„საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“

პროექტი საქართველოს კანონი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ მუხლი 1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (პარლამენტის უწყებანი, №31, 24 ივლისი, 1997, გვ. 1) 1100-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 1100. გამოგონებაზე, სასარგებლო მოდელსა და დიზაინზე უფლებათა დაცვა 1. გამოგონებაზე და სასარგებლო მოდელზე უფლებათა დაცვა ხორციელდება შესაბამისი კანონის მიხედვით. 2. დიზაინზე უფლებათა დაცვა ხორციელდება შესაბამისი კანონის მიხედვით. 3. გამოგონებიდან, სასარგებლო მოდელიდან ან დიზაინიდან გამომდინარე პირადი არაქონებრივი საავტორო უფლებები განუსხვისებელი და უვადო უფლებებია.“. მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. საქართველოს პრეზიდენტი მიხეილ ყაველაშვილი

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანა მიზნად ისახავს მის შესაბამისობაში მოყვანას „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონთან. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მოქმედი რედაქციის 1100-ე მუხლი იყენებს ტერმინს „სამრეწველო ნიმუში“. ვინაიდან, „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომელიც არეგულირებს დიზაინებთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, ზემოაღნიშნული ტერმინის ნაცვლად იყენებს ტერმინს „დიზაინი“, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული, აღნიშნული მუხლი და მისი სათაური შესაბამისობაში მოვიდეს „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონთან ტერმინოლოგიური თვალსაზრისით. გარდა ამისა, აღნიშნული მუხლის მოქმედი რედაქცია სამრეწველო ნიმუშის შემთხვევაში მითითებას აკეთებს საპატენტო კანონზე, როდესაც დიზაინთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობები წესრიგდება „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის სამრეწველო საკუთრების თავი არ შეიცავს სხვა დაცული ობიექტებიდან გამომდინარე უფლებათა დაცვის მომწესრიგებელ კონკრეტულ ნორმებს, ისინი სანაცვლოდ შეიცავენ მითითებას შესაბამის კანონმდებლობაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოცემული ცვლილებით მითითება კეთდება სპეციალურ კანონებზე ყოველ კონკრეტულ შემთხვევასთან მიმართებით. აგრეთვე, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, ავტორის უფლებიდან გამომდინარე პირადი ქონებრივი უფლებები ექვემდებარება სხვისთვის გადაცემას, ხოლო პირადი არაქონებრივი უფლებები მუდმივად რჩება ავტორთან (ან მემკვიდრეებთან) და განუსხვისებელია. აღნიშნული ცვლილებით მოცემული ჩანაწერი შესაბამისობაში მოდის ზემოხსენებულ კანონთან, კერძოდ, კონკრეტდება, რომ გამოგონებიდან, სასარგებლო მოდელიდან ან დიზაინიდან გამომდინარე პირადი არაქონებრივი საავტორო უფლებები განუსხვისებელი და უვადო უფლებებია. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: ვინაიდან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში დიზაინის დაცვის შესახებ არსებული ზემოაღნიშნული მუხლი შეიცავს როგორც ტერმინოლოგიურ, ასევე შინაარსობრივ უზუსტობას, აუცილებელია ზემოაღნიშნულ კანონში ცვლილების განხორციელება და მისი „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონთან შესაბამისობაში მოყვანა. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები: აღნიშნული ცვლილებით საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1100-ე მუხლი შესაბამისობაში მოვა „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონთან. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: წარმოდგენილი კანონის პროექტით ცვლილება შედის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1100-ე მუხლში. ზემოაღნიშნული მუხლის მოქმედ რედაქციაში მითითებულია ტერმინი „სამრეწველო ნიმუში“. ვინაიდან, „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომელიც არეგულირებს დიზაინებთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, ზემოაღნიშნული ტერმინის ნაცვლად იყენებს ტერმინს „დიზაინი“, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული, აღნიშნული მუხლი, ისევე როგორც მუხლის სათაური შესაბამისობაში მოვიდეს „დიზაინის შეახებ“ საქართველოს კანონთან ტერმინოლოგიური თვალსაზრისით. კერძოდ, 1100-ე მუხლის სათაური ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: „გამოგონებაზე, სასარგებლო მოდელსა და დიზაინზე უფლებათა დაცვა“; ამასთან, პირველი და მეორე ნაწილები ჩამოყალიბდა ახლებურად, კერძოდ, ნაცვლად „საპატენტო კანონისა“, რომელზე მითითებასაც აკეთებს კოდექსის მოქმედი რედაქცია, მითითება გაკეთდება შესაბამის კანონზე ყოველ კონკრეტულ შემთხვევასთან მიმართებით, ვიანიდან დიზაინებთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობები რეგულირდება „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონით. გარდა ამისა, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 და მე-18 მუხლებიდან გამომდინარე, სამოქალაქო კოდექსის 1100-ე მუხლის მე-3 ნაწილში დაკონკრეტდა, რომ გამოგონებიდან, სასარგებლო მოდელიდან ან დიზაინიდან გამომდინარე პირადი არაქონებრივი საავტორო უფლებები განუსხვისებელი და უვადო უფლებებია, რადგან საქართველოს კანონმდებლობა არ კრძალავს ავტორის პირადი ქონებრივი უფლებების სხვისთვის გადაცემას. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): ასეთი არ არსებობს. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში - აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: კანონი ამოქმედდება გამოქვეყნებისთანავე, ვინაიდან, მისი ამოქმედებისათვის დამატებითი პირობები ან ვადები არ არის საჭირო და მნიშვნელოვანია მისი დროული ამოქმედება. ამასთან კანონპროექტი არ ითვალისწინებს კანონისთვის უკუძალის მინიჭებას. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა არ არის მოთხოვნილი. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება საშუალოვადიან პერიოდში (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი 3 წელი): ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს ხარჯების გამოყოფას. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე გავლენას. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება გავლენას არ მოახდენს სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო ან საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს ვალდებულებების აღებას. სახელმწიფოს მხრიდან ახალი ფინანსური ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზედაც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს ფინანსურ შედეგებს იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც გავრცელდება მისი მოქმედება. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადის, მოსაკრებლის, ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანი) შემოღებას. ბ1) ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე კანონპროექტის ზეგავლენის შეფასება: კანონპროექტის მიღება არ იქონიებს ზეგავლენას ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე. ბ2) ქალისა და მამაკაცის თანასწორობის მდგომარეობაზე კანონპროექტის მოსალოდნელი ზეგავლენის შეფასება: კანონპროექტს არ აქვს მოსალოდნელი ზეგავლენა ქალისა და მამაკაცის თანასწორობის მდგომარეობაზე. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. ორგანიზაციებში საქართველოს გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, - მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს და შეთანხმებებს. აგრეთვე, კანონპროექტის მიღება არ უკავშირდება რომელიმე ხელშეკრულებას/შეთანხმებას. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ მომზადებულა. ე) კანონპროექტის ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი - „საქპატენტი“. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა.