გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
15021011800--89476
საქმე # # 2/211-18
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
22 თებერვალი, 2019 წელი ქ. ახალქალაქი
შესავალი ნაწილი
ახალქალაქის რაიონული სასა--რთლო
მოსა--რთლე _ მა-–--ზ ენ-----ე
სხდომის მდივანი _ და--თ მე-–----ე
მოსარჩელე _ სს „თიბისი ბანკი“
წარმომადგენელი - რა--ზ აი–------ე
მოპასუხეეები _ თე-------ზ მე-–----ე, ცი----ი მე-–----ე
წარმომადგენელი _ ნა---ა ჯა----–---–ი
და--ს საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობა, ფულადი ვალდებულების შესრულება
აღწერილობითი ნაწილი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. ბა---ლად იქნას ცნობილი თე-------ზ მე-–----ესა და ცი----ი მე-–----ეს შორის 2018 წლის 12 ოქტომბერს საჯარო რეესტრში დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები (რეგისტრაციის #8-----------; #8----------- და #8-----------) როგორც მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებანი;
1.2. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს (პ/ნ 5----------) 2017 წლის 09 ოქტომბრის #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სს „თიბისი ბანკის (ს/ნ 2--------) სასარგებლოდ დაეკისროს დავალიანებული თანხის 12.548,18 ლარის გადახდა (საიდანაც 10.348,05 ლარი არის სესხის ძირი თანხა, 1.228,13 ლარი - საპროცენტო სარგებელი, 959,24 ლარი - დარიცხული ჯარიმა, ხოლო 12,76 ლარი - სიცოცხლის დაზღვევა);
1.3. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს (პ/ნ 5----------) მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისროს 2018 წლის 05 იანვარს გაცემული სესხის თანხა 1.500 ლარის ოდენობით საიდანაც სესხის ძირი შეადგენს 1.500 ლარს;
სარჩელის თანახმად, 2017 წლის 09 ოქტომბერს სს „თიბისი ბანკსა“ და თე-------ზ მე-–----ეს შორის დაიდო #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლითაც ბანკმა თე-------ზ მე-–----ეზე სესხის სახით გასცა 11.000 ლარი, წლი----ი 25% სარგებლის გადახდევინებით, 1470 დღის (4 წლის) ვადით. 2017 წლის 9 ოქტომბერს სს „თიბისი დაზღვევის“ მიერ განხორციელდა #3-------9------ სესხზე მსესხებლის სიცოცხლის დაზღვევა, სადაზღვევო პოლისით განისაზღვრა რომ სადაზღვევო პრემია შეადგენდა სესხის ძირითადი თანხის წლი---- 0,72 %-ს. 2018 წლის 05 იანვარს სს „თიბისი ბანკმა“ თე-------ზ მე-–----ეზე გასცა სესხი 1500 ლარის ოდენობით, აღნიშნული სესხი ითვალისწინებდა საპროცენტო სარგებელს, რომლის დაფარვის მიზნით მსესხებელს ყოველთვი----ად უნდა შეეტანა შესაბამის ანგარიშზე თანხა 75 ლარის ოდენობით. მსესხებელმა თე-------ზ მე-–----ემ არ შეასრულა სესხის ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებები, რის გამოც მას დაუგროვდა ვადამოსული დავალიანება მოსარჩელის მიმართაც დღეის მდგომარეობით შეადგენს: #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 12.548,18 ლარს, ხოლო #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 1500 ლარს. 2018 წლის 13 სექტემბერს თე-------ზ მე-–----ეს გაეგზავნა გაფრთხილების წერილები, რომლებითაც ეცნობა ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო მოსალოდნელი შედეგების შესახებ, თუმცა უშედეგოდ. 2018 წლის 03 ოქტომბერს, მას შემდეგ რაც თე-------ზ მე-–----ისათვის შეტყობინების ჩაბარებით ცნობილი გახდა, რომ სს „თიბისი ბანკი“ აპირებდა სარჩელის აღძვრას სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების დაფარვის მოთხოვნით, მან როგორც ცი----ი მე-–----ის წარმომადგენელმა საკუთარ თავთან დადო გარიგება, კერძოდ, თე-------ზ მე-–----ემ მის საკუთრებაში არსებული სამი უძრა-- ქონება ს/კ 63.12.32.0--, ს/კ 63.12.31.1-- და ს/კ 63.12.31.1-- მიჰყიდა შვილს ცი----ი მე-–----ეს, რომელსაც თვითონ წარმოადგენს, რის შედეგადაც აღნიშნული უძრა-- ქონებები დარეგისტრირდა ცი----ი მე-–----ის საკუთრებად. მოსარჩელის განმარტებით 2018 წლის 02 ოქტომბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო მოსაჩვენებლად იმ განზრახვის გარეშე რომ რაიმე ი----იდიული შედეგი მოჰყოლოდა, რადგან მსესხებელმა გა--ფრთხილებელი წერილებით შეიტყო, რომ მის მიმართ უნდა დაწყებულიყო დავა სესხის გადაუხდელობის გამო, რომლის შედეგების თა--დან აცილების მიზნით მოჩვენებითი გარიგება დადო საკუთარ თავთან, ა--ს ადასტურებს ნასყიდობის ფასიც, სამივე ქონება ერთობლიობაში თითქოს იყიდა 950 ლარად, თუმცა თანხის გადახდის და--დასტურებელი მტკიცებულება ხელშეკრულებას არ ერთვის.
სასა--რთლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოსარჩელის წარმომადგენელმა ასევე მოითხოვა სასა--რლო ხარჯების - სახელმწიფო ბაჟი 432 ლარის, სარჩელის უზრუნველყოფისათვის გადახდილი ბაჟის - 50 ლარისა და აუდიტის დასკვნის მომზადებისათვის გადახდილი თანხის 70 ლარის მოპასუხეებისთვის დაკისრება. მანვე განმარტა, რომ აღნიშნული სარჩელი გარიგების ბა---ლად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში არის აღიარებითი სარჩელი და აკმაყოფილებს აღიარებითი სარჩელის პირობებს, მოსარჩელე მხარეს გააჩნია ი----იდიული ინტერესი, მართალია მსესხებელი არის მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ე, რომელმაც გაასხვისა უძრა-- ქონება, მაგრამ იმ შემთხვევაში თუ სარჩელი დაკმაყოფილდება ვერ მოხდება მისი აღსრულება რადგანაც მსესხებელს - მოპასუხე თ.მე-–----ეს ქონება აღარ ექნება საკუთრებაში, ხოლო იმ შემთხვევაში თუ კი სასა--რთლოს გადაწყვეტილებით მოხდება თე-------ზ მე-–----ესა და მის ქალიშვილს ცი----ი მე-–----ეს შორის მოჩვენებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობა აღსდგება პირვანდელი მდგომარეობა და შესაბამისად უზრუნველყოფილი იქნება გადაწყვეტილების აღსრულებაც.
2. მოპასუხის პოზიცია
მოპასუხეები და მა--- წარმომადგენელი ნაწილობრივ ეთანხმებიან სასარჩელო მოთხოვნას და განმარტავენ, რომ ნამდვილად არსებობს სასესხო ვალდებულება, მაგრამ არა მოსარჩელის მიერ მითითებულ ფარგლებში და მოცულობით, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილია არაგონივრული თანხა. რაც შეეხება ნასყიდობის ხელშეკრულებას იგი დადებულია კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით. ცი----ი მე-–----ეს გადახდილი აქვს ნასყიდობის საფასური, იგი არის კეთილსინდისიერი შემძენი და არანაირი კავშირი არ აქვს ბანკის წინაშე რაიმე სახის ვალდებულებასთან. მართალია დღეის მდგომარეობით ცი----ი მე-–----ე საზღვარგარეთ იმყოფება და არ დაუფლებია ქონებას, მაგრამ იგი ახალქალქში სხვა ქონებასაც ფლობს და აქ მას გააჩნია ინტერესები. მოპასუხეები ძირი თანხის ნაწილში, კერძოდ 10.275 ლარის ნაწილში სარჩელს ცნობენ ხოლო ჯარიმისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობის ნაწილში სარჩელს არ ცნობენ.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. 2017 წლის 09 ოქტომბერს სს „თიბისი ბანკსა“ და თე-------ზ მე-–----ეს შორის დაიდო #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლითაც ბანკმა თე-------ზ მე-–----ეზე სესხის სახით გასცა 11.000 ლარი, წლი----ი 25% სარგებლის გადახდევინებით, 1470 დღის (4 წლის) ვადით.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- 2017 წლის 09 ოქტომბერის #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება (ს.ფ.17-25);
- მხარეთა ახსნა-განმარტებები (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190).
3.1.2. 2017 წლის 9 ოქტომბერს სს „თიბისი დაზღვევის“ მიერ განხორციელდა #3-------9------ სესხზე მსესხებლის სიცოცხლის დაზღვევა, სადაზღვევო პოლისით განისაზღვრა რომ სადაზღვევო პრემია შეადგენდა სესხის ძირითადი თანხის წლი---- 0,72 %-ს.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16 სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190).
3.1.3. 2018 წლის 05 იანვარს სს „თიბისი ბანკმა“ თე-------ზ მე-–----ეზე გასცა სესხი 1500 ლარის ოდენობით, აღნიშნული სესხი ითვალისწინებდა საპროცენტო სარგებელს, რომლის დაფარვის მიზნით მსესხებელს ყოველთვი----ად უნდა შეეტანა შესაბამის ანგარიშზე თანხა 75 ლარის ოდენობით.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190);
3.1.4. 2018 წლის 13 სექტემბერს თე-------ზ მე-–----ეს გაეგზავნა გაფრთხილების წერილები, რომლებითაც ეცნობა ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო მოსალოდნელი შედეგების შესახებ, თუმცა უშედეგოდ.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190);
- გაფრთხილების წერილები (ს.ფ. 34-35).
3.1.5. სასა--რთლოს მიერ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოდან გამოთხოვილი ინფორმაციის საფუძველზე დგინდება რომ მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ე არის მოპასუხე ცი----ი მე-–----ის მა--.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ცი----ი მე-–----ის დაბადების აქტის ჩანაწერი (ს.ფ. 174-177).
3.1.6. 2018 წლის 02 ოქტომბერს თე-------ზ მე-–----ემ მის საკუთრებაში არსებული სამი უძრა-- ქონება ს/კ 63.12.32.0--, ს/კ 63.12.31.1-- და ს/კ 63.12.31.1-- მიჰყიდა ცი----ი მე-–----ეს მის შვილს, რომელსაც თვითონ წარმოადგენს, რის შედეგადაც აღნიშნული უძრა-- ქონებები დარეგისტრირდა ცი----ი მე-–----ის საკუთრებად.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190);
- ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან (ს.ფ. 44-49).
- 2018 წლის 02 ოქტომბრის უძრა-- ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებები (ს.ფ. 50-53).
- 2018 წლის 01 ოქტომბრის პირდაპირი ელექტრონული კომუნიკაციის საშუალებით მიღებული რწმუნებულება/მინდობილობა (ს.ფ. 55-58);
- ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან (ს.ფ. 59-64).
3.2. სასა--რთლოს მიერ დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:
3.2.1. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ემ არ შეასრულა სესხის ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებები, რის გამოც მას დაუგროვდა ვადამოსული დავალიანება მოსარჩელის მიმართაც დღეის მდგომარეობით შეადგენს: #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 12548,18 ლარს, ხოლო #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 1500 ლარს.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. 150-154; 178-190);
- ანგარიშიდან ამონაწერი (ს.ფ. 29-33);
3.2.2. მოსარჩელის განმარტებით 2018 წლის 02 ოქტომბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო მოსაჩვენებლად იმ განზრახვის გარეშე რომ რაიმე ი----იდიული შედეგი მოჰყოლოდა, რადგან მსესხებელმა გა--ფრთხილებელი წერილებით შეიტყო, რომ მის მიმართ უნდა დაწყებულიყო დავა სესხის გადაუხდელობის გამო, რომლის შედეგების თა--დან აცილების მიზნით მოჩვენებითი გარიგება დადო საკუთარ თავთან, ა--ს ადასტურებს ნასყიდობის ფასიც, სამივე ქონება ერთობლიობაში თითქოს იყიდა 950 ლარად, თუმცა თანხის გადახდის და--დასტურებელი მტკიცებულება ხელშეკრულებას არ ერთვის. მოსარჩელემ წარმოადგინა გრიგოლ გორელიშვილის მიერ გაცემული აუდიტორული დასკვნა #20, რომლის თანახმად სამივე უძრა-- ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 11.000 ლარს.
სასა--რთლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მოსარჩელე მხარის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-16; სხდომის ოქმი ს.ფ. );
- ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან (ს.ფ. 44-49).
- 2018 წლის 02 ოქტომბრის უძრა-- ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებები (ს.ფ. 50-53).
- 2018 წლის 01 ოქტომბრის პირდაპირი ელექტრონული კომუნიკაციის საშუალებით მიღებული რწმუნებულება/მინდობილობა (ს.ფ. 55-58);
ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან (ს.ფ. 59-64);
2019 წლის 11 თებერვლის, გრიგოლ გორელიშვილის მიერ გაცემული აუდიტორული დასკვნა #20 (ს.ფ. 198).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სა--რთალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თა--ანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაუდონ საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1---ე მუხლის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თა--ს მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებით და ექსპერტთა დასკვნებით. ა--ვე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, გარემოებები, რომელიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასა--რთლო დასკვნა
4.1. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის საფუძველზე სასა--რთლო თვლის, რომ სს „საქართველოს ბანკის“ სასარჩელო მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს სრულად.
5. კანონები, რომლებითაც სასა--რთლომ იხელმძღვანელა:
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე, 316-ე, 317-ე, 361-ე, 400-ე, 867-ე მუხლებით და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილით, 37-ე, 53-ე, 131-ე, 180-ე, 208-ე მუხლის მე-3 ნაწილით.
6. სა--რთლებრივი შეფასება
6.1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასა--რთლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ და--ს საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ, ა--ვე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს - ცნოს სარჩელი.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის თანახმად, ერთი მხარის მიერ ისეთი გარემოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღიარება), რომელზედაც მეორე მხარე ამყარებს თა--ს მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასა--რთლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასა--რთლო გადაწყვეტილებას.
სამოქალაქო სა--რთალწარმოების დისპოზიცი----ობის პრინციპის შესაბამისად, საქმის წარმოების დაწყების საფუძველი არის მხარის ნება და მის მიერ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა, ა--ვე პრინციპიდან გამომდინარეობს მოპასუხის ნება ცნოს მის მიმართ აღძრული სასარჩელო მოთხოვნა მთლიანად ან ნაწილობრივ. მოცემულ შემთხვევაში, სასა--რთლო სხდომაზე მიცემულ ახსნა-განმარტებით, მოპასუხე მხარემ ძირი თანხის ნაწილში, კერძოდ 10.275 ლარის ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა ცნო, ხოლო ჯარიმისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობის ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა არ ცნო.
6.2. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის 2-ე ნაწილის მიხედვით ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.
ა--ვე კოდექსის 400-ე მუხლის მიხედვით, მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებად ითვლება, თუ: ა. შესრულებისათვის დადგენილ დროში ვალდებულება არ შესრულდება; ბ. შესრულების ვადის დადგომიდან კრედიტორის მიერ გაფრთხილების შემდეგაც იგი არ ასრულებს ვალდებულებას.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თა--ს შეკავებაშიც.
ა--ვე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან.
6.3. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 867-ე მუხლის შესაბამისად, საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებით, კრედიტის გამცემი აძლევს ან მოვალეა მისცეს მსესხებელს სასყიდლიანი კრედიტი სესხის ფორმით.
განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია რომ 2017 წლის 09 ოქტომბერს სს „თიბისი ბანკსა“ და თე-------ზ მე-–----ეს შორის დაიდო #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლითაც ბანკმა თე-------ზ მე-–----ეზე სესხის სახით გასცა 11.000 ლარი, წლი----ი 25% სარგებლის გადახდევინებით, 1470 დღის (4 წლის) ვადით. 2017 წლის 9 ოქტომბერს სს „თიბისი დაზღვევის“ მიერ განხორციელდა #3-------9------ სესხზე მსესხებლის სიცოცხლის დაზღვევა, სადაზღვევო პოლისით განისაზღვრა რომ სადაზღვევო პრემია შეადგენდა სესხის ძირითადი თანხის წლი---- 0,72 %-ს. 2018 წლის 05 იანვარს სს „თიბისი ბანკმა“ თე-------ზ მე-–----ეზე გასცა სესხი 1500 ლარის ოდენობით, აღნიშნული სესხი ითვალისწინებდა საპროცენტო სარგებელს, რომლის დაფარვის მიზნით მსესხებელს ყოველთვი----ად უნდა შეეტანა შესაბამის ანგარიშზე თანხა 75 ლარის ოდენობით. მსესხებელმა თე-------ზ მე-–----ემ არ შეასრულა სესხის ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებები, რის გამოც მას დაუგროვდა ვადამოსული დავალიანება მოსარჩელის მიმართაც დღეის მდგომარეობით შეადგენს: #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 12.548,18 ლარს, ხოლო #3-------9------ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 1500 ლარს. 2018 წლის 13 სექტემბერს თე-------ზ მე-–----ეს გაეგზავნა გაფრთხილების წერილები, რომლებითაც ეცნობა ბანკის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო მოსალოდნელი შედეგების შესახებ, თუმცა უშედეგოდ.
6.4. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი ადგენს აღიარებითი სარჩელის ი----იდიული ინტერესის განმსაზღვრელ კრიტერიუმებს რომელთაც განეკუთვნება შემდეგი: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) და--ს არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა და--ს გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილების შედეგად სრულად გარკვეული შედეგი უნდა დგებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი და--ს გამო ირღვევა (სუსგ 19.03.2015წ. საქმე №ას-838-802-2014). და--ს მიმართ ი----იდიული ინტერესის არსებობის შემოწმება განეკუთვნება სა--რთლის საკითხს, შესაბამისად, ვიდრე საქმის განმხილველი სასა--რთლო სარჩელის საფუძვლიანობას შეამოწმებს, მნიშვნელოვანია, შეფასდეს, აქვს თუ არა მოსარჩელეს ნამდვილი ი----იდიული ინტერესი და--ს მიმართ და უზრუნველყოფს თუ არა მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ინტერესის დაკმაყოფილებას. აღიარებითი სარჩელის შემთხვევაში, ი----იდიული ინტერესის არსებობა განპირობებულია არა ზოგადად მხარის ინტერესით, არამედ მატერიალურ-სა--რთლებრივი დანაწესით, რომლის შედეგის რეალიზაცია შესაძლებელია აღიარებითი სარჩელის აღძვრით. მატერიალურ-სა--რთლებრივი ნორმით განსაზღვრული უფლების დაცვას უნდა ემსახურებოდეს აღიარებითი სარჩელი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის განმარტების შედეგად აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. ი----იდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სა--რთლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში (სუსგ 1.07.2015წ. საქმე №ას-17-14-2015).
6.5. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლი ითვალისწინებს მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგების ცნებას, რომლის თანახმადაც ბა---ლია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი ი----იდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება).
2013 წლის 1 ივლისის # ას-1439-1357-2012 გადაწყვეტილებით საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოჩვენებითი გარიგების არსებობის შემთხვევაში არ არსებობს გამოვლენის გარეგანი დათქმა. ამ შემთხვევაში აუცილებელია, რომ ნების გამომვლენი და ნების მიმღები მოქმედებდნენ შეთანხმებით და ორივე აცნობიერებდნენ ნების ნაკლს. მოჩვენებითი გარიგების დროს კანონი ადგენს კავშირს ფიქტი---- გარიგებასა და ნების მიმღები ადრესატის თანხმობას შორის. ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ მოჩვენებითი გარიგებას ახასითებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება”, „გარიგება” მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში ორივეს გაცნობიერებული აქვს, რომ მათ მიერ ასეთი ნების გამოვლენას არ მოჰყვება ი----იდიულიშედეგი. სასა--რთლო პრაქტიკამ გვიჩვენა, რომ ძირითადად მოჩვენებითი გარიგებისდადება დაკავშირებულია მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობასთან (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთერთ მოტივს შეიძლება წარმოადგენდეს მესამე პირისმოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თა--ს არიდება და ა.შ). ამრიგად, იმისათვის, რომსასა--რთლომ სადავო გარიგება, მიიჩნიოს მოჩვენებით გარიგებად, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქტი----ი გარიგების შესახებ “ურთიერთშეთანხმებაზე”, საერთო მიზანზე, რაც არშეესაბამება მათ მიერ გარეგანი ნების გამოვლენას.ამ მხრივ მეტად დიდი მნიშვნელობა გააჩნია პრეზუმფციებისა და მტკიცების ტვირთის სწორად განსაზღვრას. მითითებული გარემოებების დადასტურება ეკისრება პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბა---ლობას, რადგან თუნდაც მოსარჩელე უთითებდეს გარიგების ერთი მხარის არაკეთილსინდისიერებაზე, ივარაუდება, რომ გარიგების მეორე მხარე მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, რისი გაქარწყლება, ევალება მოსარჩელეს. მაგრამ იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს (მაგალითად, მა---შვილს შორის) ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებების თაობაზე და, ასევე, მა--- ოჯახის წევრის მიერ ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან თა--ს არიდების თაობაზე (იხ. პრაქტიკა უზენაესი სასა--რთლოს 2010 წლის 30 აპრილის #ას-571-879-09 განჩინება).
სასა--რთლო აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ საქმესთან მიმართებაში, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობის ნაწილში სახეზეა მოსარჩელის ი----იდიული ინტერესი, რამდენადაც აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი არის აღიარებითი და აკმაყოფილებს აღიარებითი სარჩელის პირობებს, მართალია მსესხებელი არის მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ე, რომელმაც გაასხვისა უძრა-- ქონება, მაგრამ იმ შემთხვევაში თუ სარჩელი დაკმაყოფილდება ვერ მოხდება მისი აღსრულება რადგანაც მსესხებელს - მოპასუხე თ.მე-–----ეს ქონება აღარ ექნება საკუთრებაში, ხოლო იმ შემთხვევაში თუ კი სასა--რთლოს გადაწყვეტილებით მოხდება თე-------ზ მე-–----ესა და მის ქალიშვილს ცი----ი მე-–----ეს შორის მოჩვენებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბა---ლად ცნობა აღსდგება პირვანდელი მდგომარეობა და შესაბამისად უზრუნველყოფილი იქნება გადაწყვეტილების აღსრულებაც. ა--სთან, დადგენილია და სადავო არაა რომ 2018 წლის 03 ოქტომბერს, მას შემდეგ რაც თე-------ზ მე-–----ისათვის შეტყობინების ჩაბარებით ცნობილი გახდა, რომ სს „თიბისი ბანკი“ აპირებდა სარჩელის აღძვრას სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების დაფარვის მოთხოვნით, მან როგორც ცი----ი მე-–----ის წარმომადგენელმა საკუთარ თავთან დადო გარიგება, კერძოდ, თე-------ზ მე-–----ემ მის საკუთრებაში არსებული სამი უძრა-- ქონება ს/კ 63.12.32.0--, ს/კ 63.12.31.1-- და ს/კ 63.12.31.1-- მიჰყიდა ცი----ი მე-–----ეს, რომელსაც თვითონ წარმოადგენს, რის შედეგადაც აღნიშნული უძრა-- ქონებები დარეგისტრირდა ცი----ი მე-–----ის საკუთრებად. სასა--რთლოს მიაჩნია, რომ 2018 წლის 02 ოქტომბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო მოსაჩვენებლად იმ განზრახვის გარეშე რომ მას რაიმე ი----იდიული შედეგი მოჰყოლოდა, რადგან მსესხებელმა გა--ფრთხილებელი წერილებით შეიტყო, რომ მის მიმართ უნდა დაწყებულიყო დავა სესხის გადაუხდელობის გამო, რომლის შედეგების თა--დან აცილების მიზნით მოჩვენებითი გარიგება დადო საკუთარ თავთან, ა--ს ადასტურებს ნასყიდობის ფასიც, სამივე ქონება, რომლის რეალური საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 11.000 ლარს ერთობლიობაში თითქოს იყიდა 950 ლარად, თუმცა 950 ლარის გადახდის და--დასტურებელი მტკიცებულებაც მოპასუხეებს არ წარმოუდგენიათ. ა--სთან, სასა--რთლო ყურადღებას ა--ხვილებს იმ გარემოებაზე, რომ გამყიდველს - მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს გააჩნია მოსარჩელის ვალი, მყიდველი კი, მისი შვილი - ცი----ი მე-–----ეა, გასხვისებული ქონება ნაყიდია ძალიან დაბალ, არაგონივრულ ფასად, რაც აშკარა შეუსაბამობას წარმოადგენს ქონების ფასსა და ნასყიდობის ფასს შორის, ყოველივე აღნიშნული გარემოებები კი სასა--რთლოს უქმნის იმის საფუძველს რომ მოპასუხეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება მიიჩნიოს მოჩვენებით გარიგებად, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი ი----იდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება), რაც გარიგების ბა---ლობის პირობას წარმოადგენს.
ა--სთან, სასა--რთლო ვერ გაიზიარებს მოპასუხე მხარის პოზიციას იმასთან დაკავშირებით, რომ ცი----ი მე-–----ეს გადახდილი აქვს ნასყიდობის საფასური, იგი არის კეთილსინდისიერი შემძენი და არანაირი კავშირი არ აქვს ბანკის წინაშე რაიმე სახის ვალდებულებასთან.
აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე სასა--რთლოს მიაჩნია, რომ სს „თიბისი ბანკი“ (ს/ნ 2--------) წარმომადგენლის რა--ზ აი–------ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს. ბა---ლად უნდა იქნას ცნობილი თე-------ზ მე-–----ესა და ცი----ი მე-–----ეს შორის 2018 წლის 12 ოქტომბერს საჯარო რეესტრში დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები (რეგისტრაციის #8-----------; #8----------- და #8-----------) როგორც მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებანი; მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს 2017 წლის 09 ოქტომბრის #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სს „თიბისი ბანკის (ს/ნ 2--------) სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს დავალიანებული თანხის 12.548,18 ლარის გადახდა (საიდანაც 10.348,05 ლარი არის სესხის ძირი თანხა, 1.228,13 ლარი - საპროცენტო სარგებელი, 959,24 ლარი - დარიცხული ჯარიმა, ხოლო 12,76 ლარი - სიცოცხლის დაზღვევა); მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელად უნდა დაეკისროს 2018 წლის 05 იანვარს გაცემული სესხის თანხა 1500 ლარის ოდენობით საიდანაც სესხის ძირი შეადგენს 1500 ლარს.
7. საპროცესო ხარჯები
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 37-ე მუხლის თანახმად პროცესის ხარჯებს შეადგენს სასა--რთლო ხარჯები და სასა--რთლოსგარეშე ხარჯები. სასა--რთლო ხარჯებს შეადგენს სახელმწიფო ბაჟი და საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯები. სასა--რთლოსგარეშე ხარჯებს წარმოადგენს ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯები, დაკარგული ხელფასი (განაცდური), მტკიცებულებათა უზრუნველსაყოფად გაწეული ხარჯები, აგრეთვე მხარეთა სხვა აუცილებელი ხარჯები. ა--ვე კოდექსის 49-ე მუხლის თანახმად თუ სარჩელზე უარის თქმა ან სარჩელის ცნობა და--ს საგნის მხოლოდ ნაწილს შეეხება, სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულება განისაზღვრება დარჩენილი ნაწილის შესაბამისად. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათა--სუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასა--რთლო ხარჯების გადახდისაგან.
განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის წარმომადგენელმა მოითხოვა სასა--რლო ხარჯების - სახელმწიფო ბაჟი 432 ლარის, სარჩელის უზრუნველყოფისათვის გადახდილი ბაჟის - 50 ლარისა და აუდიტის დასკვნის მომზადებისათვის გადახდილი თანხის 70 ლარის მოპასუხეებისთვის დაკისრება, რაც უნდა დაკმაყოფილდეს. იქიდან გამომდინარე, რომ მოპასუხე მხარემ 10.275 ლარის ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა ცნო სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულება უნდა განისაზღვროს დარჩენილი ნაწილის შესაბამისად და მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 432 ლარიდან 80 ლარის გადახდა, ხოლო დარჩენილი 352 ლარი დაუბრუნდეს მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.
სარეზოლუციო ნაწილი:
სასა--რთლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე, 316-317-ე, 400-ე, 361-ე, 867-ე, მუხლებითა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-8, მე-14, 37-ე, 39-ე, 53-ე, 131-ე, 180-ე, 243-244-ე, 247-249-ე, 257-ე, 2591-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. სს „თიბისი ბანკი“ (ს/ნ 2--------) წარმომადგენლის რა--ზ აი–------ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს:
2. ბა---ლად იქნას ცნობილი თე-------ზ მე-–----ესა და ცი----ი მე-–----ეს შორის 2018 წლის 12 ოქტომბერს საჯარო რეესტრში დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები (რეგისტრაციის #8-----------; #8----------- და #8-----------) როგორც მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებანი;
3. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს (პ/ნ 5----------) 2017 წლის 09 ოქტომბრის #3-------9------ საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სს „თიბისი ბანკის (ს/ნ 2--------) სასარგებლოდ დაეკისროს დავალიანებული თანხის 12.548,18 ლარის გადახდა (საიდანაც 10.348,05 ლარი არის სესხის ძირი თანხა, 1.228,13 ლარი - საპროცენტო სარგებელი, 959,24 ლარი - დარიცხული ჯარიმა, ხოლო 12,76 ლარი - სიცოცხლის დაზღვევა);
4. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს (პ/ნ 5----------) მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისროს 2018 წლის 05 იანვარს გაცემული სესხის თანხა 1.500 ლარის ოდენობით საიდანაც სესხის ძირი შეადგენს 1.500 ლარს;
5. მოპასუხე თე-------ზ მე-–----ეს (პ/ნ 5----------) მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 432 ლარიდან 80 ლარის გადახდა, ხოლო დარჩენილი 352 ლარი დაუბრუნდეს მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან;
6. მოპასუხეებს თე-------ზ მე-–----ესა და ცი----ი მე-–----ეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროთ ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელის უზრუნველყოფისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 50 ლარი, ასევე აუდიტის დასკვნის მომზადებისათვის გადახდილი თანხა 70 ლარის ოდენობით;
7. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო საჩივრით თბილისის სააპელაციო სასა--რთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში (მისა--რთი: ქ. თბილისი, რობაქიძის გამზ. №7ა) დასაბუთებული გადაწყვეტილების მხარეთათვის ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით ახალქალაქის რაიონული სასა--რთლოს (მისა--რთი: ქ. ახალქალაქი, აშტოცის ქ. #110) მეშვეობით;
8. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ახალქალაქის რაიონულ სასა--რთლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
მოსა--რთლე: მა-–--ზ ენ-----ე