„დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

პროექტი საქართველოს კანონი „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. საქართველოს კანონში „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილებები: 1. კანონის სახელწოდება ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „საქართველოს კანონი „თაობათა სოლიდარობის და დაგროვებითი პენსიის შესახებ” 2. 1-ლი მუხლის ა) 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. ეს კანონი არეგულირებს თაობათა სოლიდარობის და დაგროვებით პენსიასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს.“ ბ) მე–2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „2. თაობათა ურთიერთობები სოლიდარობის ხორციელდება და დაგროვებით სახელმწიფო პენსიასთან პენსიის და დაკავშირებული კომპენსაციის უზრუნველყოფისაგან დამოუკიდებლად.“ გ) მე-3 პუნქტი ამოღებულ იქნას. დ) მე-4 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „დ) აქტივების მმართველი კომპანიების, სპეციალიზებული დეპოზიტარების, კომერციული ბანკების, სადაზღვევო კომპანიების და სხვა პირების მიერ განხორციელებულ თაობათა სოლიდარობის და დაგროვებით პენსიასთან დაკავშირებულ საქმიანობაზე.“ 3. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 11 მუხლი: „მუხლი 11. კანონის მიზნები: 1. ამ კანონის მიზანია იმგვარი საპენსიო სისტემის ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს: ა) პირის ღირსეული სიბერის გარანტიას; ბ) თაობათა შორის სოლიდარობას; გ) ეფექტიან და სწრაფ საპენსიო სისტემას მომავალში საპენსიო ასაკს მიღწეული პირებისათვის. პროექტი 2. კანონი მიზნად ისახავს, შექმნას იმგვარი საპენსიო სისტემა, რომელშიც მონაწილეობა ნებისმიერი დასაქმებულისა და თვითდასაქმებულისათის ღირსეული პენსიის მიღების გარანტიიქნება. 3. კანონი მიზნად ისახავს პირთა ეკონომიკური უთანასწორობის შემცირებასა და სოციალურ დაცვას. 4. კანონი მიზნად ისახავს საპენსიო სისტემის სქემის ფარგლებში უზრუნველყოს მონაწილეთა ინტერესების შესაბამისადსაპენსიო აქტივების მართვა.” 4. მე-2 მუხლის ა ) დ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „დ) განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემა – დაგროვებითი პენსიის სქემა, რომელშიც მონაწილის სასარგებლოდ განსახორციელებელი შენატანები გამოითვლება ამ კანონის შესაბამისად განსაზღვრული წესით და აისახება საპენსიო ფონდში მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე. დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილის ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან დაგროვებითი პენსიის არსებობით მიღებული სარგებელი გამოითვლება მხოლოდ განხორციელებული შენატანების და ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე დარიცხული შემოსავლის, ხარჯის, ნამეტი შემოსავლის, დანაკარგის, სხვა შემოსავლის (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ასახვის შედეგად. დაგროვებითი პენსიის გაცემა ხდება ამ კანონის შესაბამისად;“ ბ) ზ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ზ)ერთიანი გადახდა – დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამისი სრული ღირებულების გადახდა;“ გ) ლ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ ლ) ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიში – საპენსიო სააგენტოს მიერ დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილისთვის შექმნილი აღრიცხვის ფორმა, რომელიც ასახავს მონაწილის სასარგებლოდ განხორციელებულ შენატანებს, საპენსიო აქტივების მართვის შედეგებს და ყველა დაკავშირებულ ხარჯს;“ დ) მ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: პროექტი „მ) მონაწილე – ფიზიკური პირი, რომელსაც შეაქვს საპენსიო შენატანი ან/და რომლის სასარგებლოდაც ხდება საპენსიო შენატანების შეტანა საპენსიო ფონდში;“ ე) ო პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ო) პენსია – თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემებში მონაწილეობის შედეგად მიღებული ფულადი სარგებელი, რომლის გადახდა მონაწილისათვის ხორციელდება ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით;“ ვ) ჟ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ჟ) საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტი – საინვესტიციო საბჭოს მიერ დამტკიცებული დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს საპენსიო ფონდში არსებული საპენსიო აქტივების საინვესტიციო სტრატეგიას და პრინციპებს და რომლითაც ხელმძღვანელობს საპენსიო სააგენტო ან/და აქტივების მმართველი კომპანი(ები)ა თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების მონაწილეთა საპენსიო აქტივების მართვასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში;“ ზ) ს პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ს) საპენსიო აქტივები - ყველა იმ აქტივის ერთობლიობა, რომელიც ყველა შემოსავლისა და ხარჯის, გათვალისწინებით აღრიცხულია საპენსიო ფონდში მონაწილეების ინდივიდუალურ და თაობათა შორის საპენსიო ანგარიშებზე. საპენსიო აქტივებზე არ ვრცელდება საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსი;“ თ) ტ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ტ) საპენსიო შენატანი – მონაწილის სასარგებლოდ ამ კანონით განსაზღვრული წესით და ოდენობით საპენსიოფონდში მონაწილის ინდივიდუალურ და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებზე ასახვის მიზნით გადახდილი თანხა, რომელსაც იხდის დამსაქმებელი, დასაქმებული და სახელმწიფო თუ მონაწილე დასაქმებული პირია ან/და თვითდასაქმებული და სახელმწიფო, თუ მონაწილე თვითდასაქმებული პირია;“ ი) უ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „უ) სამეთვალყურეო საბჭო - საპენსიო სააგენტოს საბჭო, რომელიც შედგება საქართველოს ფინანსთა მინისტრისგან, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრისგან, სოციალური დაცვის საქართველოს მინისტრისაგან, შრომის, ჯანმრთელობის დამსაქმებელთა, და დასაქმებულთა წარმომადგენლებისგან, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტისგან, ხოლო მისი არ ყოფნის პროექტი შემთხვევაში ვიცე-პრეზიდენტისგან და საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარისაგან;“ კ) ღ პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ღ) საინვესტიციო საბჭო – საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საბჭო, რომელიც ამ კანონის შესაბამისად განსაზღვრავს საპენსიო ფონდში არსებული საპენსიო აქტივების საინვესტიციო პოლიტიკას;“ 5. მე-2 მუხლს ა) დაემატოს დ1 პუნქტი: „დ1) განსაზღვრული სარგებელის საპენსიო სქემა - თაობათა სოლიდარობის საპენსიო სქემა, რომელშიც მონაწილეობის შედეგად მისაღები სარგებელი გამოითვლება ამ კანონის შესაბამისად, პროცენტებში ან წილადებში გამოსახული დაგროვების კოეფიციენტიდან, რომელიც მიიღება შენატანების წლების რაოდენობასთან ჩანაცვლების კოეფიციენტის შეფარდებით. საპენსიო სარგებელის გაცემა ხდება ამ კანონის შესაბამისად;“ ბ) დაემატოს დ2 პუნქტი: „დ2) დაგროვებითი პენსია - დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილეობის შედეგად საპენსიო ფონდიდან მიღებული ფულადი სარგებელი, რომლის გადახდა მონაწილისათვის ხორციელდება ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით;“ გ) დაემატოს დ3 პუნქტი: „დ3) დაგროვების კოეფიციენტი. კოეფიციენტი დაგროვების - საპენსიო კოეფიციენტით სარგებელის თაობათა გამოანგარიშების სოლიდარობის სქემაში ანგარიშდება პენსიის ოდენობა, რომელიც მოიცავს სტაჟს და დამსახურებას. დაგროვების კოეფიციენტით გამოითვლება წინასწარ განსაზღვრული ჩანაცვლების კოეფიციენტის თანაფარდობა შენატანების წლების მაქსიმალურ რაოდენობასთან, რომელიც გამოისახება წილადებით ან პროცენტებში.“ დ) დაემატოს ლ1 პუნქტი: „ლ1) თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიში - საპენსიო სააგენტოს მიერ თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილისთვის შექმნილი აღრიცხვის ფორმა, რომელიც ასახავს მონაწილის სასარგებლოდ განხორციელებულ საპენსიო აქტივების მართვის შედეგებს და ყველა დაკავშირებულ ხარჯს;“ შენატანებს, პროექტი ე) დაემატოს ს1 პუნქტი: „ს1) საპენსიო სარგებელი - თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილეობის შედეგად საპენსიო ფონდიდან მიღებული ფულადი სარგებელი, რომლის გადახდა მონაწილისათვის ხორციელდება ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით;“ ვ) დაემატოს ს2 პუნქტი: „ს2) საპენსიო სქემები - თაობათა სოლიდარობის სქემა და დაგროვებითი პენსიის სქემა;“ ზ) დაემატოს ს3 პუნქტი: „ს3) საპენსიო ფონდი - ამ კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით თაობათა სოლიდარობის სქემასა და დაგროვებითი პენსიის სქემაში საპენსიო შენატანების შემნახველი ფონდი, რომელშიც არსებული საპენსიო აქტივები გამოიყენება მხოლოდ ამ კანონის მიზნების შესაბამისად;“ თ) დაემატოს ძ1 პუნქტი: „ძ1) ჩანაცვლების კოეფიციენტი- კოეფიციენტი, რომლითაც იანგარიშება პენსიის თანაფარდობა დაუბეგრავ ხელფასთან. ჩანაცვლების კოეფიციენტი არის საპენსიო სისტემის ეფექტიანობის ძირითადი საზომი და გამოისახება პროცენტებში.“ 6. კანონის II თავი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „თავი II. დაგროვებითი პენსიის სისტემა მუხლი 3.დაგროვებითი პენსიის სქემა 1. დაგროვებითი პენსიის სქემა წარმოადგენს საპენსიო ფონდში განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემას. 2. დაგროვებითი პენსიის სქემაში გაწევრიანება სავალდებულოა ყველა დასაქმებულისთვის. დაგროვებითი პენსიის სქემაში გაწევრიანება სავალდებულოა დასაქმებულის ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლის ნაწილში. 3. დაგროვებითი პენსიის თვითდასაქმებულისათვის შემოსავლის ნაწილში. სქემაში გაწევრიანება თვითდასაქმებულის ნებაყოფლობითია ხელფასის სახით ყველა მიღებული პროექტი 4. დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე დასაქმებული და თვითდასაქმებული პირებისთვის საპენსიო შენატანების დაფინანსება განხორციელდება დასაქმებულის და თვითდასაქმებულის მიერ ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით. 5. დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე დასაქმებულის და თვითდასაქმებულის მონაწილეობა თაობათა სოლიდარობის სქემაში სავალდებულოა. 6. დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე დასაქმებულის ან თვითდასაქმებულის საპენსიო შენატანების დაფინანსება განხორციელდება შემდეგი სახით: ა) დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე თითოეული დასაქმებულის სახელით, დამსაქმებელი საპენსიო ფონდში დასაქმებულის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხავს დასაქმებულზე გასაცემი ხელფასის სულ მცირე ორ (2) პროცენტს; ბ) დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე თვითდასაქმებული საპენსიო ფონდში განახორციელებს საპენსიო შენატანს თავისი სახელფასო შემოსავლის სულ მცირე ორი (2)პროცენტის ოდენობით. მუხლი 31. საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილეობის უფლება დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილე, რომელმაც მიაღწია საპენსიო ასაკს და აგრძელებს მუშაობას, უფლებამოსილია მონაწილეობა გააგრძელოს დაგროვებითი პენსიის სქემაში.” 7. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის II1 თავი: „თავი II1 თაობათა სოლიდარობის სისტემა მუხლი 32. თაობათა სოლიდარობის სქემა 1. თაობათა სოლიდარობის სქემა წარმოადგენს საპენსიო ფონდში განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემას. 2. თაობათა სოლიდარობის სქემაში გაწევრიანება სავალდებულოა დასაქმებულისათვის ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლის ნაწილში. ყველა პროექტი 3. თაობათა სოლიდარობის თვითდასაქმებულისათვის სქემაში გაწევრიანება თვითდასაქმებულის ნებაყოფლობითია ხელფასის სახით ყველა მიღებული შემოსავლის ნაწილში. 4. თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე დასაქმებული და თვითდასაქმებული პირებისთვის საპენსიო შენატანების დაფინანსება განხორციელდება დამსაქმებლის, თვითდასაქმებულისა და სახელმწიფოს მიერ ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით. 5. თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე დასაქმებულის და თვითდასაქმებულის მონაწილეობა დაგროვებითი პენსიის სქემაში სავალდებულოა. 6. თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე დასაქმებულის ან თვითდასაქმებულის შენატანების დაფინანსება განხორციელდება შემდეგი სახით: ა) თითოეული დამსაქმებელი ხელფასის გაცემისას თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე თითოეული დასაქმებულის დასაქმებულის თაობათა სოლიდარობის სასარგებლოდ საპენსიო ფონდში საპენსიო ანგარიშზე რიცხავს თვითდასაქმებული საპენსიო დასაქმებულზე გასაცემი ხელფასის ორ (2) პროცენტს; ბ) თაობათა სოლიდარობისსქემის მონაწილე ფონდშითაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშზე განახორციელებს შენატანს თავისი სახელფასო შემოსავლის ორი პროცენტის (2%) ოდენობით; გ) თაობათა სოლიდარობის სქემის თითოეული მონაწილის სასარგებლოდ, სახელმწიფო საპენსიო ფონდში მონაწილის თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშზე გადარიცხავს დასაქმებულის ხელფასის ან/და თვითდასაქმებულის სახელფასო შემოსავლის ორ (2) პროცენტს. სახელმწიფო განახორციელებს აღნიშნულ შენატანს მას შემდეგ, რაც საპენსიო სააგენტოს შეტყობინებით დადასტურდება, რომ საპენსიო ფონდში აისახა ამ პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით და ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საპენსიო შენატანები. მუხლი 33. თაობათა სოლიდარობის სქემაში საპენსიო შენატანის შეწყვეტა მონაწილის საპენსიო ასაკის მიღწევის გამო სახელმწიფო და დამსაქმებელი შეწყვეტს თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილის სასარგებლოდ საპენსიო შენატანის განხორციელებას, როდესაც თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე მიაღწევს საპენსიო ასაკს.“ პროექტი 8. კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტი განისაზღვროს შემდეგი რედაქციით: „1. საპენსიო სააგენტო არის ამ კანონის საფუძველზე შექმნილი დამოუკიდებელი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის განხორციელებისათვის, მართვისა და ადმინისტრირებისათვის.“ 9. მე-6 მუხლის 1–ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ა) საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტის ამ კანონის 261–ე და 27-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობას;“ 10. მე-7 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 7. თაობათა ადმინისტრირება“ სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების 1. საპენსიო სააგენტო საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის გამოყენებით მოახდენს მონაწილეთა თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემებში გაწევრიანების ტექნიკურ მხარდაჭერას, განახორციელებს საპენსიო შენატანების, საპენსიო ფონდის ადმინისტრირებას ამ კანონის შესაბამისად და თითოეული მონაწილისთვის შექმნის ინდივიდუალურ და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებს. 2. ხელფასის საბანკო განხორციელებასთან ვალდებულებები ანგარიშიდან დაკავშირებით სრულდება გადახდისას საპენსიო შენატანების დამსაქმებლისა და დასაქმებულის საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მეშვეობით. 3. ხელფასის საბანკო ანგარიშიდან გადახდისას საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემა სახელმწიფო ხაზინისათვის წარმოქმნის შესაბამის ინფორმაციას, რომელიც სახელმწიფოსათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულების საფუძველია. 4. დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულისათვის ხელფასის ნაღდი ფორმით გადახდისას დამსაქმებელი როგორც დასაქმებულის სასარგებლოდ, ისე დასაქმებულის სახელით, ამ კანონის შესაბამისად გამოითვლის საპენსიო შენატანს და ხელფასის გაცემისას მას საპენსიო სააგენტოში მიმართავს. პროექტი 5. ხელფასის ნაღდი ფორმით გადახდისას სახელმწიფო ხაზინისათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების საფუძველია საპენსიო სააგენტოს მოთხოვნა, რომელიც წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად დამსაქმებლის მიერ საპენსიო სააგენტოში მიმართული თანხა დამსაქმებლის მიერ საშემოსავლო დეკლარაციით განსაზღვრულ გაცემული ხელფასის შესაბამისი საპენსიო შენატანის თანხაზე ნაკლები არ არის. 6. თვითდასაქმებული ნებაყოფლობით საპენსიო შენატანს ახორციელებს თავისი წლიური შემოსავლის დეკლარირებისას. 7. თვითდასაქმებულის შემთხვევაში სახელმწიფო ხაზინისათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების საფუძველია საპენსიო სააგენტოს მოთხოვნა, რომელიც წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად თვითდასაქმებულის მიერ საპენსიო სააგენტოში მიმართული თანხა დამსაქმებლის მიერ საშემოსავლო დეკლარაციით განსაზღვრულ გაცემული ხელფასის შესაბამისი საპენსიო შენატანის თანხაზე ნაკლები არ არის. 8. საპენსიო სააგენტო უფლებამოსილია გადაამოწმოს დამსაქმებლისა და თვითდასაქმებულის მიერ საპენსიო სააგენტოსთვის მიწოდებული ინფორმაცია შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო მხარდაჭერის საშუალებით. 9. შემოსავლების სამსახური საპენსიო სააგენტოს უზრუნველყოფს ინფორმაციით, რომლის საფუძველზედაც საპენსიო სააგენტო ამოწმებს დამსაქმებლის და მონაწილის მიერ საპენსიო შენატანების განხორციელების ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების ფაქტებს ან/და ავლენს თანხების ზედმეტად გადახდის ფაქტებს, რის შედეგადაც: ა) დამსაქმებლის ან/და მონაწილის ვალდებულების სრულად ან ნაწილობრივ შეუსრულებლობის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტო შესაბამის ინფორმაციას ელექტრონული ფორმით უგზავნის დამსაქმებელს, მონაწილეს და შემოსავლების სამსახურს, რომელიც ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით იღებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ზომებს; ბ) თანხების ზედმეტად გადახდის ფაქტების გამოვლენის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტო ამ თანხების ადმინისტრირებას ახორციელებს საპენსიო სააგენტოს მიერ შემუშავებული წესის შესაბამისად. პროექტი 10. საპენსიო სააგენტო ახორციელებს საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მართვასა და ადმინისტრირებას, მათ შორის, მესამე პირების მეშვეობით.” 11. მე-8 მუხლის ა) 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. საპენსიო სააგენტო აღრიცხავს გაწევრიანებულ დასაქმებულებს და თვითდასაქმებულებს თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემებში და ქმნის შესაბამის ანგარიშებს თითოეული გაწევრიანებული მონაწილისთვის.“ ბ) მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „3. საპენსიო სააგენტო აანალიზებს საპენსიო სისტემას, აფასებს რისკებს, აყალიბებს თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების განვითარებასთან და გაუმჯობესებასთან დაკავშირებულ ხედვას, ამზადებს შესაბამის რეკომენდაციებს და წარუდგენს სამეთვალყურეო საბჭოს არანაკლებ წელიწადში ერთხელ. ასევე, აწარმოებს კომუნიკაციას და კონსულტაციებს დაინტერესებულ მხარეებთან საპენსიო სისტემის გაუმჯობესების და მისი განვითარების მიზნით და მუდმივად ზრუნავს თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების მონაწილეთა ინტერესებსა და მათი რაოდენობის ზრდაზე.“ გ) მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „4. თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების გამართული ადმინისტრირების მიზნით საპენსიო სააგენტოს გააჩნია შემდეგი უფლებები და მოვალეობები: ა) გახსნას ანგარიშები ეროვნულ ბანკში ან/და კომერციულ ბანკებში; ბ) განახორციელოს საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მართვა და ადმინისტრირება; გ) დადოს ხელშეკრულებები აქტივების მმართველ კომპანი(ებ)თან, სპეციალიზებულ დეპოზიტართან და განხორციელებისათვის საინვესტიციო საჭირო თუ ადმინისტრაციული ნებისმიერი მომსახურების საქმიანობის ან/და საქონლის მიმწოდებელ პირებთან; დ) დადოს ხელშეკრულება ბუღალტრული, აუდიტორული, იურიდიული, აქტუარული და საპენსიო სააგენტოსთვის საჭირო სხვა მომსახურების გამწევ პირებთან; პროექტი ე) მოითხოვოს და მიიღოს ინფორმაცია აქტივების მმართველი კომპანი(ებ)ისგან, სპეციალიზებული დეპოზიტარისგან, ღია საფონდო ინსტრუმენტების და სხვა მომსახურების გამწევი პირებისაგან საპენსიო სააგენტოს სახელით განხორციელებულ ნებისმიერ გარიგებასთან დაკავშირებით; ვ) განახორციელოს პენსიების გაცემის პროცესის ადმინისტრირება; ზ) გააფორმოს ხელშეკრულებები საპენსიო სააგენტოს საქმიანობისთვის აუცილებელი უძრავი ან მოძრავი ქონების, მათ შორის, აღჭურვილობის ან პროგრამული უზრუნველყოფის, შეძენისა და განკარგვის თაობაზე; თ) დაიქირაოს თანამშრომლები საპენსიო სააგენტოსთვის და ჩამოაყალიბოს კონკურენტუნარიანი საკომპენსაციო სტრუქტურა ამ კანონის შესაბამისად; ი) მოამზადოს წლიური ბიუჯეტი საპენსიო სააგენტოს სამეთვალყურეო საბჭოსთვის წარსადგენად; კ) განახორციელოს საპენსიო შენატანებთან დაკავშირებული საკითხების განხილვა.“ დ) მე-6 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „6. საპენსიო სააგენტოს ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების და თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემების ეფექტიანად ადმინისტრირების მიზნით ნებისმიერი ადმინისტრაციული კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულია უზრუნველყოს მონაწილის პერსონალური მონაცემებით ორგანო საპენსიო საქართველოს თავისი სააგენტო კანონმდებლობის შესაბამისად.” 12. მე-9 მუხლის მე-8 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „8. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად შეიმუშავებს და სამეთვალყურეო საბჭოს დასამტკიცებლად წარუდგენს წესებს და პრინციპებს, რომლის მიხედვითაც განხორციელდება საპენსიო სააგენტოს საქმიანობა, მათ შორის, საპენსიო ანგარიშების აღრიცხვა, ადმინისტრირება, საპენსიო ანგარიშებზე შენატანების, ხარჯების, დანაკარგის, ნამეტი შემოსავლის, შემოსავლის, ამონაგებისა და ზარალის დარიცხვა.“ 13. მე–10 მუხლის 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. საპენსიო სააგენტოს სამეთვალყურეო საბჭო შედგება შვიდი (7) წევრისგან: ა) საქართველოს ფინანსთა მინისტრი; სხვა პროექტი ბ) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი; გ) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი; დ) დამსაქმებელთა წარმომადგენელი; ე) დასაქმებულთა წარმომადგენელი; ვ) ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, ხოლო მისი არ ყოფნის შემთხვევაში ვიცეპრეზიდენტი; ზ) საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარე.“ 14. მე-10 მუხლის მე-6 პუნქტს დაემატოს შემდეგი შინაარსის „ლ“ ქვეპუნქტი: „ლ) ამ კანონის მიზნების შესაბამისად ყოველწლიურად საქართველოს პარლამენტს საშემოდგომო სესიაზე დასამტკიცებლად, წარუდგენს საქართველოს დაგროვების პარლამენტი კოეფიციენტის დაგროვების განაკვეთს კოეფიციენტის განაკვეთს ამტკიცებს სრული შემადგენლობის უმრავლესობით.“ 15. კანონის IV თავის სახელწოდება ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემებში მონაწილეობა“ 16. 21-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 21. მონაწილეთა გაწევრიანება დაგროვებითი პენსიის სქემაში 1. თითოეული დასაქმებული ხდება დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ პირველი ხელფასის მიღებისთანავე თუ მისი საპენსიო ასაკის დადგომამდე დარჩენილია არანაკლებ 12 თვე. 2. დასაქმებულს უფლება არ აქვს უარი თქვას დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილეობაზე. 3. თითოეული თვითდასაქმებული ხდება დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე კანონის ამოქმედებიდან მის მიერ საპენსიო ფონდში პირველი საპენსიო შენატანის განხორციელებისთანავე. 4. თითოეული თვითდასაქმებული დაგროვებითი პენსიის სქემაში წევრიანდება ნებაყოფლობით ამ კანონის შესაბამისად.“ 17. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 211 მუხლი: პროექტი „მუხლი211. მონაწილეთა გაწევრიანება თაობათა სოლიდარობის სქემაში 1.თითოეული დასაქმებული ხდება თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ პირველი ხელფასის მიღებისთანავე თუ მისი საპენსიო ასაკის დადგომამდე დარჩენილია არანაკლებ 12 თვე. 2. დასაქმებულს უფლება არ აქვს საპენსიო ასაკის მიღწევამდე უარი განაცხადოს თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილეობაზე. 3. თითოეული თვითდასაქმებული ხდება თაობათა სოლიდარობის სქემის მონაწილე ამ კანონის ამოქმედებიდან მის მიერ საპენსიო ფონდში პირველი საპენსიო შენატანის განხორციელებისთანავე. 4. თითოეული თვითდასაქმებული თაობათა სოლიდარობის სქემაში წევრიანდება ნებაყოფლობით ამ კანონის შესაბამისად.“ 18. 22-ე მუხლი ამოღებულ იქნეს. 19. 23-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 23. თაობათა სოლიდარობისა და დაგროვებითი პენსიის სქემებში მონაწილეობის განგრძობადობა 1. დასაქმებული მონაწილე, რომელსაც დროებით შეუჩერდება ხელფასის სახით თანხის მიღება, დროებით შეაჩერებს საპენსიო სქემებში შენატანების განხორციელებას. მონაწილე განაახლებს შენატანების განხორციელებას ხელფასის სახით თანხის მიღების აღდგენისთანავე. თუ მონაწილე შეწყვეტს შენატანის განხორციელებას შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის, ან ისეთი მიზეზით როგორიცაა შვებულება ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო, ან დროებითი ან ხანგრძლივი შრომისუუნარობა, საპენსიო სქემებში მონაწილეობის შეწყვეტიდან არაუმეტეს ექვსი (6) თვის განმავლობაში საპენსიო ფონდიდან მონაწილის სასარგებლოდ მისი უკანასკნელი ერთი თვის ხელფასის გათვალისწინებით განხორციელდება საპენსიო სქემებში ამ კანონით განსაზღვრული საპენსიო შენატანები. საპენსიო სქემებში მონაწილეობის შეწყვეტის შემთხვევაში, დაგროვებითი პენსიის სქემაში არსებული საპენსიო აქტივები რჩება მონაწილის ინდივიდუალურ ანგარიშზე ამ კანონის შესაბამისად. 2. თვითდასაქმებულ მონაწილეს, რომელიც შეაჩერებს საპენსიო შენატანების განხორციელებას, განხორციელება. შეუძლია ნებისმიერ დროს განაახლოს შენატანების პროექტი 3. მონაწილეს, რომელიც გადაწყვეტს საქართველოს დატოვებას მუდმივად, შეუძლია მოითხოვოს დაგროვებითი პენსიის სქემაში დაგროვილი საპენსიო აქტივების შესაბამისი ღირებულების მიღება ერთიანი გადახდის მოთხოვნით ან პროგრამული გატანით. მოთხოვნა დაკმაყოფილდება იმ პირობით, რომ მონაწილე წარმოადგენს სხვა ქვეყანაში კანონიერი მუდმივი ცხოვრების უფლების დამადასტურებელ სათანადოდ დამოწმებულ დოკუმენტს. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევაში დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილის ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან მისაღები თანხის მოცულობა დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევაში, მონაწილეს უნარჩუნდება ამ კანონით გათვალისწინებული თაობათა სოლიდარობის სქემით გათვალისწინებული საპენსიო სარგებელის მიღების უფლება, საპენსიო ასაკის მიღწევისას.“ 20. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 231 მუხლი: „მუხლი 231. საპენსიო სარგებელის მიღების შეწყვეტა მონაწილეს შეუწყდება საპენსიო სარგებელის მიღების უფლება „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით.“ 21. მუხლი 24 ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 24. დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილის უფლება საპენსიო აქტივებზე 1. საპენსიო აქტივები, რომლებიც აისახება დაგროვებითი პენსიის სქემის თითოეული მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე, მონაწილის საკუთრებაა. აღნიშნული საკუთრების განკარგვის უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საპენსიო ასაკის მიღწევისას ან ამ კანონით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. 2. არ შეიძლება მონაწილის საპენსიო აქტივებზე მისი ქონებრივი უფლებები დაგირავდეს, უფლებრივად დაიტვირთოს, მათზე საკუთრების უფლება მესამე პირს გადაეცეს ან ისინი სხვაგვარად გასხვისდეს მონაწილის მიმართ არსებული რაიმე მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად ინდივიდუალურ საპენსიო ან ანგარიშზე უზრუნველსაყოფად. რიცხული საპენსიო მონაწილის აქტივები არ ექვემდებარება აღსრულებას, ვერ იქნება შეტანილი მონაწილის ან საპენსიო სააგენტოს გაკოტრების მასაში და მათზე არ ანგარიშსწორების პროცედურა.“ 22. 25-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: იმოქმედებს რაიმე სახის პროექტი „მუხლი 25. საპენსიო სააგენტოში არსებული საპენსიო ანგარიშები 1. საპენსიო შენატანები დაირიცხება საპენსიო ფონდში მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებზე, ამ კანონით გათვალისწინებული ხარჯის, ნამეტი შემოსავლის, დანაკარგის, სხვა შემოსავლის (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) გათვალისწინებით. 2. საპენსიო სააგენტო თითოეულ მონაწილეს გაწევრიანებისთანავე შეუქმნის ინდივიდუალურ საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებს და უზრუნველყოფს მას საკუთარი სოლიდარობის საპენსიო ინდივიდუალური ანგარიშების შესახებ საპენსიო ინფორმაციაზე და თაობათა დისტანციური ელექტრონული წვდომით. ინდივიდუალური საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშების შექმნისა და მასთან დაკავშირებული საკითხები განისაზღვრება საპენსიო სააგენტოს მიერ. 3. ინდივიდუალური საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშის ღირებულება გამოითვლება და მის შესახებინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახდება საპენსიო სქემის თითოეულიმონაწილისათვის არანაკლებ კვარტალში ერთხელ. 4. საპენსიო სააგენტო შეიმუშავებს და ეროვნულ ბანკს დასამტკიცებლად წარუდგენს სათანადო მეთოდოლოგიას საპენსიო აქტივების ღირებულების გამოთვლის შესახებ. 5. თუ საპენსიო სააგენტო დაადგენს, რომ დამსაქმებელმა, დასაქმებულმა ან თვითდასაქმებულმა ადმინისტრირება ზედმეტად შეიტანა თანხა, ზედმეტი განხორციელდება საპენსიო სააგენტოს მიერ თანხების დადგენილი წესისშესაბამისად.“ 23. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 261 მუხლი: „მუხლი 261. საპენსიო ფონდში არსებული საპენსიო აქტივების ინვესტირების პრინციპები 1. საპენსიო აქტივების ნაწილის ინვესტირება უნდა განხორციელდეს ეროვნულ საბინაო ფონდში, რომელიც შექმნილია „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ეროვნული საბინაო ფონდის შესახებ“ საქართველოს კანონით. 2. თაობათა სოლიდარობის სქემაში არსებული საპენსიო აქტივების ინვესტიცია ხორციელდება მხოლოდ დაბალრისკიან აქტივებში.“ 24. 29–ე მუხლის 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: პროექტი „1. დასაქმებულს, აგრეთვე თვითდასაქმებულს, რომელიც ნებაყოფლობით გაწევრდება დაგროვებით საპენსიო სქემაში, უფლება აქვს, მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხული საპენსიო აქტივების ან/და საპენსიო შენატანების სრული მოცულობის ან მისი ნაწილის სამართავად აირჩიოს აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები).“ 25. 30-ე მუხლის მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „3. ღია საფონდო ინსტრუმენტში განხორციელებული ინვესტიცია ყოველი საანგარიშგებო წლის ბოლოს საპენსიო აქტივების 20 პროცენტს არ უნდა აღემატებოდეს.” 26. 31-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 31. მონაწილის მიმართ წლიური ანგარიშგება 1. საპენსიო სააგენტო არანაკლებ კვარტალში ერთხელ მიაწვდის თითოეულ მონაწილეს ინფორმაციას საკუთარ ინდივიდუალურ საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებზე მთლიანი აქტივების ღირებულების შესახებ, შენატანების თარიღების და საინვესტიციო ამონაგების მითითებით. ასეთი ანგარიში შეიძლება მიწოდებულ იქნას ელექტრონული ფორმით. ანგარიშის წარდგენის წესი და ფორმა განისაზღვრება საპენსიო სააგენტოს მიერ, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 2. მონაწილის მოთხოვნის შემთხვევაში, საპენსიო სააგენტო ვალდებულია მიაწოდოს მონაწილეს წერილობითი ანგარიში მისი ინდივიდუალურ საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებზე აღრიცხული აქტივების ღირებულების შესახებ.“ 27. 32-ე მუხლის ა) 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. მონაწილე, საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ უფლებამოსილია, დაგროვებითი პენსიის სქემიდან მიიღოს საკუთარ ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე არსებული საპენსიო აქტივის ღირებულების შესაბამისი მოცულობის თანხა მთლიანი თანხის ერთიანი გადახდის ან პროგრამული გატანის ფორმით.“ ბ) მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „2. საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ მონაწილე ასევე უფლებამოსილია მიმართოს საპენსიო სააგენტოს და მოსთხოვოს დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილეობის პროექტი შედეგად მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივებით სადაზღვევო ანუიტეტური პროდუქტის შეძენა პენსიის მიღების მიზნით.“ გ) მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „3. საპენსიო სააგენტო უფლებამოსილია განსაზღვროს დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილეობის შედეგად ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების მონაწილისთვის პენსიის სახით გაცემის სხვა ფორმაც და უზრუნველყოს მონაწილე ამ ფორმით.“ დ) მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „4. მონაწილე უფლებამოსილია მიიღოს დაგროვებითი პენსიის სქემაში არსებული საპენსიო აქტივების ღირებულების სრული მოცულობა მისი ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან, თუ მან საპენსიო ასაკს მიაღწია საპენსიო შენატანების განხორციელების დაწყების თარიღიდან არაუგვიანეს 5 წლისა.“ ე)მე-5 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „5. საპენსიო სააგენტო ადგენს მთლიანი საპენსიო აქტივების ღირებულების მინიმალურ ზღვარს, რომლის ფარგლებშიც დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილე უფლებამოსილია მიიღოს დაგროვებითი პენსია ერთიანი გადახდით.“ ვ) მე-13 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „13. მონაწილის საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ, დამსაქმებელი და სახელმწიფო შეწყვეტენ საპენსიო ფონდში საპენსიო შენატანების განხორციელებას.“ ზ) მე-15 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „15. საპენსიო სააგენტო დაიწყებს პენსიის გადახდას საპენსიო ფონდიდან მონაწილის ინდივიდუალური საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებიდან არაუგვიანეს ოცდაათ (30) დღეში პენსიაზე გასვლის თარიღის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან.“ თ) მე-16 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: პროექტი „16. საპენსიო სააგენტო პერიოდულად ახორციელებს მონაცემთა შედარებასა და გადამოწმებას და გამოვლენილი შეუსაბამობის შემთხვევაში ახდენს საპენსიო ფონდში მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო და თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშებზე რიცხული აქტივების შესაბამის კორექტირებას. საპენსიო სააგენტომ შეიძლება მოითხოვოს მონაწილისთვის ნებისმიერი შეცდომით გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება.“ 28. 32-ე მუხლს ა) დაემატოს შემდეგი შინაარსის 11 პუნქტი: „11. მონაწილე, საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ უფლებამოსილია საპენსიო ფონდის თაობათა სოლიდარობის სქემიდან ყოველთვიურად მიიღოს ამ კანონით გათვალისწინებული საპენსიო სარგებელი.“ ბ) დაემატოს შემდეგი შინაარსი 12 პუნქტი: „12. საპენსიო შენატანების წლებისა და ამ წლებში პირის საშუალო ხელფასის საფუძველზე განისაზღვრება დაგროვების კოეფიციენტი, რომლითაც იანგარიშება თაობათა შორის სოლიდარობის სქემიდან პირზე გასაცემი საპენსიო სარგებელის ოდენობა.“ გ) დაემატოს შემდეგი შინაარსის 161 პუნქტი: „161. თუ დაგროვებითი პენსიის სქემის მონაწილის გარდაცვალების შემთხვევაში მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ირიცხება საპენსიო აქტივები, რომლებიც მონაწილეს პენსიის სახით სრულად არ მიუღია, დარჩენილი გადახდები განხორციელდება მისი მემკვიდრის/მემკვიდრეების მიმართ ამ კანონის დაშესაბამისი კანონმდებლობის შესაბამისად.“ 29. 34-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. თუ მონაწილე გარდაიცვალა საპენსიო ასაკის მიღწევამდე ან პენსიის გადახდის პროგრამის შედგენამდე ან საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ,დაგროვებითი პენსიის სქემაში მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე არსებული თანხები გადაეცემა მისმემკვიდრეს/მემკვიდრეებს, ამ კანონით და საქართველოს კანონმდებლობითდადგენილი წესით.“ 30. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 341 მუხლი: „მუხლი 341. მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებში დასაქმებული პირის პენსიის წარმოშობის უფლება საპენსიო ასაკის მიღწევამდე პროექტი 1. საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებში დასაქმებულ პირს „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და ამ კანონით გათვალისწინებული პენსიის, საპენსიო სარგებელისა და დაგროვებითი პენსიის მიღების უფლება საპენსიო ასაკის მიღწევამდე ხუთი (5) წლით ადრე წარმოეშობა. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ სამუშაოებში დასაქმებულ პირზე თითოეული დამსაქმებელი ხელფასის გაცემისას ამავე პირის სასარგებლოდ საპენსიო ფონდში დასაქმებულის თაობათა სოლიდარობის საპენსიო ანგარიშზე რიცხავს დასაქმებულზე გასაცემი ხელფასის ორ მთელ ხუთ (2.5) პროცენტს.“ 31. 37-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი ამოღებულ იქნეს. 32. კანონს დაემატოს შემდეგი შინაარსი 371 მუხლი: „მუხლი 371. კანონის ამოქმედებიდან ოცი წლის განმავლობაში საპენსიო სარგებელის ოდენობის გამოთვლის განსაკუთრებული წესი 1. ამ კანონის ამოქმედებიდან კალენდარული წლის განმავლობაში,ის მონაწილე, რომელიც მიაღწევს საპენსიო ასაკს და ისარგებლებს პენსიის წარმოშობის უფლებით, ბონუსის სახით მიიღებს თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილეობის 10 წელს. ასეთი მონაწილის საპენსიო სარგებელის ოდენობის გამოანგარიშებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილეობისა და ბონუსის სახით მიღებული წლების ჯამი. 2. ამ კანონის ამოქმედებიდან კალენდარული წლის ყოველ მომდევნო წელს საპენსიო ასაკს მიღწეული მონაწილის ბონუსის სახით მისაღები წლების რაოდენობა 6 თვით ნაკლებია წინა წელს არსებული ბონუსის სახით მისაღები წლების რაოდენობაზე. ასეთი მონაწილის საპენსიო სარგებელის ოდენობის გამოანგარიშებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს თაობათა სოლიდარობის სქემაში მონაწილეობისა და ბონუსის სახით დარჩენილი წლების ჯამი. 3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ბონუს წლების მიღების უფლება გააჩნია მონაწილეს, რომელსაც პენსიის მიღების უფლება წარმოეშობა ამოქმედებიდან 2039 წლის ჩათვლით.“ 33. 38-ე მუხლის მე-13 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ამ კანონის პროექტი „13. საქართველოს მთავრობამ განსაზღვროს ამ კანონით განსაზღვრული, თაობათა სოლიდარობის სქემით გათვალისწინებული, სახელმწიფოს მიერ ამ სქემაში შესატანი დაფინანსების, აგრეთვე საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულთა შემთხვევაში დამსაქმებლის მიერ შესატანი თანადაფინანსების ნაწილში 2019 წელს შესასრულებელი ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის წესი.“ 34. 38-ე მუხლს დაემატოს შემდეგი შინაარსის მე-14 პუნქტი: „14. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ეროვნული საბინაო ფონდის შესახებ“ საქართველოს კანონი მიღებულ იქნეს ამ კანონის ამოქმედებიდან 1 წლის ვადაში.“ მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს 2019 წლის 1 იანვრიდან. საქართველოს პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი

განმარტებითი ბარათი „საქართველოს კანონში „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტზე ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ კანონის მიღებით შეიქმნა ახალი ტიპის საპნესიო სისტემა, რომელიც დამყარებულია ინდივიდუალური დაგროვებითობის პრინციპზე. საპენსიო სისტემის განვითარების კუთხით ეს წინგადადგმული ნაბიჯია, თუმცა ის ბოლომდე ვერ პასუხებს იმ გამოწვევებს, რომლის წინაშეც საქართველოს მოსახლეობას დგას. აუცილებელია ის შეივსოს დამატებითი სვეტით, რომელიც დამყარებული იქნება თაობათა შორის სოლიდარობის პრინციპზე. საქართველოს კონსტიტუციის ახალი რედაქციის მე-5 მუხლით გარანტირებულია, რომ „საქართველო არის სოციალური სახელმწიფო“, ასევე „სახელმწიფო ზრუნავს საზოგადოებაში სოციალური სამართლიანობის, სოციალური თანასწორობისა და სოციალური სოლიდარობის პრინციპების განმტკიცებისათვის.“ სწორედ ამიტომ, პრიორიტეტი უნდა იყოს ისეთი საპენსიო სისტემის დანერგვა, რომელიც უზრუნველყოფს მოქალაქეების მაქსიმალურ დაფარვას, სოციალურ უსაფრთხოებას, და არათანაბარი ცხოვრების პირობების შემცირებას. „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონი აყალიბებს მხოლოდ ინდივიდუალურ დაგროვებით პრინციპზე დამყარებულ სისტემას. ეს კი ბოლომდე ვერ პასუხობს სამართლიანი და ღირსეული საპენსიო სისტემის ჩამოყალიბების საჭიროებას. საპენსიო სისტემა მთლიანობაში უნდა ითვალისწინებდეს შემდეგ საჭიროებებს და მოთხოვნებს.  აუცილებელია სამართლიანობის პრინციპის დაცვა. საპენსიო სისტემამ უნდა გაითვალისწინოს მოქალაქეების სტაჟი, დამსახურება და სპეციალური საჭიროებები.  ქვეყანაში არსებული მაღალი სახელფასო უთანასწორობა და განსხვავებული სამუშაო პირობები პირდაპირ მოქმედებს სიცოცხლის ხარისხზე და ხანგძლივობაზე. საპენსიო სისტემა მიზნად უნდა ისახავდეს სამართლიან განაწილებას სიცოცხლის ხანგძლივობის და ეკონომიკური უთანასწორობის მხედველობაში მიღებით.  საპენსიო სისტემა მთლიანობაში უნდა მოიცავდეს, როგორც თაობათა შორის სოლიდარობის პრინციპს, ისე ინდივიდუალური დანაზოგის პრინციპს.  ეკონომიკური უთანასწორობის შემცირება და ცხოვრების დონის შენარჩუნება მოხუცებულობის ასაკში.  ყოველ საპენსიო სვეტს უნდა გააჩნდეს ფისკალური მდგრადობა და ითვალისწინებდეს დემოგრაფიულ და შრომის ბაზრის ტენდენციებს.  აუცილებელია საპენსიო რეფორმა მაქსიმალურად ფარავდეს როგორც არსებულ ისე მომავალში პენსიაზე გასულ მოქალაქეებს.  საპენსიო სისტემა უნდა იყოს ხარჯ ეფექტური და ადმინისტრაციული ხარჯები დაბალი. შესაბამისად სოლიდარობის მნიშვნელოვანი პრინციპზე და აუცილებელია დამყარებული საპენსიო შეიქმნას თაობათა სისტემა, რომელიც ინდივიდუალურ დაგროვებით საპენსიო სისტემასთან ერთად შექმნის ღირსეულ, სამართლიან, სოციალური პასუხისმგებლობის მქონე და მდგრად საპენსიო სისტემას. თაობათა შორის სოლიდარობის პრინციპის ინსტიტუციონალიზაცია, რომელიც ახალ თაობას ავალდებულებს იზრუნოს წინა თაობაზე, უფრო მეტად აერთიანებს საზოგადოებას და სოლიდარულს ხდის მას. „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით შექმნილი სისტემა ვერ პასუხობს არსებულ გამოწვევებს. ის ვერ უზრუნველყოფს უახლოეს დეკადებში პენსიაზე გამსვლელთათვის უმრავლესობისთვის ვერ ღირსეულ პენსიას უზრუნველყოფს სიბერეში ზემოხსენებულ გამოწვევებზე „დაგროვებითი პენსიის ეფექტიანი შესახებ“ და სიღარიბისგან რეაგირების საქართველოს მოსახლეობის დაცვას. მიზნით კანონში საჭიროა განხორციელდეს ცვლილებები, რომელიც პირველ რიგში ეფუძნება თაობათა შორის სოლიდარობის სქემას, თუმცა ითვალისწინებს დაგროვებითი სქემის საჭიროებასაც. ა.ბ) კანონპროექტის მიზანი: „საქართველოს კანონში „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მიხედვით, იქმნება მეორე საპენსიო სვეტი, რომელიც ეფუძნება სოლიდარობის პრინციპს. მექანიზმი აფინანსებენ არსებულ პენსიონერებს, თაობათა დღევანდელი შორის დასაქმებულები შემდეგია: ხოლო დღევანდელ დასაქმებულებს პენსიაზე გასვლის შემდეგ დააფინანსებენ იმ დროის დასაქმებულები. კანონპროექტის მიხედვით, მეორე სვეტის შენატანები ნაწილდება დამსაქმებელსა და სახელმწიფოზე დასაქმებულის დაუბეგრავი ხელფასის სავალდებულო 2%-2%-ის ოდენობით და ირიცხება საპენსიო ფონდში მოქალაქის ანგარიშზე თაობათა შორის სოლიდარობის განსაზღვრული სარგებლის სქემისთვის. როდესაც მოქალაქე მიაღწევს საპენსიო ასაკს სახელმწიფო და დამსაქმებელი შესაბამისად შეწყვეტენ შენატანების განხორციელებას. ნარჩუნდება კერძო დაგროვებითი სისტემა. მონაწილეობა სავალდებულოა ყველა დასაქმებულისთვის საპენსიო ასაკის მიღწევამდე, პენსიაზე გასვლის შემდეგ კი - ნებაყოფლობითი იმ პენსიონერებისთვის, რომლებიც აგრძელებენ მუშაობას, მათ შეეძლებათ გააგრძელონ საკუთარი დაუბეგრავი ხელფასის სულ მცირე 2%-ის შეტანა დაგროვებით საპენსიო სქემაში. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: კანონპროექტით იქმნება ახალი საპენსიო სქემა, რაც გულისხმობს სავალდებულო შენატანებზე დაფუძნებულ თაობათა შორის სოლიდარობის სქემას, რომელიც განსაზღვრული სარგებლის სქემას წარმოადგენს. მასში მონაწილეობა სავალდებულოა ყველა დასაქმებულისთვის, ხოლო ნებაყოფლობითია თვითდასაქმებულისთვის. კანონპროექტის თანახმად, არსებული საპენსიო შენატანები შემდეგნაირად გადანაწილდება: დამსაქმებელი ხელფასის გაცემისას სქემის მონაწილე თითოეულ დასაქმებულზე, საპენსიო ფონდში რიცხავს დაუბეგრავი ხელფასის ორ პროცენტს, რასაც ემატება სახელმწიფოს ასევე 2%-იანი შენატანი. თაობათა შორის სოლიდარობის პრინციპით (არსებული დასაქმებულები აფინანსებენ ხანდაზმულთა პენსიებს) სოლიდარობის სქემიდან პენსიების გაცემა მოხდება სქემაში ჩართვიდან მომდევნო წელს გასულ პენსიონერებზე, რომლებიც ერთი წელი მაინც იხდიდნენ თაობათა სოლიდარობის სქემაში საპენსიო შენატანს. თუკი დავეთანხმებით არსებულ პროგნოზებს 2040 წლისთვის საქართველოში მილოიონზე მეტი პენსიონერი უნდა გვყავდეს1. ეს კი ნიშნავს არსებული სიცოცხლის საშუალო ხანგძლივობის უცვლელობის დაშვებით, რომ პენსიაზე ყოველწიურად 35 ათასზე მეტი ადამიანი უნდა გავიდეს. რადგანაც, თაობათა სოლიდარობის სვეტი ერთის მხრივ, ფინანსდება ყველა დაქირავებით თუ სქემაში ჩართული თვითდასაქმებულების შენატანებიდან, ხოლო მეორეს მხრივ მისით სარგებლობა შეუძლიათ, პენსიაზე გასულ იმ მოქალაქეებს, რომლებიც 1 წლის განმავლობაში მაინც ანხორციელებდნენ ამ სვეტში შენატანებს, ცხადია რომ გადამხდელების რიცხვი ბევრად ჭარბობს ბენეფიციარებზე, რაც უზურნველყოფს სქემის მდგრადობას საშუალო ვადიან პერიოდში. ხოლო გრძელვადიან პერიოდში, ეკონომიკური განვითარების, ხელფასების ზრდის და შრომის მასიური არაფორმალური წილის შემცირების ფონზე სისტემა უფრო გაჯანსაღდება. ამასთან ერთად უნდა ითქვას, რომ საპენსიო შენატანები ძალიან დაბალია სხვა ქვეყნებთან შედარებით და პერსპექტივაში ისიც უნდა გაიზარდოს. ჩვენს სქემაში - პენსიების გაცემა სიცოცხლის ბოლომდე გრძელდება. ეს იმიტომ, რომ თაობათა სოლიდარობის სვეტიდან მიღებული პენსიის ოდენობა ეფუძნება პენსიონერის სტაჟსა და დამსახურებას და არა უბრალოდ შენატანების საქართველოს საპენსიო რეფორმა არსებული სოციალური საპენსიო სისტემის მოდიფიკაცია და კერძო დაგროვებითი საპენსიო სისტემის დანერგვა. ანგარიში 2016 წლის მარტი აქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. 1 აბსოლუტურ ფულად ოდენობას; ამასთან, ყოველწლიურად ფინანსდება ეკონომიკურად აქტიური მოსახლეობის მიერ და არა პირის მიერ დაგროვილი თანხების მიხედვით. საპენსიო სისტემაში ჩართვა სავალდებულო იქნება ყველა დასაქმებულისთვის. ამასთან, სქემა სრულად ფარავს ე. წ. „ჩავარდნებს“, ანუ იმ 6 თვიან პერიოდს, როდესაც დასაქმებულს განხორციელება. ასეთი რაიმე მიზეზის პერიოდი გამო შეიძლება არ იყოს, შეეძლება შენატანების მაგალითად, დროებითი უმუშევრობა, ორსულობა, ახალშობილი ბავშვის მოვლის პერიოდი და ა.შ. ვინაიდან ქვეყანაში ყოველწიურად იცვლება ინფლაციის მაჩვენებელი, შესაბამისად იცვლება ფულის მსყიდველუნარიანობა. ფორმულიდან გამოთვლილი სარგებელი, რომელიც ინდივიდუალურია სტაჟის და დამსახურების მიხედვით, ასევე მოიცავს პირის მიერ შენატანების განხორციელების წლებში დაფიქსირებულ ინფლაციის ცვალებადობას. ამით უზრუნველყოფილია მეორე სვეტიდან მიღებული საპენსიო სარგებლის მსყიდველობითუნარიანობა. განსაზღვრული სარგებლის ფორმულა - თაობათა შორის სოლიდარობის სვეტიდან მიღებული პენსია გამოითვლება შენატანების წლების გამრავლებით შენატანების განხორციელებისას პირის საშუალო ხელფასსა და დაგროვების კოეფიციენტზე2. დაგროვების კოეფიციენტი გამოისახება წილადებით ან პროცენტებში და იანგარიშება ჩანაცვლების კოეფიციენტის შეფარდებით შენატანების წლების რაოდენობასთან. არსებული ეკონომიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, მეორე სვეტის საპენსიო სარგებლის საშუალო ჩანაცვლების კოეფიციენტად აღებულია 27%, რომელიც შენატანების მაქსიმალურ - 45 წელთან თანაფარდობაში გვაძლევს დაგროვების კოეფიციენტს 0.6%-ს. ამდენად, ჩვენი კანონპროექტის მიხედვით, საშუალო ხელფასის მქონეთა პენსია, მხოლოდ თაობათა შორის სოლიდარობის სვეტით, სწორედ 0.6%-ის ტოლი დაგროვების კოეფიციენტით არის ნაანგარიშები, რაც შესაბამისად საშუალო ხელფასის მიმღებებს 45 წლიანი შენატანების წლების შემთხვევაში უზრუნველყოფს მეორე სვეტის პენსიის 27%-იანი ჩანაცვლების კოეფიციენტით. დღევანდელი ეკონომიკის სტრუქტურიდან გამომდინარე, ქვეყანაში ჭარბობს დაბალანაზღაურებადი სამუშაო ადგილები, ამასთან ერთად, მშრომელთა ორგანიზება სამართლიანი შრომის ანაზღაურებისათვის მაღალი უმუშევრობის პირობებში ნელი ტემპებით მიმდინარეობს. ამ და სხვა დამატებითი ფაქტორებიდან გამომდინარე ქვეყანაში სახელფასო შემოსავლები არა მხოლოდ დაბალია, არამედ მეტად არათანაბრადაა გადანაწილებული. ცხადია, რომ ჩანაცვლების კოეფიციენტი უფრო მაღალი იქნება მათთვის ვისაც უფრო დაბალი შემოსავლები აქვთ, მაგრამ ეს 2 მაგ. თუ თუკი პირს 2 წლის განმავლობაში საშუალოდ ჰქონდა 500 ლარი ხელფასი და იყო სქემაში ჩართული, მისი პენსია გამოითვლება შემდეგნაირად. ყოველთვიური პენსია = 500 * 2 * 0.8 / 100 იმიტომ, რომ დაბალი ხელფასების მქონეები, როგორც წესი უფრო მძიმე პირობებში მუშაობენ და უფრო დაბალი სიცოცხლის ხანგძლივობა აქვთ. შესაბამისად დაბალი ხელფასის და დაბალი სიცოცხლის ხანგძილობის კომპენსირებისთვის დაგროვების კოეფიციენტი უფრო მაღალი უნდა იყოს. სამეთვალყურეო საბჭო კანონის მიზნების შესაბამისად ყოველწლიურად საქართველოს პარლამენტს საშემოდგომო სესიაზე წარუდგენს დაგროვების კოეფიციენტის განაკვეთს დასამტკიცებლად; წარმოდგენილი კანონპროექტის თანახმად, თაობათა სოლიდარობის და დაგროვებითი სქემებიდან პენსიის მიღება უკვე შეეძლებათ 2020 წელს პენსიაზე გასულ პენსიონერებს. მრავალი ფაქტორის გამო, 1990-იანი წლების შემდეგ საქართველოში გართულდა და ხშირად შეუძლებელიც კი იყო შრომითი საქმიანობის აღწერა და შრომის წიგნაკების წარმოება. ამიტომაც სამართლიანობა მოითხოვს, სახელმწიფომ შეიმუშავოს სქემა, რომლის მიხედვითაც ადამიანები საპენსიო სქემის გარეშე არ დარჩებიან. გამომდინარე იქიდან, რომ 2019 წლამდე აღნიშნული სქემა არ არსებობდა და 2020 წლისთვის პენსიაზე გამსვლელთა შენატანი საპენსიო ფონდში მხოლოდ 1 წელს ითვლის, რადგან, ისინი ვერ შეძლებდნენ შენატანების განხორციელებას, პენსიის გაცემის ფორმულა კი ეფუძნება სისტემაში ჩართულობის წლებს და გამომდინარე იქიდან, რომ 1 წლის კონტრიბუციები დაგროვებულ თანხას, რომ სისტემის არ ამოქმედებისთანავე გვაძლევს იმდენ წარმოჩნდეს მისი მნიშვნელობა და აუცილებლობა მასში ჩართული პირებისადმი, სახელმწიფო მათ გრანტის სახით, ბონუსად დაუმატებს შენატანების 10 წელს, ბოლო სამუშაო წლის დეკლარირებული ანაზღაურების საფუძველზე; შესაბამისად, პირველ წელს პენსიაზე გასული მოქალაქეების საპენსიო დანამატი იანგარიშება 11 წლიდან. ბონუსების სისტემა გაგრძელდება სისტემის პირველი 20 წლის განმავლობაში. რაც გულისხმობს 6 თვით ნაკლები ოდენობის ბონუსის გაცემას ყოველ მომდევნო წელს გასული პენსიონერებისთვის, წინა წელთან შედარებით. მაგ. 2021 წელს მათ დაემატებათ 9,5 შენატანების წელი, 2022 წელს - 9, 2023 წელს - 8.5 და ა.შ 2039 წლის ჩათვლით, ამ უკანასკელ წელს პენსიაზე გასულ პენსიონერებს უკვე ექნებათ დაგროვილი 20 წლის შენატანები და დაემატებათ 0.5 წელი. ამის შემდგომ ბონუსების სქემა შეწყვეტს ფუნქციონირებას, რადგან დამყარდება ბალანსი კონტრიბუტორებსა და ბენეფიციარებს შორის. 2040 და მომდევნო წლებში პენსიაზე გასული პენსიონერები მეორე სქემიდან მხოლოდ საკუთარი სისტემაში ჩართულობის წლების მიხედვით აიღებენ საპენსიო დანამატს. ბონუსების სისტემა მთლიანად ფინანსდება ფონდის მიერ და ის ბიუჯეტიდან არ მოითხოვს დამატებითი თანხების გაღებას. სპეციალური ჯუფები - სადაც პროფესიული დაავადებების რისკი მაღალია (მაგალითად სამთო მოპოვებითი). სოციალური პარტნიორები, რომლებიც სამეთვალყურეო საბჭოში არიან განსაზღვრავენ მძიმე და მავნე პირობებში მომუშავეთა კატეგორიას, რომელთაც მიენიჭებათ სპეციალური ჯგუდის სტატუსი. მათ შეეძლებათ ქვეყანაში საყოველთაოდ დადგენილ საპენსიო ასაკის მიღწევამდე 5 წლით ადრე გავიდნენ პენსიაზე. ამავე დროს, იმისათვის, რომ ამ უფლების გამოყენების შემთხვევაში ამ ტიპის სამუშაო ადგილებზე დასაქმებულებს არ შეუმცირდეთ მეორე სვეტით განსაზღვრული პენსიის ოდენობა, ყველა დასაქმებულისთვის, დამსაქმებლები გადაიხდიან 2,5%-ს მეორე სვეტის საპენსიო შენატანში; თუკი დასაქმებული არ გამოიყენებს ამ უფლებას და გადაწყვეტს პენსიაზე გავიდეს ქვეყანაში საყოველთაოდ დადგენილ ასაკში, დამსაქმებელი განაგრძობს 2,5%-ის გადახდას საპენსიო სარგებლის სქემაში ამ დასაქმებულის სახელზე. პენსიაზე 5 წლის ადრე გასვლის უფლების არგამოყენების შემთხვევაში, ვინაიდან დამსაქმებელი განაგრძობს 2,5%-იანი შენატანის განხორციელებას, დასაქმებული 5 წლის შემდეგ პენსიაზე გასვლისას მიიღებს ამ შენატანების პროპორციულად გაზრდილ პენსიას. კანონპროექტის მიხედვით, ნარჩუნდება დაგროვებითი პენსიის სქემა. დასაქმებულის დაუბეგრავი ხელფასის მინიმუმ 2%-იანი შენატანი დამსაქმებლის მიერ მიემართება მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე და განთავსდება კერძო დაგროვებით სქემაში. დაგროვებით სქემაში მონაწილეობის მიღება სავალდებულოა ყველა დასაქმებულისათვის, ხოლო ნებაყოფლობითია თვითდასაქმებულისათვის. წარმოდგენილი კანონპროექტით საპენსიო სააგენტოს სამეთვალყურეო საბჭოს შემადგენლობას ემატება:  დამსაქმებელთა წარმომადგენელი;  დასაქმებულთა წარმომადგენელი;  ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, ხოლო მისი არ ყოფნის შემთხვევაში ვიცეპრეზიდენტი; სამეთვალყურეო საბჭოს ფუნქციად განისაზღვრება ყოველწლიურად საქართველოს პარლამენტისთვის საშემოდგომო სესიაზე დაგროვების კოეფიციენტის განაკვეთის წარდგენა დასამტკიცებლად. „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ კანონით განსაზღვრულ საპენსიო აქტივების ინვესტირების პრინციპებს ემატება შემდეგი პრინციპები:  თაობათა სოლიდარობის სქემაში არსებული საპენსიო აქტივების ინვესტიცია ხორციელდება მხოლოდ დაბალრისკიან აქტივებში.  აკუმულირებული საპენსიო აქტივების ნაწილი მიემართება საბინაო ფონდისკენ, რომლის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი დაარსდება საპენსიო სქემის პროგრამის პროცენტიანი ამუშავების ფარგლებში შემდეგ. ხელმისასწვდომი განხორციელდება საცხოვრებლის მიწოდება, საცხოვრებლის გრძელვადიანი დაბალ განსაკუთრებით დაბალ შემოსავლიანი მიხედვით), დასაქმებულებისთვის უპირატესად კი (სპეციალური კრიტერიუმების ახალგაზრდებისთვის, რომელთაც დეკლარილებული აქვთ საკუთარი შემოსავლები.ეს შეამცირებს კომერციული ბანკების მიერ გაცემულ მაღალ პროცენტიან სესხებზე დამოკიდებულებას, და თანხებს ეკონომიკის რეალური სექტორისკენ მიმართავს. ყველა სხვა პოზიტიური ეფექტების გარდა, ამას შეუძლია მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ახალგაზრდების საბინაო საჭიროებების დაკმაყოფილების საქმეში. ბ) კანონპროექტის ფინანსური დასაბუთება ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონპროექტის მიღება გამოიწვევს აუცილებელი ხარჯების გამოყოფას სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება გავლენას მოახდენს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. კერძოდ, დამსაქმებლების ხარჯების ზრდის პარალელურად მოსალოდნელია, რომ დამსაქმებლებს შეუმცირდებათ მოგება, რის შედეგადაც შემცირდება მოგების გადასახადის წილი. ვინაიდან საპენსიო სქემაში ჩართვა ყველა დასაქმებულისთვის სავალდებულო ხდება დამსაქმებლებს მეტად შეუმცირდებათ მოგება, ვიდრე არსებული სისტემის პირობებში. მოსალოდნელია საბიუჯეტო შემოსავლების დაახლოებით 10 მილიონამდე შემცირება, მოგების გადასახადის შემცირების შედეგად. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტს კანონმდებლობით ზეგავლენა სახელმწიფო აქვს ბიუჯეტის ხარჯვაზე. არსებული საპენსიო სქემაში ჩართული თითოეული მონაწილისთვის (საპენსიო სისტემაში მონაწილეობა სავალდებულოა 40 წლამდე ყველა დაქირავებით დასაქმებული პირისთვის, ხოლო ნებაყოფლობითი 40 წლის ზემოთ დაქირავებით დასაქმებული და თვითდასამქებული პირებისთვის) ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ჩარიცხავს სახელფასო შემოსავლის 2%-ს. აღნიშნული პირობებით, სახელმწიფოს ყოველწლიურად დაახლოებით 150 მილიონი ლარის ხარჯის გაღება უწევს3. 2019 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის გადამუშავებული პროექტის მიხედვით 55 12 კოდზე - დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება - გათვალისწინებულია 90 მლნ ლარით4. ჩვენ მიერ შემოთავაზებული მოდელის 3 4 https://info.parliament.ge/#law-drafting/15012 https://mof.ge/5187 მიხედვით, სახელმწიფო თაობათა სოლიდარობის სქემის თითოეული მონაწილის (საპენსიო სქემაში დასაქმებული საპენსიო მონაწილეობა ადამიანისთვის) ანგარიშზე სავალდებულოა სასარგებლოდ გადარიცხავს თითოეული საპენსიო დასაქმებულის ფონდში დაქირავებით მონაწილის ხელფასის ან/და თვითდასაქმებულის სახელფასო შემოსავლის ორ (2) პროცენტს. სახელმწიფო ხარჯი 2019 წლის ბიუჯეტში გაიზრდება დაახლოებით 300-360 მილიონით. 2020 წელს სრული საბიუჯეტო ხარჯი საპენსიო ფონდში იქნება დაახლოებით - 494 მლნ., 2021 წელს - 543 მლნ., 2022 წელს - 599 მლნ. წარმოდგენილი კანონპროექტის მიხედვით, კანონის ამოქმედებიდან 1 წლის ვადაში მიღებულ უნდა იქნას კანონი „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ეროვნული საბინაო ფონდის შესახებ“. აღნიშნული კანონით განისაზღვრება სსიპ ეროვნული საბინაო ფონდის შექმნა. აღნიშნული უწყების შექმნასთან დაკავშირებული ხარჯები უნდა დაფინანსდეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. ხარჯების შესახებ ინფორმაცია წარმოდგენილ უნდა იქნას შესაბამის კანონპროექტთან ერთად. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები: სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები (საგარეო ან საშინაო ვალი) არ აქვს. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება: კანონპროექტის მიღება გამოიწვევს დამსაქმებლებისთვის და დასაქმებულებისთვის ხარჯების გაზრდას. ამავდროულად საპენსიო სისტემით მოსარგებლე პირები უკვე 2020 წლიდან მიიღებენ აღნიშნული კანონპროექტით გათვალისწინებულ პენსიას. დამსაქმებლებს 2019 წელს ჯამში მოუწევთ დაახლოებით 215 მილიონი ლარის ხარჯის გაღება, ხოლო დასაქმებულებს დაახლოებით 350 მილიონი ხარჯის გაღება. ამავდროულად საპენსიო სისტემაში ერთი წლით ჩართული მოქალაქეები პენსიაზე გასვლის შემდეგ უკვე ისარგებლებენ თაობათა სოლიდარობის და დაგროვებითი საპენსიო სისტემის შედეგად მიღებული პენსიით. 2020 წელს საპენსიო ფონდიდან საპენსიო სისტემით მოსარგებლე ბენეფიციარებისთვის ჯამში გაიცემა დაახლოებით 82 მილიონი ლარი. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის ოდენობის განსაზღვრის წესი (პრინციპი): კანონპროექტი არ ადგენს ახალ გადასახადს. გადასახადი წარმოადგენს ბიუჯეტში სავალდებულო და უსასყიდლო შენატანს, რომელსაც გადამხდელი იხდის შემოსავლის მიღების, ქონების ფლობის ან/და საქონლის/მომსახურების რეალიზაციის გამო (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადასახადი არის ამ კოდექსის მიხედვით სავალდებულო, უპირობო ფულადი გადამხდელი, შენატანი გადახდის ბიუჯეტში, აუცილებელი, რომელსაც იხდის არაექვივალენტური და გადასახადის უსასყიდლო ხასიათიდან გამომდინარე). წარმოდგენილი კანონპროექტით დამსაქმებელს ეკისრება ვალდებულება დასაქმებულის სასარგებლოდ არა ბიუჯეტში, არამედ ბიუჯეტისგან დამოუკიდებელ სივრცეში - საპენსიო ფონდში გადარიცხოს დასაქმებულის დაუბეგრავი ხელფასის 2%. ამასთან, დამსაქმებლის შენატანს საპენსიო ფონდში ახასიათებს გადასახადის არაპირდაპირი ექვივალენტურობა, ე.ი. იმიტომ, რომ დამსაქმებელს შეაქვს დასაქმებულისათვის შენატანი, დასაქმებული შესაბამისი ასაკის მიღწევისას მიიღებს ექვივალენტურ პენსიას. ექვივალენტურობა არ არის გადასახადისთვის დამახასიათებელი ნიშანი და არსობრივად ეწინააღმდეგება კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადის არაექვივალენტურობა. ცნებას, რომელსაც შესაბამისად, ახასიათებს დამსაქმებლის უსასყიდლობა შენატანი და მისი ექვივალენტურობიდან გამომდინარე ვერ იქნება გადასახადი. გარდა ამისა, დამსაქმებლის მიერ დასაქმებული პირის სახელზე შენატანის მიზნობრიობა მიანიშნებს აღნიშნული ფინანსური გასავალის ისეთ თვისებაზე, რომელიც გადასახადს არ ახასიათებს. გადასახადს "Non-Affektation“-ის პრინციპი ახასიათებს, რაც გულისხმობს გადასახადის მიზნობრიობის აკრძალვას, რადგან ბიუჯეტში თანხის განკარგვა ხელისუფლების კონკრეტული პრიორიტეტების დაგეგმვის უფლებამოსილებაა. აგრევთვე გადასახადებისათვის დამახასიათებელია ცვალებადობის (პროგრესულობისა ან/და რეგრესულობის) პრინციპი. ასეთი თვისება საპენსიო შენატანს არ გააჩნია. აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, დასკვნის სახით უნდა აღინიშნოს, რომ კანონპროექტით დამსაქმებლისათვის დადგენილი საპენსიო შენატანი არ მიიჩნევა გადასახადად. გ)კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს; გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს; ორგანიზაციებში გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი; კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს მიერ დადებულ ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს; გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირისის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან; ასეთი არ არსებობს; დ)კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა)სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტები, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს; დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის (დაწესებულების) ან/და ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს; ე) კანონპროექტის ავტორი: საპარლამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნება - სოციალ-დემოკრატები“. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საპარლამენტო ფრაქცია „ქართული ოცნება - სოციალ-დემოკრატები“.

„დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის იმ მუხლების მოქმედი სრული რედაქცია, რომელშიც წარმოდგენილი კანონპროექტით შედის ცვლილება საქართველოს კანონი დაგროვებითი პენსიის შესახებ თავი I. ზოგადი დებულებები მუხლი 1. კანონის მოქმედების სფერო 1. ეს კანონი არეგულირებს დაგროვებით პენსიასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. 2. დაგროვებით პენსიასთან დაკავშირებული ურთიერთობები ხორციელდება სახელმწიფო პენსიითა და სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფისაგან დამოუკიდებლად. 3. ამ კანონის მიზანია, უზრუნველყოს დაგროვებითი საპენსიო სქემის ფარგლებში საპენსიო აქტივების მართვა მონაწილეთა ინტერესების შესაბამისად. 4. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება: ა) დამსაქმებლებზე; ბ) საქართველოს მოქალაქეებზე, გარდა არარეზიდენტი ფიზიკური პირებისა; გ) საქართველოში მუდმივად მცხოვრებ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსა და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, გარდა არარეზიდენტი ფიზიკური პირებისა; დ) აქტივების მმართველი კომპანიების, სპეციალიზებული დეპოზიტარების, კომერციული ბანკების, სადაზღვევო კომპანიების და სხვა პირების მიერ განხორციელებულ, დაგროვებით პენსიასთან დაკავშირებულ საქმიანობაზე. მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა: ა) აფილირებული პირი − ნებისმიერი პირისთვის: ა.ა) წილობრივი მონაწილეობის 10 პროცენტზე მეტის ხმის უფლების მფლობელი ან წილობრივი მონაწილეობის 10 პროცენტზე ნაკლების მფლობელი, რომელსაც ამ პირის მიერ გადაწყვეტილების მიღების პროცესზე პირდაპირი ან არაპირდაპირი გავლენის მოხდენა შეუძლია; ა.ბ) ნებისმიერი სხვა იურიდიული პირი, რომლის ხმის უფლების მქონე წილის 25 პროცენტზე მეტის პირდაპირი ან არაპირდაპირი მფლობელი ამავე დროს პირდაპირ ან არაპირდაპირ ფლობს ამ პირის ხმის უფლების მქონე წილის 25 პროცენტზე მეტს; ა.გ) საინვესტიციო ან ადმინისტრაციული სამეთვალყურეო ორგანოს ნებისმიერი წევრი; გადაწყვეტილების მიმღები პირი ან ბ) აქტივების მმართველი კომპანია – აქტივების მართვის მიზნით ეროვნული ბანკის ან სხვა სახელმწიფოს შესაბამისი მარეგულირებლის მიერ ლიცენზირებული და ეროვნული ბანკის მიერ აღიარებული ნდობითი ვალდებულების მქონე იურიდიული პირი, რომელიც ახორციელებს საპენსიო აქტივების მართვას აქტივების მართვის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან იმ საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ აქტივების მართვის მიზნით ან/და საინვესტიციო რჩევების გაცემის მიზნით შექმნილი ან დაფუძნებული პირი, რომლის წევრი სახელმწიფო არის საქართველო და რომელიც ცალკეული ქვეყნების შესაბამისი მარეგულირებლის მიერ ლიცენზირებას არ ექვემდებარება; გ) აქტივების განთავსების სტრატეგია − საინვესტიციო სტრატეგია, რომელიც მოიცავს საინვესტიციო პორტფელში სხვადასხვა კლასის აქტივების განთავსების იმ მიზნობრივ მაჩვენებლებს, მაჩვენებლების განსაზღვრის საფუძველს და მიზნობრივი მაჩვენებლებიდან გადახრის დაშვებულ ნორმებს, რომლებიც დამოკიდებულია საპენსიო სააგენტოს ან/და აქტივების მმართველი კომპანიის (კომპანიების) რისკის მიმართ ტოლერანტობაზე, საინვესტიციო პერიოდსა და საინვესტიციო მიზნებზე და რომლებიც დროთა განმავლობაში შესაძლებელია შეიცვალოს აღნიშნული პარამეტრების ცვლილების შესაბამისად; დ) განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემა – საპენსიო სქემა, რომელშიც მონაწილის სასარგებლოდ განსახორციელებელი საპენსიო შენატანები გამოითვლება ამ კანონის შესაბამისად განსაზღვრული წესით და აისახება ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე, ხოლო მიღებული სარგებელი გამოითვლება მხოლოდ განხორციელებული საპენსიო შენატანების და ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე დარიცხული შემოსავლის, ხარჯის, ნამეტი შემოსავლის, დანაკარგისა და სხვა შემოსავლის (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ასახვის შედეგად, ხოლო პენსია გაიცემა ამ კანონის შესაბამისად; ე) დამსაქმებელი – პირი, რომელიც ანაზღაურებს დასაქმებულის მიერ შესრულებულ სამუშაოს; ვ) დასაქმებული − ფიზიკური პირი, რომელიც: ვ.ა) ვალდებულებებს ასრულებს იმ ურთიერთობათა ფარგლებში, რომლებიც საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით ან/ და საქართველოს ან სხვა სახელმწიფოს შრომის კანონმდებლობით რეგულირდება; ვ.ბ) ასრულებს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში, სამართალდამცავ ორგანოებსა და მათთან გათანაბრებულ ორგანოებში ამ პირის სამსახურთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს; ვ.გ) არის საწარმოს ან ორგანიზაციის ხელმძღვანელი (დირექტორი) ან ხელმძღვანელის (დირექტორის) მოვალეობის შემსრულებელი; ვ.დ) დასაქმებულია საჯარო დაწესებულებაში „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად; ზ) ერთიანი გადახდა – ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამისი სრული ღირებულების გადახდა; თ) ეროვნული ბანკი – საქართველოს ეროვნული ბანკი; ი) თვითდასაქმებული – ინდივიდუალური მეწარმე, ფიზიკური პირი, რომელიც ახორციელებს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობას, საქმიანობის იმ ნაწილში, რომელიც არ ექვემდებარება გადასახადის წყაროსთან დაკავებას; კ) თვითდასაქმებულის შემოსავალი: კ.ა) ინდივიდუალური მეწარმის შემთხვევაში − საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული სამეწარმეო საქმიანობიდან მიღებული, საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი შემოსავალი; კ.ბ) „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული პირების შემთხვევაში − საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი შემოსავალი; ლ) ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიში – საპენსიო სააგენტოს მიერ მონაწილისთვის შექმნილი აღრიცხვის ფორმა, რომელიც ასახავს მონაწილის სასარგებლოდ განხორციელებულ შენატანებს, საპენსიო აქტივების მართვის შედეგებს, ამ კანონის შესაბამისად გატანილ თანხებს და მათთან დაკავშირებულ ყველა ხარჯს; მ) მონაწილე – ფიზიკური პირი, რომელიც ახორციელებს საპენსიო შენატანს ან/და რომლის სასარგებლოდაც ხორციელდება საპენსიო შენატანი საპენსიო სააგენტოს დაგროვებით საპენსიო სქემაში; ნ) ნდობითი ვალდებულების მქონე პირი – საპენსიო მონაწილეების მიმართ პასუხისმგებელი პირი, რომელიც: აქტივებთან დაკავშირებით ნ.ა) ახორციელებს საპენსიო აქტივების მართვის პროცესში ნებისმიერ უფლებამოსილებას ან კონტროლს, გარდა ეროვნული ბანკის მიერ რეგულირების მიზნებისთვის კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; ნ.ბ) საპენსიო სააგენტოს შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე აძლევს საინვესტიციო რჩევას; ნ.გ) აღრიცხავს გარიგებებს და ამუშავებს ამ გარიგებებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას, აწარმოებს ან/და ინახავს მონაწილეთა შესახებ ჩანაწერებს; ო) პენსია – დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობის შედეგად მიღებული ფულადი სარგებელი, რომელიც ასახულია მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე და რომლის მონაწილისათვის გადახდა ხდება ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით; პ) პროგრამული გატანა – ამ კანონის შესაბამისად ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან პენსიის პერიოდული გატანა; ჟ) საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტი – საინვესტიციო საბჭოს მიერ შემუშავებული დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს საინვესტიციო სტრატეგიასა და პრინციპებს და რომლითაც ხელმძღვანელობს (ხელმძღვანელობენ) საპენსიო სააგენტო ან/და აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები) მონაწილეთა საპენსიო აქტივების მართვასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების მიღებისას; რ) საპენსიო ასაკი – „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ასაკი; ს) საპენსიო აქტივები − ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული ყველა აქტივის ერთობლიობა. საპენსიო აქტივებზე არ ვრცელდება საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსი; ტ) საპენსიო შენატანი – მონაწილის სასარგებლოდ, მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ასახვის მიზნით, ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით გადახდილი თანხა. ამ თანხას იხდიან დამსაქმებელი, დასაქმებული და სახელმწიფო, თუ მონაწილე დასაქმებულია, ან/და თვითდასაქმებული და სახელმწიფო, თუ მონაწილე თვითდასაქმებულია; უ) სამეთვალყურეო საბჭო − საპენსიო სააგენტოს სამეთვალყურეო საბჭო, რომელიც შედგება საქართველოს ფინანსთა მინისტრისაგან, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრისაგან, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრისა და საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარისაგან და რომლის თითოეული წევრი სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის თანამდებობას იკავებს საკუთარი თანამდებობიდან გამომდინარე; ფ) სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდი – საქართველოს სახელმწიფოს მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდი; ქ) სახელმწიფო ხაზინა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება – სახაზინო სამსახური; ღ) საინვესტიციო საბჭო – საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საბჭო, რომელიც განსაზღვრავს საპენსიო აქტივებთან დაკავშირებულ საინვესტიციო პოლიტიკას; ყ) საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემა − საინფორმაციო ტექნოლოგიით უზრუნველყოფილი საპენსიო სააგენტოს ელექტრონული სისტემა და შესაბამისი მონაცემთა ბაზა; შ) სპეციალიზებული დეპოზიტარი – ეროვნული ბანკის ან სხვა სახელმწიფოს შესაბამისი მარეგულირებლის მიერ ლიცენზირებული და ეროვნული ბანკის მიერ აღიარებული ნდობითი ვალდებულების მქონე იურიდიული პირი ან ამ პირის ფილიალი, რომელიც საპენსიო სააგენტოს უზრუნველყოფს სპეციალიზებული დეპოზიტარის მომსახურებით შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე; ჩ) საინვესტიციო ჰორიზონტი − დროის მონაკვეთი, რომლის განმავლობაშიც აქტივების განთავსების სტრატეგიის შესაბამისად განსაზღვრული რისკის მიმართ ტოლერანტობისა და სასურველი საინვესტიციო შემოსავლის გათვალისწინებით საპენსიო სააგენტო ან/და აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები) ინვესტიციის კონკრეტული კლასის აქტივებში ან საინვესტიციო პორტფელში განთავსებას გეგმავს (გეგმავენ); ც) საინვესტიციო პორტფელი − საინვესტიციო ინსტრუმენტების ერთობლიობა, რომელშიც ინსტრუმენტების კომპოზიცია დამოკიდებულია საინვესტიციო პერიოდზე, ინვესტორის საინვესტიციო მიზნებსა და რისკის მიმართ ტოლერანტობაზე; ძ) სპეციალური ადმინისტრირების დროებითი რეჟიმი − საპენსიო სააგენტოს ადმინისტრირების დროებითი რეჟიმი, რომელიც იწყება ამ კანონის შესაბამისად და რომლის მიზანია ეროვნული ბანკის მიერ საპენსიო აქტივების ინვესტირებასთან დაკავშირებული საქმიანობის განგრძობადობის უზრუნველყოფა; წ) ღია საფონდო ინსტრუმენტი – ინვესტიცია ისეთი პირის ან ინსტრუმენტის მეშვეობით, რომელიც ორგანიზებულია და მოქმედებს, როგორც საინვესტიციო კომპანია, სხვა სახელმწიფოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ან როგორც საინვესტიციო ფონდი, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, და უფლებამოსილია გამოუშვას საკუთარი წილობრივი მონაწილეობის (დანაწევრებული ან მთლიანი) შეუზღუდავი რაოდენობის ერთეული (პაი) ან წილობრივი ფასიანი ქაღალდი, რომელიც არის წილობრივი მონაწილეობის პროპორციული საკუთრება ასეთ კომპანიაში ან ფონდში. ღია საფონდო ინსტრუმენტი მოიცავს აგრეთვე ღია საპაიო ფონდს, საინვესტიციო ფონდს, სხვა სახელმწიფოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა საინვესტიციო ინსტრუმენტებს, რომლებიც აგრეგირების საფუძველზე ოპერირებენ; ჭ) შემოსავლების სამსახური – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი; ხ) შესაძლებლობის შეზღუდვა – „სამედიცინო-სოციალური საქართველოს კანონით განსაზღვრული მდგომარეობა; ექსპერტიზის შესახებ“ ჯ) შესარჩევი კომისია – კომისია, რომელიც უზრუნველყოფს საინვესტიციო საბჭოს წევრთა კანდიდატურების შერჩევას; ჰ) ხელფასი – მომსახურების გაწევით მიღებული ის შემოსავალი, რომელიც იბეგრება გადახდის წყაროსთან, აგრეთვე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლით გათვალისწინებული ხელფასის სახით მიღებული შემოსავალი, საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად (გარდა შემოსავლისა, რომელიც, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის შესაბამისად, არ განეკუთვნება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს, როიალტით, ქირით, იჯარით მიღებული და საინვესტიციო შემოსავლისა); ჰ1 ) წლიური ხელფასი/წლიური შემოსავალი – მონაწილისთვის − ერთი წლის 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით მიღებული ხელფასი/შემოსავალი, დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრებული ახალი წევრისთვის − გაწევრებიდან იმავე წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით მიღებული ხელფასი/შემოსავალი; ჰ2 ) არარეზიდენტი − საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული პირი. თავი II. დაგროვებითი საპენსიო სისტემა მუხლი 3. დაგროვებითი საპენსიო სქემა 1. დაგროვებითი საპენსიო სქემა არის განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემა. 2. დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრება სავალდებულოა ყველა დასაქმებულისთვის, ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლის ნაწილში, გარდა იმ დასაქმებულისა, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 60 წელი (ქალის შემთხვევაში − 55 წელი). 3. დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრება ნებაყოფლობითია ყველა დასაქმებულისთვის, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 60 წელი (ქალის შემთხვევაში − 55 წელი), ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლის ნაწილში, და თვითდასაქმებულისთვის, თვითდასაქმებულის შემოსავლის ნაწილში. 4. მონაწილე დასაქმებულისა და მონაწილე თვითდასაქმებულის საპენსიო შენატანების დაფინანსებას ახორციელებენ დამსაქმებელი, დასაქმებული და სახელმწიფო ამ კანონით განსაზღვრული ოდენობითა და წესით. 5. დასაქმებული, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 40 წელი და რომელსაც არ სურს იყოს მონაწილე, უფლებამოსილია, ამ კანონის 22-ე მუხლის შესაბამისად, გავიდეს დაგროვებითი საპენსიო სქემიდან. 6. მონაწილე დასაქმებულის შემდეგნაირად: საპენსიო შენატანების დაფინანსება ხორციელდება ა) დამსაქმებელი ხელფასის გაცემისას მონაწილე დასაქმებულის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ელექტრონული სისტემის მეშვეობით ახორციელებს საპენსიო შენატანს დასაქმებულზე გასაცემი დასაბეგრი ხელფასის 2 პროცენტის ოდენობით; ბ) დამსაქმებელი მონაწილე დასაქმებულის სახელით, დასაქმებულის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ელექტრონული სისტემის მეშვეობით ახორციელებს საპენსიო შენატანს დასაქმებულზე გასაცემი დასაბეგრი ხელფასის 2 პროცენტის ოდენობით; გ) მონაწილე თვითდასაქმებული ახორციელებს საპენსიო შენატანს თავისი წლიური შემოსავლის 4 პროცენტის ოდენობით; დ) სახელმწიფო მონაწილის სასარგებლოდ, მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხავს 2 პროცენტს დასაქმებულის დასაბეგრი ხელფასის ან/და თვითდასაქმებულის შემოსავლის იმ მოცულობაზე, რომელიც ჯამურად არ აღემატება მონაწილის მიერ წლიური ხელფასის სახით ან/და თვითდასაქმებულის მიერ შემოსავლის სახით მიღებულ 24 000 ლარს, ან 1 პროცენტს, თუ მონაწილის მიერ ხელფასის სახით ან/და თვითდასაქმებულის მიერ შემოსავლის სახით მიღებული თანხა 24 000 ლარიდან 60 000 ლარამდეა. სახელმწიფო საპენსიო შენატანს მას შემდეგ განახორციელებს, რაც საპენსიო სააგენტოს შეტყობინებით დადასტურდება, რომ მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აისახა ამ პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით ან/და „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საპენსიო შენატანები (შენატანი). სახელმწიფო არ განახორციელებს საპენსიო შენატანს დასაქმებულის დასაბეგრი წლიური ხელფასის ან/და თვითდასაქმებულის შემოსავლის იმ მოცულობაზე, რომელიც აღემატება 60 000 ლარს. მუხლი 4. საპენსიო სააგენტოს შექმნა 1. საპენსიო სააგენტო არის ამ კანონის საფუძველზე შექმნილი დამოუკიდებელი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია დაგროვებითი საპენსიო სქემის განხორციელებისათვის, მართვისა და ადმინისტრირებისათვის. 2. საპენსიო სააგენტოს სტრუქტურა, უფლებამოსილება, საქმიანობის წესი და სხვა ორგანიზაციული საკითხები განისაზღვრება საპენსიო სააგენტოს დებულებით, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა. 3. საპენსიო სააგენტოს თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურების ზღვრულ ოდენობებზე არ ვრცელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვები. მუხლი 6. ეროვნული ბანკის უფლებამოსილებები და ვალდებულებები 1. ეროვნული ბანკი საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საქმიანობის პრუდენციული რეგულირების განხორციელების ფარგლებში ამოწმებს: ა) საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტის ამ კანონის 27-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობას; ბ) საპენსიო სააგენტოს სტრუქტურის, აქტივების მართვასთან დაკავშირებული პროცედურების და მატერიალურ-ტექნიკური რესურსების საპენსიო აქტივებთან დაკავშირებული საინვესტიციო საქმიანობისათვის აუცილებელ, ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ მინიმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობას; გ) აქტივების განთავსების სტრატეგიის შემუშავების მეთოდოლოგიას, საინვესტიციო გადაწყვეტილებების და აქტივების მმართველი კომპანიების შერჩევის პროცედურის ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ მინიმალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობას. ამასთანავე, ეროვნული ბანკი არ აფასებს საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო გადაწყვეტილებებს; დ) საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საქმიანობასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო, საანგარიშსწორებო, ადმინისტრაციული და საინფორმაციო სისტემების და დაინტერესებულ მხარეებთან კომუნიკაციის საშუალებების ამ კანონითა და ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობას; ე) საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საქმიანობის საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტით განსაზღვრულ ლიმიტებთან შესაბამისობას. 2. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია: ა) დაადგინოს დამატებითი მარეგულირებელი წესები სპეციალიზებული დეპოზიტარისთვის, რომელიც მომსახურებას უწევს საპენსიო სააგენტოს. ეს წესები შეიძლება ეხებოდეს საკუთარ კაპიტალს, პერსონალის გამოცდილებას, ტექნიკურ და პროგრამულ უზრუნველყოფას, მომსახურების მაქსიმალურ ფასს ან ნებისმიერ სხვა საკითხს, რომელსაც ეროვნული ბანკი საჭიროდ მიიჩნევს ამ კანონის აღსრულების მიზნებისთვის; ბ) საპენსიო სააგენტოსგან, საპენსიო სააგენტოსთვის მომსახურების გამწევი ფიზიკური პირისგან და იურიდიული პირისგან მოითხოვოს და მიიღოს ამ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილებების განსახორციელებლად საჭირო ნებისმიერი (მათ შორის, კონფიდენციალური) ინფორმაცია; გ) საპენსიო სააგენტოსგან, სპეციალიზებული დეპოზიტარისგან და აქტივების მმართველი კომპანიისგან (კომპანიებისგან) მოითხოვოს და მიიღოს საანგარიშგებო დოკუმენტაცია თავის მიერ დადგენილი ფორმითა და პერიოდულობით; დ) ადგილზე შეამოწმოს საპენსიო სააგენტო, სპეციალიზებული დეპოზიტარი და აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები) ამ კანონისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად; ე) დაადგინოს დამატებითი პრინციპები და წესები, რომლებიც გავრცელდება საპენსიო სააგენტოს მიერ ღია საფონდო ინსტრუმენტების შერჩევის პროცესზე; ვ) ამ კანონით განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში, მნიშვნელოვანი დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტოს მისცეს სავალდებულო მითითება ან/და საჯარო რეკომენდაცია არსებული ხარვეზების აღმოფხვრის შესახებ, გონივრული ვადის მითითებით. 3. ეროვნული ბანკი ვალდებულია თავის წლიურ ანგარიშში ასახოს საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საქმიანობის ამ კანონთან და ეროვნული ბანკის მოთხოვნებთან შესაბამისობა. 4. ეროვნული ბანკი ადგენს: ა) საპენსიო აქტივების ღირებულების გამოთვლის, მათ შორის, სავაჭრო დღის დახურვის და სიდიდეთა დამრგვალების, მეთოდოლოგიას; ბ) ამ კანონის 27-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვები ეროვნული ვალუტით და უცხოური ვალუტით დენომინირებული იმ საინვესტიციო ფინანსური ინსტრუმენტების მინიმალურ საკრედიტო რეიტინგს, რომლებშიც შეიძლება განხორციელდეს საპენსიო აქტივების ინვესტირება ამ კანონისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად. 5. ეროვნული ბანკი საპენსიო სააგენტოს აწვდის წერილობით ინფორმაციას სპეციალიზებული დეპოზიტარის ფინანსური ან ორგანიზაციული მდგომარეობის გაუარესების ან შესაძლო გაუარესების შესახებ, თუ მას აქვს ასეთი ინფორმაცია. 6. ეროვნული ბანკი ახორციელებს სპეციალური ადმინისტრირების დროებით რეჟიმს, რომლის დაწყების საფუძველია საპენსიო აქტივების ინვესტირების და მასთან დაკავშირებული საქმიანობის შედეგად მიღებული საპენსიო აქტივების 1%-ზე მეტი დანაკარგი, რომელიც არ არის გამოწვეული საბაზრო პირობების ცვლილებით, ან ეროვნული ბანკის არსებითი მითითებების სისტემატური შეუსრულებლობა, ან მდგომარეობა, რომლის დროსაც საპენსიო სააგენტო დროებით ვერ ასრულებს საინვესტიციო საქმიანობასთან დაკავშირებულ ფუნქციებს და რომელიც ითვალისწინებს საინვესტიციო საქმიანობის უწყვეტობის უზრუნველყოფის მიზნით ეროვნული ბანკის მიერ ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული დროებითი მოქმედების განხორციელებას. სპეციალური ადმინისტრირების დროებითი რეჟიმის ეროვნული ბანკის მიერ განხორციელების და მოქმედების წესს განსაზღვრავს ეროვნული ბანკი 7. ეროვნული ბანკი უფლებამოსილებებს. ახორციელებს ამ კანონით განსაზღვრულ სხვა მუხლი 7. დაგროვებითი საპენსიო სქემის ადმინისტრირება 1. საპენსიო სააგენტო საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის გამოყენებით ახორციელებს დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრების ტექნიკურ მხარდაჭერას და საპენსიო შენატანების ადმინისტრირებას ამ კანონის შესაბამისად და თითოეული მონაწილისთვის ქმნის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშს. 2. ხელფასის საბანკო ანგარიშიდან გადახდისას საპენსიო შენატანების განხორციელებასთან დაკავშირებით დამსაქმებლისა და დასაქმებულის ვალდებულებები სრულდება საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მეშვეობით. 3. ხელფასის საბანკო ანგარიშიდან გადახდისას საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემა სახელმწიფო ხაზინისათვის წარმოქმნის შესაბამის ინფორმაციას, რომელიც სახელმწიფოსათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულების საფუძველია. 4. დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულისათვის ხელფასის ნაღდი ფორმით გადახდისას დამსაქმებელი როგორც დასაქმებულის სასარგებლოდ, ისე დასაქმებულის სახელით, ამ კანონის შესაბამისად გამოითვლის საპენსიო შენატანს და ხელფასის გაცემისას მას საპენსიო სააგენტოში მიმართავს. 5. ხელფასის ნაღდი ფორმით გადახდისას სახელმწიფო ხაზინისათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების საფუძველია საპენსიო სააგენტოს მოთხოვნა, რომელიც წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად დამსაქმებლის მიერ საპენსიო სააგენტოში მიმართული თანხა დამსაქმებლის მიერ საშემოსავლო დეკლარაციით განსაზღვრულ გაცემული ხელფასის შესაბამისი საპენსიო შენატანის თანხაზე ნაკლები არ არის. 6. თვითდასაქმებული ნებაყოფლობით საპენსიო შენატანს ახორციელებს თავისი წლიური შემოსავლის დეკლარირებისას. 7. თვითდასაქმებულის შემთხვევაში სახელმწიფო ხაზინისათვის ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების საფუძველია საპენსიო სააგენტოს მოთხოვნა, რომელიც წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად თვითდასაქმებულის მიერ საპენსიო სააგენტოში მიმართული თანხა დამსაქმებლის მიერ საშემოსავლო დეკლარაციით განსაზღვრულ გაცემული ხელფასის შესაბამისი საპენსიო შენატანის თანხაზე ნაკლები არ არის. 8. საპენსიო სააგენტო უფლებამოსილია გადაამოწმოს დამსაქმებლისა და თვითდასაქმებულის მიერ საპენსიო სააგენტოსთვის მიწოდებული ინფორმაცია შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო მხარდაჭერის საშუალებით. 9. შემოსავლების სამსახური საპენსიო სააგენტოს უზრუნველყოფს ინფორმაციით, რომლის საფუძველზედაც საპენსიო სააგენტო ამოწმებს დამსაქმებლის და მონაწილის მიერ საპენსიო შენატანების განხორციელების ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების ფაქტებს ან/და ავლენს თანხების ზედმეტად გადახდის ფაქტებს, რის შედეგადაც: ა) დამსაქმებლის ან/და მონაწილის ვალდებულების სრულად ან ნაწილობრივ შეუსრულებლობის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტო შესაბამის ინფორმაციას ელექტრონული ფორმით უგზავნის დამსაქმებელს, მონაწილეს და შემოსავლების სამსახურს, რომელიც ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით იღებს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ზომებს; ბ) თანხების ზედმეტად გადახდის ფაქტების გამოვლენის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტო ამ თანხების ადმინისტრირებას ახორციელებს საპენსიო სააგენტოს მიერ შემუშავებული წესის შესაბამისად. 10. საპენსიო სააგენტო ახორციელებს საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მართვასა და ადმინისტრირებას, მათ შორის, მესამე პირების მეშვეობით. მუხლი 8. საპენსიო სააგენტოს უფლებები და მოვალეობები 1. საპენსიო სააგენტო დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრებულ დასაქმებულებსა და თვითდასაქმებულებს აღრიცხავს დაგროვებით საპენსიო სქემაში და თითოეული მონაწილისთვის ქმნის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშს. 2. საპენსიო სააგენტო საპენსიო აქტივებს განკარგავს, როგორც ნდობითი ვალდებულების მქონე პირი, მონაწილეებისა და მათი მემკვიდრეების ინტერესების შესაბამისად. 3. საპენსიო სააგენტო აანალიზებს დაგროვებით საპენსიო სქემას, აფასებს რისკებს, აყალიბებს დაგროვებითი საპენსიო სქემის განვითარებასა და გაუმჯობესებასთან დაკავშირებულ ხედვას, ამზადებს შესაბამის რეკომენდაციებს და წარუდგენს მათ სამეთვალყურეო საბჭოს არანაკლებ წელიწადში ერთხელ, საპენსიო სისტემის გაუმჯობესებისა და განვითარების მიზნით ახორციელებს კომუნიკაციას და აწარმოებს კონსულტაციებს დაინტერესებულ მხარეებთან, მუდმივად ზრუნავს მონაწილეთა ინტერესებსა და მათი რაოდენობის ზრდაზე. 4. დაგროვებითი საპენსიო სქემის გამართული ადმინისტრირების მიზნით საპენსიო სააგენტოს აქვს შემდეგი უფლებები და მოვალეობები: ა) გახსნას ანგარიშები ეროვნულ ბანკში ან/და კომერციულ ბანკებში; ბ) განახორციელოს საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონული სისტემის მართვა და ადმინისტრირება; გ) დადოს ხელშეკრულებები აქტივების მმართველ კომპანიასთან (კომპანიებთან), სპეციალიზებულ დეპოზიტართან და საინვესტიციო საქმიანობის ან ადმინისტრაციული საქმიანობის განხორციელებისათვის საჭირო ნებისმიერი მომსახურების ან/ და საქონლის მიმწოდებელ პირებთან; დ) დადოს ხელშეკრულებები ბუღალტრული, აუდიტორული, იურიდიული, აქტუარული მომსახურებებისა და საპენსიო სააგენტოსთვის საჭირო სხვა მომსახურების გამწევ პირებთან; ე) აქტივების მმართველი კომპანიისგან (კომპანიებისგან), სპეციალიზებული დეპოზიტარისგან, ღია საფონდო ინსტრუმენტისგან და სხვა მომსახურების გამწევი პირებისგან მოითხოვოს და მიიღოს ინფორმაცია საპენსიო სააგენტოს სახელით განხორციელებული ნებისმიერი გარიგების შესახებ; ვ) განახორციელოს პენსიების გაცემის პროცესის ადმინისტრირება; ზ) დადოს ხელშეკრულებები საპენსიო სააგენტოს საქმიანობისთვის აუცილებელი უძრავი ქონების ან მოძრავი ქონების (მათ შორის, აღჭურვილობის ან პროგრამული უზრუნველყოფის) შეძენისა და განკარგვის თაობაზე; თ) დაიქირაოს საპენსიო სააგენტოსთვის თანამშრომლები და ჩამოაყალიბოს კონკურენტუნარიანი საკომპენსაციო სტრუქტურა ამ კანონის შესაბამისად; ი) მოამზადოს საპენსიო სააგენტოს წლიური ბიუჯეტი სამეთვალყურეო საბჭოსთვის შესათანხმებლად წარსადგენად; კ) განიხილოს საპენსიო შენატანთან დაკავშირებული საკითხები. 5. საპენსიო სააგენტო შეიმუშავებს სამართლებრივ აქტებს საპენსიო შენატანების გადახდის წესების, ინფორმაციის წარდგენის ფორმებისა და ზედმეტად გადახდილი თანხების ადმინისტრირების შესახებ. 6. საპენსიო სააგენტოს ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების და დაგროვებითი საპენსიო სქემის ეფექტიანად ადმინისტრირების მიზნით ნებისმიერი ადმინისტრაციული ორგანო თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულია უზრუნველყოს საპენსიო სააგენტო მონაწილის პერსონალური მონაცემებით საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 7. ამ კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებების განსახორციელებლად საპენსიო სააგენტოს დირექტორი გამოსცემს როგორც ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულსამართლებრივ აქტებს, ისე ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს. 8. საპენსიო სააგენტო დამოუკიდებელი მხარის მიერ ჩატარებული კვლევის საფუძველზე წარმოადგენს ამ კანონის 38-ე მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრული ხარჯების ზღვრების ცვლილების მიზანშეწონილობის დასაბუთებას, საპენსიო სააგენტოს დაფინანსების წყაროს ამ ხარჯების ზღვრების ცვლილებამდე 6 თვით ადრე. მუხლი 9. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი 1. სამეთვალყურეო საბჭო კონკურსის წესით არჩევს და თანამდებობაზე ნიშნავს, აგრეთვე თანამდებობიდან ათავისუფლებს საპენსიო სააგენტოს დირექტორს, რომელიც ხელმძღვანელობს საპენსიო სააგენტოს საქმიანობას. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი თანამდებობაზე ინიშნება 5 წლის ვადით. 2. საპენსიო სააგენტოს დირექტორის შესარჩევი კონკურსის ჩატარების წესი და პირობები განისაზღვრება ამ კანონითა და საპენსიო სააგენტოს დებულებით. 3. საპენსიო სააგენტოს დირექტორის არყოფნის ან მის მიერ მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტოს დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის დანიშვნის წესი განისაზღვრება საპენსიო სააგენტოს დებულებით. 4. საპენსიო სააგენტოს დირექტორს უნდა ჰქონდეს უმაღლესი განათლება ეკონომიკის, ფინანსების ან ბიზნესსამართლის დარგში და ფინანსურ ინსტიტუტში ხელმძღვანელ თანამდებობაზე მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება. საპენსიო სააგენტოს დირექტორად არ შეიძლება დაინიშნოს ნასამართლევი პირი ან პირი, რომელიც ნებისმიერ სახელმწიფოში გამოცხადდა გაკოტრებულად ან ფინანსური ინსტიტუტის მართვისთვის შეუფერებლად. 5. თუ საპენსიო სააგენტოს დირექტორის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვის დროისთვის არ იქნება დანიშნული საპენსიო სააგენტოს ახალი დირექტორი, საპენსიო სააგენტოს მოქმედი დირექტორი აგრძელებს უფლებამოსილების განხორციელებას უფლებამოსილების ვადის ამოწურვიდან არაუმეტეს 90 კალენდარული დღის განმავლობაში. 6. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი წარმოადგენს საპენსიო სააგენტოს მესამე პირებთან ურთიერთობაში და ახორციელებს საპენსიო სააგენტოსთვის ამ კანონითა და საპენსიო სააგენტოს დებულებით მინიჭებულ უფლებამოსილებებს. 7. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „ზ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული წინადადებების გათვალისწინებით ამზადებს საპენსიო სააგენტოს წლიურ ბიუჯეტს და სტრუქტურას, რომლებსაც შესათანხმებლად წარუდგენს სამეთვალყურეო საბჭოს. 8. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად შეიმუშავებს და სამეთვალყურეო საბჭოს დასამტკიცებლად წარუდგენს იმ წესებსა და პრინციპებს, რომელთა მიხედვითაც განხორციელდება საპენსიო სააგენტოს საქმიანობა, მათ შორის, ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის აღრიცხვა, ადმინისტრირება, ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე საპენსიო შენატანების, ხარჯის, ნამეტი შემოსავლის, დანაკარგის, სხვა შემოსავლის, ამონაგებისა და ზარალის დარიცხვა. 9. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი ამ კანონის შესაბამისად გამოსცემს სამართლებრივ აქტებს: ა) საპენსიო სააგენტოს თანამშრომელთა თანამდებობაზე დანიშვნისა და თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ; ბ) სამეთვალყურეო საბჭოს და საინვესტიციო საბჭოს მიერ მისთვის წარდგენილ საკითხებზე. 10. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი, გარდა ამ კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, წამოაყენებს საპენსიო სააგენტოს სახელფასო ფონდსა და საშტატო ნუსხასთან დაკავშირებულ წინადადებებს, რომლებიც გათვალისწინებული იქნება საპენსიო სააგენტოს წლიურ ბიუჯეტში. 11. საპენსიო სააგენტოს დირექტორზე ვრცელდება „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებები. 12. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი არ შეიძლება პროფესიულ მომსახურებას უწევდეს აქტივების მმართველ კომპანიას ან სპეციალიზებულ დეპოზიტარს საპენსიო სააგენტოს დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლებიდან 12 თვის განმავლობაში. 13. საპენსიო სააგენტოს დირექტორი ყოველი წლის შედეგების მიხედვით საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს საპენსიო სააგენტოს საქმიანობის ანგარიშს. 14. სააგენტოს დირექტორი თანამდებობიდან თავისუფლდება: ა) საკუთარი განცხადების საფუძველზე, რომელსაც წარუდგენს სამეთვალყურეო საბჭოს; ბ) საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტის შემთხვევაში; გ) მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლის შემთხვევაში; დ) სასამართლოს მიერ მისი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარების ან გარდაცვლილად გამოცხადების შემთხვევაში; ე) სასამართლოს გადაწყვეტილებით მისი მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის შემთხვევაში, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული; ვ) მისთვის შეუთავსებელი თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში; ზ) ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევისთვის ან/და კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებების არასათანადოდ განხორციელებისთვის და კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებების არასათანადოდ შესრულებისთვის; თ) გარდაცვალების შემთხვევაში. მუხლი 10. სამეთვალყურეო საბჭო 1. სამეთვალყურეო საბჭო შედგება 4 წევრისგან. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები არიან: ა) საქართველოს ფინანსთა მინისტრი; ბ) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი; გ) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი; დ) საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარე. 2. სამეთვალყურეო საბჭო თავის წევრთაგან 2 წლის ვადით ირჩევს სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარეს. 3. საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარე არ შეიძლება იყოს სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 4. სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის არჩევისას დაუშვებელია სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის მიერ ხმის საკუთარი თავისთვის მიცემა. 5. სამეთვალყურეო საბჭო გადაწყვეტილებას იღებს სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომაზე დამსწრეთა ხმების უმრავლესობით. ხმების თანაბრად გაყოფის შემთხვევაში გადამწყვეტია სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის ხმა. 6. სამეთვალყურეო საბჭო: ა) ითანხმებს საპენსიო სააგენტოს წლიურ ბიუჯეტს, საპენსიო სააგენტოს თანამშრომელთა (გარდა საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო სამსახურის თანამშრომლებისა) რაოდენობას და მათი შრომის ანაზღაურების ოდენობებს; ბ) ზედამხედველობს საპენსიო სააგენტოს დირექტორის საქმიანობას და აძლევს მას მითითებებს; გ) საინვესტიციო საბჭოს წარდგინებით თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს უფროს საინვესტიციო ოფიცერს; დ) თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საპენსიო სააგენტოს დირექტორს; ე) განსაზღვრავს და ზედამხედველობს საპენსიო სააგენტოს შიდა აუდიტის მექანიზმს; ვ) ამტკიცებს პროგრამული გატანის პერიოდულობის განსაზღვრის წესსა და პირობებს; ზ) ამტკიცებს მონაწილის მემკვიდრის მიერ საპენსიო სააგენტოში მოთხოვნის წარდგენის წესს (პროცედურებს); თ) ითანხმებს საპენსიო სააგენტოს დირექტორის სამართლებრივ აქტებს, გარდა საინვესტიციო საბჭოს, უფროსი საინვესტიციო ოფიცრისა და საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო სამსახურის საქმიანობის სფეროსთვის მიკუთვნებული სამართლებრივი აქტებისა; ი) უზრუნველყოფს საპენსიო სააგენტოს დამოუკიდებელი აუდიტორული შემოწმების ჩატარებას; კ) ახორციელებს ამ კანონით განსაზღვრულ სხვა საქმიანობას. 7. სამეთვალყურეო საბჭო შეიძლება არ დაეთანხმოს უფროსი საინვესტიციო ოფიცრის და საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო სამსახურის თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურების ოდენობებს და მათ საქმიანობასთან დაკავშირებული ხარჯების ოდენობას მხოლოდ დასაბუთებული უარის თქმით. 8. სამეთვალყურეო საბჭოს საქმიანობასთან დაკავშირებული სხვა წესები და პროცედურები განისაზღვრება საპენსიო სააგენტოს დებულებით. 9. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს სამეთვალყურეო საბჭოში საქმიანობისთვის შრომის ანაზღაურება არ მიეცემათ. თავი IV. დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობა მუხლი 21. დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობა 1. დასაქმებული, გარდა იმ დასაქმებულისა, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 60 წელი (ქალის შემთხვევაში − 55 წელი), ხდება მონაწილე ამ მუხლის ამოქმედების შემდეგ მის მიერ პირველი ხელფასის მიღებისთანავე. 2. დასაქმებულს უფლება აქვს, უარი თქვას დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე ამ კანონის შესაბამისად. 3. დასაქმებული, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 60 წელი (ქალის შემთხვევაში − 55 წელი), და თვითდასაქმებული მონაწილეები ხდებიან ნებაყოფლობით, ამ კანონის შესაბამისად. 4. დასაქმებული, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 60 წელი (ქალის შემთხვევაში − 55 წელი), და თვითდასაქმებული მონაწილეები ხდებიან ამ მუხლის ამოქმედების შემდეგ მათ მიერ პირველი საპენსიო შენატანის განხორციელებისთანავე. მუხლი 22. დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე უარის თქმა 1. თუ დასაქმებულს, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 40 წელი, არ სურს იყოს მონაწილე, იგი უფლებამოსილია საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესის შესაბამისად, წერილობით მიმართოს საპენსიო სააგენტოს და გავიდეს დაგროვებითი საპენსიო სქემიდან ამ სქემაში სავალდებულო წესით, ავტომატურად გაწევრებიდან 5 თვის ვადაში, მაგრამ არაუადრეს გაწევრებიდან 3 თვისა. წინააღმდეგ შემთხვევაში დასაქმებული რჩება მონაწილედ. 2. დამსაქმებელს ეკრძალება დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე უარის თქმასთან დაკავშირებით დასაქმებულის დარწმუნება ან გადარწმუნება ან მასზე სხვა ფორმით ზემოქმედება. 3. დასაქმებულის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე უარის თქმის შემთხვევაში: ა) დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის სახელით, დასაქმებულის სასარგებლოდ მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული შენატანები და ამ შენატანებთან დაკავშირებული საინვესტიციო შემოსავალი შესაბამისი ხარჯების გამოკლებით დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად და დაუბრუნდება დასაქმებულს საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესით; ბ) დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის სასარგებლოდ ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული შენატანები და ამ შენატანებთან დაკავშირებული საინვესტიციო შემოსავალი შესაბამისი ხარჯების გამოკლებით დაუბრუნდება დამსაქმებელს ან მის უფლებამონაცვლეს საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესით; გ) სახელმწიფოს მიერ დასაქმებულის სასარგებლოდ ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე განხორციელებული შენატანები და ამ შენატანებთან დაკავშირებული საინვესტიციო შემოსავალი შესაბამისი ხარჯების გამოკლებით გადაირიცხება სახელმწიფო ხაზინის ერთიან ანგარიშზე საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესით. 4. დასაქმებულს, რომელიც უარს განაცხადებს დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, შეუძლია ნებისმიერ დროს ხელახლა გაწევრდეს დაგროვებით საპენსიო სქემაში საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესით. დასაქმებულის ხელახლა გაწევრებისას დასაქმებულის, დამსაქმებლის და სახელმწიფოს საპენსიო შენატანების განხორციელება დაიწყება დასაქმებულის გაწევრების შემდეგ მისთვის პირველი ხელფასის გადახდისთანავე, ხოლო აღნიშნული მონაწილე ჩაითვლება დაგროვებით საპენსიო სქემაში სავალდებულო წესით გაწევრებულად და საპენსიო სააგენტოში მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხულ საპენსიო აქტივებთან დაკავშირებით მისი უფლებები განისაზღვრება ამ კანონით. 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად გაწევრებული დასაქმებულისთვის პირველი ხელფასის გადახდა გამოიწვევს საპენსიო შენატანების ადმინისტრირების ელექტრონულ სისტემაში ამ მონაწილის შესახებ პირველადი საინფორმაციო ჩანაწერის შექმნას, რომელიც დაადასტურებს დასაქმებულის დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრებას და შექმნის საფუძველს სათანადო ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის გახსნისთვის. მუხლი 23. დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობის განგრძობადობა 1. მონაწილე დასაქმებული, რომელსაც დროებით შეუჩერდება ხელფასის სახით თანხის მიღება, დროებით შეაჩერებს დაგროვებით საპენსიო სქემაში საპენსიო შენატანების განხორციელებას. მონაწილე საპენსიო შენატანების განხორციელებას განაახლებს ხელფასის სახით თანხის მიღების აღდგენისთანავე. თუ მონაწილე შეწყვეტს საპენსიო შენატანების განხორციელებას შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულების ან დროებითი ან ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო, საპენსიო აქტივები რჩება მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე ამ კანონის შესაბამისად. 2. თვითდასაქმებულ მონაწილეს, რომელიც შეაჩერებს საპენსიო შენატანების განხორციელებას, შეუძლია ნებისმიერ დროს განაახლოს საპენსიო შენატანების განხორციელება. 3. მონაწილეს, რომელიც გადაწყვეტს საქართველოს სამუდამოდ დატოვებას, შეუძლია მოითხოვოს მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამისი ღირებულების მიღება ერთიანი გადახდით ან პროგრამული გატანით. ეს მოთხოვნა დაკმაყოფილდება იმ პირობით, რომ მონაწილე წარმოადგენს სხვა სახელმწიფოში კანონიერი, მუდმივი ცხოვრების უფლების დამადასტურებელ სათანადოდ დამოწმებულ დოკუმენტს. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მონაწილის ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან მისაღებ თანხას ჩამოეჭრება მის სასარგებლოდ განხორციელებული სახელმწიფო შენატანების პროპორციული საპენსიო აქტივების ღირებულება, ხოლო დარჩენილი მისაღები თანხა დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. მუხლი 24. მონაწილის უფლება საპენსიო აქტივებზე 1. საპენსიო აქტივები, რომლებიც აისახება მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე, მონაწილის საკუთრებაა. აღნიშნული საკუთრების განკარგვის უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საპენსიო ასაკის მიღწევისას ან ამ კანონით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. 2. არ შეიძლება მონაწილის საპენსიო აქტივებზე მისი ქონებრივი უფლებები დაგირავდეს, უფლებრივად დაიტვირთოს, მათზე საკუთრების უფლება მესამე პირს გადაეცეს ან ისინი სხვაგვარად გასხვისდეს მონაწილის მიმართ არსებული რაიმე მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად ან უზრუნველსაყოფად. მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხული საპენსიო აქტივები არ ექვემდებარება აღსრულებას, ვერ იქნება შეტანილი მონაწილის ან საპენსიო სააგენტოს გაკოტრების მასაში და მათზე არ იმოქმედებს რაიმე სახის ანგარიშსწორების პროცედურა. მუხლი 25. საპენსიო სააგენტოში არსებული ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშები 1. საპენსიო შენატანები აისახება მონაწილის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშებზე. 2. საპენსიო სააგენტო მონაწილეს დაგროვებით საპენსიო სქემაში გაწევრებისთანავე შეუქმნის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშს და უზრუნველყოფს მისთვის ამ ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას დისტანციური ელექტრონული წვდომით. ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის შექმნასთან, ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის ღირებულების გამოთვლის მეთოდოლოგიასთან და ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს განსაზღვრავს საპენსიო სააგენტო. 3. ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის ღირებულება გამოითვლება და მონაწილისთვის მის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახდება არანაკლებ კვარტალში ერთხელ. 4. საპენსიო სააგენტო შეიმუშავებს და ეროვნულ ბანკს დასამტკიცებლად წარუდგენს საპენსიო აქტივების ღირებულების გამოთვლის მეთოდოლოგიას. 5. თუ საპენსიო სააგენტო დაადგენს, რომ დამსაქმებელმა, დასაქმებულმა ან თვითდასაქმებულმა ზედმეტი თანხა შეიტანა, ზედმეტი თანხის ადმინისტრირება განხორციელდება საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესით. მუხლი 29. აქტივების მმართველი კომპანიის (კომპანიების) არჩევის უფლება 1. დასაქმებულს, რომელიც ამ კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლების ფარგლებში რჩება მონაწილედ, აგრეთვე თვითდასაქმებულს, რომელიც ნებაყოფლობით გაწევრდება დაგროვებით საპენსიო სქემაში, უფლება აქვს, მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხული საპენსიო აქტივების ან/და საპენსიო შენატანების სრული მოცულობის ან მისი ნაწილის სამართავად აირჩიოს აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები). 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მონაწილის გარდა, ნებისმიერ სხვა მონაწილეს უფლება აქვს, აირჩიოს აქტივების მმართველი კომპანია (კომპანიები) მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე რიცხული აქტივების მხოლოდ იმ ნაწილის სამართავად, რომელიც დაგროვდა მის მიერ დასაბეგრი წლიური ხელფასის სახით მიღებულ თანხაზე, რომელიც 60 000 ლარს აღემატება. 3. მონაწილის მიერ ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით მინიჭებული უფლების გამოუყენებლობის შემთხვევაში მისი საპენსიო აქტივების ინვესტირებას განახორციელებს საპენსიო სააგენტო ამ კანონით დადგენილი წესით. 4. ეროვნული ბანკი ადგენს აქტივების მმართველი კომპანიის შესაფერისობის კრიტერიუმებს ამ მუხლით განსაზღვრულ აქტივების მმართველ კომპანიებთან დაკავშირებით. 5. საპენსიო სააგენტო ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კრიტერიუმების შესაბამისად განსაზღვრავს იმ აქტივების მმართველი კომპანიების სიას, რომლებსაც ექნებათ ამ მუხლით გათვალისწინებული საპენსიო აქტივების მართვის შესაძლებლობა. 6. მონაწილე აქტივების მმართველ კომპანიას არჩევს დისტანციური ელექტრონული წვდომის საშუალებით ან საპენსიო სააგენტოს მიერ შემუშავებული განცხადების საფუძველზე, რომელსაც ავსებს და წერილობით წარადგენს. 7. საპენსიო სააგენტო განსაზღვრავს აქტივების მმართველი კომპანიისთვის საპენსიო აქტივების სამართავად გადაცემასთან დაკავშირებულ პროცედურებს, შესაბამისი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს, მომსახურების საფასურის მაქსიმალურ ოდენობას და საპენსიო აქტივების გადაცემის პერიოდულობას. 8. აქტივების მმართველ კომპანიებსა და ინვესტიციებზე ვრცელდება საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტი და ამ კანონის ის დებულებები, რომლებიც შეეხება საპენსიო აქტივების ინვესტირებას. 9. მონაწილის მიერ ამ მუხლის შესაბამისად აქტივების მმართველი კომპანიის არჩევის შემთხვევაში აქტივების მმართველმა კომპანიამ საპენსიო აქტივები შესანახად უნდა გადასცეს სპეციალიზებულ დეპოზიტარს, რომელიც არ უნდა იყოს მასთან აფილირებული პირი და უნდა აკმაყოფილებდეს ამ კანონით დადგენილ სხვა მოთხოვნებს. მუხლი 30. საინვესტიციო საბჭოს ან/და აქტივების მმართველი კომპანიის მიერ ღია საფონდო ინსტრუმენტში პირდაპირი ინვესტიციის განხორციელება 1. საინვესტიციო საბჭო ან/და აქტივების მმართველი კომპანია უფლებამოსილია საკუთარი ნდობითი ვალდებულების შესრულების ფარგლებში მიიღოს გადაწყვეტილება საპენსიო აქტივების ღია საფონდო ინსტრუმენტში ინვესტირების შესახებ. 2. ღია საფონდო ინსტრუმენტის შემადგენელი თითოეული საპენსიო აქტივი უნდა აკმაყოფილებდეს ამ კანონითა და საინვესტიციო პოლიტიკის დოკუმენტით დადგენილ მინიმალურ მოთხოვნებს. 3. ღია საფონდო ინსტრუმენტში განხორციელებული ინვესტიცია ყოველი საანგარიშგებო წლის ბოლოს საპენსიო აქტივების 40 პროცენტს არ უნდა აღემატებოდეს. 4. საინვესტიციო საბჭო ან/და აქტივების მმართველი კომპანია შეარჩევს ერთ ან ერთზე მეტ ღია საფონდო ინსტრუმენტს ღია საფონდო ინსტრუმენტის სტანდარტული პროსპექტის პირობების გამჭვირვალე პროცედურის გამოყენებით შედარების საფუძველზე. აღნიშნული შერჩევის პროცესზე არ ვრცელდება სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა. 5. ღია საფონდო ინსტრუმენტი, რომელსაც საპენსიო სააგენტო საინვესტიციოდ გამოიყენებს, უნდა იყოს ლიცენზირებული შესაბამისი მარეგულირებლის მიერ. 6. ეროვნული ბანკი ადგენს მინიმალურ დასაშვებ საკრედიტო რეიტინგს ღია საფონდო ინსტრუმენტისთვის. 7. ღია საფონდო ინსტრუმენტისთვის საინვესტიციო საბჭომ უნდა განიხილოს მონაწილეთა საპენსიო აქტივების კეთილსაიმედოობის უზრუნველყოფისთვის შესაფერისი სპეციალიზებული დეპოზიტარის შერჩევის საკითხი. ამ კანონით სპეციალიზებული დეპოზიტარისთვის განსაზღვრული მოთხოვნები არ ვრცელდება იმ საპენსიო აქტივებზე, რომლებიც ინვესტირებულია ღია საფონდო ინსტრუმენტში. 8. საპენსიო სააგენტომ ან მისი სახელით მოქმედმა აქტივების მმართველმა კომპანიამ შეიძლება ღია საფონდო ინსტრუმენტთან გააფორმოს სტანდარტული ხელმოწერის დოკუმენტი, რომლითაც განისაზღვრება ღია საფონდო ინსტრუმენტისთვის ანაზღაურების მიცემის საკითხი და მისი ხარჯისა და შესაბამისი ინვესტიციის მიმართ მთლიანი საპენსიო აქტივების პროცენტული პროპორციის გამოთვლის წესი. 9. ერთი ემიტენტის ფასიან ქაღალდებში ინვესტიციის განხორციელების შეზღუდვა არ გავრცელდება ერთ ღია საფონდო ინსტრუმენტში ინვესტიციების განხორციელებაზე იმ პირობით, რომ აღნიშნული ღია საფონდო ინსტრუმენტის საინვესტიციო პოლიტიკა მოითხოვს ისეთ დივერსიფიკაციას, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კანონით დადგენილ მოთხოვნებს. მუხლი 31. მონაწილის მიმართ წლიური ანგარიშგება 1. საპენსიო სააგენტო არანაკლებ კვარტალში ერთხელ აწვდის მონაწილეს მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული მთლიანი საპენსიო აქტივების ღირებულების შესახებ ინფორმაციას, რომელშიც მითითებულია საპენსიო შენატანების განხორციელების თარიღები და საინვესტიციო ამონაგები. ეს ინფორმაცია შეიძლება მიწოდებულ იქნეს ელექტრონულად. მონაწილისთვის ინფორმაციის მიწოდების წესსა და ფორმას განსაზღვრავს საპენსიო სააგენტო საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 2. მონაწილის მოთხოვნის შემთხვევაში საპენსიო სააგენტო ვალდებულია მიაწოდოს მონაწილეს წერილობითი ინფორმაცია მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული მთლიანი საპენსიო აქტივების ღირებულების შესახებ. მუხლი 32. პენსიის გაცემა საპენსიო ასაკში 1. საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ მონაწილე უფლებამოსილია მიიღოს მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული მთლიანი საპენსიო აქტივების შესაბამისი ღირებულება ერთიანი გადახდით ან პროგრამული გატანით. 2. საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ მონაწილე ასევე უფლებამოსილია მიმართოს საპენსიო სააგენტოს და მოსთხოვოს მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივებით სადაზღვევო ანუიტეტური პროდუქტის შეძენა პენსიის მიღების მიზნით. 3. საპენსიო სააგენტო უფლებამოსილია განსაზღვროს ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების მონაწილისთვის პენსიის სახით გაცემის სხვა ფორმაც და უზრუნველყოს მონაწილე ამ ფორმით. 4. მონაწილე უფლებამოსილია მიიღოს საპენსიო აქტივების ღირებულების სრული მოცულობა მისი ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან, თუ მან საპენსიო ასაკს მიაღწია საპენსიო შენატანების განხორციელების დაწყების თარიღიდან არაუგვიანეს 5 წლისა. 5. საპენსიო სააგენტო ადგენს მთლიანი საპენსიო აქტივების ღირებულების მინიმალურ ზღვარს, რომლის ფარგლებშიც მონაწილე უფლებამოსილია მიიღოს პენსია ერთიანი გადახდით. 6. მონაწილე მიიღებს მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამისი თანხის მთლიან მოცულობას მას შემდეგ, რაც იგი ამ მუხლით დადგენილი წესით შეატყობინებს საპენსიო სააგენტოს საპენსიო აქტივების მიღების სურვილის ქონის თაობაზე. 7. სამეთვალყურეო საბჭო სიცოცხლის ხანგრძლივობის სტატისტიკურ მონაცემებზე დაყრდნობით ამტკიცებს პროგრამული გატანის პერიოდულობის განსაზღვრის წესებსა და პირობებს საპენსიო აქტივების იმ მონაწილეებისთვის გაცემის მიზნით, რომლებმაც არ გაიტანეს საპენსიო აქტივები ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად. 8. პროგრამული გატანით გასაცემი თანხის ოდენობის გამოსათვლელად მონაწილის პენსიაზე გასვლის თარიღისთვის მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული მთლიანი საპენსიო აქტივების ღირებულება იყოფა მონაწილის სიცოცხლის მოსალოდნელ დარჩენილ ხანგრძლივობაზე, რომელიც ეფუძნება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებს მოსახლეობის ასაკობრივი განაწილების და სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობის შესახებ. 9. პროგრამული გატანით გასაცემი თანხის ოდენობა გადაანგარიშდება ყოველწლიურად, მონაწილის ასაკის შეცვლის თვეში. დაუშვებელია გადახდების პროგრამა განსხვავებული იყოს მონაწილის ჯანმრთელობის მდგომარეობის, რასის, რელიგიური მრწამსის, სქესის, ეროვნების ან ნებისმიერი დისკრიმინაციული ნიშნის საფუძველზე. 10. საპენსიო სააგენტო მონაწილეს მისი საპენსიო ასაკის მოახლოების შესახებ წერილობით ატყობინებს ამ ასაკის დადგომამდე 6 თვით ადრე და უზრუნველყოფს მისთვის სტანდარტული განაცხადის ფორმის ხელმისაწვდომობას. 11. მონაწილე, რომელიც გადაწყვეტს, პენსიაზე გავიდეს საპენსიო ასაკის მიღწევისას, ვალდებულია წერილობით შეატყობინოს საპენსიო სააგენტოს საპენსიო ასაკის მიღწევისას პენსიაზე გასვლის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების თაობაზე და საპენსიო ასაკის მიღწევამდე არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე მოითხოვოს საპენსიო ასაკიდან პენსიის გადახდის დაწყება. 12. მონაწილე უფლებამოსილია გადაავადოს პენსიაზე გასვლის თარიღი და მოითხოვოს პენსიის მიღება საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ ნებისმიერ დროს. ამ შემთხვევაში მონაწილემ წერილობით უნდა შეატყობინოს საპენსიო სააგენტოს პენსიაზე გასვლის თარიღი ასეთი თარიღის დადგომამდე არანაკლებ 30 დღით ადრე. 13. მონაწილის მიერ საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ დამსაქმებელი და სახელმწიფო მონაწილის სასარგებლოდ ახორციელებენ საპენსიო შენატანებს იმ შემთხვევაში, თუ მონაწილე ახორციელებს საპენსიო შენატანებს საპენსიო სააგენტოში. 14. თუ მონაწილე გადაწყვეტს, პენსიაზე გავიდეს საპენსიო ასაკის მიღწევის შემდეგ, მას შეუძლია განცხადების საფუძველზე შეწყვიტოს ხელფასიდან საპენსიო შენატანების განხორციელება. არ შეიძლება მონაწილემ გააგრძელოს საპენსიო შენატანების განხორციელება პენსიის მიღების დაწყების შემდეგ. 15. საპენსიო სააგენტო მონაწილის ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშიდან პენსიის გადახდას დაიწყებს მისი პენსიაზე გასვლის თარიღის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა. 16. საპენსიო სააგენტო პერიოდულად ადარებს და ამოწმებს მონაცემებს და შეუსაბამობის გამოვლენის შემთხვევაში ახდენს ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამის კორექტირებას. საპენსიო სააგენტომ შეიძლება მოითხოვოს მონაწილისთვის შეცდომით გადახდილი ნებისმიერი თანხის დაბრუნება. 17. საპენსიო სააგენტო განსაზღვრავს ისეთ მონაწილეთა და მათ მემკვიდრეთა წარმომადგენლების დადგენისა და აღრიცხვის წესსა და ფორმას, რომლებსაც, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმომადგენლები ან/და მეურვეები ესაჭიროებათ. მუხლი 34. საპენსიო აქტივების მონაწილის მემკვიდრისთვის გადაცემა 1. თუ მონაწილე გარდაიცვალა, მის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე აღრიცხული საპენსიო აქტივების შესაბამისი თანხა გადაეცემა მის მემკვიდრეს (მემკვიდრეებს) ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით. 2. საპენსიო აქტივების გადაცემა შეიძლება ერთიანი გადახდით ან საპენსიო აქტივების მონაწილის მემკვიდრის ინდივიდუალურ საპენსიო ანგარიშზე გადატანით, მემკვიდრის არჩევანის შესაბამისად. მონაწილის მემკვიდრის მიერ ერთიანი გადახდის არჩევის შემთხვევაში მისთვის გადასაცემი თანხა დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 3. მონაწილის მემკვიდრე საპენსიო სააგენტოში წარადგენს მოთხოვნას საპენსიო სააგენტოს მიერ დამტკიცებული წესის (პროცედურების) შესაბამისად. 4. მონაწილის მემკვიდრისგან ყველა მოთხოვნის მიღების შემდეგ საპენსიო სააგენტო იღებს მის მოთხოვნათა ლეგიტიმურობის დამადასტურებელ დოკუმენტაციას და გადაწყვეტილებას საპენსიო აქტივების მონაწილის მემკვიდრისთვის გადაცემის შესახებ. 5. საპენსიო სააგენტოს შეუძლია მოითხოვოს ნებისმიერი თანხის დაბრუნება, თუ დადგინდა, რომ იგი რომელიმე მონაწილის მემკვიდრეს შეცდომით გადაეცა. მუხლი 37. დასაქმებულის განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემაში გაწევრების პროცესში დამსაქმებლის ჩარევა და საპენსიო სააგენტოში დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის საპენსიო შენატანისა და საკუთარი საპენსიო შენატანის გადაუხდელობა 1. საპენსიო სააგენტოში დასაქმებულის განსაზღვრული შენატანის საპენსიო სქემაში გაწევრების პროცესში დამსაქმებლის ჩარევა არის ამ კანონის დარღვევა. 2. საპენსიო სააგენტოში დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის საპენსიო შენატანისა და საკუთარი საპენსიო შენატანის გადაუხდელობა არის ამ კანონის დარღვევა და გამოიწვევს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრებას. მუხლი 38. გარდამავალი დებულებები 1. საქართველოს მთავრობამ 2018 წლის 15 აგვისტომდე უზრუნველყოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საპენსიო სააგენტოს დებულების დამტკიცება. 2. სამეთვალყურეო საბჭომ 2018 წლის 15 სექტემბრამდე უზრუნველყოს ამ კანონით დადგენილი წესით საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საპენსიო სააგენტოს დირექტორის თანამდებობაზე დანიშვნა. 3. ეროვნულმა ბანკმა 2018 წლის 1 დეკემბრამდე უზრუნველყოს ამ კანონით გათვალისწინებული სამართლებრივი აქტების მიღება. 4. საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა − საპენსიო სააგენტომ 2018 წლის 1 დეკემბრამდე უზრუნველყოს ამ კანონით გათვალისწინებული სამართლებრივი აქტების მიღება. 5. საინვესტიციო საბჭოს თავმჯდომარის არჩევამდე სამეთვალყურეო საბჭო უფლებაუნარიანია 3 წევრის შემადგენლობით. 6. სამეთვალყურეო საბჭოს პირველ თავმჯდომარეს ირჩევს საქართველოს მთავრობა. 7. საპენსიო სააგენტოს პირველი 3 წლის ბიუჯეტი 100 პროცენტით საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსდება. მომდევნო 10 წლის განმავლობაში საპენსიო სააგენტოს ხარჯებმა არ უნდა გადააჭარბოს საპენსიო აქტივების 0,5 პროცენტს, ხოლო ამ პერიოდის გასვლის შემდეგ − 0,25 პროცენტს. 8. საქართველოს პარლამენტი ამ კანონის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საინვესტიციო საბჭოს პირველი შემადგენლობის 2 წევრს აირჩევს 3 წლის ვადით. 9. ამ კანონის ამოქმედებიდან 5 წლის განმავლობაში საპენსიო აქტივების ინვესტირება განხორციელდება მხოლოდ ნაკლებად რისკიან საინვესტიციო პორტფელში. 10. ამ კანონის ამოქმედებიდან 5 წლის განმავლობაში ამ კანონის 27-ე მუხლის 21-ე პუნქტში მითითებულ ერთი ემიტენტის მიერ გამოშვებულ ფასიან ქაღალდებში (გარდა ფულადი სახსრებისა და საბანკო დეპოზიტებისა) საპენსიო აქტივების ინვესტირების ლიმიტია 15 პროცენტი. 11. შესარჩევი კომისიის საქმიანობა პირველ წელს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსდება. 12. ამ კანონის ამოქმედებიდან 9 თვის ვადაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ საქართველოს მთავრობას წარუდგინოს სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტი, რომლითაც უზრუნველყოფილი იქნება ჩანაცვლების კოეფიციენტის შენარჩუნება. 13. საქართველოს მთავრობამ განსაზღვროს ამ კანონით განსაზღვრული, დაგროვებითი საპენსიო სქემით გათვალისწინებული, სახელმწიფოს მიერ ამ სქემაში შესატანი დაფინანსების, აგრეთვე საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულთა შემთხვევაში დამსაქმებლის მიერ შესატანი თანადაფინანსების ნაწილში 2019 წელს შესასრულებელი ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის წესი.