1. ადაპტაციური მენეჯმენტის მისაღწევად, ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაცია მენეჯმენტის მონიტორინგის პარალელურად ახორციელებს მენეჯმენტის გეგმის რეგულარულ რევიზიას, სამწლიან საოპერაციო და ყოველწლიურ სამუშაო გეგმებში ქმედებების პრიორიტეტიზაციისა და განახლების გზით.
2. საჭიროა თითოეული ინდიკატორის გრაფიკის (ყოველწლიურად, ან სხვა, როგორც წესი, უფრო ხანგრძლივი დროის ინტერვალებით) მიხედვით მონიტორინგი და ყველა ქმედების შეფასება. შედეგები გათვალისწინებული უნდა იყოს საოპერაციო და ყოველწლიური გეგმის ფორმულირებისას ისევე, როგორც მენეჯმენტის გეგმის გადამოწმებისას ცხრა წლის შემდეგ. მენეჯმენტის მონიტორინგი და შეფასება წარმოადგენს სხვადასხვა ღონისძიებების (საშუალებების) კომბინაციას.
ა) ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაციისა და სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მიერ მომზადებული სამწლიანი ოპერაციული და წლიური სამუშაო გეგმები დეტალური, ყოველწლიური განხილვისთვის, განსაზღვრავენ თითოეულ ქმედებაში მისაღწევ შედეგებს. თითოეული საქმიანობის შედეგების მონიტორინგი ჩატარდება შესაბამისი ინდიკატორის ოქმის მიხედვით (წლიური ან უფრო დიდი ინტერვალით). შედეგები შეჯამდება შეფასების ანგარიშში, რომელიც გამოყენებული იქნება მომავალი საოპერაციო გეგმის ან წლიური სამუშაო გეგმის შემუშავებისა და განხორციელების დროს;
ბ) საოპერაციო და წლიური სამუშაო გეგმები განსაზღვრავს განხორციელების ვალდებულებებს და მის მონიტორინგს/დოკუმენტირებას. საოპერაციო და წლიური სამუშაო დაგეგმვისას ხდება მენეჯმენტის გეგმით გათვალისწინებული ქმედებების მოდიფიკაციებისთვის კონკრეტული რეკომენდაციების შემუშავება. ეს რეკომენდაციები დოკუმენტირებულია მომავალი წლიური სამოქმედო გეგმის შემუშავებამდე, რათა მომავალი წლის ყველა დაგეგმილი საქმიანობა ადაპტირებული იყოს გასული წლის გამოცდილების, ახალი გარემოებების, ან ახალი ინფორმაციის შესაბამისად;
გ) ჭაჭუნას აღკვეთილის მთავარი მონიტორინგის სისტემა შეიძლება შეივსოს ზოგად შეფასებაზე დაფუძნებული მენეჯმენტის ეფექტურობის შეფასების ინსტრუმენტის ("მენეჯმენტის ეფექტურობის მონიტორინგის ინსტრუმენტი“) გამოყენებით. აღნიშნული ინსტრუმენტი აქტიურად გამოიყენება მთელ მსოფლიოში დაცული ტერიტორიების მართვის ეფექტურობის გაზრდაში მიღწეული პროგრესის მონიტორინგისათვის. ეს მექანიზმი საშუალებას იძლევა დროულად შეგროვდეს შესაბამისი ინფორმაცია და შეფასდეს მიღწეული პროგრესი. ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაცია აღნიშნულ შეფასებას ჩაატარებს ყოველ 3 წელიწადში ერთხელ (საოპერაციო გეგმის შემუშავებამდე, ან მენეჯმენტის გეგმის რევიზიამდე).
დანართები:
დანართი 1. ჭაჭუნის აღკვეთილის ადგილმდებარეობა;
დანართი 2. ჭაჭუნის აღკვეთილის საზღვრები;
დანართი 3. ჭაჭუნის აღკვეთილის მდებარეობა რეგიონულ ჭრილში;
დანართი 4. ჭაჭუნის აღკვეთილის ჰიდროლოგიური რუკა;
დანართი 5. ჭაჭუნის აღკვეთილის ნიადაგების რუკა;
დანართი 6. ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების რუკა;
დანართი 7. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი მცენარეთა სახეობები;
დანართი 8. ჭაჭუნას აღკვეთილში გავრცელებული სამკურნალო მცენარეები;
დანართი 9. ჭაჭუნას აღკვეთილის ველების ჯაგეკლიანი, ბალახოვანი და ლიანა მცენარეები;
დანართი 10. ჭალის ტყის მერქნიან მცენარეთა სახეობები;
დანართი 11. ჭაჭუნის აღკვეთილში გავრცელებული ძუძუმწოვრები;
დანართი 12. ჭაჭუნის აღკვეთილში აღნუსხული ფრინველები;
დანართი 13. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი ფრინველთა სახეობები;
დანართი 14. თევზები;
დანართი 15. რეპტილიები, ქვეწარმავლები;
დანართი 16. ზურმუხტის ქსელის საიტები;
დანართი 17. დედოფლისწყაროს ბიოსფერული რეზერვატის ზონირების რუკა;
დანართი 18. საფრთხეების ინდიკატორები;
დანართი 1. ჭაჭუნის აღკვეთილის ადგილმდებარეობა
დანართი 2. ჭაჭუნის აღკვეთილის საზღვრები
დანართი 3. ჭაჭუნის აღკვეთილის მდებარეობა რეგიონულ ჭრილში
დანართი 4. ჭაჭუნის აღკვეთილის ჰიდროლოგიური რუკა
დანართი 5. ჭაჭუნის აღკვეთილის ნიადაგების რუკა
დანართი 6. ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების რუკა
დანართი 7. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი მცენარეთა სახეობები
№
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
კონსერვაციული სტატუსი
წითელ ნუსხაში შეტანის საფუძველი
1
Celtis australis
სამხრეთის აკაკი
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
2
Pistacia mutica
საკმლის ხე (საღსაღაჯი)
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
3
Quercus pedunculiflora
ჭალის მუხა
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
4
Juniperus foetidisima
შავი ღვია
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
5
Junipereta polycarpos
მრავალნაყოფა ღვია
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალ
ი
VU (Vulnerable) - გადაშენების უკიდურესი საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
დანართი 8. ჭაჭუნას აღკვეთილში გავრცელებული სამკურნალო მცენარეები
#
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
1
მრავალძარღვა
Plantago maior
2
გვირილა
Leucantemum vulgare
3
ცერცვეკალა
Alhagi pseudoallagi
4
ბირკავა
Agrimonia cupatoria
5
ხემყრალი
Ailanthus altissima
6
ვარდკაჭკაჭა
Gichorium imlibus
7
სატაცური
Asparagus officinalis
8
თრიმლი
Cotinus coggygria
9
ცრუაკაცია
Robinin pseudoacacins
10
კრაზანა
Hyoscymum niger
11
ლენცოფა
Humulus cupulus
12
ძეძვი
Paliurus spina-christi
13
ბროწეული
Punica granatum
14
კვრინჩხი
Prunus spinosa
დანართი 9. ჭაჭუნას აღკვეთილის ველების ჯაგეკლიანი, ბალახოვანი და ლიანა მცენარეები
ბალახოვანი მცენარეები
#
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
1
ავშანი
Artemisia hanseniana
2
აბზინდა
Artemisia terraelbae
3
ურო
Andropogon ischaemum
4
ყარღანი
Salsola dendroides
5
ვაციწვერა
Stipa stenophylla
6
ჩარანი
Salsola ericoides
7
ჭანგა
Agropyron repens
8
წივანა
Festuca sulcata
9
თავიქასრა
Poanemoralis pratensis
10
ბაბუაწვერა
Taraxacum stevenii
11
ტიმოთელა
Timothy
12
ბუჩქბალახა ხურხუმა
Salsola nodulosa
13
მინდვრის გვირილა
Leucanthemum vulgare
14
ნემსიწვერა
Geranium gymnocaulon
ლიანა მცენარეები
1
ეკალ-ღიჭი
Smilaxexcelsa
2
სვია
Humulus lupulus
3
სურო
Hedera helix
დანართი 10. ჭალის ტყის მერქნიან მცენარეთა სახეობები
#
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
1
ჭალის მუხა
Quercus robur
2
გრძელყუნწა მუხა
Quercus longipes
3
თელა
Quercus longipes
4
შავი ღვია
Iuniperus foctidissima
5
მრავალნაყოფა ღვია
Iuniperus policarpos
6
კავკასიური აკაკი
Celtis caucasica
7
სამხრეთის აკაკი
Celtis australis
8
საკმლისხე(საღსაღაჯი)
Pistacia mutica
9
პანტა
Pyrus caucasica
10
მაჟალო
Malus orientalis
11
ტყემალი
Prunus divaricata
12
შინდი
Cornus mas
13
იალღუნი
Tamarix ramosisima
14
ჯაგრცხილა
Carpinus orientalis
15
ბროწეული
Punica granatum
16
შინდანწლა
Thelycraniaustralis
17
წითელი კუნელი
Crataegus kyrtostila
18
შავი კუნელი
Crataeguspentagyna
19
კვრინჩხი
Prunus spinosa
20
ასკილი
Rosa canina
21
ტირიფი
Salix alba
22
ფშატი
Elaeagnusangustifolia
23
თეთრფოთოლავერხვი
Populus alba
24
შავი ვერხვი
Populus nigra
25
მთრიმლავი ვერხვი
Populus tremula
26
ჭალის ვერხვი
Populus hibrida
27
ველური ვაზი
Vitis silvestris
28
ქართული კოწახური
Berberis iberica
დანართი 11. ჭაჭუნის აღკვეთილში გავრცელებული ძუძუმწოვრები
კლასი ძუძუმწოვრები
Mammalia
რიგი მწერიჭამიები
Insectivora
ოჯახი ზღარბისებრნი
Erivaceidae
1
აღმოსავლეთევროპული ზღარბი
Erinaceus concolir
ოჯახი ბიგასებრნი
Soricidae
2
თეთრმუცელა კბილთეთრა
Crocidura leucodon persica
3
გრძელკუდა კბილთეთრა
Crocidura gueldenstaedtii
4
ფუღუ
Suncus etruscus
5
ვოლნუხინის ბიგა
Sorex volnuchini
ოჯახი თხუნელასებრნი
Talpidae
6
მცირე თხუნელა
Talpa levantis
რიგი ხელფრთიანები
Chiroptera
ოჯახი ცხვირნალასებრნი
Rhinolophidae
7
დიდი ცხვირნალა
Rhinolophus ferrumequinum
8
მცირე ცხვრინალა
Rhinolophus hipposideros
ოჯახი გლუვცხვირა ღამურები
Vespertilionidae
9
ჩვეულებრივი მეგვიანე
Eptesicus serotinus
10
ოქროსფერი მღამიობი
Myotis davidii
11
წყლის მღამიობი
Myotis daubentonii
12
სამფერი მღამიობი
Myotis emarginatus
13
ყურწვეტა მღამიობი
Myotis blythii
14
ტყის მღამიობი
Myotis natereri
15
ჩვეულებრივი ღამურა
Vespertilo murinus
16
წითურა მეღამურა
Nyctalus noclula
17
მცირე მეღამურა
Nyctalus leisleri
18
ჯუჯა ღამორი
Pipistrellus pipistrellus
19
ტყის ღამორი
Pipistrellus nathusii
20
პაწია ღამორი
Pipistrellus pygmaeus
21
ხმელღაშუაზღვის ღამორი
Pipistrellus Kuhlii
22
რუხი ყურა
Plecotus aurius
რიგი კურდღლისნაირები
Lagomorpha
ოჯახი კურდღლისებრნი
Leporidae
23
ევროპული კურდღელი
Lepus europaeus
რიგი მღრღნელები
Rodentia
ოჯახი ზაზუნასებრნი
Cricetidae
24
წყლის მემინდვრია
Arvicola terrestris
25
ბუჩქნარის მემინდვრია
Microtus (Terricola) majori
26
საზოგადოებრივი მემინდვრია
Microtus socialis
27
ნაცრისფერი ზაზუნელა
Cricetulus migratorius
28
წითელკუდა მექვიშია
Meriones libycus
ოჯახი თაგვისებრნი
Muridae
29
სახლის თაგვი
Mus musculus
30
ველის თაგვი
Mus macedonicus
31
რუხი ვირთაგვა
Rattus norvegicus
32
შავი ვირთაგვა
Rattus rattus
33
კავკასიური ტყის თაგვი
Apodemus fulvipectus
34
პონტური ტყის თაგვი
Apodemus ponticus
35
მცირე ტყის თაგვი
Apodemus uralensis
ოჯახი ნუტრიისებრნი
Myocastoridae
36
ნუტრია
Myocastor coypus
ოჯახი მაჩვზღარბასებრნი
Histricidae
37
ინდური მაჩვზღარბა
Histrix indica
მიწის კურდღლისებრნი
38
მცირე მიწის კურდღელი
Allactaga elater
39
მთიანეთის მიწის კურდღელი
Allactaga williamsi
ოჯახი ძილგუდასებრნი
Myoxidae
40
ჩვეულებრივი ძილგუდა
Myoxus glis
41
ტყის ძილგუდა
Driomys nitedula
რიგი მტაცებლები
Carnivora
ოჯახი აფთრისებრნი
Hyaenidae
42
ზოლებიანი აფთარი
Hyaena hyaena s.z. 31
ოჯახი ძაღლისებრნი
Canidae
43
ტურა
Canis aureus
44
რუხი მგელი
Canis lupus cubanensis
45
მელა
Vulpes vulpes
ოჯახი ენოტისებრნი
Procyonidae
46
ენოტი
Procion lotor
ოჯახი კატისებრნი
Felidae
47
ტყის კატა
Felis silvestris
48
ლელიანის კატა
Felis chaus
49
ფოცხვერი
Lynx lynx
ოჯახი კვერნისებრნი
Multelidae
50
კლდის კვერნა (თეთრგულა)
Martes foina
51
დედოფალა
Mustela nivalis
52
მაჩვი
Meles meles
53
წავი
Lutra lutra
ოჯახი დათვისებრნი
Ursidae
54
მურა დათვი
Ursus arctos
ოჯახი ღორისებრნი
Suicidae
55
გარეული ღორი
Sus scrofa
დანართი 12. ჭაჭუნის აღკვეთილში აღნუსხული ფრინველები
№
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
სეზონი
IUCN -ის სტატუსი
RLG სტატუსი
1
ia stellata
წითელყელა ღორიხვა
M
LC
2
Gavia arctica
შავყელა ღორიხვა
M
LC
3
Podiceps cristatus
დიდი კოკონა
M; WV
LC
4
Tachybaptus ruficollis
მცირე კოკონა
YR-R
LC
5
Pelecanus onocrotalus
ვარდისფერი ვარხვი
M; WV
LC
VU
6
Pelecanus crispus
ქოჩორა (ან ხუჭუჭა) ვარხვი
M; WV
VU
EN
7
Phalacrocorax carbo
დიდი ჩვამა
YR-R
LC
8
Microcarbo pygmaeus
მცირე ჩვამა
YR-R
LC
9
Ardea cinerea
რუხი ყანჩა
YR-R
LC
10
Ardea purpurea
წითურის (ან ქარცი) ყანჩა
M
LC
11
Ardea alba
დიდი თეთრი ყანჩა
M;WV
LC
12
Egretta garzetta
მცირე თეთრი ყანჩა
M;WV
LC
13
Bubulcus ibis
მწყემსი (ანუ ეგვიპტური) ყანჩა
M;WV
LC
14
Ardeola ralloides
ყვითელი ყანჩა
M;WV
LC
15
Nycticorax nycticorax
ღამის ყანჩა
M;WV
LC
16
Ixobrychus minutus
მცირე ყარაულა
M;WV
LC
17
Botaurus stellaris
დიდი ყარაულა (წყლის ბუღა)
M;WV
LC
18
Platalea leucorodia
ჟერო
M
LC
19
Plegadis falcinellus
ივეოსი
M
LC
20
Ciconia ciconia
თეთრი ყარყატი
M
LC
VU
21
Ciconia nigra
შავი ყარყატი
BB
LC
VU
22
Cygnus olor
წითელნისკარტა (ან სისინა) გედი
M;WV
LC
23
Cygnus cygnus
ყვითელნისკარტა (ან მყივანი) გედი
M;WV
LC
24
Cygnus columbianus
მცირე მყივანი გედი
M;WV
LC
25
Anser anser
რუხი ბატი
WV;M
LC
26
Anser fabalis
მეკალოე ბატი
WV;M
LC
27
Anser erythropus
მცირე თეთრშუბლა ბატი
WV;M
VU
EN
28
Anser albifrons
დიდი თეთრშუბლა ბატი
M,WV
LC
29
Tadorna tadorna
ამლაყი იხვი
M;WV
LC
30
Tadorna ferruginea
წითელი იხვი
YR-R
LC
VU
31
Anas platyrhynchos
გარეული იხვი
YR-R
LC
32
Mareca strepera
რუხი იხვი
M;WV
LC
33
Mareca penelope
თეთრშუბლა იხვი
M,WV
LC
34
Anas crecca
სტვენია იხვი (ან ჭიკვარა)
YR-R
LC
35
Spatula querquedula
ჭახჭახა იხვი (ან იხვინჯა)
M;WV
LC
36
Anas acuta
ბოლოსადგისა (ან კუდსადგისა) იხვი
M,WV
LC
37
Spatula clypeata
განიერნისკარტა იხვი
M;WV
LC
38
Netta rufina
წითელნისკარტა ყურყუმელა
M;WV
LC
39
Aythya fuligula
ქოჩორა ყვინთია
M;WV
LC
40
Aythya ferina
წითელთავა ყვინთია
M;WV
VU
41
Aythya nyroca
თეთრთვალა ყვინთია
M;WV
NT
42
Bucephala clangula
ამაყა
M,WV
LC
43
Mergus merganser
დიდი ბატასინა
M,WV
LC
44
Mergus serrator
გრძელნისკარტა ბატასინა
M,WV
LC
45
Mergellus albellus
მცირე ბატასინა
M,WV
LC
46
Pandion haliaetus
შაკი
M;WV
LC
47
Haliaeetus albicilla
თეთრკუდა ფსოვი
YR-R
LC
EN
48
Milvus migrans
ძერა
YR-R
LC
49
Circaetus gallicus
გველიჭამია (ან ძერაბოტი)
BB
LC
50
Accipiter brevipes
ქორცქვიტა (ან შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)
BB
LC
VU
51
Accipiter nisus
მიმინო
YR-R
LC
52
Accipiter gentilis
ქორი
YR-R
LC
53
Buteo buteo
ჩვეულებრივი კაკაჩა
YR-R
LC
VU
54
Buteo lagopus
ფეხბანჯგვლიანი კაკაჩა
WV
LC
55
Buteo rufinus
ველის (ან გრძელფეხა) კაკაჩა
YR-R
LC
56
Pernis apivorus
კრაზანაჭამია (ან ირაო)
BB
LC
VU
57
Hieraaetus pennatus
ჩია არწივი
BB
LC
VU
58
Aquila heliaca
ბექობის (ან თეთრმხრება) არწივი
YR-R
VU
59
Clanga clanga
დიდი მყივანი არწივი
M,WV
VU
60
Clanga pomarina
მცირე მყივანი არწივი
M
LC
VU
61
Aquila nipalensis
ველის არწივი
M
EN
VU
62
Aquila chrysaetos
მთის არწივი
YR-V
LC
VU
63
Neophron percnopterus
ფასკუნჯი
BB
EN
EN
64
Gypaetus barbatus
ბატკანძერი (ან წვერიანი სვავი, ყაჯირი, კრავიჭამია)
WV
NT
VU
65
Aegypius monachus
სვავი
YR-R
NT
66
Gyps fulvus
ორბი
YR-R
LC
67
Circus aeroginosus
ჭაობის ძელქორი (ან ჭაობის ბოლობეჭედა)
YR-R
LC
68
Circus cyaneus
მინდვრის ძელქორი (ან მინდვრის ბოლობეჭედა)
M
LC
69
Circus macrourus
ველის ძელქორი (ან ველის ბოლობეჭედა)
M
NT
CR
70
Circus pygargus
მდელოს ძელქორი (ან მდელოს ბოლობეჭედა)
BB
LC
VU
71
Falco cherrug
ბარი (ან გავაზი)
YR-R
EN
EN
72
Falco biarmicus
წითელთავა შავარდენი
YR-R
LC
CR?
73
Falco peregrinus
ჩვეულებრივი შავარდენი
YR-V
LC
74
Falco subbuteo
მარჯანი
BB
LC
75
Falco columbarius
ალალი
M,WV
LC
76
Falco vespertinus
წითელფეხა შავარდენი
M
NT
77
Falco naumanni
მცირე (ან ველის) კირკიტა
BB
LC
78
Falco tinnunculus
ჩვეულებრივი კირკიტა
YR-R
LC
79
Alectoris chukar
კაკაბი
YR-R
LC
EN
80
Perdix perdix
გნოლი
YR-R
LC
81
Coturnix coturnix
მწყერი
YR-R
LC
VU
82
Francolinus francolinus
დურაჯი
YR-R
LC
83
Phasianus colchicus
კოლხური ხოხობი
YR-R
LC
84
Grus grus
რუხი წერო
M
LC
85
Anthropoides virgo
წეროტურფა
M
LC
86
Tetrax tetrax
სარსარაკი
M;WV
NT
87
Rallus aquaticus
ლაინა
M
LC
88
Porzana porzana
ქათამურა
M
LC
89
Zapornia parva
მცირე ქათამურა
M
LC
90
Zapornia pusilla
პაწაწა ქათამურა
M
LC
91
Crex crex
ღალღა
M
LC
92
Gallinula chloropus
წყლის ქათამურა
M
LC
93
Fulica atra
მელოტა
M;WV
LC
94
Porphyrio porphyrio
ხონთქრის ქათამი
BB
LC
95
Haematopus ostralegus
ზღვის კაჭკაჭი (სირკაჭკაჭი)
M;WV
NT
96
Himantopus himantopus
ოჩოფეხა
M;WV
LC
EN
97
Recurvirostra avosetta
სადგისნისკარტა
M;WV
LC
CR?
98
Charadrius hiaticula
საყელოიანი წინტალა
M
LC
99
Charadrius dubius
მცირე წინტალა
M
LC
100
Pluvialis apricaria
ოქროსფერი მეჭვავია
M
LC
101
Pluvialis squatarola
რუხი მეჭვავია (კვათარი)
M
LC
102
Vanellus vanellus
პრანწია
M
NT
103
Phalaropus lobatus
წითელკისერა (ან მრგვალნისკარტა) ტივტივა
M
LC
104
Xenus cinereus
რუხი აპრეხილნისკარტა მექვიშია
M
LC
105
Tringa totanus
წითელფეხა მენაპირე (მსევანი)
M
LC
106
Tringa erythropus
ლაქებიანი წითელფეხა მენაპირე (კოხტა ჭოვილო)
M
LC
107
Tringa nebularia
მწვანეფეხა მენაპირე (დიდი ჭოვილო)
M
LC
108
Tringa stagnatilis
ჭაობის მენაპირე (მერუე)
M
LC
109
Tringa glareola
ტყის მენაპირე
M
LC
110
Tringa ochropus
შავი მენაპირე
M
LC
111
Actitis hypoleucos
ჩვეულებრივი მექვიშია (მებორნე)
BB
LC
112
Calidris pugnax
ტურუხტანი (მაჩხუბარა კოკორინა)
M
LC
113
Numenius arquata
დიდი კრონშნეპი
M
NT
114
Numenius phaeopus
საშუალო კრონშნეპი
M
LC
115
Limosa limosa
დიდი (ანუ შავკუდა) ლია
M
NT
116
Limosa lapponica
ზოლიანკუდა ლია
M
NT
117
Scolopax rusticola
ტყის ქათამი (ვალდშნეპი)
M
LC
118
Gallinago media
დიდი ჩიბუხა (გოჭა)
M
NT
119
Gallinago gallinago
ჩიბუხა
M
LC
120
Lymnocryptes minimus
ჩიბუხელა (გარშნეპი)
M
LC
121
Burhinus oedicnemus
თვალჭყეტია
BB
LC
VU
122
Glareola pratincola
ჟღალფრთიანა მერცხალა
M
LC
123
Larus ridibundus
ტბის თოლია
M
LC
124
Hydrocoloeus minutus
მცირე თოლია
M,WV
LC
125
Larus cachinnans
კასპიური თოლია
M
LC
126
Gelochelidon nilotica
თოლიისნისკარტა თევზიყლაპია
M
LC
127
Sterna hirundo
ჩვეულებრივი თევზიყლაპია
M
LC
128
Sternula albifrons
მცირე თევზიყლაპია
M
LC
129
Chlidonias leucopterus
ფრთათეთრი თევზიყლაპია
M
LC
130
Chlidonias hybrida
ლოყათეთრი თევზიყლაპია
M
LC
131
Pterocles alchata
თეთრმუცელა გვრიტჩიტა
Cas
LC
132
Pterocles orientalis
შავმუცელა გვრიტჩიტა
Cas
LC
133
Columba livia
გარეული მტრედი
YR-R
LC
134
Columba oenas
გულიო (ან გვიძინი)
YR-R
LC
135
Columba palumbus
ქედანი
YR-R
LC
136
Streptopelia turtur
ჩვეულებრივი გვრიტი
BB
VU
137
Streptopelia decaocto
საყელოიანი გვრიტი
YR-R
LC
138
Spilopelia senegalensis
მაცინარა (ან სენეგალური) გვრიტი
YR-R
LC
139
Cuculus canorus
გუგული
BB
LC
140
Bubo bubo
ზარნაშო
YR-R
LC
141
Asio otus
ყურებიანი ბუ (ან ოლოლი)
YR-R
LC
142
Asio flammeus
ჭაობის ბუ
YR-R
LC
143
Otus scops
წყრომი
BB
LC
144
Athene noctua
ჭოტი
YR-R
LC
145
Strix aluco
ტყის ბუ
YR-R
LC
146
Caprimulgus europaeus
უფეხურა
BB
LC
147
Apus apus
ნამგალა
BB
LC
148
Tachymarptis melba
მეკირია (ან თეთრმუცელა ნამგალა)
BB
LC
149
Merops apiaster
ოქროსფერი კვირიონი
BB
LC
150
Merops superciliosus
მწვანე კვირიონი
Cas
LC
151
Coracias garrulus
ყაპყაპი
BB
LC
152
Alcedo atthis
ალკუნი
YR-R
LC
153
Upupa epops
ოფოფი
BB
LC
154
Dryocopus martius
შავი კოდალა
YR-R
LC
155
Picus viridis
მწვანე კოდალა
YR-R
LC
156
Dendrocopos syriacus
სირიული კოდალა
YR-R
LC
157
Dendrocopos major
დიდი ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
158
Leiopicus medius
საშუალო ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
159
Dryobates minor
მცირე ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
160
Jynx torquilla
მაქცია
BB
LC
161
Calandrella rufescens
მცირე მოკლეთითა ტოროლა
BB
LC
162
Calandrella brachydactyla
დიდი მოკლეთითა ტოროლა
BB
LC
163
Melanocorypha calandra
ველის ტოროლა
BB
LC
164
Lullula arborea
ტყის ტოროლა
M
LC
165
Alauda arvensis
მინდვრის ტოროლა
YR-R
LC
166
Galerida cristata
ქოჩორა ტოროლა
YR-R
LC
167
Hirundo rustica
სოფლის მერცხალი
BB
LC
168
Hirundo daurica
წელწითელა მერცხალი
Cas
LC
169
Hirundo rupestris
კლდის მერცხალი
BB
LC
170
Riparia riparia
მენაპირე მერცხალი
BB
LC
171
Delichon urbicum
ქალაქის მერცხალი
BB
LC
172
Anthus trivialis
ტყის მწყერჩიტა
M
LC
173
Anthus pratensis
მდელოს მწყერჩიტა
M
NT
174
Anthus cervinus
წითელგულა მწყერჩიტა
M
LC
175
Anthus spinoletta
მთის მწყერჩიტა
M
LC
176
Anthus campestris
მინდვრის მწყერჩიტა
BB
LC
177
Motacilla alba
თეთრი ბოლოქანქარა
YR-R
LC
178
Motacilla cinerea
რუხი ბოლოქანქარა
M
LC
179
Motacilla flava
ყვითელი ბოლოქანქარა
BB
LC
180
Motacilla citreola
ყვითელთავა ბოლოქანქარა
M
LC
181
Lanius excubitor
რუხი ღაჟო
WV
LC
182
Lanius minor
შავშუბლა ღაჟო
BB
LC
183
Lanius senator
წითელთავა ღაჟო
BB
LC
184
Lanius collurio
ჩვეულებრივი ღაჟო
BB
LC
185
Prunella modularis
ტყის ჭვინტაკა
M
LC
186
Acrocephalus scirpaceus
ლელიანის მეჩალია
M
LC
187
Acrocephalus palustris
ჭაობის მეჩალია
M
LC
188
Acrocephalus arundinaceus
ლელიანის დიდი მეჩალია (შაშვისებრი მეჩალია)
BB
LC
189
Acrocephalus schoenobaenus
ჭახჭახა მეჩალია
BB
LC
190
Hippolais pallida
ბაცი ბუტბუტა (ბაცი მქირდავი)
BB
LC
191
Hippolais languida
ბოლომქნევარა ბუტბუტა (ბოლომქნევარა მქირდავი)
BB
LC
192
Sylvia communis
დიდი თეთრყელა ასპუჭაკა
BB
LC
193
Sylvia curruca
მცირე თეთრყელა ასპუჭაკა
BB
LC
194
Sylvia borin
ბაღის ასპუჭაკა
BB
LC
195
Sylvia nisoria
მიმინოსებრი ასპუჭაკა
BB
LC
196
Sylvia atricapilla
შავთავა ასპუჭაკა
BB
LC
197
Sylvia hortensis
ყვითელთვალა ასპუჭაკა
BB
LC
198
Sylvia mystacea
წითელთვალა ასპუჭაკა
BB
LC
199
Phylloscopus trochilus
გაზაფხულა ჭივჭავი (გაზაფხულა ყარანა)
BB
LC
200
Phylloscopus collybita
ჩვეულებრივი ჭივჭავი (ჩვეულებრივი ყარანა)
M
LC
201
Phylloscopus sindianus
მთის ჭივჭავი (მთის ყარანა)
M
LC
202
Phylloscopus trochiloides
მომწვანო ჭივჭავი (მომწვანო ყარანა)
M
LC
203
Regulus regulus
ყვითელთავა ნარჩიტა (ყვითელთავა ღაბუაჩიტი)
M
LC
204
Muscicapa striata
რუხი ბუზიჭერია (რუხი მემატლია)
BB
LC
205
Ficedula parva
წითელყელა (ანუ მცირე) ბუზიჭერია (მცირე მემატლია)
BB
LC
206
Ficedula semitorquata
ნახევართეთრყელა ბუზიჭერია (ნახევართეთრყელა მემატლია)
M
LC
207
Saxicola torquatus
შავთავა ოვსადი
BB
LC
208
Saxicola rubetra
თეთრწარბა (ანუ მდელოს) ოვსადი
BB
LC
209
Monticola solitarius
კლდის ლურჯი შაშვი
BB
LC
210
Monticola saxatilis
კლდის ჭრელი შაშვი
M
LC
211
Oenanthe oenanthe
ჩვეულებრივი მეღორღია
M
LC
212
Oenanthe isabellina
ბუქნია-მეღორღია
BB
LC
213
Oenanthe hispanica
შავყურა მეღორღია
YR-R
LC
214
Oenanthe pleschanka
შავზურგა მეღორღია (შავზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
215
Oenanthe finschii
თეთრზურგა მეღორღია (თეთრზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
216
Phoenicurus ochruros
შავი ბოლოცეცხლა
YR-R
LC
217
Phoenicurus phoenicurus
ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა
BB
LC
218
Erithacus rubecula
გულწითელა
YR-R
LC
219
Luscinia svecica
ცისფერგულა
M
LC
220
Luscinia luscinia
აღმოსავლური ბულბული
M
LC
221
Luscinia megarhynchos
ჩვეულებრივი ბულბული
BB
LC
222
Erythropygia galactotes
ჟღალი ბულბული
BB
LC
223
Turdus merula
შაშვი
YR-R
LC
224
Turdus torquatus
თეთრგულა შაშვი
WV
LC
225
Turdus pilaris
რუხთავა შაშვი
WV
LC
226
Phylloscopus sindianus
მთის ჭივჭავი (მთის ყარანა)
M
LC
227
Phylloscopus trochiloides
მომწვანო ჭივჭავი (მომწვანო ყარანა)
M
LC
228
Regulus regulus
ყვითელთავა ნარჩიტა (ყვითელთავა ღაბუაჩიტი)
M
LC
229
Muscicapa striata
რუხი ბუზიჭერია (რუხი მემატლია)
BB
LC
230
Ficedula parva
წითელყელა (ანუ მცირე) ბუზიჭერია (მცირე მემატლია)
BB
LC
231
Ficedula semitorquata
ნახევართეთრყელა ბუზიჭერია (ნახევართეთრყელა მემატლია)
M
LC
232
Saxicola torquatus
შავთავა ოვსადი
BB
LC
233
Saxicola rubetra
თეთრწარბა (ანუ მდელოს) ოვსადი
BB
LC
234
Monticola solitarius
კლდის ლურჯი შაშვი
BB
LC
235
Monticola saxatilis
კლდის ჭრელი შაშვი
M
LC
236
Oenanthe oenanthe
ჩვეულებრივი მეღორღია
M
LC
237
Oenanthe isabellina
ბუქნია-მეღორღია
BB
LC
238
Oenanthe hispanica
შავყურა მეღორღია
YR-R
LC
239
Oenanthe pleschanka
შავზურგა მეღორღია (შავზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
240
Oenanthe finschii
თეთრზურგა მეღორღია (თეთრზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
241
Phoenicurus ochruros
შავი ბოლოცეცხლა
YR-R
LC
242
Phoenicurus phoenicurus
ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა
BB
LC
243
Erithacus rubecula
გულწითელა
YR-R
LC
244
Luscinia svecica
ცისფერგულა
M
LC
245
Luscinia luscinia
აღმოსავლური ბულბული
M
LC
246
Luscinia megarhynchos
ჩვეულებრივი ბულბული
BB
LC
247
Erythropygia galactotes
ჟღალი ბულბული
BB
LC
248
Turdus merula
შაშვი
YR-R
LC
249
Turdus torquatus
თეთრგულა შაშვი
WV
LC
250
Turdus pilaris
რუხთავა შაშვი
WV
LC
251
Turdus iliacus
თეთრწარბა (ანუ ფრთაჟღალი) შაშვი
WV
NT
252
Turdus philomelos
წრიპა შაშვი (მგალობელი შაშვი)
BB
LC
253
Turdus viscivorus
ჩხართვი
YR-R
LC
254
Aegithalos caudatus
თოხიტარა
YR-R
LC
255
Remiz pendulinus
თერძი (ჩვეულებრივი რემეზი)
YR-R
LC
256
Parus major
დიდი წივწივა (დიდი წიწკანა)
YR-R
LC
257
Parus caeruleus
მოლურჯო წივწივა (მოლურჯო წიწკანა)
YR-R
LC
258
Sitta europaea
ჩვეულებრივი ხეცოცია
YR-R
LC
259
Sitta neumayer
მცირე კლდეცოცია
YR-R
LC
260
Tichodroma muraria
ფრთაწითელი კლდეცოცია
WV
LC
261
Certhia familiaris
ჩვეულებრივი მგლინავა
M
LC
262
Troglodytes troglodytes
ჭინჭრაქა (ღობემძვრალა)
YR-R
LC
263
Miliaria calandra
მეფეტვია (ანუ მინდვრის გრატა)
YR-R
LC
264
Emberiza cia
კლდის გრატა
YR-R
LC
265
Emberiza citrinella
მოყვითალო გრატა
YR-R
LC
266
Emberiza melanocephala
შავთავა გრატა
BB
LC
267
Emberiza hortulana
ბაღის გრატა
BB
LC
268
Emberiza schoeniclus
ლელიანის გრატა
YR-R
LC
269
Fringilla montifringilla
ჩრდილოეთის სკვინჩა
WV
LC
270
Fringilla coelebs
სკვინჩა (ნიბლია)
YR-R
LC
271
Carduelis carduelis
ჩიტბატონა
YR-R
LC
272
Carduelis spinus
შავთავა მწვანულა
WV
LC
273
Carduelis chloris
მწვანულა
YR-R
LC
274
Carduelis cannabina
ჭვინტა (მეკანაფია)
YR-R
LC
275
Coccothraustes Coccothraustes
კულუმბური
YR-R
LC
276
Bucanetes githagineus
წითელნისკარტა კოჭობა
Cas
LC
277
Serinus pusillus
წითელშუბლა მთიულა
WV
LC
278
Carpodacus erythrinus
ჩვეულებრივი კოჭობა
M
LC
279
Passer hispaniolensis
შავგულა (ანუ ესპანური) ბეღურა
YR-R
LC
280
Passer montanus
მინდვრის ბეღურა
YR-R
LC
281
Passer domesticus
სახლის ბეღურა
YR-R
LC
282
Petronia petronia
კლდის ბეღურა
YR-R
LC
283
Petronia brachydactyla
მკრთალი (ანუ მოკლეთითა) კლდის ბეღურა
BB
LC
284
Sturnus vulgaris
შოშია (შროშანი)
YR-R
LC
285
Sturnus roseus
ვარდისფერი შოშია (ტარბი)
BB
LC
286
Oriolus oriolus
მოლაღური
BB
LC
287
Garrulus glandarius
ჩხიკვი
YR-R
LC
288
Pica pica
კაჭკაჭი
YR-R
LC
289
Pyrrhocorax pyrrhocorax
წითელნისკარტა მაღრანი
YR-R
LC
290
Corvus corax
ყორანი
YR-R
LC
291
Corvus frugilegus
ჭილყვავი
M;WV
LC
292
Corvus corone
რუხი ყვავი
YR-R
LC
293
Corvus monedula
ჭკა
YR-R
LC
დანართი 13. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი ფრინველთა სახეობები
#
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
კონსერვაციული სტატუსი
1
Buteo rufinus rufinus
ველის კაკაჩა
VU
2
Aquila heliaca
ბექობის არწივი
VU
3
Aquila chrysaeos
მთის არწივი
VU
4
Gypaetus barbatus aureus
ბატკანძერი
VU
5
Aegypius monachus
სვავი
NT
6
Gyps fulvus
ორბი
VU
7
Tetrax tetrax
სარსარაკი
NT
8
Falco cherrug
გავაზი
EN
9
Falco naumanni
მცირე კირკიტა
VU
10
Falco vespertinus
წითელფეხა შავარდენი
11
Falco biarnicus
წითელთავა შავარდენი
VU
12
Ciconia ciconia
თეთრი ყარყატი
VU
13
Ciconia nigra
შავი ყარყატი
VU
14
Pelecanus onocrotalus
ვარდისფერი ვარხვი
VU
15
Pelecanus crispus
ქოჩორა ვარხვი
VU
16
Haliaeetus albicilla
თეთრკუდა ფსოვი
NT
17
Neophron parcnopterus
ფასკუნჯი
EN
18
Tadorna ferruginea
წითელი იხვი
VU
19
Burhinus oedicnemus
თვალჭყეტია
VU
20
Anser erythropus
მცირე თეთრშუბლა
EN
21
Accipiter brevipes
ქორცქვიტა (შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)
VU
22
Clanga clanga
დიდი მყივანი არწივი
EN
23
Grus grus
რუხი წერო
EN
დანართი 14. თევზები
#
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
1
ნაფოტა
Alburnoides bipunctatus eichwaldi (Fillipi
2
მტკვრის ციმორი
Gobio persa Günther
3
მტკვრის ტობი
Chondrostoma cyri Kessler
4
მტკვრის წვერა
Barbus lacerta cyri Fillippi
5
ჭანარი
Barbus capito Güld.
6
გოჭალა
Nemachilus brandti Kessler
7
ლოქო
Silurus glanis L.
8
ჩვეულებრივი გველანა
Cobitis aurata (Filippi)
9
კობრი
Cyprinus carpio
10
კარჩხანა/კარასი
Leuciscus cephalus orientalis Nordm
დანართი 15. რეპტილიები, ქვეწარმავლები
#
ლათინური დასახელება
ქართული დასახელება
საქართველოს წითელი ნუსხის სტატუსი
IUCN -ის სტატუსი
Testudo graeca
ხმელთაშუაზღვეთის კუ
VU
VU
Mauremis caspica
კასპიური კუ
LC
NE
Emys orbicularis
ჭაობის კუ
LC
NT
Laudakia caucasica
ჯოჯო
LC
NE
Ophysaurus apodus
გველხოკერა
LC
NE
6.
Lacerta media
საშუალო ხვლიკი
DD
7.
Lacerta strigata
ზოლიანი ხვლიკი
LC
8.
Lacerta agilis
მარდი ხვლიკი
EX
9
Pseudopus apodus
გველხოკერა
LC
NE
10.
Ophysops elegans
კოხტა გველთავა
VU
11.
Eremias arguta
ფერადი ფსვენი
DD
LC
12
Typhlops vermicularis
ბრუცაგველა, ჩვეულებრივი გველბრუცა
LC
LC
13.
Erix jaculus
დასავლეთის მახრჩობელა
VU
LC
14.
Eirenis modestus
წყნარი ეირენისი
LC
LC
15.
Eirenis collaris
საყელოიანი ეირენისი
VU
LC
16
Elaphe hohenackeri
ამიერკავკასიური მცურავი
DD
LC
17
Elaphe sauromates
ოთხზოლიანი მცურავი
DD
LC
18.
Coluber najadum
წენგოსფერი მცურავი
DD
LC
19
Hemorrhois ravergieri
ფერადი მცურავი, ნაირფერი მცურავი
DD
LC
20.
Natrix natrix
ჩვეულებრივი ანკარა
LC
LC
21.
Natrix tesselata
წყლის ანკარა
LC
LC
22.
Telescopus fallax
კატისთვალა გველი
DD
LC
23.
Macrovipera lebetina
გიურზა
NT
LC
CR (Critically Endangered)
გადაშენების უკიდურესი საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
EN (Endangered)
გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
VU (Vulnerable)
მოწყვლადი ტაქსონი
RE (Regionally extinet)
გადაშენებულია ეროვნულ დონეზე
NT (Near threatened)
საფრთხესთან ახლოს მყოფი
LC (Least concern)
საჭიროებს ზრუნვას
DD (Data deficient)
არასრული მონაცემები
NE (Not evaluated)
არ არის შეფასებული
EW (Extinct in the Wild)
ბუნებაში გადაშენებული
EX (Extinct)
გადაშენებული
დანართი 16. ზურმუხტის ქსელის საიტები
დანართი 17. დედოფლისწყაროს ბიოსფერული რეზერვატის ზონირების რუკა
დანართი 18. საფრთხეების ინდიკატორები
საფრთხეები
საფრთხეების ინდიკატორები
დანაგვიანება (მუნიციპალური, ტურიზმისა და სოფლის მეურნეობიდან).
დანაგვიანებასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კლიმატის ცვლილება
– მომატებული ტემპერატურა, ჰაბიტატების ცვლილება, მავნებელ-დაავადებების გააქტიურება, ბუნებრივი არასისტემური მოვლენების გახშირება.
ტყის მავნლებლებისა და დაავადებების გავრცელების ტენდენცია (ჰა).
ინვაზიური სახეობების გავრცელების ტენდენცია (ჰა და სახეობების რაოდენობა).
სტიქიური მოვლენების ტენდენცია (რაოდენობა).
კლიმატური მონაცემების სტატისტიკა.
არალეგალური ჭრა ადგილობრივი ფერმერების მიერ.
ჭრებთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
დაზიანება.
კანონდარღვევების სახეები (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კანონდარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კანონდარღვევის არეალი (ჰა).
ძოვება.
ძოვებასთან დაკავშირებული კანონდარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
საძოვრების დეგრადაცია (საძოვრის დეგრადაციის ინდექსის გამოყენებით – ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების მენეჯმენტის გეგმა (საბუკო, 2022)).
შეშფოთება (ხმაური, ვიზიტორთა ჯგუფები, სხვ.).
ძნელად გაზომვადია. საზომად შესაძლებელია გამოყენებული იყოს:
ვიზიტორთა რაოდენობა;
ინვაზიური სახეობები.
ინვაზიური სახეობების რაოდენობა.
ინვაზიური სახეობების გავრცელების არეალი (ჰა).
ტყის მავნებლები და დაავადებები.
ტყის მავნებლებითა და დაავადებებით დაზიანებული კორომების ფართობი (ჰა). (ყოველწლიურად, სანიმუშო ფართობებზე და მავნებლების/დაავადების გავრცელების დინამიკიდან გამომდინარე.)
მავნებლებისა და დაავადებების ახალი კერების გამოვლენის სიხშირე (რეინჯერების დაკვირვებები სტანდარტული ოქმების გამოყენებით).
ბრაკონიერობა
(ნადირობა / არალეგალური თევზაობა).
ნადირობასთან/თევზაობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
ხანძრები.
ადამიანის მიერ გაჩენილი ხანძრები (რაოდენობა).
დამწვარი ტყის ფართობი (ჰა), მოცულობა (მ3) და ზარალი (ლარი).
დამწვარი მდელოების ფართობი (ჰა).
ეპიზოოტური დაავადებები.
ძნელად გაზომვადია. საზომად შესაძლებელია გამოყენებული იყოს:
ცხოველთა დაავადების ვიზუალური ნიშნები (რეინჯერების დაკვირვებები სსიპ
– დაცული ტერიტორიების სააგენტოს სტანდარტული ოქმების გამოყენებით, რეგულარულად);
ცხოველების სიკვდილიანობის ტენდენცია (შემთხვევების რაოდენობა).
შინაურ ცხოველებში დაავადებებათა გავრცელების ტენდენცია (შემთხვევების რაოდენობა