გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
0საქმე 2/427-19
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
22 მაისი 2019 წელი თბილისი
შესავალი ნაწილი
თბილისის საქალაქო სა-ამართლო სამოქალაქო საქმეთა კოლეგი-
მოსამართლე თინათინ ეცადაშვილი
სხდომის მდივანი ნატო ხელაშვილი
მოსარჩელე - სა---------–-----------–---------------ო
წარმომადგენელი- ი- უგ---–--ა
მოპა-უხე - შპს „ლა-ა“
წარმომადგენელი- ი- ფი---------–---–ი
დავის საგანი - პირგა-ამტეხლოს დაკისრება
აღწერილობითი ნაწილი
1. სა-არჩელო მოთხოვნა
1.1. მოპა-უხე შპს ,,ლა-ა-“ სა---------–-----------–---------------ოს სა-არგებლოდ დაეკისროს პირგა-ამტეხლო - 21 079.80 ლარი.
სარჩელის საფუძვლები:
სა---------–-----------–---------------ოსა და შპს ,,“ლა-ა-“ შორის 2017 წლის 29 აგვისტოს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ N--- ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით 1--------- ლარი. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა სა---------–-----------–---------------ოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსების ფარგლებში ხელშეკრულებით და ხელშეკრულების დანართი N1-ით განსაზღვრული საქონლის შესყიდვა.
ხელშეკრულების 8.1. პუნქტის თანახმად, მიმწოდებელმა აიღო ვალდებულება ხელშეკრულების გაფორმებიდან 90 კალენდარული დღის განმავლობაში მიეწოდებინა საქონელი შემსყიდველისათვის. 2017 წლის 29 ნოემბრის #5---- შეთანხმების ოქმის თანახმად, მიწოდების ვადა შეიცვალა და განისაზღვრა 105 დღით.
ამა-თან, 2018 წლის 23 ი-ნვრის, 2018 წლის 28 თებერვლის და 2018 წლის 30 მარტის შეთანხმების ოქმებით ხელშეკრულების 22.1 პუნქტით განსაზღვრული ხელშეკრულების მოქმედების ვადა შეიცვალა რამოდენიმეჯერ. ხოლო 2018 წლის 30 მარტის შეთანხმების ოქმით ხელშეკრულების მოქმედების ვადა საბოლოოდ ჩამოყალიბდა 2018 წლის 15 მაისის ჩათვლით. 2017-2018 წლების მიღება-ჩაბარების აქტების მიხედვით მოპა-უხის მიერ მიწოდებული საქონლის ღირებულებამ ჯამში შეადგინა 129 218.47 ლარი.
მოპა-უხემ ჯეროვნად ვერ უზრუნველყო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, კერძოდ, მის მიერ დარღვეული იქნა საქონლის მიწოდების ვადა, რის გამოც 11.09.2018 წლის N----1 აქტით დაერიცხა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 0.2% პირგა-ამტეხლო ყოველ ვადა გადაცილებულ დღეზე, ჯამში 21 779 ლარის ოდენობით.
სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ N--- ხელშეკრულების 16.1 და 16.1.1 პუნქტის თანახმად ,,მიმწოდებლის მიერ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მიმწოდებელს წინა-წარი შეტყობინების გარეშე დაეკისრება შემსყიდველისათვის პირგა-ამტეხლოს გადახდა მიუწოდებელი შესყიდვის ობიექტის ღირებულების 0.2% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
შპს „ლა-ა-“ სა---------–-----------–---------------ოს იურიდიული დეპარტამენტის მიერ 2019 წლის 8 ი-ნვარს და 12 ი-ნვარს გაეგზავნა 2017 წლის 29 აგვისტოს #5-- ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების მიმწოდებლის მხრიდან დარღვევის გამო შედგენილი პირგა-ამტეხლოს დაკისრების აქტი #5---1, სარჩელით მიმართვამდე დაკისრებული პირგა-ამტეხლოს გადახდისათვის განესაზღვრა 10 დღე, მაგრამ მოპა-უხის მიერ დღემდე არ მომხდარა თანხის გადახდა.
2. მოპა-უხის პოზიცი-
2.1. მოპა-უხემ სარჩელი არ ცნო და წერილობით წარმოდგენილ შესაგებელში აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების ნაკისრი ვალდებულების შესაბამისად, მოსარჩელეს უნდა წარედგინა 400 თანამშრომლის სი- და უზრუნველეყო მათი გამოცხადება ზომების ა-აღებად. მოსარჩელის მიერ სიების გადაცემა მოხდა დაგვი-ნებით და ეტაპობრივად. პირველი სიის გაგზავნა განხორციელდა 2017 წლის 10 ოქტომბერს 171 კაცზე, ხელშეკრულების დადებიდან 42 დღის შემდგომ, ხოლო მეორე სი- 2017 წლის 30 ოქტომბერს 124 კაცზე. მოსარჩელემ 400 თანამშრომლის მაგივრად მი-წოდა 295 კაცის სი-, საიდანაც ზომების ა-აღებად გამოცხადდა 137 თანამშრომელი.
შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ სიების დაგვი-ნებით გადაცემის და თანამშრომლების გამოუცხადებლობის გამო, მოპა-უხე მოკლებული იყო შესაძლებლობა- დაესრულებინა სამუშაოები ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში. სწორედ ამ მიზეზით, სა---------–-----------–---------------ოს 2017 წლის 1 ნოემბერს ხელშეკრულების 14.1 პუნქტის შესაბამისად ეცნობა სამუშაოების შეფერხების მიზეზები და მოითხოვა ვადის გაგრძელება, რაზეც მოსარჩელემ მზაობა გამოხატა და შეთანხმებაც შედგა.
შესაბამისად, გაურკვეველი- რის საფუძველზე აკისრებს მხარეს პირგა-ამტეხლოს 2017 წლის 13 დეკემბრიდან, მაშინ როცა 2017 წლის 1 ნოემბრის წერილის შემდგომ მხარეებს შორის შედგა დამატებითი შეთანხმება 29 ნოემბერს და მიწოდების ვადა გაიზარდა 105 კალენდარული დღით, 2017 წლის 14 დეკემბრის ჩათვლით. ამ პერიოდში მხარემ კვლავ მიმართა მოსარჩელეს, სადაც ირკვევა, რომ ამ დროისათვის მხოლოდ 200 თანამშრომელი გამოცხადდა ზომების ა-აღებად და მოსარჩელემ კვლავ ვერ უზრუნველყო მათი გამოცხადება, რის გამოც ვადა გაიზარდა 28 თებერვლამდე. ა-ე გრძელდებოდა მხარეებს შორის ურთიერთობა და სწორედ მოსარჩელის მიერ ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების გამო შპს „ლა-ამ“ ვერ განახორციელა სამუშაოების შესრულება სრულად და პირგა-ამტეხლოს აკისრებს იმ პერიოდზეც, როდესაც მხარეებს შორის მოხდა ხელშეკრულების ვადის გაგრძელება. ხელშეკრულების შესაბამისად, პირგა-ამტეხლოს დაკისრება უნდა განხორციელებულიყო ხელშეკრულების ვადის გა-ვლის შემდგომ შეუსრულებელი სამუშაოს 0.2%-ის ოდენობით, ხოლო მოსარჩელე პირგა-ამტეხლოს განსაზღვრა- ხელშეკრულების მოქმედების ვადაშიც, რაც ეწინააღმდეგება ხელშეკრულება- და კანონს.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. სა---------–-----------–---------------ოსა და შპს ,,ლა-ა-“ შორის 2017 წლის 29 აგვისტოს გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ N--- ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით 1--------- ლარი. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა სა---------–-----------–---------------ოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსების ფარგლებში ხელშეკრულებით და ხელშეკრულების დანართი N1-ით განსაზღვრული საქონლის შესყიდვა.
3.1.2. ხელშეკრულების 8.1. პუნქტის თანახმად, მიმწოდებელმა აიღო ვალდებულება ხელშეკრულების გაფორმებიდან 90 კალენდარული დღის განმავლობაში მიეწოდებინა საქონელი შემსყიდველისათვის.
11.1. პუნქტის შესაბამისად, მიმწოდებლის მიერ საქონლის გადაცემა და შემსყიდველის მიერ მისი მიღება ორივე მხარის უფლებამოსილი წარმომადგენლების მიერ ხელმოწერილი- და დადა-ტურებული- მიღება-ჩაბარების აქტით.
3.1.3. ხელშეკრულების 16.1 და 16.1.1 პუნქტის თანახმად, ,,მიმწოდებლის მიერ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მიმწოდებელს წინა-წარი შეტყობინების გარეშე დაეკისრება შემსყიდველისათვის პირგა-ამტეხლოს გადახდა მიუწოდებელი შესყიდვის ობიექტის ღირებულების 0.2% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება (ს.ფ 20-24)
- დანართი #1 (ს.ფ 25-27)
3.1.4. შპს „ლა-ა-“ მიერ 2017 წლის 1 ნოემბერს შედგენილი წერილიდან ირკვევა, რომ სა---------–-----------–---------------ოს მიმწოდებლისთვის უნდა წარედგინა 400 თანამშრომლის სი- და უზრუნველეყო მათი გამოცხადება ზომების ა-აღებად. პირველი სიის გაგზავნა განხორციელდა 2017 წლის 10 ოქტომბერს 171 კაცზე, ხოლო მეორე სი- 2017 წლის 30 ოქტომბერს 124 კაცზე. მოსარჩელემ სულ მი-წოდა 295 კაცის სი-, საიდანაც ზომების ა-აღებად გამოცხადდა მხოლოდ 137 თანამშრომელი. აღნიშნულის გათვალისწინებით მიმწოდებელმა მოითხოვა საქონლის მიწოდების ვადის გაზრდა 15 დღით.
2017 წლის 29 ნოემბრის მხარეებს შორის შედგა შეთანხმება, ცვლილება შევიდა ხელშეკრულების 8.1 პუნქტში და საქონლის მიწოდების ვადა გაიზარდა (90+15) 105 კალენდარული დღით.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- 2017 წლის 1 ნოემბრის შპს „ლა-ა-“ წერილი (ს.ფ.167)
- 2017 წლის 29 ნოემბრის შეთანხმება(ს.ფ.169)
3.1.5. შპს „ლა-ა-“ 2017 წლის 17 ი-ნვრის წერილის საფუძველზე, 2018 წლის 23 ი-ნვარს მხარეებს შორის შედგა შეთანხმება ხელშეკრულების 22.1 პუნქტში ცვლილების შესახებ და ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2018 წლის 28 თებერვლის ჩათვლით.
შპს „ლა-ა-“ 2018 წლის 22 თებერვლის წერილის საფუძველზე მხარეებს შორის 2018 წლის 28 თებერვალს შედგა შეთანხმება და ცვლილება შევიდა ხელშეკრულების 22.1 პუნქტში, რომლის საფუძველზეც ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გაიზარდა 2018 წლის 31 მარტის ჩათვლით.
2018 წლის 28 მარტის წერილის საფუძველზე ამავე მხარებს შორის 2018 წლის 30 მარტს შედგა შეთანხმება და ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2018 წლის 30 აპრილის ჩათვლით.
2018 წლის 25 აპრილს შპს“ ლა-ამ“, კვლავ მიმართა შემსყიდველს და მოითხოვა საქონლის მიწოდების ვადის გაზრდა. 2018 წლის 27 აპრილს მხარეებს შორის გაფორმდა შეთანხმება და ხელშეკრულების მოქმედების ვადა საბოლოოდ განისაზღვრა 2018 წლის 15 მაისის ჩათვლით.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- შპს „ლა-ა-“ 2018 წლის 17 ი-ნვრის, 22 თებერვლის, 28 მარტის და 25 აპრილის წერილები(ს.ფ.171-175, 177);
- შეთანხმების ოქმები ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ (ს.ფ.176, 178);
3.1.6. საქმეში წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტებიდან ირკვევა, რომ 2017-2018 წლებში შემსყიდველს შპს „ლა-ამ“ მი-წოდა 129 218.47 ლარის ღირებულების საქონელი.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მიღება-ჩაბარების აქტები (ს.ფ. 34,39,, 43,47, 51, 55, 59,62,66, 70,74,78,82,86,90,94,98,102,105,109)
3.1.7. 2018 წლის 11 სექტემბერს სა---------–-----------–---------------ოს სახელმწიფო შესყიდვების დეპარტამენტის მიერ შედგენილი იქნა აქტი N----1 პირგა-ამტეხლოს დაკისრების შესახებ, რომლის მიხედვით მიმწოდებლის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების, საქონლის მიწოდების ვადების დარღვევის გამო, პირგა-ამტეხლოს სახით ვადაგადაცილებული დღეებისთვის დაეკისრა ჯამში 21 079.80 ლარი.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულება-:
- აქტი N----1 პირგა-ამტეხლოს დაკისრების შესახებ (ს.ფ 113-116)
3.1.8. შპს „ლა-ა-“ სა---------–-----------–---------------ოს იურიდიული დეპარტამენტის მიერ 2019 წლის 8 ი-ნვარს და 12 ი-ნვარს გაეგზავნა 2017 წლის 29 აგვისტოს #5-- ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების მიმწოდებლის მხრიდან დარღვევის გამო შედგენილი პირგა-ამტეხლოს დაკისრების აქტი #5---1, სარჩელით მიმართვამდე დაკისრებული პირგა-ამტეხლოს გადახდისათვის განესაზღვრა 10 დღე.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- წერილობითი შეტყობინებები (ს.ფ 118-119)
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:
3.2.1. სა-ამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულების ფარგლებში ხელშეკრულება შპს „ლა-ა-“ მიერ შესრულდა 3 დღის ვადაგადაცილებით და სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ N--- ხელშეკრულების ვადაგადაცილებით შესრულების გამო დარიცხული პირგა-ამტეხლო შეადგენს 140.75 ლარს.
ხელშეკრულების შესაბამისად მოპა-უხეს საქონლის მიწოდება უნდა განეხორციელებინა 2017 წლის 29 ნოემბრამდე, თუმცა 2017 წლის 29 ნოემბრის შეთანხმების მიხედვით, ცვლილება შევიდა ხელშეკრულების 8.1 პუნქტში და საქონლის მიწოდების ვადა გაიზარდა 105 კალენდარული დღით, 2017 წლის 12 დეკემბრის ჩათვლით.
საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების და სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებებიდან ირკვევა, რომ მოსარჩელემ პირგა-ამტეხლოს დარიცხვა დაიწყო 2017 წლის 13 დეკემბრიდან. მოსარჩელის განმარტებით, მხარეებს შორის საქონლის მიწოდების ვადის გაგრძელების შესახებ შეთანხმება შედგა მხოლოდ ერთხელ, ხოლო სხვა შეთანხმებებით გრძელდებოდა მხოლოდ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა.
აღნიშნულ გარემოება- მოპა-უხე მხარე არ ეთანხმება და მიუთითებს კომპანიის მიერ გაგზავნილ წერილებსა და მხარეებს შორის შედგენილ შეთანხმებებზე ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების შესახებ.
სა-ამართლოს და-კვნით განსახილველი სამოქალაქო საქმის მიზნებისთვის მნიშვნელოვანი- გონივრულად და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით დადგენილ ფარგლებში განიმარტოს მხარეებს შორის 2018 წლის 23 ი-ნვრის, 28 თებერვლის, 30 მარტის და 27 აპრილის შეთანხმების ოქმებით განხორციელებული ცვლილებების მიზანი.
ამ მიზნით სა-ამართლო ყურადღება- მი-ქცევს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 325-ე მუხლს, რომლის დანაწესით თუ ვალდებულების შესრულების პირობები უნდა განისაზღვროს ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარის ან მესამე პირის მიერ, მაშინ საეჭვოობისა- ივარაუდება, რომ ამგვარი განსაზღვრა უნდა მოხდეს სამართლი-ნობის საფუძველზე. თუ მხარე პირობებს არ მიიჩნევს სამართლი-ნად, ან მათი განსაზღვრა ჭი-ნურდება, გადაწყვეტილება- იღებს სა-ამართლო.
ზემოაღნიშნული ნორმის გათვალიწინებით სწორედ სა-ამართლო წარმოადგენს კომპეტენტურ ორგანოს, რომელსაც გააჩნი- ლეგიტიმაცი- ჩაერიოს კონკრეტულ ურთიერთობაში და მხარეებს განუსაზღვროს სამართლი-ნი და თანა-წორი პირობები. აღნიშნულ ურთიერთობაში ჩარევა უნდა იყოს სოცი-ლურად სამართლი-ნი და დაბალანსებული. სა-ამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი აწესრიგებს პირთა თანა-წორობაზე დამყარებულ კერძო ხა-ი-თის ქონებრივ, საოჯახო და პირად ურთიერთობებს. ამდენად, კერძო სამართლებრივი ხა-ი-თის ქონებრივი ურთიერთობა მხარეთა უფლებრივი თანა-წორობის პრინციპზეა დაფუძნებული, რაც გულისხმობს იურიდიულ თანა-წორობა- სამოქალაქო ბრუნვის სუბიექტებს შორის.
სა-ამართლო ყურადღება- მი-ქცევს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლს, რომლის თანახმად ნების გამოვლენის განმარტებისა- ნება უნდა დადგინდეს გონივრული განსჯის შედეგად, და არა მარტოოდენ გამოთქმის სიტყვა-იტყვითი აზრიდან. ცხადი-, რომ ეს „გონივრული განსჯა“ უნდა ემყარებოდეს გარკვეულ კრიტერიუმებს, კერძოდ, ნების გამოვლენის განმარტება უნდა განხორციელდეს ნების მიმღების შემეცნების (გაგების) შესაძლებლობათა გათვალისწინებით. ამგვარი განმარტების დროს გათვალისწინებული უნდა იქნეს ყველა ხელშესახები გარემოება, რომელიც ამ შემთხვევა- ახა-ი-თებს.ხელშეკრულება არის მხარეთა მიერ მიღწეული კონსესუსის შედეგი, რომელიც, სამართლებრივი თვალსაზრისით, იწვევს მხარეთა მიმართ უფლებებისა და ვალდებულებების წარმოშობა- მათივე ნების საფუძველზე. ხელშეკრულების არსებობისათვის აუცილებელი- ორი ან მეტი ნების თანხვედრა, რაც იწვევს მხარეთა საერთო ნების დადგენის აუცილებლობა-. სა-ამართლო მხარეთა ნამდვილ ნება- ადგენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ განმარტების პროცესში წარმოიშობა ხელშეკრულების ტექსტში გადმოცემულ დებულებათა შორის წინააღმდეგობა ან შეუსაბამობა. ხელშეკრულების განმარტების საჭიროება- ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როცა სახეზეა ხელშეკრულება, რომლის გამონათქვამებიც ბუნდოვანი, ორაზროვანი ან ურთიერთგამომრიცხავი-, აგრეთვე, როცა მისი გამონათქვამები შესწორება-ა და შევსება- მოითხოვენ. ზოგადად ხელშეკრულება შესრულებაზეა ორიენტირებული აქტი-, რაც ხაზს უსვამს მისი ქმედითობის საჭიროება-, შესაბამისად, მა- ქმედითობის ელემენტი რომ არ დაეკარგოს ხელშეკრულების პირობები, სამართლი-ნობისა და გონივრულობის პრინციპების საფუძველზე უნდა განიმარტოს.
მოპა-უხის მიერ გაგზავნილი წერილების შინაარსის გაცნობის შედეგად ცალსახად დგინდება, რომ მათი შედგენის ერთადერთ მიზანს საქონლის მიწოდების ვადების გაზრდა წარმოადგენდა. კერძოდ, მიმწოდებელი ყველა წერილში აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ სიების დაგვი-ნებით მიწოდების და თანამშრომლების გამოუცხადებლობის გამო ადგილი ჰქონდა მიწოდების ვადების დარღვევა-. საქმეში წარმოდგენილი- შეთანხმებები ვადის გაგრძელების შესახებ, სადაც მოსარჩელე ხელმოწერით დაეთანხმა ცვლილებებს და შეიბოჭა კონკრეტული სახელშეკრულებო უფლება-მოვალეობებით.
სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სა-ამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისა-, როგორც წესი, სა-ამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფა-ებს მხარეთა მიერ სა-ამართლოს წინაშე აღძრულ მოთხოვნათა მართებულობა-. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სა-ამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობა- კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფა-ებლად კი აუცილებელი- მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფა-ება.
სა-ამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილზეც, რომლის თანახმად სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არი-ნ კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავი-ნთი უფლებები და მოვალეობები. კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე, ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მხარეთა თანამშრომლობა, მეორე მხარის ინტერესების გათვალისწინება საჭიროა ამ ურთიერთობის ნორმალურად განვითარებისათვის. ა-ეთ შემთხვევაში, ორივე მხარე იქნება კმაყოფილი: კრედიტორი - ვალდებულების შესრულების მიღებით, ხოლო მოვალე - ვალდებულებისაგან გათავისუფლებით. კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცი- ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველი-.
სა-ამართლოს მოსაზრებით, 2018 წლის 23 ი-ნვრის, 28 თებერვლის, 30 მარტის და 27 აპრილის შეთანხმებებით განსაზღვრული მხარეთა რეალური ურთიერთ ვალდებულებანი უნდა განისაზღვროს და განიმარტოს არა მხოლოდ გარიგების ტექსტის სიტყვა-იტყვითი ანალიზის არამედ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილი ყველა გარემოებების ერთობლივი შეფა-ების შედეგად. ამგვარი შეფა-ებიდან გამომდინარე სა-ამართლოს მი-ჩნი-, რომ შეთანხმებებით განსაზღვრულ ხელშეკრულების მოქმედების ვადების გაზრდის მთავარ საფუძველს წარმოადგენდა მიმწოდებლის მიერ სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ ხელშეკრულების შესრულება და საქონლის მიწოდება. შეთანხმებების ტექსტის სხვაგვარი განმარტება აშკარად ეწინააღმდეგება ხელშეკრულების ტექსტის გონივრულად განმარტების პრინციპს, რომელიც გადმოცემული- სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლში.
სა-ამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- შპს „ლა-ა-“ 2018 წლის 17 ი-ნვრის, 22 თებერვლის, 28 მარტის და 25 აპრილის წერილები(ს.ფ.171-175, 177);
- შეთანხმების ოქმები ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ (ს.ფ.176, 178);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება;
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სა-ამართლო და-კვნა
სა-ამართლო, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და მხარეების ახსნა-განმარტებების ანალიზის საფუძველზე, მიიჩნევს, რომ სა---------–-----------–---------------ოს სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
5. კანონები, რომლებითაც სა-ამართლომ იხელმძღვანელა
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-8, 52-ე, 115-ე, 325-ე, 361-ე, 400-ე, 417-ე, 418-ე, 420-ე მუხლები;
6. სამართლებრივი შეფა-ება
6.1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილა-. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-400 მუხლის ”ა” ქვეპუნქტის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებად ითვლება, თუ შესრულებისათვის დადგენილ დროში ვალდებულება არ შესრულდება.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგა-ამტეხლო წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრულ ფულად თანხა-, რომელიც მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის. 418.1 მუხლით კი ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლი-თ თავისუფლად განსაზღვრონ პირგა-ამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზი-ნს. შეთანხმება პირგა-ამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმა-.
პირგა-ამტეხლო წარმოადგენს მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალება-, რომლის მიხედვითაც, მოვალე ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის ან ვალდებულების სხვა სახის დარღვევისათვის იხდის მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრულ ფულად თანხა-. ამდენად, პირგა-ამტეხლოს გამოყენებისათვის აუცილებელი- შემდეგი წინაპირობების არსებობა, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, პირგა-ამტეხლო შეიძლება არსებობდეს მხოლოდ ფულადი თანხის სახით. ამა-თან, იდენტიფიცირებადი უნდა იყოს ფულადი თანხის ოდენობა. პირგა-ამტეხლოს სახით გარკვეული ოდენობის ფულად თანხაზე უნდა არსებობდეს მხარეთა შეთანხმება. შეთანხმება მოითხოვს წერილობით ფორმა-. პირგა-ამტეხლოს, როგორც მოთხოვნის უზრუნველყოფის ღონისძიების, გამოყენების წინაპირობაა ვალდებულების შეუსრულებლობა ან ვალდებულების დარღვევა. პირგა-ამტეხლოს მიზანი- ვალდებულების შეუსრულებლობის ან ვალდებულების დარღვევის თავიდან აცილება, ხოლო ვალდებულების დარღვევის პირობებში ე.წ ''პრეზუმირებული მინიმალური ზი-ნის'' ანაზღაურების უზრუნველყოფა, რაც, რაღა თქმა უნდა, არ წარმოადგენს ფაქტობრივი ზი-ნის ეკვივალენტ ფულად თანხა- და არც ფაქტობრივად დამდგარი ზი-ნის ანაზღაურება- ემსახურება. შესაბამისად, პირგა-ამტეხლოს მოთხოვნის პარალელურად ვალდებულების შესრულების მოთხოვნა დაუშვებელი-, თუ, რა თქმა უნდა, დარღვევა ვადაგადაცილებაში არ მდგომარეობს, ხოლო პირგა-ამტეხლოსთან ერთად ზი-ნის ანაზღაურების მოთხოვნა სავსებით შესაძლებელი-. პირგა-ამტეხლოს ფუნქცი- ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფაა. იგი კრედიტორის მხრიდან ვალდებულების შესრულების მიზნით მოვალეზე ''ზეწოლის'' განხორციელების ერთგვარი ბერკეტი-, ამა-თან, ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში, პირგა-ამტეხლოს მიღების მიზნით, კრედიტორი ზი-ნის მტკიცების ტვირთისაგან გათავისუფლებული-.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი იმთავითვე ადგენს კანონით დადგენილი წესით შეთანხმებული პირგა-ამტეხლოს დაკისრების შესაძლებლობა- ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში, შესაბამისად, ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების პირობებში პირგა-ამტეხლოს დაკისრება კანონშესაბამისი და მართლზომიერი-, ვინაიდან, ა-ეთ შემთხვევაში ვალდებულება არაჯეროვნადაა შესრულებული, რაც პირგა-ამტეხლოს მოთხოვნის შესაძლებლობა- არ გამორიცხავს.
მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის 2017 წლის 29 აგვისტოს გაფორმებული ხელშეკრულებით ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისთვის პირგა-ამტეხლოს ანაზღაურება გათვალისწინებული-. კერძოდ, ხელშეკრულების 16.1 და 16.1.1 პუნქტის თანახმად ,,მიმწოდებლის მიერ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მიმწოდებელს წინა-წარი შეტყობინების გარეშე დაეკისრება შემსყიდველისათვის პირგა-ამტეხლოს გადახდა მიუწოდებელი შესყიდვის ობიექტის ღირებულების 0.2% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
მოცემულ შემთხვევაში ირკვევა, რომ მხარეებს შორის საბოლოო მიღება-ჩაბარების აქტი მატერი-ლური ქონების მიწოდების შესახებ შედგა 2018 წლის 18 მაისს, ხოლო 2018 წლის 27 აპრილს მხარეებს შორის გაფორმებული შეთანხმების მიხედვით ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2018 წლის 15 მაისის ჩათვლით. ამდენად, სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულების ფარგლებში შესა-რულებელი ვალდებულება შპს „ლა-ა-“ მიერ შესრულდა 3 დღის ვადაგადაცილებით და სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ N--- ხელშეკრულების ვადაგადაცილებით შესრულების გამო დარიცხული პირგა-ამტეხლო შეადგენს 140.73 ლარს. კერძოდ, პირგა-ამტეხლოს დაკისრების აქტის მიხედვით, მიწოდების ვადების გა-ვლის შემდეგ შესყიდვის ობიექტის ღირებულება შეადგენს 23 459.86 ლარს, რომლის 0.2% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე შეადგენს 46.91 ლარს. (46.91X3=140.73).
რაც შეეხება #36 მიღება ჩაბარების აქტს, მართალი- საქმეში წარმოდგენილი- მტკიცებულების სახით, თუმცა პირგა-ამტეხლოს დაანგარიშების შესახებ აქტში იგი განსაზღვრული არ არის და არც სა-არჩელო მოთხოვნა- წარმოადგენს, შესაბამისად სა-ამართლო მა-ზე არ იმსჯელებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპა-უხეს უნდა დაეკისროს პირგა-ამტეხლოს სახით მხოლოდ 140.73 ლარი.
7. საპროცესო ხარჯები
7.1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სა-ამართლოს მიერ საქმის განხილვა-თან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპა-უხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სა-არგებლოდ, მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებული-.
სა---------–-----------–---------------ო გათავისუფლებული- სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, შესაბამისად, მისი ანაზღაურება სახელმწიფო ბიუჯეტის სა-არგებლოდ უნდა დაეკისროს მოპა-უხე მხარეს 50 ლარის ოდენობით.
სამოქალაქო კოდექსის 53-ე მუხლის მიხედვით, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სა-არგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სა-ამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით - 2000 ლარამდე ოდენობით. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მა-ალებით დადგენილი- რომ მოსარჩელეს იურიდიული მომსახურების სახით გადახდილი აქვს - 2950 ლარი. შესაბამისად მოპა-უხეს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სა-არგებლოდ იურიდიული მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის - 500 ლარის ანაზღაურება.
8. უზრუნველყოფის ღონისძიება-თან დაკავშირებული საკითხები
8.1. სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ ყოფილა.
სარეზოლუციო ნაწილი
სა-ამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 53-ე, 243-ე, 244-ე, 247-ე, 248-ე, 257-ე, 2591-ე, 364-ე, 367ე, 369-ე მუხლებით
გადაწყვიტა:
1. სა---------–-----------–---------------ოს სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. მოპა-უხე შპს „ლა-ა-“ სა---------–-----------–---------------ოს სა-არგებლოდ დაეკისროს - 140.73 ლარის გადახდა;
3.მოსარჩელე სა---------–-----------–---------------ოს უარი ეთქვა- 20 939.07 ლარის მოპა-უხისათვის დაკისრების ნაწილში;
4.მოპა-უხე შპს „ლა-ა-“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სა-არგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 50 ლარის გადახდა;
5. გადაწყვეტილება შეიძლება გა-აჩივრდეს თბილისის სააპელაციო სა-ამართლოში და-აბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბილისის საქალაქო სა-ამართლოს მეშვეობით.
6. გადაწყვეტილების გა-აჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადება- ან მისთვის ცნობილი- გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებული- გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვი-ნეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სა-ამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ა-ლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გა-აჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელი-.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ა-ევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ა-ლის გაგზავნა და ჩაბარება უზრუნველყოს სა-ამართლომ ამავე კოდექსის 70–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით.
მოსამართლე თინათინ ეცადაშვილი