„საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

პროექტი საქართველოს კანონი „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში“ ცვლილების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. საქართველოს კანონში „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი“ (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), სარეგისტრაციო კოდი: 080.000.000.05.001.000.648) 3521-ე მუხლის შემდეგ დაემატოს 3522 მუხლი: “მუხლი 3522. ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს თავმჯდომარეზე ან ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს მოსამსახურეზე ზემოქმედება 1. ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს თავმჯდომარეზე ან ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს მოსამსახურეზე ნებისმიერი ფორმით ზემოქმედება მისი სამსახურებრივი საქმიანობისათვის ხელის შეშლის მიზნით, ისჯება ჯარიმით ან გამასწორებელი სამუშაოთი - ვადით ერთიდან შინაპატიმრობით - ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე. ორ წლამდე, ანდა 2. იგივე ქმედება, ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, ისჯება თავისუფლების აღკვეთით - ვადით ორ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით - ვადით სამ წლამდე ან უამისოდ.”. მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს 2022 წლის 1 ივლისიდან. საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი 116

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე საქართველოს კანონში „სისხლის სამართლის კოდექსი“ ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: საინიციატივო ჯგუფის მიერ შემუშავდა საქართველოს კანონის პროექტი „ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს შესახებ,“ რომლის თანახმად იქმნება დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სახელმწიფო ორგანო, სადაც საქმეთა საგამოძიებო ქვემდებარობის მიხედვით თავმოყრილი იქნება კორუფციასთან ბრძოლის ის მექანიზმები, რომლებიც დღეს სხვადასხვა უწყებებში არის გადანაწილებული. ამას გარდა, სააგენტოს საქმიანობის ერთ-ერთი მიმართულებაა მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების დაფინანსების გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა და მონიტორინგი, ასევე, თანამდებობის პირების ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების კანონმდებლობასთან შესაბამისობაზე ზედამხედველობა. ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს მნიშვნელობიდან, კორუფციასთან ბრძოლის კომპლექსურობიდან და ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს თავმჯდომარის და მოსამსახურეების ლეგიტიმაციიდან და ფუნქციებიდან გამომდინარე, აუცილებელია, მათ ჰქონდეს კანონმდებლობით უზრუნველყოფილი უსაფრთხოების გარანტიები, რომ თავიანთი საქმიანობა წარმართონ დამოუკიდებლად, ჩარევის გარეშე. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: საქართველოს კანონში „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი“ სათანადო ცვლილებების გარეშე, შეუძლებელი იქნება ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს თავმჯდომარისა და მოსამსახურეების საქმიანობაში ჩაურევლობის გარანტიების შექმნა. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები: თანმდევი ცვლილებები შესაძლებელს ხდის რეალურად დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი ორგანოს ჩამოყალიბებას, რომლის საქმიანობის განმახორციელებელი პირები ყოველგვარი გარე ზეგავლენისგან თავისუფალი იქნებიან. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: 117 პროექტი სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს ეროვნული ანტიკორუფციული სააგენტოს თავმჯდომარეზე ან მოსამსახურეზე ნებისმიერი სახით ზემოქმედების შემთხვევებში. ასევე, თუ ასეთი ქმედება ჩადენილია სამსახურეობრივი მდგომარეობის გამოყენებით, პასუხისმგებლობა უფრო მკაცრია. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): ეს პუნქტი არ გამოიყენება წარმოდგენილ კანონპროექტთან დაკავშირებით (ინიციატორი არ არის საქართველოს მთავრობა) ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში − აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: ვინაიდან სააგენტო ახალი ინსტიტუციაა, რომლის სრულყოფილი ფუნქციონირებისთვის საჭირო იქნება წინასწარი ღონისძიებების გატარება, კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღად შემოთავაზებულია 2022 წლის 1 ივლისი. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): არ არსებობს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის საჭიროება. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება საშუალოვადიან პერიოდში (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი 3 წელი): ბ.ა) კანონპროექტის დაფინანსების წყარო: მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების სახელმწიფო ბიუჯეტი. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება გავლენას არ მოახდენს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: 118 კანონპროექტის მიღება გავლენას არ მოახდენს ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო ან საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონპროექტის მიხედვით ვალდებულებას. სახელმწიფო არ იღებს ახალ ფინანსურ ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზედაც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს აღნიშნულ ფინანსურ შედეგებს. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადს, მოსაკრებელს ან სხვა სახის რაიმე გადასახდელს. ბ1) ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე კანონპროექტის ზეგავლენის შეფასება: ბავშვთა უფლებრივ მდგომარეობაზე არ ექნება გავლენა გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტის მიღება ხელს შეუწყობს გაერო-ს ანტიკორუფციული კონვენციის, ევროპის საბჭოს „კორუფციის წინააღმდეგ მებრძოლ სახელმწიფოთა ჯგუფის“ (GRECO) და ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ანტიკორუფციული ქსელის ფარგლებში საქართველოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას 119 გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტის მიღება გააძლიერებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისობას კორუფციის წინააღმდეგ გაერო-ს კონვენციის (განსაკუთრებით მისი მე-6 და 36-ე მუხლების) მოთხოვნებთან. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში სამუშაო პროცესში ვეყრდნობოდით საქართველოს პარლამენტის კვლევითი ცენტრის კანონპროექტის ავტორთა მიმართვის საფუძველზე მოამზადებულ დოკუმენტს, რომელშიც განიხილულია რამდენიმე ქვეყნის დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული ორგანოს საქმიანობა. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში ასეთი არ მომზადებულა. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ მომზადებულა ე) კანონპროექტის ავტორი: 120 „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“, საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრები: თამარ ჩუგოშვილი, თამარ ხულორდავა, ირინე ფრუიძე, ნინო გოგუაძე, დიმიტრი ცქიტიშვილი. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს პარლამენტის წევრები: ბადრი ჯაფარიძე, სალომე სამადაშვილი, დავით უსუფაშვილი, შალვა შავგულიძე, ანა ნაცვლიშვილი. 121