Telif hakkı ve fikri mülkiyet
Bir fikir, girişim konsepti veya program formatı nasıl korunur: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Fikir, girişim konsepti veya program formatı hukuken korunur mu? Sayfada telif hakkının sınırı, öncelik kanıtı, gizlilik sözleşmesi (NDA), ticari sır, patent ve marka tescili anlatılır.
Ne yapmalı
- Dürüst cevap: telif hakkı fikirleri, yöntemleri, kavramları, ilkeleri kapsamaz (Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklar Kanunu, md. 5). Somutlaşmış hali korunur — hak, eser nesnel bir biçimde ifade edildiği anda doğar (Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklar Kanunu, md. 9): format kitabı (bible), senaryo, maketler, kod.
- Önceliği kanıtlamak: yazar eserini Sakpatenti’ne depo edebilir; belgede belirtilen kişi, aksi ispatlanana kadar yazar sayılır (Telif Hakkı ve Bağlantılı Haklar Kanunu, md. 9¹); ayrıca tarihli yazılar ve sürümler.
- Göstermeden önce: NDA — kanunda öngörülmeyen, ona aykırı olmayan sözleşmeler de caizdir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 319); konu, süre, kullanma yasağı, cezai şart — cezai şart anlaşması yazılı şekil gerektirir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 418). Sır rejimi: know-how üzerindeki münhasır hak — gerekli ve yeterli gizlilik önlemleri alınmışsa (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1105); ifşa — ticari sırrın hukuka aykırı ifşası veya kullanılması suçtur (Gürcistan Ceza Kanunu, md. 202). Asgari düzeyde açıklamak.
- Patent — yalnızca teknik çözüm için: patent ölçütleri — yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik (Patent Kanunu, md. 12); iş ve yönetim yöntemleri, oyun kuralları, algoritmalar ve programlar kendi başlarına buluş değildir (Patent Kanunu, md. 16). Sunumdan önce başvurmak: tekniğin bilinen durumu — öncelik tarihinden önce kamuya açık hale gelen her şey, sözlü olanlar dahil (Patent Kanunu, md. 12); öncelikten en erken 6 ay önce yapılan ifşa, yalnızca üçüncü kişi kusurluysa veya resmî bir sergiyse yeniliğe zarar vermez (Patent Kanunu, md. 15).
- Ad ve marka: ad-marka üzerindeki münhasır hak yalnızca tescille doğar (Markalar Kanunu, md. 6) — kamuya açık lansmandan önce Sakpatenti’ne başvuru yapmak.
- “Zaten çalındıysa”: metin/tasarım/kod kopyalanmışsa — telif hakkı; NDA varsa — cezai şart ve zarar; yalnızca fikir alınmışsa — talep yoktur.
- Başvuru yerleri: Sakpatenti (depo, patent, marka); mahkeme — NDA/telif hakkı; polis — sırrın ifşası.
- Kanıtlar: tarihli sürümler, depo, NDA, yazışmalar — neyin ne zaman açıklandığı.
- Tuzaklar: “kendime e-posta atarım / noter fikri onaylar” — tarih kanıtlanır, ama fikir korunan hale gelmez; başvurudan önce herkese açık sunum, gönderi veya demo buluşun yeniliğini ortadan kaldırır; yazılı cezai şartı olmayan NDA — zararın miktarı ispatlanmak zorundadır; iş modeli veya uygulama “kendi başlarına” patentlenmez.
Mutlaka kontrol edin
- fikir, kavram, yöntem tek başına telif hakkıyla korunmaz — somut biçim korunur
- yazılı cezai şartlı NDA ve ticari sır (know-how) rejimi
- Sakpatenti’nde depo ve öncelik için diğer deliller
- patent — yalnızca yenilik taşıyan teknik çözüm için; başvurudan önce ifşa tehlikelidir
- ad — marka tescili yoluyla