„საქართველოს პარლამენტის 2022 წლის საშემოდგომო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა“

საქართველოს პარლამენტის 2022 წლის საშემოდგომო სესიისთვის გათვალისწინებული საქართველოს მთავრობის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის მოკლევადიანი გეგმა N კანონპროექტის დასახელება კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობის დასაბუთება და კანონპროექტის მოკლე აღწერა (პრობლემის არსი, ანალიზი და მისი გადაჭრის გზა). წარმოდგენის სავარაუდო თარიღი. ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის მიღებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრების შესახებ თუ კანონპროექტი გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორემ მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან და ითვალისწინებს ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოებას, მითითება აღნიშნულის შესახებ 1 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 1 2 3 „მტირალას ეროვნული პარკის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სამრეწველო ემისიების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო კანონპროექტის მიღების მიზეზია მტირალას ეროვნული პარკის დემარკაცია, რომლის შესაბამისადაც მაღალი სიზუსტით განისაზღვრა აღნიშნული დაცული ტერიტორიების ფართობები, საზღვრის ზუსტი პერიმეტრი და კოორდინატები. ცვლილებით, დაცული ტერიტორიის საზღვრების გარეთ გამოტანილი იქნა დაცული ტერიტორიისათვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა და ფიზიკური და იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღების მიზეზია მცენარეთა არამერქნული რესურსებით (სოჭის გირჩი, თეთრყვავილას ბოლქვები, ყოჩივარდას გორგლები) და მათი პროდუქტებით სარგებლობისთვის მოსაკრებლის გადახდის ადმინისტრირების წესის დაზუსტების აუცილებლობა. იმისთვის, რომ სამართლებრივად მოწესრიგდეს მცენარეთა არამერქნული რესურსებით და მათი პროდუქტებით სარგებლობის ლიცენზიების გაცემის პროცესი, საჭიროა დაზუსტდეს ამ ბუნებრივი რესურსებისთვის მოსაკრებლის გადახდის ადმინისტრირების წესი და მოსაკრებელი გადახდილი იქნეს არა ლიცენზიის აღებამდე, არამედ ლიცენზიის აღების შემდეგ. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს დღევანდელი გარემოსდაცვითი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს ინტეგრირებულ სანებართვო სისტემას. ასევე, დღეს არსებული გარემოსდაცვითი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნოლოგიების დანერგვის ვალდებულებას და კონკრეტული სტაციონარული წყაროებისთვის გაფრქვევის ზღვრულ მნიშვნელობებს. ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმება ითვალისწინებს ინტეგრირებული სანებართვო სისტემის, საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის (BAT) და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობების დაწესების ვალდებულებას. ამასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებით 2026 წლამდე გაწერილია კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს 2 ცვლილებებთან ერთად) 4 „ტყის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ვადები, როგორც ინტეგრირებული სანებართვო სისტემის, ასევე საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის (BAT) და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობების დაწესების კუთხით. კანონპროექტის მიზანია სამრეწველო საქმიანობის შედეგად ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და მიწის დაბინძურების პრევენცია, შემცირება და კონტროლი, ასევე ნარჩენების წარმოქმნის პრევენცია. კანონპროექტი ითვალისწინებს ობიექტების რეგულირების ინტეგრირებულ მიდგომას, რაც მოიცავს ემისიებს ჰაერში, წყალსა და ნიადაგში, ნარჩენების წარმოქმნას, ნედლეულის გამოყენებას, ენერგოეფექტურობას, ხმაურს, ავარიების პრევენციასა და ექსპლუატაციის ადგილის აღდგენას ობიექტის საბოლოო დახურვის შემდგომ. ამასთან, ნებართვების გაცემა და ემისიის ზღვრული მნიშვნელობები ეფუძნება შეთანხმებულ დასკვნებს საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნიკის შესახებ და ევროპის კომისიის მიერ გამოქვეყნებულ საუკეთესო ხელმისაწვდომი ხერხების სახელმძღვანელო დოკუმენტებს. შემოდის გარემოსდაცვითი შემოწმებების განსხვავებული სისტემა, რომლის მიხედვით ობიექტების გარემოსდაცვითი რისკების შეფასების საფუძველზე უნდა განხორციელდეს ობიექტების სავალდებულო შემოწმების დანერგვა და არ უნდა აღემატებოდეს 1 წელიწადს ყველაზე მაღალი რისკის მქონე ობიექტებისათვის და 3 წელიწადს - ყველაზე დაბალი რისკის მქონე ობიექტებისათვის. ასოცირების შესახებ შეთანხმების (კარი VI, თავი 3, მუხლი 306) თანახმად, საქართველო მოახდენს ეროვნული კანონმდებლობის დაახლოებას წინამდებარე შეთანხმების XXVI დანართში მითითებულ ევროკავშირის საკანონმდებლო აქტებთან და საერთაშორისო სამართლებრივ ინსტრუმენტებთან, ამავე დანართის დებულებების შესაბამისად. ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების დანართი XXVI ითვალისწინებს - 2010 წლის 24 ნოემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2010/75/EU დირექტივას სამრეწველო ემისიების შესახებ. კანონპროექტის მიზანია ტყის მართვის ორგანოსთვის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეებისთვის საჭირო დოკუმენტაციის გამოცემის პროცედურების და უფლებამოსილებების დადგენა. აქამდე არსებული პრაქტიკის მიხედვით, სსიპ - ეროვნულ სატყეო სააგენტოს გააჩნდა უფლებამოსილება სამართალდამრღვევი პირისთვის გამოეწერა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის ოქმი, რომელიც შემდგომ იგზავნებოდა სასამართლოში. ამავდროულად სააგენტოს შეეძლო თვითონვე განეხილა აღნიშნული ოქმი თუკი მხარე თანახმა იყო აღნიშნულზე, მაგრამ ადგილზე განხილვის შემთხვევაში გამოსაცემი საჯარიმო ქვითრის და შემდგომ სააღსრულებო ფურცლის ფორმის გამოწერის და მისი ფორმის დადგენის უფლებამოსილებები არ არის განსაზღვრული. შესაბამისად, წარმოდგენილი კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 3 5 „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 6 „რადიაციული დაცვის, ბირთვული უსაფრთხოებისა და დაცულობის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) ცვლილება თავის მხრივ აწესრიგებს აღნიშნულ საკითხებს. ამასთან, პროექტით გათვალისწინებულია ტყის კოდექსით განსაზღვრული ცალკეული ვალდებულებების შესრულების ვადების დაზუსტება. კანონპროექტის მიზანია უკანონოდ მოპოვებული მერქნული რესურსის განკარგვის წესის ცვლილება, რაც გამოწვეულია პრაქტიკაში წამოჭრილი პრობლემური საკითხებით. კერძოდ, ზუსტდება ის გეოგრაფიული არეალები, სადაც აღმოჩენილი ან/და მოპოვებული მერქნული რესურსი შეიძლება განკარგოს ტყის მართვის ორგანომ. აღნიშნულ კანონში, ისევე როგორც ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსსა და სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში, მითითებულია იდენტური ჩანაწერი, რომლის მიხედვით: „სახელმწიფო ტყის საზღვრებში, დაცული ტერიტორიის საზღვრებში, სახელმწიფო საკუთრებაში ან მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არსებულ ტერიტორიაზე (გარდა მუნიციპალიტეტის ან კერძო საკუთრებაში არსებული ტერიტორიისა) უკანონოდ (უკანონოდ გაჩეხვით ან სხვაგვარად) მოპოვებული მერქნიანი მცენარე საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით ან/და საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით გადაეცემა სახელმწიფო ტყის მართვის ორგანოს...“ აღნიშნული ჩანაწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში აღმოჩენილი მერქნული რესურსის რეალიზაცია ტყის მართვის ორგანოებს არ შეუძლიათ. ამ ჩანაწერმა შექმნა პრაქტიკული პრობლემა, ვინაიდან, ძირითადად უკანონო ტრანსპორტირების შემთხვევები ფიქსირდება მუნიციპალიტეტის საზღვრებში და როცა შიდა გზებზე ხდება სამართალდამრღვევის ავტომანქანის გაჩერება იგი ხშირად შეიძლება დაემთხვეს მუნიციპალიტეტის საკუთრებას (ვინაიდან შიდა გზები როგორც წესი მუნიციპალური საკუთრებაა). შესაბამისად, ამ რესურსის გასხვისება ვერ ხერხდება, რეალურად კი რესურსი მოპოვებულია სახელმწიფო ტყეში. შესაბამისად, სწორდება აღნიშნული საკანონმდებლო ხარვეზი და ტყის მართვის ორგანოებს მიეცემათ ასეთი რესურსის რეალიზაციის უფლება. 2018 წლის 18-28 თებერვალს, საქართველომ უმასპინძლა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს რადიაციული უსაფრთხოების მარეგულირებელი ინფრასტრუქტურის შემსწავლელ მისიას. მისიამ განხორციელებული რეფორმები დადებითად შეაფასა, თუმცა საერთაშორისო ექსპერტებმა კანონმდებლობის შესწავლის საფუძველზე, გამოკვეთეს მთელი რიგი გამოწვევები - შედეგად, ქვეყანას, არსებული რეჟიმის გასაუმჯობესებლად, განესაზღვრა 26 რეკომენდაცია და 16 წინადადება. კერძოდ, მისიამ ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს სტანდარტებთან, პრინციპებთან და მოთხოვნებთან შეუსაბამოდ მიიჩნია ე.წ. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 4 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 7 „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრისა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ დიფერენცირებული მიდგომის არარსებობა ავტორიზაციის პროცესში - მოქმედი კანონმდებლობით, ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია გაიცემა მაიონებელ გამოსხივებასთან დაკავშირებულ ყველა ტიპის საქმიანობაზე, დაკავშირებული რისკის მიუხედავად. აქედან გამომდინარე, აუცილებელია ე.წ. რეგისტრაციის რეჟიმის შემოღება იმ საქმიანობებისათვის, სადაც, დაკავშირებული რისკის გათვალისწინებით, მარეგულირებელი მოთხოვნების სრული მოცულობით გავრცელება მიზანშეუწონელია. გარდა აღნიშნულისა, აუცილებელია, მარეგულირებელი ორგანო ფლობდეს ინფორმაციას ქვეყანაში არსებული მაიონებელი გამოსხივების ყველა წყაროს თაობაზე, ეფექტიანი რეგულირების მიზნებისათვის, რაც, პირველ რიგში, გულისხმობს ადამიანისა და გარემოს დაცვას მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან. ამ მიზნით, კანონპროექტით გათვალისწინებულია ე.წ. შეტყობინების სისტემა, რომლის მეშვეობითაც, მარეგულირებელ ორგანოს მიეწოდება ინფორმაცია იმ გარკვეული ტიპის საქმიანობების შესახებ, რომლებიც ამჟამად არ რეგულირდება. მარეგულირებელ ორგანოზე კანონპროექტით დაკისრებული ვალდებულებით - აწარმოოს რეესტრი, უზრუნველყოფილი იქნება ქვეყანაში არსებული მაიონებელი გამოსხივების ყველა წყაროს თაობაზე სრულყოფილი ინფორმაციის არსებობა და ხელმისაწვდომობა. ამჟამად მოქმედი კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ არ ითვალისწინებს ლიცენზიის მფლობელის ვალდებულებას, წარმოადგინოს ბირთვული და რადიაციული ობიექტის დეკომისიის ფინანსური გარანტიები, რაც მნიშვნელოვან რისკს ქმნის ადამიანისა და გარემოს დაცვის არაეფექტიანობის ისევე, როგორც სახელმწიფოს რესურსების გამოყენების აუცილებლობის წარმოშობის თვალსაზრისით. გარდა აღნიშნული საკითხებისა, კანონმდებლობის პრაქტიკაში იმპლემენტაციამ გამოკვეთა მთელი რიგი პრობლემური საკითხები (პირველ რიგში, არსებული დეფინიციები), რაც შემუშავებული კანონპროექტით გაუმჯობესებულია. კანონპროექტის მიზანია სსიპ - მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის ეროვნული სააგენტოს ფუნქციების გაძლიერება. სააგენტო ჩამოყალიბდა 2020 წლის 1 იანვარს და განვლილმა პერიოდმა ცხადყო, რომ საჭიროა მისი ფუნქციური გაძლიერება, რათა სააგენტოს საქმიანობა უფრო ეფექტური გახდეს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრად მართვასთან დაკავშირებულ პროცესებში. ამჟამად მოქმედი კანონმდებლობით პირუტყვის გადასარეკი ტრასების მართვასთან დაკავშირებული საკითხების სამართლებრივი რეგულაციები საკმაოდ მწირია. ცვლილებით დარეგულირდება პირუტყვის გადასარეკი ტრასების მართვის საკითხები და განისაზღვრება უფლებამოსილი უწყება. ასევე განისაზღვრება სააგენტოს უფლებამოსილება საძოვრების მართვასთან დაკავშირებით. საძოვრების კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 5 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 8 „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) უდიდესი ნაწილი წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას. საძოვრებით სარგებლობა ხდება სათანადო რეგულაციების გარეშე, რაც იწვევს ნიადაგის დეგრადაციას, გაუდაბნოებას. ცვლილებით განისაზღვრება სააგენტოს უფლებამოსილება ინსტიტუციურ დონეზე განახორციელოს საძოვრების საერთო მართვა და ზედამხედველობა. კანონპროექტი ითვალისწინებს მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრისა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების კატეგორიის ცვლილების ახლებურ მოწესრიგებას და აღნიშნულის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებაში სააგენტოს მონაწილეობას (დღეს მოქმედი კანონმდებლობით აღნიშნულ უფლებამოსილებას ახორციელებს სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო); ასევე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არსასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებით გადაყვანისა და გამოყენების შემთხვევაში ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის განსაზღვრის, მოხსნის დასაწყობების ან/და გამოყენების ღონისძიებების მართვას, ნიადაგის დაცვის სფეროში სააგენტოს უფლებამოსილებების განსაზღვრას. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში უნდა განხორციელდეს ცვლილებები, რომლის შესაბამისადაც სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი მოახდენს სატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვის გზებზე კონტროლს (დასაწყისისათვის მსხვილ ქალაქებში: თბილისი, რუსთავი, ქუთაისი და ბათუმი) კერძოდ, დეპარტამენტი უზრუნველყოფს იმ სატრანსპორტო საშუალებათა მძღოლების დაჯარიმებას, რომელთა სატრანსპორტო საშუალებების გამონაბოლქვში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა შემცველობა გადააჭარბებს დადგენილ ნორმას. საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 31 დეკემბრის №423 დადგენილებით დამტკიცებული „თევზჭერისა და თევზის მარაგის დაცვის ტექნიკური რეგლამენტის“ მე-12 მუხლით განსაზღვრულია წყალსატევში თევზსაჭერი იარაღის ჩაგების და თევზის მოსაშენებელი კონსტრუქციის განთავსების წესი, რომლის დარღვევა ითვლება თევზჭერის მარაგის წესების დარღვევად. დღეის მდგომარეობით მოცემული დარღვევისათვის გათვალისწინებულია საჯარიმო სანქციები 300 ლარიდან 1200 ლარამდე ოდენობით. ასევე აღნიშნული ქმედების ჩადენისას ადმინისტრაციული სახდელის სახით გამოიყენება სამართალდარღვევის იარაღის და წყლის სატრანსპორტო საშუალების კონფისკაცია, რაც მოცემული დარღვევის სიმძიმეს არ შეესაბამება. აქედან გამომდინარე, მიზანშეწონილია, რომ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამის მუხლს დაემატოს ამკრძალავი ნორმები. კანონპროექტით გათვალისწინებული ახალი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტისთვის საჭირო გახდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებით 2 190 000 (ორი მილიონ ას ოთხმოცდაათი ათასი) ლარის გამოყოფა შესაბამისი გამზომი მოწყობილობებისა და სატრანსპორტო არ გამომდინარეობს 6 9 „ნარჩენების მართვის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 10 „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ 1. 2020 წელს ძალაში შევიდა მწარმოებლის გაფართოებული ვალდებულება (მგვ), აღნიშნულთან დაკავშირებით მიღებულია 4 ტექნიკური რეგლამენტი. (ნარჩენი ზეთების მართვის შესახებ; საბურავების ნარჩენების მართვის შესახებ; ელექტრო და ელექტრონული მოწყობილობების ნარჩენების მართვის შესახებ; ბატარეებისა და აკუმულატორების ნარჩენების მართვის შესახებ). შესაბამისად, ნარჩენების მართვის კოდექსში ცვლილების პროექტი ითვალისწინებს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების და ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოების ნაწილში ცვლილებების შეტანას. 2. დაგეგმილია სამინისტროს სტრუქტურული ქვედანაყოფის - ნარჩენებისა და ქიმიური ნივთიერებების მართვის დეპარტამენტის ფუნქციების სსიპ - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოში გადატანა, აღნიშნულის უზრუნველსაყოფად, საჭიროა ნარჩენების მართვის კოდექსში შესაბამისი ცვლილებების შეტანა. 3. „ნარჩენების შეგროვების, ტრანსპორტირების, წინასწარი დამუშავებისა და დროებითი შენახვის რეგისტრაციის წესისა და პირობების შესახებ" საქართველოს მთავრობის №144 დადგენილებაში, „სახიფათო ნარჩენების შეგროვებისა და დამუშავების სპეციალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე" საქართველოს მთავრობის №145 დადგენილებაში, „ნაგავსაყრელის მოწყობის, ოპერირების, დახურვისა და შემდგომი მოვლის შესახებ“ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის №421 დადგენილებაში და „ნარჩენების აღრიცხვის წარმოების, ანგარიშგების განხორციელების ფორმისა და შინაარსის შესახებ" საქართველოს მთავრობის №422 დადგენილებაში, „მუნიციპალური ნარჩენების შეგროვებისა და დამუშავების წესის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე" საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 1 აპრილის №159 დადგენილებაში ასახული ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან დაკავშირებით, ნარჩენების მართვის კოდექსით მთელ რიგ შემთხვევებში არ არის განსაზღვრული სანქციები. მიზანშეწონილია შესაბამისი ცვლილებების და დამატებების განხორციელება ნარჩენების მართვის კოდექსში. 1. მიზანშეწონილია საქართველოს „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსში“ განიმარტოს ტერმინი „სამელიორაციო სისტემის მოწყობა და ექსპლუატაცია“. 2. „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით“ გათვალისწინებულია გარემოზე ზემოქმედების შეფასების, სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასების, გარემოზე საშუალებების შესაძენად გაიზრდება ბიუჯეტის შემოსულობები, რადგან შესაბამისი მუხლების დარღვევისას იარსებებს საჯარიმო სანქციები და ჯარიმის სახით დაკისრებული და შემდგომ ამოღებული თანხები მიმართული იქნება სახელმწიფო ბიუჯეტში კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ გამომდინარეობს არ გამომდინარეობს 7 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ტრანსსასაზღვრო ზემოქმედების შეფასების, შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის ჩართულობის უზრუნველყოფა. სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო ყველა ინდივიდუალურ შემთხვევაში, გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებული გარკვეული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, უზრუნველყოფს საჯარო განხილვების ჩატარებას და ამ მიზნით წარმოდგენილი დოკუმენტაციის თავის ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებას, სადაც დაინტერესებულ პირებს უფლება აქვთ, განათავსონ საკუთარი მოსაზრებები და შენიშვნები. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში არსებობს სსიპ - გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრი, რომლის ერთერთ ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს ევროპის ეკონომიკური კომისიის (UNECE) გარემოსდაცვით საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის და ამ სფეროში მართლმსაჯულების საკითხებზე ხელმისაწვდომობის შესახებ კონვენციის (ორჰუსის კონვენცია) განხორციელების ხელშეწყობა ეროვნულ დონეზე. შესაბამისად, ფართო საზოგადოებისთვის გარემოსდაცვითი ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, გარემოს დაცვის სფეროში გამჭვირვალობისა და საჯაროობის, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების ჩართულობისა და ინფორმირებულობის ხელშეწყობა ცენტრის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს. ცენტრს გარემოსდაცვითი საკითხების/პროექტების/გადაწყვეტილებების მომზადების პროცესში საზოგადოების ჩართულობის/მონაწილეობის პროცესის წარმართვის მრავალწლიანი ინსტიტუციური გამოცდილება გააჩნია. შესაბამისად, იგეგმება სსიპ გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრისთვის, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემის სხვადასხვა უწყებაში არსებული, გარემოსდაცვითი ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისა და გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილებების (მათ შორის, გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში) მიღების/განხილვის პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის უზრუნველყოფის ფუნქციის გადაცემა და ამ მიზნით სსიპ - გარემოსდაცვით ინფორმაციისა და განათლების ცენტრისთვის საჯარო განხილვების ჩატარების უფლებამოსილების გადაცემა. აღნიშნული უზრუნველყოფს პროცესის უფრო კვალიფიციურად, კოორდინირებულად და ფართო მასშტაბით წარმართვის შესაძლებლობას და შესაბამისად, გარემოსდაცვით საკითხებთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების/პროექტების განხილვაში საზოგადოების მონაწილეობის გაცილებით მაღალ სტანდარტს. „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით“ დამატებითი სახსრების გამოყოფას 8 11 „წყალმომხმარებელთა ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 12 „ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონში გათვალისწინებული გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის მარეგულირებელი ძირითადი დებულებები და განმახორციელებელი უწყება განსაზღვრულია კანონით, აქედან გამომდინარე, სსიპ - გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრისთვის „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით“ გათვალისწინებული გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საჯარო განხილვის ჩატარების უზრუნველსაყოფად უფლებამოსილების მინიჭებისათვის საჭიროა შევიდეს ცვლილება „გარემოსდაცვით შეფასების კოდექსში“. „წყალმომხმარებელთა ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედი რედაქციის მიხედვით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის კომპეტენციას წარმოადგენს პირველადი წყალმოსარგებლის მიერ გაწეული საირიგაციო მომსახურების ტარიფების დადგენა. შესაბამისად, დღეის მდგომარეობით, კანონით არ არის განსაზღვრული კომპეტენტური უწყება, რომელიც დაადგენს საირიგაციო სისტემის მეშვეობით არასაირიგაციო მიზნებისათვის (მაგალითად, ჰიდროელექტროსადგურები, სათევზე მეურნეობები და სხვა) წყლის მიწოდების საფასურს. აქედან გამომდინარე, საჭირო გახდა „წყალმომხმარებელთა ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანა, რომლის მიხედვითაც საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას გაეზრდება კომპეტენციები და შეძლებს პირველადი წყალმოსარგებლის მიერ გაწეული არა მხოლოდ საირიგაციო მომსახურების, არამედ საირიგაციო სისტემის მეშვეობით სხვადასხვა მიზნით მიწოდებული წყლის ტარიფების დადგენას, ასევე კომისიის ფუნქციად განისაზღვრება პირველადი წყალმოსარგებლის მიერ წყალმომხმარებელთა ორგანიზაციასთან/სხვა წყალმომხმარებელთან გასაფორმებელი მომსახურების ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების დამტკიცება, გადასინჯვა, ცვლილება და მომსახურების ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების არასათანადო შესრულებისათვის შესაბამისი სანქციების დაწესება. „წყალმომხმარებელთა ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის შედეგად საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია გახდება კომპეტენტური უწყება, რომელიც შეძლებს არა მხოლოდ საირიგაციო მომსახურების, არამედ საირიგაციო სისტემის მეშვეობით სხვადასხვა მიზნით მიწოდებული წყლის ტარიფების დადგენას, ასევე საირიგაციო მომსახურების ხელშეკრულების პირობების დამტკიცებას. საკანონმდებლო ცვლილებების პროექტი შემუშავდა მონრეალის ოქმის ვალდებულებათა შესრულების ხელშეწყობის პროგრამის ფარგლებში და გაეროს განვითარების პროგრამისა და კავკასიის რეგიონული გარემოსდაცვითი ცენტრის კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტით სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვითი გამომდინარეობს 9 ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ერთობლივი პროექტის „ჰიდროფტორნახშირბადების მოხმარებიდან ამოღების ხელშემწყობი ქმედებები საქართველოში“ მხარდაჭერით. კანონპროექტით დგინდება მოთხოვნები ოზონდამშლელი ნივთიერებების შეგროვების, აღდგენის, რეციკლირებისა და განადგურების კუთხით, რაც გააუმჯობესებს მაცივარაგენტების მართვის სისტემას და სამაცივრო და ჰაერის კონდიცირების მოწყობილობების მომსახურების ხარისხს, რაც თავის მხრივ, გაზრდის ამ სექტორში გარემოსდაცვით და ტექნიკურ უსაფრთხოებას. დარეგულირდება ახალი მაცივარაგენტები, რომლებიც ხასიათდებიან მაღალი გლობალური დათბობის პოტენციალით, რაც ხელს შეუწყობს კლიმატის ცვლილების კუთხით ქვეყნის საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულებას. კანონპროექტი მომზადებულია „ოზონის შრის დამშლელი ნივთიერებების შესახებ 2009 წლის 16 სექტემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს (EC) N 1005/2009 რეგულაციის" ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული დებულებების შესაბამისად. აგრეთვე, კანონმდებლობა შესაბამისობაში მოვა ოზონის შრის დამშლელ ნივთიერებათა შესახებ მონრეალის ოქმის მოთხოვნებთან და შეიქმნება აუცილებელი პირობები ოქმის კიგალის ცვლილების რატიფიკაციისთვის. ნაწილის ცვლილება არ არის გათვალისწინებული. გაიზრდება ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილი ახალი ნებართვების გაცემის ხარჯზე. პროექტის მიღება სახელმწიფოსთვის ახალი ფინანსური ვალდებულების წარმოშობას არ უკავშირდება. დამატებითი კომპონენტების კუთხით კანონმდებლობის მოთხოვნების აღსრულება მოხდება არსებული ფინანსური რესურსების ფარგლებში. 10 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო 13 „კერძო ნებაყოფლობითი პენსიის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ქვეყანაში ეფექტური საპენსიო სისტემების დანერგვის და მოქალაქეებისათვის ღირსეული პენსიის მიღების უზრუნველსაყოფად მნიშვნელოვანია შეიცვალოს და განახლდეს არასახელმწიფო საპენსიო დაზღვევისა და უზრუნველყოფის საკანონმდებლო ჩარჩო. კანონპროექტის შემუშავება ხელს შეუწყობს კერძო დაგროვებითი საპენსიო სქემების განვითარებას სავალდებულო დაგროვებითი პენსიის პარალელურად. 2018 წელს მიღებულმა კანონმა „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საპენსიო რეფორმის ხელშეწყობის გარდა აგრეთვე კაპიტალის ბაზრის განვითარების მნიშვნელოვანი წინაპირობა შექმნა. თუმცა ღირსეული პენსიის უზრუნველსაყოფად და მოსახლეობისათვის საპენსიო სქემაში მონაწილეობის უფრო მეტი მოქნილობისთვის აუცილებელია განახლდეს „არასახელმწიფო საპენსიო დაზღვევისა და უზრუნველყოფის შესახებ“ კანონიც. ეს უკანასკნელი (მსოლფიო ბანკის მიერ ე.წ. მესამე სვეტის საპენსიო სქემა) ხელს შეუწყობს კერძო ნებაყოფლობითი დაგროვებითი საპენსიო სქემების განვითარებას სავალდებულო დაგროვებითი პენსიის პარალელურად. ახალი კანონის მიღების შემთხვევაში მოხდება არსებული კანონის გაუქმება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონის პროექტი ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულების შესრულებით უფრო დაახლოებს ასეთი სქემების რეგულირების მექანიზმებს ევროკავშირის სტანდარტებთან და გახდის მათ უფრო მეტად დაცულს. მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ამ ტიპის სქემებში ჩართულობა უმეტეს ქვეყანაში დაბალია, ის თავისუფლებას აძლევს დასაქმებულებს, დამსაქმებლებსა და აქტივების მმართველ კომპანიებს, ისევე როგორც სადაზღვევო კომპანიებს დასაქმებულების კონკრეტული სეგმენტისათვის შექმნან კონკურენტუნარიანი საპენსიო პროდუქტი. კანონპროექტით გათვალისწინებული იქნება აგრეთვე ინდივიდუალურ კერძო საპენსიო სქემებში მონაწილეობა. ხოლო რაც შეეხება სქემის დამფუძნებლებს, კანონპროექტი საკმაოდ მოქნილია ამ მიმართულებით და ასოციაციებს და სხვა პროფესიულ კავშირებს მისცემს საშუალებას დააფუძნონ კერძო საპენსიო სქემები. აღსანიშნავია, რომ სავალდებულო დაგროვებითი პენსიისა და ამ კანონის ამოქმედებით, კიდევ უფრო განვითარდება აქტივების მმართველების ინდუსტრია და კაპიტალის ბაზარიც. 11 14 „სექიურითიზაციის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 15 „საინვესტიციო ფონდების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ასოცირების შეთანხმების XV-A დანართით გათვალისწინებულია „2003 წლის 3 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2003/41/EC დირექტივა პროფესიული საპენსიო უზრუნველყოფის ინსტიტუტების საქმიანობებისა და მათზე ზედამხედველობის შესახებ“ აქტთან დაახლოება. აღნიშნული 2016 წელს ევროკავშირის მიერ ჩანაცვლებულ იქნა ახალი დირექტივით „2016 წლის 14 დეკემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს (EU) 2016/2341 დირექტივა პროფესიული საპენსიო უზრუნველყოფის ინსტიტუტების საქმიანობებისა და მათზე ზედამხედველობის შესახებ“. კაპიტალის ბაზრის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია ფინანსების მაძიებლებისათვის მრავალფეროვან ინსტრუმენტებთან ხელმისაწვდომობა. „სექიურითიზაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი, ზუსტად ერთ-ერთი ასეთი ინსტრუმენტია, რომელიც თავისი მოქნილი შესაძლებლობებით მნიშნელოვანია საფინანსო სექტორის განვითარებისა და დივერსიფიკაციისათვის. კანონის პროექტი ადგენს სექიურითიზაციის გარიგების არსს, პროცესს და მისი რეგულირების მექანიზმებს. აღნიშნული გარიგების შედეგად, ერთის მხრივ, ფინანსების მაძიებელს გაუჩნდება ნაკლებად ლიკვიდური აქტივების ერთობლიობის ფასიან ქაღალდებად გადაქცევით დამატებით დაფინანსებაზე წვდომა, ხოლო მეორეს მხრივ, ინვესტორებს მიეცემათ წვდომა იმგვარ აქტივებზე, რომლებიც მათთვის აქამდე არ იყო მარტივად ხელმისაწვდომი. აღნიშნული მიიღწევა იმგვარი აქტივების ფასიან ქაღალდებად გადაქცევით, რომლებისგანაც წინასწარ განსაზღვრული პერიოდულობით გამომდინარეობს ფულადი მოთხოვნა. ამავდროულად კანონის პროექტით გათვალისწინებული იქნება ინვესტორთა ინტერესების დაცვის სხვადასხვა მექანიზმი და ამგვარ გარიგებასთან დაკავშირებული სხვა მომწესრიგებელი ნორმები. „საინვესტიციო ფონდების შესახებ“ საქართველოს კანონი მიღებულ იქნა 2020 წლის გაზაფხულზე და კაპიტალის ბაზრის მიმდინარე რეფორმებიდან გამომდინარე საჭიროა აღნიშნულ კანონში გარკვეული ტექნიკური ცვლილებების შეტანა, რომელიც უზრუნველყოფს კანონის ეფექტურ იმპლემენტაციას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს საინვესტიციო ფონდების რეგისტრაცია/ავტორიზაცია, ისევე როგორც აქტივების მმართველების რეგისტრაცია/ლიცენზირება მიმდინარე პროცესია, რომელიც მოითხოვს გამოკვეთილი ტექნიკური ხარვეზების აღმოფხვრას. შესაბამისად, პროექტი მიზნად ისახავს იმ ცვლილებების შეტანას „საინვესტიციო ფონდების 12 ერთად) 16 17 18 „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ფაქტორინგის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) შესახებ“ საქართველოს კანონში, რომლის საჭიროებაც დადგა აღნიშნული კანონის ამოქმედების შემდგომ მისი პრაქტიკაში გამოყენების შედეგად. კაპიტალის ბაზრის განვითარების რეფორმიდან და ასევე 2020 წელს განხორციელებული სხვადასხვა მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო ცვლილებებიდან გამომდინარე საჭიროა „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ კანონში ტექნიკური ცვლილებების შეტანა. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 2021 წლის შემოდგომაზე საპენსიო სააგენტომ მოაწერა ხელი სპეციალიზებულ დეპოზიტართან სპეციალიზებული დეპოზიტარის მომსახურების მიღებაზე, რაც თავის მხრივ საპენსიო სააგენტოს საინვესტიციო საქმიანობის აქტიურ დაწყებას, ფასიან ქაღალდებში ინვესტირებას გულისხმობს. საპენსიო სააგენტოს 2019 წლიდან ფუნქციონირების შედეგად პრაქტიკაში გამოვლენილი სხვადასხვა ტექნიკური საკითხების აღმოსაფხვრელად საჭიროა ცვლილებების განხორციელება „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს საფინანსო სექტორის განვითარებისა და ბაზარზე მრავალფეროვანი შესაძლებლობების გაჩენის უზრუნველსაყოფად შემუშავდა „ფაქტორინგის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს პროექტი თავისი არსით ფაქტორინგული კომპანიების საშუალებით მცირე და საშუალო ბიზნესებისათვის სამუშაო კაპიტალის შეუფერხებლად მიწოდებას შეუწყობს ხელს. კერძოდ, ფაქტორინგული კომპანიები მიაწვდიან დაფინანსების მსურველ მეწარმეებს მესამე მხარეთაგან მოსალოდნელ მომსახურების საფასურს იმაზე უფრო ადრე ვიდრე ეს პირველადი მომსახურების ხელშეკრულებით იქნებოდა გათვალისწინებული. ფაქტორინგული კომპანიების არსებობისათვის საჭირო 13 19 „განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონის თბილისის ფინანსური ცენტრის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 20 „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საკანონმდებლო ჩარჩოს შექმნის „ფაქტორინგის შესახებ" საქართველოს კანონის პროექტი. ფინანსური ცენტრი იქნება განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა, რომელშიც დაფუძნებული საერთაშორისო კომპანიები საქართველოდან გაუწევენ მომსახურებას ისეთი მიმართულებებით, როგორიცაა აქტივების მართვა, დაგროვილი კაპიტალის მართვა, სასაქონლო ვაჭრობა და ფინტექ სერვისები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს აღნიშნული მიმართულებით რეგიონში საქართველო დაიკავებს გარკვეულ ნიშას ფინანსური სერვისების მიწოდებაში და შესაბამისად დაიმკვიდრებს ფინანსური ცენტრის სტატუსს. მსოფლიოში ამ მიმართულებით დიდი კონკურენციაა, შესაბამისად, რეგიონში ამგვარი ცენტრის გაჩენა დააკმაყოფილებს მოთხოვნას აღნიშულ სერვისებზე. კანონპროექტი აწესრიგებს იმ საჭირო სამართლებრივ, რეგულატორულ და ფისკალურ ჩარჩოს, რომელიც ასეთი ცენტრის ფუნქციონირებასა და ინვესტორთა მოზიდვას სჭირდება. კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების მიზნებისათვის. აღნიშნული ცვლილებების შედეგად, საგადახდო სისტემების და საგადახდო მომსახურების მარეგულირებელი კანონმდებლობა კიდევ უფრო მეტად დაუახლოვდება ევროკავშირის დირექტივას, კერძოდ, ჩამოყალიბდება საგადახდო მომსახურების ახალი სახეობები, დაზუსტდება მომხმარებლის და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების პასუხისმგებლობები არაავტორიზებული ოპერაციების განხორციელებისას, განისაზღვრება ღია ბანკინგისა და მომხმარებლის ძლიერი ავთენთიფიკაციის მოთხოვნები. კანონპროექტით ასევე განისაზღვრება გადახდის ოპერაციაში მონაწილე სუბიექტების მიერ ერთმანეთისათვის გადასახდელი ურთიერთგაცვლის საკომისიოს ოდენობა და მასთან დაკავშირებული საკითხები. გარდა აღნიშნულისა, კანონპროექტით განისაზღვრება საქართველოს ეროვნული ბანკის უფლებამოსილება, თავის მიერ დადგენილი წესით დაარეგისტრიროს საბარათე სქემები და მიიღოს მათგან ინფორმაცია. 14 21 22 „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასოცირების შეთანხმების XV-A დანართით გათვალისწინებულია „2007 წლის 13 ნოემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2007/64/EC დირექტივასთან შიდა ბაზარზე საგადახდო მომსახურებების შესახებ” დაახლოება. აღნიშნული დირექტივა 2015 წელს ევროკავშირის მიერ ჩანაცვლებულ იქნა ახალი დირექტივით „2015 წლის 25 ნოემბრის ევროპარლამენტისა და ევროპის საბჭოს (EU) 2015/2366 დირექტივა შიდა ბაზარზე საგადახდო მომსახურებების შესახებ, რომელიც ცვლის დირექტივებს 2002/65/EC, 2009/110/EC და 2013/36/EU დირექტივებს (EU) No 1093/2010 და აუქმებს 2007/64/EC დირექტივას“. კანონპროექტის მიზანია საქართველოში საფინანსო სექტორში და აგრეთვე დაგროვილი კაპიტალის მართვის მიმართულებით ქონების გადაცემის საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინება. პროექტის მიხედვით, კანონში მინიმალური დათქმები გაჩნდება და იგი შესაბამისობაში მოვა ჰააგის კონვენციასთან - „1985 წლის 1 ივლისის კონვენცია ტრასტების და მათი ცნობის მიმართ გამოსაყენებელი სამართლის შესახებ“. აღნიშნულ კონვენციასთან მიერთებით, საქართველოში შესაძლებელი იქნება სატრასტო ინსტრუმენტის გამოყენება, იმ ქვეყნის სამართლის შესაბამისად, სადაც სატრასტო ინსტრუმენტები სამართლებრივად გამართული და მოწესრიგებულია. შესაბამისად, გამოსაყენებელი სამართლის მიმართულებით, საჭირო იქნება რიგი დაზუსტებების შემოტანა აღნიშნულ კანონში. FATF-ის მე-15 რეკომენდაციის (Recommendation 15 - New Technologies) და ამავე რეკომენდაციის განმარტებითი კომენტარის (Interpretive Note to Recommendation 15) მიხედვით, ვირტუალურ აქტივებთან დაკავშირებული რისკების მართვის მიზნით, სახელმწიფოებმა უნდა უზრუნველყონ ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერების AML/CFT კუთხით რეგულირება/ზედამხედველობა, მათი ლიცენზირება/რეგისტრაცია, მნიშვნელოვანი წილის მფლობელების/ბენეფიციარი მესაკუთრეების/ხელმძღვანელი პირების Fit and Proper შემოწმება, ეფექტური მონიტორინგი და FATF რეკომენდაციებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობა. VASP-ების ზედამხედველობა და მონიტორინგი რისკზე დამყარებული მიდგომით უნდა განახორციელოს კომპეტენტურმა სახელმწიფო ორგანომ, რომელსაც ამ მიზნით უნდა გააჩნდეს შესაბამისი უფლებამოსილებები, მათ შორის, შემოწმების განხორციელების, ინფორმაციის გამოთხოვისა და სანქციების დაკისრების კუთხით. კანონპროექტის ამოქმედებით ვირტუალური აქტივების ის მინიმალური საჭირო AML/CFT რეგულირება გაჩნდება საქართველოს ბაზარზე, რომელიც ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერებს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 15 23 „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 24 „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 25 „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და შესაძლებლობას მისცემს სამართლებრივი ჩარჩოს ფარგლებში განახორციელონ საქმიანობა. კანონის პროექტი მოიცავს საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის გაცემასთან, კომერციული ბანკის მნიშვნელოვანი წილის შემძენთა/მფლობელთა და კომერციული ბანკის ადმინისტრატორთა შესაფერისობის კრიტერიუმებთან დაკავშირებული მოთხოვნებში ცვლილებებს. აღნიშნული მოთხოვნები ცვლილებას საჭიროებს იმისათვის, რომ საქართველოს კანონმდებლობა სრულად შეესაბამებოდეს ევროდირექტივებს და ასევე ევროპის საბანკო უწყების (European Banking Authority) მიერ განსაზღვრულ სტანდარტებს. ასოცირების შეთანხმების XV-A დანართით გათვალისწინებულია „2006 წლის 14 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2006/48/EC დირექტივასთან საკრედიტო ინსტიტუტების ბიზნესის დაწყებისა და ფუნქციონირების შესახებ“ დაახლოება. აღნიშნული 2013 წელს ევროკავშირის მიერ ჩანაცვლებულ იქნა ახალი დირექტივით: ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013 წლის 26 ივნისის დირექტივით 2013/36/EU საკრედიტო დაწესებულებების საქმიანობასთან წვდომისა და საკრედიტო დაწესებულებებისა და საინვესტიციო კომპანიების პრუდენციული ზედამხედველობის შესახებ, რომლითაც შესწორებები შედის 2002/87/EC დირექტივაში და უქმდება დირექტივები 2006/48/EC და 2006/49/EC. კოდექსის IX თავი (აკრედიტაცია) შინაარსობრივად და ტერმინოლოგიურად მოძველებულია და აღარ შეესაბამება თანამედროვე მოთხოვნებს, მათ შორის საერთაშორისო სტანდარტს - ისო/იეკ 17011:2017/2018. შესაბამისად, მიზანშეწონილია, განხორციელდეს კოდექსის აღნიშნული თავის გადახედვა და მისი შესაბამისობაში მოყვანა აკრედიტაციის სფეროში საერთაშორისოდ აღიარებული ორგანიზაციების მიერ მიღებულ სტანდარტებთან და სახელმძღვანელო დოკუმენტებთან, როგორც ტერმინოლოგიურად, ასევე შინაარსობრივად, მით უფრო, იმის გათვალისწინებით, რომ აკრედიტაციის ცენტრი წარმოადგენს ევროპული აკრედიტაციის სრულუფლებიან წევრს, რაც თავის მხრივ, გულისხმობს აკრედიტაციის წესებისა და პროცედურების ევროპული სტანდარტების შესაბამისად წარმართვას, რაც აღიარებულ უნდა იქნას EA-ს მხრიდან. კანონის პროექტით გათვალისწინებული ცვლილება განპირობებულია იმით, რომ სწორდება ტექნიკური ხარვეზები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ გამომდინარეობს 16 თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 26 „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასევე, მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველი ობიექტების სანქციონირებასთან დაკავშირებით გაიზარდა დადგენილი ჯარიმების ოდენობები. ასევე, ხდება აირსავსები და აირგასამართი სადგურების, როგორც მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველი ობიექტების ამოღება შესაბამისი მუხლებიდან, რადგანაც პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში მოქმედი რედაქციით და არსებული რეგულაციით, მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველ ობიექტებს განეკუთვნება ავტოგასამართი სადგური და ავტოგასამართი კომპლექსი (ავტოგასამართი, აირგასამართი და აირსავსები სადგურის) და მათი ინსპექტირება დასაშვებია მხოლოდ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული ავტომატური ვიდეოტექნიკის დამონტაჟების, ტექნიკური მახასიათებლებისა და ექსპლუატაციის მოთხოვნების შესრულებასთან დაკავშირებით. ცვლილებები ასევე განპირობებულია იმით, რომ გეოგრაფიული მდებარეობის გამო (განსაკუთრებული რეგულირების ზონა, თვითმმართველი ქალაქი, ქალაქი, დაბა ან სოფელი) ან სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის ან კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე სამშენებლო სამართალდარღვევის სუბიექტის საჯარიმო სანქციების ოდენობის დარეგულირების მიზნით დიფერენცირებული საჯარიმო თანხა შეიცვალოს ერთიანი საჯარიმო თანხით. კანონპროექტის თანახმად, კოდექსს ემატება შესაბამისი ნაწილი, რომელიც ეხება ისეთ ქალაქთმშენებლობით გეგმებში ცვლილებების შეტანას, რომლებიც კოდექსის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით გადამტკიცდა 2019 წლის 3 დეკემბრამდე ან/და რომლებიც დამტკიცდა 2019 წლის 3 ივნისამდე დამტკიცებული გეგმარებითი დავალების საფუძველზე. აღნიშნულ გეგმებს შესაძლებელია არ ჰქონდეს გავლილი კონცეფციის დამტკიცების სტადია (გეგმის დამტკიცების პირველი სტადია), რადგან მისი კოდექსთან შესაბამისობაში მოყვანა განხორციელდა არარასებითი ცვლილების შეტანის გზით (რომლის დროსაც კოდექსის 42-ე მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად I სტადია არ ხორციელდება) ან/და გეგმის დამტკიცება განხორციელდა უკვე დამტკიცებული გეგმარებითი დავალების საფუძველზე (რომელიც კოდექსის ძალაში შესვლამდე მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად წარმოადგენდა გეგმის დამტკიცების პირველი სტადიას). მოქმედი რედაქციის თანახმად, ხსენებულ გეგმებში არსებითი ცვლილების განხორციელებისას აუცილებელია კონცეფციაში ცვლილებების შეტანაც და ვინაიდან, ისინი დამტკიცდა კონცეფციის გარეშე, საჭიროა გეგმის კონცეფციის დამატებითი სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 17 27 28 29 „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სააქციო საზოგადოების საპარტნიორო ფონდის შესახებ“ საქართველოს კანონის ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ მომზადება ცვლილებების განხორციელების მიზნით. აღნიშნული კი აფერხებს და პრაქტიკაში შეუძლებელს ხდის ქალაქთმშენებლობით გეგმაში ცვლილების შეტანას. კანონპროექტის მიღების შედეგად, მკაფიოდ განისაზღვრება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს როლი, როგორც ქვეყანაში საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოებაზე ერთ-ერთი პასუხისმგებელი სამინისტროსი, რომ მის მიერ მიღებული სამართლებრივი აქტის საფუძველზე შესაძლებელი იყოს პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების ცენტრების აკრედიტაციისათვის დამატებითი პირობების დადგენა, ისე რომ პირველ რიგში, გათვალისწინებული იყოს კონკურენციის პრინციპები და უზრუნველყოფილი იყოს 2017-2018 წლებში დაწყებული პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების რეფორმის მიზნების შეუფერხებლად მიღწევა. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია სს „საპარტნიორო ფონდის“ რეფორმების აუცილებლობით. პროექტის მიღებით 2023 წლის დასაწყისიდან შესაძლებელი გახდება საქართველოს განვითარების ფონდის რეფორმირებული სახით და სრულყოფილად ამოქმედება. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით გათვალისწინებულია სამართალდარღვევები, რომლებიც დაკავშირებულია სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებით საქმიანობასთან. კოდექსის მოქმედი რედაქცია არ აკონკრეტებს სამართალდარღვევების კონკრეტულ შინაარსს სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების პროცესში არსებულ დარღვევებთან მიმართებით და შემოიფარგლება ერთი კონკრეტული ფიქსირებული სანქციით, რაც არ არის შესაბამისობაში არც ამ სფეროში არსებულ საუკეთესო საერთაშორის პრაქტიკასთან და ასევე არ აკისრებს ადეკვატურ პასუხისმგებლობას ლიცენზიის კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 18 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 30 „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ და „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მფლობელს. ხშირ შემთხვევაში, აღნიშნული იწვევს შეუსაბამო ოდენობის სანქციის დაკისრებას სხვადასხვა დარღვევისთვის. კანონის პროექტით გათვალისწინებული იქნება სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების სფეროში არსებული დარღვევების კლასიფიცირება და შესაბამისი ჯარიმების დიფერენცირება იმ მიზნით, რომ კოდექსით განსაზღვრული სანქციები იყოს დარღვევის შედეგების პროპორციული. დაგეგმილია ასევე სამართალდარღვევის ოქმის/ჯარიმის ელექტრონულად შედგენის ინიცირება. „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანა განპირობებულია საავტომობილო ტრანსპორტით მგზავრთა გადაყვანის (საერთაშორისო/ქვეყნის შიდა) სფეროში და სამგზავრო ავტოსადგურებში არსებული მდგომარეობის მოწესრიგების აუცილებლობით. აღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილება ხორციელდება საავტომობილო ტრანსპორტის დარგის დაგეგმილი რეფორმის ფარგლებში. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს დღეს არსებული ბაზრის სრული ლიბერალიზაციის პირობებში, მოხდა საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანების სფეროს მთავარი შემადგენელი ნაწილის სამარშრუტო ქსელის მითვისება ავტოსადგურების მესაკუთრეებისა და სხვა პირების მიერ, რომელთა თანხმობის გარეშე პრაქტიკულად შეუძლებელია ქვეყნის შიგნით რეგულარულ მარშრუტებზე საქმიანობის განხორციელება. ასევე ხორციელდება სადგურების გვერდის ავლით მგზავრთა კომერციული გადაყვანები. სისტემატური ხასიათი მიიღო მგზავრთა გადაყვანამ ავტოსადგურების ნაცვლად მასობრივი თავშეყრის ადგილებიდან, რის გამოც მკვეთრად გაიზარდა ავტობუსების ქაოსური მოძრაობის ინტენსივობა, იქმნება საცობები, საგრძნობლად გაუარესდა ეკოლოგიური მდგომარეობა. ხშირ შემთხვევებში გადაზიდვების პროცესი ხორციელდება არალეგალიზებული (სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე მომუშავე) გადამზიდველების მიერ მოძრაობის განრიგების გარეშე, მოძრაობის, გარემოს დაცვისა და მძღოლთა შრომისა და დასვენების ნორმების უგულებელყოფით. აღნიშნული მდგომარეობის გათვალისწინებით, კანონპროექტი ითვალისწინებს ავტოსადგურების სერტიფიცირებას, მასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს და მგზავრთა გადამყვანი ოპერატორების ახალი სანებართვო პირობების შემოღებას. (მგზავრობის უსაფრთხოების, მგზავრის მიმართ გადამზიდველის პასუხისმგებლობის ამაღლებისა და სამგზავრო გადაყვანების თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, ქვეყნის შიდა რეგულარული 19 სამგზავრო გადაყვანის, საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანის და საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვისთვის დადგენილია სანებართვო პირობები, წარმოსადგენი დამატებითი დოკუმენტების ნუსხა, მოქმედების ვადები). საავტომობილო გადაყვანა გადაზიდვის სფეროში „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონით ამჟამად სხვა სანებართვო საქმიანობის სახეებთან ერთად გათვალისწინებულია - საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით დადგენილი საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანა და საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე დადგენილი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვა. აღნიშნულის შესაბამისად, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონი განსაზღვრავს 4 სახის ნებართვის, როგორებიცაა საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით დადგენილი საერთაშორისო საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ერთჯერადი და მრავალჯერადი ნებართვა და საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე დადგენილი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვის ერთჯერადი და მრავალჯერადი ნებართვა. კანონპროექტის შესაბამისად, იცვლება აღნიშნული ნებართვის სახეები და სანებართვო საქმიანობის სახეებად განისაზღვრება ზოგადად - საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანა და საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა. შესაბამისად, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონში ცვლილებით ხდება ორი უნივერსალური სახის ნებართვის შემოღება - საავტომობილო სამგზავრო გადაყვანის ნებართვა და საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა, რომლის აღების შემთხვევაში გადამზიდველს მიეცემა საშუალება განახორციელოს, როგორც საერთაშორისო და ქვეყნის შიდა რეგულარული თუ არარეგულარული გადაყვანა, ისე საერთაშორისო რეგულარული თუ არარეგულარული გადაზიდვა. „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს კანონის პროექტის შესაბამისად და საავტომობილო ტრანსპორტის დარგის რეფორმის ფარგლებში ცვლილებები შედის აგრეთვე „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში. პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილება, უკავშირდება საავტომობილო ტრანსპორტის დარგში უსაფრთხოების ეფექტიანობის უზრუნველყოფას ოპერატიული რეაგირების საშუალებით, რაც ითვალისწინებს სსიპ - სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს მიერ დარგში დასაქმებული მეწარმე სუბიექტების სამეწარმეო საქმიანობის შემოწმებას მოსამართლის ბრძანების გარეშე. ამ ეტაპზე, 20 „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონით სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს მხოლოდ მოსამართლის ბრძანების საფუძველზე აქვს მეწარმე–გადამზიდველის შემოწმების უფლებამოსილება. აუცილებელია შეტანილი იქნეს ცვლილება კანონში და სააგენტოს მიეცეს საავტომობილო ტრანსპორტის სფეროში ოპერატიული ზედამხედველობის განხორციელების საშუალება, საავიაციო და საზღვაო სფეროების ანალოგიურად. ამავე მიზეზით, ასევე შეფერხებულია მოქმედი ტექნიკური რეგლამენტების, რომლითაც დაწესებულია მოთხოვნები გადამზიდველების, ავტოსადგურების, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების, მძღოლების, ავტოსერვისის მიმართ, მოთხოვნათა შესრულებაზე სახელმწიფო ზედამხედველობა, რაც სააგენტოს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ერთ-ერთ ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს. ასევე მნიშვნელოვანია, მეწარმე გადამზიდველების შემოწმება ოპერატიულად ხდებოდეს საერთაშორისო საავტომობილო მიმოსვლის მწარმოებელი სატრანსპორტო საშუალებების ეკიპაჟების მუშაობის შესახებ” ევროპის შეთანხმების (AETR) მე–12 მუხლის შესაბამისად,, რომელიც ითვალისწინებს უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს (სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტო) მიერ მძღოლების შემოწმებას საწარმოებში, შეთანხმებით დადგენილი არანაკლები პროცენტული ოდენობით. შემოწმების შედეგები კომპეტენტური ორგანოს - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ რეგულარულად იგზავნება გაეროში. კანონპროექტის შედეგად განხორციელებული ცვლილებები ხელს შეუწყობს მგზავრთა გადაყვანის სფეროს გაჯანსაღებას. უზრუნველყოფილი იქნება ავტოსადგურების მხრიდან არაჯანსაღი კონკურენციის ფაქტების აღმოფხვრა, ავტოსატრანსპორტო პროცესის უსაფრთხოების ზრდა, მომხმარებელთა მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება და სხვა. 31 „მეზღვაურთა შრომის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) ასოცირების შესახებ შეთანხმება; დანართი XXIV; ტრანსპორტი, სოციალური პირობები 2009 წლის 21 ოქტომბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს (EC) N 1071/2009 რეგულაცია, რომელიც ადგენს ავტოსატრანსპორტო ოპერატორის დასაქმების მიზნით შესასრულებელი პირობების შესახებ საერთო წესებს. კანონპროექტის ძირითადი არსია, „საზღვაო შრომის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციის (MLC 2006) რატიფიკაციით, ასევე „მეზღვაურთა შრომის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიღებით გამოწვეული ცვლილებების განხორციელება, ასევე გემების რეგისტრაციისა და დროშის სახელმწიფო კონტროლის მარეგულირებელი კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამომდინარეობს 21 „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) წესებისა დახვეწა. კანონპროექტის მიღებით, გასწორდება ის საკანონმდებლო ხარვეზები, რომლებიც დაკავშირებულია გემის სახელმწიფო რეგისტრაციის პროცესთან. დამატებითი სახსრების გამოყოფას საქართველო გეგმავს შეუერთდეს საზღვაო შრომის შესახებ კონვენციას და იღებს ვალდებულებას სრულად მოიყვანოს შესაბამისობაში საქართველოს კანონმდებლობა კონვენციის დებულებებთან. „მეზღვაურთა შრომის შესახებ“ კანონპროექტის მიღება განპირობებულია, საქართველოში საქართველოს სახელმწიფო დროშით მცურავ კომერციულ საქმიანობაში ჩართულ გემებზე მეზღვაურების დასაქმებისა და საქმიანობის წესების, ასევე, მეზღვაურთა დასაქმების სფეროში მოქმედი სამსახურების/გემთმფლობელის მიერ ნებისმიერი დროშით მცურავ გემზე საქართველოს მოქალაქე მეზღვაურთა დასაქმების უნიფიცირებული სტანდარტებისა და წესების განსაზღვრა და საზღვაო შრომის 2006 წლის კონვენციის დებულებების ასახვა. კანონპროექტით, რეგულირდება მეზღვაურთა შრომით და სოციალურ პირობებთან დაკავშირებული საკითხები. საქართველოს მიერ საზღვაო შრომის შესახებ კონვენციის რატიფიკაცია და მისი დებულებების კანონმდებლობაში ასახვა უმნიშვნელოვანესია, რადგან პირველ რიგში ეს გააუმჯობესებს ქართველი მეზღვაურების შრომით და სოციალურ სტატუსს და საქართველოს დროშას გახდის უფრო მიმზიდველს. ვინაიდან და რადგანაც MLC-ის უკვე 80-ზე მეტი წევრი სახელმწიფო ჰყავს, იმ ქვეყნების დროშის ქვეშ მცურავმა გემებმა, რომლებიც არ არიან ჯერ კონვენციის წევრი სახელმწიფოები, MLC-ის წევრ სახელმწიფოს ნავსადგურში შესვლისას ვალდებულნი არიან აკმაყოფილებდნენ კონვენციის მოთხოვნებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოხდება გემის დაკავება MLC-ისთან შეუსაბამობების გამო. აქედან გამომდინარე, ამ მხრივაც არის მნიშვნელოვანი, რომ საქართველო გახდეს კონვენციის წევრი სახელმწიფო და მისი დებულებები იყოს ასახული საქართველოს კანონმდებლობაში. „მეზღვაურთა შრომის შესახებ“ კანონპროექტის შესაბამისად, რომელიც სხვა მნიშვნელოვან საკითხებთან ერთად არეგულირებს მეზღვაურთა სამედიცინო მოწმობების გაცემის წესს, ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლისა და ეკიპაჟის უსაფრთხო დაკომპლექტების საკითხებს, „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონი ასევე, უნდა მოვიდეს 22 შესაბამისობაში კონვენციასთან და ორივე კანონმა მეზღვაურთა სამედიცინო მოწმობების და სხვა საკითხი უნდა დაარეგულიროს ერთნაირად. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, „მეზღვაურთა განათლებისა და სერტიფიცირების შესახებ“ საქართველოს კანონში შესული ცვლილები უზრუნველყოფს მეზღვაურთა შრომის შესახებ საქართველოს კანონის ძალაში შესვლასთან დაკავშირებულ ცვლილებებს და ახდენს მეზღვაურთა სერტიფიცირების სფეროში არსებული საჭირო ცვლილებების სისტემატიზაციას. კანონპროექტის ძირითადი არსია, მეზღვაურის სამედიცინო მოწმობების, ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის დებულებების შესაბამისობაში მოყვანა, ასევე ეკიპაჟის უსაფრთხო დაკომპლექტების სტანდარტების სრულყოფა მეზღვაურთა შრომის შესახებ საქართველოს კანონის პროექტთან მიმართებაში. „მეზღვაურთა შრომის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტის მიღება განაპირობა ასოცირების შეთანხმების XV-D დანართით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების აუცილებლობამ, კერძოდ, აღნიშნული დანართის თანახმად, საქართველოს ევალება შეასრულოს 1999 წლის 21 ივნისის საბჭოს 1999/63/EC დირექტივა, რომელიც ეხება “მეზღვაურთა სამუშაო დროის ორგანიზების შესახებ” შეთანხმებას, რომელიც გაფორმდა ევროპის გაერთიანების გემთმფლობელთა ასოციაციასა (ECSA) და ევროკავშირში ტრანსპორტის მუშაკთა გაერთიანებების ფედერაციას (FST) შორის – დანართი: “მეზღვაურთა სამუშაო დროის ორგანიზების შესახებ” ევროპული შეთანხმება და 32 „საქართველოს საზღვაო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან 1999 წლის 13 დეკემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 1999/95/EC დირექტივა გაერთიანების ნავსადგურებში შემოსული გემების ბორტზე მეზღვაურთა სამუშაო საათებთან მიმართებით დებულებების ამოქმედების თაობაზე“. კანონპროექტის ძირითადი არსია საქართველოს ნავსადგურებში შეიქმნას საზღვაო ერთი ფანჯრის სისტემა საქართველოს კანონმდებლობისა და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. კანონპროექტის მიღებით მოხდება სანავსადგურე სექტორში ციფრული სამთავრობო სერვისების შეთავაზება, გემის გათავისუფლება ბიუროკრატიული ბარიერებისა და არასაჭირო დოკუმენტაციის დამუშავების პროცესისგან. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება განაპირობა ასოცირების შეთანხმების XV-D დანართით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების აუცილებლობამ, კერძოდ, 23 ერთად) 33 34 „საქართველოს საზღვაო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ტრანსპორტის სფეროს მართვისა და რეგულირების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ აღნიშნული დანართის თანახმად, საქართველოს ევალება კანონმდებლობა დაუახლოვოს 2010 წლის 20 ოქტომბრის 2010/65/EU დირექტივას გაერთიანების წევრი სახელმწიფოების ნავსადგურებში შემოსული ან/და ნავსადგურებიდან გასული გემების ფორმალობებთან დაკავშირებული ანგარიშების შესახებ, ცვლილებების გათვალისწინებით: ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2019 წლის 20 ივნისის რეგულაციას (EU) 2019/1239, რომელიც ადგენს ევროპული საზღვაო ერთიანი ფანჯრის გარემოს და გააუქმებს 2010/65/EU დირექტივას.კერძოდ, აღნიშნული დანართის თანახმად, საქართველოს ევალება დანერგოს „2010 წლის 20 ოქტომბრის 2010/65/EU დირექტივა. რომელშიც შევიდა ცვლილებები 2019 წლის 20 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2019/1239/EU რეგულაციით) ევროპული საზღვაო ერთი ფანჯრის გარემოს შექმნის შესახებ. საზღვაო ერთი ფანჯრის პრინციპის დანერგვის შემდგომ, საზღვაო მიწოდების ჯაჭვის უწყვეტობის უზრუნველსაყოფად, მნიშვნელოვანია გემის აგენტებისთვის სავალდებულო გახდეს კვალიფიკაციის ამაღლება და აგენტად ოპერირებისთვის შესაბამისი სერტიფიცირება და აღიარების მოპოვება. კანონპროექტის მიზანია სამდინარო ტრანსპორტის რეგულირება და მდინარეებზე, ტბებზე, წყალსაცავებზე მცურავი საშუალებების უსაფრთხო გადაადგილების უზრუნველყოფისათვის შესაბამისი ნორმატიული ბაზის შექმნა. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 24 35 „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 36 „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ კანონპროექტის მიზანია გემების, ნავსადგურების, საკლასიფიკაციო საზოგადოებების მიერ საზღვაო სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნების შეუსრულებლობისთვის აღსრულების მექანიზმის დაწესება. კერძოდ, კანონპროექტით განისაზღვრება, საქართველოს მთავრობის დადგენილების „საქართველოს დროშის ქვეშ მცურავი გემებისა და საქართველოს ნავსადგურების უშიშროების წესის“ დამტკიცების შესახებ“ და „გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების“ დამტკიცების შესახებ სააგენტოს დირექტორის ბრძანებით გათვალისწინებული წესების დარღვევისთვის ჯარიმების ოდენობა. პროექტი ითვალისწინებს გემთმფლობელების და ნავსადგურების ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას გემისა და ნავსადგურის უშიშროების და გემების უსაფრთხო მართვისა და დაბინძურების თავიდან აცილების წესების დარღვევებზე. ასევე, პროექტი ითვალისწინებს ჯარიმებს, საქართველოს ნავსადგურების კომპლექსური შემოწმების შედეგად ნავსადგურების მიერ შეუსაბამოების დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში. გემების ინსპექტირებასა და შემოწმებას საზღვაო კოდექსის შესაბამისად, ახორციელებს აღიარებული ორგანიზაცია, რომელსაც უფლებამოსილების დელეგირებას უკეთებს სსიპ - საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო. ვინაიდან, არსებობს იმის რისკი, რომ აღიარებული ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული ინსპექტირება და შესაბამისად გაცემული სერტიფიკატი, შესაძლოა არ შეესაბამებოდეს რეალობას და აღნიშნულით ზიანი მიადგეს გემის, ნავსადგურის და ადამიანის უსაფრთხოებას, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული საქართველოში მოქმედი, სააგენტოს მიერ აღიარებული საკლასიფიკაციო საზოგადოებებისთვის დაწესდეს სანქციები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შიდა ნაოსნობაში ჩართული საქართველოს გემების ინსპექტირებისა და შემოწმების განმახორციელებელი აღიარებული ორგანიზაციის მიერ უფლებამოსილების და ფუნქციონირების წესების დარღვევა გამოიწვევს აღიარებული ორგანიზაციის დაჯარიმებას. შემოთავაზებული ცვლილების პროექტი გულისხმობს ფიზიკური პირების მიმართ მოთხოვნების დარღვევაზე რეაგირების სათანადო მექანიზმებს და დაწესდება შესაბამისი სანქციები სანავიგაციო ნიშნებზე უნებართვო შეღწევისა და მისი ფუნქციონირებისთვის ხელის შეშლისათვის, ვინაიდან, მოხდეს აღნიშნული რისკების მაქსიმალური პრევენცია. სანავიგაციო ნიშნების დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის და მისი ფუნქციონირების ეფექტური აღსრულების მიზნით, საჭიროა არსებობდეს ჯარიმა სანავიგაციო ნიშნებზე უხეში ხელის შეშლისათვის, როგორც დარღვევის პრევენციისა და მასზე რეაგირების საშუალება. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 25 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 37 „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საზღვაო უსაფრთხოების სფეროში სანავიგაციო ნიშნების დაზიანების/განადგურების პრობლემა მწვავედ დგას, ვინაიდან, არ არსებობს სამართალდარღვევის აღკვეთის მომწესრიგებელი. პრობლემის გადასაჭრელად საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში უნდა გაჩნდეს ნორმა, რომელიც ფიზიკურ პირებს შეუზღუდავს, დაავალდებულებს უნებართვოდ არ ავიდნენ/შეაღწიონ სანავიგაციო ნიშნებზე, რაც დადებით გავლენას მოახდენს უსაფრთხო ნავიგაციის უზრუნველყოფაზე. ნორმატიული აქტის მიღების მიზანია საქართველოს ტერიტორიულ ზღვაში სანავიგაციო ნიშნების გამართულად მუშაობა და მასზე უნებართვო ასვლის აღკვეთა, რაც დაკავშირებულია საზღვაო პასუხისმგებლობის ზონაში უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველყოფასთან; გარდა ამისა, პროექტის შემუშავების მიზანია, არ მოხდეს მესამე პირების მხრიდან სანავიგაციო-ჰიდროგრაფიული სამსახურის საქმიანობაზე ხელის შეშლა, რაც პირდაპირ კავშირშია ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობასთან, საზღვაო კატასტროფების თავიდან აცილებასთან და საზღვაო აკვატორიის წესების უსაფრთხო დაცვასთან. სანავიგაციო ნიშნების დანიშნულებისამებრ გამოყენების წესების დარღვევის მიმართ, სახელმწიფოს უნდა გააჩნდეს მკაცრი ბერკეტები, რომელიც აღკვეთს სამართალდარღვევას. „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ კანონპროექტი არსებითად და ძირეულად ცვლის მოქმედი კანონის VI თავს (აეროდრომები და აეროპორტები) და ითვალისწინებს აეროდრომის მოწყობასთან (მათ შორის, აეროდრომისთვის ვარგისი ტერიტორიის გამოყოფა), აეროდრომის დაცვის არეს დადგენასთან და ამ არეში შენობა-ნაგებობათა განთავსებასთან, დაბრკოლებების შემქმნელი ობიექტების ნიშანდებასთან, აეროდრომების/ვერტორდრომების სერტიფიცირებასთან და აღრიცხვასთან დაკავშირებულ საკითხებს. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ კანონპროექტის მიღების შედეგად, ფრენის უსაფრთხოების დაცვის მიზნით, იმ სამუშაოების ჩამონათვალს, რომელთა წარმოების მიზნითაც ხორციელდება ექსპროპრიაცია, აუცილებელია, დაემატოს ფრენის უსაფრთხოების მიზნებისთვის წარმოებული სამუშაოები, რაც, საჭიროების შემთხვევაში, ფრენის უსაფრთხოების დაცვის მიზნით, იქნება საფუძველი ექსპროპრიაციისთვის. 26 38 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) - ახლებურად (საერთაშორისო სტანდარტების და ევროკავშირის რეგულაციების შესაბამისად) რეგულირდება სპეციალიზებული ექსპლუატაცია (spo), რომლისთვისაც დგინდება კომერციული საჰაერო გადაყვანა - გადაზიდვისგან განსხვავებული მოთხოვნები (მოთხოვნები მარტივდება); - სააგენტოს ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორს ემატება უფლებამოსილება, ეკიპაჟის წევრს ჩაუტაროს ალკოჰოლური სიმთვრალის შემოწმება. კერძოდ, ფრენის უსაფრთხოების ინსპექტორის/SAFA-ს ინსპექტორის მიერ ალკოჰოლური სიმთვრალის ფაქტის დადგენა ხორციელდება საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის შემოწმებით (ტესტირება), სპეციალური ხელსაწყოს (ალკოტესტის აპარატის) მეშვეობით; - დაინერგება „საერთაშორისო ავიაციისთვის ნახშირორჟანგის კომპენსირებისა და შემცირების სქემა“ (CORSIA). აღნიშნული სტანდარტის მოქმედების ქვეშ ექცევიან საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტები, რომლებიც ახორციელებენ საერთაშორისო ფრენებს მინიმუმ 5700 კგ მაქსიმალური სერტიფიცირებული ასაფრენი მასის მქონე საჰაერო ხომალდების მეშვეობით. სქემა არ ფარავს სახელმწიფოს შიდა ფრენებსა და ისეთ საერთაშორისო ფრენებს, რომლებიც ემსახურება სამედიცინო, ჰუმანიტარულ და ხანძარსაწინააღმდეგო მიზნებს. სტანდარტი ითვალისწინებს საერთაშორისო ფრენებზე გაფრქვეული ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის კომპენსირებას საჰაერო ხომალდის ექსპლუატანტების მიერ, რაც გამოიხატება მათ ვალდებულებაში შეისყიდონ და გააუქმონ საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაციის (იკაო) მიერ აკრედიტებული გარემოსდაცვითი პროგრამების მიერ გამოშვებული გამონაბოლქვის ერთეულები (emissions unit), რის შედეგადაც აღნიშნულ ერთეულებში გადახდილი თანხა მოხმარდება ნახშირორჟანგის გამონაბოლქვის გარემოზე მავნე გავლენის შესამცირებლად გატარებულ გარემოსდაცვით პროექტებს; - კოდექსი შეიცავს რიგ მოძველებული შინაარსის ნორმებს (საბჭოური პერიოდის რუსულენოვანი კანონმდებლობიდან), რომლებიც, ხშირ შემთხვევაში, აცდენილია რეალობას და ვეღარ პასუხობს თანამედროვე ავიაციის ტენდენციებს, საჭიროებს შეცვლას და ამასთან, ჰარმონიზებას და ადაპტირებას თანამედროვე საერთაშორისო კანონმდებლობასთან. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს საჰაერო ტრანსპორტის სექტორში ეტაპობრივი დაახლოება ექცევა „ერთის მხრივ, ევროკავშირსა და მის წევრ ქვეყნებს შორის და მეორეს მხრივ, საქართველოს შორის 27 ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ” შეთანხმების მოქმედების ქვეშ, რომელსაც ხელი მოეწერა 2010 წლის 2 დეკემბერს ბრიუსელში და რომლის დანართში მოცემულია ავიაციის სფეროში ევროკავშირის შესაბამისი კანონმდებლობის სია და ვადები იმპლემენტაციისთვის. მათ შორის არის ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2008 წლის 20 თებერვლის რეგულაცია (EC) N216/2008 სამოქალაქო ავიაციის სფეროში საერთო წესებისა და ევროპის საავიაციო უსაფრთხოების სააგენტოს შექმნის და საბჭოს 91/670/EEC დირექტივის, (EC) N1592/2002 რეგულაციისა და 2004/36/EC დირექტივის გაუქმების შესახებ. 2012 წლის 5 ოქტომბრის კომისიის (EU) No965/2012 რეგულაციის გათვალისწინებით, რომელიც ადგენს ტექნიკურ მოთხოვნებს და ადმინისტრაციულ პროცედურებს საჰაერო ოპერაციებთან დაკავშირებით ევროპარლამენტისა და საბჭოს რეგულაციის (EC) No216/2008 შესაბამისად. 39 40 „საქართველოს საჰაერო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სარკინიგზო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) წარმოდგენილი კანონპროექტის შემუშავება მიზნად ისახავს საქართველოში მცირე ავიაციის განვითრების ხელშეწყობისათვის სამართლებრივი საფუძვლების შექმნას, ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციის განსხვავებული, ნაკლებად მკაცრი რეჟიმის დადგენას, რომელიც სტიმულს მისცემს საქართველოში მცირე ავიაციის სასწავლო, სპორტულ-გასართობი, რეკრეაციული, საავიაციო სამუშაოების წარმოების და სხვა მიმართულებების განვითარებას. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ცვლილებების მიზანია განისაზღვროს მემანქანეთა სერტიფიცირების საერთო წესები და პირობები, რომლებიც საქართველოს მასშტაბით რკინიგზის სისტემაში მართავენ ლოკომოტივ(ებ)სა და მატარებლებს. ასევე, კანონპროექტის თანახმად, კოდექსში შედის ცვლილებები სახიფათო ტვირთების შიდა, ეროვნულ დონეზე უსაფრთხოდ ტრანსპორტირების გარანტირებისთვის. ამასთან, ხაზგასასმელია, რომ კანონპროექტი ითვალისწინებს სარკინიგზო საწარმოების უსაფრთხოების სერტიფიცირებისა და უსაფრთხოების ავტორიზაციის წესს და განსაზღვრავს ამისათვის უფლებამოსილ ორგანოს. ასევე საქართველოს სარკინიგზო კოდექსს ემატება მუხლები, რომლებიც შეეხება სარკინიგზო შემთხვევას, მძიმე შემთხვევასა და ინციდენტის სამსახურებრივ მოკვლევას. მოკვლევაზე პასუხისმგებელ ორგანოდ კი განისაზღვრება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სატრანსპორტო შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევის ბიურო. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს 28 41 „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ და „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მიღება განაპირობა ასოცირების შეთანხმების XXIV დანართით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების აუცილებლობამ, კერძოდ, აღნიშნული დანართის თანახმად, საქართველოს ევალება დანერგოს 2008 წლის 24 სექტემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2008/68/EC დირექტივა სახიფათო ტვირთების შიდა გადაზიდვის შესახებ; 2007 წლის 23 ოქტომბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2007/59/EC დირექტივა იმ მატარებლის მემანქანეთა სერტიფიცირების შესახებ, რომლებიც მართავენ ლოკომოტივებსა და მატარებლებს გაერთიანების სარკინიგზო სისტემაში და 2004 წლის 29 აპრილის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/49/EC დირექტივა გაერთიანების რკინიგზების უსაფრთხოების შესახებ. საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის (შემდგომ - კოდექსი) მოქმედ რედაქციაში გვხვდება გარკვეული უზუსტობები, რომლებიც საჭიროებს აღმოფხვრას. აგრეთვე, კოდექსი არასრულყოფილად არეგულირებს ცალკეულ საკითხებს, რომელთა რეგულირებაც კოდექსის დონეზეა მიზანშეწონილი. ამასთან, მიზანშეწონილია კოდექსით განისაზღვროს გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებული სტრატეგიული გარემოსდაცვითი შეფასებისადმი ქალაქთმშენებლობითი გეგმების დაქვემდებარების კრიტერიუმები. პრაქტიკაში, ბუნდოვანების გამორიცხვის მიზნით, განაშენიანების გეგმის/განაშენიანების დეტალური გეგმის სტრატეგიულ გარემოსდაცვითი შეფასებისადმი დაქვემდებარების საკითხი, გეგმების მასშტაბებიდან და შინაარსიდან გამომდინარე, საჭიროებს დაზუსტებას. ცვლილების პროექტი შეეხება ქალაქთმშენებლობითი გეგმების მიმართ მოქმედ შეუფერხებლობის პრინციპს და განსაზღრავს უშენ ტერიტორიებზე განაშენიანების დეტალური გეგმის შემუშავების პირობებს. უშენი ტერიტორიების დაუგეგმავი განაშენიანების თავიდან აცილების მიზნით, მიზანშეწონილია დადგინდეს გარკვეული წესები. კოდექსის მოქმედი რედაქციით, საკუთარი ინიციატივით ფიზიკური პირებს და კერძო სამართლის იურიდიული პირებს შეუძლიათ მხოლოდ განაშენიანების დეტალური გეგმის შემუშავება. იერარქიულად ზემდგომი გეგმით განსაზღვრულ არეალში, აგრეთვე, განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიებზე/ზონებში, მიზანშეწონილია, დაინტერესებულ პირს ჰქონდეს განაშენიანების გეგმის შემუშავების უფლებამოსილებაც. ვინაიდან, სახელმწიფოს/მუნიციპალიტეტის რესურსები შეზღუდულია, მნიშვნელოვანია, განაშენიანების გეგმის შემუშავების კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 29 42 43 44 „ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ფოსტის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან უფლებამოსილება კერძო პირებსაც ჰქონდეთ და ამ მიზნით, მიზანშეწონილია შესაბამისი დათქმა გაკეთდეს კოდექსში. კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ასოცირების შეთანხმებასთან დინამიური დაახლოების პრინციპით. ვინაიდან, ასოცირების შეთანხმების XXV დანართით გათვალისწინებული იყო 2012 წლის 25 ოქტომბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2012/27/EU დირექტივა ენერგოეფექტურობის შესახებ, რომელშიც შევიდა ცვლილებები 2018 წლის 11 დეკემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივით (EU) 2018/2002, განხორციელდება შესაბამისი ცვლილებები კანონმდებლობაში. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია ასოცირების შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებებით. ვინაიდან, ასოცირების შეთანხმების XXV დანართში გვქონდა ვალდებულება კანონმდებლობა დაუახლოვდეს 2009 წლის 23 აპრილის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2009/28/EC დირექტივას განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ. აღნიშნული დირექტივა ძალადაკარგულია და ვინაიდან ჩანაცვლებულია ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2018 წლის 11 დეკემბრის დირექტივით (EU) 2018/2001 განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ, მოხდება მასთან მოქმედი კანონმდებლობის დაახლოება. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მომზადების მიზანია „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ” საქართველოს კანონის 64-ე მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული დავალების შესრულება, რომლის თანახმად, საქართველოს მთავრობამ საქართველოს პარლამენტს განსახილველად უნდა წარუდგინოს „ფოსტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი. კანონის პროექტი ადგენს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ფოსტის სფეროში საქმიანობის სამართლებრივ საფუძვლებს და ძირითად პრინციპებს; ფოსტის სფეროში საქმიანობისას პირთა თანასწორუფლებიანობას; მომხმარებელთა კანონპროექტით გათვალისწინებულია დანიშნული საფოსტო ოპერატორისთვის მის მიერ უნივერსალური საფოსტო მომსახურების განხორციელებისას გამომდინარეობს 30 ერთად) 45 „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ უფლებების დაცვას; უნივერსალური საფოსტო მომსახურების ეფექტური და მდგრადი მიწოდების უზრუნველყოფას, მისი საყოველთაობის, საიმედოობის, თანაბარი წვდომის, არადისკრიმინაციულობის და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას; საფოსტო მომსახურების გაწევისას და საფოსტო ქსელის ორგანიზებისას საქართველოს სახელმწიფო ტერიტორიული მთლიანობის უზრუნველყოფას; ქვეყნის ტერიტორიაზე საფოსტო გზავნილების ტრანზიტულად გადაადგილების თავისუფლების უზრუნველყოფას მსოფლიო საფოსტო კავშირის აქტების შესაბამისად; საფოსტო ქსელის მეშვეობით გაცვლილი მონაცემების და გზავნილის უსაფრთხოების და კონფიდენციალობის დაცვას; საფოსტო საშუალებებისა და მომსახურების მართვას საგანგებო და საომარი მდგომარეობის დროს; საფოსტო საგადახდო ნიშნების გამოცემის რეგულირებას; მეწარმეობის, კონკურენციის განვითარების, ინვესტიციების მოზიდვის და ბაზრის ლიბერალიზაციის ხელშეწყობას და სხვა. გაეროს სპეციალიზებული საერთაშორისო ორგანიზაციის - მსოფლიო საფოსტო კავშირის (UPU) წევრობით და ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) საქართველოს ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, ფოსტის სფეროში ევროკავშირის შესაბამის რეგულაციებთან (1997 წლის 15 დეკემბრის N97/67/EC დირექტივა ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შიდა ბაზრის განვითარების და მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესების საერთო წესების შესახებ“; „2002 წლის 10 ივნისის N2002/39/EC დირექტივა, რომლითაც ცვლილებები შევიდა N97/67/EC დირექტივაში, რომელიც ეხება ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შემდგომ გახსნას კონკურენციისთვის“ და „2008 წლის 20 თებერვლის ევროპის პარლამენტის და საბჭოს N2008/6/EC დირექტივა, რომლითაც ცვლილებები შევიდა N97/67/EC დირექტივაში, რომელიც ეხება ევროკავშირის საფოსტო მომსახურების შიდა ბაზრის სრულ ხელმისაწვდომობას“) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისობაში მოყვანა. კანონპროექტი განსაზღვრავს ევროპული რეგულაციების შესაბამისად, ახალი მარეგულირებელი ზომების უზრუნველყოფისათვის საჯარო საკონსულტაციო პროცედურების დანერგვის საკითხებს; ელექტრონული კომუნიკაციების სექტორში ex ante (წინასწარ) რეგულაციას დაქვემდებარებული შესაბამისი პროდუქტისა და მომსახურების ბაზრების განსაზღვრის და მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლების მქონე ოპერატორის გამოვლენის მიზნით ბაზრების ანალიზის და სპეციფიკური ვალდებულებების დაკისრების საკითხებს. წარმოშობილი ხარჯის ანაზღაურება, თუკი იგი წარმოადგენს არასამართლიან ფინანსურ ტვირთს. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას გამომდინარეობს 31 (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 46 „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მიღება განპირობებულია ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრებს შორის 2014 წლის 27 ივნისს ხელმოწერილი ასოცირების შეთანხმების XV-B დანართით გათვალისწინებულ დირექტივებთან საქართველოს კანონმდებლობის დაახლოების მიზნით: 2002 წლის 7 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002/20/EC დირექტივა ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელებისა და მომსახურებების ავტორიზაციის შესახებ (ავტორიზაციის შესახებ დირექტივა), რომელიც შესწორდა 2009/140/EC დირექტივით; 2002 წლის 7 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002/19/EC დირექტივა ელექტრონულ საკომუნიკაციო ქსელებთან და მასთან დაკავშირებულ ელემენტებთან დაშვებისა და ურთიერთჩართვის შესახებ (დაშვების მინიჭების შესახებ დირექტივა), რომელიც შესწორდა 2009/140/EC დირექტივით ; 2002/21/EC დირექტივის შესაბამისად ჩატარებული ბაზრის ანალიზის საფუძველზე, ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროს ეროვნულმა მარეგულირებელმა ორგანომ იმ ოპერატორებს, რომლებსაც გააჩნიათ მნიშვნელოვანი საბაზრო ძალაუფლება შესაბამის ბაზრებზე. კანონპროექტის თანახმად, დარეგულირდება საინფორმაციო საზოგადოების მომსახურებასთან დაკავშირებული საქმიანობა, ამ მომსახურების გამწევი და მიმღები პირების პასუხისმგებლობა, განისაზღვრება საინფორმაციო საზოგადოების მომსახურებების მიმწოდებლის, მიმღებისა და მომხმარებლის საქმიანობის პრინციპები, მათი უფლებები, მათ შორის, შუალედური მომსახურების მიმწოდებლებისათვის ზოგადი მონიტორინგის ვალდებულების დაწესების აკრძალვა, აგრეთვე ის პირობები, რომელთა შესრულების ან შეუსრულებლობის შემთხვევაში შუალედური მომსახურების მიმწოდებლებს დაეკისრებათ პასუხისმგებლობა არაკანონიერი ინფორმაციის გატარებისთვის ან/და შენახვისთვის. კანონის პროექტის შემუშავება განპირობებულია ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) შუალედური მომსახურების მიმწოდებლების (ISP) უფლებებისა და ვალდებულებების საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრის შესახებ, აგრეთვე მათთვის ზოგადი მონიტორინგის ვალდებულების დაწესების აკრძალვის შესახებ აღებული ვალდებულებით. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფის საჭიროებას გამომდინარეობს 32 47 48 „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორემ მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების მე-6 თავი: “დაფუძნება, მომსახურებით ვაჭრობა და ელექტრონული კომერცია“, მე-6 ნაწილი, მე-2 ქვენაწილი ითვალისწინებს საშუამავლო მომსახურების მიმწოდებლების პასუხისმგებლობის და პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების პირობების იმპლემენტირებას საქართველოს კანონმდებლობაში. კანონპროექტი ითვალისწინებს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მოძრავი ქონების განკარგვის ფორმების ოპტიმიზაციას. ამასთან, კანონში დაზუსტდება ტერმინ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, იჯარით გაცემული სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის განმარტება. კანონპროექტი ითვალისწინებს სერტიფიცირების წესის გავრცელებას მხოლოდ არქიტექტორებზე და ინჟინერ-მშენებლებზე. მოქმედი რედაქციით განსაზღვრულია როგორც არქიტექტორებისა და ინჟინერ-მშენებლების, ასევე მშენებლობის ტექნიკური ზედამხედველობის განმახორციელებელი ექსპერტების სერტიფიცირება, მაშინ როდესაც მშენებლობის ზედამხედველობა კომპლექსური პროცესია, რომელიც გულისხმობს მოცულობითი სამუშაოს განხორციელებას, სხვადასხვა კვალიფიკაციის ექსპერტთა ჩართულობას და მთელ რიგ ლაბორატორიულ გამოცდებს/კვლევებს, რასაც ერთი, თუნდაც სერტიფიცირებული ზედამხედველი ექსპერტი ვერ უზრუნველყოფს. აღნიშნული კანონპროექტის მიხედვით, მშენებლობის ტექნიკურ ზედამხედველობას განახორციელებენ მხოლოდ აკრედიტაციის ცენტრის მიერ საერთაშორისო სტანდარტის სსტ ისო/იეკ 17020-ის შესაბამისად, აკრედიტებული იურიდიული პირები - ინსპექტირების ორგანოები, რომელთა რაოდენობა საკმარისია ქვეყნის მასშტაბით ტექნიკურ ზედამხედველობაზე მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 33 ასევე, კანონპროექტი ეხება არქიტექტორების და ინჟინერ-მშენებლების სერტიფიცირების ამოქმედების ვადის ცვლილებას, კერძოდ ამოქმედების ვადა, ნაცვლად 2022 წლის 1 ოქტომბრისა, განისაზღვრება 2023 წლის 31 დეკემბერამდე, რადგან დადგენილების პროექტი ითვალისწინებს სერტიფიცირების განხორციელებას საამისოდ აკრედიტებული იურიდიული პირების მიერ. ვინაიდან, აკრედიტაციის პროცედურების დაწყებას, აკრედიტაციის მოპოვებას, შემდგომ გამოცდების ორგანიზებას საკმაო დრო სჭირდება, 2022 წლის პირველი ოქტომბრისთვის ვერ მოესწრება აღნიშნული მუხლის ამოქმედება და უკვე სერტიფიცირებული არქიტექტორების და ინჟინერ-მშენებლების ბაზარზე არსებობა. ამასთან, ვინაიდან, მშენებლობის ტექნიკურ ზედამხედველად განისაზღვრება მხოლოდ აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოები, კანონპროექტით საქართველოს მთავრობას აღარ ევალება შემდეგი დადგენილების მიღება „აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოს და სერტიფიცირებული ექსპერტის მიერ სამშენებლო ობიექტის ინსპექტირების წესისა და მათი პასუხისმგებლობის დაზღვევის შესახებ“, ვინაიდან აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოების მიერ სამშენებლო ობიექტის ინსპექტირების წესი და პასუხისმგებლობის დაზღვევის საკითხები უკვე დარეგულირებულია შესაბამისი სტანდარტებით და სამართლებრივი აქტებით. გარდა ზემოაღნიშნულისა, კანონპროექტის თანახმად, არქიტექტორების და ინჟინერმშენებლების სერტიფიცირების მარეგულირებელი მუხლი ამოქმედდება 2023 წლის 31 დეკემბრიდან, ნაცვლად 2022 წლის პირველი ოქტომბრისა, შესაბამისად 2023 წლის 31 დეკემბრამდე ძალაში იქნება სანებართვო დოკუმენტაციის საექსპერტო შეფასებისა და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების დროებითი წესი სანებართვო დოკუმენტაციის შედგენის ნაწილში. შესაბამისი ცვლილება შევა „არქიტექტურული საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში. 34 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 49 „თავდაცვის კოდექსი“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 50 „სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან პროექტი მიზნად ისახავს თავდაცვის ძალების მართვის ორგანიზაციული საკითხების ხარისხის გაუმჯობესებას, სამხედრო სამსახურთან დაკავშირებული საკითხების სრულყოფას. თავდაცვის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობა (თავდაცვის სფეროს ორგანიზება, სამხედრო მოსამსახურის მიერ სამსახურის გავლა, მისი სოციალური დაცვა, სამხედრო სამსახურთან დაკავშირებული სხვა თანმდევი საკითხები) დღეისათვის რეგულირდება სხვადასხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. აღნიშნული სამართლებრივი აქტების უმრავლესობის მიღება/გამოცემა მოხდა 1997 წლიდან და შესაბამისად, ისინი ვეღარ პასუხობენ დღევანდელ რეალობასა და მოთხოვნებს, ხშირია ნორმათა დუბლირება/კოლიზია. ამასთან, არ არსებობს თავდაცვის სფეროს მარეგულირებელი ერთიანი, სისტემატიზებული სამართლებრივი აქტი. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია თავდაცვის სფეროს ორგანიზება, სამხედრო მოსამსახურის მიერ სამსახურის გავლა, სოციალური დაცვისა და სხვა თანმდევი საკითხები მოწესრიგდეს ერთი სამართლებრივი აქტით. თავდაცვის კოდექსის პროექტის მიხედვით გაერთიანდება თავდაცვის სფეროში მოქმედი საკანონმდებლო აქტები, აღმოიფხვრება ნორმათა დუბლირება და იარსებებს ერთი სისტემატიზებული საკანონმდებლო აქტი. პროექტის მიზანია თავდაცვის ძალების კვალიფიციური პერსონალით დაკომპლექტება. კერძოდ, პროექტი მიზნად ისახავს უმცროს ოფიცერთა (რეზერვის) მომზადების პროგრამის ჩამოყალიბებას, რომლის გავლის უფლება ექნება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სტუდენტს და პირს, რომელსაც მინიჭებული აქვს ბაკალავრის უმაღლესი აკადემიური ხარისხი. პროგრამაზე ჩარიცხულ პირს არ მიენიჭება სამხედრო მოსამსახურის სტატუსი, მაგრამ თავდაცვის სამინისტრო მას უზრუნველყოფს სტიპენდიით, დაზღვევით, სასურსათო ულუფითა და სანივთე ქონებით. პროგრამის დასრულების შემდეგ პირს, თუ მას აქვს ბაკალავრიატის უმაღლესი აკადემიური ხარისხი, მიენიჭება ლეიტენანტის სამხედრო წოდება, ხოლო ასეთის არარსებობის შემთხვევაში - უმცროსი სერჟანტის სამხედრო წოდება. კანონპროექტი დაკავშირებულია დამატებითი ფინანსური სახსრების ხარჯვასთან. ამ ეტაპზე დაზუსტებული ინფორმაციის წარმოდგენა შეუძლებელია არ გამომდინარეობს კანონპროექტი დაკავშირებულია დამატებითი ფინანსური სახსრების ხარჯვასთან. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს შესაბამისი გათვლა. ინფორმაცია ასახული იქნება კანონპროექტში არ გამომდინარეობს 35 51 ერთად) „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 52 „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) პროექტი მიზნად ისახავს სახელმწიფოს მხრიდან სამხედრო პროდუქციის დამზადების, წარმოების, შეკეთების (მოდერნიზებისა და ადგილზე მომსახურების ჩათვლით) და სამხედრო პროდუქციით ვაჭრობის გენერალური ლიცენზიების გაცემის არსებული მექანიზმის ისეთ ცვლილებას, რომელშიც დაცული იქნება, როგორც ეროვნული უსაფრთხოების, ასევე მეწარმეთა ინტერესები. ცვლილებით სახელმწიფო, ერთი მხრივ, შეინარჩუნებს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლით განსაზღვრული საქმიანობის ლიცენზიის რეგულირების მიზანისა და ძირითადი პრინციპების რეალიზების ეფექტურ მექანიზმს, ხოლო, მეორე მხრივ, ხელს შეუწყობს სამხედრო მრეწველობის/კომერციის სფეროს ბიზნესის სტიმულირებას. კერძოდ, ლიცენზიის მაძიებელს აღარ მოუწევს ლიცენზიის გამცემისათვის მის პერსონალთან დაკავშირებული დამატებითი დოკუმენტაციის (ნასამართლობის/უფლების ჩამორთმევის, „იარაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულისთვის მსჯავრდების, ნარკოლოგიურ აღრიცხვაზე არყოფნის და ფსიქიკური მდგომარეობის შესახებ ცნობების) წარდგენა, თუ თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-ტექნიკურ საკითხთა კომისია, მიზანშეწონილობის გათვალისწინებით, მიიღებს ამგვარ გადაწყვეტილებას. „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო უფლებამოსილია გასცეს იარაღის ბრუნვასთან დაკავშირებული ლიცენზია და ნებართვა. ამავე კანონის თანახმად, ლიცენზიისა ან ნებართვის მფლობელის მიერ სალიცენზიო ან სანებართვო პირობების შეუსრულებლობა გამოიწვევს მის დაჯარიმებას კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე კანონისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის თანახმად, ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემდგომ დადგენილ ვადაში სალიცენზიო ან სანებართვო პირობების შეუსრულებლობა გამოიწვევს დაკისრებული ჯარიმის გასამმაგებას. უნდა აღინიშნოს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, არ ითვალისწინებს სალიცენზიო ან სანებართვო პირობების პირველ ჯერზე შეუსრულებლობისათვის ჯარიმის დაკისრებას. პროექტის მიზანია, კოდექსით მკაფიოდ განისაზღვროს სალიცენზიო და სანებართვო პირობების დარღვევის გამო დასაკისრებელი პირველი ჯარიმის ოდენობა, რათა აღსრულდეს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მოთხოვნები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 36 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 53 პატიმრობის კოდექსი (ახალი კანონპროექტი) „სპეციალური პენიტენციური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 54 „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, საკანონმდებლო აქტების კოდიფიკაციის რეფორმის პირველი ეტაპის პენიტენციური კანონმდებლობის კოდიფიკაციის - ფარგლებში შემუშავდება პატიმრობის ახალი კოდექსის პროექტი. მონათესავე შინაარსის მქონე რამდენიმე საკანონმდებლო აქტის ერთიან დოკუმენტში მოქცევა გაამარტივებს მოცემულ სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის შინაარსის აღქმას და ხელს შეუწყობს მასზე ხელმისაწვდომობის ზრდას. გამოირიცხება რეგულაციების დუბლირება, აღმოიფხვრება ხარვეზები, რომლებიც კონკრეტული ნორმების არაერთგვაროვნად გაგების საფუძველს იძლევა. პატიმრობის კოდექსით გათვალისწინებული საკითხების კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით მოსაწესრიგებლად გაჩნდება კონკრეტული საკანონმდებლო საფუძვლები; გაანალიზდება სახალხო დამცველის, ასევე CPT-ის ანგარიშებში მოცემული რეკომენდაციები და ისინი შეძლებისდაგვარად გათვალისწინებული იქნება ახალ კოდექსში. ახლებურად ჩამოყალიბდება კოდექსის სტრუქტურა და ის სამ ძირითად ნაწილს მოიცავს: პენიტენციური სისტემა, პატიმრობისა და თავისუფლების აღკვეთის აღსრულება, ბრალდებულისა და მსჯავრდებულის უფლებრივი მდგომარეობა. პროექტით მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა უფლებრივი მდგომარეობა. ცვლილებები შეეხება ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა საცხოვრებელ პირობებს, გარესამყაროსთან კომუნიკაციის წესებს (მიმოწერა, სატელეფონო საუბარი, პაემანი), აგრეთვე, პატიმრობისა და სასჯელის აღსრულებასთან, ასევე სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ორგანიზებასთან დაკავშირებულ ცალკეულ საკითხებს. 1. საკანონმდებლო პაკეტით მოწესრიგდება იუსტიციის სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მოსამსახურეთა, სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს აღსრულების პოლიციის თანამშრომელთა, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის შესაბამისი კატეგორიის მოსამსახურეთა და სსიპ - დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ეროვნული სააგენტოს პრობაციის ოფიცერთათვის სახელმწიფო სპეციალური წოდებების მინიჭებისა და მინიჭებული წოდებებიდან გამომდინარე შესაბამისი სოციალური უზრუნველყოფის ღონისძიებათა გამოყენების საკითხები. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 2. გარდა ამისა, მიზანშეწონილია, იუსტიციის სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაზე შესაბამის ნაწილში აღარ გავრცელდეს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ 37 „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ , „სპეციალური პენიტენციური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „სახელმწიფო სპეციალური წოდებების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „სამხედრო, შინაგან საქმეთა ორგანოების და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა სოციალური უზრუნველყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ და საქართველოს კანონის მოქმედება, რაც შესაძლებელს გახდის ცალკეული საკითხების განსხვავებულად, ცალკე ნორმატიული აქტებით დარეგულირებას. მაგალითად, სხვა საგამოძიებო ფუნქციის მქონე უწყებების მოსამსახურეებისაგან განსხვავებით, იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთა შრომის ანაზღაურების დაანგარიშება ხდება მათი სპეციალური წოდებებისა და წელთა ნამსახურობის გაუთვალისწინებლად, რაც თვისობრივად მსგავსი ფუნქციებისა და სტატუსის მქონე პირებს, რომელთა საქმიანობაც შესაბამისი დაწესებულების სხვა თანამშრომელთაგან განსხვავებულ სამუშაო პირობებში, მათ შორის, არანორმირებული სამუშაო დროის ფარგლებში ხორციელდება, არათანასწორ სამართლებრივ მდგომარეობაში აყენებს. ამგვარი თანასწორობის მიღწევისათვის საჭიროა, რომ ცვლილება განხორციელდეს „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონში და შესაძლებელი გახდეს განსხვავებული შრომის ანაზღაურების წესის განსაზღვრა იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთათვის. საკანონმდებლო პაკეტი, ასევე, მიზნად ისახავს იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მოსამსახურეთა უზრუნველყოფას ისეთი სოციალური დაცვის მნიშვნელოვანი გარანტიით, როგორიცაა სახელმწიფო კომპენსაცია და რომლითაც სარგებლობენ სხვა უწყებების მსგავსი ფუნქციის განმახორციელებელი დანაყოფების მოსამსახურეები. ამისათვის საჭიროა შესაბამისი ცვლილების შეტანა „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონში. 3. დღეისათვის დღის წესრიგში დგას იუსტიციის სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა მატერიალური უზრუნველყოფის დამატებითი ღონისძიებების გატარების საკითხი (მათ შორის, ერთჯერადი ან მრავალჯერადი ფულადი დახმარების სახით, შესაბამისი ზღვრული ოდენობის ფარგლებში) ისეთი მოწყვლადი კატეგორიის მიმართ, როგორიც არიან, პირველ რიგში, მძიმე ავადმყოფობის მქონე პირები (კრიტიკული და გადაუდებელი შემთხვევები). საამისოდ კი საჭიროა, იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით დამტკიცდეს შესაბამისი წესი, რომლითაც განისაზღვრება ბენეფიციართა კატეგორიები, საკითხის განსახილველად წარსადგენი დოკუმენტების ჩამონათვალი, გაიწერება თითოეული შემთხვევის დაფინანსების შესახებ გადაწყვეტილების სპეციალური კომისიური წესით მიღების პროცედურა და სხვა მნიშვნელოვანი ნიუანსები. აქედან გამომდინარე, საჭიროა საკანონმდებლო აქტში გაჩნდეს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძველი, რომელიც გაითვალისწინებს იუსტიციის მინისტრის მიერ სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა სოციალური დაცვისა და მატერიალური უზრუნველყოფის დამატებითი გარანტიების განსაზღვრის შესაძლებლობას. 38 „საქართველოს ორგანული კანონში - „საქართველოს საარჩევნო კოდექსში“ ცვლილებების შეტანის შესახებ“ 55 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 56 „დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულების წესისა და საქართველო არის „მოქალაქეობის არმქონე პირთა სტატუსის შესახებ“ გაეროს 1954 წლის კონვენციის ხელშემკვრელი სახელმწიფო. აღნიშნული ხელშეკრულების 32-ე მუხლი ავალდებულებს ხელშემკვრელ ქვეყანას, შეძლებისდაგვარად ხელი შეუწყოს მოქალაქეობის არმქონე პირთა ნატურალიზაციას, ნატურალიზაციის პროცედურების დაჩქარებასა და ნატურალიზაციისთვის საჭირო ხარჯების შემცირებას. კონვენციის დანაწესის პრაქტიკაში განხორციელების მიზნით, საქართველომ აიღო ვალდებულება, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ნატურალიზაციის ხელშეწყობის მიზნით, გაანახევროს ამ კატეგორიის პირებისთვის საქართველოს მოქალაქეობის ჩვეულებრივი წესით მოპოვებისთვის დადგენილი 10წლიანი ცენზი, რაც საჭიროებს შესაბამის ცვლილებებს ორგანულ კანონში. ამავე საკანონმდებლო ცვლილების ფარგლებში შესაძლებელია, გაიწეროს მოქალაქეობის პრეტენდენტის მიერ საქართველოს სახელმწიფო ენის, საქართველოს ისტორიისა და სამართლის ძირითადი საფუძვლების დადგენილ ფარგლებში ცოდნის შემოწმების თანამედროვე მოთხოვნებზე მორგებული პროცედურა, ცალკეულ შემთხვევებში დაზუსტდეს საქართველოს მოქალაქეობის მიღების მსურველ პირთა გარკვეული კატეგორიის მიმართ მოქალაქეობის მინიჭების წინაპირობები, აგრეთვე, შემცირდეს საქართველოს მოქალაქეობის ნატურალიზაციით მოპოვების შესახებ შესაბამისი ორგანოებისთვის განმეორებით მიმართვის ვადა, ხოლო საქართველოს მოქალაქეობის აღდგენის/შენარჩუნების, მოქალაქეობის დადგენისა და მოქალაქეობის მინიჭების სპეციალური (დროებითი) წესების მოქმედების ვადა 2022 წლის ბოლოდან კიდევ 1 წლით გახანგრძლივდეს. 1. სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ადგილობრივი საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად, სასჯელის სახით შეცვლილი შინაპატიმრობა კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო არ გამომდინარეობს 39 პრობაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ხშირად ხელს უშლის მსჯავრდებულის დასაქმებას, სპორტულ, პროფესიულ და საგანმანათლებლო ღონისძიებაში მონაწილეობას, რადგან საცხოვრებელ ადგილას ყოფნის ვალდებულება განსაზღვრულია დღის ისეთ პერიოდში, რომ მსჯავრდებული ფაქტობრივად ვერ ახერხებს სახლიდან გასვლას, რაც მის რესოციალიზაცია/რეაბილიტაციაზე უარყოფითად აისახება. აქედან გამომდინარე, აუცილებელია „დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულების წესისა და პრობაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში განხორციელდეს ცვლილება, რათა პრობაციის ბიურო უფლებამოსილი იყოს, დასაბუთებული შუამდგომლობით მიმართოს ადგილობრივ საბჭოს შინაპატიმრობის რეჟიმის (საათების) შეცვლის თაობაზე (იგულისხმება როგორც დროის მონაცვლეობა, ასევე - შემცირება). ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას 2. პირობით მსჯავრდებულისა და პირობით ვადამდე გათავისუფლებული პირის მიმართ კანონით დადგენილი რეჟიმი მოიცავს პრობაციის ოფიცრის მიერ დადგენილ დროსა და ადგილას კვირაში ერთხელ გამოცხადების ვალდებულებას, ასევე შესაძლოა მოიცავდეს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა მოვალეობების შესრულებას. მსჯავრდებულის მიერ დადგენილი რეჟიმის დარღვევის შემთხვევაში, პრობაციის ბიუროს უფლებამოსილი პირი (იმავე დღეს) ადგენს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმს. აღნიშნულ შემთხვევაში პრობაციის ოფიცერს არ აქვს გონივრული ვადა (მაგალითად, მსჯავრდებულის მომდევნო გამოცხადებამდე) მოიძიოს მსჯავრდებულის შესახებ ინფორმაცია შესაბამის კერძო/საჯარო დაწესებულებებში, ხშირ შემთხვევაში აღმოჩნდება, რომ მსჯავრდებულმა საპატიო მიზეზით დაარღვია დადგენილი რეჟიმი, რის გამოც პრობაციის ოფიცერს უწევს ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის გაუქმება, რაც არამიზნობრივ შრომასთან არის დაკავშირებული. ამდენად, აუცილებელია დაწესდეს გონივრული ვადა (5 სამუშაო დღე), რათა პრობაციის ოფიცერს ჰქონდეს შესაძლებლობა, მოიძიოს მსჯავრდებულის შესახებ ინფორმაცია და მხოლოდ ამის შემდეგ შეადგინოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. 3. მიზანშეწონილია, პირობით მსჯავრდებულს და პირობით ვადამდე გათავისუფლებულ პირს, განსაზღვრულ შემთხვევებში, პრობაციის ბიუროში გამოცხადების შესაძლებლობა მიეცეთ საქართველოს მთელი მასშტაბით და არა კონკრეტულ ადგილას, როგორც ეს მოქმედი კანონით არის გათვალისწინებული (გავრცელდება მხოლოდ დაბალი რისკის მსჯავრდებულებზე). 40 გარდა ზემოაღნიშნულისა, მოწესრიგდება არასაპატიმრო სასჯელთა პრობაციის სახის აქტების აღსრულებასთან დაკავშირებული ცალკეული პროცედურული საკითხები. 57 „ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურა ელექტრონული მმართველობის ერთერთი ფორმაა და გულისხმობს მაღალი ხარისხის, ჰარმონიზებული სივრცითი მონაცემების წარმოებასა და ხელმისაწვდომობას სპეციალური ვებპორტალის (გეოპორტალის) საშუალებით. ვებპორტალი (გეოპორტალი) ხელმისაწვდომი უნდა იყოს სახელმწიფო უწყებების, ბიზნეს სექტორისა და მოქალაქეებისთვის. გარდა ამისა, ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურა ხელს შეუწყობს ამ მონაცემების სხვადასხვა ორგანიზაციებს შორის მარტივად გაცვლის პროცესს, შეამცირებს ინფორმაციის მიღების დროსა და საამისოდ საჭირო რესურსებს. „ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი დაარეგულირებს:  ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შექმნის, მართვისა და ფუნქციონირების სამართლებრივ საფუძვლებს;  გეოპორტალის სტატუსსა და მისი მართვის წესს;  ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურაში სუბიექტებსა და მათ უფლება-მოვალეობებს; ჩართულ  ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შესაქმნელად განსახორციელებელ ღონისძიებებს. „ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი საფუძვლად დაედება საქართველოს ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შექმნასა და წარმოებას. 58 „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება უკავშირდება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ვალდებულებას, რომელიც გულისხმობს „ბავშვის სასარგებლოდ ალიმენტის საერთაშორისო გადახდევინებისა და ოჯახური რჩენის სხვა ფორმების შესახებ“ ჰააგის 2007 წლის 23 ნოემბრის კონვენციასა და „რჩენის ვალდებულების საკითხებზე გამოსაყენებელი სამართლის თაობაზე“ ჰააგის 2007 წლის 23 ნოემბრის ოქმზე საქართველოს მიერთებას. საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან მიერთება საჭიროებს შესაბამის ნორმატიულ აქტებში ცვლილებებს. კონვენციასა და დამატებით ოქმთან მიერთებით მოხდება ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დაცვა. კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფა, იმდენად, რამდენადაც ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის შექმნის პროცესში მონაწილეობას იღებენ და წარმოებულ გეოგრაფიულ მონაცემებს იყენებენ საქართველოს სხვადასხვა სამინისტროები და ადმინისტრაციული ორგანოები. არ გამომდინარეობს კანონპროექტების მიღებამ შესაძლოა გამოიწვიოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ხარჯების გამოყოფა გამომდინარეობს 41 „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 59 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კონვენციის მთავარ მიზანს წარმოადგენს ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დაცვა მისთვის ცხოვრების სათანადო პირობების შექმნის გზით და ოჯახის წევრების რჩენის მიზნით ალიმენტის საერთაშორისო გადახდევინების ხელშეწყობა. კონვენცია უზრუნველყოფს ამ სფეროში ხელშემკვრელი სახელმწიფოების თანამშრომლობას და ალიმენტის საკითხთან დაკავშირებით სასამართლოსა თუ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების უცხო ქვეყნის ტერიტორიაზე ცნობასა და აღსრულებას. კანონპროექტი გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ“ შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებიდან. საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება უკავშირდება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ვალდებულებას, რომელიც გულისხმობს „სასამართლოს არჩევის შესახებ შეთანხმებების“ 2005 წლის 30 ივნისის ჰააგის კონვენციასთან საქართველოს მიერთებას. კონვენციასთან საქართველოს მიერთება ხელს შეუწყობს ტრანსნაციონალურ ბიზნეს ურთიერთობებში სამართლებრივი სიცხადის შეტანას, საერთაშორისო ვაჭრობის გაღრმავებას და ინვესტიციების მოზიდვას. კერძოდ, კონვენციის მხარე სახელმწიფოებში მოქმედ პირებს შესაძლებლობა ექნებათ საერთაშორისო სამოქალაქო და კომერციული ხელშეკრულებების გაფორმებისას შეარჩიონ დავების განმხილველი სასამართლო კონვენციის მხარე სახელმწიფოებიდან, რომელსაც ექნება დავის განხილვის იურისდიქცია და მისი გამოტანილი გადაწყვეტილების ცნობა და აღსრულება შესაძლებელი იქნება კონვენციის მხარე სხვა სახელმწიფოებში. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტი გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ“ შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებიდან 42 60 „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „სამომხმარებლო კოოპერაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ დაიწყო საქართველოს სამართლებრივი სისტემიდან უსარგებლო, შეუსაბამო საბჭოთა გადმონაშთების (რუდიმენტების) აღმოფხვრის პროექტი, რომელიც სამინისტროს 10-წლიანი განვითარების სტრატეგიითაც არის გათვალისწინებული. ცვლილებების შედეგად, გაუმჯობესდება ქართული სამართლებრივი სისტემა და კიდევ უფრო მეტად შესაბამისობაში მოვა თანამედროვე სამართლებრივ სტანდარტებთან. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ამ ეტაპზე, იდენტიფიცირებულია სამი ტერმინი: „ჰაუპტვახტი“, „შემნახველი წიგნაკი“ და „ცეკავშირი“, რომელთა საკანონმდებლო სივრციდან ელიმინაციაც განხორციელდება შესაბამისი ცვლილებების საფუძველზე. აღნიშნული პროცესი მიმდინარეა და საკანონმდებლო ბაზის პერმანენტული ანალიზის შედეგად გამოვლენილი „რუდიმენტების“ აღმოფხვრის პროცესი მომავალშიც გაგრძელდება. პირდაპირ არ გამომდინარეობს, თუმცა, აღნიშნული ცვლილებები ხელს შეუწყობს საქართველოს სამართლებრივი სისტემის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების/ჰარმონიზაციის პროცესს. 43 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო 61 „პროფესიული თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „პროფესიული თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედი თეატრების საქმიანობის წესის, მათ დაფუძნებასთან, ფუნქციონირებასთან, რეორგანიზაციასა და ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული სამართლებრივი, სოციალური და ფინანსურ-ეკონომიკური ურთიერთობების, თეატრალურ სფეროში მოღვაწე ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა უფლებამოვალეობების, თეატრების სახელმწიფო მხარდაჭერის ფორმების დაზუსტებისა და არსებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის საჭიროებით. წლების განმავლობაში დაგროვებულმა გამოცდილებამ გამოავლინა ცალკეული საკითხების საკანონმდებლო დონეზე დაზუსტების აუცილებლობა, მათ შორის, წარმოდგენილი პროექტით ზუსტდება: თეატრების განვითარების სახელმწიფო პოლიტიკა, თეატრებზე სახელმწიფოს ზრუნვისა და მათი დაფინანსების მექანიზმები, თეატრებისა და მათი დამფუძნებელი პირების უფლება-მოვალეობანი, თეატრების კატეგორიები და ტიპები, თეატრების სტრუქტურისა და მართვის თავისებურებები, შრომითი ურთიერთობების წარმოშობისა თუ შეწყვეტის საფუძვლები და სხვა. საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელების აუცილებლობა განპირობებულია ზემოაღნიშნული საკითხების დარეგულირების, თეატრალური საქმიანობის საკანონმდებლო დონეზე დაზუსტებისა და მისი პრაქტიკულ საჭიროებებთან მორგების აუცილებლობით. მოქმედი რედაქციით აღნიშნული კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ პროფესიულ თეატრებზე. შესაბამისად, სათანადო რეგულაციის მიღმა რჩება არაერთი თეატრი, რაც არათანაბარ სამართლებრივ და ფინანსურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაში აყენებს მათ. შესაბამისად, კანონის რეგულირების სფეროს გაფართოების მიზნით, იცვლება კანონის სახელწოდება და ეწოდება მას „თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონი. წარმოდგენილი კანონის პროექტში მოცემულ ნორმათა უმრავლესობა კი, გავრცელდება საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ თითქმის ყველა თეატრის საქმიანობაზე. დასაზუსტებელია თუ რა ფინანსურ რესურს დაუკავშირდება საკანონმდებლო პაკეტის მიღება არ გამომდინარეობს კერძო და სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებული თეატრების უფლებრივი მდგომარეობის გათანაბრების მიზნით, წარმოდგენილი პროექტი ასევე ითვალისწინებს სახელმწიფოს მართვაში არსებული ინფრასტრუქტურის სათეატრო პროექტების განხორციელების მიზნით გამოყენების ხელშეწყობისა და კერძო 44 თეატრების განვითარების ფინანსური თუ ლოგისტიკური მხარდაჭერის შესაძლებლობას და ასევე, ადგენს შესაბამისი მონიტორინგის განხორციელების მექანიზმს. თეატრების სტრუქტურის სტანდარტიზაციის მიზნით, კანონმა ასევე მოიცვა სახელმწიფო, მუნიციპალური და შერეული თეატრების მართვის მომწესრიგებელი ნორმები, რაც როგორც დამფუძნებელს ასევე თეატრში დასაქმებულ პირს უმარტივებს საქმიანობის პროცესს. „პროფესიული თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტის თანმდევი საკანონმდებლო პროექტებია: „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი, რომლის თანახმადაც, გათვალისწინებულია საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედი სახელმწიფო და მუნიციპალური თეატრების მიერ სადადგმო წარმოდგენის ბილეთების რეალიზაციის დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლება; „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტი, რომლის თანახმადაც, აღნიშნული კანონის მოქმედება არ გავრცელდება, „თეატრების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული თეატრების მიერ, იმავე კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად, მათ სარგებლობაში არსებული სახელმწიფო უძრავი ქონების სასყიდლით და სახელმწიფო მოძრავი ქონების უსასყიდლოდ კერძო თეატრებისათვის სარგებლობაში გადაცემაზე. „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტი, რომლის თანახმადაც, აღნიშნული კანონის მოქმედება არ გავრცელდება სახელმწიფო და მუნიციპალური თეატრების მიერ სადადგმო საქმიანობისათვის საჭირო საქონლისა და მომსახურების სახელმწიფო შესყიდვაზე; „საქართველოს ორგანულ კანონში „საქართველოს შრომის კოდექსი“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის პროექტი, რომლის თანახმადაც, 45 თეატრალური დასის წევრებსა და სამუზეუმო საქმიანობით დაკავებულ პირებზე არ გავრცელდება ამავე კანონის მე-12 მუხლის მე-4 ნაწილის მოქმედება. 46 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 62 63 64 „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ სახელმწიფო გასაცემლის - სახელმწიფო პენსიის ადმინისტრირების გაუმჯობესების მიზნით, მიმდინარეობს მუშაობა ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის შექმნაზე, რომლის ფარგლებში გამარტივდება მოქალაქეთათვის სახელმწიფო გასაცემელზე წვდომა. მათ შეეძლებათ ადმინისტრირების ორგანოს - სსიპ - სოციალური მომსახურების სააგენტოს პენსიის დანიშვნისთვის/განახლებისთვის მიმართონ სპეციალური ელექტრონული პორტალის გამოყენებით. შეიქმნება გასაცემლის ადმინისტრირების სპეციალური პლატფორმა, რომელიც მნიშვნელოვნად დაზოგავს როგორც მოქალაქეთა, ასევე სააგენტოს თანამშრომელთა დროსა და ენერგიას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს სახელმწიფო გასაცემლის - სახელმწიფო კომპენსაციის ადმინისტრირების გაუმჯობესების მიზნით, მიმდინარეობს მუშაობა ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის შექმნაზე, რომლის ფარგლებში გამარტივდება მოქალაქეთათვის სახელმწიფო გასაცემელზე წვდომა. მათ შეეძლებათ ადმინისტრირების ორგანოს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს კომპენსაციის დანიშვნისთვის/განახლებისთვის მიმართონ სპეციალური ელექტრონული პორტალის გამოყენებით. შეიქმნება გასაცემლის ადმინისტრირების სპეციალური პლატფორმა, რომელიც მნიშვნელოვნად დაზოგავს როგორც მოქალაქეთა, ასევე სააგენტოს თანამშრომელთა დროსა და ენერგიას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონის პროექტის მიზანია „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული ინდექსაციის ანალოგიური პრინციპის შემოღება, რომლის თანახმად შშმ პირთათვის გათვალისწინებული სოციალური პაკეტის ოდენობები ყოველწლიურად გადაანგარიშდება ბოლო 12 თვის ინფლაციის საშუალო მაჩვენებლით, მაგრამ არაუმეტეს 25 ლარისა. პროექტის მიღება გამოიწვევს გარკვეულ ხარჯებს. არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ 47 65 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე‘‘ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2015 წელს „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და რიგი კანონქვემდებარე აქტების მიღებით საქართველოში პირველად შეიქმნა სამართლებრივი საფუძველი შრომითი მიგრაციის რეგულირებისათვის, თუმცა არის სამართლებრივი ნორმები, რომლებიც საჭიროებს შემდგომ დახვეწას და/ან განვითარებას როგორც შრომითი ემიგრაციის, ისე იმიგრაციის ეფექტიანად მართვის თვალსაზრისით. მაგალითად, ერთ-ერთ გამოწვევას წარმოადგენს შრომითი ემიგრაციის სფეროში მოქმედი შუამავალი ფიზიკური და იურიდიული პირების საქმიანობის მარეგულირებელი ქმედითი მექანიზმების არარსებობა. შედეგად, საკმაოდ ბევრია ისეთი საშუამავლო ფიზიკური და იურიდიული პირების რაოდენობა, რომლებიც ხშირად უკანონო საშუამავლო მომსახურებას ეწევიან. ასეთი სუბიექტები საზღვარგარეთ დასაქმების მსურველ პირებს, საკმაოდ მაღალი საფასურის გადახდის სანაცვლოდ, სთავაზობენ უხარისხო სერვისს, აწვდიან არასწორ ინფორმაციას, შედიან ყალბ გარიგებებში და ხელს უწყობენ საზღვარგარეთ არალეგალურ დასაქმებას, რაც, სხვათა შორის, ართულებს მიგრანტთა სამშობლოში დაბრუნების პროცესსაც. პრობლემის მასშტაბის გათვალისწინებით, აუცილებელია ასეთი შუამავალი პირების საქმიანობის რეგულირების და მონიტორინგის ეფექტური სისტემის დანერგვა, რაც ხელს შეუწყობს, ერთი მხრივ, შრომითი ემიგრანტების უფლებების დაცვას, მეორე მხრივ კი, წაახალისებს ამ სფეროში კეთილსინდისიერად მომუშავე, კომპეტენტურ და სანდო დასაქმების სააგენტოებს. ასევე, პრობლემური საკითხია ადგილობრივი დამსაქმებლების მიერ სამინისტროს ინფორმირება საქართველოში უცხოელის დასაქმების თაობაზე (მიუხედავად იმისა, კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს რომ ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულება განსაზღვრულია საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით (საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 7 აგვისტოს დადგენილება N417), ის ფაქტობრივად არ სრულდება, რადგან ზემოხსენებული ვალდებულების დარღვევისთვის კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს რაიმე სახის პასუხისმგებლობას). ამას ადასტურებს საქართველოში უცხოელებზე გაცემულ შრომითი ნებართვების რაოდენობასა და უცხოელთა დასაქმების შესახებ ადგილობრივი დამსაქმებლების მიერ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსთვის მიწოდებულ ინფორმაციას შორის არსებული განსხვავება, როცა ფაქტობრივად გაცემული შრომითი ბინადრობის რაოდენობა დაახლოებით 50-60ჯერ აღემატება სამინისტროსათვის მიწოდებულ ციფრს. შესაბამისად, 48 საქართველოში დასაქმებული უცხოელების აღრიცხვის მოსაწესრიგებლად, მონიტორინგის ქმედითი სისტემის დასანერგად და ადგილობრივი დამსაქმებლების პასუხისმგებლობის გაზრდის მიზნით, მნიშვნელოვანია შრომითი იმიგრაციის ეფექტიანი, ქვეყნის საჭიროებებსა და ეკონომიკაზე მორგებული მარეგულირებელი მექანიზმების შემოღება და დახვეწა. აღნიშნული გამოწვევების გადაჭრისათვის აუცილებელია შესაბამისი სამართლებრივი ბერკეტების შემოტანა, რაც საჭიროებს საკანონმდებლო ცვლილებებს საქართველოს კანონში „შრომითი მიგრაციის შესახებ“. საკანონმდებლო ცვლილებების მიზანია შეიქმნას საქართველოში შრომითი მიგრაციის რეგულირების სამართლებრივი მექანიზმი, რომლებიც უზრუნველყოფს:         ქვეყანაში ლეგალური შრომითი მიგრაციის ხელშეწყობას და არალეგალური შრომითი მიგრაციისა და ტრეფიკინგის შემთხვევების შემცირებას; საქართველოს ფარგლებს გარეთ შრომით მოწყობასთან დაკავშირებული ფიზიკური და იურიდიული პირების საქმიანობაზე სახელმწიფო მონიტორინგის ეფექტიანი სისტემის ჩამოყალიბებას. მათი კანონიერი საქმიანობის წახალისებას და განვითარების მხარდაჭერას სახელმწიფოს მხრიდან; შრომითი მიგრანტებისათვის ხარისხიანი საშუამავლო მომსახურების შეთავაზებას, მათი შრომითი და სოციალური უფლებების დაცვას; შრომითი მიგრანტების ეკონომიკური დანახარჯებისა და დანაკარგების შემცირებას და სარგებლიანობის გაზრდას; შუამავალი კომპანიების საქმიანობის ლეგალიზაციას; საზღვარგარეთ დასაქმებული საქართველოს მოქალაქეების შესახებ მონაცემების აღრიცხვის გაუმჯობესებას; ადგილობრივი დამსაქმებლების მიერ საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის არმქონე უცხოელის დასაქმების შესახებ მონაცემების აღრიცხვის გაუმჯობესებას და ადგილობრივ შრომის ბაზარზე უცხოელების დასაქმების პროცესის რეგულირებას; საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, პროფილურ სახელმწიფო უწყებებს შორის კოორდინაციის გაუმჯობესების გზით, საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის არმქონე უცხოელზე სამუშაო ბინადრობებისა და სამუშაო ვიზის (D1) გაცემის დასაბუთებულობის ხარისხის გაზრდას და უცხოელთა მხრიდან კანონდარღვევების შემცირებას. 49 66 „ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 67 „ადამიანის ორგანოების (ტრანსპლანტაციის) შესახებ‘‘ „სამედიცინო დამხმარე რეპროდუქციის შესახებ“ „ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის თანახმად, ადგილობრივი ნარკოლოგიური, ეპიდემიოლოგიური და კრიმინოგენული სიტუაციის გათვალისწინებით, სათანადო დასაბუთების შემთხვევაში, დასაშვებია სიებში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანა, კერძოდ, რომელიმე სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული ნივთიერების ერთი სიიდან მეორეში გადატანა, სიიდან ამოღება ან სიაში ახალი სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული ნივთიერების დამატება. კანონპროექტის მიღება, სავარაუდოდ, გამოიწვევს გარკვეულ ხარჯებს არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება, სავარაუდოდ, გამოიწვევს გარკვეულ ხარჯებს გამომდინარეობს სიებში ცვლილების ან/და დამატების შეტანის საფუძველია: ა) გაეროს გენერალური მდივნის ოფიციალური შეტყობინება; ბ) სამედიცინო დაწესებულებების, საექსპერტო-კრიმინალისტიკური, სასამართლოსაგამოძიებო ან/და სამართალდამცავი ორგანოების ხელთ არსებული, სტატისტიკურად დადასტურებული ინფორმაცია კონკრეტული სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული ნივთიერების სოციალური საფრთხის შემცველი უკანონო მოხმარების ფაქტებზე. საქართველოში სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებულ ნივთიერებათა სიებში ცვლილებები და დამატებები შეაქვს საქართველოს პარლამენტს საქართველოს მთავრობის შესაბამისი რეკომენდაციის გათვალისწინებით. მიმდინარე ეტაპზე, გაეროს სესიაზე განხილული იქნა გაეროს სიებში ახალი ნივთიერებების შეტანის საკითხი, თუმცა აღნიშნული ჯერ არ არის ასახული კონვენციების თანდართულ სიებში. მათი სიებში ასახვის მომენტიდან კი წევრი ქვეყნები ვალდებულები არიან ცვლილება ასახონ ნაციონალურ კანონმდებლობაში. სავარაუდოდ, გაეროს კონვენციების თანდართულ სიებში ახალი ნივთიერებების ასახვა მოხდება წლის ბოლომდე. შესაბამისად, დღის წესრიგში დადგება ზემოაღნიშნულ კანონში ცვლილების დაუყოვნებლივ განხორციელება. კანონპროექტების პაკეტი მოიცავს სამ ახალ კანონს, რომლებიც არეგულირებენ საქართველოში ორგანოების, ქსოვილების და სამედიცინო ასისტირებული რეპროდუქციების საკითხს, კერძოდ; ტრანსპლანტაციის შესახებ კანონპროექტი არეგულირებს მკურნალობის მიზნით ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის საკითხს ადგენს ეთიკურ საკითხებს და უსაფრთხოების პრინციპებს. კანონპროექტი აკმაყოფილებს ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ დირექტივებს ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2010 წლის 7 ივლისის 2010/53/EC დირექტივა ტრანსპლანტაციისა თვის განკუთვნილი ადამიანის ორგანოების ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტების შესახებ; ბ) 2012 წლის 9 ოქტომბრის 50 (ახალი კანონპროექტები) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2012/25/EU დირექტივის განმახორციელებელი კომისია, რომელიც ადგენს წევრ სახელმწიფოებს შორის ტრანსპლანტაციისთვის განკუთვნილი ადამიანის ორგანოების გაცვლისათვის საჭირო ინფორმაციულ პროცედურებს. სამედიცინო დამხმარე რეპროდუქციის შესახებ კანონპროექტი არეგულირებს სამედიცინო დამხმარე რეპროდუქციის (შემდგომში-სდრ) წესებს, მეთოდებს, პროცედურებს, ვადებსა და პირობებს, სდრ საქმიანობების ორგანიზაციულ საკითხებს, სდრ-ის საქმიანობების სახეობებს, სდრ-ზე ხელმისაწვდომობის უფლებასთან, ამ კანონის აღსრულებაზე ზედამხედველობასთან, სდრ-ის სფეროში კომპეტენტური ორგანოს ფუნქციებსა და პასუხისმგებლობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, აგრეთვე, სდრ-ის სფეროში სხვა მნიშვნელოვან საკითხებს კანონპროექტი აკმაყოფილებს ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ დირექტივებს 2004 წლის 31 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივას, რომელიც ადგენს ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტებს ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, მოპოვების, ტესტირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილებისათვის; 2006 წლის 8 თებერვლის ევროკომისიის 2006/17/EC დირექტივას, რომლის მეშვეობითაც ხორციელდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების დონაციის, მოპოვების და ტესტირების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; 2006 წლის 24 ოქტომბრის ევროკომისიის 2006/86/EC დირექტივას, რომლის მეშვეობითაც ხორციელდება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივა, რომელიც ეხება მიკვლევადობის მოთხოვნებსა და შეტყობინებებს სერიოზული გვერდითი რეაქციებისა და მოვლენების შესახებ და ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების კოდირების, დამუშავების, პრეზერვაციის, შენახვისა და განაწილების გარკვეულ ტექნიკურ მოთხოვნებს; დ ) 2010 წლის 3 აგვისტოს კომისიის 2010/453/EU გადაწყვეტილებას, რომელიც ადგენს სახელმძღვანელო პრინციპებს ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების სფეროში ინსპექტირებისა და კონტროლის პირობების და თანამდებობის პირთა მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების შესახებ 2004 წლის 31 მარტის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2004/23/EC დირექტივის თანახმა.დ კანონპროექტი ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების შესახებ არეგულირებს ადამიანისათვის გამოსაყენებლად გამიზნული ცოცხალი ან გარდაცვლილი ადამიანის ქსოვილების ან/და უჯრედების გაცემის (დონაციის), მოპოვების, 51 68 69 „ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „წამლისა და ფარმაცევტული საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ტესტირების, დამუშავების, პრეზერვაციის, შენახვის, განაწილებისა და გამოყენების პირობებს. კანონპროექტი ემყარება 2004/23/EC დირექტივას, რომელიც განსაზღვრავს ხარისხისა და უსაფრთხოების სტანდარტებს ადამიანის ქსოვილებისა და უჯრედების გაცემის (დონაციის), მოპოვების, ტესტირების, დამუშავების, კონსერვაციის, შენახვისა და განაწილებისათვის. „ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-16 მუხლში ცვლილებების შეტანის გზით, დაზუსტდება პაციენტის მიმართ შეზღუდვის მეთოდები. საფუძველი პრევენციის ეროვნული მექანიზმის 2021 წლის ანგარიში, შეზღუდვის მეთოდები, გვ. 151-156, ხელმისაწვდომია შემდეგ მისამართზე: https://www.ombudsman.ge/res/docs/2022050612391096568.pdf ცვლილების შედეგად კანონის 1111 მუხლის მე-17 პუნქტს ემატება შემდეგი შინაარსის 171 პუნქტი: „171. პირველადი შეფუთვის მარკირების ანდა მეორეული შეფუთვის მარკირების და დიზაინის ცვლილების შემთხვევაში, ფარმაცევტული პროდუქტის იმპორტი და ბაზარზე მიმოქცევა დასაშვებია ცვლილებამდე დაშვებული შეფუთვა-მარკირებით, ცვლილების განხორციელებიდან 12 თვის განმავლობაში („ე.წ. გარდამავალი პერიოდი“). პირველადი შეფუთვის მარკირების ანდა მეორეული შეფუთვის მარკირების და დიზაინის ცვლილების განმეორებით განხორციელების შემთხვევაში გარდამავალ პერიოდამდე არსებული რეგისტრირებული ფარმაცევტული პროდუქტის იმპორტი არ არის დაშვებული.“ ასევე კანონის 38-ე მუხლს ემატება შემდეგი შინაარსის 24 პუნქტი: „24. ამ კანონის 1111 მუხლის 171 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნები ვრცელდება მხოლოდ ამავე მუხლის 21-ე პუნქტის ,,ა“ ქვეპუნქტის ,,ა.ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ ცვლილებებზე.“ კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს პრობლემის არსი: დღეის მდგომარეობით, ეროვნული რეჟიმით რეგისტრირებული ფარმაცევტული პროდუქტის პირველადი შეფუთვის მარკირების, მეორეული 52 შეფუთვის მარკირების და დიზაინის ცვლილება „წამლისა და ფარმაცევტული საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონით მიეკუთვნება I რიგის ა ტიპის ცვლილებას, განიხილება შედარებით ნაკლები მნიშვნელობის ცვლილებად და საჭიროებს სააგენტოსათვის ცვლილების შესახებ ინფორმაციის წარდგენას. ინფორმაციის საჯაროობისა და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით სააგენტო უწყებრივ რეესტრში განათავსებს ფარმაცევტული პროდუქტის შეფუთვამარკირების ნიმუშის ელექტრონულ ვერსიას. აღსანიშნავია, რომ შეფუთვამარკირების ცვლილების განხორციელების შემთხვევაში საქართველოს ტერიტორიაზე ნებადართულია ცვლილებამდე დაშვებული შეფუთვა-მარკირების ფარმაცევტული პროდუქტის მიმოქცევა მისი ვარგისობის ვადის ამოწურვამდე. ამავდროულად, ამავე კანონის 378 მუხლით ფარმაცევტული პროდუქტის შეფუთვამარკირების ცვლილება რეგისტრაციის ან სააგენტოსთვის სავალდებულო შეტყობინების გარეშე გამოიწვევს დაჯარიმებას 2000 ლარის ოდენობით, სამართალდარღვევის აღმოფხვრამდე რეალიზაციის შეჩერებით. შესაბამისად, აღნიშნული ნორმით დაშვებულია მხოლოდ იმ შეფუთვა-მარკირების ფარმაცევტული პროდუქტის იმპორტი, რომელის რეგისტრირებული ან ცვლილება განხორციელებული შეფუთვა-მარკირებაც არის განთავსებული უწყებრივ რეესტრში. შედეგი: პირველადი შეფუთვის მარკირების ანდა მეორეული შეფუთვის მარკირების და დიზაინის ცვლილების შემთხვევაში, ფარმაცევტული პროდუქტის იმპორტი და ბაზარზე მიმოქცევა დასაშვებია ცვლილებამდე დაშვებული შეფუთვა-მარკირებით, ცვლილების განხორციელებიდან 12 თვის განმავლობაში. აღნიშნული ცვლილების იმპლემენტაცია ხელს შეუწყობს ბიზნეს სექტორში დასაქმებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს და დაზოგავს დროს, რათა ოპერატიულად განხორციელდეს შესაბამისი ფარმაცევტული პროდუქტების ქვეყანაში შემოტანა და მიმოქცევა. 53 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო 70 71 72 „საქართველოს ორგანულ კანონში „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროსა და მუნიციპალიტეტების მიერ უფლებამოსილებათა განხორციელებისას გამოვლინდა რიგი პრაქტიკული საკითხები საქართველოს ორგანულ კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ რეგულაციებიდან გამომდინარე, რომლებიც საჭიროებენ უკეთ დარეგულირებას/დაზუსტებას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ კანონპროექტის მომზადება დაკავშირებულია დეცენტრალიზაციის სტარტეგიიდან გამომდინარე მუნიციპალიტეტის შესაბამისი შემოსულობების ეტაპობრივი ზრდის (გაუმჯობესების) საკითხების შესაბამისი ფორმით მოწესრიგების საჭიროებასთან. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მომზადება დაკავშირებულია დეცენტრალიზაციის სტარტეგიიდან გამომდინარე მუნიციპალიტეტების თანაბარ მდგომარეობაში ჩაყენებისა და კოდექსის შესაბამისი მუხლებით გათვალისწინებული სახდელების დაკისრების ერთნაირი მიდგომის საფუძველზე დარეგულირების საჭიროებასთან.საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ზოგიერთი სანქცია, სპეციფიკის გათვალისწინებით, დადგენილი იყო მხოლოდ იმ ქმედებისთვის რომელიც ხორციელდებოდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში. თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილებები, გარკვეული გამონაკლისების გარდა, სხვა კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ 54 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) მუნიციპალიტეტების უფლებამოსილებების მსგავსია, არ არსებობს სხვა მუნიციპალიტეტებთან მიმართებით, მისი განსხვავებულ პირობებში ჩაყენების საფუძველი. 55 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 73 „უცხოელთა და მოქალაქეობის არ მქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონის პროექტის მომზადება განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით: „უცხოელთა და მოქალაქეობის არ მქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის 31 პუნქტი უშვებს საქართველოში შემოსვლისა და ყოფნის განსხვავებული რეჟიმის დაწესების შესაძლებლობას, რაც მდგომარეობს იმაში, რომ საქართველოს მთავრობის N256 დადგენილებით განსაზღვრული ქვეყნების ბინადრობის ნებართვისა და ვიზის ქონის შემთხვევაში, უცხოელს უფლება აქვს (აღნიშნული დოკუმენტების საფუძველზე) შემოვიდეს საქართველოში და იმყოფებოდეს 180 -დღიან პერიოდში, 90 კალენდარული დღის ვადით და რაც მათ ასევე არ უზღუდავს საიმიგრაციო ვიზაზე მიმართვის შესაძლებლობას. ამდენად, პრაქტიკამ ცხადყო, რომ ზემოაღნიშნული პირები ბოროტად იყენებენ კანონმდებლობის მოქმედი ნორმებით დადგენილ შესაძლებლობას (საქართველოში შემოვიდნენ მოკლევადიანი ვიზიტით და არა საიმიგრაციო მიზნებით) და სამინისტროს მიმართავენ საიმიგრაციო ვიზის გაცემის მოთხოვნით. შესაბამისად, ცხადია, რომ მათი მიზანია, ხანგრძლივ პერსპექტივაში ბინადრობის ნებართვის აღება, რისთვისაც საჭიროებენ კანონით განსაზღვრული შესაბამისი კატეგორიის ვიზის ფლობას, რაც თავის მხრივ, არათანაბარ მდგომარეობაში აყენებს სხვა ქვეყნის მოქალაქეებს და ამასთან, კონტროლის მიღმა ტოვებს სახელმწიფო უსაფრთხოების ელემენტსაც. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებითა და იმისათვის, რომ თვიდან იქნეს აცილებული კანონის მოქმედი ნორმების ბოროტად გამოყენების შესაძლებლობა, დღის წესრიგში დადგა კანონში შესაბამისი ცვლილების განხორციელების აუცილებლობის საკითხი, რომლის მიზანია, ზემოაღნიშნული კატეგორიის პირთა წრეს შეეზღუდოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსათვის, საიმიგრაციო ვიზის მიღების მოთხოვნით, მიმართვის შესაძლებლობა. გარდა აღნიშნული ცვლილებებისა, საკანონმდებლო ცვლილებების განხორციელება აუცილებელია, რადგან პრაქტიკაში გამოვლინდა ისეთი საკითხები, რომლებსაც არ ითვალისწინებს ვიზის გაცემის საკითხის მომწესრიგებელი სამართლებრივი აქტები. შესაბამისად, კანონპროექტით წარსადგენი ცვლილებების მიზანია, რეგულირების მიღმა დარჩენილი საკითხების მომწესრიგებელი ნორმების კანონში ასახვა და კანონმდებლობასთან მათი ჰარმონიზაცია, სავიზო ნორმების პრაქტიკაში 56 აღსრულებისას გამოვლენილი ხარვეზის გამოსწორება და რიგი ნორმების შინაარსის დაზუსტება. კერძოდ: იმ პირთა წრის დაზუსტება, რომლებზეც გაიცემა საქართველოს ვიზა; საქართველოში შემოსვლაზე უარის თქმისა და ვიზის გაცემაზე უარის თქმის საფუძვლების გამიჯვნა და ვიზის გაცემაზე უარის თქმის საფუძვლების გაფართოება; საქართველოში ყოფნის ვადის შეწყვეტისა და ვიზის მოქმედების ვადის შეწყვეტის საფუძვლების ერთმანეთისგან გამიჯვნა/დაზუსტება (რადგან ვიზის შეწყვეტის საფუძვლები არ არის ამომწურავი და საჭიროებს განვრცობას). აქვე გასათვალისწინებელია, რომ კანონის მოქმედი რედაქცია საქართველოში ყოფნის ვადის შეწყვეტის საფუძვლებში მოიაზრებს, როგორც ბინადრობის ნებართვის შეწყვეტის საფუძვლებს, ასევე ვიზის შეწყვეტის საფუძვლებს. არსებულმა პრაქტიკამ აჩვენა, რომ ვიზა შეიძლება შეწყდეს არა მხოლოდ უცხოელის საქართველოში ყოფნის პერიოდში, არამედ საქართველოში შემოსვლამდეც, შესაბამისად მიზანშეწონილია ვიზის შეწყვეტის საფუძვლების ცალკე გამოყოფა. 57 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 74 75 „საქართველოს საბაჟო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 76 „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონში კანონპროექტი ითვალისწინებს საბაჟო ზედამხედველობის, საბაჟო კონტროლისა და საბაჟო ფორმალობების დახვეწას, ბუნდოვანი ნორმების ნათლად ჩამოყალიბებას, ცალკეული ნორმების ერთმანეთთან შესაბამისობაში მოყვანას, საბაჟო კოდექსის დებულებების პრაქტიკაში აღსრულებისას გამოვლენილი პრობლემების და უზუსტობების აღმოფხვრას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის შემუშავების მიზანია „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის დახვეწა და სრულყოფა, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარება და ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურზე დაკისრებული ფუნქციების ეფექტურად განხორციელებისთვის ხელის შეწყობა. ასევე, ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის საბჭოს გაძლიერება. დავების კომიტეტის რგოლის ჩამოყალიბება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტი გამომდინარეობს „ზოგიერთი კატეგორიის საწარმოს წლიური ფინანსური ანგარიშგებების, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებების და დაკავშირებული ანგარიშების შესახებ, რომელიც ცვლის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2006/43/EC დირექტივას და აუქმებს საბჭოს 78/660/EEC და 83/349/EEC დირექტივებს" 2013 წლის 26 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013/34/EU დირექტივიდან. ასევე გარკვეული ნორმების გადმოტანა და დაზუსტება ხდება 2002 წლის 19 ივლისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს "ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების გამოყენების შესახებ" N 1606/2002 რეგულაციიდან. კანონპროექტის შემუშავების მიზანია „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიზნებიდან გამომდინარე „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანა და სამსახურის უფროსისათვის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შემუშავების/გამოცემის უფლებამოსილების მინიჭება. 58 ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 77 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „ლატარიების, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების მოწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ 78 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საგადასახადო დავალიანებებისა და სახელმწიფო სესხების რესტრუქტურიზაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ ასევე, პროექტის შემუშავების მიზანია სფეროს მარეგულირებელი, ხარისხის კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტების (ISQC) საერთაშორისო დასახელების ცვლილებიდან გამომდინარე ტექნიკური ხასიათის ცვლილების განხორციელება კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია სისტემურ-ელექტრონული ფორმით (ონლაინ) აზარტული და მომგებიანი თამაშობების მოწყობაზე რეგულაციების შემოღების და გემზე მოწყობილი სამორინეს რეგულირების აუცილებლობით. კანონპროექტი აწესებს ახალი სანებართვო საქმიანობის სახეებს სისტემურელექტრონული ფორმით აზარტული და მომგებიანი თამაშობის ორგანიზებაზე. ევროპის საბჭოს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ მიმართულ ღონისძიებათა შემფასებელ რჩეულ ექსპერტთა (Moneyval) კომიტეტის 2012 წლიდან დაწყებული წლიურ ანგარიშებში აღნიშნულია, რომ საქართველოში არ არსებობს ცალკე/დამოუკიდებელი ნებართვა სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული და მომგებიანი თამაშობის გამართვისთვის და მიუთითებს სისტემურელექტრონული ფორმით გამართულ თამაშობებთან დაკავშირებული რისკების შესამცირებლად მექანიზმის არარსებობის შესახებ. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ცვლილების შესაბამისად, კანონის ტექსტიდან ამოღებული იქნება დებულებები, რომლებიც ითვალისწინებენ საგადასახადო დავალიანებათა რესტრუქტურიზაციის საკითხის განხილვისა და გადაწყვეტის წესს, ვინაიდან, მსგავსი საკითხები რეგულირდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო 59 79 80 ცვლილებებთან ერთად) „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტის მომზადების აუცილებლობა განპირობებულია სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის რეფორმის მიმდინარეობის პროცესში განხორციელებული ანალიზის, მათ შორის საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ექსპერტების შეფასებების შედეგად გამოვლენილი გაუმჯობესების საჭიროებით. კანონპროექტით წარმოდგენილი ცვლილებები, რომლებიც უზრუნველყოფს „სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მეტ ჰარმონიზებას საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთან. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის შემუშავების მიზეზს წარმოადგენს საერთო სასამართლოებში საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლით - ცრუმაგიერ მფლობელობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურის მიერ აღძრულ სარჩელებზე სასამართლოს გადაწყვეტილებების ანალიზი. კერძოდ, ზემოხსენებული საფუძვლით სასამართლოებში მიმდინარე საქმეების დიდი ნაწილი შეწყვეტილია იმ გარემოების გამო, რომ პირი, არსებული დავის პარალელურად, „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ცხადდებოდა გაკოტრებულად და უქმდებოდა მისი რეგისტრაცია სამეწარმეო რეესტრში. შედეგად, ცრუმაგიერობის საქმის წარმოება წყდებოდა დავის საგნის არარსებობის გამო. ანალოგიური ვითარება არის შექმნილი ახალ, „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონთან მიმართებით. წარმოდგენილი კანონპროექტის შესაბამისად, შემოსავლების სამსახური უფლებამოსილი იქნება მიმართოს სასამართლოს მოვალის გაკოტრებულად გამოცხადების და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ განჩინების გამოტანის გადავადების მოთხოვნით, თუ წარადგენს მტკიცებულებას, რომ მიმდინარეობს სასამართლო საქმის წარმოება საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლით. აღნიშნულ შემთხვევაში, სასამართლო გამოიტანს განჩინებას მოვალის (როგორც გადასახადის გადამხდელის ან სავარაუდო ცრუმაგიერი პირის) გაკოტრებულად გამოცხადების და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ საკითხის განხილვის გადავადების თაობაზე, საგადასახადო კოდექსის 246-ე კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 60 81 82 „იარაღის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 83 „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ" საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ“ მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლით არსებულ სასამართლო საქმის წარმოებაზე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე. ცივი ან ცივი სასროლი იარაღის ტექნიკური მახასიათებლების განსაზღვრის უფლებამოსილება, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს სტანდარტების და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს ნაცვლად, მიენიჭება საქართველოს მთავრობას, რაც უზრუნველყოფს ცივი და ცივი სასროლი იარაღის სამოქალაქო ბრუნვაში დაშვებასთან/საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანასთან დაკავშირებული საკითხების მოწესრიგებას და ტექნიკური მახასიათებლების განსაზღვრის ნაწილის პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობას. კანონპროექტის მიღების შედეგად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 16510 მუხლი, შესაბამისობაში მოვა „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონთან და განისაზღვრება, რომ სამართალდარღვევას წარმოადგენს მოვალის ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირის მიერ „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 99-ე მუხლის მე-4 პუნქტით (მოვალის ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირი ვალდებულია გადახდისუუნარობის შესახებ განცხადების დასაშვებად ცნობისა და გაკოტრების რეჟიმის გახსნის თაობაზე განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 15 დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს ამ განჩინების გამოტანამდე სრული/არასრული საგადასახადო პერიოდების შესაბამისი წარუდგენელი დეკლარაციები) გათვალისწინებული საგადასახადო ანგარიშგების ვალდებულების დარღვევა. არსებული მაკროეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრების გადახედვიდან გამომდინარე მიზანშეწონილია „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ 61 84 საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე საქართველოს მთავრობა საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტს თანდართულ მასალებთან ერთად არაუგვიანეს 1 ოქტომბრისა. არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 62 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 85 86 87 „სპორტულ და კულტურულ ღონისძიებათა უსაფრთხოების შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ და „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) „დნმ-ის კოდისა და დაქტილოსკოპიური პროექტის შემუშავება განპირობებულია სპორტულ შეჯიბრებებსა და კულტურულ ღონისძიებებზე უსაფრთხოების დაცვის აუცილებლობით. კანონპროექტით, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად დარეგულირდება სპორტული და კულტურული ღონისძიების უსაფრთხოდ ჩატარებისათვის საჭირო ორგანიზაციული საკითხები და პროცესში ჩართული პირებისა და ორგანოების უფლებამოსილებები. კანონის პროექტის მიღება ხელს შეუწყობს მასობრივი ხასიათის სპორტული და კულტურული ღონისძიებების დროს საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის ეფექტიან დაცვას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. არ გამომდინარეობს არსებული პრაქტიკის გათვალისწინებით, აგრეთვე საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილების ანალიზის საფუძველზე მოხდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ეკონომიკურ დანაშაულებთან მიმართებით არსებული მცირე მნიშვნელობის ზიანის ცნებასთან დაკავშირებით შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. არ გამომდინარეობს საერთაშორისო პრაქტიკამ ცხადყო, რომ დნმ-ის კოდის და თითის ანაბეჭდის ნიმუშების დამუშავება გამოძიების თანამედროვე მეთოდებს შორის ერთ-ერთი ქმედითი ინსტრუმენტია. დნმ-ის კოდის/თითის ანაბეჭდის მონაცემთა ბაზის კანონპროექტის მიღება გამოიწვევს სახელმწიფო არ გამომდინარეობს 63 მონაცემების ერთიანი ბანკების შექმნის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 88 „იარაღის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ გამოყენებით დგინდება დანაშაულის ჩამდენი პირების ვინაობა, ასევე შესაძლებელია უდანაშაულო პირების განსაზღვრა. სამწუხაროდ, საქართველოში არ არსებობს მსგავსი სახის მონაცემთა ბაზა, რომელშიც მოთავსდება და შეინახება დნმ-ის კოდის პროფილი. გამომდინარე აქედან, შემუშავდა „დნმ-ის კოდისა და დაქტილოსკოპიური მონაცემების ერთიანი ბანკების შექმნის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს დნმ-ის კოდის მონაცემთა ბანკის შექმნისთვის საჭირო საკანონმდებლო რეგულაციის შექმნას და ამ გზით საგამოძიებო ორგანოების შესაძლებლობების გაძლიერებას. კანონის პროექტის მიზანია „იარაღის შეძენისა და ფლობის კონტროლის შესახებ“ ევროკავშირის 1991 წლის დირექტივის პრინციპების შესაბამისად იარაღის კატეგორიებად დაყოფის კრიტერიუმებთან, იარაღის რეგისტრაციასთან, შეძენასთან, ტარებასთან, გადატანასთან და დამზადებასთან დაკავშირებული ცალკეული საკითხების ახლებურად ჩამოყალიბება. ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. სახელმწიფო ბიუჯეტი დნმ-ის ერთიანი ბანკის შექმნის მიზნით ითვალისწინებს 13 000 000 ლარის გამოყოფას. ამასთან, დაქტილოსკოპიურ მონაცემთა ერთიანი ბანკის შექმნა განხორციელდება შინაგან საქმეთა სამინისტროსთვის გამოყოფილი ასიგნებების ფარგლებში კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 64 სხვა უწყებები 89 „ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ“ (ახალი კანონპროექტი) (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 2009 წლის შემდეგ „ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებები რამდენჯერმე შევიდა. აღნიშნული ცვლილებები განხორციელდა დამოუკიდებელი, ობიექტური და სანდო სტატისტიკის წარმოების საერთაშორისოდ აღიარებულ ძირითად პრინციპებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით. თუმცა, კანონში არსებული რიგი დებულებები დამატებით გაუმჯობესებას საჭიროებს, რათა ისინი ოფიციალური სტატისტიკის მოდელური კანონის და ევროპის სტატისტიკის პრაქტიკის კოდექსის შესაბამის სახელმძღვანელო პრინციპებს უფრო მეტად შეესაბამებოდეს. აღსანიშნავია, რომ სტატისტიკის შესაძლებლობების განვითარების პროცესების ხელშეწყობის მიზნით, საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 29 ნოემბრის № 585 დადგენილებით დამტკიცდა 2020-2023 წლების საქართველოს ოფიციალური სტატისტიკის ეროვნული სისტემის განვითარების სტრატეგია, რომლის ერთ-ერთი ამოცანაა ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ კანონის ცვლილება, საერთაშორისო მოთხოვნებისა და გლობალური შეფასების რეკომენდაციების შესაბამისად. გარდა ამისა, ასოცირების შესახებ შეთანხმების მე-4 თავის 286-ე მუხლი ითვალისწინებს შემდეგ დათქმას: „მხარეები განავითარებენ და განამტკიცებენ თანამშრომლობას სტატისტიკის საკითხებში, რაც ხელს შეუწყობს დროული, საერთაშორისო დონეზე შესადარისი და საიმედო სტატისტიკური მონაცემების უზრუნველყოფის გრძელვადიანი მიზნის შესრულებას. მოსალოდნელია, რომ მდგრადი, ეფექტიანი და პროფესიულად დამოუკიდებელი სტატისტიკის ეროვნული სისტემა საქართველოსა და ევროკავშირის მოქალაქეებს, ბიზნეს სექტორის წარმომადგენლებსა და გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს მიაწვდის რელევანტურ ინფორმაციას, რაც მათ საშუალებას მისცემს, მის საფუძველზე მიიღონ ინფორმირებული გადაწყვეტილებები. სტატისტიკის ეროვნული სისტემა დაიცავს გაეროს „ოფიციალური სტატისტიკის ფუნდამენტურ პრინციპებს“, სტატისტიკის სფეროში ევროკავშირის კანონმდებლობის, მათ შორის, „ევროპის სტატისტიკის პრაქტიკის კოდექსის“ გათვალისწინებით, სტატისტიკის ეროვნული სისტემის ევროპის სტატისტიკის ნორმებსა და სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით“. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. არ გამომდინარეობს საქსტატი აღნიშნულ ფუნქციას განახორციელებს არსებული ადამიანური რესურსების ფარგლებში, მისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილი ასიგნებებიდან. მოქმედ კანონთან შედარებით ახალ კანონპროექტში უფრო დეტალურად არის აღწერილი შემდეგი ძირითადი თემები:  ოფიციალური სტატისტიკის განსაზღვრება და მისი გამიჯვნა ადმინისტრაციული მონაცემებისგან; 65          90 „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს შექმნის შესახებ" საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ და ,,პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ" ოფიციალური სტატისტიკის მწარმოებელ ორგანოთა განსაზღვრა და მათი როლის დადგენა; ოფიციალური სტატისტიკის მწარმოებელ ორგანოთა პროფესიული დამოუკიდებლობის პრინციპი; სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის როლი და მნიშვნელობა სტატისტიკის ეროვნული სისტემის კოორდინირებაში; საქსტატის საბჭოს და საქსტატის მრჩეველთა საბჭოს როლი და უფლებამოსილებები; სტატისტიკური პროგრამების მნიშვნელობა, აღწერილობა და მათი შემადგენელი მხარეები. ოფიციალური სტატისტიკის მწარმოებელთა და ადმინისტრაციულ ორგანოთა პასუხისმგებლობა პროგრამის შედგენაში და შესრულებაში; მონაცემთა შეგროვების და ადმინისტრაციულ და სხვა წყაროებთან წვდომის უფლებამოსილება; კონფიდენციალურ მონაცემებთან მუშაობის პროცედურები და პრინციპები. ინდივიდუალურ მონაცემებთან წვდომა და უფლებამოსილება; მონაცემთა ხარისხის მართვა მომხმარებელთა ინტერესების გათვალისწინებით; მონაცემთა გავრცელების პოლიტიკა და პრინციპები. (ავტორი: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური) სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო (შემდგომში - ბიურო) წარმოადგენს სახელმწიფო საექსპერტო დაწესებულებას, რომლის ამოცანაა სისხლის სამართლის, ადმინისტრაციული სამართლის და სამოქალაქო საქმეებზე მონაწილე მხარის, აგრეთვე ფიზიკური ან/და იურიდიული პირების დაკვეთების საფუძველზე საჭირო გარემოებების დასადგენად სპეციალური გამოკვლევების ჩატარების შედეგად ექსპერტის დასკვნის (აქტის დასკვნის შედგენის შეუძლებლობის შესახებ) მომზადება, აგრეთვე შესაბამისი ცნობების გაცემა. წინასწარ შეუძლებელია ამ კანონპროექტის მიღებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრების შესახებ ზოგადი ინფორმაციის განსაზღვრა. არ გამომდინარეობს ცალკეულ შემთხვევაში (როდესაც არსებობს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის განკარგულება) ბიუროს მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება ერთჯერადად განახორციელოს სხვა სახის საქმიანობაც. მაგ. საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 28 აპრილის N271 დადგენილებით ბიუროს 2022 წლის 01 ოქტომბრამდე მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება განახორციელოს მშენებლობაზე ტექნიკური ზედამხედველობა. დღეის მდგომარეობით ბიურო სამშენებლო სამუშაოების ოცამდე ობიექტზე ახორციელებს ტექნიკურ ზედამხედველობას - ინსპექტირებას. 66 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 91 „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) იმ მიზნით, რომ ბიუროს ლეგიტიმურად, დამოუკიდებლად შეეძლოს განახორციელოს სამშენებლო სამუშაოებზე ტექნიკური ზედამხედველობაინსპექტირება, აუცილებელია „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს შექმნის შესახებ" საქართველოს კანონში შევიდეს შესაბამისი ცვლილებები. მითითებული ცვლილებების შემდგომ აუცილებელი იქნება შევიდეს ცვლილება „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის" იმ მუხლში, რომელიც შეიცავს აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოს ცნების დეფინიციას. აღნიშნული ცვლილებების გათვალისწინებით, ავტომატურად ახალი შინაარსობრივი დატვირთვა მიეცემა „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის" მე-3 მუხლის „ფ)" ქვეპუნქტს. ამ შემთხვევაში აკრედიტებული ინსპექტირების ორგანოების ცნების ქვეშ მოექცევა აგრეთვე ბიუროს საქმიანობაც. (ავტორი: სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო) სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო შექმნილია „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს შექმნის შესახებ” საქართველოს კანონით, რომელიც განსაზღვრავს, რომ ბიუროს ძირითადი ამოცანაა სისხლის სამართლის, სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციულ საქმეებზე სასამართლოს, პროკურორის, გამომძიებლის, აგრეთვე საქართველოს ან უცხო ქვეყნის ფიზიკური და იურიდიული პირების, ადმინისტრაციული ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე მეცნიერების, ტექნიკის ან ხელოვნების დარგში საჭირო გარემოებების დასადგენად სპეციალური გამოკვლევების ჩატარება და შესაბამისი დასკვნების ან ცნობების მომზადება. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 20 აგვისტოს N255 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების თანახმად, ბიუროს მიზანია, კანონმდებლობით დადგენილი წესით და კვალიფიციური ექსპერტების მეშვეობით, ამ დებულებით განსაზღვრული ექსპერტიზებისა და გამოკვლევების ჩატარება, შესაბამისი დასკვნის და დასკვნის შედგენის შეუძლებლობის შესახებ აქტის მომზადება და გაცემა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 67 საექსპერტო კვლევა საჭიროებს ექსპერტის/სპეციალისტის მაღალ პროფესიულ ცოდნას და კვალიფიკაციას, რაც მნიშვნელოვნად დამოკიდებულია მრავალწლიან სამუშაო გამოცდილებაზე. საექსპერტო დავალების საფუძველზე გარკვეული ექსპერტიზების ჩატარება და კვალიფიციური დასკვნის მომზადება მოითხოვს შესაბამისი დარგის სპეციალისტების მოწვევას, თუმცა ბიურო მოკლებულია შესაძლებლობას გააფორმოს შრომითი ხელშეკრულებები არამუდმივი ამოცანების შესასრულებლად, მრავალწლიანი პროფესიული გამოცდილების მქონე საპენსიო ასაკის სპეციალისტებთან, მათი მხრიდან ექსპერტიზაში მონაწილეობისაგან თავის შეკავების მიზეზით. აღნიშნული განაპირობა იმ გარემოებამ, რომ კონკრეტული მოცულობის სამუშაოს შესასრულებლად ბიუროში დასაქმებული (მოწვეული) სპეციალისტებისთვის, როგორც საჯარო საქმიანობის განმახორციელებელი პირებისათვის, საპენსიო ფულადი სარგებლის გაცემა კანონით დადგენილი წესის მიხედვით წყდება. კერძოდ: „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, პენსიაზე უფლების წარმოშობის საფუძველია საპენსიო ასაკის – 65 წლის მიღწევა. ამასთანავე, პენსიაზე უფლება ქალებს წარმოეშობათ 60 წლიდან. ამავე კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პენსიის შეწყვეტის ერთ-ერთი საფუძველია საჯარო საქმიანობის განხორციელება. „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის „გ” პუნქტით ამავე კანონის მიზნებისათვის საჯარო საქმიანობა განმარტებულია როგორც სახელმწიფო სამსახურსა და საჯარო სამსახურში, მათ შორის, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში (გარდა პოლიტიკური და რელიგიური ორგანიზაციებისა, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებისა, პროფესიული და უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებებისა, სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებისა, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისა, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიისა, მუზეუმებისა, ბიბლიოთეკებისა, სკოლაპანსიონებისა, ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების, სკოლისგარეშე და სააღმზრდელო საქმიანობის განმახორციელებელი დაწესებულებებისა), განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა. საჯარო საქმიანობად არ მიიჩნევა საუბნო საარჩევნო კომისიაში განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა და საოლქო საარჩევნო კომისიის დროებითი წევრის მიერ განხორციელებული შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობა. ისეთი შრომითი ანაზღაურებადი საქმიანობის შესახებ ინფორმაციას, რომელიც საჯარო საქმიანობას მიეკუთვნება, კომპეტენტურ ორგანოს შეთანხმებული ფორმატით აწვდის საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; 68 სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დებულებით გათვალისწინებული ფუნქციების დაუბრკოლებლად შესრულების მიზნით, მნიშვნელოვანია ბიუროში მიმდინარე საექსპერტო კვლევაში მონაწილეობისთვის მოწვეულ სპეციალისტებს (საპენსიო ასაკის პირებს) ბიუროში განსაზღვრული დროით შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმების პერიოდში, პენსია არ შეუწყდეთ. ამდენად, კანონის პროექტით გათვალისწინებული საკანონმდებლო ცვლილების განხორციელება ხელს შეუწყობს ბიუროში დანიშნული იმგვარი საექსპერტო კვლევების ჩატარებას, რაც მოითხოვს დამატებით ცოდნას, შესაბამისი დარგის მრავალწლიანი პროფესიული გამოცდილების მქონე სპეციალისტის მონაწილეობას და შესაბამისად კვალიფიციური დასკვნის მომზადებას, შესაბამისი სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულ ვადაში. ამ გზით თავიდან იქნება არიდებული იმ კატეგორიის კვლევების შეფერხება თუ შეუსრულებლობა, რომლებიც შესაბამისი სპეციალისტის ჩართულობის გარეშე ვერ ჩატარდება. 92 „ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო) კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური კანონმდებლობით განსაზღვრული უფლებამოვალეობებიდან გამომდინარე სახელმწიფო უსაფრთხოების ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფის ერთერთი აქტიური სუბიექტია. „სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლში აღნიშნულია, რომ სამსახური „აღმასრულებელი ხელისუფლების სპეციალური დანიშნულების გასამხედროებული დაწესებულებაა, რომელიც ქვეყნის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს ამ კანონით მინიჭებული უფლებებით და ამავე კანონით დაკისრებული მოვალეობებით“. „ტერორიზმთან ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური ერთერთი ძირითადი სუბიექტია მათ შორის, რომლებიც უშუალოდ ახორციელებენ ტერორიზმთან ბრძოლას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს ამდენად, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსის შეყვანა ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მუდმივ წევრთა შემადგენლობაში ზემოაღნიშნულ საკითხებს დაარეგულირებს ეროვნული უსაფრთხოების სისტემის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით. 69 93 „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი“ ცვლილების შეტანის შესახებ“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური) ცვლილების თანახმად, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის თანამშრომლები გათვალისწინებულნი იქნებიან იმ პირთა ჩამონათვალში, რომლებიც ნაფიც მსაჯულად ვერ იღებენ სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილეობას. სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური სპეციალური დანიშნულების გასამხედროებული უწყებაა და აქედან გამომდინარე თანამშრომლებს, როგორც სპეციალური სტატუსის მქონე პირებს ხშირად უწევთ საგანგებო რეჟიმში მუშაობა, სპეციალურ დავალებასა თუ ღონისძიებაზე გაგზავნა, რაც სახელმწიფო უსაფრთხოების სფეროში კანონით დაკისრებული ფუნქციებიდან გამომდინარეობს. ამის გამო, მათ შეიძლება ობიექტურად ვერ მოახერხონ შესაბამის სასამართლო პროცესზე დასასწრებად გამგზავრება. მათ ასევე არ ექნებათ სათანადო დრო იმისათვის, რომ გაეცნონ საქმის გარემოებებს და ვითარებას, რომლის გარეშეც რეალურად ისინი ფაქტობრივად ვერ მოახერხებენ შინაგანი მოქალაქეობრივი რწმენით განსასჯელის ქმედების ობიექტურ შეფასებას. ეს კი პროცესში მათ მონაწილეობას უკარგავს ყოველგვარ აზრს და შინაარსობრივ მიზანშეწონილობას. გარდა ამისა, შეიძლება სასამართლოში საქმე იხილებოდეს ისეთი დანაშაულის გამო, რომელიც მიმართული იყო დასაცავი პირების და დასაცავი ობიექტების ხელყოფისკენ, ანუ მას უშუალო შეხება ჰქონდეს თანამშრომლის სამსახურებრივ საქმიანობასთან. ამ შემთხვევაში მოსამსახურე გამოძიების ეტაპზე დაკითხული იქნება როგორც მოწმე, ასევე შეიძლება სასამართლოში გამოძახებული იქნეს მოწმედ. შესაბამისად, ამ საქმეზე მისი ნაფიც მსაჯულად მონაწილეობა გამართლებული არ არის. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი არ გამომდინარეობს ამდენად, კანონპროექტის მიხედვით, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის თანამშრომელი ნაფიც მსაჯულად სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილეობას ვერ მიიღებს, ისევე როგორც პოლიციელი, სამხედრო მოსამსახურე ან სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურე. 94 „სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (ავტორი: სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური) კანონის მოქმედი რეგულაცია ითვალისწინებს სამსახურის შემადგენლობაში შემავალ აჭარისა და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელების დანიშვნის შეთანხმებას შესაბამის მთავრობის მეთაურებთან. საყურადღებოა, ერთგვარი შეუსაბამობა იმ გარემოებებთან, რომ კანონით ქვეყნის შესაბამის უმაღლესი რანგის თანამდებობის პირებთან შეთანხმებაც 70 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) 95 96 კი არ არის გათვალისწინებული იმ დანაყოფების ხელმძღვანელების თანამდებობაზე დასანიშნად, რომლებიც მათ უსაფრთხოებას უზრუნველყოფენ. ეს თანხვედრაშია და პასუხობს ამავე კანონით დადგენილ სამსახურის საქმიანობის ერთმმართველობის და ცენტრალიზაციის პრინციპს. ამდენად, ცვლილების შედეგად, სამსახურის სტრუქტურულ შემადგენლობაში შემავალი აფხაზეთის და აჭარის ერთეულების ხელმძღვანელების დანიშვნაზეც გავრცელდება საერთო რეგულაცია, რომელიც არის დადგენილი საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების უმაღლესი თანამდებობის პირთა დაცვის განმახორციელებელი დანაყოფების ხელმძღვანელების დანიშვნის შემთხვევაში. „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (ავტორი: სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური) MONEYVAL-ის 2020 წლის საქართველოს ერთობლივი შეფასების ანგარიშში გამოთქმული რეკომენდაციები, მათ შორის საჭიროებს „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანას. რეკომენდაციების შესრულება მოწმდება follow-up პროცედურის მიმდინარეობისას, რომელიც საქართველოს მოუწევს მომავალ წელს. კანონპროექტის მიზანი იქნება სწორედ დარჩენილი რეკომენდაციების სრულად ასახვა, შემდგომ შეფასებაში დადებითი უკუგების მისაღებად. (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტით გათვალისწინებული იქნება რეკომენდაციები პოლიტიკურად აქტიური პირის განმარტებასთან, ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის უფლებამოსილების შესახებ კანონში კონკრეტული დანაწესის გაჩენასთან დაკავშირებით, ფულის გათეთრების ტერმინის გაფართოებასა და პრევენციული ღონისძიებების გატარების მოთხოვნასთან დაკავშირებული კანონის მუხლებით გათვალისწინებული ზოგიერთი ასპექტის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებით. „საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური) კანონპროექტი მიზნად ისახავს საქართველოში გეოგრაფიული აღნიშვნებისა და ადგილწარმოშობის დასახელებების სისტემის განვითარების ხელშეწყობას. საქართველოს კანონი „საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის შესახებ“ მიღებულ იქნა 1999 წელს. დღეს მოქმედი რედაქცია ვერ პასუხობს არსებულ გამოწვევებს, რაც აფერხებს და, ხშირ შემთხვევაში, შეუძლებელს ხდის სისტემის განვითარებას. ამავდროულად, საერთაშორისო შეთანხმებებსა და სხვა მარეგულირებელ აქტებში განხორციელებული ცვლილებებისა და ევროკავშირში მოქმედი რეგულაციების გათვალისწინებით და, სახსრების გამოყოფას კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტის მიღებამ შესაძლოა გავლენა იქონიოს ბიუჯეტის ხარჯვით და საშემოსავლო ნაწილზე არ გამომდინარეობს 71 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ასევე, ევროკავშირის გეოგრაფიული აღნიშვნების სისტემის საუკეთესო პრაქტიკასთან დაახლოების მიზნით, აუცილებელია შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება. კანონპროექტი მიზნად ისახავს ისეთი ადმინისტრაციული და ინსტიტუციონალური მექანიზმების შექმნას, რომლებიც ხელს შეუწყობს აღნიშნული სფეროს ეფექტიან ფუნქციონირებასა და უფლებების ეფექტიან აღსრულებას. პროექტის თანახმად, დაინერგება სერტიფიცირების და სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების ახლებური მექანიზმები. შეიქმნება სპეციალური ორგანო – გეოგრაფიული აღნიშვნების ეროვნული კომისია, რომელიც მიიღებს გადაწყვეტილებას გეოგრაფიული აღნიშვნების რეგისტრაციის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ. ასევე, პროექტით სრულიად ახლებურად დარეგულირდება რეგისტრაციის პროცედურასთან დაკავშირებული საკითხები. კანონპროექტით განისაზღვრება, აგრეთვე, ადგილწარმოშობის დასახელებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნის საქონლის დასახელებისა და ოფიციალური სიმბოლოების გამოყენების და საქონლის ეტიკეტირების წესი. რეგისტრირებული ადგილწარმოშობის დასახელების ან გეოგრაფიული აღნიშვნის საქონლის სახელი, ასევე, წარწერა „რეგისტრირებული ადგილწარმოშობის დასახელება“ ან „რეგისტრირებული გეოგრაფიული აღნიშვნა“ და კანონმდებლობით დადგენილი ოფიციალური სიმბოლოები გამოყენებულ იქნება მხოლოდ იმ საქონელთან დაკავშირებით, რომელიც წარმოებულია საქონლის სპეციფიკაციების მოთხოვნების სრული დაცვით. 97 „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) კანონპროექტი მიზნად ისახავს დიზაინის სფეროში მოქმედი ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის შესაბამის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციასა და მისი სამართლებრივი დაცვის სისტემის დახვეწასა და გაუმჯობესებას. „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს მოქმედი კანონი მიღებულ იქნა 2010 წელს. იგი შემუშავებულ იქნა ევროკავშირის კანონმდებლობის საფუძველზე და დიდწილად ჰარმონიზებულია ამ უკანასკნელთან, თუმცა არსებობს ზოგიერთი მნიშვნელოვანი შეუსაბამობა არსებულ საკანონმდებლო აქტებს შორის. კანონპროექტით გათვალისწინებული ცვლილებების მიზანია საქართველოს კანონის ევროკავშირში კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 72 ცვლილებებთან ერთად) მოქმედ რეგულაციებთან შემდგომი დაახლოება და დიზაინის დაცვის სფეროში მოწინავე ქვეყნების საუკეთესო პრაქტიკის საქართველოში დანერგვა. ამ მიზნით, კანონპროექტი ითვალისწინებს დიზაინზე ხელახალი ექსპერტიზის ჩატარების პრაქტიკის დანერგვას, დიზაინის რეგისტრაციის მოქმედების მთლიანი პერიოდის განმავლობაში. ხელახალი ექსპერტიზა მოიცავს დიზაინის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძვლებსაც, ამდენად მნიშვნელოვანი იქნება პრაქტიკაში მისი, როგორც ხანგრძლივი და ხარჯიანი სასამართლო პროცედურების ალტერნატივის დამკვიდრება. დიზაინის დაცვის სისტემის სრულყოფის მიზნით, ევროკავშირის რეგულაციების შესაბამისად, პროექტით გათვალისწინებულია ისეთი ახალი ნორმების დაწესება, როგორიცაა ხანდაზმულობის ვადა და პირობები დიზაინის რეგისტრაციის უფლებებთან დაკავშირებული დავებისათვის, დიზაინის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის დაშვება იმ შემთხვევაშიც, თუ დიზაინის დაცვის ვადა გასულია ან რეგისტრაცია გაუქმებულია, რეგისტრაციის ნაწილობრივი გაბათილების შესაძლებლობა, დიზაინის მფლობელის განსაკუთრებული უფლებების შეზღუდვების დამატებითი პირობები დიზაინის გამოყენებასთან დაკავშირებით და სხვა. პროექტით ასევე განისაზღვრება დიზაინის ბათილად ცნობის სამართლებრივი შედეგები. 98 „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) კანონპროექტის თანახმად, განისაზღვრება ცალკე აღებული ფერის ან ფერთა კომბინაციის სასაქონლო ნიშნად რეგისტრაციის შესაძლებლობა. ასევე, პროექტით გათვალისწინებულია მნიშვნელოვანი სიახლე, რაც გულისხმობს, რომ სასაქონლო ნიშნის გრაფიკულად გამოსახვა აღარ იქნება სავალდებულო მოთხოვნა. სასაქონლო ნიშანი წარმოდგენილი უნდა იყოს ისეთი ფორმით, რომელიც კომპეტენტურ უწყებებს და საზოგადოებას საშუალებას მიცემს ნათლად და ზუსტად განსაზღვროს დაცვის ობიექტი. გარდა ამისა, პროექტი ითვალისწინებს საქონლისა და მომსახურების ზუსტად და ცხადად წარდგენას. რაც გულისხმობს იმას, რომ განაცხადში საქონლის და მომსახურების მითითებისას, შესაძლებელია გამოყენებული იქნას „საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის“ (ნიცის კლასიფიკაცია) სათაურები ან სხვა ზოგადი ტერმინები, იმ პირობით, რომ ისინი აკმაყოფილებენ სასაქონლო ნიშნების რეგულაციით დადგენილ სიცხადის და სიზუსტის სტანდარტებს. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს 73 მნიშვნელოვან სიახლეს წარმოადგენს შემდეგი საკითხი, პროექტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნების შესახებ საქართველოს კანონში გაჩნდება ახალი თავი, რომელიც დაარეგულირებს სასერტიფიკაციო ნიშნების რეგისტრაციისა და გამოყენებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. მნიშვნელოვანია, სასერტიფიკაციო ნიშნების ინტელექტუალური საკუთრების დამოუკიდებელ ობიექტად დანერგვა და ქართული კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობის ამ ნაწილთან ჰარმონიზება. ამასთან, ცვლილებები ასევე აისახება სასაქონლო ნიშანზე უარის თქმის როგორც შედარებით, ისე აბსოლუტური საფუძვლების ნაწილშიც, რაც გამოიწვევს ცვლილებებს საქპატენტთან არსებულ სააპელაციო პალატის პროცედურებთან დაკავშირებით, რაც გულისხმობს სააპელაციო პალატის უფლებამოსილების ზრდას. პროექტით ასევე განისაზღვრება და დაზუსტდება სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძვლები და მისი სამართლებრივი შედეგები. 99 „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) (ავტორი: სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“) „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 126-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განისაზღვრა, „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტის საქართველოს პარლამენტისთვის წარდგენის ვალდებულება, რაც ემსახურება საჯარო მმართველობითი ფუნქციის განმახორციელებელი დაწესებულებებისათვის ინსტიტუციური მოწყობის ერთიანი პრინციპების გავრცელების უზრუნველყოფას. კანონპროექტის მიღება არ იწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას არ გამომდინარეობს კანონპროექტი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ვალდებულების ფარგლებში, გაითვალისწინებს საჯარო სამართლის იურიდიული პირების კატეგორიზაციას, გაწერს მათი დაფუძნების საფუძვლებს და მათთან მიმართებით ადგენს საჯარო სამსახურის მარეგულირებელი კანონმდებლობის გავრცელების, საჯარო სამართლის იურიდიული პირების დაქვემდებარებისა და მათ საქმიანობაზე კონტროლის განხორციელების, ასევე, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებზე „საჯარო სამსახურის შესახებ“ და „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონების გავრცელების, მათ შორის დასაქმებული პირების სტატუსის განსაზღვრის საკითხს. (ავტორი: სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო) 74 100 „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ კანონპროექტის მიღება განპირობებულია „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონში ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულებების მომწესრიგებელი ნორმების დეტალური განსაზღვრის საჭიროებით. (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) კანონპროექტით გათვალისწინებული „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 64-ე მუხლი ახლებურად აყალიბებს ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულებების მომწესრიგებელ ნორმებს, რომელიც მოხელის უფლებრივი მდგომარეობის მაღალ სტანდარტს ადგენს. კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი ხარჯების გამოყოფას არ გამომდინარეობს სახელმწიფო ენის შესახებ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრულია, რომ სახელმწიფო უზრუნველყოფს სახელმწიფო ენის არ გამომდინარეობს კანონპროექტით წარმოდგენილი ცვლილების განხორციელება აუცილებელია, რათა აღმოიფხვრას საჯარო სამსახურში ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო შვებულებების მომწესრიგებელ ნორმებთან მიმართებაში დღეს მოქმედი საკანონმდებლო მოწესრიგების ფარგლებში არსებული ნაკლოვანებები. ამასთან, წარმოდგენილი ცვლილებით განხორციელდება საქართველოს შრომის კოდექსით გათვალისწინებულ ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო და ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დადგენილ გარკვეულ ნორმებთან თანხვედრაში მოყვანა, რაც უზრუნველყოფს ერთიანი მიდგომების დამკვიდრებას. ამასთან, საქართველოს საჯარო სამსახურში არსებული პრაქტიკისა და გამოწვევების შეფასების ანალიზის საფუძველზე, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის გარკვეული მუხლების გადახედვა და შესაბამისი ცვლილებების განხორციელება. 101 „სახელმწიფო ენის შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე” (ავტორი: სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო) 2021 წლის 27 დეკემბერს საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცა 2021-2030 წლების სახელმწიფო ენის ერთიანი პროგრამა (სტრატეგია) და 2021-2022 წლების სამოქმედო გეგმა. სახელმწიფო ენის სტრატეგიის შექმნის აუცილებლობა განსაზღვრულია „სახელმწიფო ენის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით. კანონი ავალდებულებს დეპარტამენტს სახელმწიფო ენის პოლიტიკის დოკუმენტის შექმნას და მთავრობისათვის დასამტკიცებლად წარდგენას. ამავე კანონით განსაზღვრულია, რომ სტრატეგიის განხორციელებას ფინანსურად უზრუნველყოფს სახელმწიფო. სტრატეგიის მიზანია სახელმწიფო ენის სრულფასოვანი 75 (აუცილებლობის შემთხვევაში, სხვა თანმდევ საკანონმდებლო ცვლილებებთან ერთად) ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. მისი განხორციელება 7 ამოცანის წარმატებით გადაჭრით არის დაგეგმილი. სტრატეგიაზე მუშაობისას სიტუაციურმა ანალიზმა გამოავლინა, რომ პრობლემების მნიშვნელოვანი ნაწილის გამომწვევი ფაქტორი იყო საკანონმდებლო ჩარჩოს არასრულყოფილება. პარტნიორ ორგანიზაციებთან, აგრეთვე, სახელმწიფო ენის ექსპერტთა კომისიასთან ერთად განისაზღვრა ის ძირითადი ხარვეზები, რომელთა აღმოფხვრა უფრო გამართულს გახდის კანონმდებლობას ენის შესახებ, უფრო ადეკვატურად ასახავს თანამედროვე რეალობას და თავსებადი იქნება საერთაშორისო სტანდარტებთან. კანონპროექტი მოიცავს ისეთ ცვლილებებს, რომლებიც შექმნიან საკანონმდებლო პირობას სტრატეგიის ამოცანების და, შესაბამისად, მთავარი მიზნის შესრულებას. ამ ცვლილებათა საფუძველზე, საკანონმდებლო ჩარჩოს დამტკიცების შემდეგ, შემუშავდება შესაბამისი კანონქვემდებარე აქტები. ამასთან, კანონპროექტი ითვალისწინებს რიგ ტერმინოლოგიურ დაზუსტებებს. (ავტორი: სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი) პოლიტიკის დოკუმენტით განსაზღვრული მიზნებისა და ამოცანების შესრულებას ფინანსურად. სახელმწიფო ენის ერთიანი პროგრამა (სტრატეგია) ითვალისწინებს აქტივობებს, რომელთა ნაწილი ადმინისტრაციული ხარჯითაა შესაძლებელი და არ საჭიროებას დამატებით დაფინანსებას, თუმცა სტრატეგია მოიცავს რამდენიმე დიდ, თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ამოცანის გადაწყვეტას, რისთვისაც აუცილებელი გახდება დაფინანსების საგანგებო წყაროს გამონახვა 76