ინფორმაცია სახელმწიფო ვალის შესახებ

05806aboob bbbORa▽ o8o 8bROb■ ObbbOb 000ROb0 2013 სახელმწიფო ვალი სახელმწიფო საგარეო ვალის პორტფელი წარმოადგენს მთლიანი სახელმწიფო ვალის 79%-ს. აღნიშნული საკრედიტო რესურსის დიდი ნაწილი მიღებულია მრავალმხრივი და ორმხრივი დონორებისგან/პარტნიორებისგან მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად. სახელმწიფო საგარეო ვალის პორტფელი შეღავათიანია და ძირითადად შედგება გრძელვადიანი სესხებისაგან - პორტფელის საკონტრაქტო შეწონილი ვადიანობა შეადგენს 24 წელს, საშუალო შეწონილი დარჩენილი ვადიანობა შეადგენს დაახლოებით 10 წელს, ხოლო სახელმწიფო საგარეო ვალის საშუალო შეწონილი საპროცენტო განაკვეთი შეადგენს 1.9%-ს. სახელწმიფო ვალის სტრუქტურა 2013 წლის 31 აგვისტოს მდგომარეობით საშინაო 22% მრავალმხრი ვი 54% საგარეო 78% საშუალო შეწონილი: - საპროცენტო განაკვეთი 1.9% - საკონტრაქტო ვადიანობა 24 წელი - დარჩენილი ვადიანობა 10 წელი ორმხრივი 14% ევრობონდი 10% სახელმწიფო საგარეო ვალის პორტფელის 70% შედგება ფიქსირებული საპროცენტო განაკვეთის მქონე კრედიტებისგან. ეს გარემოება ხელს უწყობს საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალის მომსახურების პარამეტრების დაცულობას საპროცენტო განაკვეთების ეგზოგენური რყევებისგან და უზრუნველყოფს ვალის მომსახურების ხარჯების შენარჩუნებას დაბალ და ადვილად ხელმისაწვდომ დონეზე. სახელწმიფო საგარეო ვალის 52% SDR-შია დენომინირებული (ნასესხობის სპეციალური უფლება) მსოფლიო ბანკის და აზიის განვითარების ბანკის შეღავათიანი რესურსების დიდი წილის გამო. საპროცენტო განაკვეთის ტიპი სავალუტო სტრუქტურა სხვა 3% ცვლადი 30% USD 29% ფიქსირე ბული 70% SDR 52% EUR 16% საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალის სტრუქტურა 2013 წლის 31 აგვისტოს მდგომარეობით ნაშთ ი (ათ ასი) საპროცენტო განაკვეთ ი 2013 წლის აშშ დ ოლარში ლარში 31 აგვისტოს სახელმწიფო საგარ ეო ვალი 4,169,929 6,928,337 მრავალმხრივი კრ ედიტორ ები განვითარების საერთაშორისო ასოციაცია (WB ‐ IDA) 751,830 96,036 216,690 54,840 2,901,449 1,139,232 145,522 216,690 54,840 4,820,758 1,892,835 241,784 360,031 91,117 0.75% 2.00% 0.47% 0.67% 0.205% 0.070% 0.024% 0.009% 10,000 10,000 16,615 0.90% 0.002% 33,388 33,388 55,475 0.90% 0.007% 45,829 45,829 76,146 0.87% 0.010% 13,824 2,937 54,600 297,275 2,580 895 74,322 131,270 38,464 46,879 100,000 6,514 83,533 34,700 3,000 20,948 4,450 82,734 450,455 2,580 1,185 98,378 198,911 58,283 71,035 100,000 6,514 110,571 45,932 3,971 765,482 8,681 12,353 211 23,610 9,651 101,632 14,673 304 277 27,774 4,412 56,244 99,276 1,584 178,385 38,366 11,415 51,544 2,693 21,696 940 269 1,674 7,644 651 11,486 12,321 15,575 50,139 500,000 500,000 2,998 2,998 34,805 7,393 137,463 748,431 4,286 1,969 163,456 330,491 96,838 118,024 166,150 10,823 183,714 76,316 6,598 1,271,848 14,423 20,525 351 39,228 16,035 168,861 24,378 505 461 46,147 7,330 93,449 164,948 2,633 296,387 63,746 18,966 85,641 4,475 36,048 1,562 448 2,782 12,700 1,081 19,083 20,471 25,878 83,307 830,750 830,750 4,981 4,981 0.75% 0.43% 0.50% 1.07% 1.39% 0.004% 0.000% 0.010% 0.116% 0.001% 1.34% 0.032% 1.00% 1.60% 1.00% 0.74% 1.04% 1.09% 1.16% 1.20% 0.048% 0.022% 0.017% 0.018% 0.002% 0.029% 0.013% 0.001% 1.00% 3.00% 4.00% 3.00% 3.00% 4.00% 3.00% 3.00% 3.00% 4.00% 0.00% 2.00% 6.06% 4.20% 0.75% 2.30% 0.01% 0.65% 1.30% 3.00% 1.34% 4.20% 5.10% 2.25% 1.50% 2.50% 2.00% 1.10% 2.14% 0.002% 0.009% 0.000% 0.017% 0.007% 0.097% 0.011% 0.000% 0.000% 0.027% 0.000% 0.027% 0.144% 0.002% 0.032% 0.021% 0.000% 0.008% 0.001% 0.016% 0.000% 0.000% 0.002% 0.004% 0.000% 0.007% 0.006% 0.004% 0.026% 6.875% 0.824% კრედიტორი რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკი (WB ‐ IBRD) სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდი (IFAD) IMF PRGF (NBG) IMF SBA (NBG & MOF) ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) აზიის განვითარების ბანკი (ADB) კრედიტის ვალუტა SDR USD SDR SDR SDR USD EUR SDR USD ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB) EUR EUR EUR ორ მხრ ივი კრედიტორები ავსტრია აზერბაიჯანი თურქმენეთი თურქეთი ირანი რუსეთი სომხეთი უზბეკეთი უკრაინა ყაზახეთი ჩინეთი EUR USD USD USD USD USD USD USD USD USD CNY გერმანია (KfW) EUR იაპონია JPY კუვეიტი KWD ნიდერლანდები EUR აშშ USD საფრანგეთი EUR ფასიანი ქაღ ალდები ევროობლიგაცია 2021 გარანტირ ებული კრ ედიტები გერმანია (KfW) კრედ იტის ვალუტაში 6,558 12,353 211 23,610 9,651 101,632 14,673 304 277 27,774 27,000 42,490 75,000 1,197 134,764 3,767,912 1,121,043 5,062,126 264,515 6,183 710 204 1,265 7,644 651 11,486 12,321 11,766 37,879 USD 500,000 EUR 2,265 მდგომარეობით 0.75% საშუალო შეწონილი საპროცენტო განაკვეთი შეწონილი საპროცენტო განაკვეთ ი 0.001% 1.934% 2014 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტი ითვალისწინებს საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და უცხო ქვეყნების მთავრობების მიერ საქართველოს მთავრობისათვის გრძელვადიანი საინვესტიციო კრედიტების გამოყოფას 630,000.0 ათასი ლარის ოდენობით, ხოლო საბიუჯეტო დახმარებისათვის 102,000.0 ათასი ლარის ოდენობით. აღნიშნული შეღავათიანი ფინანსური რესურსის ათვისებით სახელმწიფო საგარეო ვალის ხელსაყრელი სტრუქტურა შენარჩუნებული იქნება. სახელმწიფო საგარეო ვალდებულებების მომსახურებისა და დაფარვისათვის საქართველოს 2014 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებულია 692,800.0 ათასი ლარი, საიდანაც 505,200.0 ათასი ლარი წარმოადგენს ძირითადი თანხის დაფარვას, ხოლო 187,600.0 ლარი - პროცენტის თანხას. იმ შემთხვევაში თუ საგარეო ვალის პორტფელში შემავალ ცვლად საპროცენტო განაკვეთებზე (Libor, Euribor, SDR Interest Rate) მოხდება უარყოფითი შოკი, ვალის მომსახურების თანხები შეიცვლება შემდგენაირად: ათასი ლარი 2014 წლის ბიუჯეტი ½ სტანდარტული გადახრის შოკი ძირითადი თანხა პროცენტის თანხა სულ მომსახურება %-ად ბიუჯეტის შემოსავლებთან 505,200.00 187,600.00 692,800.00 8.7% 505,200.00 221,900.00 727,100.00 9.1% შენიშვნა: 1/2 სტანდარტული გადახრის შოკი სახელმწიფო საგარეო ვალის პორტფელში შემავალ ცვლად საპროცენტო განაკვეთებზე (ბოლო 10 წლის მონაცემებზე დაყრდნობით) საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ვალის მდგრადობის ანალიზის შესაბამისად. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აგრძელებს სახაზინო ვალდებულებების და ობლიგაციების გამოშვებას შიდა კაპიტალის ბაზრის განვითარების მიზნით და ინვესტორთა მხრიდან არსებული მოთხოვნის გათვალისწინებით. ამჟამად ფინანსთა სამინისტრო ახორციელებს 12 თვიანი სახაზინო ვალდებულებების და 2 წლიანი, 5 წლიანი და 10 წლიანი სახაზინო ობლიგაციების ემისიას. საპროცენტო განაკვეთები (კუპონის და დისკონტის განაკვეთები) სტაბილურად კლებადი ტენდენციით ხასიათდება - საშუალო შეწონილი საპროცენტო განაკვეთი 2013 წლის 31 აგვისტოს მდგომარეობით 12 თვიან სახაზინო ვალდებულებებზე შეადგენს 4.95%, 2 წლიანზე - 5.9%, 5 წლიანზე - 7.9%, 10 წლიანზე - 9.6%. სახაზინო ვალდებულებების და სახაზინო ობლიგაციების ნაშთი 2013 წლის 31 აგვისტოს მდგომარეობით 10 - წლიანი 65.0 10% 5 - წლიანი 199.0 30% 12 - თვიანი 105.0 16% 2 - წლიანი 288.0 44% 2014 წლის ბიუჯეტის პროექტი ითვალისწინებს სახაზინო ვალდებულებისა და სახაზინო ობლიგაციების გამოშვებით საშინაო ვალდებულების ცვლილებას არა უმეტეს 400,000.0 ათასი ლარის წმინდა ზრდით. აღნიშნულიდან გამომდინარე 2014 წლის განმავლობაში განხორციელდება სახაზინო ვალდებულებისა და სახაზინო ობლიგაციების ემისია 710,000.0 ათასი ლარის ნომინალური ღირებულებით, ხოლო დაფარვა 310,000.0 ათასი ლარის მოცულობის ნომინალური ღირებულებით. ასევე განისაზღვრა საქართველოს ეროვნული ბანკისთვის გადასახდელი პროცენტის მოცულობა 43,093.3 ათასი ლარის ოდენობით, ხოლო დასაფარი ძირითადი თანხის მოცულობა – 35,000.0 ათასი ლარის ოდენობით „საქართველოს მთავრობის საქართველოს ეროვნული ბანკისადმი დავალიანების დაფარვის ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს მთავრობისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის 2006 წლის 20 მარტის შეთანხმებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ შეთანხმების შესაბამისად. 2014 წლის ბოლოსათვის სახელმწიფო ვალის მოცულობა ნომინალურ მშპ-თან მიმართებაში შეადგენს დაახლოებით 32.0%, აქედან სახელწმიფო საგარეო ვალი დაახლოებით 24.4%, ხოლო სახელწმიფო საშინაო ვალი დაახლოებით 7.7%-ს შეადგენს. სახელმწიფო ვალის საპროგნოზო ზღვრული მოცულობა 2014 წლის ბოლოსთ ვის (ათ ასი ლარი ) ს ა ხე ლმ წ იფოს მ იე რ და ს ა ხე ლმ წ იფოს გა რა ნ ტ იით ა ღე ბ ული ს ა გა რე ო კრე დიტ ე ბი 7,592,878 მ რა ვ ა ლმ ხრივ ი კრე დიტ ორე ბის ა გა ნ 5,203,283 1 2 3 4 5 6 მსოფლიო ბანკი (WB) სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდი (IFAD) საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (IMF) ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) აზიის განვითარების ბანკი (ADB) ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB) 3,307,021 67,544 98,912 214,666 1,054,553 460,587 ორმ ხრივ ი კრე დიტ ორე ბის ა გა ნ 1,455,833 1 ავსტრია 2 აზერბაიჯანი 3 თურქმენეთი 4 თურქეთი 5 ირანი 6 რუსეთი 7 სომხეთი 8 უზბეკეთი 9 უკრაინა 10 ყაზახეთი 11 ჩინეთი 12 გერმანია 13 იაპონია 14 კუვეიტი 15 ნიდერლანდები 16 ამერიკა 17 საფრანგეთი 23,949 19,571 359 37,440 15,240 159,684 22,953 458 418 47,216 6,528 587,376 329,280 33,549 3,014 49,195 119,604 ს ხვ ა ს ა გა რე ო ვ ა ლდე ბულე ბე ბი 850,000 1 ევრობონდები 850,000 ს ა ხე ლმ წ იფოს გა რა ნ ტ იით ა ღე ბული კრე დიტე ბი 4,793 1 გერმანია 4,793 ს ა ე რთ ა შ ორის ო ს ა ვ ა ლუტო ფონ დი (ე როვ ნ ული ბა ნ კი ) 78,968 ს ა შ ინ ა ო ვ ა ლის ზღვ რული მ ოც ულობა 2,384,171 1 ეროვნული ბანკისთვის განკუთვნილი ერთწლიანი ყოველწლიურად განახლებადი სახელმწიფო ობლიგაცია 440,846 2 სხვადასხვა ვადის სახელმწიფო ობლიგაციები ღია ბაზრის ოპერაციებისთვის 132,000 3 ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო ვალდებულებები: 150,000 4 ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო ობლიგაციები 989,000 5 ისტორიული ვალი 672,325 ს ულ ს ა ხე ლმ წ იფო ვ ა ლის ზღვ რული მ ოც ულობა შენიშვნა: კურსი - 1 აშშ დოლარი=1.7 ლარი 9,977,049