1.1. შემცირდეს ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 19 ივლისის საქმე №2/220-13წ. დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით მა----ე ტი-------ნისთვის დაკისრებული ალიმენტის ოდენობა 180 (ას ოთხმოცი) ლარით და მა----ე ტი-------ნს არასრულწლოვა-- შვილის 2003 წლის 02 ივნისს დაბადებული ა-- ტი-------ნის სასარგებლოდ დაეკისროს ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 120 (ას ოცი) ლარის ოდენობით მის სრულწლოვანებამდე;

მოსარჩელე თავის სასარჩელო მოთხოვნაში მიუთითებს, რომ მა----ე ტი-------ნი არის უმეშავარი, მის სა-ელზე არ ირიცხება რაიმე სა-ის უძრავი ქონება. იგი დაოჯა-და და მას მეორე ქორწინებიდან ყავს შვილი.

2. მოპასუხის პოზიცია

2.1. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2013 წლის 19 ივლისის სასამართლო გადაწყვეტილება გამოტა--ლია კანონით დადგენილი წესით. ალიმენტი დაკისრებულია 2013 წლის 02 ივლისიდან. ამ დროისთვის ვალუტის კურსი გახლდათ 1 აშშ დოლარი 1,65 ლართან მიმართებაში, რის შემდეგაც ფასები მნიშვნელოვნად გაიზარდა, ასევე ეროვნულმა ვალუტამ გა--ცადა ინფლაცია, შესაბამისად, გაძვირდა ყველაფერი, რაც საჭიროა ბავშვის აღზრდისა და განვითარებისთვის. დღეის მდგომარეობით 1 აშშ დოლარი უტოლდება 2.4512 ლარს. ალიმენტის დაკისრების მომენტისათვის 300 ლარი შეადგენდა 181 აშშ დოლარს, ხოლო დღეის მდგომარეობით შეადგენს 122 აშშ დოლარს. ამდენად, ალიმენტის ოდენობა ბავშვისთვის ისედაც შემცირებულია.

3. ფაქტობრივი გარემოებები

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.1.1. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები მხარეთა მიერ სადავოდაა გამხდარი.

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.2.1. ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 19 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით თა--რ ხი-------ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხე - მა---- ტი-------ნს არასრულწლოვა-- შვილის 2003 წლის 02 ივნისს დაბადებული - ა-- ტი-------ნის სასარგებლოდ დაეკისრა ალიმენტის გადახდა ყოველთვიურად 300 (სა--სი) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის მომენტიდან - 2013 წლის 02 ივლისიდან მის სრულწლოვანებამდე. შეწყდა ქორწინება მოსარჩელე _ თა--რი ხი-------ეს და მოპასუხე _ მა---- ტი-------ნს შორის (ქორწინების რეგისტრაციის თარიღი 03 სექტემბერი 2004 წელი, აქტის ჩანაწერი # 0034780).

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 19 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება (იხ.ს/ფ. 14-17).

3.2.2. ნოტარიულად დამოწმებული დაბადების მოწმობის თანახმად, ან--ი მა----ის ძე ტი-------ნ დაბადებულია 2016 წლის 15 სექტემბერს. მშობლები: მა-- - მა---- ტი-------ნ. დედა - ზა-----ი თო----ის ასული ას------ან.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- დაბადების მოწმობა (იხ.ს/ფ. 18-21).

3.2.3. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიურო აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2018 წლის 24 იანვრის A15058490-007/003 მიმართვაში მითითებულია: სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2013 წლის 20 აგვისტოს გაცემული №2/220-13 სააღსრულებო ფურცელი (სააღსრულებო წარმოება №A15058490), სადაც კრედიტორია - თა--რ ხი-------ე, ხოლო მოვალე - მა---- ტი-------ნ. 2018 წლის იანვრის თვის მდგომარეობით №A15058490 სააღსრულებო საქმეზე ალიმენტის დავალიანება შეადგენს - 10934 ლარს.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიურო აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2018 წლის 24 იანვრის A15058490-007/003 მიმართვა (იხ.ს/ფ. 22).

3.2.4. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 10 ოქტომბრის №419845 მიმართვაში მითითებულია: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურდიულ პირების რეესტრის მონაცემებით, მა---- ტი-------ნი (პ/ნ 330010008390 ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირებული არ არის. ასევე, არ არის რეგისტრირებული შეზღუდული პასუხისმგებლობის/კომანდიტური საზოგადოების წილობრივ მონაწილედ და/ან სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორად. ასევე არ არის რეგისტრირებული მეწარმე ან/და არასამეწარმეო(არაკომერციული) იურიდიული პირის, ასევე ,,საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის’’ 15091 მუხლით გათვალისწინებული საჯარო სა--რთლის იურიდიული პირის (რელიგიური გაერთიანება) ხელმძღვანელობაზე/წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირად.

სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 10 ოქტომბრის №419845 მიმართვა (იხ.ს/ფ. 26).

3.2.5. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიურო აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2016 წლის 17 ივნისის A15058490-007/001 მიმართვაში მითითებულია: სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2013 წლის 20 აგვისტოს გაცემული №2/220-13 სააღსრულებო ფურცელი (სააღსრულებო წარმოება №A15058490). მოვალე დარეგისტრირდა მოვალეთა რეესტრში, გადაგზავნილი იქნა წინადადება მოვალისადმი გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ, განხორციელდა მოვალის ქონების მოძიება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და კომერციულ ბანკებში, რის შემდგომ დადგინდა, რომ მოვალის მა---- ტი-------ნის (33001000839) სახელზე რაიმე სახის უძრავი ქონება არ ირიცხება, ასევე არ ირიცხება ავტოსატრანსპორტო საშუალება და ცეცხლსასროლი იარაღი. დღეის მდგომარეობით შემოსავლების სამსახურის მონაცემებით მოვალე მა---- ტი-------ნი (33001000839) დასაქმებული არ არის.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიურო აჭარისა და გურიის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის 2016 წლის 17 ივნისის A15058490-007/001 მიმართვა (იხ.ს/ფ. 28).

3.2.6. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 31 მაისის №237247 მიმართვაში მითითებულია: უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის ელექტრონული წიგნის მონაცემებით მა---- ტი-------ნის (პ/ნ 33001000839) საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული არ არის.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 31 მაისის №237247 მიმართვა (იხ.ს/ფ. 69).

3.2.7. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 28 მაისის №21-11/68627 მიმართვაში მითითებულია: საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,გ.ა’’ ქვეპუნქტის საფუძველზე წარმოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების მიხედვით 28.05.2018 წლის მდგომარეობით მოქ: მა---- ტი-------ნის (პ/ნ 33001000839) მიერ 2012 წლის 01 იანვრიდან 2018 წლის 30 აპრილის ჩათვლით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი არ ფიქსირდება. ა--სთან, მოქ: მა---- ტი-------ნის (პ/ნ 33001000839) მიხედვით 28.05.2018 წლის მდგომარეობით, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების მიხედვით არ არის რეგისტრირებული გადასა-ადის გადამხდელ ფიზიკურ პირად.

სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- შემოსავლების სამსა-ურის 2018 წლის 28 მაისის №21-11/68627 მიმართვა (იხ.ს/ფ. 70).

3.2.8. სასა--რთლო განმარტავს, რომ ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა ან არარსებობა უნდა დადასტურდეს კონკრეტული მტკიცებულებებით. ფაქტობრივად, სადაო გარემოებებთან დაკავშირებით მხარეები იძლევიან ურთიერთ საწინააღმდეგო განმარტებას. მათი განმარტებები გამორიცხავენ ერთმანეთის არგუმენტებს. სასა--რთლო ორივე მხარის განმარტებას აფასებს თანაბარი მნიშვნელობის მტკიცებულებად. საბოლოოდ გაიზიარებს მხოლოდ იმ მხარის განმარტებას, ვინც მტკიცებულებებით დაადასტურებს თავის არგუმენტებს.

სადაო საკითხის დადგენისას სასა--რთლო ხელმძღვანელობს მხარეთა თანასწორობის, შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპით. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით სა--რთალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. დისპოზიციურობის პრინციპის მიხედვით აღიარებულია შეჯიბრებითობის პრინციპით ფაქტების დადგენა. მტკიცების ტვირთი მხარეებს შორის თანაბრადაა გადანაწილებული, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი მტკიცებულებები გამოიყენონ ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად. ზოგადად ორივე მხარემ უნდა წარმოადგინოს მტკიცებულებები, რომლითაც უტყუარად დადგინდება სარჩელში და შესაგებელში მითითებული გარემოებების არსებობა. დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე ფაქტების მტკიცების ტვირთი მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის განაწილებული უნდა იყოს სა--რთლიანად. მხარეს უნდა დაეკისროს ისეთი ფაქტის დამტკიცების ვალდებულება, რომლის განხორციელებაც მას შეუძლია. მხარეს არ უნდა დაეკისროს ისეთი ფაქტების მტკიცების ტვირთი, რომლის განხორციელებაც მისთვის შეუძლებელია. მტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება საქმის განხილვის უმთავრესი პრინციპია.

სამოტივაციო ნაწილი:

4. შემაჯამებელი სასა--რთლო დასკვნა

საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ა-სნა-განმარტებებისა მოსმენის, ასევე სარჩელის ფაქტობრივი და სა--რთლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სა--რთლებრივი შეფასების შედეგად სასა--რთლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.

5. კანონები, რომლებითაც სასა--რთლომ იხელმძღვანელა

- საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლი;

- საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2, მე-3 მუხლები;

- ,,ბავშვის უფლებათა შესა-ებ’’ კონვეციის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი, 27-ე მუხლის მე-2 პუნქტი;

- ბავშვის უფლებათა კომიტეტის ზოგადი №14 კომენტარი;

- ევრო საბჭოს წევრი სა-ელმწიფოების მინისტრთა კომიტეტის R (84) 4 რეკომენდაციის პირველ და მე-2 პრინციპები;

- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1197-ე, 1198-ე, 1202-ე, 1212-ე, 1213-ე, 1214-ე, 1221-ე, 1231-ე, 1234-ე მუხლებით,6. სა--რთლებრივი შეფასება

6.1. სასა--რთლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველი ნაწილით თანა-მად, ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასა--რთლოს.

უფლების სასა--რთლო წესით დაცვის შესაძლებლობა სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის ფუნდამენტურ პრინციპს წარმოადგენს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანა-მადაც, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასა--რთლო წესით დაცვა. აღნიშნული გულისხმობს პირის უფლებას, დაიცვას თავისი კანონიერი ინტერესები სასა--რთლოს მეშვეობით. ა--სთან, მნიშვნელოვა--ა, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენას. უფლების რეალიზებისას სასა--რთლო თანაბრად იცვას ორივე მოდავე მხარის კანონიერ ინტერესებს.

სასა--რთლო აღნიშნავს, რომ სასა--რთლოს ხელმისაწვდომობის უფლების რეალიზაცია დისპოზიციურობის პრინციპის გამოვლინებაა, რაც მხარეებს ა--ჭებს უფლებას თავისუფლად განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები. მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასა--რთლოში, სარჩელის ან განცხადების შეტა--ს გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს... (სსს კოდექსის მე-3 მუხლი). გარდა ამისა, სარჩელის უფლებაში გაერთიანებულია ორი უფლება: 1. სარჩელისა აღძვრის უფლება და 2. სარჩელის დაკმაყოფილების უფლება. სარჩელში სასარჩელო მოთხოვნა უნდა იყოს დასაბუთებული, როგორც მატერიალურ-სა--რთლებრივი, ისე საპროცესო-სა--რთლებრივი ნორმების შესაბამისად, რაც წარმოადგენს სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობას. სარჩელის დასაბუთება, მისი, დაკმაყოფილება, ნაწილობრივ დაკმაყოფილება ან არ დაკმაყოფილება უშუალოდ დაკავშირებულია სა--რთალწარმოების ისეთ ფუნდამენტურ პრინციპთან, როგორცაა შეჯიბრობითობა და თანასწორობა, რაც განმტკიცებულია საქართველოს კონსტიტუციის 85-ე მუხლის მე-3 პუნქტით, რომლის თანა-მად, სა--რთალწარმოება ხორციელდება მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის საფუძველზე.

6.1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1197-ე მუხლის თანა-მად, შვილების მიმართ მშობლებს თანაბარი უფლება-მოვალეობები აქვთ.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1198-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების შესაბამისად, მშობლები უფლებამოსილი და ვალდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური განვითარებისათვის, აღზარდონ ისინი საზოგადოების ღირსეულ წევრებად, მათი ინტერესების უპირატესი გათვალისწინებით. მშობლებს აქვთ ბავშვის რჩენის ვალდებულება.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1202-ე მუხლის თანა-მად, მშობლებს თანაბრად აქვთ ყველა უფლება და მოვალეობა თავიანთი შვილების მიმართ, მიუხედავათ იმისა, რომ ისინი განქორწინებულნი არიან ან ცალ-ცალკე ცხოვრობენ.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე მუხლის თანა-მად, მშობლები მოვალენი არიან არჩინონ თავიანთი არასრულწლოვა-- შვილები, აგრეთვე შრომისუუნარო შვილები, რომლებიც და-მარებას საჭიროებენ. ა--ვე კოდექსის 1213-ე მუხლით კი არასრულწლოვა-- ან სრულწლოვა-- შრომისუუნარო შვილებისათვის გადასა-დელი ალიმენტის ოდენობას განსაზღვრავენ მშობლები ურთიერთშეთანხმებით. ა--ვე კოდექსის 1214-ე მუხლის თანა-მად, თუ მშობლები ვერ შეთანხმდნენ ალიმენტის ოდენობაზე, მაშინ დავას გადაწყვეტს სასა--რთლო. ალიმენტის ოდენობას სასა--რთლო განსაზღვრავს გონივრული, სა--რთლია-- შეფასების საფუძველზე შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისთვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასა--რთლო მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას.

ოზურგეთის რაიონული სასა--რთლოს 2013 წლის 19 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით თა--რ ხი-------ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხე - მა---- ტი-------ნს არასრულწლოვა-- შვილის 2003 წლის 02 ივნისს დაბადებული - ა-- ტი-------ნის სასარგებლოდ დაეკისრა ალიმენტის გადა-და ყოველთვიურად 300 (სა--სი) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის მომენტიდან - 2013 წლის 02 ივლისიდან მის სრულწლოვანებამდე (იხ. პუნქტი 3.2.1.).

აღნიშნული მუხლების ანალიზიდან გამომდინარე, შვილების რჩენა და მათზე ზრუნვა მშობლების უპირველესი მოვალეობაა, რომელიც თანაბრად აკისრია როგორც დედას, ისე მა--ს. ალიმენტის გადა-დევინება მიზნად ისა-ავს ბავშვის ინტერესების დაცვას, მისთვის არა მარტო არსებობისათვის აუცილებელი მინიმუმის უზრუნველყოფას, არამედ, თუ ეს შესაძლებელია, ცხოვრების იმ დონის შენარჩუნებასაც, რომელიც მას ექნებოდა მშობლების ნორმალური ურთიერთობის პირობებში. ალიმენტის ოდენობას სასა--რთლო განსაზღვრავს გონივრული, სა--რთლია-- შეფასების საფუძველზე, შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა გათვალისწინებით. ა--ვე დროს, ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაში მიიღება ის გარემოება, თუ რამდენს შეადგენს ალიმენტის გადამხდელის რეალური მატერიალური მდგომარეობა, რადგან ალიმენტის დაკისრების თაობაზე გადაწყვეტილება უნდა იყოს რეალურად აღსრულებადი.

6.2. საერთაშორისო სა--რთლებრივი აქტით -,,ბავშვის უფლებათა შესა-ებ’’ კონვენციით (საქართველოში ძალაშია 1994 წლის 21 აპრილიდან), რომელიც ასევე საქართველოს საკანონმდებლო სისტემის შემადგენელი ნაწილია, რეგულირდება ბავშვის მიმართ მზრუნველობის საკითხები. კერძოდ:

კონვენციის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ბავშვის მიმართ ნებისმიერ ქმედებათა განხორციელებისას, მიუხედავად იმისა, თუ ვინ არის მათი განმა-ორციელებელი, - სა-ელმწიფო თუ კერძო დაწესებულებები, რომლებიც მუშაობენ სოციალური უზრუნველყოფის საკითხებზე, სასა--რთლოები, ადმინისტრაციული თუ საკანონმდებლო ორგანოები - უპირველესი ყურადღება ეთმობა ბავშვის ინტერესების დაცვის უკეთ უზრუნველყოფას.

აღნიშნულ ნორმასთან დაკავშირებით, ბავშვის უფლებათა კომიტეტის ზოგად კომენტარში №14, რომლის მიზა--ა უზრუნველყოს ბავშვის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინება და პატივისცემა კონვენციის მონაწილე სა-ელმწიფოთა მიერ, აღნიშნულია, რომ ბავშვის საუკეთესო ინტერესების ცნება კომპლექსურია და უნდა გა--საზღვროს ყოველი ცალკეული საქმის მიხედვით. ბავშვის საუკეთესო ინტერესი უნდა მოერგოს და გა--საზღვროს ინდივიდუალურად, შესაბამისი ბავშვის თუ ბავშვების კონკრეტული სიტუაციის მიხედვით, მათი პირადი კონტექსტის, მდგომარეობის, კონკრეტული გარემოებებისა და საჭიროებების გათვალისწინებით. გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებელია ბავშვის საუკეთესო ინტერესების ყველა ელემენტის შეფასება და დაბალანსება.

ა--ვე კონცენციის 27-ე მუხლის მიხედვით, ყოველი ბავშვის უფლებაა უზრუნველყოფილი იყოს ცხოვრების ისეთი დონით, რომელიც აუცილებელია მისი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი, ზნეობრივი და სოციალური განვითარებისათვის. მშობლებს ან ბავშვის სხვა აღმზრდელებს ეკისრებათ ძირითადი პასუხისმგებლობა, თავიანთი უნარისა და ფინანსური შესაძლებლობების ფარგლებში უზრუნველყონ ბავშვის განვითარებისათვის საჭირო ცხოვრების პირობები.

სასა--რთლო აგრეთვე მიუთითებს მშობლის პასუხისმგებლობის შესა-ებ ევრო საბჭოს წევრი სა-ელმწიფოების მინისტრთა კომიტეტის R (84) 4 რეკომენდაციის პირველ პრინციპზე რომლის თანა-მად, მშობლის პასუხისმგებლობა არის ვალდებულებებისა და უფლებამოსილებების ერთობლიობა რომელიც მოწოდებულია უზრუნველყოს ბავშვის მორალური და მატერიალური კეთილდღეობა, კერძოდ, ბავშვის მოვლა, ბავშვთან პირადი ურთიერთობების შენარჩუნება, და მისი უზრუნველყოფა განათლებით, რჩენისათვის საჭირო სა-სრებით, ოფიციალური წარმომადგენლობით და მისი ქონების ადმინისტრირებით. ა--ვე რეკომენდაციის მე-2 პრინციპის თანა-მად, უფლებამოსილი ორგა--ს ნებისმიერი გადაწყვეტილება მშობლის პასუხისმგებლობის განსაზღვრასთან ან ამ პასუხისმგებლობის განხორციელების გზებთან დაკავშირებით უპირველესად უნდა ეფუძნებოდეს ბავშვის ინტერესებს. 1966 წლის 16 დეკემბრის სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების შესა-ებ, საერთაშორისო პაქტის (საქართველოში ძალაშია 1994 წლის 3 აგვისტოდან) 23-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანა-მად, ამ პაქტის მონაწილე სა-ელმწიფოებმა უნდა განა-ორციელონ საჭირო ღონისძიება-- დაქორწინების, ქორწინებაში ყოფნისა და განქორწინების დროს მეუღლეთა თანასწორი უფლებებისა და მოვალეობების უზრუნველსაყოფად. განქორწინების შემთხვევაში გათვალისწინებული უნდა იყოს ბავშვის საჭირო დაცვა.

ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისა და „ბავშვთა უფლებების შესა-ებ” კონვენციის მიხედვით, საოჯა-ო-სა--რთლებრივ ურთიერთობებში უპირატესი ყურადღება ეთმობა ბავშვის უფლების სათანადოდ დაცვას. შესაბამისად, ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას უპირატესია ბავშვის უფლება მიიღოს ნორმალური განვითარებისათვის აუცილებელი მატერიალური სა-სრები. სასა--რთლო აღნიშნავს, რომ არასრულწლოვანთან მიმართებით ნებისმიერი საკითხის გადაწყვეტა ბავშვის საუკეთესო ინტერესებიდან, მისი ფიზიკური, სოციალური, გონებრივი, ემოციური და სულიერი მოთხოვნებიდან გამომდინარე უნდა მოხდეს.

მოცემულ შემთხვევაში არასრულწლოვა--ს უპირატესი ინტერესი მდგომარეობს იმაში, რომ მხარეთა საერთო შვილი უზრუნველყოფილი იყოს ცხოვრების ისეთი დონით, რომელიც აუცილებელია მისი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი, ზნეობრივი და სოციალური განვითარებისათვის, რის გამოც იგი ორივე მშობლის თანადგომას საჭიროებს.

6.3. ალიმენტის გადა-დევინება მიზნად ისა-ავს ბავშვის ინტერესების დაცვას, მისთვის არა მარტო არსებობისათვის აუცილებელი მინიმუმის უზრუნველყოფას, არამედ, თუ ეს შესაძლებელია, ცხოვრების იმ დონის შენარჩუნებასაც, რომელიც მას ექნებოდა მშობლების ნორმალური ურთიერთობის პირობებში. ალიმენტის ოდენობას სასა--რთლო განსაზღვრავს გონივრული, სა--რთლია-- შეფასების საფუძველზე, შვილების ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1221-ე მუხლის თანა-მად, იმ მშობლების მატერიალური და ოჯა-ური მდგომარეობის შეცვლის შემთხვევაში, რომლებიც ალიმენტს იხდიან მტკიცე თანხის სა-ით, სასა--რთლოს უფლება აქვს, დაინტერესებული პირის მოთხოვნით, შეამციროს ან გაადიდოს ალიმენტის ოდენობა.

აღნიშნული მუხლის შესაბამისად, ალიმენტის დადგენილი ოდენობის შეცვლა, მისი შემცირების გზით უკავშირდება შემდეგი ფაქტობრივი და სა--რთლებრივი წინაპირობების არსებობას: 1. სასა--რთლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი უნდა იყოს ალიმენტვალდებული პირის მიერ შვილების სასარგებლოდ გადასა-დელი ალიმენტის ოდენობა; 2. ალიმენტის ოდენობის დადგენის შემდეგ ალიმენტვალდებული პირის მატერიალური მდგომარეობა უნდა გაუარესდეს, მაგ: შემოსავლების შემცირება; 3. ოჯა-ური მდგომარეობა უნდა შეიცვალოს, რაც გულისხმობს კმაყოფაზე მყოფი პირების რაოდენობის გაზრდას 4. შემცირებული ალიმენტის ოდენობა მეორე მშობლის, ამ შემთხვევაში დედის, მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით, უნდა იყოს საკმარისი შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის საჭირო აუცილებელი მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად.

6.4. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1231-ე მუხლის თანა-მად, თუ შეიცვალა ალიმენტის გადამხდელის ან ალიმენტის მიმღების მატერიალური ან ოჯა-ური მდგომარეობა, ამ თავში მოხსენიებულ პირთათვის გადასა-დელი ალიმენტის ოდენობის სასა--რთლო წესით დადგენის შემდეგ სასა--რთლოს უფლება აქვს, ერთ-ერთი მათგა--ს სარჩელის საფუძველზე შეცვალოს დადგენილი ალიმენტის ოდენობა.

სასა--რთლოს მიერ განსაზღვრული ალიმენტის ოდენობა არ არის მუდმივი ხასიათის, გარემოებათა შეცვლის შემთხვევაში იგი ექვემდებარება გადაან-არიშებას. კანონმდებელი დასაშვებად მიიჩნევს სასა--რთლო გადაწყვეტილებით ალიმენტის შემცირებას და ამის საფუძვლად გა--ხილავს ალიმენტის გადა-დაზე ვალდებული პირის მატერიალური და ოჯა-ური მდგომარეობის შეცვლას.

სასა--რთლო აღნიშნავს, რომ მოცემული მუხლი ადგენს მხარეთა მატერიალური და ოჯა-ური მდგომაროების ცვლილებების შესაბამისად ალიმენტის ოდენობის შეცვლის შესაძლებლობას.

მოცემულ შემთხვევაში ოზურგეთის რაიონული სასა--რთლოს 2013 წლის 19 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრის შემდეგ შეიცვალა მოსარჩელე მა----ე ტი-------ნის ოჯა-ური მდგომარეობა, იგი დაქორწინებულია ზა-----ი თო----ის ასული ას------ანზე, მათ ჰყავთ საერთო მცირეწლოვა-- შვილი - ან--ი ტი-------ნი. რაც შეეხება ალიმენტგადამხდელის მატერიალურ მდგომარეობის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მა----ე ტი-------ნი არ არის დასაქმებული, მის სა-ელზე არ ირიცხება მოძრავი თუ უძრავი ქონება.

ამდენად, სასა--რთლო დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნევს, რომ მართალია ბავშვის ინტერესი უპირატესია, მაგრამ დაკისრებული ალიმენტის ოდენობა - ყოველთვიურად 300 ლარი, აღარ არის მოსარჩელის რეალური მატერიალური და ოჯა-ური მდგომარეობის შესატყვისი, სა-ეზეა სსკ-ის 1221-ე მუხლით ალიმენტის ოდენობის შემცირებისათვის აუცილებელი წინაპირობები, მათ შორის, გადაწყვეტილებით ალიმენტის ოდენობის დადგენის შესა-ებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ - ალიმენტვალდებული პირის - მა----ე ტი-------ნის მატერიალური მდგომარეობის და ოჯა-ური მდგომარეობის შეცვლით, სასა--რთლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია, დადგენილი ალიმენტის ოდენობის შემცირება.

6.5. სასა--რთლო განმარტავს, რომ ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მშობლის შესაძლებლობები, ანუ ალიმენტის ოდენობა გონივრულ და სა--რთლიან შესაბამისობაში უნდა იყოს მშობლის ფინანსურ შესაძლებლობებთან. მაგრამ აღსა--შნავია, რომ მშობლის ფინანსური მდგომარეობა ბავშვის მოთხოვნილებებს არ ამცირებს. ბავშვის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით, ალიმენტის ოდენობა უნდა გა--საზღვროს ბავშვის ფიზიკური, სოციალური, გონებრივი, ემოციური და სულიერი მოთხოვნებიდან გამომდინარე. ბავშვის აღზრდისათვის და საზოგადოებაში წარმატებული ადაპტაციისათვის აუცილებელია არა მხოლოდ ბავშვის ყოველდღიური საარსებო მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება, არამედ მისი უზრუნველყოფა იმ სა-სრებით, რომელიც ბავშვს მისცემს განათლების მიღების, ემოციური და სულიერი სამყაროს განვითარების შესაძლებლობას. ალიმენტის განსაზღვრისას უპირატესია ბავშვის უფლება მიიღოს ნორმალური განვითარებისათვის აუცილებელი მატერიალური სა-სრები. ამდენად, პერიოდული სარჩოს (ალიმენტის) ოდენობა უნდა დადგინდეს მშობლის მატერიალური მდგომარეობისა და შვილის რეალური საჭიროებების აუცილებელი გათვალისწინებით, სარჩელის აღძვრიდან მომავალი დროისათვის.

მოპასუხე თა--რ ხი-------ე, არ არის თანა-მა არასრულწლოვა-- ა-- ტი-------ნის რჩენა-აღზრდისათვის მიიღოს შემცირებული ალიმენტის ოდენობა. სასა--რთლო ყურადღებას ა--ხვილებს იმ გარემოებაზე, რომ არასრულწლოვა--ს აღზრდა-განვითარებისათვის სათანადო პირობების შექმნაში ორივე მშობელი თანაბრად უნდა იღებდეს მონაწილეობას. ალიმენტის დაკისრება არ უნდა ატარებდეს ფორმალურ ხასიათს და ალიმენტი რეალურად უნდა უზრუნველყოფდეს სარჩენი პირისათვის ნორმალური საცხოვრებელი პირობების შექმნას. მაგრამ ა--სთან მხედველობაშია მისაღები ის გარემოება, რომ არ შეიძლება შეილა-ოს არც ერთი მხარის კანონით დაცული უფლებები და ინტერესები. ა--სთან, სასა--რთლო იზიარებს მშობელთა მხრიდან ბავშვზე მა----ალური ზრუნვის დანაწესს, მაგრამ ეს უკანასკნელი უნდა გა--საზღვროს მშობელთა მატერიალური შემოსავალ-გასავლებისა და არასრულწლოვა-- ბავშვის მდგომარეობის გათვალისწინებით.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1234-ე მუხლის თანა-მად, იმ პირს, რომელსაც აქვს ალიმენტის მოთხოვნის უფლება, კანონით დადგენილი წესით, ამ უფლების დაკარგვამდე ნებისმიერ დროს შეუძლია სასა--რთლოს მეშვეობით მოითხოვოს ალიმენტის გადა-დევინება, მიუხედავად ვადისა, რომელიც გასულია ალიმენტის მოთხოვნის უფლების წარმოშობის დროიდან. ალიმენტის გადა-დის დაკისრება ხდება მხოლოდ მომავალი დროისათვის სასა--რთლოში სარჩელის აღძვრის მომენტიდან.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სა--რთლებრივი ანალიზის საფუძველზე, სასა--რთლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ალიმენტის დადგენის შემდეგ ალიმენტვალდებული პირის ოჯა-ური მდგომარეობის შეცვლის, მხარეთა მატერიალური და ოჯა-ური მდგომარეობიდან გამომდინარე, სასა--რთლო გადაწყვეტილებით მოპასუხისათვის დაკისრებული ალიმენტის ოდენობა უნდა შემცირდეს და მოპასუხის მხრიდან გადასა-დელი ალიმენტის ოდენობა, გა--საზღვროს 120 (ას ოცი) ლარის ოდენობით.

7. საპროცესო ხარჯები

7.1. „სა-ელმწიფო ბაჟის შესა-ებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანა-მად, სა-ელმწიფო ბაჟი არის საქართველოს ბიუჯეტებში შენატა--, რომელსაც იხდიან ფიზიკური და იურიდიული პირები სა-ელმწიფოს მიერ მათი ინტერესების შესაბამისი იურიდიული მოქმედებების შესრულებისათვის და სათანადო საბუთების გაცემისათვის. ა--ვე კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით კი განსაზღვრულია სა-ელმწიფო ბაჟის გადამხდელი სუბიექტები და გათვალისწინებულია, რომ სა-ელმწიფო ბაჟის გადამხდელებად ითვლებიან ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომელთა ინტერესებიდან გამომდინარეც სპეციალურად რწმუნებული დაწესებულებები ასრულებენ იურიდიულ მოქმედებებს და გასცემენ შესაბამის საბუთებს.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანა-მად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადა-და, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტა--ლი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სა-ელმწიფო ბიუჯეტში სასა--რთლო ხარჯების გადა-დისაგან.

ა--ვე კოდექსის 39-ე მუხლის მიხედვით, სა-ელმწიფო ბაჟი შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 ლარისა. ა--ვე მუხლის მე-2 ნაწილის თანა-მად, მაგისტრატი მოსა--რთლის განსჯად საქმეზე სა-ელმწიფო ბაჟის ოდენობა ყველა ინსტანციის სასა--რთლოში შეადგენს მოცემული მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ოდენობის ნა-ევარს.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტის თანა-მად, დავის საგნის ფასი გასაცემის ან გადასა-დელის შემცირების ანდა გადიდების შესა-ებ სარჩელისა გა--საზღვრება იმ თანხით, რომლითაც მცირდება ანდა დიდდება გასაცემი ან გადასა-დელი, მაგრა-- არა უმეტეს ერთი წლის განმავლობაში.

მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დასტურდება მოსარჩელე მა----ე ტი-------ნის მიერ სარჩელთან მიმართებით სა-ელმწიფო ბაჟის სა-ით 100 (ასი) ლარის გადა-და. შესაბამისად, ვინაიდან სარჩელი დაკმაყოფილდა, არსებობს მოპასუხე თა--რ ხინითიბიძისათვის მოსარჩელე მა----ე ტი-------ნის სასარგებლოდ, მოსარჩელის მიერ გადა-დილი სა-ელმწიფო ბაჟის ნაწილის 64.80 ლარის დაკისრების საფუძველი. ხოლო მასიმე ტი-------ნს უნდა დაუბრუნდეს ზედმეტად გადა-დილი სა-ელმწიფო ბაჟიდან 35.20 ლარი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

სასა--რთლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 49, 53-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე-ე მუხლებით და

გადაწყვიტა:

1. მა----ე ტი-------ნის სარჩელი თა--რ ხი-------ის მიმართ ალიმენტის ოდენობის შემცირების თაობაზე დაკმაყოფილდეს;

2. შემცირდეს ოზურგეთის რაიონული სასა--რთლოს 2013 წლის 19 ივლისის საქმე №2/220-13წ. დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით მა----ე ტი-------ნისთვის დაკისრებული ალიმენტის ოდენობა 180 (ას ოთხმოცი) ლარით და მა----ე ტი-------ნს არასრულწლოვა-- შვილის 2003 წლის 02 ივნისს დაბადებული ა-- ტი-------ნის სასარგებლოდ დაეკისროს ალიმენტის გადა-და ყოველთვიურად 120 (ას ოცი) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრის დროიდან, 2018 წლის 03 მაისიდან, მის სრულწლოვანებამდე;

3. დაუბრუნდეს ინ-ა მი--–--ეს მის მიერ 2018 წლის 30 იანვარს, წინასწარ გადა-დილი სა-ელმწიფო ბაჟის სა-ით (საგადასა-ადო დავალება №0, სს ,,თიბისი ბანკი”, ბანკის დასა-ელება - სა-ელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი - TRESGE22, ან-არიშის №200122900, სა-აზინო კოდი - 300903150) გადა-დილი 100 (ასი) ლარიდან 35 (ოცდათხუთმეთი) ლარი და 20 (ოცი) თეთრი;

4. თა--რ ხი-------ეს მა----ე ტი-------ნის სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 64 (სამოცდაოთხი) ლარისა და 80 (ოთხმოცი) თეთრის გადახდა;

5. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ასევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ასლის გაგზავნა და ჩაბარება უზრუნველყოს სასამართლომ ა--ვე კოდექსის 70–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით;

6. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო წესით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში (მისა--რთი: ქ. ქუთაისი ნიუ-პორტის ქ.№32), გადაწყვეტილების მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით, მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტიდან 14 დღის ვადაში ოზურგეთის რაიონული სასა--რთლოს (მისა--რთი: ოზურგეთი, სიორიძის ქ.№14) მეშვეობით;

მოსამართლე: ნანა ჯოხაძე