გადაწყვეტილება №25621/2/2025

№25621/2/2025

07 ოქტომბერი 2025

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------------ს“ (ს/ნ ---------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 11.09.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს --------სის 10.08.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №-----/2/2025).

 

დავის საგანი:

უარი ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 2.06.2025 წლის ID------- შესაგებელი;

2. შემოსავლების სამსახურის 22.07.2025 წლის №16438 ბრძანება.

 

ფაქტების აღწერა

21.05.2025 წელს, მომჩივანმა გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნით (ID-----) მიმართა აუდიტის დეპარტამენტის და მოითხოვა ძირითადი საშუალებების სრულად გაყიდვის შედეგად წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.

აუდიტის დეპარტამენტის 2.06.2025 წლის ID----- შესაგებლით, „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 135 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს უარი ეთქვა ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს არ უფიქსირდება დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული სახელფასო განაცემი.

აუდიტის დეპარტამენტის 2.06.2025 წლის ID-------- შესაგებელი გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 22.07.2025 წლის №16438 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე, 63-ე და 65-ე მუხლებზე, „სახელმწიფო ბიუჯეტის, აფხაზეთის და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების რესპუბლიკური, თვითმმართველი ერთეულების, საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული საჯარო სამართლის იურიდიული პირების და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების ბიუჯეტების შემოსულობათა აღრიცხვა-ანგარიშგება და ანგარიშსწორების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 131 მუხლის პირველ პუნქტზე, 135 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტზე, 134 მუხლის პირველი პუნქტის „გ-თ“ ქვეპუნქტებზე და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ გადასახადის გადამხდელს არ უფიქსირდება დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული სახელფასო განაცემი. შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ სახეზეა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტების შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ ინსტრუქციის 135 მუხლით გათვალისწინებული, მოთხოვნაზე უარის თქმის საფუძველი. შესაბამისად, მართლზომიერია წარდგენილ მოთხოვნაზე უარის თქმა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო შესაგებელი აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოსავლების სამსახურის ვებ-გვერდზე 3-ჯერ წარადგინა ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დაბრუნების განცხადება, პირველ ჯერზე განცხადება გადაიგზავნა დოკუმენტების გარეშე, განცხადების ნომერი ID-------. შემოსავლების სამსახურიდან მიიღო მოთხოვნა 2022- 2024 წლების ყველა დოკუმენტის წარდგენის შესახებ. მომდევნო პერიოდში მოიძია დოკუმენტაცია და ხელახლა ატვირთა განცხადება. საბოლოო განცხადების ნომერი არის ID-------, სადაც თანდართულია 2022-2024 წლის პერიოდში არსებული ყველა დოკუმენტაცია. ამის შემდეგ გაასაჩივრა, რაზეც ისევ უარყოფითი პასუხი მიიღო და არ არის კონკრეტულად მოთხოვნილი ის დოკუმენტი, რის საფუძველზეც ეთქვა უარი. კომპანიის მხრიდან მიწოდებულია ყველა სახის დოკუმენტაცია.

პასუხად მიიღო, რომ არ ფიქსირდება დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული სახელფასო განაცემი. ყოველ თვე ხდება ხელფასის გადახდა, მაგალითად ნოემბრის ხელფასის გადახდა - დეკემბრის დასაწყისში და ა.შ. ასევე, დაბეგრილია საშემოსავლო გადასახადით. თანდართულია შემდეგი ინფორმაცია: სრული პერიოდის გატარებები, ბრუნვითი უწყისი წლების მიხედვით, ბანკის ამონაწერი, ბანკებიდან ნაშთებზე დასტური, შესყიდვის დოკუმენტები, რაც rs.ge-ზე არ აქვს მიღებული, რეალიზაციის ყველა ინვოისი/ხელშეკრულება, სასესხო ხელშეკრულებები, ცვეთის დარიცხვის ცხრილი, ძირითადი საშუალებების რეალიზაციის ხელშეკრულებები, კომპანიის ახსნაგანმარტება, დირექტორთან გაფორმებული ხელშეკრულება. გაურკვეველია მიზეზი, თუ რატომ ხდება განცხადების უარყოფა და კონკრეტულად რა დოკუმენტი/ინფორმაცია აკლია მოცემულ ჩამონათვალს.

ბანკის ანგარიშზე უნდა დაბრუნდეს ბიუჯეტში არსებული ზედმეტობა 42 749 ლარი, რაც წარმოიშვა 2024 წელს გადახდილი ქონების მიმდინარე გადასახადიდან, რაც 1 აპრილს დაბრუნდა ბიუჯეტის ანგარიშზე. კომპანიამ 2024 წელს სრულად გაყიდა არსებული ძირითადი საშუალებები, რასაც 2024 წლამდე საზღვარგარეთ აქირავებდა, შესაბამისად, აღარ ფიქსირდება ქონების გადასახადით დასაბეგრი ბაზა. გაურკვეველია დამატებით რა დოკუმენტაციის/ინფორმაციის წარდგენა არის საჭირო, იმისათვის, რომ დაკმაყოფილდეს მოცემული განაცხადი.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი და მე-8 ნაწილების თანახმად:

1. თუ გადასახადის გადამხდელის მიერ გადახდილი გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხა აღემატება დარიცხული გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხას, საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე, ამ მოთხოვნის წარდგენიდან არაუგვიანეს 1 თვისა უბრუნებს გადასახადის გადამხდელს ზედმეტად გადახდილ თანხას.

8. გადასახადის გადამხდელისთვის მის მიერ ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების წესს ადგენს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. საგადასახადო კოდექსის 65-ე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილების თანახმად:

2. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის საფუძველია გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) ზედმეტად გადახდილი თანხა.

3. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა შესრულებულად ითვლება მოთხოვნილი თანხის გადახდის მომენტიდან. 4. თუ საგადასახადო ორგანო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, იგი ვალდებულია მოთხოვნის მიღებიდან 20 დღის ვადაში გადასახადის გადამხდელს წარუდგინოს დასაბუთებული შესაგებელი.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტების შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ ინსტრუქციის 131 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დაბრუნების მიზნით გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია მიმართოს საგადასახადო ორგანოს და წარადგინოს „გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა“, რომელსაც უნდა დაურთოს ამ თავით გათვალისწინებული დოკუმენტები.

ამავე ინსტრუქციის 135 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, გარდა ამ მუხლის მე2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, „მოთხოვნაზე“ უარის თქმის საფუძველია, თუ შეუსაბამობა გამოვლინდა ამ ინსტრუქციის 134 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“–„თ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული საკითხის შესწავლისას ან/და სახეზეა გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურის დაბეგვრაზე წარუდგენლობა (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აღნიშნულიდან გამომდინარე, სავარაუდოდ, დასარიცხად გამოანგარიშებული გადასახადის/სანქციის თანხა არ ამცირებს სალდირებული ზედმეტობის მაჩვენებელს „მოთხოვნაში“ მითითებული დასაბრუნებელი თანხის ფარგლებში, ან როდესაც სავარაუდოდ, გამოანგარიშებული გადასახადის/სანქციის თანხის დარიცხვის შედეგად გადამხდელს მაინც უფიქსირდება სალდირებული ზედმეტობა. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში, მატერიალური ან ელექტრონული ფორმით, გადამხდელს მიეთითება ხსენებული შეუსაბამობების აღმოფხვრაზე და საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი თანამშრომლის მიერ სათანადო პროცედურები შესაძლო დასაბრუნებელი თანხის ფარგლებში განხორციელდება გადამხდელის მიერ აღნიშნული შეუსაბამობების აღმოფხვრის შემთხვევაში. ამასთან, შეუსაბამობის აღმოფხვრის შესახებ მითითებიდან მათ აღმოფხვრამდე ინტერვალში, ამ ინსტრუქციის 134 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ვადის დინება ჩერდება, საგადასახადო ორგანოს მიერ მითითებულ ვადაში შეუსაბამობების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში კი გადამხდელს გაეგზავნება შესაგებელი).

ამავე ინსტრუქციის 134 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“-„თ“ ქვეპუნქტების თანახმად, საგადასახადო ორგანოს მიერ ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხაზე „მოთხოვნის“ რეგისტრაციის მომდევნო დღიდან 11 კალენდარული დღის ვადაში, მოთხოვნის რეგისტრაციის თარიღიდან წინა პერიოდზე, ხანდაზმულობის ვადის გათვალისწინებით (გარდა იმ პერიოდისა, რომელიც უკვე შემოწმებულია შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის ან/და შემოსავლების სამსახურის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის მიერ ან ის პერიოდი, რომელიც უკვე გადამოწმებულია ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებისას) მოწმდება:

გ) საგადასახადო დეკლარაციაში მითითებული ჩასათვლელი თანხის საგადასახადო ანგარიშფაქტურებით/საბაჟო დეკლარაციებით გათვალისწინებული ჩასათვლელი თანხების ჯამთან თანხვედრის მდგომარეობა შემოსავლების სამსახურის ელექტრონულ ბაზაში არსებული შესაბამისი რეპორტის - „დღგს დეკლარაციის მონაცემების შედარება ანგარიშ-ფაქტურებით ჩასათვლელ თანხებთან და საბაჟო ინფორმაციებთან“ - მიხედვით;

დ) ქონებაზე (მათ შორის, მიწაზე) დეკლარირებული საგადასახადო ვალდებულებები საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ელექტრონულ ბაზაში არსებული ინფორმაციის მიხედვით (ამასთან, პროცედურა არ გულისხმობს დეკლარირებული თანხის სისწორის კონტროლს);

ე) საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული განაცემების შესახებ ინფორმაციის თანხვედრა საშემოსავლო და მოგების გადასახადების დეკლარაციების შესაბამის მაჩვენებლებთან;

ვ) მოგების/საშემოსავლო გადასახადების დეკლარაციების მიხედვით წარმოდგენილი სასაქონლომატერიალური ფასეულობების საწყისი ნაშთები შეესაბამება თუ არა წინა საანგარიშო წლის დეკლარაციაში დაფიქსირებული საბოლოო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შესახებ მონაცემებს;

ზ) საგადასახადო დეკლარაციაში ასახულია თუ არა ზედნადებების, ანგარიშ-ფაქტურების და საკონტროლო-სალარო აპარატის მონაცემებიდან (საანგარიშო პერიოდზე ნებისმიერი ერთი მათგანის მიხედვით ჯამურად განსაზღვრული) არანაკლებ უმაღლესი მონაცემი, აგრეთვე, საგადასახადო დოკუმენტების მონაცემები (ამ მიზნით, საგადასახადო დოკუმენტის არსებობის შემთხვევაში, მასში ასახული მონაცემი ჯამდება როგორც ზედნადებების, ასევე ანგარიშ-ფაქტურების მონაცემებთან, თითოეული მათგანის მიხედვით განსასაზღვრი უმაღლესი მონაცემის დადგენის მიზნებისთვის). ამასთან, პროცედურა არ ითვალისწინებს დეკლარაციაში ისეთი ინფორმაციის ასახვის შემოწმების ვალდებულებას, რომელიც დაკავშირებულია საქონლის/მომსახურების იმ მიწოდებასთან, რაზეც გადამხდელს არ აქვს გამოწერილი აღნიშნული დოკუმენტ(ებ)ი;

თ) შესრულებულია თუ არა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ელექტრონულ ბაზაში არსებული, ქონების რეალიზაციის შესახებ ინფორმაციიდან გამომდინარე დღგ-ის საგადასახადო ვალდებულება (ამასთან, პროცედურა არ გულისხმობს დეკლარირებული თანხის სისწორის კონტროლს).

საქმის მასალებით დგინდება, რომ მომჩივანმა 21.05.2025 წელს აუდიტის დეპარტამენტს მიმართა გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნით (ID-----), რაზეც მიიღო 2.06.2025 წლის შესაგებელი (ID-----). „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 135 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად მომჩივანს უარი ეთქვა ზედმეტად გადახდილი თანხის უკან დაბრუნებაზე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს არ უფიქსირდება დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული სახელფასო განაცემი.

მომჩივანი აღნიშნავს, რომ ამ ეტაპამდე არ არის კონკრეტულად მითითებული/საგადასახადო ორგანოს მიერ მოთხოვნილი ის დოკუმენტი, რის საფუძველზეც ეთქვა უარი ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე, მათი მხრიდან მიწოდებულია ყველა სახის დოკუმენტაცია.

საბჭო მიუთითებს მხარეთა არგუმენტაციაზე და სადავო შემთხვევაში არსებული გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს მომჩივნის მიერ წარდგენილი გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის შესრულების ან/და უარის თქმის საფუძვლების არსებობის საკითხი შეისწავლოს მომჩივნის მონაწილეობით და აღნიშნულის გათვალისწინებით, მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 22.07.2025 წლის №16438 ბრძანება;

3. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, სადავო საკითხი შეისწავლოს მომჩივნის მონაწილეობით და აღნიშნულის გათვალისწინებით, მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

უარი ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

21.05.2025 წელს, მომჩივანმა გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნით მიმართა აუდიტის დეპარტამენტის და მოითხოვა ძირითადი საშუალებების სრულად გაყიდვის შედეგად წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.

აუდიტის დეპარტამენტის 2.06.2025 წლის შესაგებლით, „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 30.12.2009 წლის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 135 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს უარი ეთქვა ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს არ უფიქსირდება დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდის წყაროსთან დაკავებული სახელფასო განაცემი.

აუდიტის დეპარტამენტის 2.06.2025 წლის შესაგებელი გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის №16438 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიუთითებს მხარეთა არგუმენტაციაზე და სადავო შემთხვევაში არსებული გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს მომჩივნის მიერ წარდგენილი გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის შესრულების ან/და უარის თქმის საფუძვლების არსებობის საკითხი შეისწავლოს მომჩივნის მონაწილეობით და აღნიშნულის გათვალისწინებით, მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 63(1.8); 65(2.3.4);