„ინფორმაცია ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ“

საქართველოს სამინისტროების ძირითადი მიმართულებები 2024-2027 წლებისათვის შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის, მათ შორის, შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის, განხორციელება და კოორდინაცია, ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის − ჩართულობა თანამშრომლობის გზით, აგრეთვე ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელება, სამშვიდობო ინიციატივის − „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ განხორციელების კოორდინაცია, ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელების მიზნით სამთავრობო კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და საკოორდინაციო მექანიზმის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების გასწვრივ ვაჭრობის წახალისება, ეკონომიკური კავშირების ხელშეწყობა სამშვიდობო ინიციატივით გათვალისწინებული სტატუსნეიტრალური ინსტრუმენტებისა და ფინანსური მექანიზმების, მათ შორის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის − „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“, გამოყენებით; გამყოფი ხაზების გასწვრივ ეკონომიკური სივრცის, არსებული სერვისებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ახალი სერვისების დანერგვა და ამოქმედება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მასალისა და ტექნიკის, მცენარეთა მოვლის საშუალებების მიწოდებისა და მავნებლებთან ბრძოლაში დახმარების გაწევის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გარემოს დაცვის, ბუნებრივ და ადამიანის მიერ გამოწვეულ კატასტროფებზე რეაგირების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიაზე ხარისხიანი განათლების ყველა საფეხურის წვდომის ხელშეწყობა, აგრეთვე საერთაშორისო საგანმანათლებლო პროგრამებში მონაწილეობის ხელშეწყობა; მათი პროფესიული განათლების სისტემაში ჩართვის ხელშეწყობა; მათ მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მიღებული განათლების აღიარების უზრუნველყოფა სტატუსნეიტრალური მექანიზმის გამოყენებით; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების მიერ განათლების მშობლიურ ენაზე მიღების ხელშეწყობა; მათთვის სასწავლო პროცესის სხვადასხვა (მათ შორის, დისტანციური) ფორმით შეთავაზების მხარდაჭერა; აფხაზური ენის დაცვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვის გამარტივება და სამეცნიერო თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სახელმწიფო პროგრამებისა და სერვისების ხელმისაწვდომობის გამარტივება და გაუმჯობესება; მოქალაქის პასპორტის ხელმისაწვდომობისა და სამოქალაქო აქტების გაცემის გამარტივების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სახელმწიფო რეფერალურ და სხვა შესაბამის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ოკუპირებული ტერიტორიებისთვის სხვადასხვა მედიკამენტისა და სამედიცინო ტექნიკის მიწოდება; პანდემიასთან საბრძოლველად სათანადო დახმარების აღმოჩენა; 1 ევროინტეგრაციის პროცესის სხვადასხვა საჭირო საკითხზე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ცნობიერების ამაღლება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან, მათ შორის, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებიდან, და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის უვიზო მიმოსვლიდან გამომდინარე ყველა სარგებლისა და შესაძლებლობის შეთავაზება; საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მათი ჩართულობისა და საქმიანობის ხელშეწყობა; ნდობის აღდგენის პროექტების განხორციელება; არაფორმალური დიალოგის სხვადასხვა პლატფორმისა და ორმხრივი შეხვედრების მხარდაჭერა; საერთაშორისო პარტნიორებსა და ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის გაძლიერება; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების მეორე სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელობა; გალსა და ერგნეთში გამართულ ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის (IPRM) შეხვედრებში მონაწილეობა; საქართველოში და საზღვარგარეთ გამართულ ღონისძიებებში, საერთაშორისო ფორუმებსა და ფორმატებში მონაწილეობა; შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის საერთაშორისო მხარდაჭერის უზრუნველყოფა; ფინანსური დახმარების მობილიზება; 1990-იანი წლების შეიარაღებული მოქმედებებისა და 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომის შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძიების, იდენტიფიცირებისა და ოჯახებისთვის გადაცემის პროგრამის შემდგომი მდგრადობისა და ეფექტიანობის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის კომპეტენციის ფარგლებში უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძებნისა და გადმოსვენების ღონისძიებების ორგანიზება; წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის ეგიდით, 1992-1993 წლების შეიარაღებულ კონფლიქტსა და მის შემდგომ პერიოდთან დაკავშირებით უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების შესახებ ჩამოყალიბებულ ქართულ-აფხაზურ საკოორდინაციო მექანიზმსა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის მუშაობაში მონაწილეობა, ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფა; შეიარაღებული მოქმედებების შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების მოძიებისა და გადმოსვენების უწყებათაშორისი კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და ორგანიზაციულტექნიკური უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებულ საკითხებზე საინფორმაციო სესიებში, საკოორდინაციო და სამუშაო შეხვედრებში მონაწილეობა; მათი იდენტიფიკაციის მიზნით ადგილობრივი შესაძლებლობების გაძლიერების უზრუნველყოფაში მონაწილეობა; პირთა უგზო-უკვლოდ დაკარგვის თემაზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებისა და სიმბოლური/მემორიალური ღონისძიებების ორგანიზებაში ჩართულობა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ოჯახებთან შეხვედრა და კომპეტენციის ფარგლებში მათი საჭიროებების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; პოტენციური სამარხების მდებარეობის განსაზღვრა და სამარხების გახსნის დაგეგმვა; ნეშტების ექსჰუმირებასა და იდენტიფიცირებაში მონაწილეობა; ოჯახის წევრების ინფორმირება უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების ბედის შესახებ, ხოლო მათი გარდაცვალების დადასტურების შემთხვევაში − ნეშტების ადგილსამყოფლის თაობაზე; ოჯახის წევრებისთვის მათი ნეშტების გადაცემა, ამოცნობილი 2 ნეშტების დაკრძალვის ორგანიზება და ხარჯების დაფარვის კოორდინაცია; გენეტიკური საექსპერტო მომსახურების გაწევა, კერძოდ: უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირის ოჯახის წევრებისა და ბიოლოგიური ნათესავების ბიოლოგიური ნიმუშების აღება, დაარქივება (შენახვა) და შემდგომი გენეტიკური გამოკვლევა-პროფილირება; სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსა და ექსპერტებთან თანამშრომლობა, მათ შორის, არსებული პლატფორმების ფარგლებში; სამშვიდობო პროცესში ქალთა და ქალთა საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციების, აგრეთვე კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალების როლისა და ჩართულობის გაზრდის ხელშეწყობა; კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალების საჭიროებების გამოვლენა და მათზე რეაგირება; თანამშრომლობის პლატფორმების ეფექტიანი ფუნქციონირება; სამშვიდობო პროცესში კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული და, ზოგადად, დაინტერესებული ახალგაზრდების ჩართულობის ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირების დროებითი სამთავრობო კომისიის თანათავმჯდომარეობა; გამყოფი ხაზების სიახლოვეს მდებარე რეგიონების განვითარების ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა, ზამთრის პერიოდში გათბობით უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სტუდენტებისა და მოსწავლეებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; დაზარალებულ სოფლებში ინფრასტრუქტურული ღონისძიებების განხორციელება; მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის რაიონში ოჯახების დაბრუნების პროცესის ხელშეწყობა, ნებაყოფლობით დაბრუნებული მოსახლეობის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მისი საოჯახო მეურნეობების განვითარების მიზნით მატერიალური დახმარების გაცემა; სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის მიმართულებით გრძელვადიანი და შეუქცევი პოზიტიური ცვლილებების განხორციელების უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; შესაბამისი პოლიტიკის განსახორციელებლად განსაზღვრული ხუთი პრიორიტეტული მიმართულებით − სახელმწიფო ენა ინტეგრაციის მხარდასაჭერად; ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობა; თანასწორობა, სამოქალაქო და პოლიტიკური მონაწილეობა; სოციალური და ეკონომიკური ინტეგრაცია; კულტურათაშორისი დიალოგი − განსაზღვრული მიზნებისა და დაგეგმილი კონკრეტული ამოცანების ეფექტიანი განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება, სტრატეგიული პრიორიტეტების, თითოეული დასახული ამოცანის ფარგლებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი ქალებისა და ახალგაზრდების გაძლიერების მიზნით ეფექტიანი მექანიზმების განვითარება და ხელშემწყობი მიზნობრივი პროგრამების განხორციელება, აგრეთვე მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის პროაქტიული მიდგომების დანერგვასა და თანასწორობაზე ფოკუსირებული პოლიტიკისა და ინსტიტუციური შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობა; სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის მიზნით სახელმწიფო ენის სწავლების გაძლიერება და პოპულარიზაცია ფორმალურ განათლებაში (სკოლამდელი, ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი 3 განათლება); სახელმწიფო ენის ცოდნის გაძლიერება ზრდასრულებსა და არაფორმალურ განათლებაში; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებით მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში სახელმწიფო ენის პოპულარიზაცია, ფუნქციონირების მხარდაჭერა და გამოყენებაზე ზედამხედველობა; სკოლამდელი განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა და ხარისხის უზრუნველყოფა; ხარისხიანი ზოგადი განათლების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; ეთნიკური უმცირესობების მხარდაჭერა პროფესიული და უმაღლესი განათლების მისაღებად; განათლების მიღმა დარჩენილი ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი პირების (შშმ პირები და ბოშები) საგანმანათლებლო შესაძლებლობების რეალიზების ხელშეწყობა; სამოქალაქო თანასწორობის ხელშეწყობა და კულტურული მრავალფეროვნების პოპულარიზაცია ფორმალურ და არაფორმალურ განათლებაში; მმართველობისა და თვითმმართველობის განხორციელების პროცესებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ჩართულობის ხელშეწყობა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებისთვის აქტიური და პასიური საარჩევნო უფლებების ეფექტიანი რეალიზების მექანიზმების განვითარება; ეთნიკური უმცირესობების ენებზე მედიაპროდუქტების ხარისხის გაუმჯობესება; მედიაწიგნიერების განვითარების მხარდაჭერა; სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლება ადამიანის უფლებების, სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის პოლიტიკისა და ანტიდისკრიმინაციულ და გენდერული თანასწორობის საკითხებში; მართლმსაჯულების სისტემისა და სამართალდამცავი ორგანოების მექანიზმების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, ხარისხიანი იურიდიული დახმარების უზრუნველყოფა; სახელმწიფო სოციალურ-ეკონომიკურ პროგრამებში ეთნიკური უმცირესობების ჩართულობის გაზრდა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენლებით მჭიდროდ დასახლებულ რეგიონებში ინფრასტრუქტურის განვითარება; ეთნიკური უმცირესობების, მათ შორის, მცირე ეთნოსების, წარმომადგენელი მოქალაქეების პერსონალური მონაცემების დაცვისა და თვითიდენტიფიცირების საფუძველზე სტატისტიკური მონაცემების შეგროვების, ანალიზისა და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; კულტურული მრავალფეროვნების დიალოგის ხელშეწყობა; შესახებ ცნობიერების ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია; ამაღლება კულტურული და კულტურათაშორისი მემკვიდრეობის შენარჩუნების მასობრივი ინტერკულტურული სპორტისა და მულტიკულტურალიზმის მხარდაჭერა, კულტურულსაგანმანათლებლო და სპორტული ღონისძიებების განხორციელება და შესაბამისი სივრცეების/ინფრასტრუქტურის განვითარება. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო სახელმწიფო ფინანსების მართვა მაკროეკონომიკური პროგნოზირების მეთოდოლოგიის დახვეწა; საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზების მომზადება და სცენარების შედგენა; მაჩვენებლების არეალის გაფართოება და მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ეფექტიანად დაგეგმვა; პოლიტიკის ანალიზისთვის 4 საერთო წონასწორობის დინამიკური სტოქასტური მოდელის (DSGE) გამოყენება; საშუალოვადიანი ფისკალური პოლიტიკის შემუშავება; მაკროეკონომიკური ანალიზის არეალის გაფართოება და მეთოდოლოგიური დახვეწა; სახელმწიფო ფინანსების სტატისტიკის აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; გაუმჯობესება და მისი გამოქვეყნება ფისკალური რისკების შეფასება და მართვა (სახელმწიფო საწარმოებიდან, საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტებიდან, სასამართლო დავებიდან მომდინარე და სტიქიური მოვლენებისა და კლიმატური ცვლილებების ფისკალური რისკები). სახელმწიფო საწარმოთა ფინანსური ზედამხედველის ან/და პარტნიორის უფლებამოსილებების განხორციელება; სახელმწიფოს ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესასრულებლად სათანადო რესურსების მობილიზებისა და ეფექტიანად განაწილებისათვის ხარჯების საშუალოვადიანი გეგმებისა და წლიური ბიუჯეტების პროექტების მომზადება. საბიუჯეტო პროცესის კალენდრით გათვალისწინებული ეტაპების შესრულება; სახელმწიფო ფინანსების მართვა და ფისკალური წესების შემდგომი რეგულირება სტაბილური ფისკალური პარამეტრების მიღწევისათვის, საერთაშორისო დონეზე აღიარებული საუკეთესო გამოცდილების შესაბამისად; გადამუშავებული პროგრამული ბიუჯეტის მეთოდოლოგიის შესაბამისად მხარჯავი დაწესებულებების, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების მიერ პროგრამული ბიუჯეტის განახლებული ფორმატით მომზადების კოორდინაცია; საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმების მომდევნო ეტაპების დაგეგმვა საბიუჯეტო პროცესის, ბიუჯეტის დაგეგმვისა და აღსრულების განვითარებისათვის; საინვესტიციო პროექტების მართვის რეფორმის სრულყოფილად განხორციელება საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მართვის განახლებული მეთოდოლოგიის შესაბამისად; წლიურ საბიუჯეტო კანონის პროექტში და საშუალოვადიანი პერიოდის გეგმაში გათვალისწინებამდე, საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტების მართვის მეთოდოლოგიით განსაზღვრული ეტაპების გავლა ყველა ახალი საინვესტიციო/კაპიტალური პროექტისათვის და აღნიშნული პროექტების შესახებ ინფორმაციის ასახვა წლიური საბიუჯეტო კანონპროექტის კაპიტალური ბიუჯეტის დანართში; ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესში მოქალაქეთა ჩართულობის გასაზრდელად ელექტრონული სისტემის − ბიუჯეტის გამჭვირვალობისა და საზოგადოების ჩართულობის სისტემის (ebtps.mof.ge – Budget Transparency and Participation System) დანერგვა, რომელიც ყველა დაინტერესებულ პირს აძლევს შესაძლებლობას გაეცნოს ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციას, ქვეყნის ძირითად პრიორიტეტებს და ბიუჯეტის პროგრამებს, დაგეგმოს ბიუჯეტი საკუთარი შეხედულებების შესაბამისად და მიიღოს უკუკავშირი საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში მისი მოსაზრებების გათვალისწინების შესაძლებლობის თაობაზე; 5 სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის სისტემის გაძლიერება ცენტრალური ხელისუფლების, ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში; საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტული პროგრამებისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად საჭირო ფინანსური რესურსების მობილიზებისათვის დონორ ორგანიზაციებთან და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან ეფექტიანი თანამშრომლობის გაგრძელება; დამატებითი საინვესტიციო რესურსების მოზიდვის პარალელურად მთავრობის ვალის მდგრადობის შენარჩუნება როგორც საშუალოვადიან, ისე გრძელვადიან პერიოდში; მთავრობის ფასიანი ქაღალდების ინსტრუმენტის გამოყენება; ბაზრის განვითარების ხელშეწყობისათვის სხვადასხვა ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტის კოორდინაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კომპეტენციის ფარგლებში და აღებული ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი; საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოებთან ურთიერთობის გაგრძელება; სუვერენული სარეიტინგო შეფასებების შენარჩუნება და გაუმჯობესება; საუკეთესო საერთაშორისო სრულყოფა; პრაქტიკის გათვალისწინებით, საგადასახადო კანონმდებლობის პრიორიტეტულ სახელმწიფოებთან „შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობისა და გადასახადებისთვის თავის არიდების აღკვეთის შესახებ შეთანხმების“ გაფორმება, აგრეთვე, არსებული შეთანხმებების განახლება; დარიცხვის მეთოდზე დაფუძნებული სააღრიცხვო სისტემის შემოღება და საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) დანერგვა როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტის, ასევე, ავტონომიური რესპუბლიკების, მუნიციპალიტეტების და მათი დაქვემდებარებული ერთეულების დონეზე; სახელმწიფო ფინანსების მართვის ინტეგრირებული საინფორმაციო სისტემის (PFMS) შემუშავება და განვითარება. შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გაწეული სერვისების ხელმისაწვდომობისა და ინკლუზიურობის გაზრდა, გაწეული სერვისების ბიზნეს პროცესების ოპტიმიზაცია; თვითმომსახურების წახალისება, რომელიც საშუალებას აძლევს მომხმარებელს მომსახურების მიღების პროცესი თავად მართოს, ხოლო შემოსავლების სამსახურისთვის გრძელვადიან პერსპექტივაში, უზრუნველყოფს რესურსების ოპტიმიზაციას; 6 აუდიტის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის გაუმჯობესება; საგადასახადო დავების განხილვის დროის ოპტიმიზაცია (დაჩქარება), რის შედეგადაც დაჩქარდება საგადასახადო ვალდებულების აღიარებულ სტატუსში გადატანა ან/და შემცირდება გადასახადის გადამხდელისთვის დავის შედეგად დარიცხული თანხები; საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა და ერთიანი მეთოდოლოგიის შემუშავება, რომელიც ხელს შეუწყობს გადასახადის გადამხდელთა ნებაყოფლობითი გადახდევინების მაჩვენებელის გაზრდას და საგადასახადო ადმინისტრირების პროცესის გამარტივებას; კანონშესაბამისობის სფეროში არსებული საგადასახადო რისკების მართვის პროცესის გაძლიერება, რომელიც ხელს შეუწყობს საგადასახადო ადმინისტრირების პროცესის გამარტივებას და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ძირითადი ვალდებულებების (რეგისტრაცია, დროული დეკლარირება, სწორი დეკლარირება, გადასახადების დროული გადახდა) შესრულებას; გადასახადის გადახდის პროცესის გამარტივება და გადამხდელთა ინფორმირება; დროული დეკლარირების უზრუნველსაყოფად საჭირო პროცედურების ჩამოყალიბება, რაც ხელს შეუწყობს დეკლარირების /გაანგარიშებების დროულ და სრულ წარმოდგენას; საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად, გადასახადის გადამხდელების მიმართ დაუბეგრავი დოკუმენტების კონტროლის განხორციელება; წარმოდგენილი დეკლარაციების სისწორის კონტროლი, ასევე დღგ-ის ავტომატური უკან დაბრუნების ფარგლებში დაბალი რისკის შემცველი დეკლარაციების შესწავლა; ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კონტროლი და კანონმდებლობის აღსრულებაზე მონიტორინგი; გადასახადების დროულად გადახდის მაღალი დონის შენარჩუნება; ამოღებული საგადასახადო ვალდებულებების ოდენობის გაზრდა და შედეგად დაგროვილი უიმედო საგადასახადო დავალიანების შემცირება; საგადასახადო ვალდებულებების მქონე არარეგისტრირებულ პირთა გამოვლენა და მათი საგადასახადო რეგისტრაციის უზრუნველყოფა, დეკლარირებული მონაცემების სისწორის უზრუნველყოფა საგადასახადო და საბაჟო კონტროლისა და მონაცემების გადამოწმების სხვა მექანიზმების გამოყენებით; გადასახადის გადახდისაგან თავის არიდების მცდელობების გამოვლენა და შესაბამისი რეაგირება; არსებული პროგრამული მოდულების დახვეწა და ახალი პროგრამული მოდულების შექმნის ინიცირება, რომლებიც უზრუნველყოფენ შემოსავლების სამსახურის ძირითადი ფუნქციების მხარდაჭერას, ინსტიტუციურ განვითარებასა და მდგრადობას; რისკზე დაფუძნებული მიდგომების გამოყენება, რომლებიც უზრუნველყოფს საგადასახადო 7 და საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის კვეთის შედეგად წარმოშობილი შესრულებასთან დაკავშირებული პროცედურების კანონთან შესაბამისობას; ვალდებულებების კინოლოგიური მომსახურებით უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; საზღვრის კვეთასთან დაკავშირებული აკრძალვებისა და შეზღუდვების ეფექტური მართვის მიზნით, ფიტოსანიტარული და ვეტერინარული კონტროლის ევროსტანდარტების შესაბამისი ინფრასტრუქტურის მოწყობა; საბაჟო კონტროლის განხორციელების ეფექტურობის ზრდა, საბაჟო პროცედურების გამარტივება; იმპორტიორ/ექსპორტიორების და საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის მკვეთი პირებისთვის კომფორტული გარემოს შექმნის, აგრეთვე საბაჟო პროცედურების სრულყოფილად განხორციელების მიზნით საბაჟო-გამშვები პუნქტების და გაფორმების ეკონომიკური ზონების მოდერნიზება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით აღებული ვალდებულებების შესრულება, რომლებიც ითვალისწინებს არამარტო ევროკავშირის დირექტივებსა და რეგულაციებთან დაახლოებას, საერთაშორისო კონვენციებთან მიერთებასა და საგადასახადო/საბაჟო პოლიტიკისა და ადმინისტრირების საერთაშორისო პრინციპების დანერგვას, არამედ მათ ეფექტიან ადმინისტრირებას. ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია საფინანსო და ეკონომიკურ სფეროებში დანაშაულთან ბრძოლა, ქვეყანაში ჯანსაღი, კონკურენტუნარიანი გარემოს ხარისხის ამაღლება, კანონიერი სამეწარმეო საქმიანობის დაცვა და სამსახურში მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბება; დანაშაულის ჩადენის თავიდან ასაცილებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოსა და უცხო ქვეყნებში პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმებსა და პროცედურებთან დაკავშირებით დაგროვილი გამოცდილების შესწავლა; ფინანსური დანაშაულის გამოძიების საერთაშორისო ქსელის პროექტებში მონაწილეობა; საქართველოს ეკონომიკურ საზღვრებზე კონტროლის გამკაცრება გადასახადების გადახდისთვის თავის არიდების ფაქტების აღსაკვეთად, აგრეთვე დანაშაულის ჩადენის თავიდან ასაცილებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება; თაღლითობის ფაქტების აღმოჩენის/გამოვლენის, აგრეთვე კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებთან დაკავშირებით ევროპული სამსახურების მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებსა და სემინარებში სისტემატური მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ეკონომიკურ დანაშაულად მიჩნევისთვის „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ფარგლებში თანამშრომლობა. 8 ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა სახელმწიფო ფინანსების მართვის (ელექტრონული) სისტემის (PFMS) მხარდაჭერა, მოდერნიზება და ფუნქციური განახლება; ელექტრონული ყიდვა-გაყიდვის უნიკალური სისტემის − eAuction.ge-ს (უძრავ-მოძრავი ქონების გაყიდვის ელექტრონული აუქციონის სისტემის) მოდერნიზება და ფუნქციური განახლება; საქმისწარმოების ავტომატიზებული სისტემის − eDocument-ის ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა, ინციდენტების ეფექტიანი მართვა, სისტემის ტექნოლოგიური განვითარება და ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია; გარემოსდაცვითი ინფორმაციის მართვის სისტემის (EIMS) (რომელიც შეიცავს მრავალი ბიზნესპროცესის ავტომატიზაციის კომპონენტს და რომლის მომხმარებლები არიან კერძო ბიზნესის წარმომადგენლები) აღრიცხვა, მართვისა და მონიტორინგის პროცესების გამარტივება, სისტემის მოდერნიზება, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; საინფორმაციო სისტემებისა და ვებგვერდების ეფექტიანი ფუნქციონირება, ვებგვერდების მფლობელთა ცნობადობის გაზრდა, საზოგადოებისთვის დეტალური ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, დაინტერესებული პირებისთვის ინფორმაციის ონლაინრეჟიმში მიწოდება და უკუკავშირის წარმოება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და მისი სტრუქტურული ერთეულების ფუნქციონირებისთვის საჭირო საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის შექმნა, ელექტრონული საინფორმაციო სისტემების შექმნა, განვითარება, მომსახურება, მდგრადობისა და საიმედოობის უზრუნველყოფა, ბიზნესუწყვეტობის უზრუნველყოფა და ტექნიკური მხარდაჭერა. საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემის თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება; საბიუჯეტო ორგანიზაციებისა (ცენტრალურ, ავტონომიურ და ადგილობრივ დონეზე) და კერძო სექტორის თანამშრომელთა და ასევე, ფიზიკური პირების მომზადება/გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება, მ.შ. ფინანსთა სამინისტროს მიერ ინიცირებული რეფორმების მხარდაჭერა, რაც გულისხმობს აღნიშნული რეფორმების დანერგვასთან დაკავშირებული ტრენინგების ორგანიზებას; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ორგანიზაციებისთვის პროფესიული ორგანიზება/ადმინისტრირება; სისტემისთვის და სხვა და საკვალიფიკაციო დაინტერესებული ტესტირებების საერთაშორისო და უცხოურ ორგანიზაციებთან და სასწავლო დაწესებულებებთან ერთად პროექტების შემუშავება/განხორციელება, მათ შორის გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობის მიზნით; სტუდენტებისთვისა და დონორებთან ურთიერთანამშრომლობის ფარგლებში სხვადასხვა მოწყვლადი ჯგუფისთვის (მ.შ. ეთნიკური უმცირესობის წარმომადგენლები, საზღვრის პირა მცხოვრები ქალები, ძალადობის მსხვერპლი ქალები, შშმ პირები, კონფლიქტის შედეგად დაზარალებული ქალები და სხვა) ცოდნისა და უნარების განვითარების ხელშეწყობის მიზნით გრძელდება ღია ლექციების, უსასყიდლო 9 სასწავლო და ტრენინგკურსების ორგანიზება და შეთავაზება. ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების პორტალის განვითარება ევროდირექტივასთან - „2013 წლის 26 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013/34/EU დირექტივა გარკვეული კატეგორიის საწარმოების წლიური ფინანსური ანგარიშგების, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისა და დაკავშირებული ანგარიშგებების მოთხოვნების გავრცელება ანგარიშვალდებული საწარმოებისათვის“, რეგულაციასთან - „ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002 წლის 19 ივლისის რეგულაცია 1606/2002 ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების გამოყენების შესახებ“ და საერთაშორისო პრაქტიკასთან დაახლოების მიზნით. ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; აუდიტს დაქვემდებარებული სუბიექტების ფინანსურ ანგარიშგებაზე სანდოობის ამაღლების მიზნით აუდიტის ზედამხედველობის სისტემის დახვეწა და საერთაშორისო პრაქტიკასთან დაახლოება, რომელიც უზრუნველყოფს აუდიტორული მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან, აუდიტორების პროფესიული განათლების საერთაშორისო სტანდარტებთან, ეთიკის ნორმებთან, 2006/43/EC ევროდირექტივასთან და 537/2014 ევრორეგულაციასთან შესაბამისობას; სრულფასოვანი სამართლებრივი ჩარჩოს ჩამოყალიბება, ანგარიშვალდებულ პირთა ცნობიერების ამაღლება და რისკზე დაფუძნებული ზედამხედველობის უზრუნველყოფა ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის მიმართულებით. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება საქართველოს ეკონომიკური განვითარებისა და ეკონომიკის ინკლუზიური ზრდის ხელშეწყობისთვის ეკონომიკური ზრდის პოლიტიკის დაგეგმვის პროცესის წარმართვა და ანალიზი, პოლიტიკის კოორდინაცია/განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება დაინტერესებული მხარეების ჩართულობით; თანამიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემოს შექმნისა და ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებით, აგრეთვე მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების მიმართულებით, რაც მნიშვნელოვანია ახალი სამუშაო ადგილების შესაქმნელად; სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემოს შენარჩუნება/გაუმჯობესება; ეფექტიანი კოორდინაციით საქართველოს მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების სტრატეგიითა და შესაბამისი სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების განხორციელება; კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობისთვის საჯარო-კერძო დიალოგის პლატფორმის ფარგლებში კერძო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა, აგრეთვე კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობისა და სახელმწიფო და კერძო სექტორებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; 10 საკანონმდებლო ინიციატივებთან განხორციელება; დაკავშირებით რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) საერთაშორისო რეიტინგებში საქართველოს პოზიციების გაუმჯობესების/შენარჩუნების/ხელშეწყობის მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; შრომის ბაზრის ტენდენციების შესწავლა და ანალიზი, შრომის ბაზრის შესაბამისი კვლევების განხორციელება; შრომის ბაზრის საინფორმაციო სისტემის განვითარება; ეკონომიკური გაჯანსაღების ხელშეწყობის ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებისა და კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობის ხელშეწყობისთვის თანამიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა; ეკონომიკის განვითარებაზე ორიენტირებული რეფორმების შემუშავება და განხორციელება; საქართველოს საერთაშორისო ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაციისთვის სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება; საქართველოს უარყოფითი სავაჭრო ბალანსის გაუმჯობესება; საგარეო სავაჭრო ბრუნვის რეგულარული ანალიზი; რეგიონალური, მრავალმხრივი და ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების, აგრეთვე პრეფერენციული და თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმების განვითარება; ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) გამოყენების ხელშეწყობა ვაჭრობაში ტექნიკური ბარიერების შემცირების და ქვეყანაში წარმოებული პროდუქტისა და მომსახურების საერთაშორისო და ევროპულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის ხელშეწყობით; ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისთვის ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება და საქართველოს საერთაშორისო და ევროპულ ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაცია; სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება და შესაბამისი ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვითარება; საგარეო სავაჭრო ურთიერთობების განვითარება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და „ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების შესახებ“ ოქმის გათვალისწინებით, ევროკავშირის მე-3 ენერგეტიკულ პაკეტთან ჰარმონიზაცია, იმავე მიზნებისთვის ევროკავშირის მე-4 ენერგეტიკული პაკეტის დამუშავება, ენერგეტიკული რეფორმების განხორციელება; თანამედროვე, გამჭვირვალე, კონკურენტული და საბაზრო პრინციპებზე დაფუძნებული ელექტროენერგიის ბაზრის ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს საათობრივ ჭრილში ელექტროენერგიით და თანმდევი მომსახურებით ვაჭრობას დღით ადრე, დღიურ, საბალანსო და დამხმარე მომსახურებებს საბითუმო ბაზრების სეგმენტებში; 11 ასოცირების შეთანხმებით და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება ენერგეტიკის სექტორში; მწვანე ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება მწვანე ეკონომიკის ზრდის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებისათვის, რის შედეგად ქვეყანაში შეიქმნება მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემო; ქვეყანაში ენერგოეფექტურობის ხელშეწყობისთვის ელექტროენერგიის მომხმარებელი საყოფაცხოვრებო საქონლისთვის „ენერგოეტიკეტირების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; მდგრადი დაფინანსების ქართული ტაქსონომიის შემუშავება, რომლის მიზანი იქნება, ნათლად განსაზღვროს, რომელი ბიზნესსაქმიანობა, პროგრამა ან პროექტი შეიძლება მიჩნეულ იქნეს რესურსეფექტიან, ენერგოეფექტურ, მწვანე ეკონომიკისა და მდგრადი, ინკლუზიური განვითარებისკენ მიმართულ ღონისძიებად; ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური განვითარებისთვის საქართველოს, როგორც საერთაშორისო საინვესტიციო, საკომუნიკაციო, სატრანსპორტო, ლოჯისტიკური, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, ტურისტული და საფინანსო კვანძის პოპულარიზაცია, რაც უზრუნველყოფს ქვეყნის სატრანსპორტოსატრანზიტო პოტენციალის სრულად ათვისებას, ეროვნული წარმოების განვითარებას, ექსპორტის ზრდას, უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, ქვეყანაში თანამედროვე ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვას და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროცესებში მისი სრულფასოვანი მონაწილეობის ხელშეწყობას; ენერგეტიკის სფეროს მდგრადი განვითარების პოლიტიკის, სტრატეგიის, მოკლე, საშუალო და გრძელვადიანი პროგრამების/გეგმების შემუშავება; ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; სამინისტროს მართვაში არსებული ენერგეტიკული საწარმოების პარტნიორის/აქციონერის უფლებამოსილებების განხორციელება; ენერგეტიკის დარგში ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; მეზობელ ქვეყნებთან ენერგეტიკული ურთიერთობის გაძლიერების მიზნით, შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარების ოპტიმალურ მიმართულებათა განსაზღვრა და მათი რეალიზაციის კოორდინაცია; საავტომობილო და საზღვაო ტრანსპორტისა და სამოქალაქო ავიაციის სფეროში სხვადასხვა ქვეყანასთან ორმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება; მრავალმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების („საერთაშორისო სატრანსპორტო და სატრანზიტო დერეფნის დაფუძნების თაობაზე სპარსეთის ყურე-შავი ზღვა“ შეთანხმება, „აზერბაიჯანის რესპუბლიკას, საქართველოს, რუმინეთსა და თურქმენეთს შორის საერთაშორისო სატრანზიტო და სატრანსპორტო მარშრუტის „კასპიის ზღვა-შავი ზღვა“ დაარსებისა და დანერგვის შესახებ“ შეთანხმება) გაფორმება; სამშენებლო სექტორის განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაზე, უზრუნველყოფს მშენებლობის ხარისხისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესებას, დასაქმების ზრდას და მოსახლეობის საცხოვრებელ ადგილებზე შენარჩუნებას; 12 ევროპულ და საერთაშორისო მოთხოვნებთან ჰარმონიზებული საქართველოს სამშენებლო სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის, ტექნიკური რეგლამენტების/სტანდარტების შემუშავება, ევროკოდების რედაქტირება და თანამდევი სტანდარტების თარგმნა; საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის გარდამავალი დებულებებით განსაზღვრული კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავება; არქიტექტორებისა და ინჟინერ-მშენებლების სერტიფიცირების სისტემის ჩამოყალიბება; ელექტრონული კომუნიკაციების, საინფორმაციო და თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების, ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესების დაჩქარება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების, მეწარმეობისა და კონკურენციის განვითარების ხელშეწყობა; ევროპასა და აზიას შორის ფართოზოლოვანი, გლობალური ინტერნეტის ინფრასტრუქტურის განვითარება; ფოსტის სფეროსა და საფოსტო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ფოსტის სფეროში საერთაშორისო ორგანიზაციების მსოფლიო საფოსტო სტანდარტების შესაბამისი, უნივერსალური საფოსტო მომსახურებების დანერგვა, დანიშნული საფოსტო ოპერატორისთვის ერთიანი საფოსტო წესების დადგენა; ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარებისთვის ადგილობრივ და საერთაშორისო ინვესტორებთან აქტიური თანამშრომლობა; სწორი და ეფექტიანი კომუნიკაციითა და მხარდაჭერით ქვეყანაში მსხვილი ინვესტიციების განხორციელების ხელშეწყობა; საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების მიზნით „საქართველოში ინვესტიციების დაცვისა და ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შემუშავება, რომლის დებულებებიც თანხვედრაში იქნება საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთან და წაახალისებს ადგილობრივი და უცხოური ინვესტიციების შემოდინებას ქვეყანაში. ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველი ობიექტების უსაფრთხოების დონის ამაღლების ხელშეწყობა შესაბამისი ტექნიკური რეგლამენტების დახვეწით; განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის უზრუნველყოფა შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და სანებართვო პირობების კონტროლით. სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს მომსახურების სფეროსა და დიაპაზონის გაფართოება: საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტებისა და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს სტანდარტების დეპარტამენტში სტანდარტის − ISO 9001-ის შესაბამისად ხარისხის მენეჯმენტის სისტემის ზოგადი პრინციპების დანერგვა, ქვეყნის ეკონომიკური 13 პრიორიტეტების შესაბამისად სტანდარტიზაციის სფეროში ტექნიკური კომიტეტების ჩამოყალიბება, საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების საქართველოს სტანდარტებად მიღება; მეტროლოგიის სფეროში საერთაშორისო აღიარების შენარჩუნება/გაფართოება და დამკვეთებისთვის, მათ შორის, რეგიონალურ დონეზე, სერვისების შეთავაზება; მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის სფეროში საერთაშორისო აღიარების მისაღწევად ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) და ვაჭრობაში ტექნიკური ბარიერების (TBT) მოთხოვნების შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხორციელების ღონისძიებები ბაზარზე განთავსებული ინდუსტრიული და სამომხმარებლო პროდუქტების ზედამხედველობის უზრუნველყოფა ევროპის ბაზარზე არსებული ზედამხედველობის სისტემის დანერგვით. ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა საერთაშორისო ბაზარზე საქართველოს, როგორც ტურისტული ქვეყნის, პოპულარიზაცია; ახალი ტურისტული პროდუქტის განვითარება და არსებული ტურისტული პროდუქტის დივერსიფიკაცია (მარშრუტების შემუშავება, პროდუქტის ბეჭდური საინფორმაციო მასალის მომზადება); მცირე ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება; ტურისტებისთვის მაღალი ხარისხის მომსახურების მიწოდება. სახელმწიფო ქონების მართვა სახელმწიფო ქონების მართვა/განკარგვა და სახელმწიფო საწარმოთა მართვა; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მართვაში არსებული ლიკვიდური, გადახდისუუნარო და მოგებიანი საწარმოების კლასიფიკაცია მათი ქონებრივი და ფინანსური მდგომარეობის მიხედვით; არამოგებიანი საწარმოების რაოდენობის შემცირება ლიკვიდაციით, გაკოტრებით ან რეორგანიზაციით; გამოუყენებელი აქტივების უზრუნველყოფა; ეკონომიკურ ბრუნვაში ჩართვისა და მათი ხელმისაწვდომობის სახელმწიფო ქონების განკარგვის პროცესის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; სახელმწიფო ქონების მოვლა-პატრონობისა და დაცვის უზრუნველყოფა; სვანეთში, გუდაურსა და ბაკურიანში საბაგირო გზებისა და სასრიალო ტრასების მშენებლობა და ინფრასტრუქტურის განვითარება; საქართველოს აეროპორტების განვითარება უსაფრთხო ფრენების უზრუნველყოფად; 14 სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული და პრივატიზებული ქონების მიღებიდან რეალიზაციამდე არსებული პროცედურების ეფექტიანად მართვა; მოძრავი ქონების განკარგვის გამჭვირვალე, კონკურენტული და გამარტივებული პროცედურების უზრუნველყოფა; მომსახურების ხარისხის გასაუმჯობესებლად ვებგვერდის − eAuction.ge-ს მომხმარებელთათვის სერვისების მიწოდებისა და ქონების განკარგვის პროცედურების გამარტივება, ვებგვერდის მოდერნიზაციისთვის სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება და ახალი სერვისების დამატება; არსებული სერვისების შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა. მეწარმეობის განვითარება კერძო სექტორის, როგორც ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების მთავარი მამოძრავებელი ძალის, ჩამოყალიბებისთვის შესაბამისი გარემოს შექმნა, მისი კონკურენტუნარიანობის ზრდის ხელშეწყობა და იმ სფეროების ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა, სადაც კერძო სექტორის შესაძლებლობები სუსტი და შეზღუდულია; ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და ინკლუზიური ზრდის მისაღწევად მეწარმეობის (მათ შორის, მცირე და საშუალო ბიზნესის) განვითარება, კერძო სექტორისთვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, საქართველოს ეკონომიკის რეგიონალური და გლობალური კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა; საგარეო სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარება, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად მცირე და საშუალო ბიზნესის შესაძლებლობების გაზრდა; ექსპორტზე ორიენტირებული წარმოებისა და მაღალი დამატებითი ღირებულების მქონე პროდუქციის შექმნისკენ მიმართული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობა; თანამედროვე და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა და მომსახურების სფეროს განვითარება, რაც უზრუნველყოფს ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის მონაწილეობას; ექსპორტის ხელშეწყობისთვის ქართული კომპანიების უცხოურ ბაზრებზე წარდგენა და მათი საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ბაზრის კვლევის კუთხით კომპანიებისთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დაგეგმვისა და მიზანმიმართული განვითარებისთვის; ექსპორტზე ორიენტირებულ კომპანიებთან რეგულარული კომუნიკაცია და მათთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დასაგეგმად საჭირო მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიწოდებით; საქართველოს საწარმოო პოტენციალის წარმოჩენა მასშტაბური საერთაშორისო მარკეტინგული კამპანიების წარმოებით და პროდუქციის/მომსახურების პოპულარიზაციით; მეწარმეობის განვითარების წახალისება, დამწყები და არსებული მცირე და საშუალო საწარმოების სათანადო ხელშეწყობა პროდუქტიულობისა და კონკურენტუნარიანობის გაზრდისთვის; 15 ქვეყნის გარეთ საქართველოს საინვესტიციო პოტენციალის პოპულარიზაცია და ამ მიზნით სექტორული კვლევების, საინვესტიციო პროექტების, გზამკვლევებისა და სხვა მარკეტინგული მასალების მომზადება; პრიორიტეტულ სექტორებში სამიზნე კომპანიების იდენტიფიცირება, მათთან პროაქტიულად დაკავშირება და შეხვედრების ორგანიზება; პოტენციური და არსებული ინვესტორების დახმარება ინვესტიციის განხორციელების პროცესში; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიით გამოწვეული კრიზისის შემდეგ, ეკონომიკური გამოწვევების საპასუხოდ, ბიზნესის ხელშეწყობის დამატებითი ეფექტიანი მექანიზმების განხორციელება: დეველოპერულ/სამშენებლო სექტორში წარმოშობილი ეკონომიკური სიძნელეების დაძლევის ხელშეწყობა; მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა საკრედიტო საგარანტიო სქემისა და ბიზნესის მხარდაჭერის უნივერსალური პროგრამის მეშვეობით. საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება საქართველოში ინოვაციური ეკოსისტემის შექმნა, საქართველოში დანერგვა; უცხოური გამოცდილების გაზიარება და დაგეგმილი პროექტების განხორციელებისთვის საჭირო კვალიფიციური კადრების მომზადება და დასაქმება, მათთვის პროდუქტიული სამუშაო გარემოს შექმნა და განსახორციელებელი პროექტების ადმინისტრაციული რესურსით უზრუნველყოფა; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროსა და ინოვაციების მიმართულების სპეციალისტებისა და კომპანიების რაოდენობის გაზრდისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოში ინოვაციების ინფრასტრუქტურის შექმნა/მხარდაჭერა, რაც უზრუნველყოფს ქვეყანაში ინოვაციების ეკოსისტემის განვითარებას; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროს სპეციალისტების გადამზადება საინფორმაციო და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების საკითხებში, რომლის საბოლოო მიზანია აღნიშნული სპეციალისტების დასაქმება საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო შრომის ბაზარზე; ინოვაციების საგრანტო დაფინანსება ეკოსისტემის განვითარების მიზნით; მათი შემდგომი კომერციალიზაციის და ინოვაციური საქართველოს იმ დასახლებულ პუნქტებში, რომლებიც პროგრამის სამიზნე გეოგრაფიულ არეალში მდებარეობს, ფართოზოლოვანი ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარება და ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, რის შედეგადაც საქართველოს რეგიონებში მცხოვრები მოსახლეობა ისარგებლებს მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტით და ისეთი პროგრამებით/სერვისებით, როგორებიცაა: ელექტრონული ჯანმრთელობის დაცვა, ელექტრონული განათლება, ელექტრონული მმართველობა, კომერცია და სხვა თანამედროვე სერვისები. 16 ნავთობის და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიის მოსაპოვებლად შავი ზღვის შელფზე (შავი ზღვის პროექტი) და ხმელეთის თავისუფალ ბლოკებზე ღია საერთაშორისო ტენდერის ჩატარება; ნავთობისა და გაზის სფეროში მონაცემებისა და ინფორმაციის ცენტრალური საინფორმაციო ბანკის შექმნა და მართვა; ნავთობის გადამუშავების ლიცენზიის, ბუნებრივი გაზის დამუშავების ლიცენზიის, ნავთობის ტრანსპორტირების ლიცენზიის ან ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიის (საქმიანობის ლიცენზია) გაცემა; ნავთობისა და გაზის სფეროში სტანდარტების შემუშავება; „წევრი სახელმწიფოებისთვის ნედლი ნავთობის ან/და ნავთობპროდუქტების მინიმალური სარეზერვო მარაგების უზრუნველყოფის ვალდებულების დაკისრების შესახებ“ საბჭოს 2009 წლის 14 სექტემბრის 2009/119/EC დირექტივის შესრულება. ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება საქართველოს ევროპის ერთიან საჰაერო სივრცეში ინტეგრაციის პროცესის გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში საერთაშორისო ანტიტერორისტული საქმიანობის ხელშეწყობა; ფრენების უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების დონის ამაღლება; ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ავიაციის საჰაერო ნავიგაციით და პილოტაჟით უზრუნველყოფა; ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების წევრ სახელმწიფოებსა და პროგრამის „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ მონაწილე სხვა სახელმწიფოებს შორის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირობების შესრულების უზრუნველყოფა; რეგიონში ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობისთვის ქვეყნის მასშტაბით მგზავრთა საჰაერო გადაყვანა. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება ყაზბეგის მუნიციპალიტეტსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობის მიერ მოხმარებული ბუნებრივი აირის საფასურის ანაზღაურება ამ პროგრამით განსაზღვრული ბენეფიციარებისთვის შესაბამის პერიოდებში. ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (EU-NIF) 17 საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული ენერგეტიკული რეფორმის განხორციელება, რომელიც გულისხმობს ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების შესახებ ოქმით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებას. აღნიშნული რეფორმის ფარგლებში „ენერგოეფექტურობის შესახებ“ და „შენობების ენერგოეფექტურობის შესახებ“ საქართველოს კანონებით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე აქტების მიღების/დამტკიცების და შესრულების მიზნებია: ენერგოაუდიტორების აკრედიტაციისა და სერტიფიცირების სისტემის ჩამოყალიბება; ენერგოაუდიტის სავალდებულო წესების ამოქმედება; სატრენინგო პროგრამების დანერგვა ენერგოაუდიტორებისთვის მრეწველობასა და შენობების სექტორში, შენობების ენერგოეფექტურობის სერტიფიკატების (ეეს) შემფასებლებისთვის, გათბობისა და გაგრილების სისტემების ინსპექტორებისთვის; საწარმოო ციკლის ენერგოეფექტურობის გაზრდა; შენობების სექტორში (არსებულ და მშენებარე შენობებში) ენერგოეფექტური სტანდარტების დანერგვა; ენერგოეფექტურობის მინიმალური მოთხოვნებით დადგენილი სტანდარტების შესაბამისად, შენობების განახლება; შენობებში ენერგოეფექტურობის დანერგვისთვის მათი საჭირო ტექნიკური უზრუნველყოფა, აგრეთვე კომპიუტერული პროგრამების ჩამოყალიბება მუნიციპალურ დონეზე და მუნიციპალიტეტების შესაბამისი სამსახურების კადრების გადამზადება; საჯარო შენობების ინვენტარიზაცია და რეესტრის ჩამოყალიბება ენერგოეფექტურობის განსახორციელებლად; ენერგოეფექტური ღონისძიებების შედეგად მიღებული ენერგოდაზოგვის მონიტორინგის, ანგარიშგებისა და დადასტურების პლატფორმის ამუშავება. სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება ქვეყანაში არსებული მაღალი და საშუალო ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების, მათ შორის, მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზების, მშენებლობა-რეაბილიტაცია; ენერგოსისტემის მოძველებული ქვესადგურების თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვა და სხვადასხვა სიმძლავრის ახალი ქვესადგურების მშენებლობა; თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის განვითარებისთვის შესაბამისი ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა. მოსახლეობის ელეტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გაზისა და ელექტროენერგიის არმქონე სოფლების გაზიფიცირება და ელექტრიფიცირება; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში მოსახლეობისთვის გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, მათ შორის, მოხმარებული ელექტროენერგიის ღირებულების ნაწილობრივ ანაზღაურება; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში მცხოვრები ოჯახების გათბობით უზრუნველყოფა ზამთრის პერიოდში. საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა საერთაშორისო და საქართველოს საგანმანათლებლო და საზღვაო კანონმდებლობების შესაბამისად, უმაღლეს საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვალიფიციური კადრების მომზადება; 18 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სასწავლო უნივერსიტეტის − ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის კვლევით ცენტრად ჩამოყალიბება და საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვლევითი პროექტების განხორციელების ხელშეწყობა; სასწავლო პროცესის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამებით უზრუნველყოფა და სტუდენტთა საზღვაოსნო პრაქტიკით უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; სასწავლო მასალების, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის განახლება; კურსდამთავრებულების კარიერული წარმატების უზრუნველსაყოფად სტუდენტთა ხელშეწყობისა და მომსახურების სამსახურის განვითარება; საკრუინგო კომპანიებთან მჭიდრო თანამშრომლობა. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარება საქართველოს მთავრობის მიერ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების პროექტის ხელშეწყობა და ახალი საინვესტიციო ხელშეკრულებების მონიტორინგი. ორმხრივი ხელშეკრულებების დაკავშირებული ღონისძიებები ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან საქართველოს მთავრობასა და თურქეთის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გაფორმებული „ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“ შეთანხმებისა და „სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და „TURKISH ELECTRICITY TRADING AND CONTRACTING CO.“ს შორის გასაფორმებელი ოქმის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 27 აპრილის №923 განკარგულების შესაბამისად, სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და თურქეთის ელექტროენერგიით ვაჭრობისა და ხელშემკვრელ კომპანიას (TETAS) შორის გაფორმებული ოქმის საფუძველზე აღებული ვალდებულებების დაფარვა. ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი (EBRD, EIB, EU) ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის დასრულება საშუალოვადიანი პროგრამის მიხედვით: ენგურის კაშხლის სტრუქტურული სტაბილურობისა და სეისმური მდგრადობის ამაღლებისთვის ღონისძიებების გატარება და მონიტორინგის ინსტრუმენტის განახლება, სადაწნეო გვირაბზე ფილტრაციული და დაწნევის კარგვების შემცირება, ჰესის ექსპლუატაციის საიმედოობის ამაღლება. მორალურად და ფიზიკურად გაცვეთილი მოწყობილობების გამოცვლა. ენგურის კაშხლის მისადგომი და საექსპლუატაციო გზების რეაბილიტაცია. სივრცითი და ქალაქთმშენებლობითი განვითარება სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დარგის პოლიტიკის შემუშავება, კოორდინაცია და მართვა; გეგმების განხორციელების უზრუნველყოფა; შესაბამისი კანონმდებლობის შემუშავების/სრულყოფის პროცესში მონაწილეობა; გეგმების საინფორმაციო სისტემის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; სივრცის დაგეგმარებაზე ზეგავლენის მქონე პროექტების წინასწარი შეფასება; პერსპექტიული კურორტების ქალაქთმშენებლობითი გეგმების შემუშავების უზრუნველყოფა; 19 განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიის/ზონის სტატუსის მინიჭების საკითხის დამუშავება/საქართველოს მთავრობისთვის წარდგენა; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ქალაქთმშენებლობითი გეგმების განხილვა-დამტკიცება; სარეკრეაციო ტერიტორიებზე არქიტექტურული პროექტების შეთანხმება; დარგის სპეციფიკური ტრენინგების ორგანიზება და ჩატარება; საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სხვა საქმიანობის განხორციელება. კურორტების განვითარების ხელშეწყობა კურორტებსა და საკურორტო ადგილებზე კურორტების განახლება (რენოვაცია); ინფრასტრუქტურის კურორტების და საკურორტო ადგილების განვითარებისათვის გამოცდილების გაზიარება და ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; განვითარების საუკეთესო ხელშეწყობა, საერთაშორისო განვითარების ეკონომიკური მიზანშეწონილობის გეგმების მომზადება, ახალი საკურორტო ადგილების იდენტიფიკაცია და ინფორმაციის პრაქტიკული გამოყენების მიზნით ვებპლატფორმის შექმნა; საკანონმდებლო ინიციატივების მომზადება, განაშენიანების რეგულირების გეგმების შემუშავების ხელშეწყობა; საქართველოს, როგორც მაღალი საკურორტო შესაძლებლობების მქონე ქვეყნის, პოპულარიზაცია; კურორტებსა და საკურორტო ადგილებზე მასობრივი სპორტისა და სპორტულ-გამაჯანსაღებელი ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა და ამ მიზნით შესაბამის უწყებებთან თანამშრომლობა. აკრედიტაციის პროცესის მართვა და განვითარება შესაბამისობის შემფასებელი პირების აკრედიტაციის სამუშაოების წარმართვა კანონით რეგულირებად და ნებაყოფლობით სფეროში საერთაშორისოდ აღიარებული მოთხოვნების შესაბამისად, საქართველოში წარმოებული პროდუქტებისა და მომსახურების საერთაშორისო ბაზრებზე ექსპორტის ხელშეწყობისთვის; აკრედიტაციის რეგიონალური ორგანიზაციის − ევროპის აკრედიტაციის თანამშრომლობის (European Cooperation for Accreditation (EA)) მიერ აკრედიტაციის საერთაშორისო დონეზე აღიარებული სფეროების შენარჩუნება და აკრედიტაციის ახალი მიმართულებების აღიარება; აკრედიტაციის სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს − აკრედიტაციის ცენტრის საქმიანობის აღიარება ქვეყნის საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირებისთვის; აკრედიტაციის ცენტრის ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა და ლაბორატორიების აკრედიტაციის საერთაშორისო თანამშრომლობასთან - (International Laboratory Accreditation Cooperation - ILAC) და აკრედიტაციის საერთაშორისო ფორუმთან (International Accreditation Forum IAF) ორმხრივი/მრავალმხრივი აღიარების შეთანხმებების გაფორმება და მათ საქმიანობაში მონაწილეობა. 20 სასარგებლო წიაღის მართვა და კოორდინაცია მიტოვებულ და არალიცენზირებულ საბადოთა აღრიცხვა/პასპორტიზაცია; მინერალური რესურსების რაციონალურად სარგებლობისთვის სალიცენზიოდ წინასწარ პაკეტების მომზადება; მართვის მიზნით, სასარგებლო წიაღისეულით შერჩეული ობიექტებისათვის გეოსაინფორმაციო წიაღის სექტორის სტანდარტების და მეთოდოლოგიების შემუშავება და დანერგვა. შესაბამისი მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტების ცვლილების მომზადება და წარდგენა ინიცირებისთვის. საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება/შესწავლა; სასარგებლო წიაღისეულის (გარდა ნავთობისა და გაზისა) მოპოვების ლიცენზიების გაცემა და ამ მიზნით გასაწევი საქმიანობის წარმართვა/კოორდინაცია; სალიცენზიო პირობების კონტროლის განხორციელება სასარგებლო წიაღისეულის რაციონალურად სამართავად. ლიცენზიით ან განკარგულებით გათვალისწინებული პირობებისა და სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესრულების მდგომარეობის შემოწმება როგორც წინასწარ დამტკიცებული გეგმით, ისე სააგენტოში შემოსული განცხადებების/საჩივრების საფუძველზე. სამოქალაქო ავიაციის სფეროს რეგულირება და მართვა „საქართველოსა და ევროკავშირსა და მის წევრ სახელმწიფოებს შორის ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ’’ (ECAA) შეთანხმების გათვალისწინებული რეგულაციებისა და დირექტივების ქართულ საავიაციო კანონმდებლობაში ასახვა; საქართველოს საავიაციო დარგისათვის პრიორიტეტული რეგულაციებისა და დირექტივების განსაზღვრა, მათი დანერგვის დროში გაწერა, სამართლებრივი ანალიზი და ამ მიზნით, შესაბამისი დასკვნებისა და წინადადებების შემუშავება; საქართველოს საავიაციო კანონმდებლობის ჩიკაგოს კონვენციის, მისი დანართებისა და შესწორებების მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა; საერთო დანიშნულების ავიაციის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტების შემუშავება და დანერგვა. საზღვაო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საქართველოს დროშით მცურავი საშუალებების უსაფრთხოების და უშიშროების უზრუნველყოფა; და საქართველოს ნავსადგურების საზღვაო სხვადასხვა საერთაშორისო გამოფენებსა/კონფერენციებში მონაწილეობის მიღება, საკუთარი ცნობადობის გაზრდისა და საერთაშორისო დონეზე საზღვაო სფეროში არსებული ინოვაციების გაცნობის მიზნით; საქართველოს, როგორც საზღვაო სახელმწიფოს, იმიჯის ამაღლების მიზნით საქართველოს 21 საერთაშორისო საზღვაო ფორუმის (GIMF) ჩატარება, რომელიც წარმოაჩენს შავი ზღვის რეგიონში მიმდინარე მოვლენებსა და აგრეთვე, საქართველოს მიერ საზღვაო დარგში განხორციელებულ რეფორმებს; ევროპის საზღვაო უსაფრთხოების სააგენტოს (EMSA) აუდიტის წარმატებით გავლა და მეზღვაურთა კვალიფიკაციის/კომპეტენციის დამადასტურებელი სერტიფიკატების აღიარების შენარჩუნება; მეზღვაურთა მომზადებისა და სერტიფიცირების სისტემის გამართული ფუნქციონირება; საქართველოს გემების სახელმწიფო ელექტრონული რეესტრის მოდიფიკაცია; საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება და საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოება; 0%-იანი დაკავების კოეფიციენტის შენარჩუნება ქართული დროშის ქვეშ მცურავ გემებზე; საქართველოს განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში/ტერიტორიულ ზღვაში უსაფრთხო ნაოსნობის, ძებნა-გადარჩენის და გარემოს დაცვის უზრუნველყოფა საერთაშორისო მოთხოვნებისა და სტანდარტების შესაბამისად; საქართველოს საზღვაო სტრატეგიის დოკუმენტის დამტკიცება; საქართველოს ნავსადგურებში ერთი ფანჯრის პრინციპის დანერგვა და დაკავშირება ნავსადგურების გაერთიანების სისტემასთან; საქართველოს ნავსადგურებში ნარჩენების მდგრადი მართვა; ნავსადგურების ენერგოეფექტურობისა და მართვის გეგმის შექმნა. სახმელეთო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვებში ჩართული სატრანსპორტო საშუალებების გზებზე შემოწმების რეფორმის (სატრანსპორტო საშუალების ტექნიკური დათვალიერება, მასების/გაბარიტების შემოწმება, მძღოლის შრომისა და დასვენების რეჟიმის კონტროლი და სხვა) განხორციელება; საერთაშორისო სამგზავრო გადაყვანაში ან/და სატვირთო გადაზიდვაში ჩართული პირების განებართვიანება (სატრანსპორტო ოპერატორებისთვის ე.წ. ბაზარზე დაშვების ნებართვის შემოღება); საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების განვითარების და დივერსიფიკაციისათვის პარტნიორ ქვეყნებთან ურთიერთობის განვითარება (მათ შორის პარტნიორთა არეალის ზრდა); თანამედროვე სტანდარტების სასწავლო და საგამოცდო ცენტრის მოწყობა. შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველყოფა შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) თანამედროვე სანავიგაციო საშუალებების და მოწყობილობების მუდმივი ჩანაცვლებისა და განახლების 22 უზრუნველყოფა; უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველსაყოფად პორტების აღჭურვა თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი მეტეოროლოგიური მოწყობილობებით; უსაფრთხო ნაოსნობის მხარდასაჭერად სანავიგაციო ქაღალდის და ელექტრონული რუქების ახალი სახეობისა და მასშტაბის განვითარება; პორტების თანამდეროვე რადიო-ნავიგაციური მოწყობილობებით აღჭურვა; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო რეგიონებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა რეგიონული განვითარების პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კოორდინაცია, აგრეთვე კომპეტენციის ფარგლებში მისი განხორციელების მონიტორინგი და ანალიზი; მმართველობის სისტემის დეცენტრალიზაციის და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის უფლებამოსილებათა გამიჯვნის საკითხებზე და მუნიციპალიტეტების ინსტიტუციური გაძლიერებისთვის, დეცენტრალიზაციის სტრატეგიის ერთ-ერთი პრინციპის − „გენდერული თანასწორობის“ უზრუნველსაყოფად, დეცენტრალიზაციისა და თვითმმართველობის განხორციელების პროცესში ქალებისა და მამაკაცების თანასწორი მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად შესაბამისი წინადადებების შემუშავება; გადაწყვეტილებების მიღებისა და განხორციელების პროცესში მაღალი ხარისხის ჩართულობის ხელშეწყობა, მათ შორის, განსაკუთრებით მაღალმთიან რეგიონებში; კომპეტენციის ფარგლებში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის ურთიერთობის კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში ადგილობრივი და უცხოური წყაროებით დაფინანსებული რეგიონული პროგრამებისა და პროექტების კოორდინაცია და მათი განხორციელების ეფექტიანობის შეფასება; კომპეტენციის ფარგლებში მუნიციპალიტეტების მოხელეთა სწავლების საკითხების კოორდინაცია; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტებისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებაზე დარგობრივი ზედამხედველობის განხორციელება საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ შესაბამისად; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების ქსელის განვითარების, დაპროექტებისა და სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის საკითხებზე ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მეშვეობით დევნილთა გრძელვადიანი საცხოვრებლით უზრუნველსაყოფად სამშენებლოსარეაბილიტაციო სამუშაოების განხორციელება; 23 საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და დადგენილ ფარგლებში როგორც სამინისტროს კომპეტენციაში შემავალი, ისე სხვა სახელმწიფო ორგანოთა გამგებლობისთვის მიკუთვნებული, ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანი ცალკეული ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების უზრუნველყოფა, აგრეთვე ამ პროექტებით გათვალისწინებული ობიექტების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და სხვა სამუშაოების განხორციელების კოორდინაცია და კომპეტენციის ფარგლებში მისი მონიტორინგი; კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს წყლით უზრუნველყოფისა და მოსახლეობის წყლით მომარაგების სისტემების დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა და კოორდინაცია; არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელების) მოწყობა, მართვა და დახურვა, ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა და მართვა (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა). საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები საავტომობილო გზების ინფრასტრუქტურული პროექტების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ჩქაროსნული ავტომაგისტრალებისა და საავტომობილო გზების რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საქართველოს საგზაო ქსელის საერთაშორისო საგზაო კომუნიკაციების სისტემაში ინტეგრირება; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სახიდე გადასასვლელების, მუნიციპალიტეტებთან, საკურორტო ცენტრებთან, ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებთან, მოსაზღვრე ქვეყნებთან მისასვლელი საავტომობილო გზების პერიოდული შეკეთება, რეაბილიტაცია და რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მიმდინარე შეკეთება და შენახვა ზამთრის პერიოდში; სტიქიური მოვლენების შედეგების ლიკვიდაციისა და პრევენციის მიზნით სამუშაოების ჩატარება; ზღვის ნაპირების, მდინარეების კალაპოტებისა და ნაპირების გამაგრება; მაგისტრალების მშენებლობის პროცესში თანამედროვე ტიპის ადაპტირებული სავაჭრო ობიექტების მოწყობა, რაც ხელს შეუწყობს ადგილობრივი მოსახლეობის, განსაკუთრებით კი − ქალების, ეკონომიკურ გაძლიერებას; გენდერული საჭიროებების კვლევა და ყველა ბენეფიციარის ინტერესების გათვალისწინება სათანადო სამუშაოების დაგეგმვისა და განხორციელების პროცესში; ადგილობრივი მოსახლეობის, განსაკუთრებით კი − მოწყვლადი ჯგუფების (საბავშვო ბაღების აღსაზრდელები, სკოლის მოსწავლეები, ქალები, შშმ პირები), საჭიროებების გათვალისწინება, მათ შორის, შეუფერხებელი გადაადგილება, სამუშაოების დაგეგმვისა და შესრულების პროცესში. 24 რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტებში სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება და მათთან დაკავშირებული სხვადასხვა მომსახურების შესყიდვა; საჯარო სერვისების მიწოდების გაძლიერება ჩართულობისა და თანასწორობის ხელშესაწყობად; სახელმწიფო და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის (ადმინისტრაციული, სტრატეგიული, კულტურული, სპორტული და სხვა დანიშნულების) ობიექტების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; გენდერულად მგრძნობიარე და გენდერულად პასუხისმგებლობიანი ინფრასტრუქტურის შექმნა; ინფრასტრუქტურულ პროექტებში სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის, ქალთა და მამაკაცთა განსხვავებული საჭიროებების გათვალისწინება და შშმ პირების დამოუკიდებელი გადაადგილებისა და სოციალიზაციისთვის უნივერსალური ინფრასტრუქტურის შექმნა. ადგილობრივი მოსახლეობა უზრუნველყოფილი იქნება ახალი, კომფორტული საბავშვო ბაღებით, წყალმომარაგებით, საავტომობილო გზებით, სპორტული და გასართობი ინფრასტრუქტურით, რაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს მოსახლეობის, ბავშვების, აღმზრდელ-პედაგოგების, სპორტსმენებისა და მწვრთნელების ყოფით და სამუშაო პირობებს, განსაკუთრებით დადებით ზეგავლენას კი მოახდენს ქალთა მდგომარეობაზე როგორც დროის, საქმიანობის, ისე გადაადგილების კუთხით; ქვეყანაში ურბანული სატრანსპორტო სისტემის მუშაობის სრულყოფა; ქვეყანაში ტურიზმის განხორციელება; განვითარებისთვის სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის საქართველოს რეგიონების ურბანული განახლების, განვითარებისა და ადგილობრივი ეკონომიკის გაძლიერების ხელშეწყობა; დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების მოსამზადებლად საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, დეტალური საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადება და ანალიზი; სოციალური და გენდერული კონსულტაციების ჩატარების უზრუნველყოფა, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში ქალთა ჩართულობის ხელშეწყობა და მათი შესაძლებლობების გაძლიერება გენდერული ბალანსის გაუმჯობესების მიზნით; ქალთა და მამაკაცთა თანაბარი დასაქმების შესაძლებლობების შექმნა; ქალებისა და მამაკაცების აქტიური მონაწილეობის ხელშეწყობა პროექტების განხორციელების ყველა ეტაპზე; ბენეფიციარი მამაკაცებისა და ქალების განსხვავებული მოთხოვნების/მოლოდინების განხილვა სოციალური ანგარიშვალდებულების მექანიზმების ფარგლებში. წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტებში/სოფლებში წყალმომარაგებისა და წყალარინების რეაბილიტაცია/მოწყობა, წყალმომარაგებისა და წყალარინების გამწმენდი რეაბილიტაცია/მშენებლობა; სისტემების ნაგებობების მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის ეკოლოგიურად სუფთა, გაფილტრული, ზედაპირული გრუნტის 25 წყლების მოხვედრისგან დაცული სასმელი წყლის 24-საათიანი მიწოდების რეჟიმით უზრუნველყოფა; აბონენტთა გამრიცხველიანება, დანაკარგების შემცირება და გარემოსდაცვითი სტანდარტების უზრუნველყოფა; გენდერულად მგრძნობიარე პოლიტიკის გატარება და გენდერულად მგრძნობიარე ინფრასტრუქტურის მოწყობა, წყალმომარაგების სისტემის, სუფთა წყლისა და სანიტარიული სერვისების გაუმჯობესება, სუფთა წყლის ხელმისაწვდომობის გაზრდა მოსახლეობის ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად; გადაწყვეტილებების მიღება მოსახლეობასთან კონსულტაციებისა და მისი აქტიური ჩართულობის საფუძველზე, მათ შორის, ქალების, მამაკაცების, ასაკობრივი ჯგუფების, სოციალურად დაუცველი, ფინანსურად ნაკლები შესაძლებლობის მქონე პირებისა და სხვა მოწყვლადი კატეგორიის ინტერესების გათვალისწინებით. მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა მუნიციპალიტეტებში (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა) არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელების) მოწყობა და მართვა; ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა; მუნიციპალიტეტების აუცილებელი ტექნიკური საშუალებებით აღჭურვა, რაც გაზრდის დასახლებულ პუნქტებში საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანის ხელმისაწვდომობასა და ინტენსივობას; ძველი ნაგავსაყრელების ეტაპობრივი დახურვა; ნარჩენების მართვის პროცესში გენდერული ასპექტების გათვალისწინება და გენდერულად პასუხისმგებლობიანი ინფრასტრუქტურის შექმნა; ქალებისა და მამაკაცების თანაბარი ჩართულობა ნარჩენების მართვის პოლიტიკის შემუშავებისა და არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელების) მშენებლობის დაგეგმვისა და განხორციელების პროცესში; სამუშაოების სპეციფიკიდან გამომდინარე, სექტორში ქალებისა და მამაკაცების დასაქმებისთვის თანაბარი პირობების შექმნა. იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა იძულებით გადაადგილებულ პირთათვის − დევნილთათვის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისა და მათი გრძელვადიანი განსახლების მიზნით მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობა. ზოგადსაგანმანათლებლო და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების მშენებლობა-რეაბილიტაცია ზოგადსაგანმანათლებლო და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების განვითარება გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით და ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება; 26 სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში ახალი საჯარო სკოლებისა და საბავშვო ბაღების მშენებლობა, ხოლო არსებულთა − რეაბილიტაცია; შშმ პირებისთვის საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; გოგონების განათლების დონისა და სოციალური ჩართულობის ხელშეწყობა. ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები მუნიციპალიტეტებში ცენტრალური უბნების ურბანული განახლება, ტურისტულად მიმზიდველი სივცეების შექმნა-განვითარება და სხვადასხვა სახის შენობა-ნაგებობების რეაბილიტაცია, გენდერული ასპექტების გათვალისწინებით. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება ეფექტიანი სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის განხორციელება; საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოება; საქართველოს, საერთაშორისო და უცხო ქვეყნების სასამართლოებსა და არბიტრაჟებში სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების სამართლებრივი ექსპერტიზა, ინსტიტუციური განვითარება და ეფექტიანი უწყებათაშორისი კოორდინაცია; სამართლის ცალკეული დარგების განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის შესრულების მიზნით სამინისტროებისა და დარგობრივი უწყებების პრობლემატიკა; საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების, სხვადასხვა პრიორიტეტული სფეროს განვითარების მიზნით საკანონმდებლო ინიციატივების, საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და გაანალიზება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის დადებული ასოცირების შესახებ შეთანხმების შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საქართველოს კანონმდებლობის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით განსაზღვრულ ევროკავშირის რეგულაციებთან, გადაწყვეტილებებსა და დირექტივებთან დაახლოების/ჰარმონიზაციის მიზნით სამინისტროს კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებზე სხვადასხვა უწყების მიერ შემუშავებული ნორმატიული აქტების პროექტებისა და თანამდევი დოკუმენტების სამართლებრივი ექსპერტიზა; არბიტრაჟებსა და უცხო ქვეყნების სასამართლოებში კომერციულ და საინვესტიციო დავებზე, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოსა და გაეროს სახელშეკრულებო ორგანოებში სახელმწიფოთაშორის ან/და ინდივიდუალურ დავებზე სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთან თანამშრომლობა და მასთან სხვა სახელმწიფო ორგანოების თანამშრომლობის კოორდინაცია; საქართველოს სასამართლოებში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წინააღმდეგ შეტანილ სარჩელებზე სამინისტროს ინტერესების დაცვა; სახელისუფლებო დაწესებულებების წინააღმდეგ დავებში მონაწილეობა საქართველოს იუსტიციის 27 სამინისტროს კომპეტენციის გათვალისწინებით; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების პროექტების სამართლებრივი შეფასება/ექსპერტიზა მათი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით და სათანადო დასკვნის პროექტის მომზადება; ხელშეკრულების პროექტის სამართლებრივი შეფასება მასში არსებული სამართლებრივი რისკების კუთხით და შესაბამისი დასკვნის პროექტის მომზადება; საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს კეთილსინდისიერების სტრატეგიისა და შესაბამისი გზამკვლევის (Guideline) შემუშავება, სხვადასხვა მიმართულებით შედარებითი სამართლებრივი და სახელმწიფოთა კარგი პრაქტიკის კვლევების, აგრეთვე ადამიანის უფლებებზე დაფუძნებული მიდგომების დანერგვის ხელშეწყობის მიზნით საკანონმდებლო ინიციატივებსა და წინადადებებზე დასკვნებისა და მოსაზრებების მომზადება; „კარგი მმართველობის“ საკითხებთან დაკავშირებით რეკომენდაციების ან/და ანგარიშების შემუშავება; იურიდიული განათლების ხელშეწყობა; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის ორწლიანი სამოქმედო გეგმის, აგრეთვე ქუჩაში მცხოვრები ან/და მომუშავე ბავშვების ძალადობისგან, მათ შორის, ტრეფიკინგისგან, დაცვის მიზნით სტრატეგიისა და მისი შესრულების სამოქმედო გეგმების შემუშავება და მათი შესრულების მონიტორინგი; ადამიანის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული, დაბალანსებული ნარკოპოლიტიკის შემუშავება. საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოსაყალიბებლად, საქართველოს კანონმდებლობის ანალიზისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და საქართველოს სახალხო დამცველის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების შემუშავება და ღონისძიებების განხორციელება; პენიტენციური სისტემის ადმინისტრირების სრულყოფა; პენიტენციური სისტემის კვებითი მომსახურების უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის უნიფორმით, რბილი ინვენტარითა და პირადი ჰიგიენისთვის აუცილებელი საშუალებებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიზნით სატრენინგო/საგანმანათლებლო და ფსიქოსოციალურ პროგრამებში, ტრენინგებსა და კურსებში, კულტურულ ღონისძიებებსა და დასაქმების პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის აუცილებელი მედიკამენტებით, სამედიცინო დანიშნულების საგნებით, ლაბორატორიული საგნებითა და რეაქტივებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთათვის/მსჯავრდებულთათვის სხვადასხვა პროფილის მოწვეული ექიმსპეციალისტების კონსულტაციების, სამოქალაქო სექტორის კლინიკებში სპეციალიზებული სამედიცინო მომსახურების გაწევა და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო 28 დაწესებულებასა და ტუბერკულოზის სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ცენტრში მომსახურების შეთავაზება; ანტიტუბერკულოზური მკურნალობის საჭიროების მქონე პირთა, აივ ინფექციის/შიდსის გამოვლენის მიზნით და C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სკრინინგი და შესაბამისი მკურნალობის კურსის ჩატარება, პაციენტების ჩართვა აივ-ინფექციის/შიდსის ანტირეტროვირუსული მკურნალობის პროგრამაში; დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის უნივერსალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; პატიმართა და თანამშრომელთა საჭიროებებზე მორგებული პენიტენციური ინფრასტრუქტურის შექმნა პენიტენციურ სისტემის საერთაშორისო სტადარტებთან მიახლოების მიზნით. ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ეროვნული საარქივო ფონდის მატერიალური ან/და ელექტრონულ მატარებელზე გადატანილი დოკუმენტებით შევსება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ბაზის შექმნა და მუდმივი განახლება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღწერა და ცენტრალიზებული აღრიცხვა, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვისა და შენახვის სათანადო პირობების უზრუნველყოფა; საარქივო დოკუმენტების ელექტრონულ მატარებლებზე გადატანა, რაც უზრუნველყოფს დოკუმენტების დედნების დაუზიანებლად შენარჩუნებას, ეროვნული მეხსიერების დაცულობას, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ასლების ხელმისაწვდომობას; ადგილობრივ არქივებში დაცული დოკუმენტების გადატანა/განთავსების უზრუნველყოფა რეგიონული არქივების რეაბილიტირებულ და ახალ შენობებში, სადაც საარქივო დოკუმენტების დაცვის და შენახვის სათანადო პირობები შექმნილია; მოქალაქეზე ორიენტირებული მომსახურების დანერგვისა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, მოქალაქეთა მომსახურების ელექტრონული სისტემის, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღრიცხვის ელექტრონული სისტემის და დოკუმენტების (ტექსტური დოკუმენტები, კინოფოტოფონოდოკუმენტები,) ელექტრონული კატალოგების შექმნა და განვითარება; ერთიანი ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნისა და ელექტრონული დოკუმენტაციის მაქსიმალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად, ეროვნული არქივის დაკომპლექტების წყაროორგანიზაციებიდან და ეროვნული საარქივო ფონდისთვის მიკუთვნებული დოკუმენტების მფლობელი სხვა პირებისგან მიღებული ელექტრონული დოკუმენტების აღწერის, აღრიცხვისა და დაარქივების ავტომატიზებული სისტემის შექმნა; სამცხე-ჯავახეთისა და ქვემო ქართლის რეგიონული არქივების შენობებისთვის ხანძარქრობის სისტემების მოწყობა, კინოფოტოფონო ფირების საცავის აშენება და აღჭურვა; არქივის შენობების სარეაბილიტაციო/სარემონტო სამუშაოების განხორციელება; შიდა ქართლის (გორი) და მცხეთა-მთიანეთის (დუშეთი) რეგიონული არქივების ახალი შენობების მშენებლობა და აღჭურვა, ასევე, თბილისში არქივის შენობის ეზოში დამატებითი საცავის აშენება და აღჭურვა. 29 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აპარატის, სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების – სპეციალური პენიტენციური სამსახურის და სხვა ორგანიზაციების თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების სრული ციკლის (ტრენინგების საჭიროებათა ანალიზი, ტრენინგების დაგეგმვა, განხორციელება და შეფასება) მართვითა და საკონკურსო და საკვალიფიკაციო ტესტირებების ორგანიზებით; საქართველოში მიმდინარე სამართლებრივი რეფორმისა და ქართული სამართლის საერთაშორისო სამართლის სტანდარტებსა და ევროპულ სამართალთან ჰარმონიზაციის სახელმწიფო პოლიტიკის ხელშეწყობა სასწავლო პროგრამების განხორციელებით; კერძო სექტორისა და საბიუჯეტო დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ასამაღლებლად ტესტური დავალებების, ტრენინგმოდულების, სასწავლო კურსებისა და პროგრამების შექმნა და მუდმივი განახლება, მათ შორის, უცხოური სერტიფიცირებული პროგრამების შეძენით; როგორც სპეციფიკით, ისე შინაარსით ტრენინგების საჯარო მოხელეების, სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და კერძო პირების საჭიროებებზე მორგება, რაც ხელს შეუწყობს მართლშეგნების ამაღლებასა და პიროვნული სამუშაო კომპეტენციების განვითარებას არა მარტო საჯარო სტრუქტურებში, არამედ საზოგადოების ფართო წრეებში; საჯარო ორგანიზაციების თანამშრომლებისთვის საჯარო მოხელის პროფესიული განვითარების აკრედიტებული პროგრამების განხორციელება; საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − სპეციალური პენიტენციური სამსახურის და პენიტენციური დაწესებულებების მოსამსახურეებისთვის კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პერიოდული გადამზადების კურსების ჩატარება; მსჯავრდებულთა რესოციალიზაციის/რეაბილიტაციის ხელშეწყობა მათი პროფესიული განათლებით უზრუნველყოფით, აგრეთვე მათი პროფესიული მომზადების/გადამზადების და დასაქმებისთვის მომზადების გზით შესაბამისი სივრცეების შექმნა პენიტენციურ დაწესებულებებში, აგრეთვე სასწავლო კურსებისა და დასაქმების პროგრამების განხორციელება; პენიტენციურ დაწესებულებებში არსებულ ბიბლიოთეკებში წიგნადი ფონდის შექმნა და განახლება, საბიბლიოთეკო აღრიცხვის ერთიანი სისტემის დანერგვა. ელექტრონული მმართველობის განვითარება სახელმწიფოს საქმიანობაში თანამედროვე საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების დანერგვა, მათზე გაწეული დანახარჯების შემცირება, ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და კომუნიკაციების საშუალებით სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირების ხელშეწყობა; სახელმწიფო უწყებების მომსახურება IT-სერვისების სრული სპექტრით, რაც მოიცავს ქსელურ უზრუნველყოფას, ინტერნეტის მიწოდებას, ელექტრონული ფოსტის სერვისს, ონლაინკომუნიკაციის 30 საშუალებებს, ტელევიდეოკონფერენციას, დროისა და დავალებების მართვის პროგრამულ უზრუნველყოფას, უსაფრთხოების ერთიანი პოლიტიკის განხორციელებას, არასასურველი და მავნე ელექტრონული ფოსტის პროგრამებისა და ვირუსებისგან დაცვას, სახელმწიფო სტრუქტურებისთვის ერთიანი IT- მხარდაჭერის სატელეფონო ცენტრის შექმნასა და ინციდენტების მართვას, ციფრული ტელეფონის სერვისს, სახელმწიფო ორგანიზაციებში დასაქმებულ პირთა კომპიუტერული ტექნიკის ადგილზე მომსახურებას და სხვა; სახელმწიფო ორგანიზაციებში პროცესების ავტომატიზებისა და ელექტრონულ მმართველობაზე გადასვლის მიზნით შესაბამისი კვლევების ჩატარება და კონკრეტული ინოვაციური ბიზნესგადაწყვეტილებების შემუშავება, რომლებიც მორგებული იქნება დამკვეთის ბიზნესპროცესებზე; ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა და არსებული პროგრამული უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; ტექნოლოგიის დანერგილი „ქლაუდტექნოლოგიის“ (ღრუბლოვანი ტექნოლოგიის) მიმართულებით განვითარება როგორც პროგრამული, ისე გამოთვლითი სიმძლავრეებისა და მასშტაბების კუთხით; დაინტერესებული ორგანიზაციების მიერ „ქლაუდინფრასტრუქტურით“ (ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურით) (IaaS) სარგებლობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო თუ არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, კერძო სექტორისა და მოქალაქეებისთვის ელექტრონული სერვისების მიწოდების და მონაცემთა გაცვლის ეფექტიანად და უსაფრთხოდ უზრუნველყოფა ერთი ფანჯრის პრინციპით; ინფორმაციული უსაფრთხოების აუდიტის ჩატარება; ინფორმაციული უსაფრთხოების შეღწევადობის (მდგრადობის) ტესტირება; კომპიუტერული ინციდენტების აღმოჩენისთვის გამიზნული ქსელური სენსორის დაყენება და მართვა; კიბერუსაფრთხოების საკითხების რეგულირება; კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ეროვნული ჯგუფის მიერ კომპიუტერული ინციდენტების პრევენცია, გამოვლენა და შედეგების მართვა; მონაცემთა გაცვლის ინფრასტრუქტურის გამოყენება, რომლის კომპონენტია 3 სახის აპარატურულპროგრამული მიმართულება/ინსტრუმენტი: „საქართველოს სამთავრობო კარიბჭე“ − ელექტრონული სერვისების მეშვეობით, უსაფრთხო გარემოში სხვადასხვა ინფორმაციის გაცვლა; „მოქალაქის პორტალი“ − სახელმწიფოს და ბიზნესსექტორის მიერ რეალიზებული სხვადასხვა ელექტრონული სერვისის ყველა დაინტერესებული პირისთვის უსაფრთხო ხელმისაწვდომობა ერთი ფანჯრის პრინციპით; სასერვერო ინფრასტრუქტურის სრულყოფა, მოვლა, პატრონობა და გეგმიური მომსახურება, რაც უზრუნველყოფს არსებული ელექტრონული სერვისების უწყვეტად, შეუფერხებლად და სწრაფად მიწოდებას. სამომავლო მზარდი დატვირთვებისთვის 3 - 5 წლის პერიოდულობით მოძველებული აპარატურის და ინფრასტრუქტურის განახლება, რათა არ გაითიშოს და არ შეფერხდეს სახელმწიფო სერვისების მიწოდება. დანაშაულის პრევენცია, პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია ქვეყნის მასშტაბით დანაშაულის პრევენცია, მათ შორის, დანაშაულის რეციდივის თავიდან აცილების ხელშეწყობა, მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაცია, რთული ქცევისა და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველ არასრულწლოვანებთან მუშაობა, დანაშაულის პრევენციასთან დაკავშირებული ღონისძიებების, სარეაბილიტაციო 31 პროგრამების განხორციელება და მათში არასაპატიმრო სასჯელით მსჯავრდებულთა, განრიდებულ არასრულწლოვანთა, რთული ქცევისა და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველი მოზარდების ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულების უზრუნველყოფა და ამ გზით საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისთვის გარანტიების შექმნა, რომლებიც მოიცავს სასჯელის სახით თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, იურიდიული პირისთვის საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომას, გამასწორებელი სამუშაოს დანიშვნას, შინაპატიმრობას (მათ შორის, ელექტრონული მონიტორინგის საშუალებას), იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვას; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულებასთან ერთად, დანაშაულის გამომწვევი რისკფაქტორების შემცირებისა და აღმოფხვრის მიზნით ბენეფიციარების ფსიქოსოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება, პირობით მსჯავრდებულებისა და ყოფილი პატიმრების ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით მათი ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების გადასაჭრელად ამ პირთა მხარდაჭერა და შესაბამისი სერვისების მისაღებად გადამისამართება; მათთვის შრომის ბაზრის მოთხოვნების შესაბამისი ტრენინგების/პროფესიული გადამზადების კურსების შეთავაზება და პოტენციურ დამსაქმებელთან რეკომენდაციების გაწევა, აღდგენითი მართლმსაჯულების, განრიდება-მედიაციის სფეროს ინსტიტუციური ჩარჩოს დახვეწა, აღდგენითი მართლმსაჯულების პროგრამების პრაქტიკაში დანერგვა, აგრეთვე საგრანტო პროგრამების საშუალებით დეფიციტური სერვისების მიწოდება და მათი განვითარება; ფსიქოსოციალური, პროსოციალური და სარეაბილიტაციო მომსახურებების, პროფესიული გადამზადებისა და საგანმანათლებლო პროგრამებში არასაპატიმრო სასჯელებით მსჯავრდებული, პრობაციონერი, განრიდებული და რეფერირების ცენტრის ბენეფიციარების ჩართვა; პრობაციის ბიუროების ახალ ოფისებში პრობაციონერთა სარეგისტრაციო სივრცის, ინდივიდუალური გასაუბრების და ჯგუფური შეხვედრების ოთახების, ვიდეოპაემნის სერვისის ფუნქციონირება და სხვა. იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა სახელმწიფო სერვისების მიწოდების მაღალი სტანდარტის შენარჩუნება და გაუმჯობესება, ახალი პროდუქტების/სერვისების დანერგვა და დაინტერესებული პირებისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; თითოეული მომხმარებლის, მათ შორის, ბიზნესის, ინტერესზე ორიენტირებულობა; სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, ადმინისტრაციული პროცედურებისთვის საჭირო დროის შემცირება; დამატებით რამდენიმე სახელმწიფო და კერძო სერვისის (საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სოციალური მომსახურების სააგენტოს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს, ენერგეტიკისა და წყლის კომპანიების და კერძო სექტორის სერვისების) დანერგვა, იუსტიციის სახლის სერვისების პოპულარიზაცია, ცნობადობის ამაღლება და იუსტიციის სახლის კონცეფციის ექსპორტი დაინტერესებულ ქვეყნებში; 32 არსებული სერვისების ოპტიმიზაცია და რედიზაინი; თითოეული პროდუქტისთვის სერვისის მიწოდების პროცესის აღმწერი დოკუმენტების შექმნა, ორგანიზაციის პროცესების ურთიერთქმედების რუკის შემუშავება, საოპერაციო პროცედურების გამართვა და განახლება, რაც სერვისების შეუფერხებლად მიწოდებას უზრუნველყოფს; იუსტიციის სახლის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება, რაც ხელს შეუწყობს იუსტიციის სახლის მომხმარებლისთვის მომსახურების შეუფერხებლად მიწოდებას; იუსტიციის სახლის ტერიტორიული ორგანოების, სტრუქტურული ერთეულებისა და მობილური იუსტიციის სახლების მეშვეობით სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თითოეული მოქალაქისთვის დიდ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში, აგრეთვე მრავალმოსახლიან და მუნიციპალიტეტების ცენტრებიდან მოშორებულ სოფლებში, სადაც მოსახლეობას საშუალება ექნება, სოფლიდან გაუსვლელად ისარგებლოს საჯარო და კერძო სექტორების სერვისებით; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში იუსტიციის სახლის ტერიტორიული ორგანოებისა და სტრუქტურული ერთეულების გახსნა. მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა განვითარება/ხელმისაწვდომობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა 1.2 მილიონი ჰექტრის ფარგლებში მიწის ნაკვეთების სისტემური რეგისტრაცია სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიულ არეალებზე, რომლებიც ეტაპობრივად გაფართოვდება და საქართველოს ყველა რეგიონს მოიცავს; უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისა და სამისამართო რეესტრების, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების (პარტიების) რეესტრისა და მუნიციპალიტეტების რეესტრის ფორმირება და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა; ქონებისა და ბიზნესის რეგისტრაციის სისტემის, სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის განვითარება და საზოგადოების სწრაფი, ხელმისაწვდომი და ინოვაციური სერვისებით უზრუნველყოფა, სანდო და მაღალი ხარისხის მომსახურების უზრუნველყოფა, სანავიგაციო გეომონაცემთა ბაზის შექმნა, საქართველოს მაგისტრალური გზებისა და დასახლებებისთვის ქუჩების 360-გრადუსიანი პანორამული სურათების პლატფორმის შექმნა/განახლება, ეროვნული გეოდეზიური გეგმურ-სიმაღლური საფუძვლის შექმნა და განახლება, საქართველოს ტერიტორიის აქტუალური რეგიონების ციფრული აეროგადაღება და ციფრული ორთოფოტოგეგმების მომზადება; ეროვნული სანავიგაციო მონაცემთა ბაზის შექმნა/განახლება, რომელიც დააკმაყოფილებს სანავიგაციო მონაცემების მიმართ შიდა და გარე მომხმარებლების არსებულ მოთხოვნებს და გლობალურ სანავიგაციო მონაცემებთან თავსებადი იქნება. აღნიშნული მონაცემები მომხმარებლებს გაუადვილებს ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირებას, აგრეთვე დაეხმარება დანიშნულების ადგილამდე მისასვლელი ოპტიმალური მარშრუტის შერჩევაში მინიმალური დროის ან მინიმალური მანძილის კრიტერიუმის გათვალისწინებით; 33 საქართველოს ეროვნული გეოსივრცითი მონაცემების წარმოება და მსოფლიო ბაზარზე არსებულ გლობალურ სანავიგაციო სისტემებში ინტეგრაცია; საქართველოს ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობისა და ტურისტულად აქტიური არეალების, მუნიციპალური და მაგისტრალური გზების 360-გრადუსიანი პანორამული სურათების – ე. წ. ქუჩის ხედის – მონაცემების შექმნა და Google Maps-ზე მათი ინტეგრაცია, რომელიც დააკმაყოფილებს შიდა და გარე მომხმარებლების მოთხოვნებს; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური გეგმურ-სიმაღლური საფუძვლის (ქსელის) შექმნა და განახლება, რომელიც ყველა მასშტაბის ტოპოგრაფიული აგეგმვების მთავარი გეოდეზიური საფუძველია და ქმნის საქართველოს ტერიტორიაზე კოორდინატებისა და სიმაღლეების განვრცობის ერთიან სისტემას. მაღალი სიზუსტის გეოდეზიურმა საფუძველმა უნდა დააკმაყოფილოს ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური, თავდაცვის, უშიშროებისა და ეროვნული მეურნეობის დარგების, აგრეთვე სახელმწიფო და ადგილობრივი მნიშვნელობის სხვადასხვა სამეცნიერო და საინჟინრო ტექნიკური ამოცანის პრაქტიკულად გადაწყვეტის მოთხოვნები; აეროგადაღების სამოქმედო გეგმის მიხედვით საქართველოს ტერიტორიის ურბანული არეალების (სადაც აქტიურად მიმდინარეობს ცვლილებები) ახალი აეროგადაღების მასალებით დაფარვა და მათი დამუშავების შედეგად ზუსტი ორთოფოტოგეგმების შექმნა; განახლებული აეროგადაღების მასალების საფუძველზე ახალი ციფრული კარტოგრაფიული მასალების შექმნა, ძველების განახლება და შემდგომ ამ მონაცემების გამოყენება სხვადასხვა დარგობრივი მოთხოვნიდან გამომდინარე; სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობა განვითარების სააგენტოს მომსახურებათა განვითარება და სახელმწიფო სერვისების განვითარების ხელშეწყობა, ახალი და ინოვაციური სერვისების დანერგვა, არსებულის გაუმჯობესება და მათი ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა; დისტანციურ მომსახურებაზე გაზრდილი მოთხოვნის საჭიროებიდან გამომდინარე, სერვისების განვითარების პროცესში დისტანციური მომსახურების საშუალებების აქტიურად გამოყენება, რაც კიდევ უფრო გაზრდის სერვისების ხელმისაწვდომობას ქვეყნის მასშტაბით; სააგენტოს მონაცემთა ბაზების დახვეწის, ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და პერსონალური მონაცემების დაცვის ხელშეწყობის მიზნით, თითოეული მოქალაქის რეგისტრაციის მონაცემების დაკავშირება ახალ მისამართებთან (ფორმირებული მობილური ჯგუფების მიერ საველე სამუშაოების შედეგად თითოეულ მისამართზე რეგისტრირებულ პირთა იდენტიფიცირება) და ამ მისამართების გადატანა სააგენტოს საინფორმაციო სისტემაში; ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და კვალიფიციური სანდო მომსახურების სტანდარტებთან შესაბამისობა, ერთიანი ავთენტიფიკაციის სისტემის გაუმჯობესება; საერთაშორისო მიგრაციის საკითხთა სამთავრობო კომისიის შესაძლებლობათა განვითარების მიზნით კომისიის როგორც ანალიტიკური, ისე ადმინისტრაციული მხარდაჭერა. 34 ნორმატიული აქტების სისტემატიზაცია და მთარგმნელობითი ცენტრის განვითარება ნორმატიული აქტების სახელმწიფო აღრიცხვა, სისტემატიზაცია და კანონმდებლობით დადგენილი წესით სამართლებრივი სისტემის საჯაროობის უზრუნველყოფა; ნორმატიული აქტებისათვის იურიდიული ძალის მინიჭების მიზნით მათი სრული ტექსტის პირველადი გამოქვეყნება ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://matsne.gov.ge); ხელმისაწვდომი, დაცული, მუდმივად განახლებადი ოფიციალური ვებგვერდის ადმინისტრირება, სადაც მომხმარებელს შეუძლია იხილოს საქართველოს ყველა უწყების მიერ მიღებული ვებგვერდზე განთავსებული და ოფიციალურად გამოქვეყნებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, საერთაშორისო ხელშეკრულებები, ევროკავშირის სამართლებრივი აქტები, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ საქართველოს მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილებების/განჩინებების თარგმანი, მათ შორის, სხვა ქვეყნების მიმართ გამოტანილი გადაწყვეტილებები/განჩინებების ქართულენოვანი თარგმანი, რომლებიც შეიცავს „ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის“ ევროპის კონვენციის ან მისი დამატებითი ოქმების ნორმების მნიშვნელოვან განმარტებებს, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებები, ადგილობრივი თვითმმართველობის აქტები, საჯარო განცხადებები და საინფორმაციო ხასიათის სხვა დოკუმენტები; კოდიფიცირებული და სისტემატიზირებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების და კანონმდებლობით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტების ოფიციალური ტექსტების, სახელმძღვანელოების, სამოქმედო გეგმების, ბუკლეტების, ანგარიშებისა და სხვა საინფორმაციო მონაცემების, აგრეთვე იურიდიული და სხვა ლიტერატურის (მათ შორის, ნათარგმნი ტექსტების) ბეჭდური სახით მომზადების, სტამბისათვის გადაცემის და მათი ბეჭდვის პროცესის ადმინისტრირება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებით გათვალისწინებული სფეროებისა და პრიორიტეტული მიმართულებების მიხედვით ევროკავშირის სამართლებრივი აქტების ქართულენოვანი ვერსიების, ასევე, საქართველოს სამართლებრივი აქტების ინგლისურენოვანი ვერსიების შექმნა და მათი მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://matsne.gov.ge) განთავსება ვებგვერდის მომხმარებლებისთვის ხელმისაწვდომობის მიზნით; კანონმდებლობის სხვადასხვა სფეროში გამოყენებული ტერმინოლოგიის დამუშავება, მაცნეს მთარგმნელობითი ცენტრის სერვერზე განლაგებული ტერმინოლოგიური ბაზის და მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებული ონლაინ ლექსიკონის მუდმივი განახლება; საქართველოს სამართლებრივი აქტების კონსოლიდირებული ვერსიების ინგლისურ ენაზე მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსება; ეთნიკური უმცირესობებისათვის კანონმდებლობაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით საქართველოს საკანონმდებლო აქტების შესაბამის სამიზნე ენაზე (აზერბაიჯანული/სომხური/ოსური/აფხაზური) თარგმნა და ვებგვერდზე განთავსება; დაინტერესებული პირებისა თუ მიზნობრივი ჯგუფების პროფესიული საინფორმაციო მიზნებისათვის სხვადასხვა ნორმატიული აქტის, წიგნისა ლიტერატურის ბეჭდური ვერსიების გამოცემა საქმიანობისა და და იურიდიული 35 სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს მომსახურებათა ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა სააღსრულებო და არასააღსრულებო მომსახურების გაწევის პროცესში ინტერესების რეალიზება მხარეებს შორის ბალანსის მაქსიმალური დაცვით; მხარეთა კანონიერი სააღსრულებო მომსახურებები − უზრუნველყოფილი და არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნის აღსრულება, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, სარჩელის უზრუნველყოფა და სხვა; არასააღსრულებო მომსახურებები − გამარტივებული საქმისწარმოება, გადახდისუუნარობის საქმისწარმოება, კერძო აღმასრულებელთათვის ლიცენზიის გაცემა და მათთვის სააუქციონო მომსახურების გაწევა, მესამე პირების მომართვის საფუძველზე ქონების შეფასების მომსახურება, ფაქტების კონსტატაცია, დადგენილი წესით გადახდისუუნარობის პრაქტიკოსთა ავტორიზაცია და გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების ფარგლებში სააუქციონი მომსახურების გაწევა და სხვ.; „მოძიება-ყადაღა-ინკასო“ ტიპის ელექტრონული კომუნიკაციის ფორმირება ბანკებთან, რომელიც ჩაანაცვლებს მანამდე არსებულ ინფორმაციის ბეჭდური სახით მიმოცვლას. ელექტრონული ინფორმაციის გაცვლა, ელექტრონულად საბანკო ანგარიშებზე შეზღუდვების გავრცელება და მოხსნა სხვადასხვა საბანკო ანგარიშიდან, რაც უფრო გაამარტივებს მონაცემების მიმოცვლას; ყველა მუნიციპალურ უწყებასთან ელექტრონული კავშირის აწყობა და სააღსრულებო დოკუმენტების სრულად ელექტრონულად მიმოცვლა; სააღსრულებო წარმოების დიგიტალიზაცია - სააღსრულებო საქმისწარმოების ელექტრონული პროგრამის სისტემური გადაწერა, პროცესების ოპტიმიზაცია, ავტომატიზაცია, ასევე შშმ პირებისთვის ინკლუზიური გარემოს შექმნისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის დანერგვა; დამოუკიდებელი აღმასრულებლებით დაკომპლექტებული აღმასრულებელთა პალატის შექმნა; გამარტივებული საქმისწარმოების სამსახურის ახალი სერვისების („სასყიდლიანი ხელშეკრულება“ და „სესხის ხელშეკრულება“) დამატება; აღსრულების პოლიციის საქმიანობის დახვეწა, უკანონო მფლობელობიდან საკუთრების გამოთხოვის (გამოსახლება) და დემონტაჟის საქმეებზე სააღსრულებო წარმოების განხორციელება, გამოსახლებისა და დემონტაჟის რეზონანსულ საქმეებში მხარეთა ინტერესების დაცვის მენეჯერების, სოციალური მუშაკებისა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერის მუდმივი ხელმისაწვდომობა; აღსრულების პოლიციის სააღსრულებო საქმისწარმოების ფარგლებში გამოძიების წარმოების უფლებამოსილება, საქმისწარმოების პროცესში შესაძლო დანაშაულის ფაქტების სწრაფი და ეფექტური გამოძიება, აგრეთვე, სასამართლო გადაწყვეტილებათა დროული აღსრულება; გაუმართავი/დაზიანებული ინფრასტრუქტურის განახლება/ახალი ინფრასტრუქტურის შექმნა. 36 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა მოსახლეობის შრომისა და დასაქმების, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია; დევნილთა და სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებულ და გადაადგილებულ პირთა (ეკომიგრანტთა) სოციალური დაცვისა და განსახლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების კოორდინაცია; ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მარეგულირებელი აქტების მომზადება; სამედიცინო საქმიანობის ხარისხის კონტროლი და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კონტროლი; სამკურნალო საშუალებების ზედამხედველობა; საზოგადოების საჭიროებებზე შეუფერხებელი მიწოდება; ხარისხსა და მიმოქცევაზე ორიენტირებული და ფარმაცევტულ ჯანმრთელობის დაცვის საქმიანობაზე მომსახურების სოციალური დახმარებების, პენსიებისა და სხვა ფულადი და არაფულადი სახელმწიფო ბენეფიტების მიმღებთა გამოვლენა, დადგენა და აღრიცხვა, მათთვის დახმარების დანიშვნა და მისი გაცემის ორგანიზება; ჯანმრთელობის დაცვის განვითარება/სრულყოფა; პროგრამების განხორციელების გასაუმჯობესებლად სერვისების ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვა და დახმარება/მხარდაჭერა; მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა, ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა/ბავშვთა მოვლა-პატრონობა გრძელვადიან პერიოდში; საქართველოს ტერიტორიულ ერთეულებში გადაუდებელი დახმარების მართვა; საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და ქვეყანაში შრომის ბაზრის პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის, სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მექანიზმების მართვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების დროებით ლეგალურად დასაქმების ხელშეწყობა; 37 იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა, ეკომიგრანტთა და მიგრანტთა სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემის ფუნქციონირებისათვის საჭირო საინფორმაციო სისტემების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინფრასტრუქტურის მართვა, ინტეგრირებული სერვერული და ქსელური ინფრასტრუქტურის შექმნა, მისი საიმედო და ეფექტიანი მუშაობისა და განვითარების უზრუნველყოფა; კატასტროფული სოციალური დანახარჯების რისკის წინაშე მდგარი პირებისთვის ალტერნატიული (არასაბიუჯეტო) რესურსების მობილიზება და პრიორიტეტული სოციალური საჭიროებებისთვის მიმართვა საზოგადოების, კერძო სექტორისა და სახელმწიფოს მონაწილეობით. მოსახლეობის სოციალური დაცვა მოქალაქეთათვის საქართველოს კანონმდებლობით გარანტირებული სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების რეალიზება, მიზნობრივი სოციალური ჯგუფების მატერიალური მდგომარეობის შემსუბუქება და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა (მათ შორის, ბავშვთა), ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის წინაშე მყოფ ბავშვთა ფიზიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მათი საზოგადოებაში ინტეგრაცია პრევენციული, სარეაბილიტაციო, ალტერნატიული, ოჯახის გასაძლიერებელი მომსახურებებით და დამხმარე საშუალებებით; საპენსიო ასაკის პირთა (ქალებისა – 60 წლიდან, მამაკაცებისა – 65 წლიდან) პენსიით და პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების, საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრების, უმაღლესი რანგის დიპლომატებისა და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; სახელმწიფო პენსიის ოდენობის „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი პირობებით განსაზღვრული სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის შესაბამისად გაანგარიშება; სიღარიბის ზღვრის ქვემოთ მყოფი ოჯახებისთვის საარსებო შემწეობის, მიზნობრივი ჯგუფებისთვის „სოციალური პაკეტის“, დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების, დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის ფულადი ბენეფიტების, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დახმარების გაცემა დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად; შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პენსიონერებისთვის/„სოციალური პაკეტის“ მიმღებთათვის დანამატის დაფინანსება პენსიის/„სოციალური პაკეტის“ 20 პროცენტის ოდენობით; დანამატების დაფინანსება სამედიცინო პერსონალისთვის: ექიმისთვის – პენსიის ორმაგი ოდენობით, ექთნისთვის – პენსიის ერთმაგი ოდენობით; 38 მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები აბონენტებისთვის (საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის) მაღალმთიან დასახლებაში მოხმარებული ელექტროენერგიის ყოველთვიური საფასურის 50 პროცენტის (არაუმეტეს მოხმარებული 100 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურისა) ანაზღაურება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს ტერიტორიაზე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ცენტრალური და ადგილობრივი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციების უზრუნველყოფა, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოში გაშვილების მიზნებისთვის ცენტრალური მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციის უზრუნველყოფა; მეურვეობის, მზრუნველობის, მხარდაჭერის, შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის, ხანდაზმულებისა და მზრუნველობამოკლებული ბავშვებისთვის ღირსეული ცხოვრების პირობების შექმნის ხელშეწყობა. მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდა; დაავადებათა პრევენციის, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის საფრთხეებისთვის მზადყოფნისა და საპასუხო რეაგირების უზრუნველყოფა; გეგმური და გადაუდებელი ამბულატორიული, გადაუდებელი სტაციონარული და გეგმური ქირურგიული მომსახურება, ქიმიოთერაპია, ჰორმონოთერაპია და სხივური თერაპია; მშობიარობისა და საკეისრო კვეთის სერვისების დაფინანსება; ბენეფიციართა გარკვეული ჯუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) შესაბამისი მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მაღალი რისკის ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა სტაციონარული სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა; ინფექციური და პარაზიტული დაავადებების მქონე ავადმყოფთა სტაციონარული სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობა, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენცია; დონორული სისხლისგან დამზადებული სისხლის პროდუქტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის, იმუნიზაციის, დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის ხელშეწყობა; ისეთი გადამდები დაავადებების, როგორებიცაა აივ ინფექცია/შიდსი, ტუბერკულოზი, მალარია, ვირუსული ჰეპატიტები, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების კონტროლი; C ჰეპატიტის ელიმინაციის ხელშეწყობა; ნარკომანიით დაავადებულ პირთა სამკურნალო და სარეაბილიტაციო მომსახურებებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული სამედიცინო დაწესებულებების ანაზღაურება დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფებით (DRG) დაფინანსების სისტემით; მედიკამენტებზე რეფერენტული ფასის (სარეალიზაციო ფასის ზედა ზღვარი) დადგენა; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელებიდან გამომდინარე, მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე რეაგირების ეფექტიანი მექანიზმების შემუშავება და მართვა; 39 ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე მოსახლეობის ამბულატორიული, სტაციონარული და სათემო მომსახურებებით, საცხოვრებლით უზრუნველყოფა; დიაბეტით დაავადებული პაციენტების მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; გლუკოზის უწყვეტი მონიტორინგი (18 წლამდე ასაკი); ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება; თირკმლის ტერმინალური უკმარისობით დაავადებული პაციენტების დიალიზით, თირკმლის, ძვლის ტვინისა და ღვიძლის ტრანსპლანტაციითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ინკურაბელური პაციენტების მკურნალობა და ტკივილის მართვის მიზნით მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; იშვიათი დაავადებების მქონე პაციენტთა მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სამედიცინო ტრანსპორტირებისა და სოფლად ამბულატორიული მომსახურების უზრუნველყოფა; ინდივიდუალური რეფერალური დახმარების უზრუნველყოფა; თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება; საქართველოს მოქალაქეების ორგანოთა ტრანსპლანტაციით უზრუნველყოფა; დონორების მიერ დაფინანსებული ვალდებულებებში ასახვა; მიმდინარე პროგრამების ეტაპობრივად სახელმწიფოს „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტებისა და მაღალმთიანი და საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტებისთვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში საექიმო სპეციალობის მაძიებელთა დიპლომისშემდგომი/სარეზიდენტო მზადების დაფინანსება, დიპლომისშემდგომი განათლების რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობის გაზრდა; სასწრაფო სამედიცინო თანადაფინანსება. დახმარების ბრიგადების თანამშრომლების სამედიცინო დაზღვევის სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჯანდაცვითი ინფრასტრუქტურის, შენობა-ნაგებობებისა და აღჭურვილობის განახლება, სამედიცინო დაწესებულებებში დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მინიმალური სტანდარტის უზრუნველყოფა; სამედიცინო დაწესებულებათა მშენებლობა, რეაბილიტაცია, აღჭურვა და მათი ფუნქციონირების ხელშეწყობა. შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა ქვეყანაში შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა განვითარებით/განხორციელებით სამუშაოს მაძიებელთა კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით დასაქმების ხელშეწყობა; 40 სამუშაოს მაძიებელთა რეგისტრაცია, მათთვის კონსულტაციის გაწევა, მომსახურებების განვითარება, შეზღუდული შესაძლებლობისა და სპეციალური საჭიროების მქონე პირთა, მათ შორის, ქალთა, დასაქმების ხელშეწყობა; სამუშაოს მაძიებელთა შრომის ბაზარზე მოთხოვნად პროფესიებში პროფესიული მომზადება, პროფესიული გადამზადება ან/და სამუშაო ადგილებზე შემდგომი სტაჟირებითა და საკვანძო კომპეტენციების განვითარებით მათი კონკურენტუნარიანობის გაზრდა და ამ გზით სამუშაოს მაძიებელთა დასაქმების ხელშეწყობა, მათ შორის, ქალთა მონაწილეობის უპირატესობის გათვალისწინებით; საქართველოში შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფა, მათ შორის საქართველოს შრომის კანონდებლობით დადგენილი შრომითი ნორმების გამოყენება და აღსრულებაზე ზედამხედველობა. დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების, გენდერული თანასწორობის, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის მიმართულებით შესაბამისი აქტივობების განხორციელება; საქართველოში მოქმედი ობიექტების/სამუშაო ადგილების კანონმდებლობით განსაზღვრული მანდატის ფარგლებში; ინსპექტირება საქართველოს შრომის ბაზარზე, შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესწავლა; დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა შრომის კულტურის ამაღლებისა და აგრეთვე, შრომის პირობების გაუმჯობესებისა და დახვეწის მიზნით, საქართველოს შრომითი ნორმების შრომის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება საინფორმაციო კამპანიებისა და სხვა ქმედითი ღონისძიებების განხორციელებით; შრომის ინსპექციის ინსტიტუციური გაძლიერება; შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკის განხორციელება სოციალურად დაუცველი პირების მიმართ, მათი დასაქმება საზოგადოებრივ სამუშაოებზე, რომლებიც განსაკუთრებულ პროფესიულ მომზადებას არ საჭიროებს; იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა საქართველოში დაბრუნებულ მიგრანტთა სარეინტეგრაციო დახმარებით უზრუნველყოფა; ეკომიგრანტების საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა გრძელვადიანი განსახლება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა სოციალური და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება; 41 საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, თავშესაფრის მაძიებლებისა და საქართველოში სტატუსის მქონე, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად სხვადასხვა სერვისის შექმნა და განვითარება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა და ეკომიგრანტთა საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საგარეო პოლიტიკის განხორციელება საქართველოს სუვერენიტეტის განმტკიცება და მისი ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენის ხელშეწყობის მიზნით საერთაშორისო საზოგადოების ძალისხმევის კონსოლიდაცია; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების ფორმატის გაგრძელება და ეფექტიანი გამოყენება მოლაპარაკებების მთავარ საკითხებზე - ევროკავშირის შუამავლობით 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულებასა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა დაბრუნებაზე პროგრესის მიღწევის მიზნით; საერთაშორისო საზოგადოების ჩართულობისა და ხელშეწყობის გაზრდა შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის განხორციელებაში; არაღიარების პოლიტიკის კონსოლიდაცია საერთაშორისო ასპარეზზე; საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოების, ჰუმანიტარული და ადამიანის უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესება და რუსეთის მიერ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების სრულად შესრულების საკითხის გააქტიურება და საერთაშორისო თანამეგობრობის ყურადღების ცენტრში მოქცევა; ევროკავშირთან და მის წევრ ქვეყნებთან მუშაობა ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის (EUMM) შემდგომი გაძლიერებისა და საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მისიის მანდატის განხორციელების მიზნით; საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანებაზე მოლაპარაკებების დაწყება და წარმართვა; ე.წ. „კოპენჰაგენის კრიტერიუმების“ განხორციელება ევროკავშირთან საკანონმდებლო და ინსტიტუციური დაახლოების მიზნით; ასოცირების შეთანხმების პოტენციალის მაქსიმალური ათვისება, მათ შორის ევროკავშირის ერთიან ბაზარზე სრული ინტეგრაციის მიზნით; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ენერგეტიკული, სატრანსპორტო და ციფრული კავშირების გაძლიერება შავ ზღვაზე საერთო მნიშვნელობის სტრატეგიული პროექტების განხორციელების მიზნით. საქართველოს მიერ საბოლოო მიზნის მისაღწევად − ნატოში გაწევრებისთვის ინტეგრაციული მექანიზმების (ნატო-საქართველოს კომისია, წლიური ეროვნული პროგრამა და ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი) ეფექტიანი გამოყენება; ალიანსთან პოლიტიკური და პრაქტიკული თანამშრომლობის გაღრმავება; ნატოსთან შავი ზღვის უსაფრთხოების კუთხით არსებული 42 თანამშრომლობის შემდგომი განვითარება; საქართველოს ინტერესების განსახორციელებლად ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, ევროპის, აზიისა და ოკეანეთის, ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის, ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის ინტენსიფიკაცია და ახალ საფეხურზე აყვანა; რეგიონალური გასაზრდელად გაგრძელება; სტაბილურობის ხელშეწყობისთვის, აგრეთვე რეგიონის ქმედითი და დაბალანსებული რეგიონალური პოლიტიკის მიმზიდველობის განხორციელების საერთაშორისო ორგანიზაციების მუშაობაში აქტიური ჩართულობა და საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად შესაბამისი პოლიტიკის გატარება/პოზიციონირება. საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი საკითხების დაყენება და მათი მხარდაჭერის მობილიზება, საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში არსებული და სხვა მნიშვნელოვანი, აქტუალური საკითხების განხილვებში საქართველოს ჩართულობის უზრუნველყოფა. საერთაშორისო ორგანიზაციების არჩევით და მმართველ სტრუქტურებში საქართველოს წარმომადგენლობითობის გაზრდის ხელშეწყობა. აქტიური ეკონომიკური დიპლომატიის განხორციელება; ნატოსა და ევროკავშირის, საქართველოს ევროპული და ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაციის მნიშვნელობისა და აღნიშნული პროცესის შედეგად მიღებული ხელშესახები სიკეთეების შესახებ საზოგადოების ინფორმირება და მათი მხარდაჭერის უზრუნველყოფა; საზღვარგარეთ საქართველოს პოზიტიური იმიჯის პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ქართული კულტურისა და ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენის ხელშეწყობა; საზღვარგარეთ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობისა და კავშირების ინტენსიფიკაცია, ეროვნული იდენტობისა და კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნების ხელშეწყობა, დიასპორის ჩართულობის უზრუნველყოფა ქვეყნის განვითარების პროცესში, ასევე, საქართველოს პოპულარიზაციისა და მისი პოზიტიური იმიჯის განმტკიცების საკითხში. საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეთა ეფექტიანი მომსახურება, კრიზისულ სიტუაციებში მათთვის შესაბამისი დახმარების გაწევა, მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაცვის გაუმჯობესება. მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა მომზადება და გადამზადება, საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში დასაქმებულ სხვა საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოს საგარეო პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ეფექტიანად დაგეგმვისა და წარმართვისთვის საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის, სხვა სამთავრობო უწყებებისა და დაინტერესებული მხარეებისთვის ანალიტიკური და კვლევითი პროდუქტების შექმნა და მიწოდება. 43 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო თავდაცვის მართვა საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის მხარდაჭერის თავდაცვის სამინისტროს პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრა; მიზნით საქართველოს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული საზოგადოების ინფორმირება და ცნობიერების ამაღლება; ღონისძიებების შესახებ პარტნიორ ქვეყნებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან (ნატო, ევროკავშირი, ეუთო, გაერო, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის თავდაცვის მინისტერიალი და სხვა) ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დიპლომატიური (სამოქალაქო და სამხედრო) წარმომადგენლების მხარდაჭერა და შეიარაღების კონტროლისა და ვერიფიკაციის ღონისძიებები; დიდი ბრიტანეთის მთავრობის, უსაფრთხოების სექტორის მართვის ჟენევის ცენტრის (DCAF) და გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და თავდაცვის ძალებში თანაბარი შესაძლებლობებისა და გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობა; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს თავდაცვის ძალების სამხედრო კონტიგენტის შენარჩუნება, გაძლიერება, მოსამსახურეთა მოტივაციის ამაღლება და მაღალი საბრძოლო მზადყოფნის უზრუნველყოფა. პროფესიული სამხედრო განათლება მაღალკვალიფიციური პირადი შემადგენლობის ჩამოსაყალიბებლად ეფექტიანი საგანმანათლებლო/სასწავლო პროგრამების განხორციელებით კადეტთა ზოგადი განათლებისა და დაწყებითი სამხედრო მომზადების უზრუნველყოფა; კვალიფიციური და შესაბამისი უნარ-ჩვევების მქონე ოფიცერთა კორპუსის აღზრდა და მომზადება; კადრების პროფესიული გადამზადებისთვის სპეციალიზებული მოკლე და გრძელვადიანი კურსების, ტრენინგების, აგრეთვე გამოცდილების გასაზიარებლად შეხვედრებისა და კონფერენციების გამართვა; სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნისა და განათლების სისტემის განვითარება; თანამედროვე თავდაცვის ძალების ჩამოსაყალიბებლად როგორც სამხედრო მოსამსახურეებისთვის, ისე სამოქალაქო პირებისთვის ქვეყნის გარეთ და ქვეყნის შიგნით პროფესიული განვითარების სასწავლო კურსების ჩატარება; 44 ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსამსახურეთათვის და პენსიონერებისათვის, მათი ოჯახის წევრებისათვის, დაღუპული სამხედრო მოსამსახურეების ოჯახის წევრებისათვის, სამოქალაქო პირებისათვის ამბულატორიული და სტაციონარული დახმარების გაწევა, სამედიცინო რეაბილიტაცია და დისპანზერიზაცია; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს პირადი შემადგენლობისა და მისი ოჯახის წევრების სოციალური მხარდაჭერის ხელშეწყობა, მათი ჯანმრთელობის დაზღვევით უზრუნველყოფა; საქართველოს განვითარება; თავდაცვის სამინისტროს სამედიცინო ქვედანაყოფების შესაძლებლობების დაჭრილი/დაშავებული სამხედრო მოსამსახურეებისა და მათი ოჯახის წევრების საზოგადოებაში რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციის ხელშეწყობა; ფიზიკური და ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის პროცესის გაუმჯობესება და საპროთეზოორთოპედიული მომსახურება; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეთა და მათი ოჯახის წევრთა, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის მონაწილე პირთა და მათი ოჯახის წევრთა სოციალური დაცვა და მატერიალური უზრუნველყოფა. მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციული სისტემების განვითარება საქართველოს თავდაცვის ძალების მართვისა და კონტროლის სისტემის მხარდასაჭერად; კიბერუსაფრთხოების გაძლიერება და პერსონალისთვის უსაფრთხო გარემოს შექმნა; მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება; კიბერუსაფრთხოების სფეროში გამოცდილების გასაზიარებლად საერთაშორისო ფორუმების, სემინარებისა და კონფერენციების გამართვა; სამხედრო სწავლებებში კიბერუსაფრთხოების ელემენტების ინტეგრირება; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში დამატებითი სტანდარტებისა და წესების შემუშავება და დანერგვა; საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურის განვითარება; სერვისების უწყვეტობის უზრუნველყოფისა და უსაფრთხოების ხარისხის ამაღლება; 45 რესურსების მართვის ინტეგრირებული სისტემის (IRMS) ეტაპობრივი დანერგვა; კავშირგაბმულობის უზრუნველყოფა. სერვისების, ინტერნეტისა და საფოსტო-საკურიერო მომსახურებების ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების ტერიტორიაზე არსებული ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება და განვითარება, კერძოდ: სამხედრო ბაზებში შემავალი ყველა ფუნქციური ზონის რეაბილიტაცია და განვითარება; ახალი სამხედრო ობიექტების მშენებლობა; სპორტული დარბაზების მშენებლობა/კაპიტალური რემონტი; საინჟინრო კომუნიკაციებისა და ქსელების რეაბილიტაცია; სამხედრო მოსამსახურეებისთვის საბინაო ფონდის შექმნა. საერთაშორისო სამშვიდობო მისიები ალიანსის წინაშე აღებული ვალდებულებების წარმატებით შესრულება და საერთაშორისო უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად წარმოებულ სამშვიდობო მისიებსა და ოპერაციებში მონაწილეობა; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების დღის წესრიგისა და ევროკავშირის ერთიანი უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის ფარგლებში აქტიური თანამშრომლობა და ევროკავშირის ეგიდით წარმოებულ მისიებში მონაწილეობა; საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების მონაწილეობასთან დაკავშირებული ხარჯების (საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში მონაწილე ქვედანაყოფების პერსონალის საზღვარგარეთ მივლინების, იმუნიზაციის, სამედიცინო და სანივთე ქონების შეძენის და ინტერნეტის მომსახურების ხარჯები) დაფინანსება, გადასროლისწინა მომზადებისთვის საჭირო საბრძოლო მასალის შეძენა, და ჯარისკაცების აღჭურვილობით უზრუნველყოფა. სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება პროექტის „ფიზიკური უსაფრთხოება, საბრძოლო მასალების მარაგების და კონვენციური შეიარაღების განადგურების მართვა საქართველოში“ ფარგლებში ვადაგასული საბრძოლო მასალების უტილიზაცია, საავიაციო რაკეტებისა და ბომბების გაუვნებლება. სადემილიტარიზაციო ბაზის მშენებლობის დასრულება; 46 სეტყვისაწინააღმდეგო დანადგარების ოპერაციულ სისტემის გაუმჯობესება, განახლება/მოდერნიზება და მათი რეგიონებში დამონტაჟება; სეტყვისაგან დაცული ტერიტორიების არეალის გაზრდის მიზნით ახალი რაკეტების შეძენა; ფეთქებადი ნივთიერებების სინთეზი, კვლევა, ექსპერტიზა; ფეთქებამედეგი სტრუქტურების საჯავშნე მასალების შემუშავება, დაპროექტება, გამოცდა და ანალიზი; აფეთქების იდენტიფიკაციის მეთოდების სრულყოფა, დამცავი სისტემების კვლევა-დაპროექტება, გამოცდა და ანალიზი; ნახევარგამტარული, თერმოელექტრული, კერამიკული, პოლიმერული და ზეგამტარი ნანოკომპოზიციური მასალების მიღების ტექნოლოგიების დამუშავება, მასალების მიღება და მათ ფუძეზე სხვადასხვა დანიშნულების ნაკეთობების შექმნა და ლაბორატორიული გამოცდების ჩატარება; რთულ მექანიკურ სისტემებში მიმდინარე დინამიკური პროცესების მათემატიკური და ფიზიკური მოდელირება და კვლევა; მანქანების კვანძებსა და დეტალებში სხვადასხვა სახის დატვირთვების გაანგარიშების მეთოდებისა და ალგორითმების დამუშავება; სამხედრო, საყოფაცხოვრებო და კომერციული დანიშნულების ოპტიკური სისტემებისა და მათი ცალკეული დეტალების დიზაინის შექმნა; ბუნებრივი რესურსებისა და წარმოების ნარჩენების რაციონალური გამოყენება; რთული გეოგრაფიული რელიეფის მქონე რეგიონების მონიტორინგისთვის მრავალმიზნობრივი დანიშნულების მულტისენსორული სისტემის დამუშავება. თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება ეროვნული თავდაცვის მიზნებისა და ამოცანების მისაღწევად საქართველოს თავდაცვის ძალების ნატოსთან თავსებადი შესაძლებლობების განვითარება საბრძოლო ფუნქციების მიხედვით. ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა სამხედრო ქვედანაყოფების საბრძოლო მზადყოფნის ამაღლებისათვის სრული ლოჯისტიკური მხარდაჭერის უზრუნველყოფა (ლოჯისტიკური მართვა, სარემონტო სამუშაოები, ქვედანაყოფების ლოჯისტიკური მომარაგება, სატრანსპორტო მომსახურება, აღჭურვილობა, შეიარაღებისა და ტექნიკის სარემონტო სამუშაოების უზრუნველყოფა, სათადარიგო ნაწილების შეძენა და სხვა). საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება პრევენციული და საგამოძიებო ფუნქციების გაძლიერება; ეფექტიანი და ანგარიშვალდებული სამართალდამცავი უწყების ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს დანაშაულის პრევენციას, დანაშაულზე სწრაფ რეაგირებას, საზოგადოებრივ 47 უსაფრთხოებას, მართლწესრიგსა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ფაქტების გამოვლენას; ოჯახური დანაშაულის, ქალთა მიმართ ძალადობის, დისკრიმინაციის ნიშნით, შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის, ტრეფიკინგის, არასრულწლოვანთა მიერ/მიმართ ჩადენილი დანაშაულის ფაქტებზე დროული რეაგირებისა და მიმდინარე გამოძიების ეფექტიანობის გაზრდა; სამინისტროს მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის და ავტოპარკის მუდმივი განახლება, ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია, სისტემაში მომუშავე მოსამსახურეებისათვის სოციალური დაცვის გარანტიების გაუმჯობესება. სახელმწიფო საზღვრის დაცვა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე, სასაზღვრო ზოლში, სასაზღვრო ზონაში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში და საქართველოს იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ გემებზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად კანონსაწინააღმდეგო ქმედებათა პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სამაშველო ოპერაციების განხორციელება ადამიანთა სიცოცხლისა და ქონების გადასარჩენად; საქართველოს საზღვაო სივრცეში მისი სუვერენული უფლებების დაცვა; ზღვაოსნობისა და ნაოსნობის წესების დაცვის კონტროლი; სასაზღვრო პოლიციის სტრუქტურული ერთეულების, რეგიონული სამმართველოებისა და სასაზღვრო სექტორების ეფექტური ფუნქციონირებისთვის საზღვრის მართვის, კონტროლის, დაკვირვებისა და ინფორმაციის გაცვლის ტექნოლოგიების განვითარება, სასაზღვრო ინფრასტრუქტურის მოწყობა; სასაზღვრო პოლიციის ხანდაზმული საზღვაო და საჰაერო ფლოტის მოდერნიზება-სტანდარტიზება; ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), დიპლომატიური წარმომადგენლობების, ეროვნული საგანძურის დაცვის და უსაფრთხოების დონის ამაღლება საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა, მოძრავი ტვირთების დაცვა და გაცილება, ფულადი სახსრებისა და სხვა ფასეულობათა გადაზიდვა და ინკასირება, დადებული ხელშეკრულებებისა და სახელმწიფო შეკვეთების ფარგლებში მესაკუთრის ქონებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისგან, დასაცავი ობიექტების დაცვის ხარისხის ამაღლება, ობიექტების ციფრული კავშირგაბმულობისა და თანამედროვე დაცვითი საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემებით აღჭურვა; ავტოპარკის მუდმივი განახლება; ინფრასტრუქტურის მუდმივი რეაბილიტაცია. 48 სამართალდამცავი სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება პროფესიული და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება, საშუალო რგოლის კვალიფიციური და პროფესიონალი საპოლიციო კადრების, აგრეთვე სამოქალაქო უსაფრთხოების საკითხებში კადრების მომზადება და გადამზადება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ფიზიკური განვითარების შენარჩუნება და განმტკიცება, ავადობისა და შრომისუუნარობის შემთხვევების შემცირება; სამედიცინო ქვედანაყოფების მაღალი საბრძოლო და სამობილიზაციო მზადყოფნის უზრუნველყოფა; საჭიროების შემთხვევაში, დაჭრილთათვის სამედიცინო დახმარების გაწევისა და მათი ევაკუაციის ორგანიზება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა კონტროლი; სისტემაში სანიტარიულ-ჰიგიენურ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა. სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა ოპერაციულ და ტაქტიკურ დონეზე საომარი მდგომარეობით, ბუნებრივი ან/და ადამიანური ფაქტორით გამოწვეული ინციდენტისგან/საგანგებო სიტუაციისგან ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, გარემოს ან/და ქონების დასაცავად სათანადო რესურსებისა და ინსტრუმენტების გამოყენებით შესაბამისი კომპლექსური ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სპეციალური პროფესიული საგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელება. ურბანული საძიებო სამაშველო ჯგუფისათვის გაეროს საერთაშორისო საძიებო სამაშველო მრჩეველთა ჯგუფის, INSARAG-ის კლასიფიკაციის მინიჭება; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო მომსახურების გაწევა; 49 სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნასთან, მართვასთან, შენახვასა და გამოყენებასთან დაკავშირებული საოპერაციო პროცედურების განხორციელება. სსიპ – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მომსახურების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომობა სააგენტოს მიერ შეთავაზებული სერვისების გაფართოების და გაუმჯობესების გზით სააგენტოს მიმართ ნდობის ხარისხის ამაღლება; სააგენტოს მიერ სწრაფი, მოქნილი და მეტად ხელმისაწვდომი (მომსახურების დისტანციური არხების განვითარება) მომსახურების უზრუნველყოფა, რაც მორგებული იქნება მოქალაქეების საჭიროებებზე. საგანგებო და გადაუდებელი დახმარების ეფექტიანი სისტემის ფუნქციონირება ქვეყანაში გადაუდებელი დახმარების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების გზით მაღალი დონის და მარტივად ხელმისაწვდომი გადაუდებელი დახმარების უზრუნველყოფა, რეაგირებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტების სწორი და დროული ინფორმირება, გადაუდებელი დახმარების შეტყობინების მიღების და დამუშავების სისტემის გაუმჯობესება და საერთაშორისო სტანდარტების დაცვით ფუნქციონირება, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვა, ეროვნული ვიდეოსამეთვალყურეო სისტემის განვითარება, საზოგადოებრივი და საგზაო უსაფრთხოების დონის ამაღლება. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა ქვეყნის აგრარულ და გარემოს დაცვის სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და რეფორმების განხორციელება; აგრარული და გარემოს დაცვის სექტორის განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და შესაბამისი პროგრამების შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება; საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა ეროვნული პროგრამის შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატისა და სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მონაცემთა ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 და 15.5 ამოცანების შესაბამისად, ბიომრავალფეროვნების მონიტორინგის ფარგლებში განხორციელებული მცენარეთა და ცხოველთა (მათ შორის, საქართველოს 50 „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი სახეობების) აღრიცხვისა და მათი მდგომარეობის შეფასების საფუძველზე მონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს „წითელი ნუსხის“ მიღმა დარჩენილი ცხოველთა სახეობების მდგომარეობის შეფასება, მათი სანადირო სახეობებად განსაზღვრა და ზოგიერთ შემთხვევაში დაცვის უფრო ქმედითი ზომების დანერგვა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესაბამისად, ნაციონალიზაციის პროცესში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პრიორიტეტული ამოცანების განსაზღვრა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლი; ცხოველთა დაავადებების საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური, იძულებითი ღონისძიებებისა და ლაბორატორიული კვლევების განხორციელება; ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია; ვეტერინარული ზედამხედველობის პუნქტებში ცხოველთა გარეგან პარაზიტებზე დამუშავება; სახელმწიფო ვეტერინარული კონტროლი მიმოქცევაში მყოფ ვეტერინარულ პრეპარატებზე; ცხოველებში ვეტპრეპარატებისა და სხვა დამაბინძურებლების ნარჩენების არსებობის კონტროლი; საკარანტინო და განსაკუთრებით საშიში მავნე ორგანიზმების გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება; პესტიციდების/აგროქიმიკატების სამკურნალოების მონიტორინგი; ხარისხის კონტროლი და ვეტერინარული აფთიაქებისა და სურსათის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების, ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში დაავადებების, მცენარეთა საკარანტინო და სხვა მავნე ორგანიზმების და სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა; ქვეყნის ტერიტორიის მონიტორინგის (მავნებლის გამოჩენის და მისი რიცხოვნობის დაფიქსირება ფერომონიანი ხაფანგების საშუალებით) საფუძველზე, თანამედროვე, სპეციფიკური შესასხურებელი ტექნიკის გამოყენებით, აზიური ფაროსანას პოპულაციის რიცხოვნობის შესამცირებლად შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, კერების ლოკალიზაცია/ლიკვიდაცია. მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება ქართული ღვინოპროდუქციის საერთაშორისო და ადგილობრივი დეგუსტაციების, კონკურსების, გამოფენებისა და პრესტურების მოწყობა; 51 სპეციალიზებული უცხოური ჟურნალებისთვის საქართველოს მევენახეობა-მეღვინეობის შესახებ სტატიების მომზადება და მათი გამოქვეყნება; სარეკლამო რგოლების დამზადება და ქართული ღვინის პოპულარიზაციისთვის საჭირო სხვა ღონისძიებების განხორციელება; ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე საგანმანათლებლო ღონისძიებების მოწყობა; ქართული ღვინისა და კულინარიის შესახებ ალკოჰოლიანი სასმელების სასერტიფიკაციო ნიმუშების ან/და სერტიფიცირებული პარტიებიდან აღებული ნიმუშების შედარების უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფო კონტროლისა და სახელმწიფო ზედამხედველობის ფარგლებში ღვინისა და ყურძნისეული წარმოშობის სხვა ალკოჰოლიანი სასმელების ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება; მევენახეობის კადასტრის დანერგვა; ვენახების ფართობების აღრიცხვა; საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი წიპწებისა და მერქნის მოლეკულური გენეტიკის ამპელოგრაფიის მეთოდებით შესწავლის ხელშეწყობა და წიპწების მოსაპოვებლად არქეოლოგიურ გათხრებში თანამონაწილეობა; მევენახეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირების მიერ მიღებული ყურძნის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული ღვინის ადგილწარმოშობის დასახელებების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა და ქართულ ღვინოსთან დაკავშირებული აღნიშვნების დაცვის ღონისძიებების განხორციელება. სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი ღონისძიებების განხორციელება თანამედროვე აგროტექნოლოგიების გამოყენების შესახებ აგრარულ სფეროში დასაქმებულ პირთა ცნობიერების ამაღლება; საქართველოში გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების, ფრინველების, თევზებისა და სამეურნეო სასარგებლო მწერების ადგილობრივი ჯიშებისა და პოპულაციების მიკროსასელექციო გუნდების შექმნა; ერთწლიანი და მრავალწლიანი კულტურების გენოფონდის მოძიება, აღდგენა, კონსერვაცია, საკოლექციო და სადედე ნარგაობების შექმნა; ერთწლიანი კულტურების პირველადი მეთესლეობის განვითარება; საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სარგავი მასალის სერტიფიცირების სისტემის მხარდაჭერა; 52 ბიოაგროწარმოების დანერგვის ხელშეწყობა; სურსათის უვნებლობის სფეროში რისკის შეფასება; ხილისა და ბოსტნეულის შენახვისუნარიანობისა და ნედლად შენახვის მეთოდების კვლევა და შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება; ნიადაგების ნაყოფიერების აღდგენა-გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის ნიადაგების მდგომარეობის შესწავლა, სათანადო რეკომენდაციების გაცემა და ღონისძიებების შემუშავება; მეღვინეობის თანამედროვე ექსპერიმენტულ-კვლევითი საწარმოს მშენებლობა. ერთიანი აგროპროექტი სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვა-რეალიზაციის განმახორციელებელი საწარმოების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის განვითარება, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ხელშეწყობა, კონკურენტუნარიანობის გაზრდა, ფერმერებისთვის შემოსავლების შენარჩუნების და რისკების შემცირების ხელშეწყობა; სანერგე მეურნეობების მოწყობის და მრავალწლიანი კულტურების ბაღების გაშენების ხელშეწყობა; საქართველოში არსებული ჩაის პლანტაციების პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება, ჩაის წარმოების სექტორში ეფექტიანი კოოპერაციის ჩამოყალიბება/ხელშეწყობა და მაღალი ხარისხის ჩაის წარმოების ხელშეწყობა; იმპორტის ჩამანაცვლებელი პროდუქციის წარმოებისა და ადგილობრივი სანედლეულო ბაზის განვითარებისთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ახალი გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების (ინფრასტრუქტურის) შექმნა და თანამედროვე საწარმოო ხაზით/ტექნოლოგიებით აღჭურვა; ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ერთიანი სისტემის მოსაწესრიგებლად სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნა; მოსავლის ამღები სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსება; პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერა; მწარმოებელი კოოპერატივების შემნახველი/სამაცივრე ინფრასტრუქტურის შექმნა კენკროვანი და ბოსტნეული კულტურებისთვის და ადგილობრივი ხორბლის წარმოების ხელშეწყობა; ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია; 53 იმერეთის აგროზონის ტერიტორიის განვითარება; რძის მწარმოებელი მცირე შინამეურნეობებისა და ფერმერების, მერძევეობის სექტორისთვის მომსახურების მიმწოდებლების, რძის შემგროვებელი ცენტრების (პუნქტების) და რძის გადამამუშავებლების ხელშეწყობა; საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება, ინფრასტრუქტურისა და საკვები ბაზების მოწესრიგება, საძოვრების მართვის ეფექტიანი სისტემის შექმნა/განვითარება. სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია წყალსაცავების, სარწყავი და დამშრობი სისტემების რეაბილიტაცია; სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის ტექნიკური ექსპლუატაცია და სამელიორაციო დანიშნულების ტექნიკით უზრუნველყოფა; მიწის აღდგენის სამუშაოების განხორციელება; სამელიორაციო სისტემების ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა. გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა გარემოს დაბინძურებისა და ბუნებრივი რესურსებით უკანონო სარგებლობის პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა, მათ შორის, ხეტყის კონტროლის გაუმჯობესება, ხეტყის უკანონო მოპოვების, ტრანსპორტირებისა და გადამუშავების ფაქტების პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; გარემოსდაცვითი სახელმწიფო კონტროლის სისტემის სრულყოფა, რომელიც უზრუნველყოფს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ჯეროვან შესრულებას; კანონდარღვევათა შემაკავებელი ეფექტიანი პირობების შექმნა და რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის ნებაყოფლობით შესრულების სათანადო დონის მიღწევა; რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსთვის ზიანის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი; მიყენების თავიდან ასაცილებლად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ევროპულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით შემუშავებული კრიტერიუმების მიხედვით შეფასება; გარემოს პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენის ან სანაცვლო ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი. 54 დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა დაცული ტერიტორიების ქსელის განვითარება − დაცული ტერიტორიების განვითარება და გაფართოება, ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ცოცხალი ორგანიზმების დაცვა, მოვლა და აღდგენა; დაცული ტერიტორიების სისტემის მართვა, დაცვა და მონიტორინგი − დაცული ტერიტორიების მოვლა-პატრონობა, მეთვალყურეობა, არსებული ინფრასტრუქტურული ელემენტებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა, მოვლა და შენარჩუნება; დაცული ტერიტორიების ტყეების სანიტარიული მდგომარეობის გაუმჯობესება − დაზიანებული ფართობების აღდგენა და შესაბამისი მეთოდებით მავნებლებთან ბრძოლა; დაცული ტერიტორიების დაცვა, ხანძრის პრევენცია − საჭირო აღჭურვილობის გამოყენება და ხანძრის გავრცელების საშიშროების აღკვეთა, საზოგადოებისთვის დაცულ ტერიტორიებზე გადაადგილებისა და ქცევის წესების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება; ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მართვა − ტყეების ინვენტარიზაცია და მათი მართვის გეგმების შემუშავება; დაცული ტერიტორიების პოპულარიზაცია, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება; ეკოტურიზმის განვითარება − ეკოტურისტული სერვისების დანერგვა და განვითარება, ვიზიტორების მოზიდვა და დაინტერესება. სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა ტყის მართვის ქმედითი სისტემის ჩამოყალიბებისთვის საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფციით გათვალისწინებული ქმედებების ეტაპობრივი განხორციელება; მდგრადი ტყითსარგებლობის განხორციელება; ხეტყის დამზადებისთვის შესაბამისი ფართობების გამოვლენა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების განხორციელება (მათ შორის, სატყეო-სამეურნეო გზების მოწყობა, მერქნულ რესურსზე (მათ შორის, სათბობ შეშაზე) მოსახლეობისა და საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოთხოვნილების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა); ტყის მოვლის (მათ შორის, ხანძარსაწინააღმდეგო პრევენციული) და აღდგენის ღონისძიებების განხორციელება; ტყის აღრიცხვის ღონისძიებების განხორციელება, ტყის მართვის გეგმების შემუშავება, ტყეების მდგომარეობის შესახებ მონაცემების მიღების, ანალიზისა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების დაგეგმვის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა; მერქნული რესურსების უზრუნველყოფა. მართვის ელექტრონული სისტემის მართვისა და განვითარების 55 ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს საქმიანობის მართვის უზრუნველყოფა, მისი ძირითადი სფეროების უწყვეტი და შეუფერხებელი განვითარება; ველური ბუნების სახეობათა კვლევისა და მონიტორინგის ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს ფაუნის ადგილობრივი იშვიათი სახეობების (პირველ ეტაპზე − მსხვილი და საშუალო სახეობების), მათ შორის, გადაშენების პირას მყოფი სახეობების, მდგომარეობის შეფასება; სამონადირეო და სათევზაო მეურნეობებისთვის ხელსაყრელი ტერიტორიების შერჩევა, პერსპექტიული ადგილების დაგეგმვა და ეროვნული მნიშვნელობის მქონე, სახელმწიფოსთვის პრიორიტეტული მოსაშენებელი სახეობების განსაზღვრა; საპილოტე რეჟიმში ფაუნის მსხვილი სახეობების შესწავლა გათვალისწინებით საპილოტე სამონადირეო მეურნეობების შექმნა; და ევროპული ტრადიციების ქათმისებრთა ოჯახის ენდემური (ადგილობრივი) იშვიათი სახეობების რაოდენობის ყოველწლიური გაზრდის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; იქთიოფაუნის ერთ-ერთი იშვიათი წარმომადგენლის − ნაკადულის კალმახის ბუნებრივ პირობებში გაშვების მიზნით მისი თანამედროვე სტანდარტებით მოწყობილ საკალმახეში გამრავლება; მსხვილი ჩლიქოსნების პოპულაციების შექმნა, სახეობების პოპულაციის განვითარებაში ინვესტიციების განხორციელება; დადგენილი კვოტებით ცხოველების ბუნებიდან ამოღება და ხორცპროდუქტების წარმოება, ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმების ხელშეწყობა; სააგენტოს ტერიტორიაზე დნმ-ის ლაბორატორიის მოწყობა, რომელიც უზრუნველყოფს საზღვარგარეთიდან შემოტანილი ფლორისა და ფაუნის სახეობების დაავადებებზე კვლევას, რაც ხელს შეუშლის სხვადასხვა დაავადების ქვეყნის შიგნით გავრცელებას; ბუნებაში საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ მცენარეთა სახეობების რაოდენობრივი მდგომარეობის გაუმჯობესება; საქართველოს ფლორისა და ფაუნის იშვიათი სახეობების შენარჩუნებისა და გამრავლების ღონისძიებების განხორციელება. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის და „განათლება მდგრადი განვითარებისთვის“ ხელშეწყობის პროგრამა მოსახლეობის გარემოსდაცვითი და აგრარული განათლების ხელშეწყობა და ცნობიერების ამაღლება, მის მიერ მდგრადი განვითარებისა და ბუნებასთან ჰარმონიული ცხოვრების წესის შესახებ ინფორმაციისა და ცოდნის მიღების უზრუნველყოფა; 56 გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის ხელშეწყობა და მისთვის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შესაბამისად საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ სახელმწიფო რეგულირებისა და კონტროლის განხორციელება; რადიოაქტიური მასალების, მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების, რადიოაქტიური ნარჩენების, მათი მფლობელი ორგანიზაციების და პროფესიული დოზების უწყებრივი რეესტრის განახლება და წარმოება; რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა; საქართველოში გარემოს რადიაციული მდგომარეობის მონიტორინგი და კონტროლი; ბირთვული და რადიაციული ავარიებისა და ინციდენტების, ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების არალეგალური მიმოქცევის, აგრეთვე სასაზღვრო გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო და სატრანსპორტო ტერმინალებზე რადიაციული განგაშის შემთხვევებზე რეაგირება; ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობისთვის წარსადგენი ყოველწლიური ანგარიშის მომზადება; ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია; საქართველოს რეგიონებში (გურია − III ეტაპი, სამეგრელო) განხორციელდება რადიაციის ფონური მაჩვენებლებისა და გარემოში (ნიადაგში, ჰაერში, წყალში) არსებული რადიონუკლიდების მონიტორინგი; მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისგან დაცული პაციენტების, სამედიცინო პერსონალისა და მოსახლეობის რაოდენობის გაზრდა, კანონპროექტების, სტრატეგიული დოკუმენტებისა და სამოქმედო გეგმების შემუშავება; ბირთვული და განხორციელებით. რადიაციული საქმიანობების სახელმწიფო კონტროლი ინსპექტირების გარემოს დაცვის სფეროში პროგნოზირება, შეფასება, პრევენცია და მონიტორინგი საქართველოს ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების წარმოება, დაკვირვების სტაციონარული ქსელის გაფართოება; მონაცემთა ბაზების სრულყოფა; მონაცემთა სტატისტიკური დამუშავება; 57 გამზომი საშუალებების საკალიბრაციო უზრუნველყოფა; ამინდის და ჰიდროლოგიური პროგნოზების ხარისხის გაუმჯობესება, მოსალოდნელი სტიქიური ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების შესახებ დროული და ეფექტიანი გაფრთხილებების მომზადება და გავრცელება; გეოლოგიური მონიტორინგი და სტიქიური გეოლოგიური პროცესების შეფასება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკის შედგენა და მონიტორინგი; მიწისქვეშა მტკნარი სასმელი წყლების მონიტორინგი; სახელმწიფო გეოლოგიური რუკების შედგენა; გარემოს დაბინძურების დონის შეფასებისთვის ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის მონიტორინგის სისტემის გაუმჯობესება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 11.6 ამოცანის შესაბამისად, ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების მონიტორინგის თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი, ახალი ავტომატური სადგურების შეძენა და დამონტაჟება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს შავი ზღვის ტერიტორიული წყლების, განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისა და შიდა წყალსატევების სარეწაო ობიექტების პოპულაციათა მარაგების შეფასება, სარეწაო პროგნოზირება და კვოტების განსაზღვრა; საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე და შიდა წყალსატევებში თევზჭერის სტატისტიკური ანალიზის, ბიოლოგიური კვლევისა და მონიტორინგის განხორციელება და მათი გარემოსდაცვითი სტატუსის განსაზღვრა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, თევზებისა და სხვა ჰიდრობიონტების კონსერვაციული სტატუსის შეფასება; აკვაკულტურის, მარიკულტურისა და მდგრადი მეთევზეობის დანერგვის ხელშეწყობა. ქვეყანაში აგრო მიმართულებით ლაბორატორიულ მომსახურეობაზე ხელმისაწვდომობა სტანდარტების − ISO 17025:2017/2018-ისა და ISO 9001-2015-ის მოთხოვნების შესაბამისად: ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; მცენარეთა საკარანტინო და სხვა საშიში, მავნე ორგანიზმების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა ქვეყნის მასშტაბით; 58 სურსათის/ცხოველის საკვების და სასმელი წყლის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების ლაბორატორიული კვლევა და ამ პროდუქტებში არსებული მიკრობიოლოგიური, ქიმიური და რადიაციული დაბინძურების გამოვლენა; სურსათის მიმართულებით ინსტრუმენტული ლაბორატორიული კვლევების გაძლიერება, მათ შორის, ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; სურსათის/ცხოველის საკვების ხარისხობრივი და უსაფრთხოების მაჩვენებლების განსაზღვრა; სასმელი წყლის და მცენარეთა მავნე ორგანიზმების კვლევა. მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსების რაციონალური გამოყენების, მდგრადი მართვისა და დაცვის ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა, მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა; მიწის რესურსების მონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა და მისი ელექტრონული მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა; მიწის ბალანსის შედგენა; სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საძოვრების მდგრადი მართვის უზრუნველყოფა; ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლის ინვენტარიზაციის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება; ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლის აღდგენის, გაშენებისა და მართვის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა განათლების საყოველთაო ხელმისაწვდომობა და მისი ხარისხის ზრდა; განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება, მონიტორინგი და შეფასება; განათლების სისტემის კომპლექსური რეფორმის ეტაპობრივი განხორციელება, რომელიც გულისხმობს სისტემურ ცვლილებებს განათლების ყველა მიმართულებისა და საფეხურისთვის; 59 საგანმანათლებლო სისტემის შექმნა, რომელიც მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისად, ბავშვების, სტუდენტების, ახალგაზრდებისა და ზრდასრულების სათანადო თეორიული ცოდნით აღჭურვასა და პრაქტიკული უნარების გამომუშავებასთან ერთად უზრუნველყოფს მათი სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლებას, კონკურენტუნარიანობის გაზრდას, განათლებისა და მეცნიერების კავშირის გაძლიერებას; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს კომპეტენციის სფეროში/დარგში/მიმართულებაში გენდერული თანასწორობის ასპექტების გათვალისწინება; ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სახელმწიფო სტანდარტების განვითარება და დანერგვის ხელშეწყობა; ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებების ავტორიზაციის უზრუნველყოფა; საერთაშორისო ურთიერთობების მხარდაჭერა, საზღვარგარეთ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობების განვითარება, მიმდინარე საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვა და შესაბამისი პროექტების განხორციელება; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინსტიტუციური თვითშეფასება 2026-2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე საჯარო სკოლების ავტორიზაციის უზრუნველსაყოფად; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის, აგრეთვე ინკლუზიური და სამოქალაქო განათლების პრინციპებზე დაფუძნებული ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე ჩამოყალიბება; მოთხოვნებისა და შესაძლებლობების საგანმანათლებლო გარემოს მასწავლებლის პროფესიის პრესტიჟისა და მისი კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; საგანმანათლებლო დაწესებულებებში უსაფრთხო, კეთილგანწყობილი სასწავლო გარემოს უზრუნველყოფა; ძალადობისაგან თავისუფალი და ადრეული და სკოლამდელი, ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფა და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების დახვეწა; მონიტორინგით ხარისხის უზრუნველყოფის სტანდარტების შესრულების კონტროლის განხორციელება; ხარისხის 60 განვითარებისა და ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით ყველა დაინტერესებული მხარის შესაძლებლობის გაძლიერება; განათლებისა და მეცნიერების მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა, განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემებისა და მონაცემთა ბაზების ჩამოყალიბება განათლების სისტემაში ბიზნესპროცესების ეფექტიანი მართვისა და ინფორმაციული უზრუნველყოფისთვის; ახალგაზრდების მიერ შესაბამისი, მაღალი ხარისხის განათლების მიღების, მათი დასაქმებისა და პროფესიული ზრდის ხელშეწყობა; საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა, საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა. „საქართველოს ადამიანური კაპიტალის პროგრამის“ განათლების კომპონენტის განხორციელების ხელშეწყობა. სკოლამდელი და ზოგადი განათლება ზოგადი განათლების ხარისხის მნიშვნელოვანი საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; გაუმჯობესება და სისტემის განვითარება ზოგადი განათლების სისტემაში ახალგაზრდა, კვალიფიციური კადრების მოზიდვა; ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების აუცილებელი ფინანსური რესურსებით უზრუნველყოფა; ადრეული და სკოლამდელი განათლების საგანმანათლებლო სახელმწიფო სტანდარტების დანერგვის ხელშეწყობა და მეთოდოლოგიური მხარდაჭერა; ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის განახლებული სტანდარტების და პროცედურების დამტკიცება და დანერგვა, მხარდამჭერი ღონისძიებების განხორციელება სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად; 2026-2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე ყველა საჯარო სკოლის ავტორიზაციის უზრუნველყოფა; ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნის გაგრძელება და განვითარება, საშუალო საფეხურის ეროვნული სასწავლო გეგმის გადამუშავება; ფართომასშტაბიანი სასკოლო შეფასების სისტემის დანერგვა; ელექტრონული რესურსების განვითარების დაწყება; ახალი სახელმძღვანელოების პროცედურებით; შექმნის პროცესის გაგრძელება გრიფირების განახლებული არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებისათვის ფართო მასშტაბით ბილინგვური სწავლების განსხვავებული მოდელის დანერგვა; სკოლაში უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის მიზნით პრევენციული 61 ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების შექმნა, აგრეთვე ფსიქოსოციალური მომსახურების მიღების მოქნილი და შედეგებზე ორიენტირებული მექანიზმების დანერგვა; მანდატურების, ფსიქოლოგებისა და სოციალური მუშაკების, აგრეთვე უსაფრთხოების დაცვაზე უფლებამოსილი პირების გადამზადების პროგრამების განხორციელება; მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების ახალი წესის შემუშავება, მასწავლებელთა უწყვეტი პროფესიული განვითარების ღონისძიებების, მათი პროფესიული საჭიროებების შესაბამისად, განხორციელება; სწავლების დისტანციური და ჰიბრიდული მეთოდოლოგიის ეტაპობრივი დახვეწა; სწავლა-სწავლების პროცესში საჯარო სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენებისა და დისტანციური სწავლების როლის გაძლიერება და მრავალფეროვანი ციფრული რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო მასალების შექმნა/დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე ჩამოყალიბება; სკოლების აღჭურვა ლაბორატორიებით; მოთხოვნებისა შესაბამისი და ციფრული შესაძლებლობების ტექნოლოგიებითა საგანმანათლებლო და გარემოს საბუნებისმეტყველო მასწავლებლის პროფესიის პრესტიჟისა და კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; სწავლა-სწავლების პროცესისა და სკოლების მართვის გასაუმჯობესებლად სკოლების დირექტორების, როგორც საგანმანათლებლო ლიდერების, პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; იმ მოსწავლეების სკოლებში ტრანსპორტირების ხელშეწყობა, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ დასახლებულ პუნქტებში (სოფელი, დაბა), სადაც სკოლები არ ფუნქციონირებს და სოფლებს/დაბებს შორის დიდი მანძილია, აგრეთვე აქვთ შეზღუდული შესაძლებლობები; სასკოლო ინიციატივების წახალისება; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის ფარგლებში სასკოლო კულტურის განვითარების, ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვის, პედაგოგების ადგილზე გაძლიერების მხარდაჭერა. პროფესიული განათლება ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მხარდასაჭერად საქართველოს მოქალაქეების ადგილობრივ და საერთაშორისო შრომის ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის უზრუნველყოფა პროფესიული და ზოგადი უნარების განვითარებით; პროფესიული განათლების ინკლუზიურობის უზრუნველსაყოფად სერვისების 62 განვითარება/გაფართოება როგორც მოზარდებისა საგანმანათლებლო საჭიროებების შესაბამისად; და ახალგაზრდების, ისე ზრდასრულების პროფესიული განათლების დაფინანსების შედეგებზე დაფუძნებული მოდელის ამოქმედება; საჯარო-კერძო პარტნიორობით პროფესიული განათლების სისტემის მართვის ახალი მოდელის დანერგვა; პროფესიული საგანმანათლებლო და მომზადება-გადამზადების პროგრამების ხელმისაწვდომობის გაზრდა; პროფესიული განათლების მიღმა მყოფი მოწყვლადი ჯგუფების იდენტიფიკაციისა და პროფესიულ განათლებაში ჩართვის მექანიზმების დანერგვა; პროფესიული განათლების მასწავლებლის პროფესიული სტანდარტისა და მომზადების, პროფესიაში შესვლისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ახალი მოდელის დამტკიცება; პროფესიული განათლების მასწავლებლის შედეგებზე ორიენტირებული შრომის ანაზღაურების ახალი მოდელის ამოქმედება; დუალური და ბაზარზე მოთხოვნადი პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების რაოდენობის გაზრდა; მოკლე ციკლის პროგრამების მარეგულირებელი ჩარჩოს განსაზღვრა, მათი დანერგვა და სტუდენტთა მიღება პროგრამებზე; ინტეგრირებული პროგრამების მასშტაბების გაზრდა; არაფორმალური განათლების აღიარება და აღიარების მასშტაბების გაფართოება; პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით საერთაშორისო სერტიფიცირების შესაძლებლობების შექმნა საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამების განსახორციელებლად და ინგლისური ენის სწავლების გასაძლიერებლად; პროფესიული განათლების მართვის ელექტრონული სისტემის დანერგვა; პროფესიული განათლების ახალი პორტალის შექმნა; ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელთა და სხვა დაინტერესებულ პირთა სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლება და ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო ადმინისტრირების მიმართულებით საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულ და სხვა დაინტერესებულ პირთა პროფესიული ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესება. უმაღლესი განათლება საგამოცდო პროცესის სრულად წარმართვა თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით; საერთაშორისო კვლევების (შეფასებების) განხორციელების უზრუნველყოფა; უმაღლესი განათლების სისტემის დაფინანსების ახალი მოდელის შემუშავება, რომელიც ხელს შეუწყობს საგანმანათლებლო დაწესებულების მდგრად განვითარებასა და სასწავლო პროცესის სწავლის შედეგებზე ორიენტირებას; ხარისხის განვითარების მხარდამჭერი ღონისძიებების განხორციელება; 63 სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისა და სადოქტორო პროგრამების შეფასების ერთიანი კონცეფციის შემუშავება; უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამების საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვების ხელშეწყობა; პროგრამის „ვისწავლოთ საქართველოში“ გაგრძელება; ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით: მასწავლებლის მომზადების ერთწლიან საგანმანათლებლო პროგრამებზე ჩარიცხულ პირთა დაფინანსების გაგრძელება, სპეციალური მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამების მომზადება, სკოლისშემდგომი განათლებისთვის მომზადების პროგრამის გაგრძელება ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ პირთათვის, მსჯავრდებულის მიერ ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამებზე განათლების მიღების ხელშემწყობი ღონისძიებების გაგრძელება; საქართველოს მომზადება „ერაზმუს+“ („Erasmus+“)-ის პროგრამულ ქვეყნად, რის შედეგადაც, გარდა უმაღლესი განათლებისა და ახალგაზრდობის კომპონენტებისა, საქართველოს ექნება წვდომა ამ პროგრამის ყველა კომპონენტზე; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად. მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა საინჟინრო, საბუნებისმეტყველო და ტექნოლოგიური (STEM), აგრეთვე ჰუმანიტარული და ქართველოლოგიური სამეცნიერო საგრანტო კონკურსებისა და ფუნდამენტური კვლევების მასშტაბის გაფართოება; საზღვარგარეთ მოღვაწე ქართველი და უცხოელი აკადემიური და სამეცნიერო პერსონალის ქართულ სამეცნიერო სივრცესთან თანამშრომლობის ხელშეწყობა; გამოყენებითი სამეცნიერო კვლევების კომერციალიზაციის პროცესის გაძლიერება; შედეგებზე დაფუძნებული დაფინანსების მოდელის დანერგვა; საქართველოში მეცნიერებისა და სწავლების განვითარება, ინტერდისციპლინური სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობის კუთხით ინტერდისციპლინური სამეცნიერო-კვლევითი მიდგომებისა და მეთოდების დანერგვა და მათი ადაპტირება კვლევით და სწავლების პროცესში; საერთაშორისო ჩარჩოპროგრამებსა და სამეცნიერო პროექტებში სამეცნიერო ინსტიტუციებისა და კვლევითი ჯგუფების აქტიური ჩართულობის ხელშეწყობა; ორმხრივი და მრავალმხრივი სამეცნიეროკვლევითი და ტექნოლოგიური პროექტების განხორციელება; ქართველი მკვლევრების ჩართულობის ხელშეწყობა ევროკომისიის კვლევისა და ინოვაციის პროგრამის − „ჰორიზონტი ევროპის“ („Horizon Europe“) საგრანტო კონკურსებში; კვლევების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; 64 სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და საერთაშორისო სტანდარტებთან მიახლოება. ინკლუზიური განათლება მთელი საქართველოს მასშტაბით სსსმ/შშმ პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვისთვის ინკლუზიური განათლების დანერგვაგანვითარება; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე პირთა განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაზე ზრუნვა, მათთვის შესაბამისი გარემოს უზრუნველყოფა და სათანადო სერვისების შეთავაზება განათლების ყველა საფეხურზე; განათლების მიღმა დარჩენილი პირების სასწავლო პროცესში ინტეგრაციის პოლიტიკის განსაზღვრა, მათი ზოგადი განათლების სისტემაში ინტეგრაციის მხარდაჭერა; მოსწავლეთა ინდივიდუალური საჭიროებების შესაბამისი, ეფექტიანი საგანმანათლებლო პროცესის უზრუნველყოფა; საჯარო სკოლების მოსწავლეების, სტუდენტების, სოციალური ფაქტორებით გამოწვეული საჭიროების მქონე, დევნილი, რეპატრიირებული და ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელი, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების, სტუდენტებისა და სხვა პირების ინტეგრაცია და სოციალიზაცია, სათემო აქტივობის დაგეგმვა და განხორციელება; სენსორული ან/და მძიმე/ღრმა ინტელექტუალური ან/და მრავლობითი დარღვევის მქონე ან მრავლობითი სენსორული დარღვევის მქონე (ყრუ და უსინათლო) ან ქცევითი და ემოციური აშლილობის მქონე მოსწავლეებისთვის განკუთვნილი რესურსსკოლების მოსწავლეების სრული სახელმწიფო სადღეღამისო ან დღის მომსახურებით უზრუნველყოფა, აკადემიური, ფუნქციური და სოციალური უნარების განვითარება მათი ასაკისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის სწავლების ხელშეწყობა, სქემით განსაზღვრული შესაბამისი სტატუსის მქონე სპეციალური მასწავლებლების დანამატის და საჯარო სკოლაში ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი ადმინისტრაციული პერსონალის დაფინანსება. ინფრასტრუქტურის განვითარება სასკოლო ინფრასტრუქტურის განვითარება. სრულად ადაპტირებული ახალი სკოლების მშენებლობა და ავარიული საჯარო სკოლის გამაგრება/სრული რეაბილიტაცია სსსმ მოსწავლეებისათვის საჭირო გარემოს შექმნის მოთხოვნების გათვალისწინებით; 2024 − 2027 წლებში საქართველოს მთავრობისა და დონორი ორგანიზაციების დაფინანსებით საჯარო სკოლების რეაბილიტაცია და მშენებლობა; სასკოლო ავეჯითა და შესაბამისი საჭირო ინვენტარით ყველა ახალაშენებული და რეაბილიტირებული საჯარო სკოლის აღჭურვა; 65 ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით ქვეყნის სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების მშენებლობა, სტუდენტური საცხოვრებლების განვითარება, პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების რეაბილიტაცია/მშენებლობა; საჭიროების შესაბამისად, ახალი პროფესიული სასწავლებლების დაფუძნება; შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება არსებული გეოგრაფიული ქსელის საჯარო-კერძო ფორმატით გაფართოების მიზნით; სკოლებსა და უნივერსიტეტებში პროფესიული განათლების მიწოდება/გაძლიერება; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება. ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) ადრეული განათლების ხარისხისა და ხელმისაწვდომობის, აგრეთვე ზოგადი განათლების სისტემაში სწავლებისა და სწავლის ხარისხის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში საგრანტო დაფინანსებით მოდერნიზებული აკადემიური პროგრამების დანერგვის ხელშეწყობა და ინტერნაციონალიზაციის მხარდაჭერა; განათლების მონაცემთა სისტემის განვითარება, დაინტერესებულ მხარეებთან კომუნიკაციისა და კოორდინაციის გაძლიერება; პროგრამის ეფექტიანი მართვის, მონიტორინგისა და შეფასებების მხარდაჭერა. პროფესიული განათლება I (KfW) პროფესიული განათლების ხარისხის გაუმჯობესებისა და პროფესიული განათლების პროვაიდერების რაოდენობის გაზრდის ხელშეწყობა; „ექსელენსცენტრის“ მშენებლობა (ცენტრის ფუნქცია - საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პროგრამების განხორციელება ლოჯისტიკისა და მშენებლობის მიმართულებით); საქართველოს პროფესიული განათლების სისტემის ფარგლებში „hab“ სერვისის შეთავაზება; მშენებლობისა და ლოჯისტიკის მიმართულებების პროგრამების განმახორციელებელი პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების გასაძლიერებლად დამატებითი ინვესტიციების გამოყოფა (მათი პარტნიორი იქნება „ექსელენსცენტრი“ ზოგიერთი პროგრამის განხორციელებისას). 66 თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის - პროექტი (ADB) პროფესიული განათლების ქსელის გაფართოება, რომელიც ხელს შეუწყობს კვალიფიკაციის ამაღლებასა და უნარების განვითარებას; პროფესიული განათლების ხარისხის, მნიშვნელობისა და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება, ეკონომიკური ზრდისა და სამუშაო ადგილების შექმნის ხელშეწყობა; კერძო სექტორის როლის გაზრდა პროფესიული განათლების დაგეგმვასა და დაფინანსებაში; ინკლუზიური და გენდერული თანასწორობის უნარების განვითარება და პროფესიული განათლების იმიჯის გაუმჯობესება. საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა; ევროკავშირის წევრ ქვეყნებსა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, აგრეთვე საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით საერთაშორისო ურთიერთობების გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში სფეროების პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ეფექტიანი პოლიტიკის გატარება, სფეროების განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა. სახელოვნებო და სასპორტო სფეროში უმაღლესი განათლება უმაღლესი სახელოვნებო და სასპორტო განათლების ხელშეწყობა და მისი ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი ფინანსური რესურსით უზრუნველყოფა. ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა/არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების ინფრასტრუქტურის განვითარება; 67 სტანდარტების შესაბამისი სპორტული მოედნების, დარბაზებისა და სპორტის სასახლეების, საწყლოსნო ბაზების, აგრეთვე მასობრივი სპორტული ობიექტების (გარე სავარჯიშო ტრენაჟორები, მინიმოედნები, სარბენი ბილიკები და ველობილიკები) მშენებლობა; სპორტული ინფრასტრუქტურის მართვის ქმედითი მოდელის დანერგვის ხელშეწყობა. სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა სახელოვნებო და სასპორტო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა თითოეული მათგანის მისიის შესაბამისი, შედეგებზე ორიენტირებული პროგრამების მხარდაჭერით (კონცერტები, გამოფენები, სპექტაკლები, კონკურს-ფესტივალები, მასტერკლასები, სპორტული ღონისძიებები); საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველსაყოფად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; ახალგაზრდების დასაქმებისთვის საჭირო უნარებისა და კომპეტენციების განვითარება, პროფესიული შესაძლებლობების ზრდა; ხარისხზე ორიენტირებული, ახალგაზრდის შემოქმედებითი და სპორტული უნარების შესაბამისი, მოქნილი დაფინანსების მოდელების შემუშავებით მაღალკვალიფიციური, შრომის ბაზარზე კონკურენტუნარიანი ხელოვნებისა და სპორტის დარგების სპეციალისტების აღზრდა; ხარისხიანი სწავლების პროცესის უზრუნველსაყოფად სწავლებისთვის აუცილებელი მატერიალურტექნიკური ბაზით სასწავლებლების აღჭურვა; პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების პოპულარიზაცია და მხარდაჭერა. კულტურის განვითარების ხელშეწყობა ხელოვნების დარგების განვითარების, სახელოვნებო ტრადიციების შენარჩუნების, ხელოვნებაში უახლესი ტექნოლოგიების, შემოქმედებითი ინდუსტრიების განვითარების, ინოვაციური პროექტების მხარდაჭერა; საქართველოში კულტურული ცხოვრების გააქტიურება, მასში საზოგადოებისა და ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მონაწილეობის მხარდაჭერა; ევროპისა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით კულტურული პროგრამების განხორციელება და კულტურათაშორისი დიალოგის გაღრმავება როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ; კულტურისა და შემოქმედებითი ინდუსტრიების „კულტურის სტრატეგია 2025“-ის შესაბამისად განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული კულტურისა და ხელოვნების ცნობადობის გაზრდა და მათი საერთაშორისო სახელოვნებო სივრცეში ინტეგრაცია; 68 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − სახელოვნებო ორგანიზაციების პროგრამების მხარდაჭერა; მოქალაქეთათვის ქვეყნის კულტურული ცხოვრების შეუზღუდავი, თანაბარი ხელმისაწვდომობისა და მასში ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს დედაქალაქსა და რეგიონებში კულტურული პროგრამებისა მხარდაჭერით ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში წვლილის შეტანა; და პროექტების ქართული კულტურის პოპულარიზაციისა და საერთაშორისო ცნობადობის ამაღლების მიზნით ქვეყნის შიგნით და მისი ფარგლების გარეთ დაგეგმილ ღონისძიებებში საქართველოს მონაწილეობის ხელშეწყობა. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების სრულყოფილი ფუნქციონირებისთვის შესაბამისი პირობების შექმნა, სამუზეუმო ფასეულობათა დაცვისთვის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება, მუზეუმების/მუზეუმ-ნაკრძალების პოპულარიზაცია და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, საერთაშორისო კონვენციებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, ეროვნულ უმცირესობათა კულტურის წარმოჩენა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში ინტეგრაცია; სამუზეუმო ფასეულობათა შენახვა/ადმინისტრირება; აღრიცხვის ელექტრონული სისტემის (www.egmc.gov.ge) საქართველოს არქიტექტურული კომპლექსების, კულტურული მემკვიდრეობის ცალკეული ნიმუშების დაცვა და რეაბილიტაცია, საერთაშორისო და ორმხრივი ურთიერთობების წარმართვა და განვითარება, კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის, გამოცდილების გაზიარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; იუნესკოს წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება; არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების/ძეგლების ინვენტარიზაცია, მათი დაცვისა და სისტემატიზაციის მექანიზმების შექმნა; საქართველოს კანონმდებლობის იუნესკოს „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციასთან ჰარმონიზაციისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ერთიანი საინფორმაციო შესაქმნელად კულტურული მემკვიდრეობის მონაცემთა ერთიანი ბაზის შევსება; სისტემის/სივრცის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე უნებართვო სამუშაოების აღკვეთა; ტურიზმის განვითარებისა და მისთვის მიმზიდველი გარემოს შექმნის ხელშეწყობა; კულტურული 69 ლევილის მამულის რეაბილიტაციის გაგრძელება. მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია საქართველოში სპორტის განვითარებისთვის საქართველოს ნაკრები გუნდების მომზადება და საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში (მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატები, ეროვნული ჩემპიონატები, საერთაშორისო ტურნირები, პარიზის 2024 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების/ თამაშების სალიცენზიო შეჯიბრებები და სხვა) მონაწილეობა; მათი მომზადების ეტაპზე სასწავლოსაწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება; სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა; მასობრივი სპორტისა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა და პოპულარიზაცია; მოძრაობის „სპორტი ყველასათვის“ განვითარება; მასობრივი სპორტული ღონისძიებების გამართვა; ოლიმპიური, პარალიმპიური, სურდლიმპიური, სპეციალური ოლიმპიური და სხვა მოძრაობების განვითარების ხელშეწყობა და მხარდაჭერა; სპორტულ ორგანიზაციებში „კარგი მმართველობის“ პრინციპების დასანერგად დაგეგმვის ეტაპზე მონაწილეობა და სპორტული ორგანიზაციების საქმიანობის მონიტორინგი; სპორტული ფედერაციებისა და რეგიონული სპორტული ორგანიზაციებისთვის გადასაცემად სპორტული ინვენტარისა და ეკიპირების შეძენა; საქართველოში სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო შეჯიბრებების მასპინძლობა და მასობრივი სპორტული ღონისძიებების მაღალ დონეზე ორგანიზება; საერთაშორისო მასშტაბით ქვეყნის ცნობადობის გაზრდა და იმიჯის ამაღლება, სპორტული ტურიზმის განვითარება; საქართველოში ფეხბურთის განვითარებისთვის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საბაზისო დაფინანსება და ფინანსური სტიმულირება; საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საპრიზო და საპრემიო ფონდის განკარგვა; მასობრივი საფეხბურთო ღონისძიებებისა და საფეხბურთო განათლების ხელშემწყობი პროგრამების განხორციელება. კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვისა და ხელშეწყობის ღონისძიებები საქართველოში მცხოვრები ოლიმპიური და პარალიმპიური თამაშების ჩემპიონებისა და პრიზიორებისთვის და საჭადრაკო ოლიმპიადების გამარჯვებულთათვის, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონებისთვის, საქართველოს ეროვნული, ოლიმპიური და ასაკობრივი ნაკრებების წევრებისთვის, მწვრთნელებისთვის, ადმინისტრაციული და საექიმო პერსონალისა და პერსპექტიული სპორტსმენებისთვის ყოველთვიური სტიპენდიის გაცემა; 70 ვეტერანი სპორტსმენებისა და სპორტის მუშაკებისთვის ყოველთვიური სოციალური დახმარებების გაცემა; მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელებისთვის ყოველთვიური ფინანსური დახმარების გაცემა; სახალხო არტისტების, სახალხო მხატვრების, რუსთაველის პრემიის ლაურეატებისა და ხელოვნების მუშაკთა სოციალური დახმარებების გაცემა. ახალგაზრდობის ხელშეწყობა ეროვნულ და მუნიციპალიტეტების დონეებზე მტკიცებულებებზე დაფუძნებული, ახალგაზრდების საჭიროებებზე მორგებული, მონაწილეობითი ახალგაზრდული პოლიტიკის დაგეგმვის, განხორციელებისა და კოორდინაციის ხელშეწყობა; ახალგაზრდების სრულფასოვანი განვითარებისთვის შესაბამისი გარემოს შექმნისთვის აუცილებელი, ევროპული მოდელის ახალგაზრდული სფეროს ეკოსისტემის შექმნა, სადაც უზრუნველყოფილია ახალგაზრდების, როგორც საზოგადოების სრულფასოვანი წევრების, მონაწილეობა და ღირსეული დასაქმება, დაცულია ახალგაზრდების ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა, თანაბრად ხელმისაწვდომია ინფორმაცია, რესურსები და განვითარების შესაძლებლობები; ახალგაზრდული საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა; ახალგაზრდული მიმართულებით საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერება. 71 დანართი 1.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 0.0% -6.8% 21.8% 10.5% 19.6% 10.1% 8.9% 5.4% 8.4% 5.0% 8.2% 5.0% 8.1% 5.0% 8.2% 5.0% 49266.7 15846.5 60003.3 18625.6 71754.2 24605.3 78124.7 30164.0 84655.9 32685.7 91555.4 35349.6 99017.1 107087.0 38230.5 41346.3 13234.1 4255.7 11753.4 5.2% 2.4% 7.3% 16179.5 5023.2 11383.6 9.6% 13.9% 10.3% 19452.7 6671.9 14857.7 11.9% 9.8% 8.6% 21179.8 8177.5 17749.8 2.8% 1.0% 3.3% 22950.4 8861.2 20157.1 2.7% 3.0% 3.2% 24820.9 9583.3 21630.3 3.0% 3.0% 3.0% 26843.8 10364.4 23431.3 3.0% 3.0% 3.0% 29031.5 11209.1 25456.3 3.0% 3.0% 3.0% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები -4.0% -4.0% 18.8% 23.2% 22.0% 22.0% 12.6% 13.9% 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 9.9% 9.9% 10.5% 13.1% 8.4% 8.4% 5.3% 10.6% 8.0% 8.0% 6.6% 7.5% 8.3% 8.3% 7.2% 7.3% 8.3% 8.3% 7.7% 7.6% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება -37.9% -12.1% -65.7% -19.7% -14.0% -40.0% 36.4% 27.4% 61.2% 24.4% 24.2% 25.2% 63.1% 36.0% 122.0% 40.3% 35.8% 63.1% 20.0% 20.1% 19.7% 23.7% 24.0% 22.5% 8.9% 8.9% 8.9% 8.4% 8.6% 7.5% 8.4% 8.5% 8.3% 8.0% 7.8% 9.0% 8.4% 8.4% 8.2% 8.1% 7.8% 9.4% 8.2% 8.3% 8.2% 8.1% 7.8% 9.5% 20.8% 24.6% 18.8% -3.6% 11.4% 17.9% 15.5% 11.4% 22.9% 16.2% 15.0% 17.3% 15.2% 15.0% 16.2% 15.0% 14.8% 15.9% 15.0% 14.8% 15.9% 15.0% 14.8% 15.9% 1.6 3.6 1.8 3.7 1.9 3.6 1.8 3.4 1.7 3.1 1.6 2.9 1.5 2.7 1.4 2.5 2.82 1.27 3.26 1.55 3.15 1.65 3.11 1.67 3.11 1.68 3.11 1.70 3.10 1.71 3.10 1.72 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.3 5324.2 3.3 5803.4 3.3 6267.7 3.3 6769.1 3.3 7310.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 15.7% 9.2% 15.6% 9.8% 16.5% 11.3% 15.5% 10.8% 14.4% 10.3% 13.4% 9.8% 12.4% 9.3% 11.4% 8.8% რეალური სექტორი ინვესტიციები 23.9% 19.0% 20.7% 22.7% 23.8% 23.6% 23.7% 23.8% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 34.9% 26.3% 8.6% -1.1% -9.3% 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 32.3% 24.6% 7.7% 0.6% -6.3% 27.0% 24.2% 24.2% 0.0% 30.1% 21.8% 8.3% 5.2% -2.5% 27.2% 24.4% 24.4% 0.0% 30.5% 22.6% 7.9% 4.6% -2.9% 26.9% 24.5% 24.5% 0.0% 29.7% 23.1% 6.6% 3.9% -2.4% 26.8% 24.4% 24.4% 0.0% 29.3% 22.9% 6.3% 3.8% -2.2% 26.7% 24.4% 24.4% 0.0% 29.0% 22.7% 6.3% 3.9% -2.1% 26.6% 24.5% 24.5% 0.0% 28.9% 22.6% 6.3% 4.0% -2.0% -20.0% -20.3% -20.9% -22.1% -22.0% -21.8% -21.5% -21.3% -23.9% -12.5% -22.8% -10.4% -16.5% -4.1% -17.5% -5.4% -17.2% -5.1% -16.8% -4.8% -16.5% -4.4% -16.1% -4.1% 60.2% 47.6% 120.8% 6.7% 189.1% 12.6% 239.0% 10.0% 49.7% 39.9% 95.7% 11.3% 158.3% 9.7% 196.9% 19.4% 39.8% 29.8% 60.0% 3.2% 110.4% 10.0% 147.3% 6.3% 38.6% 27.8% 52.9% 4.1% 102.2% 10.9% 142.3% 7.9% 38.6% 26.8% 50.7% 3.8% 99.3% 11.8% 143.2% 7.5% 38.4% 25.7% 48.7% 3.7% 96.2% 12.7% 143.6% 7.3% 38.1% 24.6% 46.5% 6.0% 92.3% 13.4% 142.8% 12.0% 37.7% 23.4% 44.2% 3.2% 88.1% 14.3% 141.7% 6.4% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 1.2 ეროვნული ანგარიშები (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 46967.2 3731.5 43235.7 11753.4 4229.4 7524.0 18425.9 13513.3 4912.5 27879.7 23353.3 4526.4 49266.7 -2330.2 -336.5 -1993.7 46936.5 5626.2 415.1 5211.2 52562.7 49383.9 11753.3 5595.6 -552.6 6148.2 6157.8 58493.7 4187.1 54306.6 11383.6 4591.0 6792.6 26050.0 17845.3 8204.8 35924.1 30053.5 5870.5 60003.3 -3788.9 -283.7 -3505.2 56214.5 7421.4 467.0 6954.4 63635.8 59073.3 11383.6 5142.1 375.5 4766.7 6241.5 64042.0 4594.1 59447.8 14857.7 5968.2 8889.4 38466.4 21977.2 16489.1 45611.8 36944.8 8667.0 71754.2 -4704.3 -236.4 -4468.0 67049.9 8900.9 321.7 8579.2 75950.8 67590.0 14857.9 11908.8 3766.7 8142.1 2949.1 69514.5 5334.0 64180.5 17749.8 6200.0 11549.8 40979.9 23447.8 17532.1 50119.4 40687.6 9431.8 78124.7 -4562.3 -505.0 -4057.3 73562.4 9508.7 175.0 9333.7 83071.1 74175.1 17749.8 13556.6 3562.0 9994.6 4193.1 74190.7 5779.0 68411.7 20157.1 5600.0 14557.1 44631.2 25535.9 19095.3 54323.0 44187.8 10135.2 84655.9 -4850.8 -575.0 -4275.8 79805.1 10200.6 95.0 10105.6 90005.7 80951.7 20157.1 15815.0 3275.0 12540.0 4342.1 80210.8 86571.5 93433.0 6239.0 6690.0 7231.0 73971.8 79881.5 86202.0 21630.3 23431.3 25456.3 5800.0 6200.0 6700.0 15830.3 17231.3 18756.3 48378.4 52419.5 56741.6 27694.5 30031.2 32513.2 20683.9 22388.3 24228.4 58664.1 63405.1 68543.9 47620.7 51327.5 55322.8 11043.4 12077.7 13221.1 91555.4 99017.1 107087.0 -5114.4 -5307.2 -5431.1 -600.0 -570.0 -553.0 -4514.4 -4737.2 -4878.1 86441.0 93709.9 101655.9 11010.0 11890.1 12831.1 90.0 90.0 80.0 10920.0 11800.1 12751.1 97451.0 105600.0 114487.0 87702.0 95024.0 102987.0 21630.3 23431.3 25456.3 17240.2 19028.5 21054.0 3510.0 3886.0 4269.0 13730.2 15142.5 16785.0 4390.2 4402.8 4402.3 -6.8% 10.5% 10.1% 5.4% 5.0% 5.0% 5.0% 5.0% 13234.1 4255.7 131.1% 7.3% 122.6% 5.2% 16179.5 5023.2 144.6% 10.3% 134.3% 9.6% 19452.7 6671.9 157.0% 8.6% 150.3% 11.9% 21179.8 8177.5 162.2% 3.3% 154.5% 2.8% 22950.4 8861.2 167.4% 3.2% 158.7% 2.7% 24820.9 9583.3 172.4% 3.0% 163.4% 3.0% 26843.8 10364.4 177.6% 3.0% 168.3% 3.0% 29031.5 11209.1 182.9% 3.0% 173.4% 3.0% 123.2% 2.4% 140.4% 13.9% 154.2% 9.8% 155.8% 1.0% 160.5% 3.0% 165.3% 3.0% 170.2% 3.0% 175.3% 3.0% 15.7% 15.6% 16.5% 15.5% 14.4% 13.4% 12.4% 11.4% 9.2% 6.5% 9.8% 5.9% 11.3% 5.1% 10.8% 4.6% 10.3% 4.1% 9.8% 3.6% 9.3% 3.1% 8.8% 2.6% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2015 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2015 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 38313.9 3044.0 35269.8 9587.9 3450.2 6137.7 14052.6 10306.1 3746.6 24380.7 20422.4 3958.3 37573.7 -1777.2 -256.6 -1520.5 35796.5 4290.9 316.6 3974.3 40087.4 37663.0 8963.8 4267.5 -421.5 4689.0 4696.3 43550.3 3117.4 40432.9 8475.4 3418.1 5057.3 18019.5 12344.1 5675.5 28539.3 23875.6 4663.8 41506.0 -2620.9 -196.2 -2424.6 38885.1 5133.6 323.0 4810.5 44018.7 40862.6 7874.4 3557.0 259.7 3297.2 4317.4 42611.2 3056.8 39554.4 9885.7 3971.1 5914.7 24500.0 13997.8 10502.2 31295.3 25348.6 5946.6 45701.7 -2996.3 -150.5 -2845.7 42705.4 5669.2 204.9 5464.3 48374.6 43049.4 9463.3 7585.0 2399.1 5185.9 1878.3 44993.7 3452.5 41541.3 11488.7 4013.0 7475.7 25267.1 14457.3 10809.8 33579.9 27260.6 6319.3 48169.6 -2813.0 -311.4 -2501.6 45356.6 5862.8 107.9 5754.9 51219.4 45734.4 10944.0 8358.7 2196.2 6162.4 2585.4 46758.0 3642.2 43115.8 12703.8 3529.3 9174.4 26665.1 15256.5 11408.6 35548.8 28916.3 6632.5 50578.1 -2898.1 -343.5 -2554.6 47680.0 6094.4 56.8 6037.6 53774.3 48365.0 12042.9 9448.7 1956.7 7492.1 2594.2 49079.7 3817.5 45262.2 13235.2 3548.9 9686.3 28062.0 16064.3 11997.8 37270.0 30254.0 7016.0 53107.0 -2966.6 -348.0 -2618.6 50140.3 6386.4 52.2 6334.2 56526.7 50871.8 12546.7 10000.2 2036.0 7964.2 2546.5 51428.9 3974.3 47454.6 13919.7 3683.2 10236.5 29520.5 16912.3 12608.2 39106.7 31657.5 7449.2 55762.3 -2988.8 -321.0 -2667.8 52773.5 6696.0 50.7 6645.3 59469.5 53513.6 13195.5 10716.0 2188.4 8527.6 2479.5 53888.4 4170.5 49717.8 14682.2 3864.3 10817.9 31023.8 17776.8 13247.0 41043.9 33127.1 7916.7 58550.5 -2969.5 -302.4 -2667.1 55581.0 7015.5 43.7 6971.7 62596.4 56308.7 13918.4 11511.4 2334.1 9177.3 2407.0 95.3% 7.6% 87.8% 23.9% 8.6% 15.3% 37.4% 27.4% 10.0% 56.6% 47.4% 9.2% 100.0% -4.7% -0.7% -4.0% 95.3% 11.4% 0.8% 10.6% 106.7% 100.2% 23.9% 11.4% -1.1% 12.5% 12.5% 97.5% 7.0% 90.5% 19.0% 7.7% 11.3% 43.4% 29.7% 13.7% 59.9% 50.1% 9.8% 100.0% -6.3% -0.5% -5.8% 93.7% 12.4% 0.8% 11.6% 106.1% 98.4% 19.0% 8.6% 0.6% 7.9% 10.4% 89.3% 6.4% 82.8% 20.7% 8.3% 12.4% 53.6% 30.6% 23.0% 63.6% 51.5% 12.1% 100.0% -6.6% -0.3% -6.2% 93.4% 12.4% 0.4% 12.0% 105.8% 94.2% 20.7% 16.6% 5.2% 11.3% 4.1% 89.0% 6.8% 82.2% 22.7% 7.9% 14.8% 52.5% 30.0% 22.4% 64.2% 52.1% 12.1% 100.0% -5.8% -0.6% -5.2% 94.2% 12.2% 0.2% 11.9% 106.3% 94.9% 22.7% 17.4% 4.6% 12.8% 5.4% 87.6% 6.8% 80.8% 23.8% 6.6% 17.2% 52.7% 30.2% 22.6% 64.2% 52.2% 12.0% 100.0% -5.7% -0.7% -5.1% 94.3% 12.0% 0.1% 11.9% 106.3% 95.6% 23.8% 18.7% 3.9% 14.8% 5.1% 87.6% 6.8% 80.8% 23.6% 6.3% 17.3% 52.8% 30.2% 22.6% 64.1% 52.0% 12.1% 100.0% -5.6% -0.7% -4.9% 94.4% 12.0% 0.1% 11.9% 106.4% 95.8% 23.6% 18.8% 3.8% 15.0% 4.8% 87.4% 6.8% 80.7% 23.7% 6.3% 17.4% 52.9% 30.3% 22.6% 64.0% 51.8% 12.2% 100.0% -5.4% -0.6% -4.8% 94.6% 12.0% 0.1% 11.9% 106.6% 96.0% 23.7% 19.2% 3.9% 15.3% 4.4% 87.2% 6.8% 80.5% 23.8% 6.3% 17.5% 53.0% 30.4% 22.6% 64.0% 51.7% 12.3% 100.0% -5.1% -0.5% -4.6% 94.9% 12.0% 0.1% 11.9% 106.9% 96.2% 23.8% 19.7% 4.0% 15.7% 4.1% (რეალური, მლნ ლარი, 2015=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 1.3 ნაერთი ბიუჯეტი (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 12,407.0 15,142.7 19,377.6 21,215.0 22,800.0 24,500.0 26,400.0 28,490.0 10,964.4 13,380.0 17,385.9 19,100.0 20,700.0 22,350.0 24,200.0 26,200.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,378.0 11,218.0 12,083.0 13,058.0 14,109.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,722.0 9,482.0 10,267.0 11,142.0 12,091.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 460.1 494.4 364.7 415.0 360.0 370.0 380.0 390.0 982.5 1,268.3 1,627.0 1,700.0 1,740.0 1,780.0 1,820.0 1,900.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 12,959.6 14,767.2 15,610.9 17,653.0 19,525.0 20,990.0 22,514.0 24,221.0 1,850.8 1,984.5 2,214.4 2,735.0 2,970.0 3,200.0 3,450.0 3,731.0 1,880.7 2,202.6 2,379.7 2,599.0 2,809.0 3,039.0 3,240.0 3,500.0 769.3 799.7 761.1 1,180.0 1,369.0 1,490.0 1,587.0 1,600.0 336.5 283.7 236.4 505.0 575.0 600.0 570.0 553.0 432.8 516.1 524.7 675.0 794.0 890.0 1,017.0 1,047.0 1,643.3 1,827.8 2,285.6 2,120.0 2,365.0 2,557.0 2,730.0 2,950.0 45.0 27.5 42.9 240.0 265.0 280.0 290.0 310.0 5,575.0 6,341.9 6,330.6 7,054.0 7,817.0 8,329.0 9,057.0 9,790.0 1,195.6 1,583.2 1,596.6 1,725.0 1,930.0 2,095.0 2,160.0 2,340.0 საოპერაციო სალდო -552.6 375.5 3,766.7 3,562.0 3,275.0 3,510.0 3,886.0 4,269.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,021.5 4,229.4 -207.9 4,169.3 4,591.0 -421.7 5,532.7 5,968.2 -435.6 5,850.0 6,200.0 -350.0 5,300.0 5,600.0 -300.0 5,500.0 5,800.0 -300.0 5,950.0 6,200.0 -250.0 6,450.0 6,700.0 -250.0 მთლიანი სალდო -4,574.2 -3,793.9 -1,766.0 -2,288.0 -2,025.0 -1,990.0 -2,064.0 -2,181.0 36.6 204.0 -167.4 6,332.4 1,970.0 -40.0 2,010.0 0.0 4,362.4 5,264.3 -901.9 1,721.6 -3.7 1,725.3 38.2 180.4 -142.2 2,521.1 -376.7 -40.0 -336.7 0.0 2,897.8 5,553.6 -2,655.8 -1,311.1 232.2 -1,543.3 341.1 443.5 -102.4 2,706.7 1,297.3 -40.0 1,337.3 0.0 1,409.4 2,385.5 -976.1 599.5 100.4 499.2 -120.0 320.0 -440.0 2,419.0 1,345.0 -40.0 1,385.0 0.0 1,074.0 2,244.0 -1,170.0 251.0 251.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,424.0 1,455.0 -40.0 1,495.0 0.0 969.0 2,100.0 -1,131.0 279.0 279.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,469.0 1,555.0 -40.0 1,595.0 0.0 914.0 2,100.0 -1,186.0 359.0 359.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,470.0 1,655.0 0.0 1,655.0 0.0 815.0 3,400.0 -2,585.0 286.0 286.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,544.0 1,820.0 0.0 1,820.0 0.0 724.0 2,000.0 -1,276.0 243.0 243.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -4,595.9 7162.1 398.3 290.1 108.2 6186.1 47.6% 120.8% -3,662.2 7737.2 912.4 824.4 88.1 5845.2 39.9% 95.7% -2,203.0 7917.1 415.8 334.7 81.1 7146.3 29.8% 60.0% -2,168.0 8370.8 646.7 451.7 195.0 8506.0 27.8% 52.9% -2,145.0 8745.0 658.7 436.7 222.0 10008.3 26.8% 50.7% -2,110.0 9098.1 689.6 457.9 231.7 11609.6 25.7% 48.7% -2,184.0 9412.6 1218.1 998.1 220.1 13313.3 24.6% 46.5% -2,301.0 9692.2 706.2 492.7 213.5 15277.1 23.4% 44.2% 6.7% 11.3% 3.2% 4.1% 3.8% 3.7% 6.0% 3.2% 1.8% 1.1% 0.6% 1.2% 1.3% 1.2% 1.1% 1.0% 239.0% 196.9% 147.3% 142.3% 143.2% 143.6% 142.8% 141.7% 10.0% 19.4% 6.3% 7.9% 7.5% 7.3% 12.0% 6.4% 7.2% 15.2% 5.6% 7.0% 6.8% 6.7% 11.0% 5.9% 2.0% 1.5% 1.1% 2.1% 2.3% 2.2% 2.0% 1.8% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.9% 2.0% 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 2.1% 27.0% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.5% 2.3% 27.2% 24.4% 13.3% 11.2% 0.0% 0.5% 2.2% 26.9% 24.5% 13.3% 11.2% 0.0% 0.4% 2.1% 26.8% 24.4% 13.2% 11.2% 0.0% 0.4% 1.9% 26.7% 24.4% 13.2% 11.3% 0.0% 0.4% 1.8% 26.6% 24.5% 13.2% 11.3% 0.0% 0.4% 1.8% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 26.3% 3.8% 3.8% 1.6% 0.7% 0.9% 3.3% 0.1% 11.3% 2.4% 24.6% 3.3% 3.7% 1.3% 0.5% 0.9% 3.0% 0.0% 10.6% 2.6% 21.8% 3.1% 3.3% 1.1% 0.3% 0.7% 3.2% 0.1% 8.8% 2.2% 22.6% 3.5% 3.3% 1.5% 0.6% 0.9% 2.7% 0.3% 9.0% 2.2% 23.1% 3.5% 3.3% 1.6% 0.7% 0.9% 2.8% 0.3% 9.2% 2.3% 22.9% 3.5% 3.3% 1.6% 0.7% 1.0% 2.8% 0.3% 9.1% 2.3% 22.7% 3.5% 3.3% 1.6% 0.6% 1.0% 2.8% 0.3% 9.1% 2.2% 22.6% 3.5% 3.3% 1.5% 0.5% 1.0% 2.8% 0.3% 9.1% 2.2% საოპერაციო სალდო -1.1% 0.6% 5.2% 4.6% 3.9% 3.8% 3.9% 4.0% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.6% -0.4% 6.9% 7.7% -0.7% 7.7% 8.3% -0.6% 7.5% 7.9% -0.4% 6.3% 6.6% -0.4% 6.0% 6.3% -0.3% 6.0% 6.3% -0.3% 6.0% 6.3% -0.2% მთლიანი სალდო -9.3% -6.3% -2.5% -2.9% -2.4% -2.2% -2.1% -2.0% 0.1% 0.4% -0.3% 12.9% 4.0% -0.1% 4.1% 0.0% 8.9% 10.7% -1.8% 3.5% 0.0% 3.5% 0.1% 0.3% -0.2% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 0.0% 4.8% 9.3% -4.4% -2.2% 0.4% -2.6% 0.5% 0.6% -0.1% 3.8% 1.8% -0.1% 1.9% 0.0% 2.0% 3.3% -1.4% 0.8% 0.1% 0.7% -0.2% 0.4% -0.6% 3.1% 1.7% -0.1% 1.8% 0.0% 1.4% 2.9% -1.5% 0.3% 0.3% 0.0% 0.1% 0.3% -0.2% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 0.0% 1.1% 2.5% -1.3% 0.3% 0.3% 0.0% 0.1% 0.3% -0.1% 2.7% 1.7% 0.0% 1.7% 0.0% 1.0% 2.3% -1.3% 0.4% 0.4% 0.0% 0.1% 0.3% -0.1% 2.5% 1.7% 0.0% 1.7% 0.0% 0.8% 3.4% -2.6% 0.3% 0.3% 0.0% 0.1% 0.2% -0.1% 2.4% 1.7% 0.0% 1.7% 0.0% 0.7% 1.9% -1.2% 0.2% 0.2% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -9.3% -6.1% -3.1% -2.8% -2.5% -2.3% -2.2% -2.1% (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 1.4 საგადასახდელო ბალანსი (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1980.6 -3040.8 -3165.0 4346.5 -7511.5 124.2 1580.1 -1455.9 -749.5 488.2 -1237.7 -108.2 -1129.5 1809.7 133.5 1676.2 2385.6 1403.2 985.4 -3.0 -405.0 0.0 -1937.4 -1011.3 -1619.0 -1676.5 -1695.0 -1699.9 -1699.7 -3065.0 -2450.3 -3528.8 -3742.0 -3971.3 -4241.6 -4556.9 -3789.6 -5132.5 -6656.3 -7201.5 -7693.5 -8222.5 -8806.8 5539.3 7536.3 9053.2 9859.4 10692.8 11595.0 12553.3 -9328.9 -12668.8 -15709.5 -17060.9 -18386.4 -19817.6 -21360.2 724.6 2682.3 3127.5 3459.5 3722.2 3980.9 4249.9 2546.8 5654.3 6769.1 7372.7 7986.1 8644.1 9354.6 -1822.3 -2972.0 -3641.6 -3913.2 -4263.9 -4663.2 -5104.7 -1176.1 -1613.2 -1761.5 -1872.9 -1974.7 -2049.1 -2097.0 462.6 671.0 822.6 891.4 964.1 1042.6 1127.6 -1638.7 -2284.3 -2584.1 -2764.3 -2938.7 -3091.8 -3224.6 -88.1 -81.1 -195.0 -222.0 -231.7 -220.1 -213.5 -1550.6 -2203.2 -2389.2 -2542.3 -2707.1 -2871.7 -3011.0 2303.7 3052.2 3671.3 3938.4 4251.0 4590.8 4954.1 145.0 110.3 67.6 36.7 34.7 34.7 30.9 2158.7 2941.9 3603.8 3901.8 4216.2 4556.0 4923.2 2298.7 1623.9 2058.6 2155.7 2159.3 2201.3 2241.3 899.5 483.3 414.7 374.1 352.9 314.7 279.5 750.3 1666.8 1309.0 1400.3 1370.3 1390.9 1399.8 648.9 -526.2 334.9 381.2 436.1 495.8 562.0 -361.3 -612.5 -439.6 -479.2 -464.3 -501.4 -541.5 0.0 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -12.5% -19.2% -20.0% 27.4% -47.4% 0.8% 10.0% -9.2% -4.7% 3.1% -7.8% -0.7% -7.1% 11.4% 0.8% 10.6% 15.1% 8.9% 6.2% 0.0% -2.6% 0.0% -10.4% -16.5% -20.3% 29.7% -50.1% 3.9% 13.7% -9.8% -6.3% 2.5% -8.8% -0.5% -8.3% 12.4% 0.8% 11.6% 12.3% 4.8% 4.0% 3.5% -1.9% 0.0% (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.1% -10.0% -20.9% 30.6% -51.5% 10.9% 23.0% -12.1% -6.6% 2.7% -9.3% -0.3% -9.0% 12.4% 0.4% 12.0% 6.6% 2.0% 6.8% -2.1% -2.5% 0.0% -5.4% -11.7% -22.1% 30.0% -52.1% 10.4% 22.4% -12.1% -5.8% 2.7% -8.6% -0.6% -7.9% 12.2% 0.2% 11.9% 6.8% 1.4% 4.3% 1.1% -1.5% 0.0% -5.1% -11.4% -22.0% 30.2% -52.2% 10.6% 22.6% -12.0% -5.7% 2.7% -8.5% -0.7% -7.8% 12.0% 0.1% 11.9% 6.6% 1.1% 4.3% 1.2% -1.5% 0.0% -4.8% -11.2% -21.8% 30.2% -52.0% 10.5% 22.6% -12.1% -5.6% 2.7% -8.3% -0.7% -7.7% 12.0% 0.1% 11.9% 6.1% 1.0% 3.9% 1.2% -1.3% 0.0% -4.4% -11.1% -21.5% 30.3% -51.8% 10.4% 22.6% -12.2% -5.4% 2.7% -8.1% -0.6% -7.5% 12.0% 0.1% 11.9% 5.8% 0.8% 3.6% 1.3% -1.3% 0.0% -4.1% -11.0% -21.3% 30.4% -51.7% 10.3% 22.6% -12.3% -5.1% 2.7% -7.8% -0.5% -7.3% 12.0% 0.1% 11.9% 5.4% 0.7% 3.4% 1.4% -1.3% 0.0% დანართი 1.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 930.8 -11.2 3,066.9 3,210.8 3,464.5 3,537.4 3,552.1 3,499.1 18,908.7 18,769.5 23,559.7 23,582.3 25,730.2 27,813.4 30,065.2 32,499.3 17,978.0 18,780.7 20,492.9 20,371.5 22,265.7 24,275.9 26,513.1 29,000.1 29,448.8 33,857.4 34,643.6 40,141.1 46,408.1 53,718.0 62,178.9 71,962.1 1,487.0 1,942.3 2,170.6 1,879.6 1,560.6 1,161.6 875.6 632.6 38,686.6 43,441.6 45,067.3 51,530.2 58,984.8 67,633.0 77,395.9 88,520.7 -10,724.8 -11,526.5 -12,594.3 -13,268.7 -14,137.3 -15,076.7 -16,092.6 -17,191.3 30,379.6 33,846.2 37,710.5 43,351.9 49,872.7 57,255.4 65,731.0 75,461.2 13,659.7 16,107.5 19,790.7 23,219.5 26,970.4 31,266.5 36,247.0 42,020.8 3,732.6 3,542.3 3,888.0 4,142.9 4,368.0 4,568.9 4,750.4 4,919.5 9,927.1 12,565.2 15,902.7 19,076.5 22,602.4 26,697.6 31,496.5 37,101.3 16,719.9 17,738.8 17,919.8 20,132.5 22,902.3 25,988.9 29,484.0 33,440.4 1.62 3.61 62.7% 2.82 1.27 78.5% 1.77 3.73 58.5% 3.26 1.55 72.4% 1.90 3.63 53.0% 3.15 1.65 62.8% 1.80 3.36 51.3% 3.11 1.67 66.0% 1.70 3.14 50.3% 3.11 1.68 69.7% 1.60 2.93 49.3% 3.11 1.70 73.9% 1.51 2.73 48.3% 3.10 1.71 78.2% 1.42 2.55 47.4% 3.10 1.72 82.7% 361.9% 25.5% 16.5% 19.1% -6.9% 22.0% 25.2% 24.6% 18.8% 15.1% 20.3% 29.8% -101.2% 27463.1% -0.7% 25.5% 4.5% 9.1% 15.0% 2.3% 30.6% 11.8% 12.3% 3.7% 7.5% 9.3% 11.4% 11.4% 17.9% 22.9% -5.1% 9.8% 26.6% 26.6% 6.1% 1.0% 4.7% 0.1% -0.6% 15.9% -13.4% 14.3% 5.4% 15.0% 17.3% 6.6% 20.0% 12.3% 7.9% 9.1% 9.3% 15.6% -17.0% 14.5% 6.5% 15.0% 16.2% 5.4% 18.5% 13.8% 2.1% 8.1% 9.0% 15.8% -25.6% 14.7% 6.6% 14.8% 15.9% 4.6% 18.1% 13.5% 0.4% 8.1% 9.2% 15.8% -24.6% 14.4% 6.7% 14.8% 15.9% 4.0% 18.0% 13.4% -1.5% 8.1% 9.4% 15.7% -27.8% 14.4% 6.8% 14.8% 15.9% 3.6% 17.8% 13.4% 1.9% 38.4% 36.5% 59.8% 3.0% 78.5% -21.8% 61.7% 27.7% 7.6% 20.1% 33.9% 0.0% 31.3% 31.3% 56.4% 3.2% 72.4% -19.2% 56.4% 26.8% 5.9% 20.9% 29.6% 4.1% 30.2% 26.1% 51.4% 2.4% 66.0% -17.0% 55.5% 29.7% 5.3% 24.4% 25.8% 4.1% 30.4% 26.3% 54.8% 1.8% 69.7% -16.7% 58.9% 31.9% 5.2% 26.7% 27.1% 3.9% 30.4% 26.5% 58.7% 1.3% 73.9% -16.5% 62.5% 34.2% 5.0% 29.2% 28.4% 3.6% 30.4% 26.8% 62.8% 0.9% 78.2% -16.3% 66.4% 36.6% 4.8% 31.8% 29.8% 3.3% 30.3% 27.1% 67.2% 0.6% 82.7% -16.1% 70.5% 39.2% 4.6% 34.6% 31.2% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში 4.3% 32.8% 28.6% 48.3% 3.0% 62.8% -17.6% 52.6% 27.6% 5.4% 22.2% 25.0% დანართი 1.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 10,914.6 12,823.3 12,814.0 9.3 1,908.7 -145.3 -80.9 1,370.0 1,450.9 3,154.1 -3,218.4 10,769.3 4,661.4 5,480.5 627.3 10,285.5 13,234.6 13,233.3 1.2 2,949.1 91.0 128.1 1,811.2 1,683.1 3,086.3 -3,123.5 10,376.5 4,589.0 5,120.8 666.7 10,828.1 13,243.9 13,198.2 45.7 2,415.8 1,154.5 610.5 2,394.0 1,783.5 3,395.7 -2,851.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,597.7 13,797.5 13,789.7 7.8 2,199.9 2,326.2 319.5 2,354.0 2,034.5 4,800.2 -2,793.5 13,923.9 5,429.8 6,657.7 1,836.4 12,949.4 15,039.3 15,030.8 8.5 2,089.9 3,086.0 0.5 2,314.0 2,313.5 6,302.3 -3,216.8 16,035.4 5,749.5 8,118.6 2,167.4 14,257.0 16,242.4 16,233.3 9.2 1,985.4 4,178.2 -398.5 2,274.0 2,672.5 8,251.2 -3,674.5 18,435.2 6,036.0 9,850.1 2,549.2 15,655.7 17,541.8 17,531.9 9.9 1,886.1 5,538.5 -684.5 2,274.0 2,958.5 10,392.6 -4,169.6 21,194.2 6,295.7 11,906.4 2,992.1 17,153.4 18,945.2 18,934.5 10.7 1,791.8 7,212.7 -927.5 2,274.0 3,201.5 12,845.2 -4,705.1 24,366.0 6,538.3 14,324.8 3,502.9 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.3 5324.2 3.3 5803.4 3.3 6267.7 3.3 6769.1 3.3 7310.6 -5.8% 5.3% 3.2% 0.1% 3.3% -0.3% -86.6% 3574.3% 54.5% -18.1% -162.7% 1168.2% -258.4% 376.4% 32.2% 32.2% 16.0% 6.0% -2.1% 10.0% -3.0% -8.7% -3.6% 15.5% -1.6% 9.8% -6.6% 7.4% 6.3% 116.4% 7.1% 4.2% 4.5% -82.9% -8.9% 101.5% -47.7% -1.7% 14.1% 41.4% -2.0% 16.2% 7.7% 21.1% 27.3% 11.7% 10.1% 9.0% 8.0% 9.0% 8.0% 8.4% 8.2% -5.0% -5.0% 32.7% 35.4% -99.8% -78235.3% -1.7% -1.7% 13.7% 15.5% 31.3% 30.9% 15.2% 14.2% 15.2% 15.0% 5.9% 5.0% 21.9% 21.3% 18.0% 17.6% 9.8% 8.0% 8.0% 8.1% -5.0% 32.6% 71.8% 0.0% 10.7% 26.0% 13.5% 15.0% 4.3% 20.9% 17.4% 9.6% 8.0% 8.0% 8.1% -5.0% 30.2% 35.5% 0.0% 8.2% 23.6% 12.8% 15.0% 3.9% 20.3% 17.1% 14.8% 17.7% 17.7% 0.0% 2.8% 3.0% 0.4% 3.0% 2.6% 6.1% -3.6% 17.8% 7.0% 8.5% 2.4% 15.3% 17.8% 17.8% 0.0% 2.5% 3.6% 0.0% 2.7% 2.7% 7.4% -3.8% 18.9% 6.8% 9.6% 2.6% 15.8% 17.7% 17.7% 0.0% 1.9% 5.6% -0.7% 2.3% 3.0% 10.5% -4.2% 21.4% 6.4% 12.0% 3.0% 16.0% 17.7% 17.7% 0.0% 1.7% 6.7% -0.9% 2.1% 3.0% 12.0% -4.4% 22.8% 6.1% 13.4% 3.3% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 24.6% 27.5% 27.5% 1210.4% 47.5% -195.7% -80.0% 30.6% -0.3% 3.0% 28.5% 20.8% 12.7% 29.5% 15.2% (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 22.2% 26.0% 26.0% 0.0% 3.9% -0.3% -0.2% 2.8% 2.9% 6.4% -6.5% 21.9% 9.5% 11.1% 1.3% 17.1% 22.1% 22.1% 0.0% 4.9% 0.2% 0.2% 3.0% 2.8% 5.1% -5.2% 17.3% 7.6% 8.5% 1.1% 15.1% 18.5% 18.4% 0.1% 3.4% 1.6% 0.9% 3.3% 2.5% 4.7% -4.0% 16.7% 7.0% 7.7% 2.0% 15.6% 17.7% 17.7% 0.0% 2.2% 4.6% -0.4% 2.5% 2.9% 9.0% -4.0% 20.1% 6.6% 10.8% 2.8% დანართი 1.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (საბაზო სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 14,406.0 17,507.8 22,307.0 24,368.8 26,225.0 28,072.8 30,153.6 32,429.4 10,964.4 13,380.0 17,385.9 19,100.0 20,700.0 22,350.0 24,200.0 26,200.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,378.0 11,218.0 12,083.0 13,058.0 14,109.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,722.0 9,482.0 10,267.0 11,142.0 12,091.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 408.3 348.2 267.5 235.0 250.0 250.0 250.0 250.0 3,033.3 3,779.6 4,653.5 5,033.8 5,275.0 5,472.8 5,703.6 5,979.4 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 14,469.3 16,302.8 17,225.4 19,870.3 21,742.1 23,324.5 25,122.2 27,004.9 2,565.9 2,768.6 3,112.0 3,739.6 4,059.7 4,390.9 4,755.1 5,133.4 3,145.6 3,792.2 4,290.4 4,473.1 4,849.3 5,216.3 5,539.2 5,950.0 770.2 803.4 767.2 1,184.6 1,374.0 1,495.0 1,592.0 1,605.0 336.5 283.7 236.4 504.6 575.0 600.0 570.0 553.0 433.7 519.7 530.9 680.0 799.0 895.0 1,022.0 1,052.0 1,219.1 1,250.8 1,650.7 2,008.1 2,077.9 2,213.6 2,343.2 2,517.4 46.1 28.5 43.9 60.0 84.6 99.9 110.0 130.0 5,588.5 6,356.9 6,349.0 7,078.3 7,846.5 8,358.8 9,082.7 9,819.1 1,133.8 1,302.3 1,012.1 1,326.6 1,450.0 1,550.0 1,700.0 1,850.0 საოპერაციო სალდო -63.3 1,205.0 5,081.6 4,498.5 4,482.9 4,748.3 5,031.5 5,424.4 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,417.4 4,684.5 -267.2 5,000.8 5,442.6 -441.8 6,682.1 7,183.0 -500.8 6,815.3 7,181.7 -366.3 6,506.7 6,816.1 -309.4 6,714.2 7,015.5 -301.2 7,065.1 7,316.2 -251.1 7,638.9 7,890.1 -251.2 მთლიანი სალდო -4,480.7 -3,795.8 -1,600.5 -2,316.8 -2,023.8 -1,966.0 -2,033.7 -2,214.5 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 30.0 -42.3 144.7 134.3 -114.7 -176.6 6,365.2 2,527.3 2,002.8 -377.5 -40.0 -40.0 2,042.8 -337.5 4,362.5 2,904.9 5,264.4 5,558.0 -901.9 -2,653.1 1,854.6 -1,226.2 189.8 -172.0 69.1 124.7 151.6 166.3 335.0 202.0 128.2 128.2 128.2 131.9 -145.2 -374.0 -59.1 -3.5 23.4 34.4 2,698.8 2,408.5 2,421.2 2,467.3 2,467.5 2,541.9 1,284.1 1,334.2 1,451.8 1,552.9 1,652.9 1,817.9 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 1,324.1 1,374.2 1,491.8 1,592.9 1,652.9 1,817.9 1,414.7 1,074.3 969.4 914.4 814.6 724.0 2,385.5 2,244.3 2,100.0 2,100.0 3,400.0 2,000.0 -970.9 -1,170.0 -1,130.6 -1,185.6 -2,585.4 -1,276.0 908.4 263.6 328.4 376.6 282.2 161.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 6.2% 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.6% 6.3% 31.1% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.4% 6.5% 31.2% 24.4% 13.3% 11.2% 0.0% 0.3% 6.4% 31.0% 24.5% 13.3% 11.2% 0.0% 0.3% 6.2% 30.7% 24.4% 13.2% 11.2% 0.0% 0.3% 6.0% 30.5% 24.4% 13.2% 11.3% 0.0% 0.3% 5.8% 30.3% 24.5% 13.2% 11.3% 0.0% 0.2% 5.6% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 29.4% 5.2% 6.4% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.1% 11.3% 2.3% 27.2% 4.6% 6.3% 1.3% 0.5% 0.9% 2.1% 0.0% 10.6% 2.2% 24.0% 4.3% 6.0% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.8% 1.4% 25.4% 4.8% 5.7% 1.5% 0.6% 0.9% 2.6% 0.1% 9.1% 1.7% 25.7% 4.8% 5.7% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.1% 9.3% 1.7% 25.5% 4.8% 5.7% 1.6% 0.7% 1.0% 2.4% 0.1% 9.1% 1.7% 25.4% 4.8% 5.6% 1.6% 0.6% 1.0% 2.4% 0.1% 9.2% 1.7% 25.2% 4.8% 5.6% 1.5% 0.5% 1.0% 2.4% 0.1% 9.2% 1.7% საოპერაციო სალდო -0.1% 2.0% 7.1% 5.8% 5.3% 5.2% 5.1% 5.1% (პროცენტულად მშპ-სთან) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 9.0% 9.5% -0.5% 8.3% 9.1% -0.7% 9.3% 10.0% -0.7% 8.7% 9.2% -0.5% 7.7% 8.1% -0.4% 7.3% 7.7% -0.3% 7.1% 7.4% -0.3% 7.1% 7.4% -0.2% მთლიანი სალდო -9.1% -6.3% -2.2% -3.0% -2.4% -2.1% -2.1% -2.1% 0.1% 0.3% -0.2% 12.9% 4.1% -0.1% 4.1% 8.9% 10.7% -1.8% 3.8% -0.1% 0.2% -0.3% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 4.8% 9.3% -4.4% -2.0% 0.3% 0.5% -0.2% 3.8% 1.8% -0.1% 1.8% 2.0% 3.3% -1.4% 1.3% -0.2% 0.3% -0.5% 3.1% 1.7% -0.1% 1.8% 1.4% 2.9% -1.5% 0.3% 0.1% 0.2% -0.1% 2.9% 1.7% 0.0% 1.8% 1.1% 2.5% -1.3% 0.4% 0.1% 0.1% 0.0% 2.7% 1.7% 0.0% 1.7% 1.0% 2.3% -1.3% 0.4% 0.2% 0.1% 0.0% 2.5% 1.7% 0.0% 1.7% 0.8% 3.4% -2.6% 0.3% 0.2% 0.1% 0.0% 2.4% 1.7% 0.0% 1.7% 0.7% 1.9% -1.2% 0.2% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი დანართი 2.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 0.0% -6.8% 21.8% 10.5% 19.6% 10.1% 11.6% 6.8% 11.1% 6.4% 10.9% 6.4% 10.9% 6.4% 10.9% 6.4% 49266.7 15846.5 60003.3 18625.6 71754.2 24605.3 80082.0 30919.7 88956.4 34346.1 98624.8 109344.2 121228.6 38079.1 42217.8 46806.4 13234.1 4255.7 11753.4 5.2% 2.4% 7.3% 16179.5 5023.2 11383.6 9.6% 13.9% 10.3% 19452.7 6671.9 14857.7 11.9% 9.8% 8.6% 21710.4 8382.4 18295.5 4.0% 2.2% 4.5% 24116.3 9311.3 21537.6 3.9% 4.2% 4.4% 26737.4 10323.3 24224.4 4.2% 4.2% 4.2% 29643.4 11445.3 27429.1 4.2% 4.2% 4.2% 32865.3 12689.3 30943.6 4.2% 4.2% 4.2% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები -4.0% -4.0% 18.8% 23.2% 22.0% 22.0% 12.6% 13.9% 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 12.0% 12.0% 11.5% 13.1% 10.8% 10.8% 6.9% 10.6% 10.5% 10.5% 9.4% 7.5% 10.8% 10.8% 9.9% 7.3% 10.8% 10.8% 9.9% 7.6% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება -37.9% -12.1% -65.7% -19.7% -14.0% -40.0% 36.4% 27.4% 61.2% 24.4% 24.2% 25.2% 63.1% 36.0% 122.0% 40.3% 35.8% 63.1% 25.3% 22.6% 29.0% 28.4% 28.4% 28.5% 13.9% 11.2% 17.3% 12.5% 12.5% 12.7% 11.3% 10.7% 11.9% 12.0% 11.5% 14.2% 11.2% 10.7% 11.8% 12.1% 11.5% 14.6% 11.1% 10.5% 11.8% 12.1% 11.5% 14.7% 20.8% 24.6% 18.8% -3.6% 11.4% 17.9% 15.5% 11.4% 22.9% 20.7% 20.4% 22.5% 19.7% 20.5% 21.3% 19.5% 20.2% 21.0% 19.5% 20.2% 21.0% 19.5% 20.2% 21.0% 1.6 3.6 1.8 3.7 1.9 3.6 1.8 3.3 1.6 3.0 1.5 2.8 1.4 2.5 1.3 2.3 2.82 1.27 3.26 1.55 3.15 1.65 3.14 1.68 3.16 1.70 3.18 1.72 3.20 1.74 3.22 1.76 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.2 5324.2 3.1 5803.4 3.0 6267.7 2.9 6769.1 2.8 7310.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 15.7% 9.2% 15.6% 9.8% 16.5% 11.3% 15.5% 10.8% 14.4% 10.3% 13.4% 9.8% 12.4% 9.3% 11.4% 8.8% რეალური სექტორი ინვესტიციები 23.9% 19.0% 20.7% 22.8% 24.2% 24.6% 25.1% 25.5% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 34.9% 26.3% 8.6% -1.1% -9.3% 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 32.3% 24.6% 7.7% 0.6% -6.3% 27.0% 24.2% 24.2% 0.0% 30.1% 21.8% 8.3% 5.2% -2.5% 27.0% 24.3% 24.3% 0.0% 30.0% 22.0% 8.0% 4.9% -2.6% 26.6% 24.3% 24.3% 0.0% 28.9% 21.9% 7.0% 4.7% -2.0% 26.4% 24.2% 24.2% 0.0% 28.6% 21.3% 7.3% 5.1% -1.9% 26.2% 24.2% 24.2% 0.0% 28.3% 20.6% 7.7% 5.6% -1.9% 26.0% 24.2% 24.2% 0.0% 28.1% 20.0% 8.1% 6.1% -1.8% -20.0% -20.3% -20.9% -22.7% -23.3% -23.7% -24.0% -24.4% -23.9% -12.5% -22.8% -10.4% -16.5% -4.1% -17.1% -4.9% -16.2% -4.2% -16.2% -4.2% -16.2% -4.2% -16.3% -4.3% 60.2% 47.6% 120.8% 6.7% 189.1% 12.6% 239.0% 10.0% 49.7% 39.9% 95.7% 11.3% 158.3% 9.7% 196.9% 19.4% 39.8% 29.8% 60.0% 3.2% 110.4% 10.0% 147.3% 6.3% 37.7% 27.1% 50.6% 3.9% 100.4% 10.6% 139.8% 7.8% 36.7% 25.5% 46.4% 3.5% 95.6% 11.3% 137.9% 7.2% 35.7% 23.9% 43.4% 3.3% 90.6% 11.8% 135.3% 6.9% 34.5% 22.3% 40.4% 5.2% 85.2% 12.2% 131.7% 11.0% 33.3% 20.7% 37.4% 2.7% 79.5% 12.6% 127.9% 5.8% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 2.2 ეროვნული ანგარიშები (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 46967.2 3731.5 43235.7 11753.4 4229.4 7524.0 18425.9 13513.3 4912.5 27879.7 23353.3 4526.4 49266.7 -2330.2 -336.5 -1993.7 46936.5 5626.2 415.1 5211.2 52562.7 49383.9 11753.3 5595.6 -552.6 6148.2 6157.8 58493.7 4187.1 54306.6 11383.6 4591.0 6792.6 26050.0 17845.3 8204.8 35924.1 30053.5 5870.5 60003.3 -3788.9 -283.7 -3505.2 56214.5 7421.4 467.0 6954.4 63635.8 59073.3 11383.6 5142.1 375.5 4766.7 6241.5 64042.0 4594.1 59447.8 14857.7 5968.2 8889.4 38466.4 21977.2 16489.1 45611.8 36944.8 8667.0 71754.2 -4704.3 -236.4 -4468.0 67049.9 8900.9 321.7 8579.2 75950.8 67590.0 14857.9 11908.8 3766.7 8142.1 2949.1 70975.9 5334.0 65641.9 18295.5 6410.0 11885.5 42820.2 23934.2 18886.0 52009.6 42119.6 9890.0 80082.0 -4508.9 -505.0 -4003.9 75573.1 9742.6 175.0 9567.6 85315.6 76043.6 18295.5 14339.7 3938.0 10401.7 3955.8 77166.5 85682.3 95047.9 105634.3 5779.0 6239.0 6690.0 7231.0 71387.5 79443.3 88357.9 98403.3 21537.6 24224.4 27429.1 30943.6 6209.0 7168.0 8432.0 9785.0 15328.6 17056.4 18997.1 21158.6 48768.4 54255.7 60336.9 67038.0 26607.7 29457.5 32607.9 36037.6 22160.8 24798.1 27729.0 31000.3 58516.2 65537.6 73469.7 82387.2 47368.6 52810.5 58885.5 65659.3 11147.5 12727.0 14584.2 16727.9 88956.4 98624.8 109344.2 121228.6 -4704.7 -4701.1 -4606.4 -4432.0 -575.0 -600.0 -570.0 -553.0 -4129.7 -4101.1 -4036.4 -3879.0 84251.6 93923.7 104737.8 116796.6 10713.9 11853.2 13120.8 14514.9 95.0 90.0 90.0 80.0 10618.9 11763.2 13030.8 14434.9 94965.6 105776.9 117858.6 131311.5 85025.6 94521.9 105053.6 116728.5 21537.6 24224.4 27429.1 30943.6 17799.1 20094.6 22810.7 25677.2 4161.0 5016.0 6115.0 7352.0 13638.1 15078.6 16695.7 18325.2 3738.5 4129.8 4618.4 5266.4 -6.8% 10.5% 10.1% 6.8% 6.4% 6.4% 6.4% 6.4% 13234.1 4255.7 131.1% 7.3% 122.6% 5.2% 16179.5 5023.2 144.6% 10.3% 134.3% 9.6% 19452.7 6671.9 157.0% 8.6% 150.3% 11.9% 21710.4 8382.4 164.1% 4.5% 156.3% 4.0% 24116.3 9311.3 171.3% 4.4% 162.4% 3.9% 26737.4 10323.3 178.5% 4.2% 169.2% 4.2% 29643.4 11445.3 186.0% 4.2% 176.3% 4.2% 32865.3 12689.3 193.8% 4.2% 183.7% 4.2% 123.2% 2.4% 140.4% 13.9% 154.2% 9.8% 157.6% 2.2% 164.3% 4.2% 171.2% 4.2% 178.3% 4.2% 185.8% 4.2% 15.7% 15.6% 16.5% 15.5% 14.4% 13.4% 12.4% 11.4% 9.2% 6.5% 9.8% 5.9% 11.3% 5.1% 10.8% 4.6% 10.3% 4.1% 9.8% 3.6% 9.3% 3.1% 8.8% 2.6% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2015 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2015 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 38313.9 3044.0 35269.8 9587.9 3450.2 6137.7 14052.6 10306.1 3746.6 24380.7 20422.4 3958.3 37573.7 -1777.2 -256.6 -1520.5 35796.5 4290.9 316.6 3974.3 40087.4 37663.0 8963.8 4267.5 -421.5 4689.0 4696.3 43550.3 3117.4 40432.9 8475.4 3418.1 5057.3 18019.5 12344.1 5675.5 28539.3 23875.6 4663.8 41506.0 -2620.9 -196.2 -2424.6 38885.1 5133.6 323.0 4810.5 44018.7 40862.6 7874.4 3557.0 259.7 3297.2 4317.4 42611.2 3056.8 39554.4 9885.7 3971.1 5914.7 24500.0 13997.8 10502.2 31295.3 25348.6 5946.6 45701.7 -2996.3 -150.5 -2845.7 42705.4 5669.2 204.9 5464.3 48374.6 43049.4 9463.3 7585.0 2399.1 5185.9 1878.3 45409.6 3412.6 41997.0 11705.2 4101.0 7604.2 26098.6 14587.7 11510.9 34404.0 27861.9 6542.2 48809.4 -2748.2 -307.8 -2440.4 46061.3 5938.0 106.7 5831.4 51999.3 46348.1 11151.0 8739.9 2400.2 6339.8 2411.0 47517.1 3558.6 43958.5 13262.3 3823.3 9438.9 28471.3 15533.7 12937.6 37317.4 30208.3 7109.1 51933.2 -2746.6 -335.7 -2411.0 49186.6 6254.8 55.5 6199.4 55441.4 49638.4 12573.8 10391.2 2429.2 7962.0 2182.6 50634.3 3687.0 46947.3 14315.5 4236.0 10079.5 30398.0 16504.3 13893.8 40090.9 32305.4 7785.4 55256.9 -2633.9 -336.2 -2297.8 52623.0 6641.0 50.4 6590.6 59264.0 52958.2 13572.3 11258.5 2810.3 8448.1 2313.8 53904.9 3794.1 50110.8 15556.0 4782.1 10773.9 32442.6 17533.0 14909.7 43110.1 34552.5 8557.6 58793.4 -2476.8 -306.5 -2170.3 56316.6 7054.9 48.4 7006.5 63371.5 56486.4 14748.4 12265.1 3288.0 8977.1 2483.3 57494.0 3935.6 53558.4 16841.8 5325.7 11516.1 34592.8 18596.1 15996.7 46372.5 36957.0 9415.5 62556.2 -2287.0 -285.4 -2001.7 60269.2 7490.0 41.3 7448.7 67759.1 60234.0 15967.5 13249.9 3793.8 9456.2 2717.5 95.3% 7.6% 87.8% 23.9% 8.6% 15.3% 37.4% 27.4% 10.0% 56.6% 47.4% 9.2% 100.0% -4.7% -0.7% -4.0% 95.3% 11.4% 0.8% 10.6% 106.7% 100.2% 23.9% 11.4% -1.1% 12.5% 12.5% 97.5% 7.0% 90.5% 19.0% 7.7% 11.3% 43.4% 29.7% 13.7% 59.9% 50.1% 9.8% 100.0% -6.3% -0.5% -5.8% 93.7% 12.4% 0.8% 11.6% 106.1% 98.4% 19.0% 8.6% 0.6% 7.9% 10.4% 89.3% 6.4% 82.8% 20.7% 8.3% 12.4% 53.6% 30.6% 23.0% 63.6% 51.5% 12.1% 100.0% -6.6% -0.3% -6.2% 93.4% 12.4% 0.4% 12.0% 105.8% 94.2% 20.7% 16.6% 5.2% 11.3% 4.1% 88.6% 6.7% 82.0% 22.8% 8.0% 14.8% 53.5% 29.9% 23.6% 64.9% 52.6% 12.3% 100.0% -5.6% -0.6% -5.0% 94.4% 12.2% 0.2% 11.9% 106.5% 95.0% 22.8% 17.9% 4.9% 13.0% 4.9% 86.7% 6.5% 80.3% 24.2% 7.0% 17.2% 54.8% 29.9% 24.9% 65.8% 53.2% 12.5% 100.0% -5.3% -0.6% -4.6% 94.7% 12.0% 0.1% 11.9% 106.8% 95.6% 24.2% 20.0% 4.7% 15.3% 4.2% 86.9% 6.3% 80.6% 24.6% 7.3% 17.3% 55.0% 29.9% 25.1% 66.5% 53.5% 12.9% 100.0% -4.8% -0.6% -4.2% 95.2% 12.0% 0.1% 11.9% 107.3% 95.8% 24.6% 20.4% 5.1% 15.3% 4.2% 86.9% 6.1% 80.8% 25.1% 7.7% 17.4% 55.2% 29.8% 25.4% 67.2% 53.9% 13.3% 100.0% -4.2% -0.5% -3.7% 95.8% 12.0% 0.1% 11.9% 107.8% 96.1% 25.1% 20.9% 5.6% 15.3% 4.2% 87.1% 6.0% 81.2% 25.5% 8.1% 17.5% 55.3% 29.7% 25.6% 68.0% 54.2% 13.8% 100.0% -3.7% -0.5% -3.2% 96.3% 12.0% 0.1% 11.9% 108.3% 96.3% 25.5% 21.2% 6.1% 15.1% 4.3% (რეალური, მლნ ლარი, 2015=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 2.3 ნაერთი ბიუჯეტი (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 12,407.0 15,142.7 19,377.6 21,591.0 23,686.0 26,006.0 28,629.0 31,573.0 10,964.4 13,380.0 17,385.9 19,476.0 21,586.0 23,856.0 26,429.0 29,283.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,602.0 11,711.0 12,910.0 14,265.0 15,765.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,874.0 9,875.0 10,946.0 12,164.0 13,518.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 460.1 494.4 364.7 415.0 360.0 370.0 380.0 390.0 982.5 1,268.3 1,627.0 1,700.0 1,740.0 1,780.0 1,820.0 1,900.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 12,959.6 14,767.2 15,610.9 17,653.0 19,525.0 20,990.0 22,514.0 24,221.0 1,850.8 1,984.5 2,214.4 2,735.0 2,970.0 3,200.0 3,450.0 3,731.0 1,880.7 2,202.6 2,379.7 2,599.0 2,809.0 3,039.0 3,240.0 3,500.0 769.3 799.7 761.1 1,180.0 1,369.0 1,490.0 1,587.0 1,600.0 336.5 283.7 236.4 505.0 575.0 600.0 570.0 553.0 432.8 516.1 524.7 675.0 794.0 890.0 1,017.0 1,047.0 1,643.3 1,827.8 2,285.6 2,120.0 2,365.0 2,557.0 2,730.0 2,950.0 45.0 27.5 42.9 240.0 265.0 280.0 290.0 310.0 5,575.0 6,341.9 6,330.6 7,054.0 7,817.0 8,329.0 9,057.0 9,790.0 1,195.6 1,583.2 1,596.6 1,725.0 1,930.0 2,095.0 2,160.0 2,340.0 საოპერაციო სალდო -552.6 375.5 3,766.7 3,938.0 4,161.0 5,016.0 6,115.0 7,352.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,021.5 4,229.4 -207.9 4,169.3 4,591.0 -421.7 5,532.7 5,968.2 -435.6 6,060.0 6,410.0 -350.0 5,909.0 6,209.0 -300.0 6,868.0 7,168.0 -300.0 8,182.0 8,432.0 -250.0 9,535.0 9,785.0 -250.0 მთლიანი სალდო -4,574.2 -3,793.9 -1,766.0 -2,122.0 -1,748.0 -1,852.0 -2,067.0 -2,183.0 36.6 204.0 -167.4 6,332.4 1,970.0 -40.0 2,010.0 0.0 4,362.4 5,264.3 -901.9 1,721.6 -3.7 1,725.3 38.2 180.4 -142.2 2,521.1 -376.7 -40.0 -336.7 0.0 2,897.8 5,553.6 -2,655.8 -1,311.1 232.2 -1,543.3 341.1 443.5 -102.4 2,706.7 1,297.3 -40.0 1,337.3 0.0 1,409.4 2,385.5 -976.1 599.5 100.4 499.2 -120.0 320.0 -440.0 2,419.0 1,345.0 -40.0 1,385.0 0.0 1,074.0 2,244.0 -1,170.0 417.0 417.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,424.0 1,455.0 -40.0 1,495.0 0.0 969.0 2,100.0 -1,131.0 556.0 556.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,469.0 1,555.0 -40.0 1,595.0 0.0 914.0 2,100.0 -1,186.0 497.0 497.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,470.0 1,655.0 0.0 1,655.0 0.0 815.0 3,400.0 -2,585.0 283.0 283.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,544.0 1,820.0 0.0 1,820.0 0.0 724.0 2,000.0 -1,276.0 241.0 241.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -4,595.9 7162.1 398.3 290.1 108.2 6186.1 47.6% 120.8% -3,662.2 7737.2 912.4 824.4 88.1 5845.2 39.9% 95.7% -2,203.0 7917.1 415.8 334.7 81.1 7146.3 29.8% 60.0% -2,002.0 8370.8 646.7 451.7 195.0 8506.0 27.1% 50.6% -1,868.0 8745.0 658.7 436.7 222.0 10008.3 25.5% 46.4% -1,972.0 9098.1 689.6 457.9 231.7 11609.6 23.9% 43.4% -2,187.0 9412.6 1218.1 998.1 220.1 13313.3 22.3% 40.4% -2,303.0 9692.2 706.2 492.7 213.5 15277.1 20.7% 37.4% 6.7% 11.3% 3.2% 3.9% 3.5% 3.3% 5.2% 2.7% 1.8% 1.1% 0.6% 1.2% 1.2% 1.1% 0.9% 0.8% 239.0% 196.9% 147.3% 139.8% 137.9% 135.3% 131.7% 127.9% 10.0% 19.4% 6.3% 7.8% 7.2% 6.9% 11.0% 5.8% 7.2% 15.2% 5.6% 7.0% 6.6% 6.3% 10.2% 5.4% 2.0% 1.5% 1.1% 2.1% 2.2% 2.1% 1.8% 1.6% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.9% 2.0% 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 2.1% 27.0% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.5% 2.3% 27.0% 24.3% 13.2% 11.1% 0.0% 0.5% 2.1% 26.6% 24.3% 13.2% 11.1% 0.0% 0.4% 2.0% 26.4% 24.2% 13.1% 11.1% 0.0% 0.4% 1.8% 26.2% 24.2% 13.0% 11.1% 0.0% 0.3% 1.7% 26.0% 24.2% 13.0% 11.2% 0.0% 0.3% 1.6% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 26.3% 3.8% 3.8% 1.6% 0.7% 0.9% 3.3% 0.1% 11.3% 2.4% 24.6% 3.3% 3.7% 1.3% 0.5% 0.9% 3.0% 0.0% 10.6% 2.6% 21.8% 3.1% 3.3% 1.1% 0.3% 0.7% 3.2% 0.1% 8.8% 2.2% 22.0% 3.4% 3.2% 1.5% 0.6% 0.8% 2.6% 0.3% 8.8% 2.2% 21.9% 3.3% 3.2% 1.5% 0.6% 0.9% 2.7% 0.3% 8.8% 2.2% 21.3% 3.2% 3.1% 1.5% 0.6% 0.9% 2.6% 0.3% 8.4% 2.1% 20.6% 3.2% 3.0% 1.5% 0.5% 0.9% 2.5% 0.3% 8.3% 2.0% 20.0% 3.1% 2.9% 1.3% 0.5% 0.9% 2.4% 0.3% 8.1% 1.9% საოპერაციო სალდო -1.1% 0.6% 5.2% 4.9% 4.7% 5.1% 5.6% 6.1% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.6% -0.4% 6.9% 7.7% -0.7% 7.7% 8.3% -0.6% 7.6% 8.0% -0.4% 6.6% 7.0% -0.3% 7.0% 7.3% -0.3% 7.5% 7.7% -0.2% 7.9% 8.1% -0.2% მთლიანი სალდო -9.3% -6.3% -2.5% -2.6% -2.0% -1.9% -1.9% -1.8% 0.1% 0.4% -0.3% 12.9% 4.0% -0.1% 4.1% 0.0% 8.9% 10.7% -1.8% 3.5% 0.0% 3.5% 0.1% 0.3% -0.2% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 0.0% 4.8% 9.3% -4.4% -2.2% 0.4% -2.6% 0.5% 0.6% -0.1% 3.8% 1.8% -0.1% 1.9% 0.0% 2.0% 3.3% -1.4% 0.8% 0.1% 0.7% -0.1% 0.4% -0.5% 3.0% 1.7% 0.0% 1.7% 0.0% 1.3% 2.8% -1.5% 0.5% 0.5% 0.0% 0.1% 0.3% -0.1% 2.7% 1.6% 0.0% 1.7% 0.0% 1.1% 2.4% -1.3% 0.6% 0.6% 0.0% 0.1% 0.3% -0.1% 2.5% 1.6% 0.0% 1.6% 0.0% 0.9% 2.1% -1.2% 0.5% 0.5% 0.0% 0.1% 0.2% -0.1% 2.3% 1.5% 0.0% 1.5% 0.0% 0.7% 3.1% -2.4% 0.3% 0.3% 0.0% 0.1% 0.2% -0.1% 2.1% 1.5% 0.0% 1.5% 0.0% 0.6% 1.6% -1.1% 0.2% 0.2% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -9.3% -6.1% -3.1% -2.5% -2.1% -2.0% -2.0% -1.9% (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 2.4 საგადასახდელო ბალანსი (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1980.6 -3040.8 -3165.0 4346.5 -7511.5 124.2 1580.1 -1455.9 -749.5 488.2 -1237.7 -108.2 -1129.5 1809.7 133.5 1676.2 2385.6 1403.2 985.4 -3.0 -405.0 0.0 -1937.4 -1011.3 -1527.3 -1443.4 -1594.5 -1783.2 -2033.3 -3065.0 -2450.3 -3548.0 -3763.6 -4355.9 -5070.6 -5926.4 -3789.6 -5132.5 -7021.4 -8015.8 -9016.6 -10145.8 -11436.9 5539.3 7536.3 9241.0 10273.2 11373.6 12589.9 13914.1 -9328.9 -12668.8 -16262.4 -18289.0 -20390.2 -22735.7 -25351.1 724.6 2682.3 3473.4 4252.2 4660.7 5075.2 5510.6 2546.8 5654.3 7291.9 8556.3 9574.6 10706.2 11969.2 -1822.3 -2972.0 -3818.5 -4304.1 -4913.9 -5631.0 -6458.7 -1176.1 -1613.2 -1740.9 -1816.5 -1815.1 -1778.5 -1711.2 462.6 671.0 843.3 936.7 1038.5 1151.4 1276.5 -1638.7 -2284.3 -2584.1 -2753.2 -2853.6 -2929.9 -2987.7 -88.1 -81.1 -195.0 -222.0 -231.7 -220.1 -213.5 -1550.6 -2203.2 -2389.2 -2531.2 -2621.9 -2709.8 -2774.2 2303.7 3052.2 3761.6 4136.6 4576.5 5065.9 5604.2 145.0 110.3 67.6 36.7 34.7 34.7 30.9 2158.7 2941.9 3694.0 4100.0 4541.8 5031.2 5573.3 2298.7 1623.9 1966.9 1922.6 2058.8 2284.6 2574.9 899.5 483.3 414.7 374.1 352.9 314.7 279.5 750.3 1666.8 1195.9 655.1 613.3 642.6 689.5 648.9 -526.2 356.4 893.4 1092.6 1327.4 1605.9 -361.3 -612.5 -439.6 -479.2 -464.3 -501.4 -541.5 0.0 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -12.5% -19.2% -20.0% 27.4% -47.4% 0.8% 10.0% -9.2% -4.7% 3.1% -7.8% -0.7% -7.1% 11.4% 0.8% 10.6% 15.1% 8.9% 6.2% 0.0% -2.6% 0.0% -10.4% -16.5% -20.3% 29.7% -50.1% 3.9% 13.7% -9.8% -6.3% 2.5% -8.8% -0.5% -8.3% 12.4% 0.8% 11.6% 12.3% 4.8% 4.0% 3.5% -1.9% 0.0% (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.1% -10.0% -20.9% 30.6% -51.5% 10.9% 23.0% -12.1% -6.6% 2.7% -9.3% -0.3% -9.0% 12.4% 0.4% 12.0% 6.6% 2.0% 6.8% -2.1% -2.5% 0.0% -4.9% -11.5% -22.7% 29.9% -52.6% 11.2% 23.6% -12.3% -5.6% 2.7% -8.4% -0.6% -7.7% 12.2% 0.2% 11.9% 6.4% 1.3% 3.9% 1.2% -1.4% 0.0% -4.2% -11.0% -23.3% 29.9% -53.2% 12.4% 24.9% -12.5% -5.3% 2.7% -8.0% -0.6% -7.4% 12.0% 0.1% 11.9% 5.6% 1.1% 1.9% 2.6% -1.4% 0.0% -4.2% -11.4% -23.7% 29.9% -53.5% 12.2% 25.1% -12.9% -4.8% 2.7% -7.5% -0.6% -6.9% 12.0% 0.1% 11.9% 5.4% 0.9% 1.6% 2.9% -1.2% 0.0% -4.2% -12.0% -24.0% 29.8% -53.9% 12.0% 25.4% -13.3% -4.2% 2.7% -6.9% -0.5% -6.4% 12.0% 0.1% 11.9% 5.4% 0.7% 1.5% 3.1% -1.2% 0.0% -4.3% -12.7% -24.4% 29.7% -54.2% 11.8% 25.6% -13.8% -3.7% 2.7% -6.4% -0.5% -5.9% 12.0% 0.1% 11.9% 5.5% 0.6% 1.5% 3.4% -1.2% 0.0% დანართი 2.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 930.8 -11.2 3,066.9 3,155.4 2,082.6 455.2 -1,684.1 -4,440.7 18,908.7 18,769.5 23,559.7 23,582.6 25,731.0 27,814.6 30,067.0 32,501.7 17,978.0 18,780.7 20,492.9 20,427.2 23,648.4 27,359.4 31,751.0 36,942.4 29,448.8 33,857.4 34,643.6 42,236.2 52,601.1 65,287.9 80,723.1 99,464.8 1,487.0 1,942.3 2,170.6 1,713.6 1,117.6 580.6 297.6 56.6 38,686.6 43,441.6 45,067.3 53,811.4 65,685.0 79,920.7 96,760.8 116,987.2 -10,724.8 -11,526.5 -12,594.3 -13,288.8 -14,201.5 -15,213.4 -16,335.3 -17,579.1 30,379.6 33,846.2 37,710.5 45,391.6 54,683.7 65,743.0 79,039.1 95,024.1 13,659.7 16,107.5 19,790.7 24,239.6 29,396.2 35,581.4 43,068.1 52,130.0 3,732.6 3,542.3 3,888.0 4,259.0 4,616.5 4,964.5 5,306.9 5,650.2 9,927.1 12,565.2 15,902.7 19,980.6 24,779.7 30,616.9 37,761.2 46,479.8 16,719.9 17,738.8 17,919.8 21,152.0 25,287.5 30,161.6 35,971.0 42,894.1 1.62 3.61 62.7% 2.82 1.27 78.5% 1.77 3.73 58.5% 3.26 1.55 72.4% 1.90 3.63 53.0% 3.15 1.65 62.8% 1.76 3.30 51.4% 3.14 1.68 67.2% 1.63 3.03 50.5% 3.16 1.70 73.8% 1.50 2.77 49.6% 3.18 1.72 81.0% 1.38 2.54 48.8% 3.20 1.74 88.5% 1.28 2.33 48.0% 3.22 1.76 96.5% 361.9% 25.5% 16.5% 19.1% -6.9% 22.0% 25.2% 24.6% 18.8% 15.1% 20.3% 29.8% -101.2% 27463.1% -0.7% 25.5% 4.5% 9.1% 15.0% 2.3% 30.6% 11.8% 12.3% 3.7% 7.5% 9.3% 11.4% 11.4% 17.9% 22.9% -5.1% 9.8% 26.6% 26.6% 6.1% 1.0% 2.9% 0.1% -0.3% 21.9% -21.1% 19.4% 5.5% 20.4% 22.5% 9.5% 25.6% 18.0% -34.0% 9.1% 15.8% 24.5% -34.8% 22.1% 6.9% 20.5% 21.3% 8.4% 24.0% 19.6% -78.1% 8.1% 15.7% 24.1% -48.0% 21.7% 7.1% 20.2% 21.0% 7.5% 23.6% 19.3% -470.0% 8.1% 16.1% 23.6% -48.7% 21.1% 7.4% 20.2% 21.0% 6.9% 23.3% 19.3% -163.7% 8.1% 16.4% 23.2% -81.0% 20.9% 7.6% 20.2% 21.0% 6.5% 23.1% 19.2% 1.9% 38.4% 36.5% 59.8% 3.0% 78.5% -21.8% 61.7% 27.7% 7.6% 20.1% 33.9% 0.0% 31.3% 31.3% 56.4% 3.2% 72.4% -19.2% 56.4% 26.8% 5.9% 20.9% 29.6% 3.9% 29.4% 25.5% 52.7% 2.1% 67.2% -16.6% 56.7% 30.3% 5.3% 25.0% 26.4% 2.3% 28.9% 26.6% 59.1% 1.3% 73.8% -16.0% 61.5% 33.0% 5.2% 27.9% 28.4% 0.5% 28.2% 27.7% 66.2% 0.6% 81.0% -15.4% 66.7% 36.1% 5.0% 31.0% 30.6% -1.5% 27.5% 29.0% 73.8% 0.3% 88.5% -14.9% 72.3% 39.4% 4.9% 34.5% 32.9% -3.7% 26.8% 30.5% 82.0% 0.0% 96.5% -14.5% 78.4% 43.0% 4.7% 38.3% 35.4% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში 4.3% 32.8% 28.6% 48.3% 3.0% 62.8% -17.6% 52.6% 27.6% 5.4% 22.2% 25.0% დანართი 2.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 10,914.6 12,823.3 12,814.0 9.3 1,908.7 -145.3 -80.9 1,370.0 1,450.9 3,154.1 -3,218.4 10,769.3 4,661.4 5,480.5 627.3 10,285.5 13,234.6 13,233.3 1.2 2,949.1 91.0 128.1 1,811.2 1,683.1 3,086.3 -3,123.5 10,376.5 4,589.0 5,120.8 666.7 10,828.1 13,243.9 13,198.2 45.7 2,415.8 1,154.5 610.5 2,394.0 1,783.5 3,395.7 -2,851.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,597.9 13,797.7 13,789.7 8.0 2,199.9 2,870.9 153.5 2,354.0 2,200.5 5,520.6 -2,803.3 14,468.7 5,594.5 6,962.4 1,911.9 12,949.8 15,039.7 15,030.8 8.9 2,089.9 4,367.2 -442.5 2,314.0 2,756.5 8,057.7 -3,248.1 17,317.0 6,104.0 8,865.8 2,347.2 14,257.7 16,243.1 16,233.3 9.9 1,985.4 6,432.7 -979.5 2,274.0 3,253.5 11,153.4 -3,741.2 20,690.5 6,603.1 11,218.2 2,869.2 15,656.8 17,542.9 17,531.9 10.9 1,886.1 9,064.4 -1,262.5 2,274.0 3,536.5 14,614.8 -4,287.9 24,721.2 7,096.9 14,126.8 3,497.4 17,154.8 18,946.6 18,934.5 12.1 1,791.8 12,382.3 -1,503.5 2,274.0 3,777.5 18,779.8 -4,894.0 29,537.1 7,594.7 17,692.7 4,249.7 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.2 5324.2 3.1 5803.4 3.0 6267.7 2.9 6769.1 2.8 7310.6 -5.8% 5.3% 3.2% 0.1% 3.3% -0.3% -86.6% 3574.3% 54.5% -18.1% -162.7% 1168.2% -258.4% 376.4% 32.2% 32.2% 16.0% 6.0% -2.1% 10.0% -3.0% -8.7% -3.6% 15.5% -1.6% 9.8% -6.6% 7.4% 6.3% 116.4% 7.1% 4.2% 4.5% -82.5% -8.9% 148.7% -74.9% -1.7% 23.4% 62.6% -1.7% 20.7% 11.0% 26.6% 32.5% 11.7% 9.0% 9.0% 11.1% -5.0% 52.1% -388.2% -1.7% 25.3% 46.0% 15.9% 19.7% 9.1% 27.3% 22.8% 10.1% 8.0% 8.0% 10.9% -5.0% 47.3% 121.4% -1.7% 18.0% 38.4% 15.2% 19.5% 8.2% 26.5% 22.2% 9.8% 8.0% 8.0% 10.9% -5.0% 40.9% 28.9% 0.0% 8.7% 31.0% 14.6% 19.5% 7.5% 25.9% 21.9% 9.6% 8.0% 8.0% 10.9% -5.0% 36.6% 19.1% 0.0% 6.8% 28.5% 14.1% 19.5% 7.0% 25.2% 21.5% 14.5% 17.2% 17.2% 0.0% 2.7% 3.6% 0.2% 2.9% 2.7% 6.9% -3.5% 18.1% 7.0% 8.7% 2.4% 14.6% 16.9% 16.9% 0.0% 2.3% 4.9% -0.5% 2.6% 3.1% 9.1% -3.7% 19.5% 6.9% 10.0% 2.6% 14.5% 16.5% 16.5% 0.0% 2.0% 6.5% -1.0% 2.3% 3.3% 11.3% -3.8% 21.0% 6.7% 11.4% 2.9% 14.3% 16.0% 16.0% 0.0% 1.7% 8.3% -1.2% 2.1% 3.2% 13.4% -3.9% 22.6% 6.5% 12.9% 3.2% 14.2% 15.6% 15.6% 0.0% 1.5% 10.2% -1.2% 1.9% 3.1% 15.5% -4.0% 24.4% 6.3% 14.6% 3.5% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 24.6% 27.5% 27.5% 1210.4% 47.5% -195.7% -80.0% 30.6% -0.3% 3.0% 28.5% 20.8% 12.7% 29.5% 15.2% (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 22.2% 26.0% 26.0% 0.0% 3.9% -0.3% -0.2% 2.8% 2.9% 6.4% -6.5% 21.9% 9.5% 11.1% 1.3% 17.1% 22.1% 22.1% 0.0% 4.9% 0.2% 0.2% 3.0% 2.8% 5.1% -5.2% 17.3% 7.6% 8.5% 1.1% 15.1% 18.5% 18.4% 0.1% 3.4% 1.6% 0.9% 3.3% 2.5% 4.7% -4.0% 16.7% 7.0% 7.7% 2.0% დანართი 2.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (ოპტიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 14,406.0 17,507.8 22,307.0 24,744.8 27,111.0 29,578.8 32,382.6 35,512.4 10,964.4 13,380.0 17,385.9 19,476.0 21,586.0 23,856.0 26,429.0 29,283.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,602.0 11,711.0 12,910.0 14,265.0 15,765.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,874.0 9,875.0 10,946.0 12,164.0 13,518.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 408.3 348.2 267.5 235.0 250.0 250.0 250.0 250.0 3,033.3 3,779.6 4,653.5 5,033.8 5,275.0 5,472.8 5,703.6 5,979.4 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 14,469.3 16,302.8 17,225.4 19,870.3 21,742.1 23,324.5 25,122.2 27,004.9 2,565.9 2,768.6 3,112.0 3,739.6 4,059.7 4,390.9 4,755.1 5,133.4 3,145.6 3,792.2 4,290.4 4,473.1 4,849.3 5,216.3 5,539.2 5,950.0 770.2 803.4 767.2 1,184.6 1,374.0 1,495.0 1,592.0 1,605.0 336.5 283.7 236.4 504.6 575.0 600.0 570.0 553.0 433.7 519.7 530.9 680.0 799.0 895.0 1,022.0 1,052.0 1,219.1 1,250.8 1,650.7 2,008.1 2,077.9 2,213.6 2,343.2 2,517.4 46.1 28.5 43.9 60.0 84.6 99.9 110.0 130.0 5,588.5 6,356.9 6,349.0 7,078.3 7,846.5 8,358.8 9,082.7 9,819.1 1,133.8 1,302.3 1,012.1 1,326.6 1,450.0 1,550.0 1,700.0 1,850.0 საოპერაციო სალდო -63.3 1,205.0 5,081.6 4,874.5 5,368.9 6,254.3 7,260.5 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,417.4 4,684.5 -267.2 5,000.8 5,442.6 -441.8 6,682.1 7,183.0 -500.8 7,025.3 7,391.7 -366.3 7,115.7 7,425.1 -309.4 8,082.2 8,383.5 -301.2 9,297.1 10,723.9 9,548.2 10,975.1 -251.1 -251.2 მთლიანი სალდო -4,480.7 -3,795.8 -1,600.5 -2,150.8 -1,746.8 -1,828.0 -2,036.7 -2,216.5 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 30.0 -42.3 144.7 134.3 -114.7 -176.6 6,365.2 2,527.3 2,002.8 -377.5 -40.0 -40.0 2,042.8 -337.5 4,362.5 2,904.9 5,264.4 5,558.0 -901.9 -2,653.1 1,854.6 -1,226.2 8,507.4 189.8 -172.0 69.1 124.7 151.6 166.3 335.0 202.0 128.2 128.2 128.2 131.9 -145.2 -374.0 -59.1 -3.5 23.4 34.4 2,698.8 2,408.5 2,421.2 2,467.3 2,467.5 2,541.9 1,284.1 1,334.2 1,451.8 1,552.9 1,652.9 1,817.9 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 1,324.1 1,374.2 1,491.8 1,592.9 1,652.9 1,817.9 1,414.7 1,074.3 969.4 914.4 814.6 724.0 2,385.5 2,244.3 2,100.0 2,100.0 3,400.0 2,000.0 -970.9 -1,170.0 -1,130.6 -1,185.6 -2,585.4 -1,276.0 908.4 429.6 605.4 514.6 279.2 159.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 6.2% 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.6% 6.3% 31.1% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.4% 6.5% 30.9% 24.3% 13.2% 11.1% 0.0% 0.3% 6.3% 30.5% 24.3% 13.2% 11.1% 0.0% 0.3% 5.9% 30.0% 24.2% 13.1% 11.1% 0.0% 0.3% 5.5% 29.6% 24.2% 13.0% 11.1% 0.0% 0.2% 5.2% 29.3% 24.2% 13.0% 11.2% 0.0% 0.2% 4.9% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 29.4% 5.2% 6.4% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.1% 11.3% 2.3% 27.2% 4.6% 6.3% 1.3% 0.5% 0.9% 2.1% 0.0% 10.6% 2.2% 24.0% 4.3% 6.0% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.8% 1.4% 24.8% 4.7% 5.6% 1.5% 0.6% 0.8% 2.5% 0.1% 8.8% 1.7% 24.4% 4.6% 5.5% 1.5% 0.6% 0.9% 2.3% 0.1% 8.8% 1.6% 23.6% 4.5% 5.3% 1.5% 0.6% 0.9% 2.2% 0.1% 8.5% 1.6% 23.0% 4.3% 5.1% 1.5% 0.5% 0.9% 2.1% 0.1% 8.3% 1.6% 22.3% 4.2% 4.9% 1.3% 0.5% 0.9% 2.1% 0.1% 8.1% 1.5% საოპერაციო სალდო -0.1% 2.0% 7.1% 6.1% 6.0% 6.3% 6.6% 7.0% (პროცენტულად მშპ-სთან) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 9.0% 9.5% -0.5% 8.3% 9.1% -0.7% 9.3% 10.0% -0.7% 8.8% 9.2% -0.5% 8.0% 8.3% -0.3% 8.2% 8.5% -0.3% 8.5% 8.7% -0.2% 8.8% 9.1% -0.2% მთლიანი სალდო -9.1% -6.3% -2.2% -2.7% -2.0% -1.9% -1.9% -1.8% 0.1% 0.3% -0.2% 12.9% 4.1% -0.1% 4.1% 8.9% 10.7% -1.8% 3.8% -0.1% 0.2% -0.3% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 4.8% 9.3% -4.4% -2.0% 0.3% 0.5% -0.2% 3.8% 1.8% -0.1% 1.8% 2.0% 3.3% -1.4% 1.3% -0.2% 0.3% -0.5% 3.0% 1.7% 0.0% 1.7% 1.3% 2.8% -1.5% 0.5% 0.1% 0.1% -0.1% 2.7% 1.6% 0.0% 1.7% 1.1% 2.4% -1.3% 0.7% 0.1% 0.1% 0.0% 2.5% 1.6% 0.0% 1.6% 0.9% 2.1% -1.2% 0.5% 0.1% 0.1% 0.0% 2.3% 1.5% 0.0% 1.5% 0.7% 3.1% -2.4% 0.3% 0.1% 0.1% 0.0% 2.1% 1.5% 0.0% 1.5% 0.6% 1.6% -1.1% 0.1% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი დანართი 3.1 ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 0.0% -6.8% 21.8% 10.5% 19.6% 10.1% 4.8% 2.6% 4.2% 2.2% 4.0% 2.2% 4.0% 2.2% 4.0% 2.2% 49266.7 15846.5 60003.3 18625.6 71754.2 24605.3 75165.8 29021.6 78355.9 30253.2 81521.1 31475.3 84814.2 32746.8 88240.4 34069.7 13234.1 4255.7 11753.4 5.2% 2.4% 7.3% 16179.5 5023.2 11383.6 9.6% 13.9% 10.3% 19452.7 6671.9 14857.7 11.9% 9.8% 8.6% 20377.6 7867.8 16719.5 1.6% -0.2% 2.1% 21242.4 8201.7 17785.9 1.5% 1.8% 2.0% 22100.5 8533.0 17945.6 1.8% 1.8% 1.8% 22993.3 8877.7 18149.4 1.8% 1.8% 1.8% 23922.2 9236.4 18355.3 1.8% 1.8% 1.8% ნაერთი ბიუჯეტი გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები -4.0% -4.0% 18.8% 23.2% 22.0% 22.0% 12.6% 13.9% 29.9% 29.9% 11.5% 5.7% 6.6% 6.6% 7.9% 13.1% 4.6% 4.6% 2.3% 10.6% 4.8% 4.8% 4.0% 7.5% 4.6% 4.6% 4.1% 7.3% 4.4% 4.4% 4.5% 7.6% საგარეო სექტორი ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება -37.9% -12.1% -65.7% -19.7% -14.0% -40.0% 36.4% 27.4% 61.2% 24.4% 24.2% 25.2% 63.1% 36.0% 122.0% 40.3% 35.8% 63.1% 14.8% 16.3% 12.8% 16.9% 17.2% 15.6% 4.3% 5.4% 2.6% 2.4% 2.6% 1.4% 3.8% 5.0% 2.1% 2.0% 1.9% 2.8% 3.8% 5.0% 2.0% 2.1% 1.9% 3.2% 3.7% 4.8% 2.0% 2.1% 1.9% 3.3% 20.8% 24.6% 18.8% -3.6% 11.4% 17.9% 15.5% 11.4% 22.9% 8.6% 6.0% 8.8% 7.6% 6.0% 7.6% 7.4% 5.8% 7.4% 7.4% 5.8% 7.4% 7.4% 5.8% 7.4% 1.6 3.6 1.8 3.7 1.9 3.6 1.9 3.5 1.8 3.4 1.8 3.3 1.8 3.2 1.8 3.1 2.82 1.27 3.26 1.55 3.15 1.65 3.07 1.65 3.03 1.65 2.98 1.66 2.94 1.66 2.90 1.66 მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.5 5324.2 3.7 5803.4 3.9 6267.7 4.2 6769.1 4.4 7310.6 საპროცენტო განაკვეთები (ეროვნულ ვალუტაში), პროცენტი სესხებზე დეპოზიტებზე 15.7% 9.2% 15.6% 9.8% 16.5% 11.3% 15.5% 10.8% 14.4% 10.3% 13.4% 9.8% 12.4% 9.3% 11.4% 8.8% რეალური სექტორი ინვესტიციები 23.9% 19.0% 20.7% 22.2% 22.7% 22.0% 21.4% 20.8% ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლები გადასახადები და სოციალური შენატანები გადასახადები სოციალური შენატანები ხარჯები და არა ფინანსური აქტივების შეძენა ხარჯები არა ფინანსური აქტივების შეძენა საოპერაციო სალდო მთლიანი სალდო 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 34.9% 26.3% 8.6% -1.1% -9.3% 25.2% 22.3% 22.3% 0.0% 32.3% 24.6% 7.7% 0.6% -6.3% 27.0% 24.2% 24.2% 0.0% 30.1% 21.8% 8.3% 5.2% -2.5% 27.5% 24.7% 24.7% 0.0% 31.0% 23.5% 7.5% 4.0% -3.0% 27.4% 24.7% 24.7% 0.0% 30.4% 24.9% 5.5% 2.5% -2.6% 27.6% 24.9% 24.9% 0.0% 30.4% 25.7% 4.6% 1.8% -2.4% 27.6% 25.1% 25.1% 0.0% 30.4% 26.5% 3.8% 1.1% -2.4% 27.7% 25.2% 25.2% 0.0% 30.5% 27.4% 3.1% 0.3% -2.5% -20.0% -20.3% -20.9% -21.0% -19.8% -18.5% -17.2% -15.9% -23.9% -12.5% -22.8% -10.4% -16.5% -4.1% -17.0% -5.3% -16.2% -5.1% -15.4% -4.3% -14.5% -3.5% -13.6% -2.6% 60.2% 47.6% 120.8% 6.7% 189.1% 12.6% 239.0% 10.0% 49.7% 39.9% 95.7% 11.3% 158.3% 9.7% 196.9% 19.4% 39.8% 29.8% 60.0% 3.2% 110.4% 10.0% 147.3% 6.3% 40.2% 28.8% 55.3% 4.3% 105.0% 11.3% 146.2% 8.1% 41.7% 28.9% 55.4% 4.2% 105.4% 12.8% 152.0% 7.9% 43.1% 28.9% 55.5% 4.2% 104.9% 14.2% 156.5% 7.9% 44.4% 28.7% 55.4% 7.2% 104.0% 15.7% 160.7% 13.5% 45.8% 28.4% 55.0% 4.0% 102.5% 17.3% 164.9% 7.5% (პროცენტული ცვლილება წინა წელთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) ეროვნული შემოსავალი და ფასები ნომინალური მშპ რეალური მშპ ნომინალური მშპ მლნ ლარი მლნ აშშ დოლარი მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი ინვესტიციები, მლნ ლარი სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, საშუალო პერიოდის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს მშპ-ს დეფლატორი ფული და კრედიტი (პერიოდის ბოლოს) სარეზერვო ფული ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 M2 ფულის მულტიპლიკატორი M3 M2 (პროცენტულად მშპ-სთან თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული) საგარეო სექტორი საქონლით ვაჭრობის ბალანსი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ტრანსფერების გარეშე ტრანსფერების ჩათვლით მთავრობის ვალები მთავრობის ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან საგარეო ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საშინაო ვალი პროცენტულად მშპ-სთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან შენიშვნა: გაანგარიშებები გაკეთებულია მაკროეკონომიკური მოდელის გამოყენებით და მონაცემების თავსებადობის უზრუნვეყყოფის მიზნით, გასული პერიოდის ზოგირთი სტატისტიკური მონაცემი კორექტირებულია დანართი 3.2 ეროვნული ანგარიშები (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 46967.2 3731.5 43235.7 11753.4 4229.4 7524.0 18425.9 13513.3 4912.5 27879.7 23353.3 4526.4 49266.7 -2330.2 -336.5 -1993.7 46936.5 5626.2 415.1 5211.2 52562.7 49383.9 11753.3 5595.6 -552.6 6148.2 6157.8 58493.7 4187.1 54306.6 11383.6 4591.0 6792.6 26050.0 17845.3 8204.8 35924.1 30053.5 5870.5 60003.3 -3788.9 -283.7 -3505.2 56214.5 7421.4 467.0 6954.4 63635.8 59073.3 11383.6 5142.1 375.5 4766.7 6241.5 64042.0 4594.1 59447.8 14857.7 5968.2 8889.4 38466.4 21977.2 16489.1 45611.8 36944.8 8667.0 71754.2 -4704.3 -236.4 -4468.0 67049.9 8900.9 321.7 8579.2 75950.8 67590.0 14857.9 11908.8 3766.7 8142.1 2949.1 66579.8 5334.0 61245.8 16719.5 5629.0 11090.5 39227.5 22703.6 16523.9 47361.0 38462.0 8899.1 75165.8 -4643.0 -505.0 -4138.0 70522.8 8779.4 175.0 8604.4 79302.2 70977.2 16719.5 12722.4 2991.0 9731.4 3997.1 68165.0 5779.0 62386.0 17785.9 4288.0 13497.9 40897.2 23938.4 16958.8 48492.2 39472.1 9020.2 78355.9 -5087.6 -575.0 -4512.6 73268.3 8664.9 95.0 8569.9 81933.2 74191.2 17785.9 13768.2 1963.0 11805.2 4017.7 70607.5 6239.0 64368.5 17945.6 3771.0 14174.6 42444.2 25135.1 17309.1 49476.2 40203.5 9272.7 81521.1 -5503.3 -600.0 -4903.3 76017.8 8998.0 90.0 8908.0 85015.8 77296.8 17945.6 14408.3 1480.0 12928.3 3537.3 73144.8 6690.0 66454.8 18149.4 3250.0 14899.4 44041.5 26387.8 17653.6 50521.5 40953.9 9567.6 84814.2 -5820.9 -570.0 -5250.9 78993.3 9349.4 90.0 9259.4 88342.7 80716.7 18149.4 15197.9 936.0 14261.9 2951.6 75823.3 7231.0 68592.3 18355.3 2694.0 15661.3 45660.4 27658.9 18001.6 51598.6 41717.7 9881.0 88240.4 -6036.3 -553.0 -5483.3 82204.1 9704.6 80.0 9624.6 91908.7 84414.7 18355.3 16085.4 263.0 15822.4 2270.0 -6.8% 10.5% 10.1% 2.6% 2.2% 2.2% 2.2% 2.2% 13234.1 4255.7 131.1% 7.3% 122.6% 5.2% 16179.5 5023.2 144.6% 10.3% 134.3% 9.6% 19452.7 6671.9 157.0% 8.6% 150.3% 11.9% 20377.6 7867.8 160.3% 2.1% 152.7% 1.6% 21242.4 8201.7 163.5% 2.0% 155.0% 1.5% 22100.5 8533.0 166.5% 1.8% 157.8% 1.8% 22993.3 8877.7 169.4% 1.8% 160.6% 1.8% 23922.2 9236.4 172.5% 1.8% 163.5% 1.8% 123.2% 2.4% 140.4% 13.9% 154.2% 9.8% 153.9% -0.2% 156.7% 1.8% 159.5% 1.8% 162.4% 1.8% 165.3% 1.8% 15.7% 15.6% 16.5% 15.5% 14.4% 13.4% 12.4% 11.4% 9.2% 6.5% 9.8% 5.9% 11.3% 5.1% 10.8% 4.6% 10.3% 4.1% 9.8% 3.6% 9.3% 3.1% 8.8% 2.6% (მლნ ლარი) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) მემორანდუმის მუხლები მშპ-ს ზრდა, % მშპ ერთ სულ მოსახლეზე ლარი აშშ დოლარი მშპ-ს დეფლატორი (2015 =100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (2015 = 100) პროცენტული ცვლილება, % სამომხმარებლო ფასების ინდექსი, პერიოდის ბოლოს პროცენტული ცვლილება, % საპროცენტო განაკვეთი სესხებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთი დეპოზიტებზე (ეროვნულ ვალუტაში), % საპროცენტო განაკვეთების განფენა, % 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 38313.9 3044.0 35269.8 9587.9 3450.2 6137.7 14052.6 10306.1 3746.6 24380.7 20422.4 3958.3 37573.7 -1777.2 -256.6 -1520.5 35796.5 4290.9 316.6 3974.3 40087.4 37663.0 8963.8 4267.5 -421.5 4689.0 4696.3 43550.3 3117.4 40432.9 8475.4 3418.1 5057.3 18019.5 12344.1 5675.5 28539.3 23875.6 4663.8 41506.0 -2620.9 -196.2 -2424.6 38885.1 5133.6 323.0 4810.5 44018.7 40862.6 7874.4 3557.0 259.7 3297.2 4317.4 42611.2 3056.8 39554.4 9885.7 3971.1 5914.7 24500.0 13997.8 10502.2 31295.3 25348.6 5946.6 45701.7 -2996.3 -150.5 -2845.7 42705.4 5669.2 204.9 5464.3 48374.6 43049.4 9463.3 7585.0 2399.1 5185.9 1878.3 43603.2 3493.2 40110.0 10949.6 3686.4 7263.2 24470.9 14163.0 10307.9 32133.9 26095.9 6037.9 46889.9 -2896.4 -315.0 -2581.4 43993.5 5476.8 109.2 5367.6 49470.3 44277.0 10430.0 7936.5 1865.8 6070.7 2493.5 43981.6 3728.7 40252.9 11475.9 2766.7 8709.2 25012.2 14640.5 10371.8 32548.2 26493.9 6054.4 47921.5 -3111.5 -351.7 -2759.8 44810.0 5299.4 58.1 5241.3 50109.4 45374.5 10877.6 8420.5 1200.5 7219.9 2457.2 44752.1 3954.4 40797.7 11374.2 2390.1 8984.1 25499.4 15100.5 10398.8 32649.9 26530.7 6119.2 48975.8 -3306.2 -360.5 -2945.8 45669.5 5405.8 54.1 5351.7 51075.3 46437.9 10781.3 8656.1 889.1 7767.0 2125.1 45540.5 4165.2 41375.3 11300.0 2023.5 9276.5 25991.1 15572.8 10418.3 32778.4 26570.9 6207.5 50053.3 -3435.2 -336.4 -3098.8 46618.0 5517.5 53.1 5464.4 52135.6 47635.1 10710.9 8969.1 552.4 8416.7 1741.9 46373.4 4422.5 41951.0 11226.1 1647.6 9578.5 26470.1 16034.3 10435.8 32915.2 26612.1 6303.2 51154.4 -3499.4 -320.6 -3178.8 47655.1 5625.9 46.4 5579.5 53281.0 48936.6 10640.9 9325.0 152.5 9172.5 1315.9 95.3% 7.6% 87.8% 23.9% 8.6% 15.3% 37.4% 27.4% 10.0% 56.6% 47.4% 9.2% 100.0% -4.7% -0.7% -4.0% 95.3% 11.4% 0.8% 10.6% 106.7% 100.2% 23.9% 11.4% -1.1% 12.5% 12.5% 97.5% 7.0% 90.5% 19.0% 7.7% 11.3% 43.4% 29.7% 13.7% 59.9% 50.1% 9.8% 100.0% -6.3% -0.5% -5.8% 93.7% 12.4% 0.8% 11.6% 106.1% 98.4% 19.0% 8.6% 0.6% 7.9% 10.4% 89.3% 6.4% 82.8% 20.7% 8.3% 12.4% 53.6% 30.6% 23.0% 63.6% 51.5% 12.1% 100.0% -6.6% -0.3% -6.2% 93.4% 12.4% 0.4% 12.0% 105.8% 94.2% 20.7% 16.6% 5.2% 11.3% 4.1% 88.6% 7.1% 81.5% 22.2% 7.5% 14.8% 52.2% 30.2% 22.0% 63.0% 51.2% 11.8% 100.0% -6.2% -0.7% -5.5% 93.8% 11.7% 0.2% 11.4% 105.5% 94.4% 22.2% 16.9% 4.0% 12.9% 5.3% 87.0% 7.4% 79.6% 22.7% 5.5% 17.2% 52.2% 30.6% 21.6% 61.9% 50.4% 11.5% 100.0% -6.5% -0.7% -5.8% 93.5% 11.1% 0.1% 10.9% 104.6% 94.7% 22.7% 17.6% 2.5% 15.1% 5.1% 86.6% 7.7% 79.0% 22.0% 4.6% 17.4% 52.1% 30.8% 21.2% 60.7% 49.3% 11.4% 100.0% -6.8% -0.7% -6.0% 93.2% 11.0% 0.1% 10.9% 104.3% 94.8% 22.0% 17.7% 1.8% 15.9% 4.3% 86.2% 7.9% 78.4% 21.4% 3.8% 17.6% 51.9% 31.1% 20.8% 59.6% 48.3% 11.3% 100.0% -6.9% -0.7% -6.2% 93.1% 11.0% 0.1% 10.9% 104.2% 95.2% 21.4% 17.9% 1.1% 16.8% 3.5% 85.9% 8.2% 77.7% 20.8% 3.1% 17.7% 51.7% 31.3% 20.4% 58.5% 47.3% 11.2% 100.0% -6.8% -0.6% -6.2% 93.2% 11.0% 0.1% 10.9% 104.2% 95.7% 20.8% 18.2% 0.3% 17.9% 2.6% (რეალური, მლნ ლარი, 2015=100) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) (პროცენტულად მშპ-სთან) სამომხმარებლო ხარჯები მთავრობა კერძო ინვესტიციები მთავრობა კერძო ექსპორტი საქონელი მომსახურება იმპორტი საქონელი მომსახურება მთლიანი შიდა პროდუქტი წმინდა ფაქტორული შემოსავლები მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული პროდუქტი ტრანსფერები უცხოეთიდან მთავრობა კერძო მთლიანი ეროვნული განკარგვადი შემოსავალი კერძო განკარგვადი შემოსავალი მთლიანი დანაზოგები ეროვნული დანაზოგები მთავრობა კერძო საგარეო დანაზოგები (მიმდ. ანგ. დეფიციტი) დანართი 3.3 ნაერთი ბიუჯეტი (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 12,407.0 15,142.7 19,377.6 20,644.0 21,488.0 22,470.0 23,450.0 24,484.0 10,964.4 13,380.0 17,385.9 18,529.0 19,388.0 20,320.0 21,250.0 22,194.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,035.0 10,482.0 10,971.0 11,450.0 11,944.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,494.0 8,906.0 9,349.0 9,800.0 10,250.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 460.1 494.4 364.7 415.0 360.0 370.0 380.0 390.0 982.5 1,268.3 1,627.0 1,700.0 1,740.0 1,780.0 1,820.0 1,900.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 12,959.6 14,767.2 15,610.9 17,653.0 19,525.0 20,990.0 22,514.0 24,221.0 1,850.8 1,984.5 2,214.4 2,735.0 2,970.0 3,200.0 3,450.0 3,731.0 1,880.7 2,202.6 2,379.7 2,599.0 2,809.0 3,039.0 3,240.0 3,500.0 769.3 799.7 761.1 1,180.0 1,369.0 1,490.0 1,587.0 1,600.0 336.5 283.7 236.4 505.0 575.0 600.0 570.0 553.0 432.8 516.1 524.7 675.0 794.0 890.0 1,017.0 1,047.0 1,643.3 1,827.8 2,285.6 2,120.0 2,365.0 2,557.0 2,730.0 2,950.0 45.0 27.5 42.9 240.0 265.0 280.0 290.0 310.0 5,575.0 6,341.9 6,330.6 7,054.0 7,817.0 8,329.0 9,057.0 9,790.0 1,195.6 1,583.2 1,596.6 1,725.0 1,930.0 2,095.0 2,160.0 2,340.0 საოპერაციო სალდო -552.6 375.5 3,766.7 2,991.0 1,963.0 1,480.0 936.0 263.0 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,021.5 4,229.4 -207.9 4,169.3 4,591.0 -421.7 5,532.7 5,968.2 -435.6 5,279.0 5,629.0 -350.0 3,988.0 4,288.0 -300.0 3,471.0 3,771.0 -300.0 3,000.0 3,250.0 -250.0 2,444.0 2,694.0 -250.0 მთლიანი სალდო -4,574.2 -3,793.9 -1,766.0 -2,288.0 -2,025.0 -1,991.0 -2,064.0 -2,181.0 36.6 204.0 -167.4 6,332.4 1,970.0 -40.0 2,010.0 0.0 4,362.4 5,264.3 -901.9 1,721.6 -3.7 1,725.3 38.2 180.4 -142.2 2,521.1 -376.7 -40.0 -336.7 0.0 2,897.8 5,553.6 -2,655.8 -1,311.1 232.2 -1,543.3 341.1 443.5 -102.4 2,706.7 1,297.3 -40.0 1,337.3 0.0 1,409.4 2,385.5 -976.1 599.5 100.4 499.2 -120.0 320.0 -440.0 2,419.0 1,345.0 -40.0 1,385.0 0.0 1,074.0 2,244.0 -1,170.0 251.0 251.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,424.0 1,455.0 -40.0 1,495.0 0.0 969.0 2,100.0 -1,131.0 279.0 279.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,469.0 1,555.0 -40.0 1,595.0 0.0 914.0 2,100.0 -1,186.0 358.0 358.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,470.0 1,655.0 0.0 1,655.0 0.0 815.0 3,400.0 -2,585.0 286.0 286.0 0.0 120.0 250.0 -130.0 2,544.0 1,820.0 0.0 1,820.0 0.0 724.0 2,000.0 -1,276.0 243.0 243.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -4,595.9 7162.1 398.3 290.1 108.2 6186.1 47.6% 120.8% -3,662.2 7737.2 912.4 824.4 88.1 5845.2 39.9% 95.7% -2,203.0 7917.1 415.8 334.7 81.1 7146.3 29.8% 60.0% -2,168.0 8370.8 646.7 451.7 195.0 8506.0 28.8% 55.3% -2,145.0 8745.0 658.7 436.7 222.0 10008.3 28.9% 55.4% -2,111.0 9098.1 689.6 457.9 231.7 11609.6 28.9% 55.5% -2,184.0 9412.6 1218.1 998.1 220.1 13313.3 28.7% 55.4% -2,301.0 9692.2 706.2 492.7 213.5 15277.1 28.4% 55.0% 6.7% 11.3% 3.2% 4.3% 4.2% 4.2% 7.2% 4.0% 1.8% 1.1% 0.6% 1.3% 1.4% 1.4% 1.3% 1.2% 239.0% 196.9% 147.3% 146.2% 152.0% 156.5% 160.7% 164.9% 10.0% 19.4% 6.3% 8.1% 7.9% 7.9% 13.5% 7.5% 7.2% 15.2% 5.6% 7.2% 7.2% 7.2% 12.2% 6.8% 2.0% 1.5% 1.1% 2.2% 2.4% 2.4% 2.2% 2.1% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები ბალანსი მემორანდუმის მუხლები მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) მთავრობის საგარეო ვალი, მლნ აშშ დოლარი საგარეო ვალის მომსახურება, მლნ აშშ დოლარი ძირითადი თანხა, მლნ. აშშ დოლარი პროცენტი, მლნ აშშ დოლარი მთავრობის საშინაო ვალი, მლნ ლარი მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-თან მთავრობის საგარეო ვალი პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან მთავრობის ვალი პროცენტულად ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ბიუჯეტის შემოსავლებთან მთავრობის საგარეო ვალის მომსახურება პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან მთავრობის საგარეო ვალის პროცენტის დაფარვა პროცენტულად ხარჯებსა და არაფინანსური აქტივების შეძენასთან 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.9% 2.0% 25.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 2.1% 27.0% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.5% 2.3% 27.5% 24.7% 13.4% 11.3% 0.0% 0.6% 2.3% 27.4% 24.7% 13.4% 11.4% 0.0% 0.5% 2.2% 27.6% 24.9% 13.5% 11.5% 0.0% 0.5% 2.2% 27.6% 25.1% 13.5% 11.6% 0.0% 0.4% 2.1% 27.7% 25.2% 13.5% 11.6% 0.0% 0.4% 2.2% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 26.3% 3.8% 3.8% 1.6% 0.7% 0.9% 3.3% 0.1% 11.3% 2.4% 24.6% 3.3% 3.7% 1.3% 0.5% 0.9% 3.0% 0.0% 10.6% 2.6% 21.8% 3.1% 3.3% 1.1% 0.3% 0.7% 3.2% 0.1% 8.8% 2.2% 23.5% 3.6% 3.5% 1.6% 0.7% 0.9% 2.8% 0.3% 9.4% 2.3% 24.9% 3.8% 3.6% 1.7% 0.7% 1.0% 3.0% 0.3% 10.0% 2.5% 25.7% 3.9% 3.7% 1.8% 0.7% 1.1% 3.1% 0.3% 10.2% 2.6% 26.5% 4.1% 3.8% 1.9% 0.7% 1.2% 3.2% 0.3% 10.7% 2.5% 27.4% 4.2% 4.0% 1.8% 0.6% 1.2% 3.3% 0.4% 11.1% 2.7% საოპერაციო სალდო -1.1% 0.6% 5.2% 4.0% 2.5% 1.8% 1.1% 0.3% არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 8.2% 8.6% -0.4% 6.9% 7.7% -0.7% 7.7% 8.3% -0.6% 7.0% 7.5% -0.5% 5.1% 5.5% -0.4% 4.3% 4.6% -0.4% 3.5% 3.8% -0.3% 2.8% 3.1% -0.3% მთლიანი სალდო -9.3% -6.3% -2.5% -3.0% -2.6% -2.4% -2.4% -2.5% 0.1% 0.4% -0.3% 12.9% 4.0% -0.1% 4.1% 0.0% 8.9% 10.7% -1.8% 3.5% 0.0% 3.5% 0.1% 0.3% -0.2% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 0.0% 4.8% 9.3% -4.4% -2.2% 0.4% -2.6% 0.5% 0.6% -0.1% 3.8% 1.8% -0.1% 1.9% 0.0% 2.0% 3.3% -1.4% 0.8% 0.1% 0.7% -0.2% 0.4% -0.6% 3.2% 1.8% -0.1% 1.8% 0.0% 1.4% 3.0% -1.6% 0.3% 0.3% 0.0% 0.2% 0.3% -0.2% 3.1% 1.9% -0.1% 1.9% 0.0% 1.2% 2.7% -1.4% 0.4% 0.4% 0.0% 0.1% 0.3% -0.2% 3.0% 1.9% 0.0% 2.0% 0.0% 1.1% 2.6% -1.5% 0.4% 0.4% 0.0% 0.1% 0.3% -0.2% 2.9% 2.0% 0.0% 2.0% 0.0% 1.0% 4.0% -3.0% 0.3% 0.3% 0.0% 0.1% 0.3% -0.1% 2.9% 2.1% 0.0% 2.1% 0.0% 0.8% 2.3% -1.4% 0.3% 0.3% 0.0% ბალანსი 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% მოდიფიცირებული დეფიციტი (სსფ-ს პროგრამით) -9.3% -6.1% -3.1% -2.9% -2.7% -2.6% -2.6% -2.6% (პროცენტულად მშპ-სთან) ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები სხვა კრედიტორული დავალიანება საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ეროვნული ბანკი კომერციული ბანკები დანართი 3.4 საგადასახდელო ბალანსი (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ აშშ დოლარი) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -1980.6 -3040.8 -3165.0 4346.5 -7511.5 124.2 1580.1 -1455.9 -749.5 488.2 -1237.7 -108.2 -1129.5 1809.7 133.5 1676.2 2385.6 1403.2 985.4 -3.0 -405.0 0.0 -1937.4 -1011.3 -1543.3 -1551.2 -1365.8 -1139.6 -876.4 -3065.0 -2450.3 -3140.3 -2932.4 -2715.1 -2501.9 -2292.7 -3789.6 -5132.5 -6084.3 -5997.5 -5817.9 -5623.9 -5428.1 5539.3 7536.3 8765.9 9242.6 9704.7 10188.4 10679.1 -9328.9 -12668.8 -14850.2 -15240.2 -15522.6 -15812.3 -16107.2 724.6 2682.3 2944.0 3065.1 3102.8 3122.0 3135.4 2546.8 5654.3 6379.9 6547.8 6683.0 6816.1 6950.4 -1822.3 -2972.0 -3435.9 -3482.7 -3580.2 -3694.1 -3815.0 -1176.1 -1613.2 -1792.7 -1964.3 -2124.8 -2247.5 -2330.6 462.6 671.0 791.5 825.1 858.4 893.1 929.2 -1638.7 -2284.3 -2584.1 -2789.4 -2983.2 -3140.5 -3259.8 -88.1 -81.1 -195.0 -222.0 -231.7 -220.1 -213.5 -1550.6 -2203.2 -2389.2 -2567.4 -2751.6 -2920.5 -3046.3 2303.7 3052.2 3389.7 3345.5 3474.1 3609.8 3746.9 145.0 110.3 67.6 36.7 34.7 34.7 30.9 2158.7 2941.9 3322.2 3308.9 3439.4 3575.0 3716.0 2298.7 1623.9 1982.9 2030.4 1830.0 1641.0 1418.0 899.5 483.3 414.7 374.1 352.9 314.7 279.5 750.3 1666.8 1564.6 1593.1 1408.7 1255.7 1066.1 648.9 -526.2 3.7 63.2 68.4 70.7 72.3 -361.3 -612.5 -439.6 -479.2 -464.3 -501.4 -541.5 0.0 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 -12.5% -19.2% -20.0% 27.4% -47.4% 0.8% 10.0% -9.2% -4.7% 3.1% -7.8% -0.7% -7.1% 11.4% 0.8% 10.6% 15.1% 8.9% 6.2% 0.0% -2.6% 0.0% -10.4% -16.5% -20.3% 29.7% -50.1% 3.9% 13.7% -9.8% -6.3% 2.5% -8.8% -0.5% -8.3% 12.4% 0.8% 11.6% 12.3% 4.8% 4.0% 3.5% -1.9% 0.0% (პროცენტულად მშპ-სთან) მიმდინარე ანგარიში საქონელი და მომსახურება საქონელი საქონლის ექსპორტი საქონლის იმპორტი მომსახურება მომსახურების ექსპორტი მომსახურების იმპორტი პირველადი შემოსავალი შრომის ანაზღაურება საინვესტიციო შემოსავალი მთავრობა კერძო მეორადი შემოსავალი (ტრანსფერები) მთავრობა კერძო ფინანსური და კაპიტალის ანგარიში მთავრობა კერძო (არა საბანკო) საბანკო სისტემა რეზერვების ცვლილება (- ზრდა) ბალანსი -4.1% -10.0% -20.9% 30.6% -51.5% 10.9% 23.0% -12.1% -6.6% 2.7% -9.3% -0.3% -9.0% 12.4% 0.4% 12.0% 6.6% 2.0% 6.8% -2.1% -2.5% 0.0% -5.3% -10.8% -21.0% 30.2% -51.2% 10.1% 22.0% -11.8% -6.2% 2.7% -8.9% -0.7% -8.2% 11.7% 0.2% 11.4% 6.8% 1.4% 5.4% 0.0% -1.5% 0.0% -5.1% -9.7% -19.8% 30.6% -50.4% 10.1% 21.6% -11.5% -6.5% 2.7% -9.2% -0.7% -8.5% 11.1% 0.1% 10.9% 6.7% 1.2% 5.3% 0.2% -1.6% 0.0% -4.3% -8.6% -18.5% 30.8% -49.3% 9.9% 21.2% -11.4% -6.8% 2.7% -9.5% -0.7% -8.7% 11.0% 0.1% 10.9% 5.8% 1.1% 4.5% 0.2% -1.5% 0.0% -3.5% -7.6% -17.2% 31.1% -48.3% 9.5% 20.8% -11.3% -6.9% 2.7% -9.6% -0.7% -8.9% 11.0% 0.1% 10.9% 5.0% 1.0% 3.8% 0.2% -1.5% 0.0% -2.6% -6.7% -15.9% 31.3% -47.3% 9.2% 20.4% -11.2% -6.8% 2.7% -9.6% -0.6% -8.9% 11.0% 0.1% 10.9% 4.2% 0.8% 3.1% 0.2% -1.6% 0.0% დანართი 3.5 დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში მემორანდუმის მუხლები ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M3 ფულის მიმოქცევის სიჩქარე M2 დოლარიზაციის კოეფიციენტი ფულის მულტიპლიკატორი M3 ფულის მულტიპლიკატორი M2 კერძო სექტორის კრედიტი პროც. მშპ-სთან 930.8 -11.2 3,066.9 4,068.9 5,146.3 6,171.5 7,287.1 8,502.4 18,908.7 18,769.5 23,559.7 23,581.8 25,729.1 27,811.6 30,062.7 32,496.0 17,978.0 18,780.7 20,492.9 19,512.9 20,582.8 21,640.1 22,775.6 23,993.6 29,448.8 33,857.4 34,643.6 35,905.6 37,246.5 38,691.6 40,190.4 41,741.7 1,487.0 1,942.3 2,170.6 1,879.6 1,560.6 1,162.6 876.6 633.6 38,686.6 43,441.6 45,067.3 47,264.4 49,728.2 52,407.7 55,062.6 57,762.3 -10,724.8 -11,526.5 -12,594.3 -13,238.4 -14,042.3 -14,878.7 -15,748.9 -16,654.2 30,379.6 33,846.2 37,710.5 39,974.5 42,392.8 44,863.2 47,477.5 50,244.1 13,659.7 16,107.5 19,790.7 21,523.3 23,168.0 24,889.5 26,738.9 28,725.6 3,732.6 3,542.3 3,888.0 3,962.6 3,995.6 3,996.8 3,974.2 3,935.9 9,927.1 12,565.2 15,902.7 17,560.7 19,172.4 20,892.6 22,764.7 24,789.8 16,719.9 17,738.8 17,919.8 18,451.2 19,224.8 19,973.7 20,738.6 21,518.5 1.62 3.61 62.7% 2.82 1.27 78.5% 1.77 3.73 58.5% 3.26 1.55 72.4% 1.90 3.63 53.0% 3.15 1.65 62.8% 1.88 3.49 51.2% 3.07 1.65 62.9% 1.85 3.38 50.1% 3.03 1.65 63.5% 1.82 3.28 48.9% 2.98 1.66 64.3% 1.79 3.17 47.7% 2.94 1.66 64.9% 1.76 3.07 46.5% 2.90 1.66 65.5% 361.9% 25.5% 16.5% 19.1% -6.9% 22.0% 25.2% 24.6% 18.8% 15.1% 20.3% 29.8% -101.2% 27463.1% -0.7% 25.5% 4.5% 9.1% 15.0% 2.3% 30.6% 11.8% 12.3% 3.7% 7.5% 9.3% 11.4% 11.4% 17.9% 22.9% -5.1% 9.8% 26.6% 26.6% 6.1% 1.0% 32.7% 0.1% -4.8% 3.6% -13.4% 4.9% 5.1% 6.0% 8.8% 1.9% 10.4% 3.0% 26.5% 9.1% 5.5% 3.7% -17.0% 5.2% 6.1% 6.0% 7.6% 0.8% 9.2% 4.2% 19.9% 8.1% 5.1% 3.9% -25.5% 5.4% 6.0% 5.8% 7.4% 0.0% 9.0% 3.9% 18.1% 8.1% 5.2% 3.9% -24.6% 5.1% 5.8% 5.8% 7.4% -0.6% 9.0% 3.8% 16.7% 8.1% 5.3% 3.9% -27.7% 4.9% 5.7% 5.8% 7.4% -1.0% 8.9% 3.8% 1.9% 38.4% 36.5% 59.8% 3.0% 78.5% -21.8% 61.7% 27.7% 7.6% 20.1% 33.9% 0.0% 31.3% 31.3% 56.4% 3.2% 72.4% -19.2% 56.4% 26.8% 5.9% 20.9% 29.6% 5.4% 31.4% 26.0% 47.8% 2.5% 62.9% -17.6% 53.2% 28.6% 5.3% 23.4% 24.5% 6.6% 32.8% 26.3% 47.5% 2.0% 63.5% -17.9% 54.1% 29.6% 5.1% 24.5% 24.5% 7.6% 34.1% 26.5% 47.5% 1.4% 64.3% -18.3% 55.0% 30.5% 4.9% 25.6% 24.5% 8.6% 35.4% 26.9% 47.4% 1.0% 64.9% -18.6% 56.0% 31.5% 4.7% 26.8% 24.5% 9.6% 36.8% 27.2% 47.3% 0.7% 65.5% -18.9% 56.9% 32.6% 4.5% 28.1% 24.4% (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება ეკონომიკის დანარჩენი სექტორის დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა ფართო ფული M3 ფართო ფული M2 ნაღდი ფული ბანკებს გარეთ დეპოზიტები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები უცხოურ ვალუტაში 4.3% 32.8% 28.6% 48.3% 3.0% 62.8% -17.6% 52.6% 27.6% 5.4% 22.2% 25.0% დანართი 3.6 ეროვნული ბანკის მიმოხილვა (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. 10,914.6 12,823.3 12,814.0 9.3 1,908.7 -145.3 -80.9 1,370.0 1,450.9 3,154.1 -3,218.4 10,769.3 4,661.4 5,480.5 627.3 10,285.5 13,234.6 13,233.3 1.2 2,949.1 91.0 128.1 1,811.2 1,683.1 3,086.3 -3,123.5 10,376.5 4,589.0 5,120.8 666.7 10,828.1 13,243.9 13,198.2 45.7 2,415.8 1,154.5 610.5 2,394.0 1,783.5 3,395.7 -2,851.7 11,982.6 5,040.5 5,499.5 1,442.6 11,597.4 13,797.2 13,789.7 7.5 2,199.9 1,414.8 319.5 2,354.0 2,034.5 3,874.0 -2,778.7 13,012.2 5,174.7 6,130.5 1,707.0 12,948.8 15,038.6 15,030.8 7.8 2,089.9 1,052.3 0.5 2,314.0 2,313.5 4,222.2 -3,170.5 14,001.1 5,221.3 6,903.9 1,875.9 14,256.0 16,241.4 16,233.3 8.2 1,985.4 782.7 -397.5 2,274.0 2,671.5 4,758.2 -3,578.1 15,038.7 5,223.0 7,757.7 2,058.0 15,654.3 17,540.4 17,531.9 8.5 1,886.1 498.9 -683.5 2,274.0 2,957.5 5,184.6 -4,002.1 16,153.2 5,191.0 8,705.7 2,256.6 17,151.5 18,943.3 18,934.5 8.8 1,791.8 198.9 -926.5 2,274.0 3,200.5 5,568.7 -4,443.3 17,350.4 5,136.9 9,742.4 2,471.0 5.2 3910.8 4.6 4272.1 3.7 4884.6 3.5 5324.2 3.7 5803.4 3.9 6267.7 4.2 6769.1 4.4 7310.6 -5.8% 5.3% 3.2% 0.1% 3.3% -0.3% -86.6% 3574.3% 54.5% -18.1% -162.7% 1168.2% -258.4% 376.4% 32.2% 32.2% 16.0% 6.0% -2.1% 10.0% -3.0% -8.7% -3.6% 15.5% -1.6% 9.8% -6.6% 7.4% 6.3% 116.4% 7.1% 4.2% 4.5% -83.5% -8.9% 22.5% -47.7% -1.7% 14.1% 14.1% -2.6% 8.6% 2.7% 11.5% 18.3% 11.7% 10.1% 9.0% 8.0% 9.0% 8.0% 4.2% 4.0% -5.0% -5.0% -25.6% -25.6% -99.8% -78039.2% -1.7% -1.7% 13.7% 15.5% 9.0% 12.7% 14.1% 12.9% 7.6% 7.4% 0.9% 0.0% 12.6% 12.4% 9.9% 9.7% 9.8% 8.0% 8.0% 4.0% -5.0% -36.3% 72.0% 0.0% 10.7% 9.0% 11.9% 7.4% -0.6% 12.2% 9.6% 9.6% 8.0% 8.0% 4.0% -5.0% -60.1% 35.6% 0.0% 8.2% 7.4% 11.0% 7.4% -1.0% 11.9% 9.5% 15.4% 18.4% 18.3% 0.0% 2.9% 1.9% 0.4% 3.1% 2.7% 5.2% -3.7% 17.3% 6.9% 8.2% 2.3% 16.5% 19.2% 19.2% 0.0% 2.7% 1.3% 0.0% 3.0% 3.0% 5.4% -4.0% 17.9% 6.7% 8.8% 2.4% 18.5% 20.7% 20.7% 0.0% 2.2% 0.6% -0.8% 2.7% 3.5% 6.1% -4.7% 19.0% 6.1% 10.3% 2.7% 19.4% 21.5% 21.5% 0.0% 2.0% 0.2% -1.0% 2.6% 3.6% 6.3% -5.0% 19.7% 5.8% 11.0% 2.8% (მლნ ლარი) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე მემორანდუმის მუხლები საერთაშორისო რეზერვები ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი მლნ აშშ დოლარი (პროცენტულად წინა წელთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 24.6% 27.5% 27.5% 1210.4% 47.5% -195.7% -80.0% 30.6% -0.3% 3.0% 28.5% 20.8% 12.7% 29.5% 15.2% (პროცენტულად მშპ-სთან) წმინდა უცხოური აქტივები უცხოური აქტივები ოფიციალური საერთთაშორისო რეზერვი სხვა უცხოური აქტივები უცხოური ვალდებულებები საშინაო აქტივები მთავრობის წმინდა დავალიანება მთავრობის სასესხო დავალიანება მთავრობის დეპოზიტები კომერციული ბანკების დავალიანება სხვა მუხლები წმინდა სარეზერვო ფული ნაღდი ფული მიმოქცევაში სავალდებულო რეზერვი ნაშთი საკორესპონდენტო და სხვა ანგარიშებზე 22.2% 26.0% 26.0% 0.0% 3.9% -0.3% -0.2% 2.8% 2.9% 6.4% -6.5% 21.9% 9.5% 11.1% 1.3% 17.1% 22.1% 22.1% 0.0% 4.9% 0.2% 0.2% 3.0% 2.8% 5.1% -5.2% 17.3% 7.6% 8.5% 1.1% 15.1% 18.5% 18.4% 0.1% 3.4% 1.6% 0.9% 3.3% 2.5% 4.7% -4.0% 16.7% 7.0% 7.7% 2.0% 17.5% 19.9% 19.9% 0.0% 2.4% 1.0% -0.5% 2.8% 3.3% 5.8% -4.4% 18.4% 6.4% 9.5% 2.5% დანართი 3.7 სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტი (პესიმისტური სცენარი) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. (მლნ ლარი) შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 14,406.0 17,507.8 22,307.0 23,863.8 24,913.0 26,042.8 27,203.6 28,423.4 10,964.4 13,380.0 17,385.9 18,595.0 19,388.0 20,320.0 21,250.0 22,194.0 6,531.0 7,984.7 9,589.1 10,040.0 10,482.0 10,971.0 11,450.0 11,944.0 4,433.4 5,395.3 7,796.9 8,555.0 8,906.0 9,349.0 9,800.0 10,250.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 408.3 348.2 267.5 235.0 250.0 250.0 250.0 250.0 3,033.3 3,779.6 4,653.5 5,033.8 5,275.0 5,472.8 5,703.6 5,979.4 ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 14,469.3 16,302.8 17,225.4 19,870.3 21,742.1 23,324.5 25,122.2 27,004.9 2,565.9 2,768.6 3,112.0 3,739.6 4,059.7 4,390.9 4,755.1 5,133.4 3,145.6 3,792.2 4,290.4 4,473.1 4,849.3 5,216.3 5,539.2 5,950.0 770.2 803.4 767.2 1,184.6 1,374.0 1,495.0 1,592.0 1,605.0 336.5 283.7 236.4 504.6 575.0 600.0 570.0 553.0 433.7 519.7 530.9 680.0 799.0 895.0 1,022.0 1,052.0 1,219.1 1,250.8 1,650.7 2,008.1 2,077.9 2,213.6 2,343.2 2,517.4 46.1 28.5 43.9 60.0 84.6 99.9 110.0 130.0 5,588.5 6,356.9 6,349.0 7,078.3 7,846.5 8,358.8 9,082.7 9,819.1 1,133.8 1,302.3 1,012.1 1,326.6 1,450.0 1,550.0 1,700.0 1,850.0 საოპერაციო სალდო -63.3 1,205.0 5,081.6 3,993.5 3,170.9 2,718.3 2,081.5 1,418.4 არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 4,417.4 4,684.5 -267.2 5,000.8 5,442.6 -441.8 6,682.1 7,183.0 -500.8 6,244.3 6,610.7 -366.3 5,194.7 5,504.1 -309.4 4,684.2 4,985.5 -301.2 4,115.1 4,366.2 -251.1 3,632.9 3,884.1 -251.2 მთლიანი სალდო -4,480.7 -3,795.8 -1,600.5 -2,250.8 -2,023.8 -1,966.0 -2,033.7 -2,214.5 ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი 30.0 -42.3 144.7 134.3 -114.7 -176.6 6,365.2 2,527.3 2,002.8 -377.5 -40.0 -40.0 2,042.8 -337.5 4,362.5 2,904.9 5,264.4 5,558.0 -901.9 -2,653.1 1,854.6 -1,226.2 189.8 -172.0 69.1 124.7 151.6 166.3 335.0 202.0 128.2 128.2 128.2 131.9 -145.2 -374.0 -59.1 -3.5 23.4 34.4 2,698.8 2,408.5 2,421.2 2,467.3 2,467.5 2,541.9 1,284.1 1,334.2 1,451.8 1,552.9 1,652.9 1,817.9 -40.0 -40.0 -40.0 -40.0 0.0 0.0 1,324.1 1,374.2 1,491.8 1,592.9 1,652.9 1,817.9 1,414.7 1,074.3 969.4 914.4 814.6 724.0 2,385.5 2,244.3 2,100.0 2,100.0 3,400.0 2,000.0 -970.9 -1,170.0 -1,130.6 -1,185.6 -2,585.4 -1,276.0 908.4 329.6 328.4 376.6 282.2 161.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 შემოსავლები გადასახადები არაპირდაპირი გადასახადები პირდაპირი გადასახადები სოციალური შენატანები გრანტები სხვა შემოსავლები 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.8% 6.2% 29.2% 22.3% 13.3% 9.0% 0.0% 0.6% 6.3% 31.1% 24.2% 13.4% 10.9% 0.0% 0.4% 6.5% 31.7% 24.7% 13.4% 11.4% 0.0% 0.3% 6.7% 31.8% 24.7% 13.4% 11.4% 0.0% 0.3% 6.7% 31.9% 24.9% 13.5% 11.5% 0.0% 0.3% 6.7% 32.1% 25.1% 13.5% 11.6% 0.0% 0.3% 6.7% 32.2% 25.2% 13.5% 11.6% 0.0% 0.3% 6.8% ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი საგარეო საშინაო სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები 29.4% 5.2% 6.4% 1.6% 0.7% 0.9% 2.5% 0.1% 11.3% 2.3% 27.2% 4.6% 6.3% 1.3% 0.5% 0.9% 2.1% 0.0% 10.6% 2.2% 24.0% 4.3% 6.0% 1.1% 0.3% 0.7% 2.3% 0.1% 8.8% 1.4% 26.4% 5.0% 6.0% 1.6% 0.7% 0.9% 2.7% 0.1% 9.4% 1.8% 27.7% 5.2% 6.2% 1.8% 0.7% 1.0% 2.7% 0.1% 10.0% 1.9% 28.6% 5.4% 6.4% 1.8% 0.7% 1.1% 2.7% 0.1% 10.3% 1.9% 29.6% 5.6% 6.5% 1.9% 0.7% 1.2% 2.8% 0.1% 10.7% 2.0% 30.6% 5.8% 6.7% 1.8% 0.6% 1.2% 2.9% 0.1% 11.1% 2.1% საოპერაციო სალდო -0.1% 2.0% 7.1% 5.3% 4.0% 3.3% 2.5% 1.6% (პროცენტულად მშპ-სთან) 2020 ფაქტ. 2021 ფაქტ. 2022 ფაქტ. 2023 მოსალ 2024 პროგნ. 2025 პროგნ. 2026 პროგნ. 2027 პროგნ. არაფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება 9.0% 9.5% -0.5% 8.3% 9.1% -0.7% 9.3% 10.0% -0.7% 8.3% 8.8% -0.5% 6.6% 7.0% -0.4% 5.7% 6.1% -0.4% 4.9% 5.1% -0.3% 4.1% 4.4% -0.3% მთლიანი სალდო -9.1% -6.3% -2.2% -3.0% -2.6% -2.4% -2.4% -2.5% 0.1% 0.3% -0.2% 12.9% 4.1% -0.1% 4.1% 8.9% 10.7% -1.8% 3.8% -0.1% 0.2% -0.3% 4.2% -0.6% -0.1% -0.6% 4.8% 9.3% -4.4% -2.0% 0.3% 0.5% -0.2% 3.8% 1.8% -0.1% 1.8% 2.0% 3.3% -1.4% 1.3% -0.2% 0.3% -0.5% 3.2% 1.8% -0.1% 1.8% 1.4% 3.0% -1.6% 0.4% 0.1% 0.2% -0.1% 3.1% 1.9% -0.1% 1.9% 1.2% 2.7% -1.4% 0.4% 0.2% 0.2% 0.0% 3.0% 1.9% 0.0% 2.0% 1.1% 2.6% -1.5% 0.5% 0.2% 0.2% 0.0% 2.9% 1.9% 0.0% 1.9% 1.0% 4.0% -3.0% 0.3% 0.2% 0.1% 0.0% 2.9% 2.1% 0.0% 2.1% 0.8% 2.3% -1.4% 0.2% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% ფინანსური აქტივების წმინდა ზრდა ზრდა შემცირება ვალდებულებების წმინდა ზრდა საშინაო ფულად საკრედიტო ორგანოები სხვა ვალდებულებები საგარეო აღება დაფარვა დეპოზიტებზე ნაშთის ცვლილება (+ ზრდა) ბალანსი ძირითადი მაკროეკონომიკური და ფისკალური პროგნოზები ძირითადი მაკროეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრები საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნათა გათვალისწინებით საქართველოს მთავრობა ყოველი წლის 1 ივნისამდე საქართველოს პარლამენტის კომიტეტებთან ძირითადი მონაცემების და მიმართულებების შეთანხმების მიზნით საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს ინფორმაციას ძირითადი მაკროეკონომიკური პროგნოზების და სამინისტროების ძირითადი მიმართულებების შესახებ. წარმოდგენილ მონაცემებში ასახულია 2022 წლის ფაქტიური მაჩვენებლები და 2023-2027 წლებში მაკროეკონომიკური და ფისკალური ცვლადების განახლებული საპროგნოზო მაჩვენებლები, რომელიც ეფუძნება 2023 წლის მარტი-აპრილის ფაქტობრივ მაჩვენებლებსა და საშუალოვადიანი პერიოდის რისკებს. 2022 წლის თებერვალში რუსეთის უკრაინაში შეჭრამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა რეგიონსა და მსოფლიოზე როგორც უსაფრთხოების, ისე ეკონომიური თვალსაზრისით. აპრილში, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) „მსოფლიო ეკონომიკური მიმოხილვის“ მიხედვით აღნიშნული ომისა და თანმდევი სანქციების გავლენა მსოფლიოს ეკონომიკაზე 2022-2023 წლებში 1.0 პროცენტის დონეზე შეფასდა. 2023 წლის აპრილში განახლებული სსფ-ის „მსოფლიო ეკონომიკური მიმოხილვის“ მიხედვით, რუსეთის ეკონომიკური ზრდა 2023 წელს 0.7, ხოლო უკრაინის -3 პროცენტით განისაზღვრა. განახლებული პროგნოზების საფუძველზე, საქართველოს სავაჭრო პარტნიორების საშუალო შეწონილმა ზრდამ 2023 წელს 2.8 პროცენტში შეადგინა, რაც 0.7 პროცენტული პუნქტით მეტია 2022 წლის აპრილის პროგნოზებთან შედარებით. 2023 წლისათვის საქართველოს ეკონომიკური ზრდა სსფ-ის მიხედვით შეფასდა 4.0 პროცენტით, რაც 1.8 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია 2022 წლის აპრილის შეფასებაზე. თუმცა, 2023 წლის მარტი-აპრილის ფაქტობრივი მონაცემების ანალიზის შედეგად გამოიკვეთა, რომ:  ეკონომიკური ზრდა უფრო მაღალი ტემპებით დაიწყო, ვიდრე დეკემბრის პროგნოზით იყო ნავარაუდევი. წინასწარი მონაცემებით, 2023 წლის პირველი კვარტლის ზრდამ 7.2 პროცენტი შეადგინა;  კვლავ გაგრძელდა ტურიზმის აღდგენის ტემპი რომელსაც ადგილი ქონდა 2022 წლის განმავლობაში.  წინასწარი შეფასებით კვლავ გრძელდება გამოცოცხლება კერძო ინვესტიციების ზრდის მიმართულებით.  2022 წლის შემდეგ მსოფლიო სურსათის და ნედლეულის ფასების კლების, გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკისა და ფისკალური კონსოლიდაციის შედეგად მნიშვნელოვანი კლება დაიწყო ინფლაციის ტემპმა. გამოკვეთილი ტენდენციების გათვალისწინებით, 2023 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 0.4 პროცენტული პუნქტით იზრდება, ხოლო ინფლაციის პროგნოზი შემცირებულია 2.5 პროცენტული პუნქტით. 2024-2027 წლების საშუალოვადიანი გეგმების ნაწილში გათვალისწინებულია საქართველოს მთავრობის მიერ სხვადასხვა სამინისტროების კომპეტენციის ფარგლებში მიმდინარე პროგრამებისა და ქვეპროგრამების გაგრძელებისათვის საჭირო ხარჯების დაფინანსება, მათ შორის სხვადასხვა მიმართულებით დაგეგმილი რეფორმები და საინვესტიციო პროექტების განხორციელებისათვის მობილიზებული რესურსები. 1 ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, გაზრდილია საგადასახადო შემოსავლების პროგნოზები, და შესაბამისად გაუმჯობესებულია ფისკალური პარამეტრები. 2023 წლისათვის ფისკალური ჩარჩოს მიხედვით სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი შეადგენს „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ ზღვრულ მაჩვენებელს, 2024 წლისთვის 2.4%-მდე ჩამოვა, ხოლო 2027 წლისთვის კვლავ მცირდება და მშპ-ის 2.1%-ზე შენარჩუნდება. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად, სახელწმიფოს ერთიან ბიუჯეტში ასახულია სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მონაცემები, რომელიც ეყრდნობა შესაბამისი საწარმოს მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციას. აღნიშნული არ მოიცავს სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებულ ყველა საწარმოს, თუმცა წარმოდგენილი ინფორმაცია ფარავს სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული საწარმოების ბიუჯეტების დაახლოებით 90%-ს. ამასთან, გრძელდება მუშაობა სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების საბიუჯეტო დოკუმენტაციაში სრულყოფილად ასახვის მიმართულებით, მათი ფინანსური ოპერაციების ხაზინის ერთიან სისტემაში ინტეგრირების გზით, ეტაპობრივად, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამ ეტაპზე წარმოდგენილია მაკროეკონომიკური და ფისკალური ჩარჩოს განვითარების საბაზო, პესიმისტური და ოპტიმისტური სცენარები. 2023 წელს ძირითადი მაჩვენებლების შესრულების გათვალისწინებით, შესაძლებელია საშუალოვადიანი ეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრების ჩარჩო კვლავ დაკორექტირდეს, რასაც დაეფუძნება 2024-2027 წლების ქვეყნის ძირითადი მონაცემების და მიმართულებების დოკუმენტი. მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ამოცანები 2021 წელს დაფიქსირებული ორნიშნა ეკონომიკური ზრდის და რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების გამო გაზრდილი გაურკვევლობის ფონზე, 2022 წლის ეკონომიკური ზრდის ტემპის თავდაპირველი შეფასება 6 პროცენტი იყო, თუმცა როგორც უარყოფითი, ისე დადებითი შოკების პარალელურად 2022 წელსაც ეკონომიკა ორნიშნა რიცხვით გაიზარდა და 10.1 პროცენტი დაფიქსირდა. აღსანიშნავია, რომ ეკონომიკური აღდგენის პროცესში დიდი როლი ითამაშა საგარეო სექტორის მნიშვნელოვანმა აღდგენამ, როდესაც ტურიზმიდან შემოსავალმა 2019 წლის ნიშნულს 8 პროცენტით გადააჭარბა. 2022 წლის განმავლობაში მნიშვნელოვანად გაიზარდა კერძო ინვესტიციები და მან მნიშვნელოვანი დადებითი წვლილი შეიტანა ეკონომიკურ აქტივობაში. ამავე დროს, მნიშვნელოვნად გაიზარდა პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების (მან რეკორდულ 2 მილიარდიან ნიშნულს მიაღწია) და ფულადი გზავნილების შემოდინებაც, რამაც ეროვნულ ბანკს საშუალება მისცა მნიშვნელოვნად გაეზარდა უცხოური რეზერვები. ჯამში, 2022 წელს საქართველოს ეკონომიკა 10.1 პროცენტით გაიზარდა, საიდანაც პირველ კვარტალში ადგილი ჰქონდა 15.0 პროცენტიან ზრდას, მეორე კვარტალში - 7.2 პროცენტიან ზრდას, მესამე კვარტალში 9.8, ხოლო მეოთხე კვარტალში 9.7 პროცენტიანი ზრდა დაფიქსირდა. აღნიშნული, ძირითადად საგარეო მოთხოვნისა და ინვესტიციების ზრდით იყო განპირობებული. რაც შეეხება 2023 წელს, ეკონომიკური ზრდა კვლავ გაგრძელდა სწრაფი ტემპებით. შედეგად, იანვარში 8.4%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, თებერვალში ზრდამ 5.8% შეადგინა, მარტში 7.3%-ზე დაფიქსირდა, ხოლო აპრილში ზრდა 7.5% იყო. საშუალოდ 2023 წლის 2 პირველი კვარტლის ზრდამ 7.2 პროცენტი შეადგინა, ხოლო ოთხი თვის საშუალო ზრდა 7.3% ფიქსირდება. რაც შეეხება დღგ-ს გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვის მოცულობას, 2023 წლის აპრილში 2022 წლის აპრილთან შედარებით 7.4 პროცენტით გაიზარდა, რაც მიუთითებს რომ ეკონომიკა კვლავ განაგრძობს ზრდას მაღალი ტემპებით. წლის განმავლობაში საშუალო წლიური ზრდა 5.4 პროცენტის დონეზეა მოსალოდნელი. 2022 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა აგრეთვე ექსპორტი. საქონლის მთლიანი ექსპორტის ზრდამ 2022 წელს 31.8 პროცენტი შეადგინა, ხოლო ადგილობრივი ექსპორტის ზრდამ 18.4 პროცენტი. მაღალი ზრდა გრძელდება 2023 წელსაც, იანვარი-აპრილის მონაცემებით, ექსპორტის ზრდამ 23.6 პროცენტი შეადგინა, თუმცა დაფიქსირდა კლება ადგილობრივ ექსპორტში, რომელიც 18.3 პროცენტით შემცირდა. რაც შეეხება ტურიზმიდან მიღებულ შემოსავალს, 2022 წელს 182.5 პროცენტით გაიზარდა 2021 წელთან მიმართებაში, ხოლო 2019 წლის შემოსავლების 107.6 პროცენტს გაუტოლდა. ტურიზმის აღდგენა გრძელდება 2023 წელსაც და შემოსავლები ტურიზმიდან პირველი კვარტლის განმავლობაში 2-ჯერ აღემატება 2022 წლის იმავე პერიოდის შემოსავლებს, ხოლო 2019 წლის 138 პროცენტს შეადგენს. ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების აღნიშნული ტენდენციის შენარჩუნება მოსალოდნელია მომდევნო თვეებშიც. ამასთან აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე პერიოდში უკრაინაში არსებული ომისა და რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციების გათვალისწინებით, ასევე მაღალი ინფლაციის საპასუხოდ მსოფლიოში გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთებიდან გამომდინარე, საშუალოვადიან პერიოდში კვლავ რჩება პროგნოზებთან დაკავშირებული გაუგებრობები, თუმცა საქართველოს მაკროეკონომიკური პარამეტრები არსებული ტენდენციების გათვალისწინებით უბრუნდება მიზნობრივ და წონასწორულ მაჩვენებლებს. 2022 წელს გაზრდილი ორნიშნა ინფლაციის შემდეგ (11.9 პროცენტი), 2023 წლის იანვარ-აპრილის მდგომარეობით ინფლაცია დასტაბილურდა და უბრუნდება მიზნობრივ მაჩვენებელს. ინფლაციამ საშუალოდ იანვარი-აპრილში 6.4 პროცენტი შეადგინა, მათ შორის, აპრილის მაჩვენებელი 2.7 პროცენტი იყო. მოსალოდნელია, რომ როგორც 2023 ისე 2024 წლის ინფლაციის მაჩვენებელი მიზნობრივ მაჩვენებელს დაუახლოვდება, ხოლო 2025-2027 წლისათვის, მიზნობრივ 3 პროცენტიან ნიშნულთან იქნება. ასევე გრძელვადიან წონასწორულ ნიშნულს უბრუნდება რეალური მშპ-ს ზრდის ტემპიც, რომელიც 2024-2027 წლებში მოსალოდნელია რომ 5 პროცენტის ფარგლებში იქნება. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მიმდინარე პერიოდში ქვეყნის მაკროეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება ეკონომიკის ზრდის ხელშეწყობისკენ, რათა საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის განვითარების დონე დაუბრუნდეს პოტენციურ მაჩვენებელს და უზრუნველყოს მაკროეკონომიკური სტაბილურობა. აღნიშნულის მისაღწევად ძირითადი პრიორიტეტებია:  ეკონომიკის სტაბილიზაცია და ეკონომიკური ზრდის მდგრადი და მაღალი ტემპის შენარჩუნება;  სახელმწიფო ვალის მდგრადი დონის შენარჩუნება და პორტფელის დივერსიფიკაცია;  ინფლაციის დონის მიზნობრივ მაჩვენებელთან შენარჩუნება;  საგარეო მოწყვლადობის შემცირება;  საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება. 3 საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზები მიუხედავად იმისა, რომ იანვარ-აპრილში გამოკვეთილი ტენდენციები ყველა მიმართულებით ეკონომიკის მოსალოდნელზე მაღალ აქტივობასა და გაჯანსაღებაზე მიუთითებს. გასათვალისწინებელია უკრაინაში არსებული ომისა და რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციების შესაძლო გავლენა საქართველოზე. მიმდინარე წლის განმავლობაში დღგ-ს გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვის მოცულობის ზრდა და ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებლები მიუთითებს ეკონომიკის მნიშვნელოვან გაჯანსაღებაზე, ამას ამტკიცებს ის ფაქტიც, რომ ტურისტული აქტივობა კვლავ მაღალია. მიუხედავად ამისა, არსებობს გაურკვევლობა გეოპოლიტიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, საბაზო სცენარი ეყრდნობა დაშვებას, რომ აღნიშნული ეფექტები ნაწილობრივ დააბალანსებს ერთმანეთს წლის დარჩენილი პერიოდისთვის და 2023 წელს ეკონომიკური ზრდა 5.4 პროცენტს შეადგენს, ეკონომიკური ზრდა საშუალოვადიან პერიოდში კი 5 პროცენტის ფარგლებში იქნება. საბაზო სცენარი 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) -6.8 10.5 10.1 5.4 5.0 5.0 5.0 5.0 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) 49,267 60,003 71,754 78,125 84,656 91,555 99,017 107,087 4,256 5,023 6,672 8,178 8,861 9,583 10,364 11,209 სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) 5.2 9.6 11.9 2.8 2.7 3.0 3.0 3.0 მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) -12.5 -10.4 -4.1 -5.4 -5.1 -4.8 -4.5 -4.2 მშპ საბაზისო სცენარში 2023 წელს ზრდის პროგნოზი 5.4 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ზრდა საშუალოდ 5.0 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. ამგვარი სცენარის პირობებში ეკონომიკა უკვე 2023 წელს ახერხებს პანდემიის გამო დაკარგული ეკონომიკური ზრდის სრულად აღდგენას; ფასები საქართველოს ეროვნული ბანკი ახორციელებს ინფლაციის თარგეთირების პოლიტიკას, რაც ითვალისწინებს ეკონომიკის განვითარების არსებული დონისათვის ოპტიმალური ინფლაციის განსაზღვრას და მის მიღწევას. საშუალოვადიანი პერიოდისათვის ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3.0 პროცენტს შეადგენს. მიუხედავად ამისა, რომ გაზრდილი სურსათის და ნედლეულის საერთაშორისო ფასებისა და ომის გამო შეფერხებული მიწოდების ჯაჭვების გამო 2022 წელსაც ინფლაციამ ორნიშნა მაჩვენებელს მიაღწია. მოსალოდნელია, რომ ნავთობზე და ნედლეულზე ფასების კლების და გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკის გავლენა გაგრძელდება მთელი წლის განმავლობაში და 2023 წლის საშუალოწლიური ინფლაცია 2.8 პროცენტზე დაფიქსირდება. საშუალოვადიან პერიოდში კი ინფლაცია დაუბრუნდება მიზნობრივ მაჩვენებელს. 4 მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2019 წელს დაფიქსირებული ისტორიულად ყველაზე დაბალი მაჩვენებლის შემდეგ, 2020 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 12.5 პროცენტამდე გაიზარდა, თუმცა 2022 წლისათვის გაუმჯობესებული საგარეო პარამეტრების მეშვეობით დეფიციტმა უკვე ახალ, რეკორდულად მცირე მაჩვენებელს, 4.1 პროცენტს მიაღწია. არსებული გაუმჯობესებული საგარეო მაჩვენებლების კვლავ დადებით გავლენას მოახდენენ 2023 წლის მიმდინარე ანგარიშის ბალანსის მაჩვენებელზე, თუმცა საბაზისო ეფექტის გათვალისწინებით 2023 წლისათვის მოსალოდნელია რომ იგი უნდავ გაუარესდება, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში, არსებული მაკროეკონომიკური პარამეტრებისა და საგარეო მაჩვენებლების გათვალისწინებით კვლავ შემცირებას დაიწყებს და 4-5 პროცენტის ფარგლებში დასტაბილურდება. ოპტიმისტური სცენარი 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) -6.8 10.5 10.1 6.8 6.4 6.4 6.4 6.4 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) 49,267 60,003 71,754 80,082 88,956 98,625 109,344 121,229 4,256 5,023 6,672 8,382 9,311 10,323 11,445 12,689 5.2 9.6 11.9 4.0% 3.9% 4.2% 4.2% 4.2% -12.5 -10.4 -4.1 -4.9 -4.2 -4.2 -4.2 -4.3 მშპ ოპტიმისტურ სცენარში 2023 წელს ზრდის პროგნოზი 6.8 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ზრდა საშუალოდ 6.4 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. აღსანიშნავია, რომ 2023-2027 წლების ზრდა მუდმივად აღემატება საბაზისო სცენარის ზრდას, მუდმივად პოზიტიურ შოკს გულისხმობს. ოპტიმისტური სცენარის რეალიზება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ გეოპოლიტიკური ვითარება არ მოახდენს მნიშვნელოვან უარყოფით გავლენას საქართველოს ეკონომიკაზე და კიდევ უფრო გაიზრდება როგორც ეკონომიკური აქტივობა, ასევე გაუმჯობესებული ტურიზმი და საგარეო მოთხოვნა. ფასები ოპტიმისტური სცენარის პირობებში შენარჩუნდება მაღალი მოთხოვნა და მოთხოვნის მხრიდან მოსალოდნელია ფასებზე ზეწოლის ზრდაც. ასეთ პირობებში საშუალოწლიური ინფლაცია 4.3 პროცენტის დონეზეა მოსალოდნელი. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი ეკონომიკის ოპტიმისტური სცენარით აღდგენის შემთხვევაში მოსალოდნელია, რომ ეკონომიკაში საშინაო აქტივობასთან ერთან კიდევ უფრო გამოცოცხლდება ტურიზმი და საგარეო მოთხოვნა, თუმცა ეკონომიკის სწრაფი ზრდის შემთხვევაში ერთობლივი მოთხოვნის ზრდის გამო იმპორტზე მოთხოვნაც სწრაფად გაიზრდება. აღნიშნული ფაქტორები საშუალოვადიან პერიოდში დააბალანსებენ ერთმანეთს და მიმდინარე 5 ანგარიშის ბალანსი მოსალოდნელია რომ საბაზისო სცენარის მსგავსად განვითარდეს. საშუალოვადიან პერიოდში ოპტიმისტურ სცენარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 4 პროცენტზე დასტაბილურდება, ხოლო 2023 წელს 4.3% იქნება. პესიმისტური სცენარი 2023 წლის პირველი 4 თვის მონაცემებიდან გამომდინარე, ამგვარი სცენარის რეალიზება იმ შემთხვევაშია შესაძლებელია, თუ დარჩენილი პერიოდი საკმაოდ დაბალი ეკონომიკური აქტივობებით გაგრძელდება. პესიმისტური სცენარით განვითარების შესაძლებლობა შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ უკრაინაში არსებული ომისა და რუსეთის მიმართ დაწესებული სანქციების შედეგად შემცირდება საგარეო მოთხოვნა და მსოფლიოში გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთების და მსოფლიო ფინანსური სიტემის შესძლო პრობლემიდან მომდინარე ზეწოლა უარყოფით გავლენას მოახდენს ქვეყანაში არსებულ ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი,%) -6.8 10.5 10.1 4.8 4.2 4.0 4.0 4.0 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) სამომხმარებლო ფასების ინფლაცია (%, საშუალო პერიოდის განმავლობაში) მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი (პროცენტულად მშპ-თან) 49,267 60,003 71,754 75,166 78,356 81,521 84,814 88,240 4,256 5,023 6,672 7,868 8,202 8,533 8,878 9,236 5.2 9.6 11.9 1.6% 1.5% 1.8% 1.8% 1.8% -12.5 -10.4 -4.1 -5.3 -5.1 -4.3 -3.5 -2.6 მშპ პესიმისტურ სცენარში 2023 წელს ზრდის პროგნოზი 4.8 პროცენტის დონეზეა შეფასებული, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდშიც ზრდა საშუალოდ 4.0 პროცენტის ფარგლებშია მოსალოდნელი. ფასები მიუხედავად იმისა, რომ 2022 წლის ბოლოს ინფლაცია ორნიშნა ნიშნულზე იყო, უკვე აპრილისათვის იგი 2.7 პროცენტამდე შემცირდა და პესიმისტური სცენარის პირობებში, გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკის ფონზე მოსალოდნელია რომ წლის მეორე ნახევარში ინფლაცია კიდევ უფრო შემცირდეს და წლის ბოლოს დეფლაციაც კი დაფიქსირდეს. შესაბამისად, საშუალოწლიური ინფლაციის მაჩვენებელი 1.6 პროცენტს შეადგენს. საშუალოვადიან პერიოდში ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელზე ნაკლებია მოსალოდნელი. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2023 წელს, პროგნოზირებულია მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 5.3 პროცენტის დონეზე, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში, ტურიზმის აღდგენისა და საგარეო მოთხოვნის გარკვეულ კლებასთან ერთად შიდა აქტივობის შემცირების და შესაბამისად იმპორტის შემცირების გათვალისწინებით, მოსალოდნელია დეფიციტის მშპ-ს 3 პროცენტის ქვემოთ შემცირება. 6 მთავრობის ვალი 2021-2022 წლებში მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპისა და ფისკალური კონსოლიდაციის საშუალებით მთავრობის ვალის მშპ-სთან ფარდობის მაჩვენებელი 2022 წლის ბოლოს პანდემიამდელ დონეზე მეტად შემცირდა და მშპ-ს 39.8 პროცენტი შეადგინა, არსებული საბაზისო სცენარის მიხედვით, ვალი საშუალოვადიან პერიოდში დასტაბილურდება, მისი ფარდობითი მაჩვენებელი 2023 წლის ბოლოს კიდევ შემცირდება და 38.7 პროცენტს შეადგენს, ხოლო 2027 წლის ბოლოსთვის კი 37.7%-მდე შემცირდება. აღსანიშნავია, რომ საბიუჯეტო კოდექსში განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად, მთავრობის ვალში ასახულია სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მიერ სესხის სახით აღებული ვალი. ბიუჯეტის მაჩვენებლები 2023 წლის ბიუჯეტი დაიგეგმა 2022 წლის ბოლოსათვის არსებული მაკროეკონომიკური და ფისკალური პარამეტრების პროგნოზების გათვალისწინებით. 2023 წელს ხარჯები მშპ-სთან მიმართებაში შეადგენს 22.6%-ს, რაც დეკემბრის საპროგნოზო მაჩვენებელთან შედარებით მეტია (2022 წლის დეკემბერში იყო მშპ-ს 21.9%) და აიხსნება, რამდენიმე ფაქტორით: როგორც 2022 წლის და შესაბამისად საშუალოვადიან პერიოდში ნომინალური მშპ-ს შემცირებით, ასევე ხარჯების უმნიშვნელო კორექტირებით. მოსალოდნელია, რომ აღნიშნული მაჩვენებელი საშუალოვადიან პერიოდში 23%-ის ფარგლებში შენარჩუნდეს და გარკვეული ნაწილის მიმართვა კვლავ მოხდეს ინფრასტრუქტურული პროექტებისთვის. თუმცა, საშუალოვადიან პერიოდში კაპიტალური ხარჯების 6 - 7 პროცენტის ფარგლებში შენარჩუნება კვლავ რჩება მნიშვნელოვან გამოწვევად, დაგეგმილი მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების ფონზე და საჭიროებს მუშაობის გაგრძელებას რესურსების შემდგომი მობილიზების მიზნით. 7 ინფორმაცია მაკროეკონომიკური პროგნოზების ამსახველი ცხრილების შესახებ პროგნოზები მომზადებულია საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების მსგავსი ფორმითა და მეთოდოლოგიით. წარმოდგენილი ფორმატი მიახლოებულია საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერ, ფინანსური პროგრამის მომზადებისას გამოყენებულ ფორმატთან. თუმცა პროგნოზის ფორმირებისას გათვალისწინებულია საქართველოში არსებული რეალური მდგომარეობა და გამოყენებული მეთოდოლოგია არ არის სხვა არსებული მთოდოლოგიის მექანიკური კოპირება. სპეციალურ დანართში მოცემულია მაკროეკონომიკური პროგნოზის ამსახველი 7 ცხრილი (10 ფურცელი). პირველი ცხრილი არის ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორების ნაკრები, ხოლო დანარჩენი 5 ცხრილი არის ნაერთი და სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტების, ეროვნული ანგარიშებისა და სხვა სექტორების განვითარების ამსახველი საპროგნოზო მაჩვენებლები. ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორების ამსახველი ცხრილი 1 პირობითად გაყოფილია ორ ნაწილად. პირველ ნაწილში წარმოდგენილია ეკონომიკური ინდიკატორის ცვლილება წინა წელთან შედარებით (თუ ცხრილში სხვაგვარად არ არის მითითებული), ხოლო მეორე ნაწილში მოცემულია ეკონომიკური ინდიკატორების ფარდობითი სიდიდეები მთლიანი შიდა პროდუქტის მიმართ. ცხრილი 1-ში მოცემულია ნომინალური და რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტი (მშპ) და მათი პროცენტული ცვლილება წინა წელთან შედარებით, მშპ ერთ სულ მოსახლეზე, ქვეყანაში ინვესტიციების მოცულობა მიმდინარე ფასებში, სამომხმარებლო ფასების და მშპ-ს დეფლატორის პროცენტული ცვლილება. მოცემულია ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლებისა და ხარჯების პროცენტული ცვლილება წინა წელთან. აქვე გვაქვს ექსპორტისა და იმპორტის პროცენტული ცვლილებები და ფულის მასის აგრეგარების მოსალოდნელი ზრდა წინა წელთან შედარებით. ცხრილი მოიცავს ფულის მიმოქცევის სიჩქარის, ფულის მულტიპლიკატორის და ქვეყნის ოფიციალური საერთაშორისო რეზერვების საპროგნოზო მაჩვენებლებსაც. პირველ ნაწილშია მოცემული სესხებზე და დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთების საპროგნოზო მაჩვენებლებიც. ცხრილის მეორე ნაწილში წარმოდგენილია ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლები, ხარჯები, საოპერაციო სალდო და მთლიანი სალდო პროცენტულად მშპ-სთან. სავაჭრო ბალანსი და მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი როგორც ტრანსფერების ჩათვლით, ისე მის გარეშე. ასევე, მთავრობის საშინაო და საგარეო ვალის შეფასების ინდიკატორები. კერძოდ, საშიანო და საგარეო ვალი პროცენტულად მშპ-ს მიმართ, საგარეო ვალი და ვალის მომსახურება პროცენტულად ექსპორტთან და ვალი ბიუჯეტის შემოსავლებთან. მე-2 ცხრილში „ეროვნული ანგარიშები“ მოცემულია ე.წ. რეალური სექტორის განვითარების მაჩვენებლები. ამ ცხრილებში წარმოდგენილია მთლიანი შიდა პროდუქტის და მისი შემადგენელი კომპონენტების: მთავრობისა და კერძო სამომხმარებლო ხარჯების, ინვესტიციებისა და წმინდა ექსპორტის პროგნოზები, აქვე ნაჩვენებია მთლიანი ეროვნული პროდუქტის და მთლიანი ეროვნული და კერძო განკარგვადი შემოსავლების პროგნოზები. ამავე ცხრილებშია ნაჩვებები, დანაზოგებისა და ინვესტიციების დინამიკა. აღნიშნული მაჩვენებლები მოცემულია როგორც მიმდინარე ფასებში, ასევე რეალურ გამოხატულებაში (2001 წლის ფასებში) და პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. ამავე ცხრილში წარმოდგენილია სხვადასხვა საცნობარო ინფორმაცია, ისეთი როგორიცაა სამომხმარებლო ფასების ინდექსები (საშუალო პერიოდული და პერიოდის ბოლოსთვის), მშპ-ს დეფლატორი და ინფლაცია, პროცენტები სესხებზე და დეპოზიტებზე. მე-3 ცხრილში ნაჩვენებია ნაერთი ბიუჯეტის პროგნოზები. ნაერთი ბიუჯეტი 8 მოცემულია მილიონ ლარში და პროცენტულად მშპ-სთან. ცალკე მუხლებად არის ჩაშლილი ბიუჯეტის შემოსავლები, ხარჯები, არაფინანსური და ფინანსური აქტივების, ვალდებულებებისა და დეპოზიტზე არსებული ნაშთის ცვლილება. ამავე ცხრილში მოცემულია ისეთი მნიშვნელოვანი მაჩვენებლები, როგორიცაა საოპერაციო სალდო და ბიუჯეტის დეფიციტი, როგორც მილიონ ლარში, ასევე მშპ-ს პროცენტში. ნაერთ ბიუჯეტთან ერთად მოცემულია სახელმწიფო ვალის და ვალის მომსახურების სხვადასხვა მაჩვენებელი, რომელთა ნაწილიც ასეევე მოცემულია პირველ ცხრილშიც. მე-4 ცხრილში „საგადამხდელო ბალანსი“ მოცემულია საგარეო-ეკონომიკური ურთიერთობების ამსახველი ძირითადი მაჩვენებლები როგორც აშშ დოლარში,ისე პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. ამ ცრილებში მოცემულია საქონლისა და მომსახურების ექსპორტი და იმპორტი, სავაჭრო და მომსახურების ბალანსი, საგარეო-ეკონომიკური ურთიერთობებიდან მიღებული წმინდა ფაქტორული შემოსავლები, წმინდა ტრანსფერები, მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი, კაპიტალისა და ფინანსური ოპერაციები, ინფორმაცია უცხოური კაპიტალის მოძრაობის შესახებ და ოფიციალური საერთაშორისო რეზერვების ცვლილება. მე-5 და მე-6 ცხრილები გვიჩვენებს მონეტარული სექტორის განვითარების დინამიკას. დეპოზიტური კორპორაციების მიმოხილვა გვიჩვენებს მთლიანად საბანკო სექტორს, მაშინ როდესაც (მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე) მე-6 ცხრილში ეროვნული ბანკი ცალკეა გამოყოფილი. წარმოდგენილი პროგნოზი არ არის ეროვნული ბანკის სამოქმედო გეგმა, თუმცა ეროვნული ბანკის გარეშე პროგნოზი იქნებოდა ფრაგმენტული და შეუძლებელი გახდებოდა საბანკო სისტემაზე სამთავრობო სექტორის შესაძლო არასასურველი გავლენის მონიტორინგი. საბანკო სექტორის მაჩვენებლების პროგნოზები მოცემულია როგორც ნომინალურ გამოხატულებაში, ასევე პროცენტული ცვლილება წინა წელთან და პროცენტულად მშპ-ს მიმართ. საბანკო სექტორისა და ეროვნული ბანკის მაჩვენებლებში მოცემულია საგარეო აქტივები და ვალდებულებები, საშინაო აქტივები, მათ შორის: მთავრობის, ბანკების და კერძო სექტორის დავალიანება და სხვა წმინდა აქტივები. აქვეა ნაჩვენები ფართო ფული, სარეზერვო ფული, მიმოქცევაში და ბანკებს გარეთ არსებული ნაღდი ფული, დეპოზიტები ეროვნულ და უცხურ ვალუტაში და სხვა მაჩვენებლები. ცხრილებში წარმოადგენილია მემორანდუმის მუხლები სადაცარის, ფულის მიმოქცევის სიჩქარე, ფულის მულტიპლიკატორი, მთლიანი საერთაშორისო რეზერვები როგორც აშშ დოლარში, ისე ერთი თვის საშუალო იმპორტის ჯერადი. წარმოდგენილია დეპოზიტების დოლარიზაციის კოეფიციენტი და კერძო (არასამთავრობო) სექტორის დაკრედიტების მაჩვენებელი. მე-7 ცხრილში წარმოდგენილია სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის პროგნოზები, რომელიც ასახავს საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული სახელმწიფო ერთიანი ბიუჯეტის პარამეტრებს, რაც მოიცავს ნაერთი ბიუჯეტის მაჩვენებლებს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირების და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების კანონმდებლობით ნებადართულ სხვა (საკუთარ) შემოსავლებს და საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მონაცემებს1. სახელმწიფოს 1 სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების მონაცემები ეყრდნობა შესაბამისი საწარმოს მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციას. აღნიშნული არ მოიცავს სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებულ ყველა საწარმოს, თუმცა წარმოდგენილი ინფორმაცია ფარავს სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული საწარმოების ბიუჯეტების დაახლოებით 90%-ს. ამასთან, გრძელდება მუშაობა სამთავრობო სექტორისათვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოების საბიუჯეტო დოკუმენტაციაში სრულყოფილად ასახვის მიმართულებით, ეტაპობრივად, კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 9 ერთიანი ბიუჯეტის მაჩვენებლები მოცემულია როგორც ნომინალური გამოხატულებაში, ასევე პროცენტულად მშპ-სთან. ამავე ცხრილში მოცემულია სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, რომელიც წარმოადგენს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრულ დეფიციტს, რომელთან მიმართებაშიც „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილია ზღვარი მშპ-თან (3%). 10