბაღების გაშენების 56 ხელშეწყობა; საქართველოში არსებული ჩაის პლანტაციების პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება, ჩაის წარმოების სექტორში ეფექტიანი კოოპერაციის ჩამოყალიბება/ხელშეწყობა და მაღალი ხარისხის ჩაის წარმოების ხელშეწყობა; იმპორტის ჩამანაცვლებელი პროდუქციის წარმოებისა და ადგილობრივი სანედლეულო ბაზის განვითარებისთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ახალი გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების (ინფრასტრუქტურის) შექმნა და თანამედროვე საწარმოო ხაზით/ტექნოლოგიებით აღჭურვა; ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ერთიანი სისტემის მოსაწესრიგებლად სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების ერთიანი ელექტრონული ბაზის სრულყოფა; სხვადასხვა სახის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის (მათ შორის მოსავლის ამღები) თანადაფინანსება; პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერა; მწარმოებელი კოოპერატივების შემნახველი/სამაცივრე ინფრასტრუქტურის შექმნა კენკროვანი და ბოსტნეული კულტურებისა და ადგილობრივი ხორბლის წარმოების ხელშეწყობის მიზნით; ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია; იმერეთის აგროზონის ტერიტორიის განვითარება; სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია წყალსაცავების, სარწყავი და დამშრობი სისტემების რეაბილიტაცია; სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის ტექნიკური ექსპლუატაცია და სამელიორაციო დანიშნულების ტექნიკით უზრუნველყოფა; მიწის აღდგენის სამუშაოების განხორციელება; სამელიორაციო სისტემების ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა. გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა გარემოს დაბინძურებისა და ბუნებრივი რესურსებით უკანონო სარგებლობის პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; გარემოსდაცვითი სახელმწიფო კონტროლის სისტემის სრულყოფა, რომელიც უზრუნველყოფს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ჯეროვან შესრულებას; 57 კანონდარღვევათა შემაკავებელი ეფექტიანი პირობების შექმნა და რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის ნებაყოფლობით შესრულების სათანადო დონის მიღწევა; რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსთვის ზიანის მიყენების თავიდან ასაცილებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი; გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ევროპულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით შემუშავებული კრიტერიუმების მიხედვით შეფასება; გარემოს პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენის ან სანაცვლო ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი. დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა დაცული ტერიტორიების ქსელის განვითარება − დაცული ტერიტორიების განვითარება და გაფართოება, ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ცოცხალი ორგანიზმების დაცვა, მოვლა და აღდგენა; დაცული ტერიტორიების სისტემის მართვა, დაცვა და მონიტორინგი − დაცული ტერიტორიების მოვლა-პატრონობა, მეთვალყურეობა, არსებული ინფრასტრუქტურული ელემენტებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა, მოვლა და შენარჩუნება; დაცული ტერიტორიების ტყეების სანიტარიული მდგომარეობის გაუმჯობესება − დაზიანებული ფართობების აღდგენა და შესაბამისი მეთოდებით მავნებლებთან ბრძოლა; დაცული ტერიტორიების დაცვა, ხანძრის პრევენცია − საჭირო აღჭურვილობის გამოყენება და ხანძრის გავრცელების საშიშროების აღკვეთა, საზოგადოებისთვის დაცულ ტერიტორიებზე გადაადგილებისა და ქცევის წესების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება; ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მართვა − ტყეების ინვენტარიზაცია და მათი მართვის გეგმების შემუშავება; დაცული ტერიტორიების პოპულარიზაცია, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება; ეკოტურიზმის განვითარება − ეკოტურისტული ვიზიტორების მოზიდვა და დაინტერესება. სერვისების დანერგვა და განვითარება, სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა ტყის აღრიცხვის ღონისძიებების განხორციელება, ტყის მართვის გეგმების შემუშავება და ტყეების მდგომარეობის შესახებ მონაცემების მიღების, ანალიზისა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების დაგეგმვის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა; მდგრადი ტყითსარგებლობის სისტემის ჩამოყალიბება; ხეტყის დამზადებისთვის შესაბამისი ფართობების გამოვლენა და სატყეო-სამეურნეო 58 ღონისძიებების განხორციელება (მათ შორის, სატყეო-სამეურნეო გზების მოწყობა, მერქნულ რესურსზე (მათ შორის, სათბობ შეშაზე) მოსახლეობისა და საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოთხოვნილების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა); ტყის მოვლის (მათ შორის, ხანძარსაწინააღმდეგო პრევენციული), აღდგენის ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება. ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა ნადირობის შესახებ კანონისა და შესაბამისი კანონქვემდებარე აქტების მომზადება და მათი პრაქტიკაში დანერგვა; საპილოტე რეჟიმში ფაუნის მსხვილი სახეობების შესწავლა; ქათმისებრთა ოჯახის ენდემური (ადგილობრივი) ყოველწლიური გაზრდის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; იშვიათი სახეობების რაოდენობის იქთიოფაუნის ერთ-ერთი იშვიათი წარმომადგენლის − ნაკადულის კალმახის ბუნებრივ პირობებში გაშვების მიზნით მისი თანამედროვე სტანდარტებით მოწყობილ საკალმახეში გამრავლება; ბუნებაში საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ მცენარეთა სახეობების რაოდენობრივი მდგომარეობის გაუმჯობესება; ჰაბიტატების აღდგენისა და აღწარმოების ღონისძიებებისათვის ხელის შეწყობა. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის და „განათლება მდგრადი განვითარებისთვის“ ხელშეწყობის პროგრამა მოსახლეობის მიერ გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით განათლების მიღების ხელშეწყობა, შესაბამისი ინფორმაციისა და ცოდნის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად; გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების აქტიური მონაწილეობის ხელშეწყობა; საჯარო განხილვების ხელშეწყობა. გამართვის ორგანიზებით ორჰუსის კონვენციის განხორციელების ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა, დარიშხანშემცველი ნარჩენების ობიექტების მართვა ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შესაბამისად საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ სახელმწიფო რეგულირებისა და კონტროლის განხორციელება; 59 ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია; რადიოაქტიური მასალების, მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების, რადიოაქტიური ნარჩენების, მათი მფლობელი ორგანიზაციების და პროფესიული დოზების უწყებრივი რეესტრის განახლება და წარმოება; ბირთვული და რადიაციული ავარიებისა და ინციდენტების, ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების არალეგალური მიმოქცევის, აგრეთვე სასაზღვრო გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო და სატრანსპორტო ტერმინალებზე რადიაციული განგაშის შემთხვევებზე რეაგირება; რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა; საქართველოში არსებული გარემოს რადიაციული მდგომარეობის მონიტორინგი და კონტროლი; ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობისთვის წარსადგენი ყოველწლიური ანგარიშის მომზადება; დარიშხანშემცველი ნარჩენების განთავსების ადგილების (სოფლები − ცანა და ურავი) უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, ამ სოფლების ტერიტორიაზე დარიშხანშემცველი ნარჩენების განთავსების ადგილების სისტემური მართვა, მოვლა-პატრონობა, ფიზიკური დაცვის კომპლექსური სისტემების შექმნა და მათი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. გარემოს დაცვის სფეროში პროგნოზირება, შეფასება, პრევენცია და მონიტორინგი ჰიდრომეტეოროლოგიის სფეროში მონიტორინგი, პროგნოზირება და სტიქიური მოვლენების შესახებ ადრეული გაფრთხილებების მომზადება/გავრცელება, აგრეთვე კლიმატური, აგრომეტეოროლოგიური და ჰიდროლოგიური საინფორმაციო პროდუქტებით მომსახურება; გეოლოგიური მონიტორინგი (გაზაფხულსა და შემოდგომაზე) და ფორსმაჟორულ სიტუაციაში სტიქიური გეოლოგიური პროცესების შეფასება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკის შედგენა/განახლება და მონიტორინგი; მიწისქვეშა მტკნარი სასმელი წყლების მონიტორინგი; სახელმწიფო გეოლოგიური რუკების შედგენა (გეოლოგიური აგეგმვა); გარემოს დაბინძურების დონის შეფასებისთვის ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის მონიტორინგის სისტემის გაუმჯობესება; საქართველოს ტერიტორიაზე ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის დაბინძურების მონიტორინგის ჩატარება, შესაბამისი საინფორმაციო მასალების (ბიულეტენების, წელიწდეულების, ანგარიშების) მომზადება და გავრცელება, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება და 60 რეგიონული ინფრასტრუქტურის მოწყობა, დაკვირვებების ქსელის გაზრდა; საქართველოს საზღვაო სივრცესა და შიგა წყალსატევებში გავრცელებული ძირითადი სარეწაო თევზებისა და სხვა ჰიდრობიონტების რესურსების შეფასება და სარეწაო პროგნოზირება; საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს ბიოლოგიური მონიტორინგი და გარემოს მდგომარეობის შეფასება; სტრატეგიულ დოკუმენტებში გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ასპექტების ინტეგრირება; ინტეგრირებული სანებართვო სისტემის შემოღება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 11.6 ამოცანის შესაბამისად, ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების მონიტორინგისთვის თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი, ახალი ავტომატური სადგურების შეძენა და დამონტაჟება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს შავი ზღვის ტერიტორიული წყლების, განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისა და შიდა წყალსატევების სარეწაო ობიექტების პოპულაციათა მარაგების შეფასება, სარეწაო პროგნოზირება და კვოტების განსაზღვრა; საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე და შიდა წყალსატევებში თევზჭერის სტატისტიკური ანალიზის, ბიოლოგიური კვლევისა და მონიტორინგის განხორციელება და მათი გარემოსდაცვითი სტატუსის განსაზღვრა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, თევზებისა და სხვა ჰიდრობიონტების კონსერვაციული სტატუსის შეფასება; აკვაკულტურის, მარიკულტურისა და მდგრადი მეთევზეობის დანერგვის ხელშეწყობა. სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ლაბორატორიული მომსახურება სტანდარტის − ISO 17025:2017/2018-ის მოთხოვნების შესაბამისად: ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; სურსათის/ცხოველის საკვების ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების განსაზღვრა, სასმელი წყლის კვლევა; მცენარეთა მავნე ორგანიზმების კვლევა; საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან − სურსათის ეროვნულ სააგენტოსთან ერთად სახელმწიფო კონტროლის პროგრამაში მონაწილეობა; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული და საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებებისა და ქვეყანაში არსებული საჭიროებების მიხედვით ახალი სტანდარტების დანერგვა, კერძოდ, ლაბორატორიული ინფრასტრუქტურის გაძლიერება, კვლევის ახალი მეთოდების დანერგვა და აკრედიტაციის საერთაშორისო სტანდარტის შესაბამისად განხორციელება. 61 მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა CORINE-ს კლასიფიკატორის მეშვეობით მიწის საფრისა (Land Cover) და მიწათსარგებლობის (Land Use) გეომონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა; მიწის ბალანსის შედგენა; მიწის საინფორმაციო სისტემის განვითარება და მომხმარებლისთვის სერვისების მიწოდება; ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლების ინვენტარიზაციის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება; ქარსაფარი ზოლის აღდგენის, გაშენებისა და მართვის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება; სახელმწიფო და მუნიციპალურ საკუთრებაში არსებული საძოვრების იდენტიფიკაცია, კატეგორიზაცია, რეგისტრაცია, ზონირება და სარგებლობის რეჟიმების განსაზღვრა. საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა განათლების საყოველთაო ხელმისაწვდომობა და მისი ხარისხის ზრდა, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება, მონიტორინგი და შეფასება; განათლების სისტემის კომპლექსური რეფორმის ეტაპობრივი განხორციელება, რომელიც გულისხმობს სისტემურ ცვლილებებს განათლების ყველა მიმართულებისა და საფეხურისთვის; საგანმანათლებლო სისტემის შექმნა, რომელიც მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისად მოსწავლეების, სტუდენტების, ახალგაზრდებისა და ზრდასრულების სათანადო თეორიული ცოდნით აღჭურვასა და პრაქტიკული უნარების გამომუშავებასთან ერთად, უზრუნველყოფს მათი სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლებას, კონკურენტუნარიანობის გაზრდას, განათლების, მეცნიერების და ახალგაზრდობის კავშირის გაძლიერებას; საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს კომპეტენციის სფეროში/დარგში/მიმართულებაში გენდერული თანასწორობის ასპექტების გათვალისწინება; საჯარო სკოლების ავტორიზაციის უზრუნველსაყოფად, დაწესებულებების ინსტიტუციური თვითშეფასების ხელშეწყობა; ზოგადსაგანმანათლებლო ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სახელმწიფო სტანდარტების განვითარება, დანერგვის ხელშეწყობა და ავტორიზაციის უზრუნველყოფა; 62 საერთაშორისო ურთიერთობების მხარდაჭერა, მიმდინარე საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვა და შესაბამისი პროექტების განხორციელება, ქართველოლოგიისა და ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობების განვითარება; სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა, განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემებისა და მონაცემთა ბაზების ჩამოყალიბება განათლების სისტემაში ბიზნეს პროცესების ეფექტიანი მართვისა და ინფორმაციული უზრუნველყოფისთვის; ახალგაზრდების მიერ შესაბამისი, მაღალი ხარისხის განათლების მიღების, მათი დასაქმებისა და პროფესიული ზრდის ხელშეწყობა; საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა, საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ხელშეწყობა და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; ადრეული და სკოლამდელი, ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების განვითარების ხელშეწყობის მიზნით სხვადასხვა კვლევის ჩატარება, საერთაშორისო კვლევების (შეფასებების) განხორციელების უზრუნველყოფა; საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმების „საქართველოს ადამიანური კაპიტალის პროგრამის“ განათლების კომპონენტის განხორციელების ხელშეწყობა. სკოლამდელი და ზოგადი განათლება ზოგადი განათლების ხარისხის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების ხელშეწყობა და სისტემის განვითარება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; 2030-2031 სასწავლო წლის დაწყებამდე ყველა საჯარო სკოლის ავტორიზაციის უზრუნველყოფა; ადრეული და სკოლამდელი განათლების საგანმანათლებლო სახელმწიფო სტანდარტების განვითარება და დანერგვის ხელშეწყობა; ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნა და განვითარება, ფართომასშტაბიანი სასკოლო შეფასების სისტემის დანერგვა; ახალი სახელმძღვანელოების შექმნის პროცესის უზრუნველყოფა, გრიფირების განახლებული პროცედურებით; მთელი საქართველოს მასშტაბით ინკლუზიური განათლების კომპონენტების დანერგვა და განვითარება სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ)/შეზღუდული 63 შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდის და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვის მიზნით; ეროვნული უმცირესობების სკოლამდელ დაწესებულებებსა და სკოლებში სახელმწიფო სტანდარტების დანერგვის ხელშეწყობა ბილინგვური განათლების მიდგომის გამოყენებით სახელმწიფო ენის ფლობის დონის ასამაღლებლად და სწავლა-სწავლების ხარისხის გასაუმჯობესებლად; სკოლაში უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის მიზნით პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების მექანიზმების შექმნა, მანდატურებისა და უსაფრთხოების დაცვაზე უფლებამოსილი პირების გადამზადების პროგრამების განხორციელება; მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების ახალი წესის შემუშავება, მასწავლებელთა უწყვეტი პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა, მათი პროფესიული საჭიროებების შესაბამისად; სწავლა-სწავლების პროცესისა და სკოლების მართვის გასაუმჯობესებლად სკოლების დირექტორების, როგორც საგანმანათლებლო ლიდერების, პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა, ასევე ზოგადი განათლების სისტემაში ახალგაზრდა, კვალიფიციური კადრების მოზიდვა; სწავლა-სწავლების პროცესში საჯარო სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენებისა და დისტანციური სწავლების როლის გაძლიერება და მრავალფეროვანი ციფრული რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო მასალების შექმნა/დანერგვა, სკოლების შესაბამისი ციფრული ტექნოლოგიებითა და საბუნებისმეტყველო ლაბორატორიებით აღჭურვა; იმ მოსწავლეების სკოლებში ტრანსპორტირების ხელშეწყობა, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ დასახლებულ პუნქტებში (სოფელი, დაბა), სადაც სკოლები არ ფუნქციონირებს და სოფლებს/დაბებს შორის დიდი მანძილია, აგრეთვე რომლებსაც აქვთ შეზღუდული შესაძლებლობა; სასკოლო ინიციატივების წახალისება. პროფესიული განათლება ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მხარდასაჭერად საქართველოს მოქალაქეების ადგილობრივ და საერთაშორისო შრომის ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის უზრუნველყოფა პროფესიული და საკვანძო უნარების/კომპეტენციების განვითარებით; კვალიფიკაციების ახალი ჩარჩოს დანერგვის პროცესის გაგრძელება და პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებათა ავტორიზაციის ახალი სტანდარტების შესაბამისად დაწესებულებების ხარისხის განვითარების ხელშეწყობა. ასევე, კრედიტების ახალი, ევროპული სისტემის შესაბამისად და კერძო სექტორის მიერ/მონაწილეობით პროფესიული კვალიფიკაციების განვითარების პროცესის გაგრძელება და ახალი კვალიფიკაციების დანერგვის უზრუნველყოფა; პროფესიული განათლების ინკლუზიურობის უზრუნველსაყოფად სერვისების განვითარება/გაფართოება, როგორც მოზარდებისა და ახალგაზრდების, ისე ზრდასრულების საგანმანათლებლო საჭიროებების შესაბამისად, მათ შორის, არაფორმალური განათლების 64 აღიარების მასშტაბების გაფართოვება, სკოლებსა და უნივერსიტეტებში პროფესიული განათლების მიწოდების გაძლიერება; პროფესიული განათლების დაფინანსების შედეგებზე დაფუძნებული მოდელის დანერგვის დაწყება, მათ შორის, პროფესიული განათლების მასწავლებელთა შრომის ანაზღაურების ახალი მოდელის ამოქმედება; საჯარო-კერძო პარტნიორობის ფარგლებში პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მართვაში ან/და ახალი დაწესებულებების განვითარების პროცესში კერძო სექტორის ჩართვის სტიმულირება, რითაც ხელი შეეწყობა არსებული გეოგრაფიული ქსელის საჯარო-კერძო ფორმატში გაფართოებას/განვითარებას; პროფესიული საგანმანათლებლო, მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, ინტეგრირებული პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების მასშტაბების გაზრდა, მათ შორის, საჯარო სკოლებში დანერგვით; პროფესიული განათლების სისტემაში პროფორიენტაციისა და კარიერის მართვის სერვისების უზრუნველყოფა ახალი სტრატეგიის შესაბამისად; პროფესიული განათლების მასწავლებლის პროფესიული სტანდარტის და მომზადების, პროფესიაში შესვლისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ახალი მოდელის ამოქმედების დაწყება; პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით, საერთაშორისო სერტიფიცირების/პროფესიული განათლების მასწავლებელთა და პროფესიულ სტუდენთა საერთაშორისო ვიზიტების შესაძლებლობების შექმნა/გაფართოება; ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელთა და სხვა დაინტერესებულ პირთა სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლება და ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო ადმინისტრირების მიმართულებით საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულ და სხვა დაინტერესებულ პირთა პროფესიული ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესება; ექსელენს ცენტრისა და ჰაბების (აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოში) გავნითარებისა და ფუნქციონირების მხარდაჭერა. უმაღლესი განათლება საგამოცდო პროცესის სრულად წარმართვა თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით; უმაღლესი განათლების სისტემის დაფინანსების ახალი მოდელის შემუშავება, რომელიც ხელს შეუწყობს საგანმანათლებლო დაწესებულების მდგრად განვითარებასა და სასწავლო პროცესის სწავლის შედეგებზე ორიენტირებას; ხარისხის განვითარების მხარდამჭერი ღონისძიებების განხორციელება; სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისა კონცეფციის შემუშავება; და სადოქტორო პროგრამების შეფასების ერთიანი 65 უმაღლესი საგანმანათლებლო ხელშეწყობა; პროგრამების საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვების პროგრამის „ვისწავლოთ საქართველოში“ გაგრძელება; მასწავლებლის მომზადების ერთწლიან საგანმანათლებლო პროგრამებზე ჩარიცხულ პირთა დაფინანსების უზრუნველყოფა, სპეციალური მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამების ამოქმედება, სკოლისშემდგომი განათლებისთვის მომზადების პროგრამის განხორციელება საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ პირთათვის, მსჯავრდებულის მიერ ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამებზე განათლების მიღების ხელშეწყობის ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად; სახელმწიფო მხარდაჭერა; უნივერსიტეტებში ერთობლივი/ორმაგი საგანმანათლებლო პროგრამების რეგიონული უნივერსიტეტების პროექტების მხარდაჭერა. მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა საინჟინრო, ზუსტი, საბუნებისმეტყველო და ტექნოლოგიური (STEM), აგრეთვე ჰუმანიტარული და ქართველოლოგიური სამეცნიერო საგრანტო კონკურსების, ფუნდამენტური და გამოყენებითი კვლევების მასშტაბის გაფართოება; საზღვარგარეთ მოღვაწე ქართველი და უცხოელი აკადემიური და სამეცნიერო პერსონალის ქართულ სამეცნიერო სივრცესთან თანამშრომლობის ხელშეწყობა; გამოყენებითი სამეცნიერო კვლევების კომერციალიზაციის პროცესის ხელშეწყობა; უმაღლესი განათლებისა და მეცნიერების ინტეგრაციის ხელშეწყობა; შედეგებზე დაფუძნებული დაფინანსების მოდელის შემუშავება; საქართველოში მეცნიერებისა და სწავლების განვითარება, ინტერდისციპლინური სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა, ინტერდისციპლინური სამეცნიერო-კვლევითი მიდგომებისა და მეთოდების დანერგვა და მათი ადაპტირება კვლევით და სწავლების პროცესში; საერთაშორისო ჩარჩოპროგრამებსა და სამეცნიერო პროექტებში სამეცნიერო ინსტიტუციებისა და კვლევითი ჯგუფების აქტიური მონაწილეობის ხელშეწყობა; ორმხრივი და მრავალმხრივი სამეცნიერო-კვლევითი პროექტების განხორციელება; სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის მდგრადობისა და განვითარების ხელშეწყობა. 66 ინკლუზიური განათლება მთელი საქართველოს მასშტაბით ინკლუზიური განათლების კომპონენტების აქტიური დანერგვა და განვითარება სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ)/შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვისთვის; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე პირთა განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაზე ზრუნვა, მათთვის შესაბამისი გარემოს უზრუნველყოფა და სათანადო სერვისების შეთავაზება, ეფექტიანი საგანმანათლებლო პროცესის უზრუნველყოფა განათლების ყველა საფეხურზე; განათლების მიღმა დარჩენილი და სწავლის მიტოვების რისკის ქვეშ მყოფი მოზარდების ფორმალურ განათლებაში ჩართვის, მათი სოციალიზაციის, განათლების, განვითარების, სრულფასოვანი მოქალაქეობის, საზოგადოებაში სრულფასოვანი ინტეგრაციის, კარიერის დაგეგმვისა და პროფესიული ორიენტაციის სირთულეების დაძლევის მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება; სენსორული ან/და მძიმე/ღრმა ინტელექტუალური ან/და მრავლობითი დარღვევის მქონე ან მრავლობითი სენსორული დარღვევის მქონე (ყრუ და უსინათლო) ან ქცევითი და ემოციური აშლილობის მქონე მოსწავლეებისთვის განკუთვნილი რესურსსკოლების მოსწავლეების სრული სახელმწიფო სადღეღამისო ან დღის მომსახურებით უზრუნველყოფა, აკადემიური, ფუნქციური და სოციალური უნარების განვითარება მათი ასაკისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით; სკოლამდელ და ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში სპეციალურ მასწავლებელთა და ინკლუზიურ განათლებაში ჩართულ სხვა სპეციალისტთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების სწავლების ხელშეწყობა, სქემით განსაზღვრული შესაბამისი სტატუსის მქონე სპეციალური მასწავლებლებისა და საჯარო სკოლაში ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი სპეციალისტების მხარდაჭერა; ქცევითი და ემოციური პრობლემების მქონე მოსწავლეების ფსიქოსოციალური მომსახურებით უზრუნველყოფა. ინფრასტრუქტურის განვითარება სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეებისთვის სრულად ადაპტირებული და გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით მოწყობილი ახალი სკოლების მშენებლობა, ავარიული საჯარო სკოლების გამაგრება/სრული რეაბილიტაცია; სასკოლო ავეჯითა და შესაბამისი საჭირო რეაბილიტირებული საჯარო სკოლის აღჭურვა; ინვენტარით ყველა ახალაშენებული და სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების მშენებლობა/რეაბილიტაცია, სტუდენტური საცხოვრებლების განვითარება, საჯარო-კერძო პარტნიორობის ფორმატში არსებული დაწესებულებების ქსელის გაფართოების ხელშეწყობა, 67 სკოლებსა და უნივერსიტეტებში პროფესიული ინფრასტრუქტურული ღონისძიებების განხორციელება; განათლების მიწოდების მიზნით უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად; საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება. ახალგაზრდობის ხელშეწყობა ქვეყნის მასშტაბით ახალგაზრდებისა და ახალგაზრდული ორგანიზაციების ინიციატივების მხარდაჭერა; ახალგაზრდულ თემატიკაზე განვითარების ხელშეწყობა; და ახალგაზრდებთან მომუშავე სპეციალისტების/პირების ახალგაზრდული ცენტრების/სივრცეების მოწყობისა და ფუნქციონირების ხელშეწყობა; ახალგაზრდული ბანაკების განხორციელება; მრავალფეროვანი ახალგაზრდული ღონისძიებების (მათ შორის, ფესტივალები, მოხალისეობრივი პროექტები, ფორუმები, ინსპირაციული შეხვედრები, კონკურსები და სხვა) ორგანიზება და ახალგაზრდების ჩართვის ხელშეწყობა; საერთაშორისო თანამშრომლობის გაფართოება ახალგაზრდული პოლიტიკისა და ახალგაზრდული საქმიანობის მიმართულებით. ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (WB) ადრეული განათლების ხარისხისა და ხელმისაწვდომობის, აგრეთვე ზოგადი განათლების სისტემაში სწავლებისა და სწავლის ხარისხის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში საგრანტო დაფინანსებით მოდერნიზებული აკადემიური პროგრამების დანერგვის ხელშეწყობა და ინტერნაციონალიზაციის მხარდაჭერა; განათლების მონაცემთა სისტემის განვითარება, დაინტერესებულ მხარეებთან კომუნიკაციისა და კოორდინაციის გაძლიერება; ამ პროგრამის ეფექტიანი მართვის, მონიტორინგისა და შეფასებების მხარდაჭერა. 68 პროფესიული განათლება I (KfW) პროფესიული განათლების ხარისხის გაუმჯობესებისა პროვაიდერების რაოდენობის გაზრდის ხელშეწყობა; და პროფესიული განათლების „ექსელენსცენტრის“ მშენებლობა (ცენტრის ფუნქცია იქნება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პროგრამების განხორციელება ლოჯისტიკისა და მშენებლობის მიმართულებით); საქართველოს პროფესიული განათლების სისტემის ფარგლებში „hub“ სერვისის შეთავაზება; მშენებლობისა და ლოჯისტიკის მიმართულების პროგრამების განმახორციელებელი პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების გასაძლიერებლად დამატებითი ინვესტიციების გამოყოფა (რომლის პარტნიორიც იქნება „ექსელენსცენტრი“ ზოგიერთი პროგრამის განხორციელებისას). თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის - პროექტი (ADB) პროფესიული განათლების ქსელის გაფართოება, რომელიც ხელს შეუწყობს კვალიფიკაციის ამაღლებასა და უნარების განვითარებას; პროფესიული განათლების ხარისხის, მნიშვნელობის და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება, ეკონომიკური ზრდისა და სამუშაო ადგილების შექმნის ხელშეწყობა; პროფესიული განათლების დაგეგმვასა და დაფინანსებაში კერძო სექტორის როლის გაზრდის ხელშეწყობა; ინკლუზიური და გენდერული თანასწორობის უნარების განვითარება და პროფესიული განათლების იმიჯის გაუმჯობესების ხელშეწყობა. საქართველოს კულტურის სამინისტრო კულტურის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა საქართველოს კულტურის სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; აღნიშნული სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; კულტურის მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა; ევროკავშირის წევრ ქვეყნებსა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, აგრეთვე საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით საერთაშორისო ურთიერთობების გაღრმავება; 69 კომპეტენციის ფარგლებში კულტურის სფეროს პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ეფექტიანი პოლიტიკის გატარება, ამ სფეროს განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა. კულტურის განვითარების ხელშეწყობა კულტურის დარგების განვითარების, სახელოვნებო ტრადიციების შენარჩუნების, შემოქმედებითი ინდუსტრიების განვითარების მხარდაჭერა; სახელოვნებო განათლების განვითარება; საქართველოში კულტურული ცხოვრების გააქტიურება, მასში საზოგადოებისა და ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მონაწილეობის მხარდაჭერა; ქართული კულტურისა და ხელოვნების ცნობადობის გაზრდა და მათი საერთაშორისო სახელოვნებო სივრცეში ინტეგრაცია; საქართველოს კულტურის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების სახელოვნებო ორგანიზაციების პროგრამების მხარდაჭერა; მოქალაქეთათვის ქვეყნის კულტურული ცხოვრების შეუზღუდავი, თანაბარი ხელმისაწვდომობისა და მასში ჩართულობის უზრუნველყოფა; ქართული კულტურის პოპულარიზაციისა და საერთაშორისო ცნობადობის ასამაღლებლად, ქვეყნის შიგნით და მისი ფარგლების გარეთ დაგეგმილ ღონისძიებებში საქართველოს მონაწილეობის ხელშეწყობა. ევროპისა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით კულტურული პროგრამების განხორციელება და კულტურათაშორისი დიალოგის გაღრმავება როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ; საქართველოს დედაქალაქსა და რეგიონებში კულტურული პროგრამებისა და პროექტების მხარდაჭერით ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში წვლილის შეტანა; კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების სრულყოფილი ფუნქციონირებისთვის შესაბამისი პირობების შექმნა, სამუზეუმო ფასეულობათა დაცვისთვის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება, მუზეუმების/მუზეუმ-ნაკრძალების პოპულარიზაცია და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, საერთაშორისო კონვენციებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, ეროვნულ უმცირესობათა კულტურის წარმოჩენა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში ინტეგრაცია; სამუზეუმო ფასეულობათა აღრიცხვის ელექტრონული სისტემის − საქართველოს მუზეუმების 70 კოლექციების საინფორმაციო სისტემის (www.egmc.gov.ge) შენახვა/ადმინისტრირება; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვა და რეაბილიტაცია; არქეოლოგიური ობიექტების შესწავლა-კონსერვაცია; საქართველოს არქიტექტურული კომპლექსების, კულტურული მემკვიდრეობის ცალკეული ნიმუშების დაცვა და რეაბილიტაცია, საერთაშორისო და ორმხრივი ურთიერთობების წარმართვა და განვითარება კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის, გამოცდილების გაზიარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; იუნესკოს წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება; არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების/ძეგლების ინვენტარიზაცია, მათი დაცვისა და სისტემატიზაციის მექანიზმების შექმნა; საქართველოს კანონმდებლობის იუნესკოს „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციასთან ჰარმონიზაციისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის/სივრცის შესაქმნელად კულტურული მემკვიდრეობის მონაცემთა ერთიანი ბაზის შევსება; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე უნებართვო სამუშაოების აღკვეთა; კულტურული ტურიზმის განვითარების და მისთვის მიმზიდველი გარემოს შექმნის ხელშეწყობა; ლევილის მამულის რეაბილიტაციის გაგრძელება. სახელოვნებო დაწესებულებების ხელშეწყობა სკოლისგარეშე და პროფესიული სახელოვნებო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა თითოეული მათგანის მისიის შესაბამისი, შედეგებზე ორიენტირებული პროგრამების მხარდაჭერით (კონცერტები, გამოფენები, სპექტაკლები, კონკურს-ფესტივალები, მასტერკლასები); სკოლისგარეშე და პროფესიული სახელოვნებო საგანმანათლებლო სასწავლებლების ინსტიტუციური განვითარების ხელშეწყობა და ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი ფინანსური რესურსით უზრუნველყოფა; მოსწავლე-ახალგაზრდების უმაღლესი სახელოვნებო განათლების მისაღებად საჭირო კომპეტენციების მიღების, მათი შემდგომი დასაქმებისთვის საჭირო უნარებისა და კომპეტენციების, შემოქმედებითი აქტივობისა და პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდის ხელშეწყობა; ხარისხიანი სასწავლო პროცესის უზრუნველსაყოფად საგანმანათლებლო დაწესებულებების სწავლებისთვის აუცილებელი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით აღჭურვა; პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების პოპულარიზაცია და მხარდაჭერა; 71 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველსაყოფად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; სახელოვნებო სფეროში უმაღლესი განათლება უმაღლესი სახელოვნებო საგანმანათლებლო სასწავლებლების ინსტიტუციური განვითარების ხელშეწყობა და ფუნქციონირებისთვის დაკავშირებული აუცილებელი ფინანსური რესურსით უზრუნველყოფა; ახალგაზრდების დასაქმებისთვის საჭირო უნარებისა და კომპეტენციების განვითარების, მათი პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდის ხელშეწყობა. სახალხო არტისტების, სახალხო მხატვრებისა და ლაურეატების სტიპენდიები და სოციალური დახმარება სახალხო არტისტების, სახალხო მხატვრების, შოთა რუსთაველის სახელობის ლაურეატებისა და ხელოვნების მუშაკებისთვის სოციალური დახმარებების გაცემა. პრემიის ინფრასტრუქტურის განვითარება კულტურის სფეროში ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია/მშენებლობა/აღჭურვა. განვითარება და მისი საქართველოს სპორტის სამინისტრო საქართველოს სპორტის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა საქართველოს სპორტის სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; აღნიშნული სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; სპორტის მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა; ევროკავშირის წევრ ქვეყნებსა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, აგრეთვე საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით საერთაშორისო ურთიერთობების გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში სპორტის სფეროს პოპულარიზაციის პოლიტიკის გატარება, ამ სფეროს განვითარების ხელშეწყობა. ხელშეწყობა, ეფექტიანი 72 მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია საქართველოში სპორტის განვითარებისთვის საქართველოს ნაკრები გუნდების მომზადება და საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში (მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატები, ეროვნული ჩემპიონატები, საერთაშორისო ტურნირები, 2026 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების სალიცენზიო შეჯიბრებები და სხვა) მონაწილეობა; მათი მომზადების ეტაპზე სასწავლოსაწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება; სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა; მასობრივი სპორტისა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა და პოპულარიზაცია; მოძრაობის „სპორტი ყველასათვის“ განვითარება; მასობრივი სპორტული ღონისძიებების გამართვა; ოლიმპიური, პარალიმპიური, სურდლიმპიური, სპეციალური ოლიმპიური და სხვა მოძრაობების განვითარების ხელშეწყობა და მხარდაჭერა; სპორტულ ორგანიზაციებში „კარგი მმართველობის“ პრინციპების დასანერგად დაგეგმვის ეტაპზე მონაწილეობა და სპორტული ორგანიზაციების საქმიანობის მონიტორინგი; სპორტული ფედერაციებისა და რეგიონული სპორტული ორგანიზაციებისთვის გადასაცემად სპორტული ინვენტარისა და ეკიპირების შეძენა; საქართველოში სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო შეჯიბრებების მასპინძლობა და მასობრივი სპორტული ღონისძიებების მაღალ დონეზე ორგანიზება; საერთაშორისო მასშტაბით ქვეყნის ცნობადობის გაზრდა და იმიჯის ამაღლება, სპორტული ტურიზმის განვითარება; საქართველოში ფეხბურთის განვითარებისთვის ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების მხარდაჭერა; საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო მასობრივი საფეხბურთო ღონისძიებებისა პროგრამების განხორციელება. საფეხბურთო განათლების ხელშემწყობი და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები საქართველოში მცხოვრები ოლიმპიური და პარალიმპიური თამაშების ჩემპიონებისა და პრიზიორებისთვის, საჭადრაკო ოლიმპიადების გამარჯვებულთათვის, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონებისთვის, საქართველოს ეროვნული, ოლიმპიური და ასაკობრივი ნაკრებების წევრებისთვის, მწვრთნელებისთვის, ადმინისტრაციული და საექიმო პერსონალისა და პერსპექტიული სპორტსმენებისთვის ყოველთვიური სტიპენდიების გაცემა; ვეტერანი სპორტსმენებისა და სპორტის მუშაკებისთვის ყოველთვიური სოციალური დახმარებების გაცემა; მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელებისთვის ყოველთვიური ფინანსური დახმარების გაცემა. 73 სპორტში ინვესტიციებისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების მხარდაჭერა საქართველოს სპორტის სამინისტროსა ინფრასტრუქტურის განვითარება; და მის სისტემაში შემავალი ორგანიზაციების სპორტის სფეროში ინფრასტრუქტურის განვითარება და მისი რეაბილიტაცია. სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა თითოეული მათგანის მისიის შესაბამისი, შედეგებზე ორიენტირებული პროგრამების მხარდაჭერით (მასტერკლასები, სპორტული ღონისძიებები); საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მზადყოფნის უზრუნველსაყოფად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; ახალგაზრდების დასაქმებისთვის საჭირო პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდა; უნარებისა და კომპეტენციების განვითარება, ხარისხზე ორიენტირებული, ახალგაზრდის სპორტული უნარების შესაბამისი, დაფინანსების მოდელების შემუშავებით მაღალკვალიფიციური, შრომის კონკურენტუნარიანი სპორტის დარგების სპეციალისტების აღზრდა. მოქნილი ბაზარზე საქართველოს რეგიონული განვითარების სამინისტრო რეგიონული განვითარების პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კოორდინაცია, აგრეთვე კომპეტენციის ფარგლებში მისი განხორციელების მონიტორინგი და ანალიზი; მმართველობის სისტემის დეცენტრალიზაციის და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის უფლებამოსილებათა გამიჯვნის საკითხებზე, აგრეთვე, მუნიციპალიტეტების ინსტიტუციური გაძლიერებისათვის, დეცენტრალიზაციის სტრატეგიის ერთ-ერთი პრინციპის „გენდერული თანასწორობის“ უზრუნველსაყოფად, დეცენტრალიზაციისა და თვითმმართველობის განხორციელების პროცესში ქალებისა და მამაკაცების თანასწორი მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად შესაბამისი წინადადებების შემუშავება; კომპეტენციის ფარგლებში, სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის ურთიერთობის კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში, მუნიციპალიტეტის მოხელეთა და სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციების მოხელეთა სწავლების საკითხების კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში, ადგილობრივი და უცხოური წყაროებით დაფინანსებული რეგიონული პროგრამებისა და პროექტების კოორდინაცია და მათი განხორციელების ეფექტიანობის შეფასება; 74 „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე, სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტებისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებაზე დარგობრივი ზედამხედველობის განხორციელება, საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ შესაბამისად; კომპეტენციის ფარგლებში, სტიქიური მოვლენების შედეგების სალიკვიდაციო ღონისძიებების შესახებ წინადადებების მომზადება/განხორციელება/განხორციელებაში მონაწილეობა. 75

2-7163/25 30-05-2025 საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს ქალბატონო ეთერ, გიგზავნით საქართველოს პარლამენტის კომიტეტებში, საპარლამენტო ფრაქციებსა და საპარლამენტო პოლიტიკურ ჯგუფებში „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის“ (№07-2/48, 30.05.2025), „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენებისა (№1-4676, 21.05.2025), და ,,ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ" ინფორმაციის (№07-2/49, 30.05.2025) განხილვის განრიგის პროექტს. გთხოვთ, მისცეთ მსვლელობა. დანართი: 4 ფურცელზე. პატივისცემით, კომიტეტის თავმჯდომარე პაატა კვიჟინაძე თბილისი 0118, რუსთაველის გამზ. № 8 საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679, ელ-ფოსტა contact@parliament.ge პროექტი საქართველოს პარლამენტის კომიტეტებში, საპარლამენტო ფრაქციებსა და საპარლამენტო პოლიტიკურ ჯგუფებში „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის“ (№07-2/48, 30.05.2025), „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოხსენებისა (№1-4676, 21.05.2025), და ,,ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ" ინფორმაციის (№07-2/49, 30.05.2025), განხილვის განრიგი (2025 წლის 3-9 ივნისი) პროექტის განხილვის პარლამენტის კომიტეტი თავმჯდომარე დაესწრებიან თარიღი და დრო ადგილი 3 ივნისი ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; გენერალური აუდიტორის განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდულ საკითხთა კომიტეტი გივი მიქანაძე კომიტეტის 13:00 სათათბირო წარმომადგენელი; შესაბამისი ოთახი დარგობრივი სამინისტროს (კორპუსი C, მინისტრი ან მინისტრის ოთახი №239) მოადგილე საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტი ნიკოლოზ სამხარაძე ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი ლევან გენერალური აუდიტორის მახაშვილი წარმომადგენელი; შესაბამისი პირველი 14:00 რესპუბლიკის დარბაზი პროექტის განხილვის პარლამენტის კომიტეტი თავმჯდომარე დაესწრებიან თარიღი და დრო ადგილი დარგობრივი სამინისტროს დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტი ირაკლი ზარქუა მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფი „ხალხის ძალა“ დიმიტრი ხუნდაძე კორპუსი C, ფინანსთა მინისტრის მოადგილე 15:00 სართული მე6, ოთახი №650 4 ივნისი ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; გენერალური აუდიტორის აგრარულ საკითხთა კომიტეტი გელა წარმომადგენელი; შესაბამისი სამხარაული დარგობრივი სამინისტროს 12:00 მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი გენერალური აუდიტორის 14:00 შოთა წარმომადგენელი; შესაბამისი სათათბირო ბერეკაშვილი დარგობრივი სამინისტროს ოთახი მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე 5 ივნისი საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფი ვარლამ „ევროპელი სოციალისტები“ ლიპარტელიანი ფინანსთა მინისტრის მოადგილე 12:00 პროექტის განხილვის პარლამენტის კომიტეტი თავმჯდომარე დაესწრებიან თარიღი და დრო ადგილი ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტი გენერალური აუდიტორის ირაკლი წარმომადგენელი; შესაბამისი ქადაგიშვილი დარგობრივი სამინისტროს ი. ჭავჭავაძის 13:00 სახელობის დარბაზი მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; გენერალური აუდიტორის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტი ალექსანდრე წარმომადგენელი; შესაბამისი ტაბატაძე დარგობრივი სამინისტროს 15:00 მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე 6 ივნისი ფრაქცია „ქართული ოცნება“ მამუკა მდინარაძე ფინანსთა მინისტრის მოადგილე 9 ივნისი ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტი ჟიული ზაზა ლომინაძე შარტავას ფინანსთა მინისტრის მოადგილე; კულტურის კომიტეტი 12:00 სახელობის გიორგი გენერალური აუდიტორის დარბაზი, A გაბუნია წარმომადგენელი; შესაბამისი კორპუსი, პროექტის განხილვის პარლამენტის კომიტეტი თავმჯდომარე დაესწრებიან თარიღი და დრო სპორტის კომიტეტი ვიქტორ სანიკიძე დარგობრივი სამინისტროს მინისტრი ან მინისტრის მოადგილე საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის შემაჯამებელი სხდომა 9 ივნისი, 13:30 საათი, ილია ჭავჭავაძის სახელობის დარბაზი ადგილი ოთახი №307