საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის ანგარიში

LIO 1 23 00303028 21/03/2023 საქართველოს პარლამენტს „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლისა და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 1691 მუხლის საფუძველზე, წარმოგიდგენთ სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარი შრომის ინსპექტორის 2022 წლის ანგარიშს. დანართი: 107 ფურცელი შრომის ინსპექციის სამსახურის ხელმძღვანელი მთავარი შრომის ინსპექტორი ბექა ფერაძე

ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტი 2-10109/23 21-06-2023 საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს ქალბატონო ეთერ, გიგზავნით ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის დასკვნას სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის თაობაზე და პარლამენტის დადგენილების პროექტს. დანართი: 1. კომიტეტის დასკვნა 1 ეგზ; 2. პარლამენტის დადგენილების პროექტი 1 ეგზ; პატივისცემით, კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge

ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტი 2-10102/23 21-06-2023 ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის დასკვნა საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტმა, საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილების (N236/2; 24.03.2023) საფუძველზე, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 1691 მუხლის შესაბამისად, 2023 წლის 21 ივნისის სხდომაზე განიხილა მთავარი შრომის ინსპექტორის ანგარიში სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის თაობაზე. კომიტეტი დადებითად აფასებს შრომის ინსპექციის განხორციელებულ საქმიანობას. კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge სამსახურის მიერ

პროექტი საქართველოს პარლამენტის დადგენილება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის ანგარიშის თაობაზე „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის მე-4 პუნქტისა და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 1691 მუხლის შესაბამისად საქართველოს პარლამენტი ადგენს: 1. დადებითად შეფასდეს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის ანგარიში. 2. ეს დადგენილება ამოქმედდეს მიღებისთანავე. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი

სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2022 წელი ✆ 15-75 მთავარი შრომის ინსპექტორის მიმართვა 2022 წელი მნიშვნელოვანი იყო საქართველოში შრომის კანონმდებლობის სრულყოფის კუთხით. ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში, საანგარიშო პერიოდში ჩვენ მივიღეთ 3 ახალი დირექტივა, რომელიც გააუმჯობესებს შრომის უსაფრთხოების სტანდარტებს ჩვენს ქვეყანაში. საქართველომ კიდევ ერთი გადადგა ევროპული ოჯახისკენ. გასული შრომის წელი გარდამტეხი უფლებების ამით, ნაბიჯი აღმოჩნდა რეალიზაციის კუთხითაც. ჩვენმა მოქალაქეებმა, სხვადასხვა სფეროს წარმომადგენლებმა, საკუთარ თავზე გამოსცადეს ყველა ის სიკეთე, რაც საერთაშორისოდ აღიარებული შრომითი პრინციპების განუყოფელი ნაწილია და რაზეც დგას შრომის ინსპექციის სამსახური: დაცული შრომის უფლებები, ღირსეული, უსაფრთხო, და თანასწორუფლებიანობის პრინციპზე დაფუძნებული სამუშაო გარემო. შრომის ინსპექციის სამსახურის ფუნქციონირების დასაწყისიდან დღემდე, შრომის ინსპექტორთა გუნდი ყოველდღიურად იბრძვის, იმისათვის, რომ ჩვენს ქვეყანაში დამკვიდრდეს ღირსეული შრომის კულტურა. ჩვენ ვაგრძელებთ დაუღალავად სვლას საერთო მიზნისკენ - შენი შრომის უფლებისთვის, შენი უსაფრთხოებისთვის! 2 ✆ 15-75 2022 წლის საქმიანობის შემაჯამებელი მიმოხილვა შრომის კანონმდებლობაში 2020 წელს განხორციელებული ცვლილებების შედეგად „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე 2021 წლის პირველი იანვრიდან სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახური სრული მანდატით ზედამხედველობას ახორციელებს შრომით ნორმებზე, მათ შორის, შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების დაცვაზე, ასევე დასაქმებულთათვის შრომის კოდექსითა და საჯარო სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ნორმების უზრუნველყოფაზე. ზემოხსენებულის შედეგად, შრომის ნორმებზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში:  ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 2510 (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების აღმოფხვრამდე) ინსპექტირება, რომელმაც 2022 წელს მოიცვა - 1147 ობიექტი (პირველადი ინსპექტირებით შემოწმებული ობიექტები). მათ შორის, აღსანიშნავია, რომ:  განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო 108 000-მდე დასაქმებულ პირს;  გაიცა 8728 მითითება, რომლისთვისაც სამართალდამრღვევთა მიმართ ჯამში შედგა 1748 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი.  2021 წელთან შედარებით 24%-ით გაზრდილია იმ შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა, რომელთაც სრულად გამოასწორეს გამოვლენილი დარღვევები პირველივე გადამოწმებისას.  სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შესახებ მონაცემების მართვის მიმართულებით:  2022 წელს საწარმოო უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა 2018 წელთან შედარებით შემცირებულია 41%-ით.  საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს თანახმად, საქართველოს მასშტაბით განხორციელდა 1024 (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების აღმოფხვრამდე) ინსპექტირება, რომელმაც 2022 წელს მოიცვა 565 ობიექტი (პირველადი ინსპექტირებით შემოწმებული ობიექტები). მათ შორის, აღსანიშნაცია, რომ:  განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო 68 000-მდე დასაქმებულ პირს, რომლის ფარგლებშიც გამოვლენილ იქნა დასაქმებულთა 376 000-მდე შრომითი უფლების დარღვევა;  გაიცა 3 369 მითითება, რომლისთვისაც სამართალდამრღვევთა მიმართ ჯამში შედგა 632 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი;  წერილობითი კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დაკავშირებით გაეწია 138 დაინტერესებულ სუბიექტს;  არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევა გამოვლინდა 15 (თხუთმეტი) სამუშაო ადგილზე და გაიცა შესაბამისი სამართალდარღვევის ოქმი (დაჯარიმების შესახებ). ჯარიმის ოდენობამ შეადგინა 85 300 (ოთხმოცდახუთი ათას სამასი) ლარი;  2021-2022 წლის საანგარიშო პერიოდისთვის კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვის პროცესში ჩართული სამედიცინო დაწესებულებებისთვის განსაზღვრული დამატებითი ანაზღაურების/ დანამატის და მისგან გამომდინარე შრომითი ურთიერთობის კანონიერების შესწავლის მიზნით 161 ობიექტზე განხორციელდა ინსპექტირება, რომელსაც შედეგად მოჰყვა ასი ათასობით ლარის ოდენობით სამედიცინო პერსონალისთვის კოვიდ დანამატების გასწორება და დანაკლისების ანაზღაურება. 3 ✆ 15-75  „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის და მათზე რეაგირების მიზნით სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 7 მარტის N112 დადგენილების ფარგლებში შრომის ინსპექციის სამსახური ახორციელებს ზედამხედველობას, რომლის შედეგად არსებული მდგომარეობით საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა 221 ინსპექტირება 221 ობიექტზე, რომელთაგან 211 იყო გეგმური, ხოლო, 10 არაგეგმური.  აღსანიშნავია, რომ იძულებით შრომაზე ზედამხედველობის ფარგლებში საქართველოს შრომის კოდექსის 79-ე მუხლით გათვალისწინებული იძულებითი შრომის 1 ფაქტი გამოვლინდა არასრულწლოვანთან მიმართებით. გარდა ზემოხსენებული აქტივობებისა, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედახედველობის ფარგლებში:  შეირჩა 3 აკრედიტებული საგამოცდო ცენტრი და სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსი მიენიჭა 20 ორგანიზაციას;  შეიქმნა სიმულაციური გამოცდის პორტალი: https://oshtesting.moh.gov.ge/iExam/public/exam  პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების ფარგლებში განისაზღვრა აკრედიტებული პროგრამები და დაწესებულებები, რომლებიც პირდაპირ კავშირში არიან სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან;  შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში სერტიფიცირებული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი; დარეგისტრირებული 1562  დამუშავდა და პასუხი გაეცა დოკუმენტბრუნვის ელექტრონულ სისტემაში ასახულ 3000 -ზე მეტ კორესპონდენციას. შრომით ნორმებზე საზოგადოების, განსაკუთრებით კი დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა ცნობიერების ამაღლების ფარგლებში:  განხორციელდა ჯამში 35 შეხვედრა, რომელიც გაიმართა 1700-მდე პირთან;  შრომით ნორმებზე, გარდა ინსპექტირების ფარგლებში შემოწმებული ობიექტებისა, უშუალო კონსულტაცია 650 ობიექტის წარმომადგენელსა და მასში დასაქმებულ პირებს გაეწია;  შეიქმნა შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი და საკონსულტაციო ცენტრი;  შრომით ნორმებთან დაკავშირებით თემატურად, ზოგად თუ სექტორულ დონეზე შემუშავებული 31 სასწავლო/საინფორმაციო ვიდეორგოლი განთავსდა შრომის ინსპექციის Youtube არხზე;  ფართო საზოგადოებასთან წარდგენილ იქნა ვაკანსიის გამოცხადების დროს დისკრიმინაციის პრევენციის შესახებ სახელმძღვანელო პრინციპები, რომელიც ხელმოსაწვდომია 4 ენაზე (ქართული, ინგლისური, სომხური და აზერბაიჯანული). 4 ✆ 15-75 სარჩევი მთავარი შრომის ინსპექტორის მიმართვა ................................................................................................................ 2 2022 წლის საქმიანობის შემაჯამებელი მიმოხილვა................................................................................................ 3 დიაგრამები და ცხრილები .......................................................................................................................................... 7 1. შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობისა და სხვა მარეგულირებელი ნორმების მიმოხილვა ................................................................................................................ 9 2. შრომის კანონმდებლობაში 2022 წელს განხორციელებული ცვლილებები/სიახლეები ...................... 10 3. სამსახურის სტრუქტურული მიმოხილვა და ადამიანური რესურსები.................................................. 11 4. მანდატის ფარგლებში განხორციელებული აქტივობების შესახებ სტატისტიკური ინფორმაცია ..... 14 4.1 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებები............................................................................................................ 15 4.2 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევები .................................................................... 20 4.3 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებები............................................................................................................ 31 5. თემატური ანგარიშები...................................................................................................................................... 37 5.1 ბავშვთა შრომა .......................................................................................................................................... 37 5.2 სამედიცინო სექტორში განხორციელებული ინსპექტირებები ...................................................... 39 5.3 შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის ამკრძალავ ნორმებზე ზედამხედველობა........... 40 5.4 იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ბრძოლის შედეგები ........... 42 6. ინსპექტირებას დაქვემდებარებული სამუშაო ადგილების შესახებ ინფორმაცია ................................. 44 7. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განვითარება ........................... 47 7.1 პროგრამის შესახებ .................................................................................................................................. 47 7.1.1 საგამოცდო ცენტრები ............................................................................................................................ 49 7.1.2 სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციები .......................................................................... 50 7.1.3 საკვალიფიკაციო და სასერტიფიკატო გამოცდების განხორციელების მიზნით გატარებული ღონისძიებები და მიღებული შედეგები ............................................................................................................ 51 7.1.4 8. აკრედიტებული ორგანიზაციების მონიტორინგი ........................................................................... 55 ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით გატარებული ღონისძიებები............................................... 59 8.1 შეხვედრები ბიზნესთან .......................................................................................................................... 60 8.2 შეხვედრები შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებთან................................................................ 62 8.3 საინფორმაციო ვიდეო რგოლები .......................................................................................................... 63 8.4 28 აპრილი - სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საერთაშორისო დღე 64 8.5 სემინარი - მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებული რისკები ..................................................... 65 5 ✆ 15-75 8.6 ვაკანსიის გამოცხადებისას დისკრიმინაციის პრევენციის სახელმძღვანელო პრინციპების პრეზენტაცია ....................................................................................................................................................... 66 9. საზოგადოებასთან ურთიერთობა .................................................................................................................. 67 9.1 9.1.1 ინფორმაცია განხორციელებული ზარების შესახებ......................................................................... 70 9.1.2 შემოსული ზარების შინაარსი .............................................................................................................. 70 9.2 10. შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი - 15 75................................................ 68 შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი ...................................................................................... 71 საერთაშორისო თანამშრომლობა.................................................................................................................... 72 10.1 შრომის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ILO)....................................................................................... 72 10.2 ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/ შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ დახურვა ......................................................... 73 10.3 ევროპის საბჭოს პროექტი „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“.................................................................................................................................................. 75 10.4 USAID „კანონის უზენაესობის მხარდაჭერა საქართველოში“ (PROLoG) ...................................... 77 10.5 გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP)............................................................................................ 78 10.6 მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) ............................................................................. 79 10.7 სოლიდარობის ცენტრი .......................................................................................................................... 79 10.8 საჯარო მმართველობის რეფორმის მხარდაჭერა საქართველოში ................................................. 80 11. საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით ორგანიზებული სასწავლო ვიზიტები და ფორუმები . 80 11.1.1 სასწავლო ვიზიტი პოლონეთის რესპუბლიკაში .............................................................................. 80 11.1.2 სასწავლო ვიზიტი ესპანეთის სამეფოში ............................................................................................ 81 11.1.3 სასწავლო ვიზიტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში ...................................................................... 82 11.1.4 შრომის ინსპექციის სამსახური შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის საერთაშორისო ტექნიკურ ფორუმში .............................................................................................................................................. 84 12. შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლების პროფესიული გადამზადება, კვალიფიკაციის ამაღლება ....................................................................................................................................................................... 84 13. თანამშრომლობა ადგილობრივ უწყებებთან ................................................................................................ 88 14. საქართველოს პარლამენტისათვის წარდგენილი წლიური ანგარიში..................................................... 90 15. მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული საკონსულტაციო ორგანო - მრჩეველთა საბჭო ............... 91 16. 2022 წელს საჯარო ინფორმაციის გაცემის მოთხოვნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შემოსული განცხადებების სტატისტიკა ................................................................................................................. 93 17. სამომავლო გეგმები ........................................................................................................................................... 94 დ ა ნ ა რ თ ი .................................................................................................................................................................. 95 6 ✆ 15-75 დიაგრამები და ცხრილები № 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. დიაგრამები 2022 წელს სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში დასაქმებულ პირთა რაოდენობა კვარტლებისა და სქესის მიხედვით შრომის ინსპექტორთა რაოდენობა 2022 წლის კვარტლებისა და სქესის მიხედვით ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ (NACE Rev.2) (2016) შესაბამისად ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების ფარდობითი სიხშირეები ჯარიმის ოქმების კატეგორიზაცია 2022 წელს შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების გადანაწილების ფარდობითი სიხშირეები სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების სეკ-2016-ის მიხედვით სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა რეგიონების მიხედვით დაზიანებათა ტიპების ფარდობითი სიხშირეები სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ასაკობრივ ჭრილში სამუშაო ადგილებზე გარდაცვლილთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით სამუშაო ადგილებზე დაშავებულთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით 2018-2022 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდნეობა საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, სადაც გამოვლინდა არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევის ფაქტები არასრულწლოვანთა უფლებების დარღვევის ფაქტები რეგიონულ ჭრილში საქართველოს მთავრობის №112 დადგენილების შესაბამისად შემოწმებული 221 კომპანია სექტორულ და რეგიონულ ჭრილში, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად 2022 წელს სწავლების განმახორციელებელი ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და სხვა ქალაქებში 2022 წელს სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის შედეგად სერტიფიცირებულ/არასერტიფიცირებულ პირთა პროცენტული მაჩვენებელი თეორიული და პრაქტიკული კომპონენტების განხორციელებისას გამოვლენილ შეუსაბამობათა ფარდობითი სიხშირეები 2022 წლის 10 დეკემბრის შესაბამისად საჯარო ინფორმაციის გაცემის მოთხოვნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შემოსული განცხადებები გვერდი 13 13 15 16 18 19 20 22 23 26 27 28 28 30 31 33 37 37 43 51 53 56 93 7 ✆ 15-75 № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ცხრილები შრომითი ნორმების/შრომით ნორმებზე ზედამხედველობის გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებები 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით შრომითი ნორმების/შრომით ნორმებზე ზედამხედველობის გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებები სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა გენდერულ ჭრილში და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით კლასიფიცირებული საწარმოო უბედური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) -ის შესაბამისად არაფატალური და ფატალური უბედური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით 2022 წელს შრომის კოდექსზე ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი შრომითი უფლებების დარღვევების რაოდენობა არასრულწლოვანთა მიმართ საქართველოს შრომის კოდექსის დარღვეული მუხლების რაოდენობა პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაცია რისკის სექტორებისა და შემოწმების პერიოდულობის გათვალისწინებით 2022 წლის მდგომარეობით არსებული აკრედიტებული საგამოცდო ცენტრები შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამით განსაზღვრული მოდულების შესაბამისად სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში ასახული ინფორმაცია ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ ექსპერტული მხარდაჭერით შექმნილ ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფში ჩართული და სამუშაო ჯგუფის მიღმა თემატურად დაკავშირებული/ჩართული უწყებები მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული მრჩეველთა საბჭოს შემადგენლობა გვერდი 96 98 103 21 25 29 34 37 44 50 52 55 89 91 8 ✆ 15-75 1. შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობისა და სხვა მარეგულირებელი ნორმების მიმოხილვა საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შრომის ინსპექციის სამსახური არის „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შექმნილი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც ფუნქციონირებს 2021 წლის პირველი იანვრიდან. შრომის ინსპექციის სამსახურის მიზანია შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფა, კერძოდ, იმ ძირითადი მოთხოვნებისა და პრევენციული ღონისძიებების ზოგადი პრინციპების სახელმწიფო ზედამხედველობის უზრუნველყოფა, რომელსაც განეკუთვნება სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების საკითხებისა და შრომითი უფლებების ნორმების დაცვა, რაც დაკავშირებულია უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შექმნასთან და შრომის თავისუფლებასთან. შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად, შრომის ინსპექციის სამსახური იყენებს სხვადასხვა მექანიზმებს, მათ შორის, ახდენს ობიექტის საქმიანობის შემოწმებას გეგმური ან არაგეგმური ინსპექტირების ფარგლებში, უზრუნველყოფს შრომითი ნორმების შესრულებასთან დაკავშირებით კონსულტაციის გაწევას, შრომითი ნორმების დაცვის ხელშემწყობი ინფორმაციის საზოგადოებისათვის მიწოდებას და ცნობიერების ამაღლების მიზნით საინფორმაციო კამპანიებისა და სხვა ქმედითი ღონისძიებების განხორციელებას, შრომითი ნორმების შესაძლო დარღვევასთან დაკავშირებული საჩივრების მიღებასა და განხილვას, ასევე, საქართველოს შრომის კანონმდებლობის დასახვეწად და მისი გამოყენების გასაუმჯობესებლად წინადადებების შემუშავებას. შრომის ინსპექციის სამსახური საქმიანობის განხორციელებისას ხელმძღვანელობს შემდეგი ძირითადი ნორმატიული აქტებით: საქართველოს კონსტიტუციით; საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით; საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“; „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით; „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით; „შრომის ინსპექცის შესახებ“ საქართველოს კანონით; შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულებით; და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. აღსანიშნავია, რომ შრომის ინსპექციის სამსახური, კანონმდებლობით გათვალისწინებული საქმიანობის განხორციელებისას, ხელმძღვანელობს შემდეგი პრინციპების დაცვით: √ ობიექტურობა და მიუკერძოებლობა; √ კანონიერება; √ პროფესიონალიზმი; √ კონფიდენციალურობის დაცვა. 9 ✆ 15-75 2. შრომის კანონმდებლობაში 2022 წელს განხორციელებული ცვლილებები/სიახლეები 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შემუშავებული ნორმატიული აქტების პროექტების შესაბამისად, საქართველოს კანონდებლობაში ასახული იქნა 17 ნორმატიული აქტი. მათ შორის, დამტკიცდა 3 ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი „ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორეს მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის“ 2014 წელს დადებული ასოცირების შესახებ შეთანხმების XXX დანართით განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული 4 დირექტივის შესაბამისად, რომლითაც საქართველოს კანონმდებლობა კიდევ უფრო დაუახლოვდა ევროკავშირის კანონმდებლობას. სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2021 წლის 01 აპრილის №01-104/ო ბრძანების „ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესების ფარგლებში სამუშაო ჯგუფის შექმნის შესახებ“ ფარგლებში მომზადებული პროექტების შესაბამისად დამტკიცებულ იქნა შემდეგი ნორმატიული აქტები: 1. „სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 1 ივლისის №341 დადგენილება; 2. „ტექნიკური რეგლამენტი − სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული ნიშნების განთავსების მინიმალური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 16 სექტემბრის №457 დადგენილება; 3. საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 23 დეკემბრის №590 დადგენილება ტექნიკური რეგლამენტის – სამუშაო სივრცეში ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე“. 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებების შესახებ ინფორმაცია იხილეთ დანართში (№1 ცხრილი). გარდა ზემოაღნიშნულისა, ამავე საანგარიშო პერიოდში, სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის უშუალო ჩართულობით შემუშავებულ იქნა „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებაში ცვლილებების შესახებ საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტი, რომლის შესაბამისად სხვა საკითხებთან ერთად განისაზღვრა საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში ჩართულ სამედიცინო დაწესებულებებში დასაქმებულთათვის (ექიმი და ექთანი) შრომის ანაზღაურების მინიმალური საათობრივი ოდენობა. ასევე სამსახური აქტიურად იყო ჩართული „სპეციფიკური სამუშაო რეჟიმის მქონე დარგების ჩამონათვალის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 26 დეკემბრის №597 დადგენილების პროექტზე მუშაობის პროცესში. 10 ✆ 15-75 3. სამსახურის სტრუქტურული მიმოხილვა და ადამიანური რესურსები შრომის ინსპექციის სამსახური ,,შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე 2021 წლის პირველი იანვრიდან ფუნქციონირებს, როგორც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის უფლებამოსილება განსაზღვრულია სხვადასხვა კანონქვემდებარე ნორმატიული თუ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტების საფუძველზე, მათ შორის, „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-119/ნ ბრძანება, რომლის შესაბამისად სამსახური მთავარი შრომის ინსპექტორის ხელმძღვანელობით ფუნციონირებს 167 საშტატო ერთეულით. სტრუქტურაში კანონმდებლობის შესაბამისად განისაზღვრა მთავარი შრომის ინსპექტორის მოადგილეების რაოდენობაც - არანაკლებ 2 მოადგილე. შრომის ინსპექციის საქმიანობის სპეციფიკისა და დამოუკიდებელი სტრუქტურის ფუნქციონირების საჭიროებებიდან გამომდინარე, სამსახური ცენტრალიზებული სისტემით ფუნქციონირებს და აქვს სამ დონიანი სტრუქტურული სისტემა, რომელიც შედგება 6 პირველი დონის (დეპარტამენტი), 19 მეორე დონის (სამმართველო) და 4 მესამე დონის (განყოფილება) სტრუქტურული ერთეულებისგან. სამსახურის პირველი დონის სტრუქტურული ერთეულებია: შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის დეპარტამენტი შრომითი უფლებების ზედამხედველობის დეპარტამენტი მონიტორინგისა და ზედამხედველობის დეპარტამენტი ადმინისტრაციული დეპარტამენტი იურიდიული დეპარტამენტი საფინანსოეკონომიკური დეპარტამენტი აღსანიშნავია, რომ მეორე დონის (სამმართველო) სტრუქტურულ ერთეულად ჩამოყალიბდა აჭარისა და იმერეთის რეგიონული სამმართველოები, რომლებიც სამსახურის ძირითად ფუნქციას- შრომითი ნორმების აღსრულებაზე ზედამხედველობას ახორციელებენ რეგიონულ დონეზე და ექვემდებარებიან თემატურად ზედამხედველობის განმახორციელებელ დეპარტამენტებს. ესენია:  შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის აჭარის რეგიონული სამმართველო;  შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის აჭარის რეგიონული სამმართველო;  შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის იმერეთის რეგიონული სამმართველო;  შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის იმერეთის რეგიონული სამმართველო; იხილეთ სამსახურის დებულებით განსაზღვრული სტრუქტურა სურათზე: 11 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი რაც შეეხება, ადამიანურ რესურსს, როგორც აღინიშნა, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური 2022 წლისთვის ფუნქციონირებს 167 საშტატო ერთეულით. სამსახურში საშტატო თანამდებობის მიხედვით კანდიდატები შეირჩევიან „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად, რომლის გამოცხადებისას ინფორმაცია თავსდება საჯარო სამსახურის ბიუროს მიერ ადმინისტრირებულ ოფიციალურ ვებგვერდზე (www.hr.gov.ge). N1 დიაგრამაზე ასახულია შტატით დასაქმებულ თანამშრომელთა რაოდენობა კვარტლებისა და სქესის მიხედვით. დიაგრამა №1 2022 წელს დასაქმებულ პირთა რაოდენობა კვარტლებისა და სქესის მიხედვით 80 60 40 20 0 I კვარტალი II კვარტალი III კვარტალი IV კვარტალი კაცი 70 68 74 73 ქალი 56 54 58 59 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი N2 დიაგრამაზე ასახულია შრომის ინსპექტორთა რაოდენობა 2022 წლის კვარტლებისა და სქესის მიხედვით. დიაგრამა №2 შრომის ინსპექტორთა რაოდენობა 2022 წლის კვარტლებისა და სქესის მიხედვით 60 50 40 30 20 10 0 I კვარტალი II კვარტალი III კვარტალი IV კვარტალი კაცი 56 53 57 52 ქალი 34 31 33 32 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი აქვე აღსანიშნავია, რომ სამსახურის მატერიალურ-ტექნიკური თუ ინფრასტრუქტურული განვითარების მიმართულებით 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა რიგი აქტივობები, მათ შორის, სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურს გადაეცა ოფისები იმერეთისა და აჭარის რეგიონული სამმართველოებისათვის, რომლებიც გარემონტდა, მოხდა მათი ტექნიკური გამართვა/ინვენტარიზაცია. აგრეთვე, განხორციელდა სხვადასხვა ტიპის ტექნიკური სამუშაოები. ✆ 15-75 4. მანდატის ფარგლებში განხორციელებული აქტივობების შესახებ სტატისტიკური ინფორმაცია 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახური, როგორც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, ზედამხედველობას ახორციელებს შრომის უსაფრთხოებაზე, შრომით უფლებებზე, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის მიმართულებასა და შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებული პროგრამის მართვის საკითხებზე. აღსანიშნავია, რომ შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით სამსახური ინსპექტირებებს ახორციელებს შემდეგი მიმართულებებით: o „საქართველოს შრომის კოდექსი“ საქართველოს ორგანული კანონი; o „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონი; o „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი; „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების o მიზნით, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცდა სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესი“ საქართველოს №112 დადგენილება; ზემოხსენებულის შედეგად, 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში:  ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 2510 (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების აღმოფხვრამდე) ინსპექტირება, რომელმაც 2022 წელს მოიცვა - 1147 ობიექტი (პირველადი ინსპექტირებით შემოწმებული ობიექტები);  საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს თანახმად, საქართველოს მასშტაბით განხორციელდა 1024 ინსპექტირება/რეინსპექტირება, რომელმაც 2022 წელს მოიცვა 565 ობიექტი (პირველადი ინსპექტირებით შემოწმებული ობიექტები);  „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის და მათზე რეაგირების მიზნით სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 7 მარტის N112 დადგენილების ფარგლებში ახორციელებს ზედამხედველობას, რომლის შედეგად არსებული მდგომარეობით საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა ინსპექტირება 221 ობიექტზე, რომელთაგან 211 იყო გეგმური, ხოლო, 10 არაგეგმური. 221 14 ✆ 15-75 4.1 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებები 2022 წელს ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების სრულ გამოსწორებამდე) 2510 ინსპექტირება განხორციელდა. განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში პირველადი ინსპექტირებები შეეხო 1147 ობიექტს, მათ შორის, გეგმურად 752 ობიექტი, არაგეგმურად (საჩივრის საფუძველზე 42, უბედური შემთხვევის საფუძვლით 192, სხვა არაგეგმური ინსპექტირება 161 ობიექტს შეეხო) კი 395 ობიექტი შემოწმდა. შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა აღსანიშნავია, რომ განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ (NACE Rev.2) (2016) შესაბამისად, 108 000-მდე დასაქმებულ პირს ასახულია №3 დიაგრამაზე. დიაგრამა №3 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ (NACE Rev.2) (2016) შესაბამისად 500 400 300 200 100 0 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S ობიექტების რაოდენობა 10 80 270 66 10 384 84 46 133 6 1 4 5 3 6 3 30 3 3 სექცია სექციის დასახელება A B C D E F G H სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა I J K L M N O განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები p Q R S განათლება სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერების დამუშავება დამამუშავებელი მრეწველობა ელექტროენერგიის, აირის, ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება წყალმომარაგება; კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობები მშენებლობა საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი ტრანსპორტი და დასაწყობება ინფორმაცია და კომუნიკაცია საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები ხელოვნება, გართობა და დასვენება სხვა სახის მომსახურეობა წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 15 ✆ 15-75 შერჩევითი კონტროლის საფუძველზე შემოწმდა: სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობის საქმიანობების A სექციიდან 10 ობიექტი; სამთომოპოვებითი მრეწველობის, ნახშირის და ლიგნიტის მოპოვების, ნედლი ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მოპოვების საქმიანობების B სექციიდან - 80 ობიექტი; დამამუშავებელი მრეწველობის საქმიანობების C სექციიდან - 270 ობიექტი, ელექტროენერგიის, აირის, ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდების საქმიანობების D სექციიდან - 66 ობიექტი; წყალმომარაგება, კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობების E სექციიდან - 10 ობიექტი; სამშენებლო საქმიანობების F სექციიდან - 384 ობიექტი, საბითუმო და საცალო ვაჭრობის G სექციიდან - 84 ობიექტი; ტრანსპორტირებისა და დასაწყობებების საქმიანობების H სექციიდან - 46 ობიექტი; განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის საქმიანობების I სექციიდან - 133 ობიექტი; ინფორმაცისა და კომუნიკაციის საქმიანობების J სექციიდან - 6 ობიექტი; საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობების K სექციიდან - 1 ობიექტი; უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობების L სექციიდან - 4 ობიექტი; პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობების M სექციიდან - 5 ობიექტი; ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობების N სექციიდან - 3 ობიექტი; სახელმწიფო მმართველობისა და თავდაცვის საქმიანობების O სექციიდან - 6 ობიექტი; განათლების საქმიანობების P სექციიდან - 3 ობიექტი; ჯანდაცვის და სოციალური მომსახურეობის საქმიანობის Q სექციიდან - 30 ობიექტი; ხელოვნების, გართობის, დასვენების საქმიანობების R სექციიდან - 3 ობიექტი; სხვა სახის მომსახურეობის საქმიანობების S სექციიდან - 3 ობიექტი; შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვაზე ზედამხედველობის მიზნით ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად ინსპექტირება განხორციელდა საქართველოს მასშტაბით. თბილისსა და რეგიონებში შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები ასახულია №4 დიაგრამაზე. დიაგრამა №4 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში 1% 4% 7% 3% 8% 1% 4% 51% 2% 2% თბილისი სამცხე-ჯავახეთი მცხეთა-მთიანეთი იმერეთი 17% აჭარა სამეგრელო-ზემო სვანეთი გურია რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 16 ✆ 15-75 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და რეგიონებში , წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი თბილისი 588 აჭარა - 200 სამეგრელოზემო სვანეთი 24 შემოწმების შედეგად გურია - 13 სამცხეჯავახეთი - 21 გამოვლინდა მცხეთამთიანეთი - 44 ქვემო ქართლი 46 შეუსაბამობები იმერეთი - 93 შიდა ქართლი 31 საქართველოს კახეთი - 74 რაჭა-ლეჩხუმქვემო სვანეთი 13 ორგანულ კანონთან ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ და სხვადასხვა ტექნიკურ რეგლამენტთან, რომლებზეც განხორცილდა შესაბამისი რეაგირება. ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების აღმოფხრის მიზნით გაიცა 8728 მითითება, რომლისთვისაც სამართალდამრღვევთა მიმართ ჯამში შედგა 1748 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. 8728 დარღვევის ფარდობითი სიხშირეები ასახულია №5 დიაგრამაზე. 17 ✆ 15-75 დიაგრამა №5 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების ფარდობითი სიხშირეები არ არის გამოყენებული კოლექტიური დაცვის საშუალებები არ არის შეფასებული რისკები არ არის ჩატარებული სწავლება/ინსტრუქტაჟები არ არის შემოწმებული ტექნიკური აღჭურვილობა დასაქმებულები არ არიან აღჭურვილი ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით 0% 1% 0% 1% 0% 2% არ აქვს ღრიცხული საწარმოო უბედური შემთხვევები 0% არ აწარმოებს კონტროლს ალკოჰოლზე და ნარკოტიკულ თრობაზე უგულვებელყოფილია პირველადი დახმარებისთვის გასაწევი ზომები 0% 1% 1% 0% 0% არ წარმოებს საწარმოო გარემო ფაქტორების გაზომვები 0% 1% არ ჰყავს უსაფრთხოების სპეციალისტი 2% არ არის განთავსებული მოაჯირები 10% გამოიყენება კუსტარულად დამზადებული კიბე 2% 2% დასაქმებული არ არის უზრუნველყოფილი უბედური შემთხვევის დაზღვევით 2% არ არის დაცული სანიტარულ ჰიგიენური ნორმები 10% 2% ელ. გამანაწილებელი მოწყობილობები ღია მდგომარეობაშია 3% დასაქმებულს არ უტარდება პერიოდული სამედიცინო შემოწმება 3% კუსტარულად დამზადებული და არასწორად აგებული ხარაჩოების გამოყენება არ არის დაფარული ღიობები 8% 3% არ არის გამოყოფილი საშიში ზონები 3% მოუწესრიგებელი ერგონომიკა არ არის შემუშავებული საგანგებო სიტუაციებში სამოქმედო გეგმა 3% 7% დარღვეულია ჟანგბადისა და თხევადი აირის ბალონების დასაწყობების წესი ამწე მოწყობილობებწს არ გააჩნია შესაბამისი უსაფრთხოების სერთიფიკატი 4% ელექტრო უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ პირებს არ აქვთ შესაბამისი ჯგუფის დამადასტურებელი დოკუმენტი 4% 7% 4% ამწის კაბინა არ არის მოწყობილი შესაბამისი წესით ქიმიური ნივთიერებები გამოიყენება შესაბამისი ეტიკეტირების გარეშე 5% 5% 5% არ ხორციელდება ხარაჩოების, დამცავი ღვედების, კიბეების, სამუშაო პლატფორმების პერიოდული შემოწმება არასრულადაა განთავსებული უსაფრთხოების ბადეები და არ არსებობს მათი შემოწმების დოკუმენტი არ არსებობს ამწის გამართულ მუშაობაზე პასუხისმგებელი პირი დიელექტრიკული დაცვის საშუალებების საექსპლუატაციო ვადა დარღვეულია სამშენებლო მოედანი არ არის შემოღობილი არ ხდება პროფესიული დაავადების მოკვლევა არ არის გამოყოფილი ხარაჩოს აწყობა/დაშლაზე პასუხისმგებელი პირები წვადი და აალებადი ნივთიერებები არასწორადაა დასაწყობებული დაკიდულ ხარაჩოებზე მუშაობისას არ გამოიყენება ვერტიკალური დამცავი ბაგირები წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი შემოწმების პროცესში გამოვლენილი 8728 დარღვევიდან იკვეთება, რომ 5%-დან 10%-მდე შემთხვევებში არ არის გამოყენებული კოლექტიური დაცვის საშუალებები; არ არის შეფასებული რისკები; არ არის 18 ✆ 15-75 ჩატარებული სწავლება/ინსტრუქტაჟები; არ არის შემოწმებული ტექნიკური აღჭურვილობა და დასაქმებულები არ არიან აღჭურვილი ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით. გამოვლენილი დარღვევების შედეგად, ადმინისტრაციული სახდელის სახედ გამოყენებულ იქნა საქმიანობის შეჩერება, გაფრთხილება და ჯარიმა, რომლისთვისაც როგორც აღინიშნა სამსახურის მიერ შედგენილ იქნა 1748 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. გაფრთხილება არსებული დარღვევის სიმძიმიდან გამომდინარე დამსაქმებლისთვის პირველი გონივრული გაფრთხილების ვადის შემდგომ, მიცემას გულისხმობს. გონივრული ვადის გასვლისთანავე განმეორებითი ინსპექტირების შედეგად დაფიქსირდა, რომ 592-მა ობიექტმა სრულად გამოასწორა დარღვევები. 2022 წელს პირველივე გადამოწმებისას ობიექტების 52%-მა აღმოფხვრა გამოვლენილი დარღვევები აღსანიშნავია, რომ 2021 წელთან შედარებით 24%-ით გაზრდილია იმ შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა, რომელთაც სრულად გამოასწორეს გამოვლენილი დარღვევები პირველივე გადამოწმებისას. შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმებიდან - შეჩერების თაობაზე 137 ოქმი შედგა; - გაფრთხილების თაობაზე 1072 ოქმი; - ჯარიმის შესახებ 539 ოქმი. „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონზე ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად გამოყენებული ჯარიმების რაოდენობა კატეგორიების მიხედვით ასახული №6 დიაგრამაზე. დიაგრამა №6 ჯარიმის ოქმების კატეგორიზაცია 40 უბედური შემთხვევის შეუტყობინებლობის საფუძვლით 11 თვითნებურად სამუშაოების გაგრძელების საფუძვლით განმეორებითი შეჩერების საფუძვლით 6 38 რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის საფუძვლით საქმიანობაში ხელის შეშლის საფუძვლით 1 443 გაცემული მითითების შეუსრულებლობის საფუძვლით წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 2022 წელს 2510 პირველადი და განმეორებითი ინსპექტირებების შედეგად (დარღვევების სრულ აღმოფხვრამდე) შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების გადანაწილების 19 ✆ 15-75 ფარდობითი სიხშირეები ასახულია №7 დიაგრამაზე დიაგრამა №7 2022 წელს შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების გადანაწილების ფარდობითი სიხშირეები შეჩერება გაფრთხილება ჯარიმა 8% 31% 61% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი როგორც აღინიშნა, კრიტიკული დარღვევისთვის სამუშაო პროცესის შეჩერების გადაწყვეტილების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს მიემართა 137-ჯერ. შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სამუშაოს შეჩერების თაობაზე სასამართლომ ყველა შემთხვევაში დააკმაყოფილა. სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურში გასაჩივრებულ იქნა „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის დარღვევის შესაბამისად შედგენილი - 67 ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ოქმი. აქვე აღსანიშნავია, რომ შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით 2022 წლის განმავლობაში საქართველოს საერთო სასამართლოების მიერ განხილულ იქნა სულ 50 საქმე. 4.2 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევები ,,შრომის უსაფრთხოების“ შესახებ საქართველოს ორგანული კანონი სამუშაო სივრცეში მომხდარ უბედურ შემთხვევას განმარტავს, როგორც სამუშაო პროცესში ან სამუშაო პროცესთან დაკავშირებით მომხდარ შემთხვევას, რომელსაც შედეგად მოჰყვა დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობის დაზიანება, შრომისუნარიანობის შეზღუდვა ან დაკარგვა, გარდაცვალება ან მისი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარება. თავის მხრივ, ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-15 მუხლის შესაბამისად, დამსაქმებელი ვალდებულია ზედამხედველ ორგანოს აცნობოს უბედური შემთხვევის შესახებ „სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესის და ფორმის, მოკვლევის პროცედურებისა და ანგარიშგების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-11/ნ ბრძანების შესაბამისად. 20 ✆ 15-75 თავის მხრივ ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად სსიპშრომის ინსპექციის სამსახური ახორციელებს სამუშაო ადგილზე მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების მოკვლევას, აღრიცხავს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად. ორგანიზაციაში მომხდარი უბედური შემთხვევების მოკვლევასა და აღრიცხვას აწარმოებს სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური. საანგარიშო პერიოდში კი სამსახურის მიერ მოკვლეულ იქნა ყველა ფატალური და მასობრივი უბედური შემთხვევა. ასევე, განხორციელდა არაფატალური უბედური შემთხვევების მოკვლევებიც. ზემოხსნებულის შედეგად, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ განხორციელდა სამუშაო სივრცეში მომხდარი 113 უბედური შემთხვევის მოკვლევა. გარდა ამისა, როგორც აღინიშნა 2022 წელს სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის საფუძვლით ინსპექტირება განხორციელდა 192 ობიექტზე. 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში სამუშაო ადგილზე გარდაიცვალა 35 და დაშავდა 330 დასაქმებული. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილი 35 პირიდან ყველა კაცია, ხოლო დაშავებულთაგან 69 ქალი და 261 კაცია. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა სქესისა და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით წარმოდგენილია №4 ცხრილში. ცხრილი №4 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა სქესისა და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით სქესი მიგრანტის სტატუსის მიხედვით დაშავებულთა რაოდენობა გარდაცვლილთა რაოდნეობა ჯამში 330 35 მიგრანტი 4 1 კაცი არა მიგრანტი ჯამში მიგრანტი 326 261 4 34 35 1 ქალი არა მიგრანტი ჯამში მიგრანტი 257 69 0 34 0 0 არა მიგრანტი 0 69 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი ჯამში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) -ის შესაბამისად წარმოდგენილია №8 დიაგრამაზე 21 ✆ 15-75 დიაგრამა №8 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების სეკ-2016-ის მიხედვით 0 0 U ექსტერიტორიული ორგანიზაციების და ორგანოების საქმიანობები 0 T შინამეურნეობების, როგორც დამქირავებლის, საქმიანობები; არადიფერენცირებული საქონლის და მომსახურების წარმოება შინამეურნეობების მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის 0 S სხვა სახის მომსახურება 0 R ხელოვნება, გართობა და დასვენება 0 Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 0 P განათლება 0 O სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა;სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება 0 0 5 2 4 1 1 0 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები M პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები 0 L უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები 0 K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 0 J ინფორმაცია და კომუნიკაცია 0 I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და კვების მიწოდების საქმიანობები 0 2 0 2 0 50 4 H ტრანსპორტი და დასაწყობება 20 1 G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილებისა და მოტოციკლების რემონტი 58 16 F მშენებლობა 1 E წყალმომარაგება, კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობები 13 3 D ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება 47 5 7 C დამამუშავებელი მრეწველობა 60 2 B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერის დამუშავება 0 A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა 0 დაშავებული 55 6 10 20 30 40 50 60 გარდაცვლილი წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი სამუშაო ადგილებზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობის საქმიანობის A სექციაში დაშავებულია 6 დასაქმებული; სამთომოპოვებითი მრეწველობისა და კარიერის დამუშავების B სექციაში გარდაცვლილია 2 და დაშავებულია 55 დასაქმებული; დამამუშავებელი მრეწველობის C სექციაში გარდაცვლილია 7 და დაშავებულია 60 დასაქმებული; ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდების საქმიანობების D სექციაში გარდაცვლილია 3 და 22 ✆ 15-75 დაშავებულია 5 წყალმომარაგება, დასაქმებული; კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობების E სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია 13 დასაქმებული; მშენებლობის F სექციაში გარდაცვლილია 16 და დაშავებულია 47 დასაქმებული; საბითუმო და საცალო ვაჭრობის, ავტომობილებისა და 5 მიგრანტთან მიმართებით აღრიცხული სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემდეგნაირად ნაწილდება: შემთხვევები მშენებლობის F სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია 3 დასაქმებული (მათ შორის, 1 ძიმე და 2 საშუალო); მოტოციკლების რემონტის საქმიანობების G განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია კვების მიწოდების საქმიანობების I დაშავებულია 1 დასაქმებული (მძიმე); 58 დასაქმებული; დასაწყობების ტრანსპორტისა საქმიანობის H და სექციაში სექციაში გარდაცვლილია 4 და დაშავებულია 20 დასაქმებული; განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და კვების მიწოდების საქმიანობების I სექციაში დაშავებულია 50 დასაქმებული; საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობების K სექციაში დაშავებულია 2 დასაქმებული; პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობების M სექციაში დაშავებულია 2 დასაქმებული; ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობების N სექციაში გარდაცვლილია 1 დასაქმებული; სახელმწიფო მმართველობისა და თავდაცვის სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოების საქმიანობების O სექციაში დაშავებულია 1 დასაქმებული; განათლების საქმიანობების P სექციაში დაშავებულია 4 დასაქმებული; ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქმიანობების Q სექციაში დაშავებულია 2 დასაქმებული; ხელოვნების, გართობისა და დასვენების საქმიანობების R სექციაში დაშავებულია 5 დასაქმებული. რეგიონების მიხედვით სამუშაო განაწილებულია №9 დიაგრამაზე. ადგილზე გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა დიაგრამა №9 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა რეგიონების მიხედვით 160 140 120 100 80 60 40 20 0 აჭარა გურია თბილისი იმერეთი კახეთი მცხეთამთიანეთი დაშავებული 18 0 156 90 7 11 რაჭალეჩხუმი და ქვემო სვანეთი 1 გარდაცვლილი 6 2 9 8 5 2 0 სამეგრელ სამცხეო-ზემო ჯავახეთი სვანეთი ქვემო ქართლი შიდა ქართლი 2 6 33 6 0 0 3 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 23 ✆ 15-75 ფატალურ შემთხვევათაგან: აჭარაში 1 შემთხვევა დაფიქსირდა ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდების საქმიანობების D სექციაში; საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 2 შემთხვევა; გზების, ხიდებისა და ავტობანების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; ტრანსპორტისა და დასაწყობების საქმიანობის H სექციაში დაფიქსირდა 2 შემთხვევა. გურიაში 1 შემთხვევა დაფიქსირდა საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობის F სექციაში; პურის წარმოების C სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა. თბილისში 1 შემთხვევა დაფიქსირდა დამამუშავებელი მრეწველობის C ნარჩენების მართვის საქმიანობის E სექციაში დაფიქსირდა 1 სექციაში; წყალმომარაგების, შემთხვევა; საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 4 შემთხვევა; საბითუმო და საცალო ვაჭრობის საქმიანობის G სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; ტრანსპორტისა და დასაწყობების საქმიანობის H სექციაში დაფიქსირდა 2 შემთხვევა. იმერეთში 2 შემთხვევა დაფიქსირდა სამთომოპოვებითი მრეწველობისა და კარიერის დამუშავების B სექციაში; ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდების საქმიანობების D სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; გზების, ხიდებისა და ავტობანების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 3 შემთხვევა; უსაფრთხოების დაცვის კერძო სამსახურების საქმიანობების N სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა. კახეთში 2 შემთხვევა დაფიქსირდა დამამუშავებელი მრეწველობის C სექციაში; ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდების საქმიანობების D სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა; გზების, ხიდებისა და ავტობანების მშენებლობის F სექციაში დაფიქსირდა 1 შემთხვევა. მცხეთა-მთიანეთში 2 შემთხვევა დაფიქსირდა გზების, ხიდებისა და ავტობანების მშენებლობის F სექციაში. ქვემო ქართლში 3 შემთხვევა დაფიქსირდა დამამუშავებელი მრეწველობის C სექციაში. ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-14 მუხლის შესაბამისად, სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევა კლასიფიცირდება მისი შედეგებისა და ერთ ჯერზე დაშავებული ადამიანების რაოდენობის მიხედვით, შემდეგნაირად: მსუბუქი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მსუბუქი დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვის გარეშე ან შრომისუნარიანობის დაკარგვით არაუმეტეს 3 დღისა; ბ) საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვით 3 დღიდან 40 დღემდე; მძიმე უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მუდმივი შრომისუუნარობის განვითარება ან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება ან/და დროებითი შრომისუუნარობის განვითარება 40 კალენდარულ დღეზე მეტი ხნით; ფატალური უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო ადამიანის (დასაქმებულის ან სხვა პირის) სამუშაო ადგილზე ან უბედური შემთხვევიდან 1 წლის განმავლობაში გარდაცვალება; მასობრივი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო 3 ან მეტი ადამიანის დაშავება, მათ შორის, 1 მძიმე უბედური შემთხვევა ან 1 ფატალური უბედური შემთხვევა. 24 ✆ 15-75 ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-15 მუხლის (სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების შემთხვევების რეგისტრაცია, მოკვლევა და ანგარიშგება) მე-2 პუნქტის ,,გ.გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად დამსაქმებელი ვალდებულია, შეატყობინოს ზედამხედველ ორგანოს საშუალო, მძიმე, ფატალური და მასობრივი უბედური შემთხვევების შესახებ. შესაბამისად, ზედამხედველი ორგანოს მიერ ხდება იმ საწარმოო უბედური შემთხვევების აღრიცხვა, რომლებიც კლასიფიცირდება, როგორც: საშუალო, მძიმე, ფატალური და მასობრივი. 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებიდან დაფიქსირდა:  3 მასობრივი უბედური შემთხვევა;  დაშავებულთაგან 87 შემთხვევა კლასიფიცირდა, როგორც მძიმე უბედური შემთხვევა (ქალი 11; კაცი 76);  243 შემთხვევა კი, როგორც საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევა (ქალი 58; კაცი 185). სამუშაო სივრცეში მომხდარი კლასიფიცირებული უბედური შემთხვევები გენდერულ ჭრილში ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) -ის შესაბამისად ნაჩვენებია №5 ცხრილში. ცხრილი №5 კლასიფიცირებული საწარმოო უბედური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში ეკონომიკური საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) -ის შესაბამისად ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) ჯამში ქალი კაცი მძიმე საშუალო მძიმე საშუალო 11 58 76 185 69 261 A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერის დამუშავება C დამამუშავებელი მრეწველობა D ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება E წყალმომარაგება, კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობები F მშენებლობა G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილებისა და მოტოციკლების რემონტი H ტრანსპორტი და დასაწყობება I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და კვების მიწოდების საქმიანობები J ინფორმაცია და კომუნიკაცია 1 1 1 3 0 0 10 45 1 9 20 30 0 0 0 5 0 0 1 12 0 0 28 19 5 19 3 31 0 1 8 11 2 23 1 24 0 0 0 0 K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 0 0 0 2 L უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები M პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები 0 0 0 0 0 0 2 0 25 ✆ 15-75 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები O სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა;სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება P განათლება Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები R ხელოვნება, გართობა და დასვენება S სხვა სახის მომსახურება T შინამეურნეობების, როგორც დამქირავებლის, საქმიანობები; არადიფერენცირებული საქონლის და მომსახურების წარმოება შინამეურნეობების მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის U ექსტერიტორიული ორგანიზაციების და ორგანოების საქმიანობები 0 0 0 0 0 1 0 0 1 1 2 0 1 1 0 0 0 2 0 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების მოკვლევის შედეგად დაშავებულ პირთათვის მიყენებული სხვადასხვა ტიპის დაზიანებათა ფარდობითი სიხშირეები თვალსაჩინოდ ნაჩვენებია №10 დიაგრამაზე. დიაგრამა №10 დაზიანებათა ტიპების ფარდობითი სიხშირეები იარა-ნაკაწრი მოტეხილობა დაბეჟილობა ღრძობა/დაჭიმულობა დამწვრობა ტვინის შერყევა ინტოქსიკაცია ამპუტაცია ელექტროშოკი ასფიქსია/მოხრჩობა 5% 2% 1% 1% 0% 9% 29% 15% 24% 14% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი ,,სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესის და ფორმის, მოკვლევის პროცედურებისა და ანგარიშგების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის N01-11/ნ ბრძანების დანართი 1.2-ის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში გამოგზავნილი მოკვლევის ოქმებისა და სამსახურის მიერ განხორციელებული მოკვლევების საფუძველზე საწარმოო ინციდენტები ასაკობრივ ჭრილში ნაჩვენებია №11 დიაგრამაზე. 26 ✆ 15-75 დიაგრამა №11 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ასაკობრივ ჭრილში ≥60 წელზე 35 4 40-60 წლამდე 13 20-40 წლამდე 15 14 <20 წლამდე 3 0 20 129 152 40 60 დაშავება 80 100 120 140 160 გარდაცვალება წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი დამუშავებული მონაცემებიდან უბედური შემთხვევა უკავშირდება 20 წლამდე ასაკის 17 დასაქმებულს, 20დან 40 წლამდე ასაკის -167, 40-დან 60 წლამდე -120, ხოლო, 60 და უფროსი ასაკის - 39 დასაქმებულს. ასაკის მიხედვით, დაშავებულთა მაქსიმალური რაოდენობა განაწილდა 20-40 წლამდე ასაკობრივ დიაპაზონში. ქვეყანაში შრომით ნორმებზე სახელმწიფო კონტროლის ერთიანი პოლიტიკის განსახორციელებლად, 2020 წლის 6 თებერვალს საქართველოს მთავრობის №80 დადგენილებით ჩამოყალიბდა ეკონომიკური საქმიანობის პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მეთოდებისა და რისკის შეფასების წესი, რომლის მიზანია რისკის დონის მიხედვით ეკონომიკური საქმიანობის საფრთხის შეფასება, კონტროლის ინტენსივობის დადგენა, იმ მეთოდებისა და წესების შემუშავება, რომელთა საშუალებითაც უნდა მოხდეს სხვადასხვა დარგზე მონიტორინგი, ინფორმაციის შეგროვებისა და დამუშავების მიზნით. მეთოდოლოგია საერთაშორისო გამოცდილებასა და ქვეყანაში მოპოვებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემუშავდა, რომელიც სხვადასხვა ეკონომიკურ საქმიანობას ინდიკატორების საფუძველზე, შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვისა და ინციდენტობის კუთხით აჯგუფებს და ჰყოფს განსაკუთრებით მაღალ, ძალიან მაღალ, მაღალ, საშუალო და დაბალ რისკის სექტორებად. აღსანიშნავია, რომ პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მიზნით, საქმიანობების დაჯგუფებები რომელიც ცვალებადია 5 წლის მანძილზე შეგროვებული და დამუშავებული მონაცემების საფუძველზე, დაფუძნებულია ეროვნულ კლასიფიკატორზე სეკ (NACE Rev.2) (2016) 1 (აღნიშნული შეესაბამება ევროპულ კლასიფიკატორს − NACE Rev. 2 Statistical classification of economic activities in the European Community). პრიორიტეტული დარგების 1 საქართველოს 2_Georgian_2016.pdf ეროვნული კლასიფიკატორი *სეკ-2016): https://www.geostat.ge/media/13408/NACE-Rev- 27 ✆ 15-75 გადანაწილება 5 ძირითად კატეგორიაში ხორციელდება. ესენია: განსაკუთრებით მაღალი რისკის, ძალიან მაღალი რისკის, მაღალი რისკის, საშუალო რისკისა და დაბალი რისკის ჯფუფები. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად დაშავებულთა და გარდაცვლილთა პროცენტული გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით მოცემულია №12 და №13 დიაგრამებზე: დიაგრამა №12 სამუშაო ადგილებზე გარდაცვლილთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით საშუალო რისკი 3% დაბალი რისკი 3% მაღალი რისკი 26% განსაკუთრებით მაღალი რისკი 48% ძალიან მაღალი რისკი 20% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა პრიორიტეტული დარგების მიხედვით შემდეგნაირია: განსაკუთრებით მაღალი რისკის ჯგუფში-17 შემთხვევა, ძალიან მაღალი რისკის ჯგუფში-7 შემთხვევა, მაღალი რისკის ჯგუფში--9 შემთხვევა, საშუალო რისკის ჯგუფში--1 შემთხვევა, დაბალი რისკის ჯგუფში--1 შემთხვევა. დიაგრამა №13 სამუშაო ადგილებზე დაშავებულთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით დაბალი რისკი 4% საშუალო რისკი 31% მაღალი რისკი 27% განსაკუთრებით მაღალი რისკი 17% ძალიან მაღალი რისკი 21% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 28 ✆ 15-75 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად დაშავებულთა რაოდენობა პრიორიტეტული დარგების მიხედვით შემდეგნაირია: განსაკუთრებით მაღალი რისკის ჯგუფში-58 შემთხვევა, ძალიან მაღალი რისკის ჯგუფში-68 შემთხვევა, მაღალი რისკის ჯგუფში--89 შემთხვევა, საშუალო რისკის ჯგუფში--103 შემთხვევა, დაბალი რისკის ჯგუფში--12 შემთხვევა. მოგეხსენებათ, შრომის ინსპექციის მანდატი სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის შედეგად გარდავლილთა და დაშავებულთა შესახებ ინფორმაციის შეგროვების მიმართულებით სრულად ამოქმედდა 2019 წლიდან. აღნიშნულის საფუძველზე მოპოვებული და დამუშავებული მონაცემები 20192022 წლებში ფატალური და არაფატალური შემთხვევების შესახებ სქესობრივ ჭრილში და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით ასახულია №6 ცხრილში. ცხრილი №6 არაფატალური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით მიგრანტის სტატუსის მიხედვით სქესი ჯამში კაცი ქალი 2022 ფატალური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში და მიგრანტის სტატუსის მიხედვით 2021 2020 2019 2018* 2022 2021 2020 2019 2018* 35 37 39 45 59 ჯამში მიგრანტი არა მიგრანტი ჯამში მიგრანტი 330 253 249 168 199 4 326 261 4 0 253 216 0 0 249 39 0 1 167 159 1 1 34 35 1 0 37 37 0 0 39 39 0 0 45 45 0 არა მიგრანტი 257 216 225 158 ჯამში მიგრანტი არა მიგრანტი 69 0 69 37 0 37 24 0 24 9 0 9 34 0 37 0 39 0 45 0 0 0 0 0 0 0 0 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი შენიშვნა: სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შესახებ სტატისტიკური მონაცემები შეგროვებული და დამუშავებულია „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მიზნებისა და მეთოდოლოგიის მიხედვით. *2018 წელს მომხდარი უბედური შემთხვევების წყაროა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, რომელმაც აღნიშნულ პერიოდში სისხლის სამართლის კოდექსის მიზნებითა და მეთოდოლოგიით უზრუნველყო მონაცემების აღრიცხვა. უნდა აღინიშნოს, რომ ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი 2019 წლის 1 სექტემბრამდე ვრცელდებოდა მხოლოდ მომეტებული საფრთხის შემცველ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებზე, ხოლო 2019 წლის 1 სექტემბრიდან აღნიშნულმა მოიცვა ეკონომიკური საქმიანობის ყველა დარგი, მათ შორის, საქართველოს ორგანული კანონითა „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით მოწესრიგებულ შრომით ურთიერთობები. იმის გამო, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ყველა სექტორში დამსაქმებელს, მათ შორის მათ, ვისაც არ გააჩნდა ვალდებულება 2019 წლის სექტემბრამდე, შეეტყობინებინა ინფორმაცია სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ, 2019 წლის სექტემბრიდან გაუჩნდა ეს ვალდებულება, შესაბამისად, ინფორმაცია იმ უბედური შემთხვევის შესახებ, რომელიც დაუკავშირდა სამუშაო პროცესს (საშუალო, მძიმე, ფატალური და მასობრივი) შრომის ინსპექციის მიერ იქნა შეგროვებული და 29 ✆ 15-75 დამუშავებული. გარდა ამისა, 2021-2022 წლებში საგრძნობლად გაიზარდა შრომის უსაფრთხოების ნორმების აღსრულებაზე ინსპექტირებების რაოდენობა და დამსაქმებელთათვის ინფორმაციის გაზიარება ზემოხსენებული ვალდებულების თაობაზე. ამით აიხსნება წლების მატებასთან ერთად არაფატალური უბედური შემთხვევების რაოდენობრივი ზრდა. ეს უკანასკნელი კი დროთა განმავლობაში საშუალებას მოგვცემს მაქსიმალური სიზუსტით შევძლოთ ქვეყანაში არსებული მდგომარეობის შეფასება და ეფექტური პრევენციული ღონისძიებების გატარება. აქვე გასათვალისწინებელია ის ფაქტორიც, რომ საერთაშორისო დონეზე ქვეყნის შეფასების თვალსაზრისით უმნიშვნელოვანესია 100 000 დასაქმებულზე შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მეთოდოლოგიით გარდაცვალებისა და დაშავების სიხშირის გამოთვლა, რომლის შესახებ ინფორმაცია ზოგადად და ეკონომიკური საქმიანობების მიხედვით ხელმისაწვდომი იქნება შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდზე. 2018-2022 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდენობა ასევე წარმოდგენილია №14 დიაგრამაზე. დიაგრამა №14 2018-2022 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდნეობა 70 59 60 50 45 39 40 37 35 30 20 10 0 2018 2019 2020 2021 2022 დიაგრამიდან ნათლად ჩანს სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდენობრივი კლების დინამიკა, რაც 2018 წლიდან, შრომის უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს კანონის მიღებიდან დღემდე შენარჩუნებულია. აღნიშნული კი მეტყველებს სახელმწიფოს მიზნობრივი პოლიტიკისა და სტრატეგიული 2022 წელს საწარმოო უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილთა რაოდენობა 2021 წელთან შედარებით შემცირებულია 5%-ით, 2020 წელთან შედარებით შემცირებულია დაახლოებით 10%-ით, 2019 წელთან შედარებით შემცირებულია დაახლოებით 22%-ით, ხოლო, 2018 წელთან შედარებით შემცირებულია 41%-ით. დოკუმენტებით დაგეგმილი აქტივობების ეფექტურობაზე. 30 ✆ 15-75 4.3 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებები 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში, შრომითი უფლებების ზედამხედველობის მიმართულებით სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ განხორციელდა 1024 პირველადი და განმეორებითი ინსპექტირება დარღვევების სრულ აღმოფხვრამდე. მათ შორის, 565 პირველადი (565 სამუშაო ადგილი) და 459 განმეორებითი ინსპექტირება (385 სამუშაო ადგილი), ჯამში - 950 სამუშაო ადგილზე. პირველადი ინსპექტირებების ფარგლებში გეგმურად შემოწმდა 325 ობიექტი, ხოლო არაგეგმურად 240 ობიექტი (მათ შორის, საჩივრის საფუძველზე და საკუთარი ინიციატივით). აღსანიშნავია, რომ განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო 68 000-მდე დასაქმებულ პირს, რომლის ფარგლებშიც გამოვლენილ იქნა დასაქმებულთა 376 000-მდე შრომითი უფლების დარღვევა. აქვე აღსანიშნავია, რომ შრომითი უფლებების დარღვევაზე 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში შემოვიდა 231 საჩივარი, საიდანაც 137 საჩივარზე დარღვევის არსებობის გამო გაცემულ იქნა ოქმი/გადაწყვეტილება, 68 საჩივარზე კი - შეწყვეტილ იქნა ხარვეზის შეუვსებლობის ან დარღვევის აღმოფხვრის/მორიგების გამო. დარჩენილ 26 საჩივარზე კი მიმდინარეობს საქმისწარმოება. რაც შეეხება, საქართველოს ,,საქართველოს შრომის საქართველოს მასშტაბით ორგანული კოდექსი’’-ს კანონის შესაბამისად რეგიონულ დონეზე გარდა ინსპექტირებებისა, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა მიღებული განცხადებების საფუძველზე წერილობითი კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დაკავშირებით გაუწია 138 დაინტერესებულ სუბიექტს. შემოწმებული ობიექტების გადანაწილების ფარდობით სიხშირეებს, აღნიშნული ასახულია №15 დიაგრამაზე. დიაგრამა №15 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში 14% 1% 3% 0% 3% 0% 4% აჭარა 14% 1% გურია თბილისი იმერეთი კახეთი 60% მცხეთა-მთიანეთი რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთი სამეგრელო ზემო-სვანეთი სამცხე-ჯავახეთი ქვემო ქართლი წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 31 ✆ 15-75 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და რეგიონებში თბილისი 333 აჭარა - 79 სამეგრელოზემო სვანეთი 14 გურია - 4 სამცხეჯავახეთი - 2 მცხეთამთიანეთი - 19 ქვემო ქართლი 21 იმერეთი - 76 შიდა ქართლი 9 კახეთი - 7 რაჭა-ლეჩხუმქვემო სვანეთი 1 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად ასახულია №16 დიაგრამაზე. 32 ✆ 15-75 დიაგრამა №16 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად 145 111 72 51 1 3 A B C 1 4 D E F G 29 30 H I სექცია 36 3 J K 5 9 L M 28 N 4 7 O P 22 Q R 4 S სექციის დასახელება A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერების დამუშავება C დამამუშავებელი მრეწველობა D ელექტროენერგიის, აირის, ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება E წყალმომარაგება; კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისაგან გასუფთავების საქმიანობები F მშენებლობა G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი H ტრანსპორტი და დასაწყობება I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები J ინფორმაცია და კომუნიკაცია K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები L უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები M პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები O სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება P განათლება Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები R ხელოვნება, გართობა და დასვენება S სხვა სახის მომსახურება წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 2022 წლის საანგარიშო პერიოდის ფარგლებში სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ, ჯამში, გაიცა 632 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. მათ შორის, 415 - გაფრთხილების, ხოლო 217 - დაჯარიმების შესახებ. აქვე აღსანიშნავია, რომ შრომის კოდექსით განსაზღვრულ საკითხებზე ადმინისტრაციულ ორგანოში გასაჩივრდა 98 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. შრომითი უფლებების მიმართულებით 2022 წლის განმავლობაში საქართველოს საერთო სასამართლოების მიერ განხილულ იქნა სულ 27 საქმე. 2022 წელს გაცემული მითითებების საერთო ოდენობამ შეადგინა 3 369. აღსანიშნავია, რომ განმეორებითი ინსპექტირებების შედეგების შესაბამისად, საანგარიშო წლის მონაცემებით, 33 ✆ 15-75 გაცემულია 297 შემოწმების აქტი, რაც გულისხმობს შემოწმებული ობიექტების მიერ სრულად ან ნაწილობრივ გამოვლენილი დარღვევების აღმოფხვრას. 2022 წელს გამოვლენილი შრომითი უფლებების დარღვევების რაოდენობა ასახულია №7 ცხრილში: ცხრილი №7 2022 წელს შრომის კოდექსზე ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი შრომითი უფლებების დარღვევების რაოდენობა საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები 24.11 302 14.1.დ 60 30.4 26 14.1.ზ 185 60.1 60 2.1 25 14.1.გ 150 14.1.ვ 59 24.4 23 14.1.ი 129 41.1 57 41.3 23 16.5 128 31.1 54 24.5 22 14.1.ე 120 2.3 54 59.1 21 14.1.თ 119 43.2 48 12.3 20 23.4 116 41.4 47 36 20 20.2 111 24.7 43 17.1 18 27.2 89 1.3 36 25.3 15 27.1 84 12.2 32 24.2 14 12.4 65 46.4 31 25.4 12 30 62 31.3 27 27.3 12 34 ✆ 15-75 საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები 35.1 11 11.1 4 14.2 2 31.2 10 12.1 4 32.3 2 46.2.ი 10 2.2 4 60 2 20.2 9 18.3 4 37.3 2 31.4 9 31.6 4 74 2 14.1.ბ 8 46 4 45.6 2 18.4 8 23.4 3 32 1 31 8 19 3 4.7 1 24.1 7 24.3 3 20.1 1 13 6 37 3 60.1 1 24.8 6 27.5 3 10.5 1 42.1 6 27.4 3 10.2 1 41.2 6 46.2 3 4.6 1 41 5 18.5 3 4.5 1 27 5 44 2 2.2 1 22.3 5 23.6 2 11.5 1 42 5 2.1 2 12.1.გ 1 35 ✆ 15-75 საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები საქართველოს ორგანული გამოვლენილი კანონის დარღვევების "საქართველოს რაოდენობრივი შრომის მაჩვენებელი კოდექსის" მუხლები 59 1 46.3 1 27.5.ბ 1 25.1 1 23.2.ბ 1 32.4 1 31.5 1 24.6 1 34.1 1 14.7 1 38 1 45.1 1 22.1 1 37.1 1 58 1 37.4 1 28.3 1 46.1 1 23.4 1 14.11 1 17.2 1 21.4 1 20.5 1 35 1 22 1 23.1 1 “საჯარო სამსახურის შესახებ” რაოდენობრივ საქართველოს ი მაჩვენებელი კანონის მუხლები 56.3 18.2 1 24.9 1 27.11 1 70.1 1 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 36 ✆ 15-75 5. თემატური ანგარიშები 5.1 ბავშვთა შრომა არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევა 2022 წელს გამოვლინდა 15 (თხუთმეტი) სამუშაო ადგილზე და გაიცა შესაბამისი სამართალდარღვევის ოქმი (დაჯარიმების შესახებ). ჯამში, არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევის საფუძვლით, ჯარიმის ოდენობამ შეადგინა 85 300 (ოთხმოცდახუთი ათას სამასი) ლარი. №17 დიაგრამაზე წარმოდგენილია ინფორმაცია ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით იმ სამუშაო სამუშაო ადგილების შესახებ, სადაც გამოვლინდა არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევის ფაქტები: დიაგრამა №17 სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, სადაც გამოვლინდა არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევის ფაქტები 8 3 2 1 A C სექცია 1 G I K სექციის დასახელება A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა C დამამუშავებელი მრეწველობა G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი რაც შეეხება, გამოვლენილი ფაქტების შესახებ ინფორმაციას აღნიშნული რეგიონულ ჭრილში ასახულია №18 დიაგრამაზე. 37 ✆ 15-75 დიაგრამა №18 არასრულწლოვანთა უფლებების დარღვევის ფაქტები რეგიონულ ჭრილში 8 3 2 1 აჭარა თბილისი იმერეთი შიდა ქართლი 1 მცხეთა - მთიანეთი წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი არასრულწლოვანთა მიმართ საქართველოს შრომის კოდექსის დარღვეული მუხლების რაოდენობა ასახულია №8 ცხრილში ცხრილი №8 საქართველოს ორგანული კანონის “საქართველოს შრომის კოდექსის” მუხლები 24,11 24,8 18,4 27,1 14.1"ზ" რაოდენობრივი მაჩვენებელი 10,5 23,4 27,2 30,2 14.1"გ" 14.1 "ე" 14.1"თ" 14.1 "ი" 14.1"დ" 14.1"ვ" 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 9 5 3 3 3 საქართველოს ორგანული კანონის “საქართველოს შრომის კოდექსის” მუხლები 10,2 16,5 18,5 20,2 24,1 24,4 რაოდენობრივი მაჩვენებელი 24,7 24,9 25,3 1 1 1 41,4 41,1 45,6 79,2 60,1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 38 ✆ 15-75 5.2 სამედიცინო სექტორში განხორციელებული ინსპექტირებები 2021-2022 წლის საანგარიშო პერიოდისთვის კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვის პროცესში ჩართული სამედიცინო პერსონალის სახელმწიფოს მხრიდან „2020 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 დეკემბრის №674 დადგენილებისა და „2021 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის № 828 დადგენილების №20 დანართით განსაზღვრული დამატებითი ანაზღაურების/ დანამატის და მისგან გამომდინარე შრომითი ურთიერთობის კანონიერების შესწავლის მიზნით 161 ობიექტზე განხორციელდა ინსპექტირება. ინსპექტირებისას გამოვლინდა, რომ ადგილი ჰქონდა:             როგორც დანამატის გაუცემლობას, ასევე დანაკლისით გაცემას; დანამატების სხვა პირებზე გაცემას; დანამატის გაცემის ხარჯზე ხელფასის შემცირებას ან საერთოდ გაუცემლობას; დისკრიმინაციას, როგორც შრომის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით არათანაბარ მოპყრობას (ექთნების მიმართ); შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობების შეუსაბამობას შრომის კოდექსთან მიმართებით; მხარეთა შეთანხმების გარეშე ხელშეკრულების არსებითი პირობების ცვლილებას, როგორც სამუშაო აღწერილობის, ასევე მასთან მიმართებით სამუშაო დროსთან, დამატებით ფუნქცია-მოვალეობებთან და შრომის ანაზღაურების ოდენობასთან დაკავშირებით. შეინიშნებოდა შრომითი ხელშეკრულებების მომსახურების ხელშეკრულებით გაფორმების ტენდენცია. სამუშაო დროის აღრიცხვის ფორმის არარსებობა ან მისი შეუსაბამობა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებულ სამუშაო დროის აღრიცხვის წესის მოთხოვნებთან; ანაზღაურების გარეშე ზეგანაკვეთურად მუშაობას; დასაქმებულთა კუთვნილი შვებულებებისა და დასვენების დროის გაუცემლობას; კვირის ჭრილში 12/24 საათიანი დასვენების არარსებობას; ცვლიანობის გრაფიკის დაუცველობას; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ გამოვლენილი დარღვევებისა და შესაბამისად გაცემული მითითებების შესრულებისა და წინამდებარე №20 დანართით განსაზღვრული დამატებითი ანაზღაურების/დანამატის ანაზღაურების მიზნით კლინიკების მიერ განხორციელდა ასი ათასობით ლარის ოდენობით სამედიცინო პერსონალისთვის კოვიდ დანამატების გასწორება და დანაკლისების ანაზღაურება. 39 ✆ 15-75 5.3 შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის ამკრძალავ ნორმებზე ზედამხედველობა 2021 წლის პირველი იანვრიდან სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური განისაზღვრა შრომითი ნორმების, მათ შორის, საქართველოს ორგანული კანონით ,,საქართველოს შრომის კოდექსი“ გათვალისწინებულ პირთა მიმართ თანასწორ მოპყრობასთან დაკავშირებული დანაწესების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფაზე უფლებამოსილ ორგანოდ. შესაბამისად, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის გაზრდილი მანდატის ფარგლებში მისი ზედამხედველობის ქვეშ მოექცა როგორც წინასახელშეკრულებო (ვაკანსიის გამოცხადება/გასაუბრება) ურთიერთობის დროს კანდიდატის, ასევე მიმდინარე, თუ დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით სამუშაო ადგილზე დასაქმებულთა მიმართ დისკრიმინაციის აკრძალვის პრინციპების დაცვის კონტროლი. დისკრიმინაციული მოპყრობა ჯამში დადგენილ იქნა 52 მეწარმე სუბიექტის მიმართ. შესაბამისად, შედგენილ იქნა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები მასზე თანდართულ მითითებებთან ერთად, რა დროსაც სახდელის სახედ განსაზღვრულ იქნა წინასახელშეკრულებო ეტაპზე ანტიდისკრიმინაციული დანაწესების დარღვევისთვის გაფრთხილება. მიმდინარეობის ეტაპზე, როგორც არსებულ დასაქმებულებთან, ისე ყოფილ დასაქმებულებთან მიმართებით არათანაბარი მოპყრობის პრინციპის დარღვევის საფუძველზე კი, სახდელის სახედ გამოყენებულ იქნა ჯარიმა. წინასახელშეკრულებო ეტაპზე პირთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის უზრუნველყოფის მიღწევისათვის 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა გამოყენებულ იქნა 47 მეწარმე სუბიექტის მიმართ. აღსანიშნავია, დამსაქმებელთა მიერ საჯარო წესით გამოქვეყნებული ვაკანსიების ტექსტები, რომლებიც შეიცავდა დისკრიმინაციისგან დაცულ სხვადასხვა ნიშნებს, მათ შორის: - 39 ვაკანსიაში გამოიკვეთა დასაქმებაზე კანდიდატთა შეზღუდვა ასაკის ნიშნით; სქესის ნიშნით შეზღუდვა კი, გამოიკვეთა 21 შემთხვევაში; გარეგნობისა და ოჯახური მდგომარეობის საფუძვლით კანდიდატთა გამორჩევას 2 ვაკანსია ითვალისწინებდა. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ერთსა და იმავე ვაკანსიაში არათანაბარი მოპყრობისაგან დაცული რამდენიმე ნიშანი იკვეთებოდა. შრომის ინსპექციის სამსახურის გაზრდილი მანდატის ფარგლებში მისი ზედამხედველობის ქვეშ მოექცა როგორც წინასახელშეკრულებო ურთიერთობის დროს კანდიდატისა, ასევე მიმდინარე, თუ დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით სამუშაო ადგილზე დასაქმებულთა მიმართ დისკრიმინაციის აკრძალვის პრინციპების დაცვის კონტროლი. აქვე მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ გასულ წელთან შედარებით, შრომის ინსპექციის სამსახურში საგრძნობლად გაიზარდა დასაქმებულთა საჩივრების ოდენობა დამსაქმებელთა მხრიდან მათ მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის თაობაზე, რაც საფუძვლად დაედო შრომის ინსპექციის სამსახურის შრომითი უფლებების ზედამხედველობის დეპარტამენტის სამუშაო ადგილებზე დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების აკრძალვისა და გენდერული თანასწორობის საკითხებზე ზედამხედველობის განყოფილების სახით არსებული სტრუქტურული ერთეულის სამმართველოდ გარდაქმნასა და მის დაკომპლექტებას შრომის ინსპექტორებით. ხსენებული სამმართველო კი, აქტიურად მუშაობს დასაქმებულთათვის დისკრიმინაციისგან თავისუფალი სამუშაო გარემოს უზრუნველყოფისათვის, რაც სამუშაო ადგილებზე ღირსეული შრომის პირობების არსებობის ქვაკუთხედს წარმოადგენს. 40 ✆ 15-75 როგორც არსებულ, ისე ყოფილ დასაქმებულთა მიერ 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახურში სულ შემოვიდა 27 საჩივარი დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის/ყოფილი დასაქმებულის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის, მათ შორის, შევიწროებისა და სექსუალური შევიწროების თაობაზე. 27 საჩივრიდან, ინსპექტირება განხორციელებულია 18 მეწარმე სუბიექტთან მიმართებით. დისკრიმინაცია დადგენილ იქნა 5 შემთხვევაში, 5 საქმეზე კი, საქმისწარმოება შეწყდა საჩივრის ავტორთა მხრიდან საქმისწარმოების ფარგლებში დადგენილი ხარვეზის შეუვსებლობისა (3 საქმეზე) და მათი მხრიდან საჩივრის გახმობის საფუძვლით (2 საქმეზე). ამასთან, 11 შემთხვევაში არ იქნა დადგენილი დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის ფაქტი, ხოლო 6 საჩივართან დაკავშირებით ამ დრომდე მიმდინარეობს საქმისწარმოების პროცესი. დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულთა მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობის საფუძვლით შემოსული საჩივრებიდან დაცულ ნიშნებს შორის საჩივრის ავტორთა მიერ დასახელებული ნიშნები 8 შემთხვევა განსხვავებული მოსაზრება 2 შემთხვევა პოლიტიკური შეხედულება 1 შემთხვევა ეროვნება, პროფესიული კავშირისადმი კუთვნილება და სექსუალური ორიენტაცია 1 შემთხვევა ვიქტიმიზაციის დადგენა იმ საქმეებთან მიმართებით, რომელზეც დადგენილ იქნა დისკრიმინაცია, დაცულ ნიშნებს შორის იყო: შევიწროება განსხვავებული მოსაზრების ნიშნით; სამსახურიდან გათავისუფლება დისკრიმინაციული საფუძვლით პროფესიული კავშირისადმი კუთვნილების ნიშნით; შევიწროება პოლიტიკური შეხედულების ნიშნით; სექსუალური შევიწროება და ვიქტიმიზაცია. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში დასაქმების ადგილზე სავარაუდო სექსუალური შევიწროების შემთხვევებს შეეხებოდა 3 საჩივარი, ყველა მათგანის ავტორი იყო ქალი. - - ერთი საჩივარი შეეხებოდა დასაქმებულის სავარაუდო სექსუალური შევიწროებისა და დისკრიმინაციის (შევიწროება) საკითხს განსხვავებული შეხედულების ნიშნით. სამსახურის მიერ სექსუალური შევიწროების შესაძლო ქმედების ხანდაზმულობისა და სუბორდინაციის (დაქვემდებარება) არარსებობის გამო აღნიშნული საკითხის შესწავლა ვერ განხორციელდა. მეორე საჩივრის შემთხვევაში განმცხადებლის მიმართ დადგენილ იქნა სექსუალური შევიწროების ფაქტი. 41 ✆ 15-75 - მესამე საჩივართან დაკავშირებით კი, ქმედების ხანდაზმულობის გამო შრომის ინსპექციის სამსახური მოკლებულ იქნა შესაძლებლობას დაედგინა სექსუალური შევიწროება, თუმცა აღნიშნულ საჩივრის ავტორთან მიმართებით დადგენილ იქნა ვიქტიმიზაცია. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, დისკრიმინაციული მოპყრობა ჯამში დადგენილ იქნა 52 მეწარმე სუბიექტის მიმართ. შესაბამისად, შედგენილ იქნა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები მასზე თანდართულ მითითებებთან ერთად, რა დროსაც სახდელის სახედ განსაზღვრულ იქნა წინასახელშეკრულებო ეტაპზე ანტიდისკრიმინაციული დანაწესების დარღვევისთვის გაფრთხილება. მიმდინარეობის ეტაპზე, როგორც არსებულ დასაქმებულებთან, ისე ყოფილ დასაქმებულებთან მიმართებით არათანაბარი მოპყრობის პრინციპის დარღვევის საფუძველზე კი, სახდელის სახედ გამოყენებულ იქნა ჯარიმა. 5.4 იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ბრძოლის შედეგები იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ბრძოლის თვალსაზრისით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მანდატი მოიცავს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა და შრომითი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ნორმების აღსრულების მიმართულებას, კერძოდ: ა) „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით, სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 7 მარტის №112 დადგენილების შესაბამისად, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური გეგმურ ზედამხედველობას ახორციელებს მინისტრის ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტით დამტკიცებული ყოველწლიური გეგმის მიხედვით, ხოლო, არაგეგმიურ ზედამხედველობას საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში, გონივრული ეჭვის არსებობისას, რაც დასტურდება იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის შესახებ განცხადებით, საჩივრით ან ცხელ ხაზზე დატოვებული შეტყობინებით. „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით, სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის №112 დადგენილების შესაბამისად, 2022 წელს განხორციელდა შემოწმება 221 ობიექტზე, რომელთაგანაც 211 იყო გეგმური, ხოლო 10 არაგეგმური. აღსანიშნავია, რომ 10 არაგეგმური შემოწმებიდან ერთი განხორციელდა საჩივრის საფუძველზე, ხოლო დანარჩენი 9 არაგეგმიური შემოწმება - სხვა უწყებებთან კოორდინაციის ფარგლებში. აქვე აღსანიშნავია, რომ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური თავისი მანდატის ფარგლებში მჭიდროდ თანამშრომლობს და რეფერირების მექანიზმს იყენებს ისეთ უწყებებთან, როგორებიცაა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, სახელმწიფო ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა დაზარალებულთა დაცვის სააგენტო და სოციალური მომსახურების სააგენტო. ასევე, კომუნიკაცია მიმდინარეობს ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ მიმართული ღონისძიებების განმახორციელებელი საუწყებათაშორისო საკოორდინაციო საბჭოს წევრ სხვა უწყებებთან. სწორედ ამ მიზნით, 2022 წლის 21 დეკემბერს შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარი შრომის ინსპექტორი ესწრებოდა ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ მიმართული ღონისძიებების განმახორციელებელი საუწყებათაშორისო საკოორდინაციო საბჭოს სხდომას. სადაც განიხილებოდა უწყებათა შორის თანამშრომლობა, სტრატეგია და გეგმა ტრეფიკინგის დანაშაულთან ბრძოლის საკითხებში, რომლის შემადგენელ ნაწილსაც წარმოადგენს იძულებითი შრომა. 42 ✆ 15-75 საქართველოს მთავრობის №112 დადგენილების შესაბამისად განხორციელებული გეგმური შემოწმებები სექტორულ და რეგიონულ ჭრილში წარმოდგენილია №19 დიაგრამაზე. დიაგრამა №19 საქართველოს მთავრობის №112 დადგენილების შესაბამისად შემოწმებული 221 კომპანია სექტორულ და რეგიონულ ჭრილში, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად 25 20 15 10 5 0 I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები C დამამუშავებელი მრეწველობა თბილისი 5 15 0 0 იმერეთი 11 2 0 3 აჭარა 9 10 1 5 კახეთი 5 0 0 22 გურია 2 3 0 2 ქვემო ქართლი 15 3 4 15 შიდა ქართლი 6 3 1 10 სამცხე-ჯავახეთი 14 3 0 6 სამეგრელო 0 11 0 7 რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთ 0 0 0 6 მცხეთა-მთიანეთი 1 8 3 10 B სამთომოპოვებითი A სოფლის, სატყეო და მრეწველობა და თევზის მეურნეობა კარიერის დამუშავება წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი ბ) იძულებითი შრომის საკითხებზე, შრომის ინსპექციის სამსახურის მეორე მიმართულებას წარმოადგენს შრომის კანონმდებლობით გათვალისწინებული ზედამხედველობა ,,იძულებითი შრომა, ანუ ნებისმიერი სამუშაო, რომელსაც პირი ნებაყოფლობით არ შეასრულებდა და რომლის შესრულება მას რაიმე სანქციის მუქარით მოეთხოვება, თუ აღნიშნული ქმედება არ შეიცავს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს, გამოიწვევს დაჯარიმებას ამ კანონის 77-ე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესის გათვალისწინებით, შესაბამისი ჯარიმის სამმაგი ოდენობით.“ აღსანიშნავია, რომ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლების მიერ, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან კოორდინირებული მუშაობის შედეგად 2022 წელს საქართველოს მოქალაქის (წარმოშობით აზერბაიჯანელი) მიმართ გამოვლინდა საქართველოს შრომის კოდექსის 79-ე მუხლით გათვალისწინებული იძულებითი შრომის ფაქტი, რაც გამოიხატებოდა, მისი მსხვილფეხა სასაკლაოზე (ბოინი) დასაქმებისას შეუსაბამო სამუშას შესრულებითა და სასაკლაოზე ყასაბის დამხმარედ მუშაობით, ასევე მისი სოციალური და ეკონომიკური მდგომარეობის გამოყენებით ყოველგვარი ანაზღაურების გარეშე მსხვილფეხა საქონლის მომვლელად მუშაობაში. აღნიშნულ ფაქტზე მოხდა შრომის ინსპექციის სამსახურის მხრიდან მყისიერი რეაგირება და სამართალდამრღვევის მიმართ გამოყენებული იქნა ფულადი ჯარიმა 10000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით. 43 ✆ 15-75 6. ინსპექტირებას დაქვემდებარებული სამუშაო ადგილების შესახებ ინფორმაცია ქვეყანაში შრომით ნორმებზე სახელმწიფო კონტროლის ერთიანი პოლიტიკის განსახორციელებლად, 2020 წლის 6 თებერვალს საქართველოს მთავრობის №80 დადგენილებით ჩამოყალიბდა ეკონომიკური საქმიანობის პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მეთოდებისა და რისკის შეფასების წესი, რომლის მიზანია რისკის დონის მიხედვით ეკონომიკური საქმიანობის საფრთხის შეფასება, კონტროლის ინტენსივობის დადგენა, იმ მეთოდებისა და წესების შემუშავება, რომელთა საშუალებითაც უნდა მოხდეს სხვადასხვა დარგზე მონიტორინგი, ინფორმაციის შეგროვებისა და დამუშავების მიზნით. მეთოდოლოგია საერთაშორისო გამოცდილებასა და ქვეყანაში მოპოვებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემუშავდა, რომელიც სხვადასხვა ეკონომიკურ საქმიანობას ინდიკატორების საფუძველზე, შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვისა და ინციდენტობის კუთხით აჯგუფებს და ჰყოფს განსაკუთრებით მაღალ, ძალიან მაღალ, მაღალ, საშუალო და დაბალ რისკის სექტორებად. აღსანიშნავია, რომ პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მიზნით, საქმიანობების ჩამონათვალი დგინდება ეროვნული კლასიფიკატორის (სეკ 2016-ის) შესაბამისად (აღნიშნული შეესაბამება ევროპულ კლასიფიკატორს − NACE Rev. 2 Statistical classification of economic activities in the European Community), რომელიც ცვალებადია. გარდა ამისა, ზემოხსენებული წესით დადგინდა შესაგროვებელი ინფორმაციის ვადა - 5 წელი. ასევე განისაზღვრა სხვადასხვა სექტორში რეგისტრირებულ ობიექტებზე დაყრდნობით შესამოწმებელ საწარმოთა მინიმალური ოდენობა, რაოდენობრივ ან/და პროცენტულ ჭრილში: სექტორში გაერთიანებული რეგისტრირებული ობიექტების საერთო ოდენობა 5 წლის განმავლობაში შესამოწმებელი ობიექტების მინიმალური ოდენობა 200 ერთეულზე მეტი 100 ერთეული 200 ერთეულზე ნაკლები 50% 30 ერთეულზე ნაკლები ან ტოლი 90% პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაცია რისკის სექტორებისა და შემოწმების პერიოდულობის გათვალისწინებით ასახულია N9 ცხრილში. ცხრილი №9 პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაცია რისკის სექტორებისა და შემოწმების პერიოდულობის გათვალისწინებით რისკის სექტორები განსაკუთრებით მაღალი რისკის სექტორები ძალიან მაღალი რისკის სექტორები სექტორული დასახელება ნახშირისა და ლიგნიტის მოპოვება სამთომოპოვებითი მრეწველობა მშენებლობა შემოწმების პერიოდულობა 3-ჯერ წლის განმავლობაში ნედლი ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მოპოვება ლითონის მადნების მოპოვება სხვა ტიპის კარიერების დამუშავება 44 ✆ 15-75 მაღალი რისკის სექტორები სამთომოპოვებითი მრეწველობის დამხმარე მომსახურება ქიმიკატებისა და ქიმიური პროდუქტების წარმოება კოქსისა და ნავთობპროდუქტების წარმოება ფარმაცევტული პროდუქტებისა და ფარმაცევტული პრეპარატების წარმოება ელექტროენერგიის, ბუნებრივი აირის წარმოება და მიწოდება წყალმომარაგება, კანალიზაცია ორთქლისა და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა ტექსტილის, ტყავის, რეზინის, ხისა და კორპის, პლასტმასის, ასევე მათთან დაკავშირებული ნაწარმის წარმოება ძირითადი ლითონების წარმოება, ლითონის მზა ნაწარმის წარმოება სხვა არალითონური მინერალური პროდუქტების წარმოება; კომპიუტერების, ელექტრონული და ოპტიკური პროდუქციის წარმოება ელექტრული მოწყობილობების წარმოება მანქანებისა და მოწყობილობების წარმოება ავტოსატრანსპორტო საშუალებების, მისაბმელებისა და ნახევარმისაბმელების წარმოება ნარჩენების შეგროვების, დამუშავების, მოცილების, უტილიზაციისა და დაბინძურებისაგან გასუფთავების საქმიანობები ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები სახმელეთო, წყლის, საჰაერო ტრანსპორტი; ტრანსპორტირება მილსადენებით დამხმარე სატრანსპორტო საქმიანობები კვების პროდუქტების, სასმელების, თამბაქოს ნაწარმის, ტანსაცმლის, ავეჯის წარმოება, ნაკეთების წარმოება ჩალისა და წნული მასალებისგან, ბეჭდვა და მედიაჩანაწერების აღწარმოება ქაღალდისა და ქაღალდის ნაწარმის წარმოება; სხვა მზა ნაკეთობების წარმოება დასაწყობება; ავტომობილებისა და მოტოციკლების რემონტი; სხვა სახის მომსახურება 2-ჯერ წლის განმავლობაში ყოველწლიურად 45 ✆ 15-75 საშუალო რისკის სექტორები დაბალი რისკის სექტორები ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები საბითუმო და საცალო ვაჭრობა განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და საკვების მიწოდების საქმიანობები ყოველ 2 წელიწადში ინფორმაცია და კომუნიკაცია ერთხელ საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები საფოსტო და საკურიერო საქმიანობები სახელმწიფო მმართველობითი საქმიანობები ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები განათლება ყოველ 3 წელიწადში ექსტერიტორიული ორგანიზაციებისა და ერთხელ ორგანოების საქმიანობები ხელოვნება, გართობა და დასვენება შინამეურნეობების, როგორც დამქირავებლის, საქმიანობები არადიფერენცირებული საქონლისა და მომსახურების წარმოება შინამეურნეობების მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური 46 ✆ 15-75 7. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განვითარება 7.1 პროგრამის შესახებ ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ‘‘ საქართველოს ორგანული კანონის მე-7 მუხლის პირველი, მე-5 და მე-6 პუნქტების შესაბამისად, შრომის უსაფრთხოების სფეროში დასახული ამოცანების შესრულების ორგანიზებისათვის, დამსაქმებელი ვალდებულია ჰყავდეს 1 ან მეტი შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი ან აღნიშნული მიზნით შექმნას შრომის უსაფრთხოების სამსახური. ამასთან, შრომის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ პირს უნდა ჰქონდეს შესაბამისი პროფესიული გამოცდილება და კვალიფიკაცია (უნარები და ტექნიკური ჩვევები) ,,შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მოცულობა, განხორციელების წესი და პირობები‘‘ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-25/ნ ბრძანებით განსაზღვრული ნორმების შესაბამისად, რომელიც დამტკიცდა 2018 წლის 31 ოქტომბერს უსაფრთხო შრომის კულტურის ხელშეწყობის მიზნით. ,,შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მოცულობა, განხორციელების წესი და პირობები‘‘ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-25/ნ ბრძანებაში განხორციელებული მნიშვნელოვანი ცვლილება ეხება იმას, რომ აკრედიტებული პროგრამა შეიძლება განხორციელდეს შემდეგი 3 მიმართულებით:  სრული აკრედიტებული პროგრამა;  აკრედიტებული პროგრამა დაბალი და საშუალო რისკის ობიექტებზე;  სპეციალური აკრედიტებული პროგრამა. სასწავლო პროგრამაში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა სწავლების პრაქტიკულ კომპონენტს 5 მოდულის მიმართულებით. პრაქტიკის ობიექტზე სასწავლო კომპონენტის განხორციელება მსმენელს საშუალებას მისცემს, რომ დაინახოს განსხვავებული სპეციფიკის სამუშაოებთან დაკავშირებული საფრთხეები, რისკები და სწრაფად ადაპტირდეს იმ გარემოსთან, სადაც მომავალში მოუწევს შრომის უსაფრთხოების სფეროში მუშაობა. გარდა ამისა, განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციებისა და საგამოცდო ცენტრების აკრედიტაციის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს აკრედიტაციის კომისია, რომელიც შეიქმნა N01-25/ნ ბრძანების საფუძველზე, რომლის შემადგენლობა კომისიის სამდივნოს შემადგენლობასთან ერთად განისაზღვრა მთავარი შრომის ინსპექტორის 2021 წლის 17 ნოემბრის №09-485/ო ბრძანებით. კომისია გადაწყვეტილებებს იღებს:  ორგანიზაციისთვის სასწავლო კომპონენტის აკრედიტაციის მინიჭების საკითხზე;  ორგანიზაციისთვის აკრედიტაციის შეჩერების/შეწყვეტის საკითხზე;  საგამოცდო ცენტრის შერჩევის საკითხზე. აღსანიშნავია, რომ პროგრამის სასწავლო კომპონენტისთვის აკრედიტაციის მინიჭება ხდება სტატუსის მაძიებლის მიერ სათანადო განაცხადის დარეგისტრირებიდან არაუგვიანეს 60 კალენდარული დღისა. აკრედიტაციის კომისიის თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით ვადა შესაძლებელია ერთჯერადად 47 ✆ 15-75 გაგრძელდეს იმავე ვადით. დადგენილი ვადის დინება ჩერდება პროგრამის სასწავლო კომპონენტის აკრედიტაციის ხარვეზის გამოვლენის შემთხვევაში, ხარვეზის გამოსწორების ვადით. მთავარი შრომის ინსპექტორის დაკომპლექტებულია აკრედიტაციის სამდივნო, რომელიც მხარდაჭერას უწევს მიერ კომისიის ადმინისტრაციულ აკრედიტაციის კომისიას. კომისიის სხდომის დანიშვნამდე, პირველ ეტაპზე, სამდივნო ახდენს სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსის მაძიებლების/მფლობელის მიერ წარმოდგენილი განცხადებების მიღებას, განხილვასა და ამ წესით დადგენილი ფორმალური მოთხოვნების შემოწმებას. ფორმალური მოთხოვნების შემოწმების შემდგომ, აკრედიტაციის კომისიის სამდივნო უფლებამოსილია აკრედიტაციის მინიჭების საფუძვლების სრულყოფილად შემოწმების მიზნით, მოახდინოს ორგანიზაციის ადგილზე შემოწმება, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსის მაძიებელის/მფლობელის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის ან/და სხვა ისეთი გარემოებების შესწავლის მიზნით, რომლის განსაზღვრაც დისტანციურად შეუძლებელია. აკრედიტაციის კომისიის სამდივნო აკრედიტაციის მინიჭების თაობაზე განაცხადს წარუდგენს აკრედიტაციის კომისიას იმ შემთხვევაში თუ მიიჩნევს, რომ იგი აკმაყოფილებს მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. 48 ✆ 15-75 აღსანიშნავია, რომ საქმიანობის ეფექტურად განხორციელების მიზნით, აკრედიტებული პროგრამის ელექტრონული პორტალის ადმინისტრირებასთან და ტექნიკურ მხარდაჭერასთან დაკავშირებული ამოცანების გადასაჭრელად ფუნქციონირებს პორტალი oshtesting.moh.gov.ge, სადაც ორგანიზაციების მიერ შესაძლებელია სწავლების განმახორციელებელი პირების, მსმენელების მონაცემებისა და სასწავლო ცხრილების ატვირთვა. შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედამხედველობის ცენტრის (შემდგომში ხსენებული როგორც ცენტრი) მიერ ხორციელდება პროგრამაზე დაშვების წინაპირობების - უმაღლესი ან პროფესიული განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტების შემოწმება, სასწავლო ცხრილებისა და ჯგუფების ვალიდაცია. პროგრამის ეფექტურად აღსრულების მიზნით შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ სსიპ-ინფორმაციული ტექნოლოგიების სააგენტოსთან ერთად განხორციელდა და პერიოდულად მიმდინარეობს სისტემის ფუნქციონალის დახვეწა, საჭიროებებიდან გამომდინარე. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მართვის მიზნით, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსის მინიჭების უზრუნველსაყოფად, შესრულდა შემდეგი აქტივობები: შესწავლილ იქნა წარმოდგენილი განაცხადები, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის შემოწმების მიზნით განხორციელდა მაძიებელ ორგანიზაციაში ვიზიტები, შედგა შემოწმების აქტები, დაორგანიზდა კომისიის სხდომები, მომზადდა კომისიის სხდომათა ოქმები და მომზადდა გადაწყვეტილებები, რომელიც ყველა განმცხადებელ ორგანიზაციას გაეგზავნა, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდსა (www.lio.ge) და „Facebook“ გვერდზე (შრომის ინსპექცია/Labour Inspection Office) განთავსდა სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციებისა და საგამოცდო ცენტრების შესახებ ინფორმაცია. პროცესი განგრძობადია და სიახლეების კვალდაკვალ ხორციელდება მოქალაქეთა ინფორმირება. 2 7.1.1 საგამოცდო ცენტრები პროგრამაში განხორციელებული ცვლილებების შესაბამისად სწავლების განმახორციელებელ ორგანიზაციას გამოეყო საგამოცდო ცენტრი, რომელიც შეირჩევა ღია კონკურსის საფუძველზე კომისიური წესით (აკრედიტაციის კომისიის მიერ) და უზრუნველყოფს სწავლების განმახორციელებელ პირთა საკვალიფიკაციო გამოცდისა და პროგრამის მსმენელთა სასერტიფიკატო გამოცდის ჩატარებას. გარდა ამისა, ბრძანებით განისაზღვრა, რომ კონკურსის საფუძველზე შერჩეულ საგამოცდო ცენტრს არ შეიძლება ჰქონდეს იმავდროულად სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსი. ღია კონკურსის წესით შესარჩევი საგამოცდო ცენტრი, რომელიც ასევე არის აკრედიტებული ორგანიზაცია, უზრუნველყოფს საკვალიფიკაციო და სასერტიფიკატო გამოცდების ჩატარებასა და ვიდეოჩაწერას. 2 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია ბმულზე: https://lio.ge/accredited-program-of-occupational-safety/ (25/12/2022) 49 ✆ 15-75 ამგვარად, 2021 წელს ქ. თბილისში შერჩეულ საგამოცდო ცენტრს დაემატა, ასევე, ღია კონკურსის წესით შერჩეული კიდევ 2 საგამოცდო ცენტრი ქ. ბათუმში, შესაბამისად, მიმდინარე ეტაპზე, სასერტიფიკატო და საკვალიფიკაციო გამოცდების ჩატარებას უზრუნველყოფს რომელთა შესახებ ინფორმაცია ასახულია №10 ცხრილში. 3 აკრედიტებული საგამოცდო ცენტრი, ცხრილი №10 2022 წლის მდგომარეობით არსებული აკრედიტებული საგამოცდო ცენტრები3 1 2 3 სახელწოდება შპს ტრენინგ სფეისი შპს ტესტინგისა და სერტიფიცირების ცენტრი შპს გრიგოლ რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტი ს/ნ 400318722 მისამართი ქ. თბილისი, წინანდლის ქ. №9 ელ.ფოსტა info@trainingspace.ge 445628811 ქ. ბათუმი, შალვა ინასარიძის ქ.29 info.ctc.ge@gmail.com 200002120 ქ. ბათუმი, მახინჯაურის sagamocdocentri@gruni.edu.ge დასახლება, თამარ მეფის ქუჩა 60 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 7.1.2 სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციები 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში აკრედიტაციის კომისიის სამდივნოს მიერ წარმოებაში მიღებულ იქნა 26 ორგანიზაციის 64 განაცხადი (მიმართულებებისა და გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მიხედვით), შესაბამისად განხორციელდა აკრედიტაციის კომისიის 5 სხდომა (2022 წლის 05 მაისის, 06 ივნისის, 14 ივლისის, 19 ოქტომბრის, 25 ნოემბრის), სადაც განხილული განაცხადებისა და თანდართული დოკუმენტაციის საფუძველზე, შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებული პროგრამის სწავლების განხორციელების უფლება და სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსი მიენიჭა 20 ორგანიზაციას, რომელთაგანაც ნაწილს სწავლების განხორციელების უფლება აქვს როგორც თბილისში, ასევე, რეგიონებში. სამმა განაცხადმა ვერ დააკმაყოფილა N01-25/ნ ბრძანებით განსაზღვრული მოთხოვნები. №20 დიაგრამაზე ასახულია სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციების შესახებ რაოდენობრივი ინფორმაცია ქ. თბილისსა და სხვა ქალაქებში.4 3 დამატებითი ინფორმაცია აკრედიტებული საგამოცდო ცენტრების შესახებ იხილეთ ბმულზე: https://lio.ge/examination-center/ (25.12.2022) 44 სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციების შესახებ დეტალური ინფორმაცია იხილეთ ბმულზე: https://lio.ge/accredited-program-of-occupational-safety/ (25.12.2022) 50 ✆ 15-75 დიაგრამა №20 2022 წელს სწავლების განმახორციელებელი ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და სხვა ქალაქებში თბილისი 19 ბათუმი 4 ქუთაისი 2 ჭიათურა 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 7.1.3 საკვალიფიკაციო და სასერტიფიკატო გამოცდების განხორციელების მიზნით გატარებული ღონისძიებები და მიღებული შედეგები სწავლების განმახორციელებელი პირისთვის კვალიფიკაციის მინიჭების პროცესის უზრუნველსაყოფად, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედამხედველობის ცენტრის მიერ, საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა სწავლების განმახორციელებელი პირების განცხადებების მიღება, შესწავლა, შეუსაბამობის შემთხვევაში ხარვეზის დადგენა, დადებითი პასუხის შემთხვევაში კი საგამოცდო ცენტრისა და განმცხადებლის ინფორმირება, გამოსაცდელი პირების გამოცდებზე რეგისტრაცია და სწავლების განმახორციელებელი პირების აღრიცხვა ერთიან ბაზაში. აღნიშნული პროცესი მიმდინარეობდა მთელი საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში და უწყვეტად განხორციელდება მომავალშიც. პროგრამის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება არის ისიც, რომ პირს შეუძლია იყოს სწავლების განმახორციელებელი რამდენიმე მოდულში იმ პირობით, თუ ჩააბარებს შესაბამის საკვალიფიკაციო გამოცდას, ან დააკმაყოფილებს N01-25/ნ ბრძანების მე-17 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა“, ,,ბ“ და ,,გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ პირობებს. ამგვარად, მიმდინარე წელს საკვალიფიკაციო გამოცდა წარმატებით ჩააბარა ან/და სწავლების განმახორციელებელი პირის კვალიფიკაცია მიენიჭა 123 პირს, რომელთა შორის 67-ს მიენიჭა (გარდა ძირითადი მოდულებისა) უფლება განახორციელოს ტრენინგი შემდეგ მოდულებში:  „ტრენინგებისა და ინსტრუქტაჟების ჩატარების მეთოდები და მიმართულებები“;  „სპეციალური და განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე დასაქმებულთათვის უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შექმნა“;  „პირველადი სამედიცინო დახმარება“ მოდულების სწავლების უფლება. 51 ✆ 15-75 სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა მოდულების მიხედვით ასახულია №11 ცხრილში ცხრილი №11 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამით განსაზღვრული მოდულების შესაბამისად სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 შესავალი შრომის უსაფრთხოების მართვის საკითხებში საქართველოს შრომის კოდექსი შრომის უსაფრთხოებისშესახებ საქართველოს ორგანული კანონი ეროვნული საკანონმდებლო რეგულაციები შრომის სამართლის მიმართულებით საერთაშორისო სტანდარტები შრომის უსაფრთხოების სფეროში საფრთხეების იდენტიფიცირება, რისკის შეფასება და მართვა საწარმოო უბედური შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევა პროფესიული დაავადებები ელექტრო და სახანძრო უსაფრთხოება ქიმიური ნივთიერებების კლასიფიკაცია და უსაფრთხოების წესები საწარმოო სათავსების მიკროკლიმატი ინდივიდუალური და კოლექტიური დაცვის საშუალებები შრომის ჰიგიენა უსაფრთხოების ნიშნები გადაუდებელი ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება გარემოსდაცვითი საკითხები შრომის უსაფრთხოების სფეროში ტვირთის გადატანა სიმაღლეზე მუშაობა აალებად და ფეთქებად ნივთიერებებთან მუშაობის სტანდარტები შრომის უსაფრთხოება მანქანა-დანადგარებთან და მოწყობილობებთან შრომის უსაფრთხოება სამშენებლო სექტორში შრომის უსაფრთხოება სამთომოპოვებით და დამამუშავებელ მრეწველობაში შრომის უსაფრთხოება მსუბუქ მრეწველობაში შრომის უსაფრთხოებამომსახურების /სერვის სექტორში შრომის უსაფრთხოება სამედიცინო სფეროში ტრენინგებისა და ინსტრუქტაჟების ჩატარების მეთოდები და მიმართულებები სპეციალური და განსაკუთრებული საჭიროების მქონე დასაქმებულთათვის ჯანსაღი და უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნა პირველადი სამედიცინო დახმარება 24 18 23 13 14 27 24 11 6 15 9 15 4 13 11 11 10 21 12 9 17 15 17 18 7 50 13 4 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებული სპეციალისტის კვალიფიკაციის მოპოვების მიზნით აუცილებელი სერტიფიცირების პროცესის უზრუნველსაყოფად, საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში მოხდა იმ პირთა განაცხადების მიღება/დამუშავება, რომლებიც არიან შრომის უსაფრთხოების მოქმედი სპეციალისტები, მაგრამ მათ სერტიფიკატს გაუვიდა მოქმედების სამწლიანი ვადა, ასევე პირებისა, რომელთაც გააჩნიათ შრომის უსაფრთხოების სფეროში მუშაობის სამწლიანი გამოცდილება და იმ პირებისა, რომლებიც არიან საერთაშორისო სერტიფიკატის მფლობელები და ევალებათ ეროვნული კანონმდებლობის ჩაბარება სპეციალური აკრედიტებული პროგრამის შესაბამისად. სასერტიფიკატო გამოცდების ჩაბარების მსურველთა და 16 სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის (35 ჯგუფი) მიერ წარმოდგენილი განაცხადებისა და თანდართული დოკუმენტების დამუშავების შედეგად, მიმდინარე წლის საანგარიშო პერიოდში: 52 ✆ 15-75 სასერტიფიკატო გამოცდაზე დარეგისტრირდა 1998 პირი, საიდანაც:   765 მიმდინარე წლის კურდამთავრებულია; 1233 კი 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული და სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე პირია. სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასულთა 8,1%-მა ვერ გადალახა მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი. სასერტიფიკატო გამოცდა სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასულ პირთაგან წარმატებით ჩააბარა 1554 პირმა მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი ვერ გადალახა 137 პირმა 563 პირი არის 2022 წლის კურსდამთავრებული 33 პირი არის კურსდამთავრებული მიმდინარე წლის 991 პირი არის 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული და სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე 104 პირი არის 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული და სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე. დიაგრამაზე №21 თვალსაჩინოდაა ასახული 2022 წელს სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის შედეგად სერტიფიცირებულ/არასერტიფიცირებულ პირთა პროცენტული მაჩვენებელი: დიაგრამა №21 2022 წელს სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის შედეგად სერტიფიცირებულ/არასერტიფიცირებულ პირთა პროცენტული მაჩვენებელი სერტიფიცირებული პირები პირები, რომლებმაც მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი ვერ გადალახეს 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული და სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე; 2022 წლის კურსდამთავრებული 10.5% 89.5% 94.1% 5.9% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი უნდა აღინიშნოს, რომ N01-25/ნ ბრძანების პირველი, მე-3 და მე-4 მუხლების შესაბამისად, გარდა ამ წესით დადგენილისა, პირს, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის კვალიფიკაცია, ასევე, შესაძლებელია, მიენიჭოს მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ, პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების ფარგლებში განხორციელებული ისეთი სასწავლო პროგრამის წარმატებით დასრულების შემთხვევაშიც (გარდა ფორმალური განათლების ფარგლებში შემუშავებული პროფესიული გადამზადების მოკლევადიანი (1 წელზე მცირე) პროგრამებისა), რომლებიც პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან. ამ საგანმანათლებლო პროგრამების ჩამონათვალი, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, განისაზღვრა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და სსიპგანათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის ერთობლივი მუშაობის შედეგად საქართველოს 53 ✆ 15-75 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2018 წლის 31 ოქტომბრის №01-25/ნ ბრძანებით დამტკიცებული ,,შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მოცულობის, განხორციელების წესისა და პირობების“ პირველი მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს №96/ნ ბრძანებით დამტკიცდა ,,საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების ფარგლებში განხორციელებული ისეთი საგანმანათლებლო პროგრამების ჩამონათვალის განსაზღვრის შესახებ, რომლებიც პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან“. №96/ნ ბრძანებით განისაზღვრა „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის კვალიფიკაციის მინიჭების მიზნით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების ფარგლებში განხორციელებული ისეთი საგანმანათლებლო პროგრამების ჩამონათვალი, რომლებიც პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან. ეს პროგრამებია:  პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამები, რომლებიც სრულდება „შრომის უსაფრთხოებისა და გარემოსდაცვით ტექნოლოგიებში“ (კვალიფიკაციის კოდი ,,სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის“ მიხედვით: 0712.3.1) უმაღლესი პროფესიული კვალიფიკაციის მინიჭებით;  ბაკალავრიატის, მაგისტრატურისა და დოქტორანტურის უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამა, რომლის მისანიჭებელი კვალიფიკაცია განსაზღვრულია ,,სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის” მიხედვით და წარმოადგენს ,,პროფესიული ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების“ დეტალურ სფეროში (დეტალური სფეროს კოდი: 1022) შემავალ სწავლის სფეროს – ,,პროფესიული უსაფრთხოება“; ხოლო, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ განხორციელებული ბაკალავრიატის, მაგისტრატურის ან დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის კვალიფიკაციის მინიჭების მიზნით, პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან და რომლის მისანიჭებელი კვალიფიკაცია განსაზღვრულია ,,სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის“ ძალაში შესვლამდე მოქმედი ,,ეროვნული საკვალიფიკაციო ჩარჩოს“ მიხედვით, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების შუამდგომლობის საფუძველზე, უნდა განისაზღვროს კომისიური წესით, რომლის შემადგენლობა და მუშაობის წესი განისაზღვრა განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2022 წლის 09 დეკემბრის N MES 8 22 0001584515 ბრძანებით ,,საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ განხორციელებული ბაკალავრიატის, მაგისტრატურის ან დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამის, რომელიც ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის კვალიფიკაციის მინიჭების მიზნით, პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან და რომლის მისანიჭებელი კვალიფიკაცია განსაზღვრულია ,,სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის“ ძალაში შესვლამდე მოქმედი ,,ეროვნული საკვალიფიკაციო 54 ✆ 15-75 ჩარჩოს“ მიხედვით, განმსაზღვრელი კომისიის შექმნისა და მისი საქმიანობის წესის დამტკიცების შესახებ“. შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან დაკავშირებული უმაღლესი და პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების განმახორციელებელი დაწესებულებების ჩამონათვალი იხილეთ შრომის ინსპექციის ვებგვერდზე (www.lio.ge).5 აღნიშნული კვალიფიკაციის მქონე კურსდამთავრებულებს შეუძლიათ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის ფუნქცია-მოვალეობების შესრულება სასერტიფიკატო გამოცდების ჩაბარების გარეშე, თუმცა, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში მათი ასახვის მიზნით, მომართვიანობა მცირეა. მიმდინარე წლის საანგარიშო პერიოდში შემოსული განაცხადებებიდან 8 მათგანის შესახებ ინფორმაცია აისახა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში. ამგვარად, მიმდინარე წლის საანგარიშო პერიოდში აკრედიტაციის ცენტრის მიერ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში დარეგისტრირებული 1562 სერტიფიცირებული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, რომელთა რაოდენობა ასახულია №12 ცხრილში. ცხრილი №12 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა ერთიან ბაზაში ასახული ინფორმაცია 1 2 3 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა რაოდენობა ჯამში 2022 წელს სერტიფიცირებული კურსდამთავრებულები 2018-2019 წელს კურსდამთავრებული სერტიფიცირებული პირები 96/ნ ბრძანების შესაბამისად, უმაღლესი/პროფესიული განათლების მქონე პირები 1562 563 991 8 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 7.1.4 აკრედიტებული ორგანიზაციების მონიტორინგი N01-25/ნ ბრძანების შესაბამისად, შრომის ინსპექციის სამსახური უფლებამოსილია გეგმურად ან სათანადო განცხადების საფუძველზე, შეამოწმოს აკრედიტირებული ორგანიზაცია, რათა, დაადგინოს აკრედიტებული პროგრამის განხორციელების ეტაპზე არის თუ არა დაცული, პროგრამის აკრედიტაციისათვის განსაზღვრული მოთხოვნები. შესაბამისად, მონიტორინგის განხორციელებისას, შრომის ინსპექციის სამსახური უფლებამოსილია შეამოწმოს სასწავლო სივრცე და ორგანიზაციის მიერ განხორციელებული სასწავლო პროცესის მიმდინარეობა. ასევე, ამ მიზნით გამოითხოვოს ყველა საჭირო ინფორმაცია და დოკუმენტი. 5 შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან დაკავშირებული უმაღლესი და პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების განმახორციელებელი დაწესებულებების ჩამონათვალი იხილეთ ბმულზე: https://lio.ge/accredited-program-ofoccupational-safety/ (25.12.2022) 55 ✆ 15-75 იმ შემთხვევაში, თუ აკრედიტებული პროგრამის განხორციელებისას სწავლების განმახორციელებელ ორგანიზაციაში/საგამოცდო ცენტრში შრომის ინსპექციის სამსახურის უფლებამოსილი პირის მიერ გამოვლენილ იქნა ამ წესის მოთხოვნების დარღვევა, სწავლების განმახორციელებელ ორგანიზაციას/საგამოცდო ცენტრს მიეცემა რეკომენდაცია გამოვლენილი დარღვევის გამოსწორების თაობაზე. განმეორებითი მონიტორინგისას, თუ შრომის ინსპექციის უფლებამოსილი პირის მიერ, კვლავ დაფიქსირდა ამ წესით განსაზღვრული მოთხოვნების დარღვევა, მას უფლება აქვს დასაბუთებული შუამდგომლობით მიმართოს აკრედიტაციის კომისიას, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციისთვის/საგამოცდო ცენტრისათვის სტატუსისა და პროგრამის აკრედიტაციის შეჩერების თაობაზე. ამგვარად, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განხორციელებისა და საგამოცდო ცენტრის საქმიანობის პროცედურებზე ზედამხედველობისთვის დაგეგმილი მონიტორინგის ფარგლებში, განხორციელდა 16 სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციისა და 3 საგამოცდო ცენტრის შემოწმება. შემოწმების მიზნით, 47 აქტივობა განხორციელდა როგორც სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სასწავლო პროცესის თეორიულ და პრაქტიკულ კომპონენტზე, ასევე 3 საგამოცდო ცენტრის საქმიანობაზე, რაც გულისხმობს, როგორც პირველად მონიტორინგს, ასევე N01-25/ნ ბრძანების მოთხოვნების დარღვევის გამო გაცემული რეკომენდაციების შესრულების შემდგომ მონიტორინგს. მონიტორინგის პროცესში სწავლების განმახორციელებელ 8 ორგანიზაციას დაუდგინდა N01-25/ნ ბრძანების მოთხოვნებთან შეუსაბამობა. კონკრეტული შეუსაბამობების, გამოსწორების გზებისა და პროცედურების შესახებ ეცნობა თითოეულს, ოფიციალური წერილით. შეუსაბამობების აღმოფხვრის შემდგომ გადამოწმდა რვავე ორგანიზაცია, რომლის შედეგად დარღვევები არ გამოვლენილა. შეუსაბამობათა ფარდობითი სიხშირეები ასახულია დიაგრამაზე №22. 56 ✆ 15-75 დიაგრამა №22 თეორიული და პრაქტიკული კომპონენტების განხორციელებისას გამოვლენილ შეუსაბამობათა ფარდობითი სიხშირეები ცხრილით დადგენილ პერიოდში არ ჩატარდა სასწავლო მოდული 9% 9% პრაქტიკული საათები არ ჩატარდა სრულად 18% 18% 18% პრაქტიკის ობიექტზე ჯგუფი არ არის წარმოდეგნილი სრული შემადგენლობით არ ხდება პრაქტიკის დღიურების წარმოება 28% პრაქტიკული კომპონენტი არ განხორციელდა წინასწარ განსაზღვრულ ლოკაციაზე ცხრილის ცვლილების შესახებ არ განხორციელდა წინასწარი შეტყობინება წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი №5 დიაგრამის მიხედვით, გამოვლენილი შეუსაბამობების სახეები ამგვარია:  28% განაწილდა შეუსაბამობაზე, რომელიც ეხება პრაქტიკის ობიექტზე სასწავლო ჯგუფების არასრული შემადგენლობით დასწრებას;  18% ეხება შეუსაბამობას, რომელიც უკავშირდება პრაქტიკული საათების იმ რაოდენობით ჩატარებას, რომელიც გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე წესით დადგენილი;  18% განაწილდა შეუსაბამობაზე, რომელიც ეხება პრაქტიკის დღიურების წარმოების იგნორირებას;  18% ეხება შეუსაბამობას, რომელიც კავშირშია სასწავლო მოდულების ჩატარებასთან იმ პერიოდში, რომელიც ცხრილით დადგენილ პერიოდს არ ემთხვევა;  9% განაწილდა შეუსაბამობაზე, რომელიც ეხება ცხრილის ცვლილების შესახებ ზედამხედველი ორგანოსათვის წინასწარ შეუტყობინებლობას;  9% ეხება შეუსაბამობას, პრაქტიკული კომპონენტის განხორციელებისას, რომელიც არ ჩატარდა წინასწარ განსაზღვრულ ლოკაციაზე. ვინაიდან, განმეორებითი მონიტორინგისას, შრომის ინსპექციის სამსახურის უფლებამოსილი პირების მიერ დაფიქსირდა ამ წესით განსაზღვრული მოთხოვნების შესრულება, ამიტომ არ განხორციელდა აკრედიტაციის კომისიისთვის შუამდგომლობით მიმართვა, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციისთვის/საგამოცდო ცენტრისთვის სტატუსისა და პროგრამის აკრედიტაციის შეჩერების თაობაზე. გარდა ამისა, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსისა და სწავლების განმახორციელებელი პირის კვალიფიკაციის მაძიებელთა ინტერესების დაცვის მექანიზმების სრულყოფის მიზნით, ყოველდღიურ რეჟიმში მიმდინარეობდა 57 ✆ 15-75 შემოსული კორესპონდენციის განხილვა და რეაგირება, სატელეფონო კონსულტაცია. ამგვარად, შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შესწავლილ იქნა, დამუშავდა და პასუხი გაეცა დოკუმენტბრუნვის ელექტრონულ სისტემაში ასახულ 3000 -ზე მეტ კორესპონდენციას. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა (ILO) და დარგის სპეციალისტების მხარდაჭერით, გაგრძელდა სასერტიფიკატო და საკვალიფიკაციო გამოცდის ტესტების შემუშავება და გადახალისება. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის ფინანსური მხარდაჭერით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურსა და სსიპშეფასებისა და გამოცდების ეროვნულ ცენტრთან (NAEC) გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ცენტრის 4 (ოთხი) თანამშრომლისათვის განხორციელდა ტრენინგი ტესტის სტრუქტურის შინაარსობრივ ნაწილსა და მეთოდოლოგიაზე, ასევე, ტესტის დავალებების სირთულისა (Piv) და კორელაციის მაჩვენებლებზე (Rir). საანგარიშო პერიოდში განახლდა 3000-მდე საკვალიფიკაციო და სასერტიფიკატო ტესტური დავალება. აღნიშნული ტესტური დავალებები გასაჯაროებულია ყველა დაინტერესებული პირისთვის სპეციალურად შექმნილ სიმულაციურ საგამოცდო პორტალზე. 6 ამ ეტაპზე მიმდინარეობს და მომავალშიც გაგრძელდება ტესტური დავალებების დამატება და გადახალისება აღნიშნული მეთოდოლოგიით. შემუშავებული კითხვები კი ხელმისაწვდომი იქნება იმიტირებული გამოცდის პორტალზე. 6 სიმულაციური გამოცდის პორტალი იხილეთ ბმულზე: https://oshtesting.moh.gov.ge/iExam/public/exam. 58 ✆ 15-75 აქვე აღსანიშნავია, რომ საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა 2 შეხვედრა სწავლების განმახორციელებელ ორგანიზაციებთან, რომლის დროსაც განხილულ იქნა ისეთი საკითხები, როგორიცაა: N01-25/ნ ბრძანებაში განხორციელებული ცვლილებები, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციების შესახებ სტატისტიკური მონაცემები, ელექტრონული პროგრამა და ცხრილები, პრაქტიკის ობიექტები, სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის წინაპირობები, სასწავლო პროცესზე ზედამხედველობა, წინადადებები და შენიშვნები. 8. ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით გატარებული ღონისძიებები შრომის ინსპექციის სამსახური „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით შრომითი ნორმების შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაზე ზრუნვას უმნიშვნელოვანეს აქტივობად მიიჩნევს, ვინაიდან, ეს უკანასკნელი ერთ-ერთ პროაქტიულ ღონისძიებას წარმოადგენს და ხელს უწყობს შრომის უსაფრთხოების ნორმებისა თუ შრომის კოდექსით განსაზღვრული ნორმების დარღვევების პრევენციას. ცნობიერების ამაღლების აქტივობები მოიცავს საინფორმაციო კამპანიებისა და სხვა ქმედითი ღონისძიებების განხორციელებას, მათ შორის, როგორიცაა დამსაქმებელებთან და დასაქმებულებთან საინფორმაციო შეხვედრები, სატელევიზიო გადაცემებში მონაწილეობა, საკანონმდებლო სიახლეებსა თუ შრომითი ნორმების ზედამხედველობისას საქართველოში არსებულ სხვა მნიშვნელოვან მოვლენებზე. ტრენინგები, სასწავლო/საინფორმაციო ვიდეორგოლების მომზადება, მიმდინარე სიახლეებისა და მნიშვნელოვანი საკითხების ფართო საზოგადოებისთვის გაზიარება სოციალური ქსელის7, Youtube არხისა8 და ვებგვერდის საშუალებით.9 7 შრომის ინსპექციის სამსახურის სოციალური გვერდი: https://www.facebook.com/Labourinspection 8 შრომის ინსპექციის სამსახურის YouTube არხი: https://www.youtube.com/@labourinspectionofficeofge3301/playlists 9 შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი: www.lio.ge (საიტი ფუნქციონირებს სატესტო რეჟიმში) 59 ✆ 15-75 8.1 შეხვედრები ბიზნესთან 2022 წელს შრომის ინსპექციის სამსახურის ერთ-ერთ მთავარ მიზნად რჩება შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების სფეროში არსებული საკანონმდებლო მოთხოვნებისა და მიმდინარე სიახლეების გაცნობა ბიზნესის წარმომადგენლებისთვის. ამ მხრივ, შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივ კოორდინაციაშია ბიზნესის წარმომადგენლებთან, რათა დაცული იყოს დასაქმებულთა უსაფრთხოება და უფლებები, მეორე მხრივ, კი დამსაქმებლებმა მარტივად შეძლონ არსებულ გამოწვევებთან გამკლავება. საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახურის ორგანიზებით, ასევე პარტნიორი საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების მხარდაჭერით დამსაქმებლებისათვის რეგიონულ დონესა თუ სექტორულ ჭრილში შრომის თემატიკასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო სიახლეების გაცნობის მიზნით 30 შეხვედრა გაიმართა 1200-მდე ბიზნესის წარმომადგენელთან, რომლის დროსაც განხილულ იქნა შემდეგი საკითხები:  შრომითი უფლებებისა და უსაფრთხოების მიმართულებით განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებები და მიმდინარე სიახლეები;  სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნებისა თუ უსაფრთხოების ნიშნების განთავსების შესახებ შემუშავებული ახალი ტექნიკური რეგლამენტების მოთხოვნები;  სამსახურის მიერ პირდაპირი და არაპირდაპირი დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის ზედამხედველობასთან დაკავშირებული საკითხები; ბავშვთა შრომისა და არასრულწლოვანთა შრომის აკრძალვასთან დაკავშირებული საკნონმდებლო მოთხვონები;  სამუშაო დროის აღრიცხვასთან დაკავშირებული სიახლეები;  სამსახურის მიერ 2021 წელს გამოვლენილი დარღვევები და მათი პრევენციის მექანიზმები;  შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის ყოლის ვალდებულებისა და აკრედიტაციის საკითხები;   არასრულწლოვანთა შრომის საკითხები; დისკრიმინაცია და პრევენციის მიზნით გატარებული ღონისძიებები. 60 ✆ 15-75 აღსანიშნავია, რომ შრომის ინსპექციის სამსახურმა 2022 წელს სავაჭრო პალატის, კერძო მეწარმეობის საერთაშორისო ცენტრის (CIPE) ორგანიზებულ რეგიონულ დონეზე (აჭარა, იმერეთი, სამეგრელო-ზემო სვანეთი, ქვემო ქართლი და კახეთი) განხორციელებულ შეხვედრებზე შრომის კანონმდებლობისა და უსაფრთხოების მიმართულებით განსაზღვრული ვალდებულებები და საკანონმდებლო სიახლეები გააცნო ბიზნესის წარმომადგენლებს, შეხვედრებზე ადგილობრივი მეწარმეები გაეცნენ შრომის კანონმდებლობის სიახლეებს, ასევე იმსჯელეს კანონმდებლობის აღსრულების პროცესში არსებულ გამოწვევებსა და საჭიროებებზე. ამასთანავე, შრომის ინსპექციის სამსახურმა საქართველოში არსებული სხვადასხვა სექტორული და არასექტორული ბიზნეს ასოციაციების და ფედერაციების წარმომადგენლებთან გამართა ფართომასშტაბიანი შეხვედრა კერძო მეწარმეობის საერთაშორისო ცენტრისა და ევროპის ბიზნეს ასოციაციასთან თანამშრომლობით, სადაც განხილულ იქნა შრომითი უფლებებისა და უსაფრთხოების მიმართულებით განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებები, კანონმდებლობის აღსრულების პროცესი და დარღვევები. გარდა ინსპექტირებისას ამისა, შრომის გამოვლენილი საერთაშორისო ორგანიზაციის მხარდაჭერით ფართომასშტაბიანი შეხვედრები განხორციელდა საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის (GEA) წევრებთან, რომელსაც ჯამში ესწრებოდა 500-მდე კომპანიის წარმომადგენელი. აქვე ხაზგასასმელია, ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციასთან თანამშრომლობა, რომლის მხარდაჭერით სექტორულ არაერთი ჭრილში შეხვედრა ბიზნესთან. გაიმართა როგორიცაა ტურიზმის, განთავსებისა და კვებით უზრუნველყოფის საქმიანობების განმახორციელებელი სექტორის წარმომადგენლები. შეხვედრების მიზანი იყო ამ სექტორის სწრაფად გააქტიურების ფონზე არსებული გამოწვევების შესაბამისად შრომითი ურთიერთობების მარეგულირებელი ნორმებისა და უსაფრთხოების კუთხით არსებული რეგულაციების გაცნობა. შეხვედრები განხორციელდა საქართველოს სხვადასხვა მსხვილ ქალაქში (თბილისი, თელავი, ქუთაისი, ბათუმი), რომელსაც სექტორული ბიზნესის 300-მდე წარმომადგენელი დაესწრო და მისი მიზანი გახლდათ შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების შესახებ დამსაქმებელთა ცნობიერების ამაღლების გზით შიდა ტურიზმის ხელშეწყობისა და მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება. 61 ✆ 15-75 ზემოხსნებული შეხვედრების გარდა, „დასაქმების ხელშეწყობის 2022 წლის სახელმწიფო პროგრამის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 17 თებერვლის N81 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის შრომის ნორმებზე კონსულტაცია 650 ობიექტზე განხორციელდა თაობაზე, საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 14 ივნისის N322 დადგენილების პირველი მუხლის „დ“ პუნქტისა და „დ.ზ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ განხორციელდა ზემოხსენებულ პროგრამაში მონაწილე პირთა (დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა) ცნობიერების ამაღლება შრომის ნორმებზე, რომელმაც 650 ბიზნეს ოპერატორი მოიცვა. 8.2 შეხვედრები შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებთან ქვეყანაში შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის კულტურის ასამაღლებლად გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე კადრების არსებობას, რომლებიც უშუალოდ მოახდენენ სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვას და დასაქმებულების უსაფრთხო სამუშაო გარემოს უზრუნველყოფას. სწორედ ამიტომ კანონმდებლობით განისაზღვრა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის პროფესია, რომელთა როლი შრომის უსაფრთხოების ორგანიზაციული პოლიტიკის შემუშავებასა და მის აღსრულებაზე კონტროლის მიმართულებით ძალზედ მნიშვნელოვანია. შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივად დაინტერესებულია თბილისსა და რეგიონებში შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებში კვალიფიკაციის დონის ამაღლებით და მათთვის შრომის კანონმდებლობის სიახლეების შესახებ ინფორმაციის მიწოდებით. ამასთან დაკავშირებით 2022 წელს 5 შეხვედრა განხორციელდა 500-მდე შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთან. მათ შორის, შრომის ინსპექციის სამსახურმა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) მხარდაჭერით გამართა 2 შეხვედრა აჭარის და იმერეთის რეგიონში. სამსახურის ორგანიზებითა და ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/ ურთიერთობების, აგრეთვე ადგილზე შრომის შრომითი სამუშაო ჯანმრთელობის დაცვისა უსაფრთხოების და სტანდარტების გაუმჯობესება“ მხარდაჭერით გაიმართა 1 მასშტაბური შეხვედრა თბილისში. გარდა ამისა, 2 შეხვედრა განხორციელდა დისტანციურ ფორმატში შრომის უსაფრთხოების სფეროში არსებულ ცვლილებებთან დაკავშირებით. 62 ✆ 15-75 8.3 საინფორმაციო ვიდეო რგოლები შრომის ინსპექციის სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია დამსაქმებლებში, დასაქმებულებში და ზოგადად ფართო საზოგადოებაში შრომის უფლებებისა და შრომის უსაფრთხოების თემებსა და საკანონმდებლო სიახლეებზე ინფორმაციის გავრცელება შემეცნებითი-საინფორმაციო ვიდეო რგოლების მეშვეობით, რომელიც საზოგადოებას მიეწოდება ტელევიზიების, შრომის ინსპექციის ვებგვერდის, Facebook და YouTube პლატფორმების მეშვეობით. შრომის უფლებებთან დაკავშირებით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ საქართველოს პროგრესული ფორუმის მხარდაჭერით შრომის ლექსიკონის პროექტის ფარგლებში 2021 წელს მომზადებული საინფორმაციო ვიდეორგოლები, შრომის ინსპექციის სამსახურის შესახებ 1 და დასაქმებულთა შრომის უფლებების შესახებ 9 თემატური ვიდეო რგოლი, რომელიც ეხება ინფორმაციას სამუშაო დროსთან, ზეგანაკვეთურ სამუშაოსთან, ხელშეკრულებასთან, სტაჟირებასთან, გონივრულ არადისკრიმინაციულ გარემოსთან და სექსუალური დეკრეტულ შვებულებასთან, მისადაგებასთან, შევიწროებისგან შრომით თანამშრომლობასთან, დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებს. აღნიშნული განთავსებულ იქნა სამსახურის „YouTube“ არხზე და გავრცელდა სოციალურ ქსელ „Facebook“ და სამსახურის ვებგვერდის მეშვეობით. გარდა ამისა, მასალები კვლავ იქნა გავრცელებული მედიასაშუალებების მიერ. დამსაქმებელთა ინფორმირების მიზნით, 2022 წელს „სამუშაო დროის აღრიცხვის ფორმისა და მისი წარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-15/ნ ბრძანებით შემოსავლების სამსახურთან კოორდინაციით ცვლილების შესახებ ინფორმაცია პორტალზე 677,968 სუბიექტს გაეგზავნა დამტკიცებულ სამუშაო დროის აღრიცხვის ფორმაში, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ მომზადდა სამუშაო დროის აღრიცხვის ფორმის შევსების ინსტრუქციის შესახებ გრაფიკული ვიდეო რგოლი, რომელიც საზოგადოებას მიეწოდება ტელევიზიების, ვებგვერდის, „Facebook“ და „YouTube“ პლატფორმების მეშვეობით. შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, 2022 წელს სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/ შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ ფინანსური მხარდაჭერით ახლად მიღებულ ტექნიკურ რეგლამენტთან - - „სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ“ დაკავშირებით საზოგადოებაში ინფორმაციის გავრცელების მიზნით მომზადდა 6 საინფორმაციო გრაფიკული ვიდეო რგოლი 3 თემატიკაზე, რომელიც საზოგადოებას აწვდის ინფორმაციას სამუშაო სივრცეში შრომის ელექტრომოწყობილობების, უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, მათ შორის: ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებების, საევაკუაციო გზების და გასასვლელების, ესკალატორების და მოძრავი სავალი ბილიკების, სატვირთო პლატფორმები და პანდუსების არსებობისა და მათი უსაფრთხოდ გამოყენების შესახებ, ასევე დახურულ სამუშაო სივრცეში მიკროკლიმატის, გამათბობელი და გამაგრილებელი სისტემების, სამუშაო სივრცის ვენტილაციის, ბუნებრივი და ხელოვნური განათების მოთხოვნების შესახებ, მონიტორიან დანადგარებთან 63 ✆ 15-75 დაკავშირებული სამუშაო ადგილების მოწყობის მინიმალური სტანდარტების, პირველადი სამედიცინო დახმარების ოთახების შესახებ, ასევე სამუშაო სივრცეში ორსული ქალებისა და მეძუძური დედებისათვის და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) დასაქმებულებისათვის არსებული პირობების შესახებ. ვიდეორგოლები საზოგადოებას მიეწოდება ტელევიზიების, ვებგვერდის, Facebook და YouTube პლატფორმების მეშვეობით. 8.4 28 აპრილი - სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საერთაშორისო დღე ყოველი წლის 28 აპრილს მსოფლიო მასშტაბით აღინიშნება სამუშაო ადგილებზე უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების პრევენციის დღე, რომელიც შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (ILO) სამუშაო ადგილებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო დღედ (World Day for Safety and Health at Work) გამოაცხადა, რათა, განსაკუთრებული ყურადღება მიექცეს შრომის სფეროში არსებულ პრობლემებს და ამ სახით შექმნას, ასევე განავითაროს შრომის დაცვის კულტურა. ყოველივე ეს კი ხელს შეუწყობს ყოველწლიურად სამუშაო ადგილებზე სიკვდილიანობის მაჩვენებლის შემცირებას. პირველად ეს დღე მსოფლიომ აღნიშნა 2003 წელს, რომელსაც შრომის საერთაშორისო ორგანიზაცია შეუერთდა10, რომლის მიზანს წარმოადგენს პროფესიული უბედური შემთხვევებისა და დაავადებების პრევენცია მსოფლიოში. თავად შრომის დაცვის მსოფლიო დღის ჩატარების იდეა სათავეს იღებს დაღუპული დასაქმებულების ხსოვნის დღიდან, რომელიც პირველად აღინიშნა ამერიკელი და კანადელი მშრომელების მიერ 1989 წელს სამუშაო ადგილზე დაზარალებულ და გარდაცვლილ დასაქმებულთა ხსოვნის საპატივცემულოდ. მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში სახელმწიფო, დასაქმებულთა გაერთიანებები, დამსაქმებლები და შრომის დაცვის სფეროს სპეციალისტები აწყობენ ღონისძიებებს ამ საერთაშორისო დღის აღსანიშნავად.11 28 აპრილი ყოველწლიურად საქართველოშიც აღინიშნება. განსაკუთრებით გამორჩეული იყო მისი აღნიშვნა 2022 წელს, როდესაც შრომის ინსპექციის სამსახურმა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) 10 28 აპრილის ისტორია: https://www.ilo.org/safework/events/safeday/WCMS_316480/lang--en/index.htm სამუშაო ადგილზე დაზარალებულ და გარდაცვლილ დასაქმებულთა ხსოვნის დღესთან დაკავშირებით: https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/24/wmd-2014/ 11 64 ✆ 15-75 მხარდაჭერით ამ დღეს მასშტაბური კონფერენცია მიუძღვნა თემაზე - „შრომის უსაფრთხოება და შრომითი უფლებები საქართველოში“. გაიმართა საინფორმაციო-განმარტებითი შეხვედრა და დისკუსია, რომლის მიზანი იყო გაემახვილებინა საზოგადოების ყურადღება შრომის უსაფრთხოების დაცვის პრობლემებზე და შრომით საქმიანობასთან დაკავშირებულ ტრავმატიზმის, დაავადებებისა და სიკვდილიანობის პრევენციაზე, ასევე, ეჩვენებინა ის პროგრესი, რომელიც აქვს ქვეყანას ბოლო წლებში შრომის უსაფრთხოების დაცვის მიმართულებით და ეჩვენებინა შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ გაწეული საქმიანობა, რომელიც უზრუნველყოფს სამუშაო ადგილზე დასაქმებულთა უფლებების დაცვას უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შექმნის კუთხით. კონფერენციაში მონაწილოებდნენ აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ორგანოს წარმომადგენლები, დასაქმებულთა გაერთიანებისა და დამსაქმებელთა წარმომადგენლები, შრომის საკითხებზე მომუშავე საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლები. ასევე, ადგილობრივი და საერთაშორისო ექსპერტები. 8.5 სემინარი -მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებული რისკები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივად ახორციელებს დამსაქმებლებისათვის და დასაქმებულებისათვის სამუშაო ადგილზე სამუშაო სპეციფიკასთან დაკავშირებულ საფრთხეებსა და რისკებზე ინფორმაციის მიწოდებას და შესაბამისი პრევენციული ღონისძიებების შესახებ ცნობიერების ამაღლებას. აღნიშნულ მიზანს ემსახურებოდა შრომის ინსპექციის სამსახურის სამსახურების მიერ დაძმობილების ევროკავშირის პროექტის საჯარო „საქართველოში შრომის პირობების/ შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ მხარდაჭერით 2022 წელს გამართული სემინარი მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებული რისკები შესახებ, რომელსაც ესწრებოდნენ დასაქმებულთა და დამსაქმებელთა წარმომადგენლები, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტები შრომის საკითხებზე მომუშავე და საერთაშორისო და ადგილობრივი ექსპერტები. სემინარზე ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/ შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების გაუმჯობესება“ ექსპერტებმა სტანდარტების საზოგადოებას 65 ✆ 15-75 გაუზიარეს მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებული რისკ-ფაქტორების შესახებ ინფორმაცია, გამომწვევი დაავადებების შესახებ ინფორმაცია, უახლოესი კვლევის შედეგები და ამ მიმართულებით დაავადებების პრევენციის საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა. ასევე, შეხვედრაზე მოწვეულ იქნა ევროკავშირის სააგენტოს - ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სააგენტოს (EU-OSHA) წარმომადგენელი, რომლის მიერ საზოგადოებისათვის გაზიარებულ იქნა ინფორმაცია სააგენტოს ინიცირებით 2022 წელს დაგეგმილ ცნობიერების ამაღლების მიმართულებაზე და ევროპაში არსებულ გამოწვევებზე შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით. 8.6 ვაკანსიის გამოცხადებისას დისკრიმინაციის პრევენციის სახელმძღვანელო პრინციპების პრეზენტაცია შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ დიდი მნიშვნელობა ენიჭება დამსაქმებლებში შრომის უფლებების დაცვასთან დაკავშირებით ცნობიერების ამაღლებას და ამ გზით შრომის უფლებების დარღვევების პრევენციას. სამსახურის მიერ განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა ენიჭება წინასახელშეკრულებო და შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის წინააღმდეგ ბრძოლას, რასთან დაკავშირებითაც სამსახური მუდმივ რეჟიმში ატარებს ინსპექტირებას სხვადასხვა დაწესებულებაში, უკვე არსებული შრომითი ურთიერთობებისა და წინასახელშეკრულებო ეტაპებზე. ამ მიზნით, 2022 წელს შრომის ინსპექციის სამსახურმა, USAID სამართლის უზენაესობის მხარდაჭერით - წინასახელშეკრულებო პროგრამის და შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის პრევენციის მიზნით გატარებული ღონისძიებებისა და გეგმების შესახებ შეხვედრა გამართა, სადაც შედგა ვაკანსიის გამოცხადების დროს დისკრიმინაციის პრევენციის შესახებ სახელმძღვანელო პრინციპების პრეზენტაცია. პუბლიკაცია შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ, USAID სამართლის უზენაესობის პროგრამის მხარდაჭერით კერძო და საჯარო დაწესებულებებისათვის - გამოიცა. პუბლიკაციაში განმარტებულია ის ძირითადი პრინციპები, რაც წინასახელშეკრულებო ეტაპზე დამსაქმებელმა უნდა გაითვალისწინოს, რათა, თავიდან აირიდოს ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია. სახელმძღვანელო ხელმოსაწვდომია 4 ენაზე (ქართული, ინგლისური, სომხური და აზერბაიჯანული).12 12 ვაკანსიის გამოცხადებისას https://lio.ge/publications/ დისკრიმინაციის პრევენციის სახელმძღვანელო პრინციპები იხ. ბმულზე: 66 ✆ 15-75 ვაკანსიის შესახებ ტექსტის მომზადება და გამოქვეყნება მნიშვნელოვანი პროცესია, რომელიც აუცილებელია ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის და დაუსაბუთებლად არ გამორიცხავდეს ადამიანთა რომელიმე ჯგუფის ხელმისაწვდომობას დასაქმებაზე. ახალი გაიდლაინის პრეზენტაციას ესწრებოდნენ აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ორგანოს წარმომადგენლები, HR ასოციაციის, დასაქმებულთა და დამსაქმებელთა გაერთიანებისა და შრომის საკითხებზე მომუშავე საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლები. 9. საზოგადოებასთან ურთიერთობა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის გავლენას მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს საზოგადოებასთან ურთიერთობის ხარისხი და სწორი კომუნიკაცია. საქმიანობის გავლენისა და სამსახურის შესახებ საზოგადოების ინფორმირებისათვის ფუნქციონირებდეს შესაბამისი საინფორმაციო არხები, რომელიც პირებისათვის მოძიების მიმართულებით, სამსახურის სანდო პროცესს. შრომის ამ ინსპექციის ამოცანაა საზოგადოებასთან გამართულად დაინტერესებული გაამარტივებს ინფორმაციის მნიშვნელოვანია მოახდინოს კომუნიკაცია და მათი აღჭურვა სანდო ინფორმაციით. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა, როგორც შექმნილმა ინსტიტუციამ 2022 ახლად წელს მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა, შეიქმნა შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი - 15 75, შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი www.lio.ge, რომლის მოდიფიცირება მიმდინარეობს ჯანდაცვის სამინისტროს ინფრასტრუქტურაში სსიპ-ინფორმაციული ტექნოლოგიების სააგენტოს მიერ და ვებგვერდის მისამართი 2023 წლიდან www.Lio.moh.gov.ge_ის საშულებით სრულად ამოქმედდება. 67 ✆ 15-75 გარდა ამისა, გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და საქართველოს პროგრესული ფორუმის მხარდაჭერით, ვებგვერდი ასევე შეიქმნა საინფორმაციო www.shromisleksikoni.ge, სადაც შესაძლებელი გახდება იმ ინფორმაციის მოძიება შრომის უფლებებისა და უსაფრთხოების თაობაზე, რომელიც განსაზღვრულია ნორმატიული აქტებით, ასევე, არსებული ხელმისაწვდომი იქნება ტერმინთა განმარტებები და განახლებული ინფორმაცია შრომის კანონმდებლობაში არსებულ სიახლეებზე. 9.1 შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი - 15 75 შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის ერთერთი მნიშნელოვანი მიმართულება კონსულტირების პროცესია. „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონით შრომის ინსპექციის სამსახური ვალდებულია მოთხოვნის შემთხვევაში, უზრუნველყოს შრომითი ნორმების შესრულებასთან დაკავშირებით კონსულტაციის გაწევა ან/და ინფორმაციის მიწოდება. შრომის ინსპექციისათვის კანონით დაკისრებული ფუნქციის შესრულებისა და საზოგადოების დაინტერესებული პირების (დამსაქმებლების, დასაქმებულებისა და სხვა დაინტერესებული პირების) კონსულტირების მიზნით, გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და საქართველოს პროგრესული ფორუმის მხარდაჭერით 2022 წლის მაისის თვიდან, სატესტო რეჟიმში ამოქმედდა შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი - ცხელი ხაზის სახით, რომელთან დაკავშირება შესაძლებელია სატელეფონო გზით ნომერზე: 15 75. შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრის მიზანია დამსაქმებლებსა და დასაქმებულებს, ასევე, სხვა ნებისმიერ დაინტერესებულ პირებს მიაწოდოს ინფორმაცია საქართველოს ტერიტორიაზე შრომითი უფლებებისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების მოქმედებისა და მათი შინაარსის შესახებ, დასაქმებულებს გაუწიოს კონსულტაცია უფლების სავარაუდო დარღვევის შემთხვევაში არსებული მექანიზმების გამოყენების თაობაზე, ამასთან, დამსაქმებლებს მხარი კანონმდებლობით დაუჭიროს გათვალისწინებული ვალდებულებების იმპლემენტაციის პროცესში. შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი 2023 წლიდან სრულად გადავა სამსახურის სტრუქტურაში. არსებული მდგომარეობით შრომის ინსპექციის საკონსულტაციო ცენტრი არის ორდონიანი საკონსულტაციო მექანიზმი, რომელიც დაკომპლექტებულია ცხელი ხაზის ოპერატორების, შრომის სამართლის კონსულტანტის, შრომის უსაფრთხოების კონსულტანტისა და ჯგუფის ხელმძღვანელის 68 ✆ 15-75 პოზიციებისგან. საკონსულტაციო ჯგუფის დაკომპლექტების საკითხი განისაზღვრა ჯგუფის ცხელი ხაზის დატვირთულობის, ასევე, შემოსული კითხვების შინაარსის/სირთულის მიხედვით. ცხელი ხაზის ოპერატორები - ოპერატორები სატელეფონო საუბრისას აიდენტიფიცირებენ საკითხის სირთულეს და იღებენ გადაწყვეტილებას კონსულტირება თავად სირთულის/კომპლექსურობის გათვალისწინებით, გადაამისამართონ კონსულტანტთან/შრომის უსაფრთხოების კონსულტანტთან. გასწიონ იგი თუ შეკითხვების შრომის სამართლის საკონსულტაციო ცენტრი მუშაობს შრომის ინსპექციის მისამართით არსებული კითხვების დამუშავების მიმართულებით და გასცემს ინფორმაციას შრომითი უფლებების, შრომის უსაფრთხოების შესახებ. საკონსულტაციო ცენტრის მისამართით ცხელ ხაზზე შემოსული შეკითხვები იყოფა ტექნიკურ და შინაარსობრივ (შრომის უსაფრთხოება; შრომის უფლებები) შეკითხვებად. საკონსულტაციო ცენტრი, ასევე იღებს შეტყობინებას უბედური შემთხვევის, სავარაუდო იძულებითი შრომის (ტრეფიკინგის) ფაქტის შესახებ, ინსპექტორის მხრიდან უფლებამოსილების გადამეტების ფაქტზე და მომართვის ინიციატორებს განუმარტავს ინფორმაციას შემდგომი ნაბიჯების შესახებ. ცხელ-ხაზზე შემოსული შეკითხვების დაჯგუფება ხორციელდება ტექნიკური და შინაარსობრივი მიმართულებით: ტექნიკური შეკითხვები დაკავშირებულია საკონსულტაციო ჯგუფის მხრიდან ტექნიკური ინფორმაციის გაცემის პროცესთან და ძირითად შემთხვევაში უკავშირდება შრომის ინსპექციის საქმიანობას. ასეთი ინფორმაციის მოძიებისას შეკითხვების ადრესატები ძირითადად არიან დამსაქმებლები, რომელთა ინსპექტირების/შემოწმების პროცესი მიმდინარეობს ან დასრულდა, ასევე, დასაქმებულები, რომელთაც სურთ მიიღონ ინფორმაცია მათი საჩივრისა თუ შეტყობინების საფუძველზე დაწყებული საქმისწარმოების პროცესის ან შედეგების შესახებ. ძირითად შემთხვევაში, ტექნიკური შეკითხვები უკავშირდება ინსპექციის საქმიანობის პროცესს და გეგმებს, ინსპექტორთა შუალედურ გადაწყვეტლებებს, ასევე, ინსპექციის საქმიანობის გეგმებს ცალკეულ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეში. მონაცემთა პროგრამა ტექნიკური შეკითხვების კლასიფიცირებას ახდენს შემდეგი მიმართულებით: • ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვასთან დაკავშირებული საკითხები; • ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის გასაჩივრების ვადები და პროცედურა; • ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის საჩივრის განხილვის ეტაპი; • ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული პრობლემური ზარები; • აკრედიტაციის პროგრამის განხორციელებისას ტექნიკური საკითხები. შინაარსობრივი შეკითხვები კი დიფერენცირდება შრომის სამართლის მატერიალური ნორმების (შრომის კოდექსი, კანონი შრომის უსაფრთხოების შესახებ, მთავრობის დადგენილებები და კანონქვემდებარე აქტები და სხვა) და პროცედურული ნორმების თაობაზე (ინსპექციის შესახებ კანონი, ინსპექტირების წესი, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი) ინფორმაციის მიწოდების მიმართულებით. მატერიალური ნორმების შინაარსის შესახებ ინფორმაციის მიწოდებისას ცხელი ხაზის ოპერატორები და კონსულტანტები დაინტერესებულ მხარეებს აწვდიან განსაზღვრული უფლებისა და ვალდებულებების შესახებ. ინფორმაციას შრომის კანონმდებლობით 69 ✆ 15-75 პროცედურული კანონმდებლობის ირგვლივ არსებული კითხვების დროს საკონსულტაციო ჯგუფი გასცემს ინფორმაციას ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ინსპექციისათვის შეტყობინებით ან საჩივრით მომართვის პროცედურა, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის გასაჩივრების ვადა/პროცედურა და სხვა. 9.1.1 ინფორმაცია განხორციელებული ზარების შესახებ შრომის ინსპექციის საკონსულტაციო ცენტრის ცხელ ხაზზე 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში სულ დაფიქსირდა 6 634 შემომავალი და 911 გამავალი ზარი. ნაპასუხები ზარების აბსოლუტური უმრავლესობის შემთხვევაში დაყოვნების დროა 15 წამზე ნაკლებია. შემოსული ზარები მომართვის ტიპის მიხედვით ასე გამოიყურება - დასაქმებულთა ინიციატივით განხორციელებული ზარები სრული ზარების 14% შეადგენს, დამსაქმებელი - 44%, ხოლო, სხვა - 42%. სქესის ნიშნით ინფორმაციის დამუშავებისას გამოვლინდა, რომ ზარების ადრესატების 52% არის ქალი, ხოლო 48% - კაცი. 9.1.2 შემოსული ზარების შინაარსი საკონსულტაციო ცენტრის ცხელ ხაზზე შემოსული ზარების დამუშავებისას კონსულტანტები და ოპერატორები ამუშავებენ კითხვებს შინაარსის შესაბამისად. მოცემული ინფორმაცია აჩვენებს, რომ შემოსული ზარების უმეტესობა - 41% დაკავშირებული იყო შრომითი ნორმების განმარტებასთან და ზარის ავტორებს სურდათ მიეღოთ ინფორმაცია შრომის კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლებისა და დამსაქმებლის ვალდებულების შინაარსის შესახებ. ამასთან, სტატისტიკური ინფორმაცია აჩვენებს, რომ შრომითი ნორმების განმარტებასთან დაკავშირებული ზარების 76% ეხებოდა შრომით უფლებებს (მატერიალური ნაწილი), 19% შრომის უსაფრთხოებას, ხოლო, დანარჩენი ეხებოდა COVID-19-ის პრევენციის მიზნით განსაზღვრულ რეგულაციებს სამუშაო ადგილებზე, აკრედიტაციის პროგრამასთან დაკავშირებულ რეგულაციებსა და სხვა. შრომითი უფლებების მიმართულებით დასმული შეკითხვები პროპორციულად შემდეგნაირად ნაწილდება: • o სამუშაო დრო - 19% • o დეკრეტული შვებულება - 3% • o სამსახურიდან გათავისუფლება 8% • o დისკრიმინაცია 4% • o ანაზღაურება 13% • o შვებულება 7% • o ზეგანაკვეთური შრომა/ანაზღაურება 5% • o სხვა დანარჩენი უფლებები - 30% შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით დასმულ შეკითხვების პროპორციას, აღნიშნული შემდგნაირად გადანაწილდა: • o დამსაქმებლის ვალდებულებები 15% • o საქმიანობის რეგისტრაცია 4% • o პროფესიული დაავადება 1% • o უსაფრთხოების სპეციალისტის 15%. • o სხვა 42% • o არ არის მითითებული 23% აღსანიშნავია, რომ საზოგადოების მხრიდან განსაკუთრებული დაინტერესების საგანს წარმოადგენდა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტაციის პროგრამასთან დაკავშირებული შეკითხვები, რომელიც ჯამში, საკონსულტაციო ცენტრში შემოსული კითხვების თითქმის 20%-ს წარმოადგენდა, როგორც მატერიალური ნორმების განმარტების, ასევე, თავად პროგრამის განხორციელებასთან დაკავშირებული პრაქტიკული და ტექნიკური შეკითხვების ჩათვლით. 70 ✆ 15-75 9.2 შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და საქართველოს პროგრესული ფორუმის მხარდაჭერით 2022 წლის სექტემბრიდან ფუნქციონირება დაიწყო შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდმა - www.lio.ge, რომელშიც განთავსებულია ინფორმაცია სამსახურის საქმიანობის შესახებ. ვებგვერდზე ყოველდღიურად ხორციელდება სამსახურის აქტივობებისა და შრომასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო სიახლეების შესახებ ინფორმაციის განთავსება. ვეგბგერდზე ყველა დაინტერესებულ მხარეს შუძლია ნახოს განახლებული სტატისტიკური ინფორმაცია, საინფორმაციო ვიდეორგოლები, სამსახურის ანგარიშები და შრომასთან დაკავშირებული პუბლიკაციები. ვებგვერდზე განთავსებულია თემატურად დაჯგუფებული ინფორმაცია დამსაქმებლებისათვის, დასაქმებულებისათვის, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის პროფესიის მსურველთათვის და მოქმედი შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებისათის. დამსაქმებლებისათვის: ინსპექციის სამსახურის დამსაქმებლებს შრომის ვებგვერდზე შეუძლიათ იხილონ განახლებული შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების დაცვის ვალდებულებებთან დაკავშირებით, სამსახურში ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის, განხილვის და გადაწყვეტის წესი, სამუშაო ადგილზე მომხდარი უბედური შემთხვევების შეტყობინების წესი და ფორმები, გამოქვეყნებული სამართალდარღვევის ოქმები და დადგენილებები, ჯარიმის გამოყენების შემთხვევაში გადასახდელი საბანკო რეკვიზიტები და ინფორმაცია სანქციების შესახებ. დასაქმებულებისათვის: შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდზე დასაქმებულებს შეუძლიათ იხილონ განახლებული ინფორმაცია შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების შესახებ, სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების დარღვევის შემთხვევაში სამსახურისათვის მომართვის წესი, ფორმა და საკონტაქტო ინფორმაცია, ასევე, საჩივრის გადაწყვეტის ვადა. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებისათვის: შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდზე შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის პროფესიის მსურველებსა და მოქმედ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებს შეუძლიათ ნახონ ინფორმაცია შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებული პროგრამის შესახებ, სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციების, საგამოცდო ცენტრებისა და შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან დაკავშირებული უმაღლესი და პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების განმახორციელებელი დაწესებულებების განახლებული ჩამონათვალი, ინფორმაცია საკვალიფიკაციო/სასერტიფიკატო გამოცდის შედეგების გასაჩივრების შესახებ და საფასურები. როგორც აღინიშნა წარმოდგენილი გვერდის მოდიფიცირება მიმდინარეობს ჯანდაცვის სამინისტროს ინფრასტრუქტურაში სსიპ-ინფორმაციული ტექნოლოგიების სააგენტოს მიერ და ვებგვერდის მისამართი 2023 წლიდან www.Lio.moh.gov.ge_ის საშულებით სრულად ამოქმედდება. 71 ✆ 15-75 10. საერთაშორისო თანამშრომლობა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის სპეციფიკის გათვალისწინებით კოორდინირებული თანამშრომლობა მიმდინარეობს დონორ ორგანიზაციებთან პროექტებთან ისეთ საკითხებზე, რომლებიც მიზნად ისახავენ სამსახურის ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერებას ექსპერტული, მატერიალურ-ტექნიკური თუ სხვა ტიპის მხარდაჭერით. მათ შორის, აღსანიშნავია გამოცდილების გაზიარების კუთხით სასწავლო ვიზიტების ორგანიზება და ფორუმში მონაწილეობის მხარდაჭერა, რომელზეც დეტალურად მეშვიდე თავშია საუბარი. 10.1 შრომის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ILO) მიმდინარეობს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან (ILO) მჭიდრო თანამშრომლობა. საანგარიშო პერიოდისათვის ორგანიზაციასთან თანამშრომლობით შემდეგი პროექტები განხორციელდა:  შრომის ინსპექტორების პროფესიული გადამზადება/მომზადება საბაზისო და ტექნიკური მიმართულებით (სამთო მოპოვებით მრეწველობაში შრომის უსაფრთხოების საკითხებზე);  ცხელი ხაზის თანამშრომელთა გადამზადება;  ტესტების შედგენის მეთოდოლოგისთან დაკავშირებულ ტრენინგებზე სამსახურის მხარდაჭერა;  მანდატის ფარგლებში, ექსპერტული მხარდაჭერა ნორმატიული აქტების პროექტების შემუშავების მიმართულებთ;  მატერიალურ-ტექნიკური მხარდაჭერა, შრომის ინსპექტირების მექანიზმის გაძლიერებისა და ხელშეწყობისთვის;  ცნობიერების ბიზნესთან ამაღლების და კომპონენტში შრომის სპეციალისტებთან/მენეჯერებთან მხარდაჭერა, უსაფრთხოების შეხვედრების ორგანიზებით საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ 2022 წელს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით, შრომის ინსპექციის სამსახურის უფროსი ბექა ფერაძე შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) შრომის ადმინისტრირების, შრომის ინსპექტირებისა და შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტს ანტონიო სანტოსს შეხვდა, სადაც განხილულ იქნა სამომავლო თანამშრომლობის საკითხები, შრომის ინსპექტირების სისტემის განვითარების მიმართულებით განხორციელებული რეფორმები და არსებული გამოწვევები. 72 ✆ 15-75 10.2 ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/ შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ დახურვა 2019-2022 წლებში ხორციელდებოდა ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტი „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“. პროექტის მონაწილე სახელმწიფოები იყვნენ: სლოვაკეთის რესპუბლიკა (წამყვანი პარტნიორი), ესპანეთის სამეფო და ესტონეთი (უმცროსი პარტნიორები) – უშუალო მხარდაჭერა ევროკავშირის სამივე წევრი სახელმწიფოს მთავრობის მხრიდან. ძირითადი ბენეფიციარებს წარმოადგენდნენ: საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (MoIDPLHSA), შრომის პირობების ინსპექტირების დეპარტამენტი (LCID) არსებული სსიპშრომის ინსპექციის სამსახური, სოციალური პარტნიორები, სხვა დაკავშირებული სამინისტროები. პროექტის ბიუჯეტი შეადგენდა 1,500,000 ევროს. პროექტის ზოგადი მიზანი გახლდათ: საქართველოში სამართლებრივი ჩარჩოს გაუმჯობესებისა და აღსრულების განხორციელებით ხელი შეეწყო შრომითი ურთიერთობებისა და სამუშაო პირობების მაღალი სტანდარტების გაუმჯობესება. ხოლო, კონკრეტული მიზანი: დახმარებოდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (MoIDPLHSA) სხვა შესაბამისად დაინტერესებულ მხარეებთან ერთად, შეემუშავებინა სამართლებრივი და ადმინისტრაციული დებულებები და შეექმნა ინსტიტუციური მექანიზმები შრომის პირობების/ურთიერთობების, ასევე, სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის გაუმჯობესების, მათ შორის, შრომის ინსპექციის სისტემის გაუმჯობესების მიზნით. გარდა ამისა, ევროკავშირის საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვისა და მიღებისათვის გაეძლიერებინა ეროვნული ინსტიტუტების შესაძლებლობა. შრომის სფეროში, ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაში დახმარების მიზნით, შეიქმნა და ფუნქციონირებდა ტექნიკური სამუშაო ჯგუფი (ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესების ფარგლებში სამუშაო ჯგუფის შექმნის შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2021 წლის 01 აპრილის № 01-104/ო ბრძანება). ტექნიკური სამუშაო ჯგუფის ფუნქციონირების ფარგლებში რვა სხდომა გაიმართა, რომლის შედეგადაც ევროკავშირსა და საქართველოს შორის გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულების XXX დანართით 2019-2022 წლებისათვის განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის დირექტივების საქართველოს კანონმდებლობაში იმპლემენტაციის მიზნით განხორციელდა პროექტის ექსპერტების მხარდაჭერით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ მომზადებული ტექნიკური რეგლამენტის პროექტების განხილვა. აღნიშნული სამუშაო ჯგუფის ფუნქციონირების შედეგად საქართველოს კანონმდებლობაში ასახულ იქნა 4 დირექტივა. 73 ✆ 15-75 აქვე აღსანიშნავია, რომ პროექტის ექსპერტული მხარდაჭერით საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების ხელშეკრულების XXX განსაზღვრული 14 დანართით 2019-2022 ევროდირექტივის წელს შესაბამისად მომზადდა შესაბამისობის ცხრილი სამსახურის მიერ შემუშავებულ ტექნიკური რეგლამენტის პროექტებზე დაყრდობით. პროექტები უსაფრთხოების კანონით მომზადდა „შრომის შესახებ“ საქართველოს ორგანული დადგენილი ვადების შესაბამისად ევროკავშირის დაძმობილების პროექტის მხარდაჭერით. სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების ხელშეკრულების XXX დანართით 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული დირექტივების საქართველოს კანონმდებლობაში ასახვის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია იხილეთ დანართში (ცხრილი №2). პროექტის ფარგლებში, ასევე, განხორციელდა ახლად დასაქმებულ/მოქმედ ინსპექტორთა პროფესიული მომზადება-გადამზადება, სპეციალურად შემუშავებული პროგრამის „სწავლების გეგმა შრომის ინსპექტორებისთვის“ მიხედვით. ამავე პროექტის ფარგლებში, ტრენინგის საჭიროებებიდან გამომდინარე განხორციელდა მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურს გადაეცა სატრენინგო სივრცის მოწყობისთვის საჭირო რესურსები. აქვე აღსანიშნავია, რომ პროექტის მხარდაჭერით განხორციელდა ტრენერთა ტრენინგი (ToT), რომლის შედეგად სამსახურის თანამშრომლები გაეცნენ ტრენერთათვის საჭირო ტექნიკებს და დაეუფლნენ შესაბამის უნარებს. გარდა ამისა, პროექტის ფარგლებში შედგა სასწავლო ვიზიტი ესტონეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ ტალინში, ესპანეთის სამეფოში (ქ.მადრიდსა და ქ.სევილიაში), რომლის შედეგადაც, შრომის ინსპექციის წარმომადგენლებს შორის მოხდა ცოდნის, გამოცდილების გაზიარება, ახალი იდეებისა და სამომავლო ხედვების დასახვა. ასევე, ესტონეთის შრომის ინსპექციის ოფისთან კონტაქტების გაღრმავება და გრძელვადიანი ურთიერთობის გეგმის დასახვა. შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებების თაობაზე ცნობიერების ამაღლების მიზნით 2022 წელს პროექტის ფინანსური მხარდაჭერით ახლად მიღებულ ტექნიკურ რეგლამენტთან - „სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ“ დაკავშირებით საზოგადოებაში ინფორმაციის გავრცელების მიზნით მომზადდა 6 74 ✆ 15-75 საინფორმაციო გრაფიკული ვიდეო რგოლი 3 თემატიკაზე (ვიდეორგოლები განთავსდა შრომის ინსპექციის სამსახურის YouTube არხზე, ვებგვერდზე, სოციალურ ქსელსა და ტელევიზიებში). ასევე, პროექტის ფარგლებში განხორციელდა საინფორმაციო შეხვედრა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტებთან, დაორგანიზდა კონფერენცია მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებულ რისკებზე, სადაც ექსპერტებმა საზოგადოებას გაუზიარეს მჯდომარე სამუშაოსთან დაკავშირებული რისკფაქტორების შესახებ ინფორმაცია, გამომწვევი დაავადებების შესახებ ინფორმაცია, უახლოესი კვლევის შედეგები და ამ მიმართულებით დაავადებების პრევენციის საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა. აქვე აღსანიშნავია, რომ პროექტის მხარდაჭერით განხორციელდა პროექტის „შრომის უსაფრთხოების დესპანი“ მონაწილეთა სერტიფიცირება, სადაც პროექტში ჩართულ 22 სტუდენტს დაკისრებული უფლებამოვალეობების პირნათლად შესრულებისა და პროექტის ფარგლებში შეტანილი ღვაწლისათვის საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანრმთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ თამილა ბარკალაიამ, საქართველოს მეცნიერებისა და განათლების მინისტრის მოადგილემ ნუნუ მიცკევიჩმა და სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარმა შრომის ინსპექტორმა ბექა ფერაძემ მადლობის სიგელები გადასცეს. 10.3 ევროპის საბჭოს პროექტი „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“ ევროპის საბჭოს პროექტთან „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“ თანამშრომლობა 2021 წლიდან დაიწყო.13 აღსანიშნავია, რომ საანგარიშო პერიოდში პროექტის ფარგლებში შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის მიმართულებით დასაქმებულმა პირებმა, მათ შორის, შრომის ინსპექტორებმა წარმატებით (რეგიონში უმაღლესი, 96%-იანი 13 პროექტის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია ვებგვერდზე: https://www.coe.int/ka/web/tbilisi/strengtheningprotection-of-social-and-economic-rights-in-georgia 75 ✆ 15-75 მაჩვენებლით) გაიარეს ევროპის საბჭოს იურიდიული სფეროს წარმომადგენელთა ადამიანის უფლებათა სფეროში სწავლების (HELP) პროგრამის ფარგლებში შემუშავებული სასწავლო კურსი, რომელიც მოიცავდა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის გარდა სხვა დოკუმენტებს, როგორიცაა ევროპის სოციალური ქარტია (ESC), ევროსაბჭოს კონვენციები, საკვანძო სფეროებში, მაგალითად, მონაცემთა დაცვა, შრომითი უფლებები. ამის გარდა, პროექტის მხარდაჭერით კურსში ჩართულ იქნა ევროკავშირის ფუნდამენტური უფლებების ქარტია, ევროკავშირის შესაბამისი კანონმდებლობა და ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოს (CJEU) იურისპუდენცია. სამსახურის ყველა საქმიანობის სპეციფიკის განხორციელდა კომუნიკაცია“, თანამშრომლისთვის გათვალისწინებით ტრენინგი სადაც „ეფექტიანი თანამშრომლები გაეცნენ ეფექტიანი მომსახურების განხორციელებისთვის აუცილებელ ინფორმაციას, მომსახურებისა და კომუნიკაციის სტანდარტებს, ასევე სხვა საკვანძო პრინციპებს, რომლის თანამშრომლებმა შედეგადაც განავითარეს სამსახურის ეფექტიანი კომუნიკაციისა და მომსახურებისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები. გარდა ამისა, პროექტის ფარგლებში განხორციელდა თემატურად თანამშრომელთა გადამზადება და სამუშაო შეხვედრა ევროპის სოციალური ქარტიის ანგარიშგების პროცედურის ფარგლებში ეროვნული ანგარიშების მომზადების საკითხებზე. ამავე დროს, პროექტის ფარგლებში განხორციელდა შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური შეფასება, რომელიც მოიცავს შესაბამის მიგნებებს და რეკომენდაციებს გასატარებელი ღონისძიების შესახებ. შეფასების შედეგად მომზადდა პირველადი შეფასების ანგარიში და რეკომენდაციები. ანგარიშში ხაზგასმულია აშკარა პროგრესი ორგანიზაციულ მიზნებთან დაკავშირებული სფეროების განვითარებაში, როგორიცაა, დამოუკიდებლობა, სოციალური პარტნიორობა, რეგიონალური გაშუქება და სანდოობა. ეს მნიშვნელოვანი პროგრესია ახლად შექმნილი ორგანიზაციის ეფექტურობისა და შემდგომი განვითარებისათვის. ევროპის საბჭოს მიერ ასევე დადებითად არის შეფასებული შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შრომის ნორმების ეფექტიანი პრაქტიკა. ანგარიშში ასევე გამოყენების ნათქვამია, რომ შრომითი უფლებების დაცვა, წესიერი, უსაფრთხო და არადისკრიმინაციული სამუშაო გარემო, დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის ჰარმონიული ურთიერთობების დამყარების მთავარი ინსპექციის როლი განსაზღვრულია სამსახურის შრომის სტრატეგიულ ინსტიტუციურ მიმართულებად. ევროპის საბჭოს 76 ✆ 15-75 პირველადი შეფასების დოკუმენტის თანახმად, ზედამხედველობის განმახორციელებელი უწყებისთვის მნიშვნელოვან პოზიტიურ ინსტიტუციურ განვითარებად მიიჩნევა შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით ეკონომიკური საქმიანობის ყველა სფეროზე გაფართოებული მანდატის მინიჭება. გარდა ამისა, პროექტის მხარდაჭერით საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა შრომის ინსპექციის წარმომადგენლების ვიზიტი პოლონეთის რესპუბლიკაში. კონკრეტულად, წარმომადგენლები შრომის ეროვნული ინსპექციის პროფესორ იან როსნერის სახელობის სასწავლო ცენტრს ეწვივნენ ქ. ვროცლავში. სასწავლო ვიზიტის მთავარი მიზანი იყო საქართველოს წარმომადგენლებისათვის ეფექტური ინსპექტირების მართვის, დაგეგმვისა და განხორციელების პრაქტიკული გამოცდილების გაზიარება. აღსანიშნავია, რომ საანგარიშო პერიოდში სამუშაო შეხვედრა განხორციელდა ევროპის საბჭოს პროექტის „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“ მენეჯერთან მარგარიტა გალსტიანთან, სადაც მხარეებმა პროექტის მიმდინარეობასა და სამომავლოდ განსახორციელებელ აქტივობებზე ისაუბრეს. ასევე, განიხილეს, საქართველოს შრომის ბაზარზე, შრომითი უფლებების სფეროში არსებული გამოწვევები და შრომის ინსპექციის სამსახურთან თანამშრომლობის საკითხები. აღსანიშნავია, რომ პროექტთან თანამშრომლობა 2023 წელსაც გაგრძელდება. 10.4 USAID „კანონის უზენაესობის მხარდაჭერა საქართველოში“ (PROLoG) USAID, „კანონის უზენაესობის მხარდაჭერა საქართველოში“ (PROLoG) მხარდაჭერით გონივრული მისადაგების პრინციპების დაცვის ხელშეწყობისა და დამსაქმებელთა ცნობიერების ამაღლების მიზნით, PROLoG- ის ექსპერტული მხარდაჭერით,შრომის ინსპექციის სამსახურისა და სახალხო დამცველის შემუშავებულ იქნა ოფისის ჩართულობით, “ვაკანსიის გამოცხადებისას დისკრიმინაციის პრევენციის სახელმძღვანელო პრინციპები”. 2022 წლის ნოემბრის თვეში შედგა სახელმძღვანელოს პრეზენტაცია და მისი ფართო საზოგადოებისათის, განსაკუთრებით დამსაქმებლებისათვის და ორგანიზაციებისათვის გაცნობა. HR პუბლიკაციაში განმარტებულია ის ძირითადი პრინციპები, რაც წინასახელშეკრულებო ეტაპზე დამსაქმებელმა უნდა გაითვალისწინოს, რათა, ნებისმიერი სახის სახელმძღვანელო ხელმოსაწვდომია (ქართული, ინგლისური, თავიდან აირიდოს დისკრიმინაცია. 4 ენაზე სომხური და 77 ✆ 15-75 აზერბაიჯანული)14. გარდა ამისა, პროექტის ფარგლებში შეხვედრა განხორციელდა შრომით სამუშაო ურთიერთობებში დისკრიმინაციის პრევენციის მექანიზმების, არსებული პრაქტიკისა და გამოწვევების შესახებ, რომელსაც PROLoG-ისა და შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის კონსულტანტები, ეროვნული სოციალური პარტნიორების, ბიზნეს ასოციაციის, სახალხო დამცველის, საქართველოს ტერიტორიებიდან ოკუპირებული დევნილთა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტორსა და სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლები ესწრებოდნენ. 10.5 გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP) 2021 წლიდან გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ფინანსური მხარდაჭერითა და საქართველოს პროგრესული ფორუმის ჩართულობით, მიმდინარეობს შრომის ინსპექციის კონტაქტ-ცენტრის დაფუძნება, რომლის ფარგლებშიც განხორციელდა მატერიალურტექნიკური, თუ ექსპერტული მხარდაჭერა. წლის 2022 მაისიდან ფუნქციონირებას შეუდგა შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი - 15 75, ხოლო, მიმდინარე წლის სექტემბრიდან ამოქმედდა შრომის ინსპექციის სამსახურის ვებგვერდი: www.lio.ge, ასევე შეიქმნა საინფორმაციო ვებგვერდი www.shromisleksikoni.ge 14 ვაკანსიის გამოცხადებისას https://lio.ge/publications/ დისკრიმინაციის პრევენციის სახელმძღვანელო პრინციპები იხ. ბმულზე: 78 ✆ 15-75 10.6 მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) მხარდაჭერით,იძულებითი შრომის, შრომითი მიგრაციისა და ეთიკური დასაქმების ხელშეწყობის მიმართულებით სფეროსთან დაკავშირებული სპეციალისტების პროფესიული მომზადება-გადამზადება განხორციელდა. გარდა ამისა, იუსტიციის სამინისტროსა და ევროკავშირის ჩართულობით შემუშავებულ იქნა „შრომის ინსპექტორთათვის იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის საკითხებზე სახელმძღვანელო“. საანგარიშო პერიოდში მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) მხარდაჭერით სამსახურის შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა გაიარეს სწავლება იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის საკითხებზე. ამასთანავე, მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავების მიზნით შრომის ინსპექციის სამსახურის ხელმძღვანელი - ბექა ფერაძე მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOM) წარმომადგენელს მარკ ჰულსტს შეხვდა. შეხვედრის მთავარი მიზანი ტრეფიკინგის საკითხების მიმართულებით თანამშრომლობის გაღრმავება იყო. მხარეებმა განიხილეს ისეთი მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორიც არის: იძულებითი შრომა, ინსპექტირების პროცესთან დაკავშირებული საკითხები და საინფორმაციო კამპანიების საჭიროება ცნობიერების ამაღლების მიზნით. 10.7 სოლიდარობის ცენტრი „სოლიდარობის ცენტრი“-ს მხარდაჭერით კერძო მეწარმეობის საერთაშორისო ცენტრმა (CIPE) 2022 წელს განახორციელა ცნობიერების ამაღლების კამპანია - „უსაფრთხო ბიზნესი თქვენი არჩევანია“ შრომის კანონდებლობაში განხორციელებულ ცვლილებებზე. შრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლების უშუალო ჩართულობით მასშტაბური შეხვედრა გაიმართა ქ. თბილისში. ასევე, საქართველოს სავაჭრო სამრეწველო პალატის ორგანიზებით საქართველოს რეგიონებში ბიზნეს სექტორის წარმომადგენლებს, მიეწოდათ ინფორმაცია მიმდინარე საკანონმდებლო ცვლილებებზე პრეზენტაციისა და კითხვა-პასუხის რეჟიმში. 79 ✆ 15-75 10.8 საჯარო მმართველობის რეფორმის მხარდაჭერა საქართველოში საანგარიშო პერიოდში პროექტთან თანამშრომლობით განხორციელდა სამუშაო შეხვედრა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მენეჯერულ პოზიციებზე დასაქმებული პირებისათვის კეთილსინდისიერების რისკების შეფასების საკითხებზე. გარდა ამისა, პროექტის მიერ განხორციელდა აღნიშნულ თემატიკაზე შრომის ინსპექტორთა გადამზადება. აქვე აღსანიშნავია, რომ პროექტის მხარდაჭერით დაწყებულია მუშაობა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის კეთილსინდისიერების სტრატეგიის შექმნაზე. საერთაშორისო ორგანიზაციებთან/პროექტებთან თანამშრომლობის გაძლიერების მიზნით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური გეგმავს დონორთა საკოორდინაციო შეხვედრის განხორციელებას, სადაც უშუალოდ იქნება განხილული სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური განვითარების გზაზე დასახული მიზნების მისაღწევად განსახორციელებელი აქტივობები და მხარდაჭერის საჭიროებები. 11. საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით ორგანიზებული სასწავლო ვიზიტები და ფორუმები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური დაინტერესებულია შრომის ინსპექტირების მართვის პროცესის, სტრუქტურული განვითარების, შრომის უსაფრთხოებასა და შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის მიმართულებით საუკეთესო პრაქტიკის გაცნობით, შრომით ნორმებზე საზედამხედველო მიმართულებით ინოვაციური მიდგომებისა და ევროპის წამყვანი ქვეყნების საზედამხედველო სამსახურებთან თანამშრომლობის დამყარებითა და მათი გამოცდილების გაზიარებით. ამ მიზნით, საანგარიშო პერიოდში საერთაშორისო დონორო ორგანიზაციების/პროექტების მხარდაჭერით განხორციელდა სასწავლო ვიზიტები პოლონეთის რესპუბლიკაში, ესპანეთის სამეფოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 11.1.1 სასწავლო ვიზიტი პოლონეთის რესპუბლიკაში ამ მიზნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის დეპარტამენტისა და შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის დეპარტამენტის წარმომადგენლები ევროპის საბჭოს პროექტის „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“ ფარგლებში 2022 წლის 10-12 აგვისტოს იმყოფებოდნენ პოლონეთის რესპუბლიკის ქალაქ ვროცლავში, სადაც შეხვედრები გამართეს პოლონეთის შრომის ეროვნულ ინსპექციასა და შრომის ეროვნული ინსპექციის პროფესორ იან როსნერის სახელობის სასწავლო ცენტრში. დელეგაციის წარმომადგენლები პოლონეთის შრომის კატარჟინა მთავარ ლაჟევსკა-ჰრიცკო შეხვდნენ ინსპექტორს, და შრომის მთავარი ინსპექტორის მოადგილეს, იოროსლავ ლეშნიევსკის. სასწავლო ვიზიტის პერიოდში პოლონეთის ეროვნული შრომის ინსპექციის მიერ გამოცდილების გაზიარება მოიცავდა როგორც თეორიულ, ასპექტებს და იძლეოდა ისე პრაქტიკულ შესაძლებლობას, გამოკვეთილიყო ძირეული, მნიშვნელოვანი და 80 ✆ 15-75 საინტერესო საკითხები, მსგავსებები თუ განსხვავებები ორი ქვეყნის ეროვნულ პრაქტიკას შორის. სასწავლო ვიზიტის ფარგლებში სამსახურის თანამშრომლები გაეცნენ ეფექტური ინსპექტირების მართვის, დაგეგმვასა და განხორციელებას, წარმატებული შრომის ინსპექციის სტრუქტურის, ფუნქციონირებისა და მასთან დაკავშირებული საუკეთესო პრაქტიკას, შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის სერტიფიცირების სისტემას, ევროპის სოციალური ქარტიის განხორციელების გამოცდილებისა და საუკეთესო მონიტორინგის/ანგარიშგების საკითხებს. შეხვედრებზე მხარეებმა განიხილეს ინსპექტორთა მომზადების, პროფესიული გადამზადებისა და შესაძლო ორმხრივი თანამშრომლობის შესახებ საკითხები. ვიზიტის ფარგლებში მიღებული გამოცდილება მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს საქართველოში შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური გაძილიერების პროცესში. 11.1.2 სასწავლო ვიზიტი ესპანეთის სამეფოში სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლები ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ (ტვინინგის ნომერი: GE 17 ENI OT 02 19) დაფინანსებით 2022 წლის 26-30 სექტემბრის პერიოდში სასწავლო ვიზიტით იმყოფებოდნენ ესპანეთის სამეფოში, ქალაქ მადრიდსა და ქალაქ სევილიაში. სასწავლო ვიზიტის მიზანი შრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლებისთვის ესპანეთის შრომისა და სოციალური უსაფრთხოების ინსპექციის ძირითადი მახასიათებლების გაცნობა იყო. ქართული მხარე გაეცნო, ესპანეთში მოქმედ ინსპექტირების სისტემას, სამართლებრივ ჩარჩოსა და მუშაობის ძირითად პრინციპებს. ვიზიტის ფარგლებში გაიმართა შეხვედრები შრომისა და სოციალური უსაფრთხოების ინსპექციის გენერალურ დირექტორთან კარმენ კოლადოსთან. შეხვედრების დროს განხილულ იქნა ესპანეთის ინსპექციის ძირითადი მახასიათებლები: სამართლებრივი ჩარჩო, ორგანიზაციის სტრუქტურა და ფუნქციები, ინსპექტირების კამპანიების მომზადება, შემუშავება და შეფასება, ელექტრონული მართვის სისტემის „INTEGRA” მთავარი მახასიათებლები, რაც ინსპექტირების საქმიანობას ეფექტიანს და მოქნილს ხდის. ფარგლებში ვიზიტის მიღებული გამოცდილება და კონტაქტები მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს საქართველოში შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერების პროცესში. 81 ✆ 15-75 11.1.3 სასწავლო ვიზიტი ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2022 წლის წლის 26 ნოემბრიდან 2022 წლის 17 დეკემბრის პერიოდში ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის დაფინანსებით, მერიდიანის საერთაშორისო ცენტრის ადმინისტრირებითა და აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ნიუ-იორკის პროგრამის ფილიალთან, საერთაშორისო ოსტინის ორგანიზაციასთან, საერთაშორისო ვიზიტორთა სან ანტონიოს საბჭოსთან და სიეტლის მსოფლიო ურთიერთობის საბჭოსთან თანამშრომლობით, საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამის ფარგლებში განხორციელებულ იქნა "შრომითი უფლებების გაძლიერება შრომის ინსპექტირების ხელშეყობის გზით" პროექტი, რომელშიც მონაწილეობას იღებდნენ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურისა და საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატის წარმომადგენლები. პროექტი მიზნად ისახავდა აშშ-ს პრაქტიკის გაზიარებას შრომითი უფლებების ხელშეწყობის/დაცვის მიმართულებით; საკანონმდებლო ჩარჩოს გაცნობას, რომლითაც რეგულირდება აშშ-ს შრომითი ურთიერთობები, ინსპექტირების პროცესი და დასაქმებულთა დაცვის სამართლებრივი საკითხები; აშშ-ს გამოცდილების გაზიარებას სამართლიანი, სრული და ეფექტური ინსპექტირების პროცესზე; პროფკავშირებთან და დამსაქმებელთა გაერთიანებებთან შრომის ინსპექციის თანამშრომლობის გაზიარებას; საჭირო პოლიტიკის შემუშავების, სასწავლო სტანდარტებისა და ინსპექტირების პრაქტიკის გაზიარებას; თანამშრომელთათვის მამხილებელთა დაცვის შესახებ გამოცდილების გაზიარებას. პროექტის "შრომითი უფლებების გაძლიერება შრომის ინსპექტირების ხელშეყობის გზით" მიზნებიდან გამომდინარე თემატურ დონეზე სამთავრობო, არასამთავრობო და აკადემიური წრის წარმომადგენლებთან შეხვედრები განხორციელდა აშშ-ს დედაქალაქ ვაშინგტონში, ტეხასის შტატის ქ. სან ანტონიოსა და ოსტინში, ვაშინგტონის შტატის ქ. სიეტლსა და ქ.ოლიმპიაში, ნიუ-იორკის შტატის ქ. ნიუ-იორკში. 82 ✆ 15-75 26 საინფორმაციო შეხვედრა განხორციელდა შემდეგი უწყებების წარმომადგენლებთან: დედაქალაქ ვაშინგტონში აშშ-ს შრომის დეპარტამენტთან, აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტთან, ეროვნული შრომითი ურთიერთობის საბჭოსთან, სოლიდარობის ცენტრთან, მერიდიანის საერთაშორისო ცენტრთან, ამერიკის უნივერსიტეტისა და ჯონ ჰოპკინსის ბიზნეს სკოლის პროფესორებთან, ტეხასის შტატში ოპერირებადი შრომის დეპარტამენტის შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის (OSHA) ორგანიზაციასათან, სამართალდამცავთა პროფკავშირთან (CLEAT), თანაბარი სამართლიანობის ცენტრთან (EJC), ტეხასის სამუშაო ძალის კომისიასთან (TWC), ინდუსტრიული ორგანიზციების შრომის კონგრესის ამერიკულ ფედერაციასთან (AFL-CIO), ვაშინგტონის შტატში მოქმედ თანაბარი დასაქმების შესაძლებლობების კომისიის, შრომის სტანდარტების ოფისის, სიეტლის პორტის (პროფესიული კავშირი), სიეტლის უნივერსიტეტის პროფესორთან, შტატის საჯარო შრომითი ურთიერთობების კომისიის, შტატის შრომისა და ინდუსტრიების დეპარტამენტისა და შტატის წარმომადგენლებთან. ნიუ-იორკის შტატში კი განხორციელდა შეხვედრები კორნელის უნივერსიტეტის ინდუსტრიული და შრომითი ურთიერთობის სკოლის, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის (CUNY) შრომისა და ურბანული სწავლების სკოლის, კომუნიკაციების მუშაკთა ამერიკული პროფკავშირის, ჯანდაცვისა და ჰოსპიტალური კავშირის წარმომადგენლებთან. შეხვედრებისას განხილულ იქნა შრომით ურთიერთობებთან დაკავშირებული რიგი საკითხები, მათ შორის, როგორიცაა: შრომის კანონმდებლობა, რეგულაციები, კოლექტიური მოლაპარაკებები, ფედერალიზმი, შრომის პოლიტიკა, აღსრულება, ორგანიზებული შრომის გავლენა აშშ-ს ეკონომიკაზე, აშშ-ს შრომითი ურთიერთობები, ზედამხედველი უწყებების მანდატი შრომითი ურთიერთობების რეგულირებისას და საერთაშორისო თანამშრომლობის საკითხები, შრომითი უფლებები „შრომის უფლება“ სახელმწიფოში, უწყებების როლი, მანდატი, სახელმწიფო რესურსები დაბალი ხელფასის მქონე მუშაკებისთვის, სამუშაო ძალის განვითარების პროგრამები, შრომითი ურთიერთობების საკანონმდებლო ჩარჩოები, შრომის ინსპექციის სამართლიანი და კანონიერი აღსრულება, შრომის უფლებების დაცვა, აქტიურობა შრომით მოძრაობაში, კოლექტიური მოლაპარაკებები, შრომის საერთაშორისო სტანდარტები და სასამართლო პრაქტიკა. აღსანიშნავია, რომ შეხვედრაზე გაზიარებულ იქნა საქართველოში შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ფარგლებში განხორციელებული ცვლილებები და მიღწეული შედეგები, რომელი აშშ-ს სამთავრობო თუ არასამთავრობო, საერთაშორისო ორგანიზაციებისა თუ აკადემიური წრის წარმომადგენლების მხრიდან დადებითად შეფასდა. ამერიკელი კოლეგის მხრიდან მნიშვნელოვან წინგადადგმულ ნაბიჯად ჩაითვალა 83 ✆ 15-75 შრომის კანონმდებლობაში შესული ცვლილებები, რომელიც საქართველოს მთავრობის მიერ, 2015 წლიდან განხორციელებული რეფორმებისა და დაბალანსებული საზედამხედველო პოლიტიკის შედეგია. შეხვედრებზე, ასევე ხაზი გაესვა საერთაშორისო მხარდაჭერის როლს შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური შესაძლებლობების განვითარების მიმართულებით და აღინიშნა სამომავლო თანამშრომლობის საჭიროება მდგრადი განვითარების მიზნების აღსრულების გზაზე. 11.1.4 შრომის ინსპექციის სამსახური შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის საერთაშორისო ტექნიკურ ფორუმში შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) მოწვევითა და მხარდაჭერით შრომის ინსპექციის სამსახურის უფროსმა ბექა ფერაძემ 2022 წლის 17-18 ნოემბერს მონაწილეობა მიიღო ესპანეთის სამეფოში, ქალაქ ვალენსიაში შრომის ინსპექტირების ხელმძღვანელი პირებისათვის გამართულ მაღალი დონის საერთაშორისო ტექნიკურ ფორუმში. ფორუმის მიზანი იყო შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის ახალი სახელმძღვანელო პრინციპებისა და აღსრულებასთან დაკავშირებით არსებული გამოწვევების შესახებ ინფორმაციის გაცნობა, ეროვნული გამოცდილებების გაზიარება წევრი სახელმწიფოების მხრიდან, ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის შესაძლებლობის ხელშეწყობა. 12. შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლების პროფესიული გადამზადება, კვალიფიკაციის ამაღლება შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივად ზრუნავს თანამშრომლების პროფესიულ გადამზადებასა და კვალიფიკაციის ამაღლებაზე. ამ მიმართულებით საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახურმა საერთაშორისო თუ ადგილობრივ ორგანიზაციებთან მხარდაჭერით საკუთარი თანამშრომლებისათვის არაერთი ტრენინგი გამართა. მათ შორის, განსაკუთრებით აღსანიშნავია შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO), ევროპის საბჭო-ს პროექტის „სოციალური და ეკონომიკური უფლებების დაცვის გაძლიერება საქართველოში“, ევროკავშირის „საქართველოში შრომის პირობების/ ჯანმრთელობის დაცვისა და საჯარო შრომითი შრომის სამსახურების ურთიერთობების, უსაფრთხოების დაძმობილების აგრეთვე, სტანდარტების სამუშაო გაუმჯობესება“, პროექტის ადგილზე საჯარო მმართველობის რეფორმის მხარდაჭერის პროექტის, იუსტიციის სამინისტროს, აშშ-ს საელჩოს, მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის როლი. აღსანიშნავია, რომ შრომის ინსპექციის შიდა რესურსებითა და დონორების მხარდაჭერით შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლებს ზოგად და თემატურ საკითხებთან დაკავშირებით 2022 წელს 16 მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ტრენინგი ჩაუტარდათ, მათ შორის, როგორიცაა:  შრომის ინსპექციის სამსახურის შიდა ტრენინგები შრომის ინსპექციის სამსახურმა ახლად დასაქმებული თანამშრომლების პროფესიული გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით შეიმუშავა 6 დღიანი სატრენინგო მოდული, რომელიც 2022 წელს სამსახურში დასაქმებულმა ყველა ახალმა თანამშრომელმა გაიარა. შიდა ტრენინგები მოიცავს შემდეგ საკითხებს სამსახურის საქმიანობის შესახებ, მარეგულირებელი ორგანიზაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და ინსპექტორთა ფუნქცია-მოვალეობების შესახებ ინფორმაციის გაცნობას. 84 ✆ 15-75  ტრენერთა ტრენინგი (TOT) შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ ევროკავშირის დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება” მხარდაჭერით სამსახურის შრომის ინსპექტირებაზე ზედამხედველი მენეჯერებისთვის ტრენერთა ტრენინგი ჩატარდა. ერთკვირიანი სწავლების ფარგლებში მონაწილეებმა შეისწავლეს ტრენერისათვის აუცილებელი ძირითადი უნარები და ტექნიკები, როგორიც არის: პერსონალური და ინტერპერსონალური უნარები, ჯოჰარის ფანჯრის მოდელი, სხვადასხვა პიროვნებებს შორის განსხვავება, ვერბალური, არავერბალური კომუნიკაცია, შესწავლის მოტივაცია, სასწავლო პროცესში არსებული ბარიერები. გარდა ამისა, განხორციელდა ახლად დასაქმებულ ინსპექტორთა გადამზადება ევროკავშირის შრომის სამართლებრივი მოწესრიგების მიმართულებით არსებული ნორმების თაობაზე.  ტრენინგი სამთო-მოპოვებით მრეწველობაში არსებული საფრთხეებისა და პრევენციის გზებზე შრომის ინსპექტორების პროფესიული გადამზადება განხორციელდა შრომის ორგანიზაციის (ILO) მოპოვებით მრეწველობაში საერთაშორისო მხარდაჭერით სამთოარსებული საფრთხეებისა და პრევენციის გზების საკითხებზე. სპეციალურად მომზადებული სასწავლო კურსის ფარგლებში შრომის ინსპექტორებმა გაიარეს ადგილობრივი და საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით საფრთხეები და არსებული გეოლოგიური მასთან დაკავშირებული პრევენციული ღონისძიებები სამთო-მოპოვებით სექტორში, ასევე, უსაფრთხოების სისტემების ხარისხის კომპლექსური მართვის პრინციპები სამთო-მოპოვებით მრეწველობაში. კურსის მიმდინარეობისას 85 ✆ 15-75 გამოცდილმა ტრენერებმა გეო-საფრთხეებისა და უსაფრთხოების სისიტემის შესახებ საუკეთესო პრაქტიკის მაგალითები გააზიარეს. გადამზადების კურსი შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის დეპარატამნეტის, რეგიონული სამმართველოების შრომის ინსპექტორებმაც გაიარეს.  ტრენინგი საქართველოს შრომის კოდექსზე შრომის ინსპექციის სამსახურის შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის ინსპექტორებს შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) მხარდაჭერით ჩაუტარდათ ტრენინგი საქართველოს შრომის კოდექსთან დაკავშირებით, რომელსაც უძღვებოდა შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ILO) ადგილობრივი ექსპერტი ზაქარია შველიძე.  ევროპის საბჭოს მთავარი საგანმანათლებლო პლატფორმის (HELP) კურსები ევროპის საბჭოს მხარდაჭერით შრომის ინსპექციის სამსახურის შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის დეპარტამენტის ყველა თანამშრომელმა ევროპის საბჭოს მთავარი საგანმანათლებლო პლატფორმის (HELP) კურსები გაიარა - ადამიანის უფლებათა დაცვის ევროპული სტანდარტების სწავლების მიმართულებით, რომელიც მოიცავს ადამიანის უფლებების ევროპული სტანდარტების გაცნობასა და სწავლებას. HELP არის ევროსაბჭოს მთავარი საგანმანათლებლო პლატფორმა სამართლის სფეროს სპეციალისტებისათვის. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის გარდა, HELP განიხილავს სხვა დოკუმენტებსაც, მაგალითად, ევროპის სოციალურ ქარტიას (ESC) და ევროსაბჭოს კონვენციებს, საკვანძო სფეროებს, როგორიც არის მონაცემთა დაცვა და შრომითი უფლებები. რამდენიმეთვიანი სასწავლო კურსი მოიცავდა ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებს, როგორიც არის: • პირადი მონაცემების დაცვა; • შრომითი უფლებების საერთაშორისო სტანდარტები; • დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების რეგულირება; • იძულებითი შრომის დადგენის სტანდარტები და გამოწვევები; • გაერთიანების თავისუფლების რეგულაცია და სხვა. შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლებმა სასწავლო კურსი 96%იანი მაჩვენებლით დახურეს, რაც საუკეთესო მაჩვენებელია რეგიონში. 86 ✆ 15-75  ტრენინგი - ეფექტური კომუნიკაცია შრომის ინსპექციის სამსახურის ორგანიზებითა და ევროპის საბჭოს ეკონომიკური პროექტის უფლებების „სოციალური დაცვის და გაძლიერება საქართველოში“ ფინანსური მხარდაჭერით სამსახურის ყველა თანამშრომლემა გაიარა ერთკვირიანი საკომუნიკაციო ტრენინგი ეფექტიანი კომუნიკაციისა და პოზიციონირების განმტკიცების მიმართულებით. ტრენინგის ფარგლებში შრომის ინსპექტორებისა და სამსახურის სხვა თანამშრომლები გაეცნენ ეფექტიანი მომსახურების ინფორმაციას, განხორციელებისათვის აუცილებელ მომსახურების/კომუნიკაციის სტანდარტებსა და საკვანძო პრინციპებს, რომლის შედეგადაც სამსახურის თანამშრომლებმა განავითარეს ეფექტიანი კომუნიკაციისა და მომსახურებისათვის საჭირო უნარ-ჩვევები.  ტრენინგი იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის საკითხებზე მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის, აშშ-ს საელჩოსა და იუსტიციის სამინისტროს მხარდაჭერით შრომის ინსპექტორთათვის იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის თემაზე ორდღიანი ტრენინგი ჩატარდა. სწავლებამ მოიცვა რამდენიმე მიმართულება: იძულებითი შრომის წინააღმდეგ ბრძოლის ეროვნული სტანდარტები;  იძულებითი შრომის და შრომითი ექსპლუატაციის შემთხვევების გამოძიების პრაქტიკა;  იძულებითი შრომის წინააღმდეგ ბრძოლის სტანდარტები;  იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის საერთაშორისოდ აღიარებული ნიშნები;  როგორ ამივიცნოთ შესაძლო დანაშაული;  მაღალი რისკის შემცველი ეკონომიკური სექტორები.  87 ✆ 15-75 13. თანამშრომლობა ადგილობრივ უწყებებთან შრომით ნორმებზე ძლიერი საზედამხედველო მექანიზმის შექმნისა და შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური განვითარების პარალელურად, ყოველთვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი როლი ეკავა თემატურად დაკავშირებულ უწყებებთან მჭიდრო თანამშრომლობის პლატფორმის შექმნასა და განმტკიცებას. აღნიშნული კუთხით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური არსებული მანდატის შესაბამისად, განსაზღვრული მიზნებიდან და ამოცანებიდან გამომდინარე კვლავ განაგრძობს სახელმწიფო ინსტიტუტებთან ურთიერთანამშრომლობის პლატფორმების შექმნას, გაძლიერებას, გამყარებას. აღნიშნულზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ თანამშრომლობისა და სამსახურის საქმიანობაში ხელშეწყობისათვის სხვადასხვა სამთავრობო უწყებებთან დღემდე გაფორმებულია 14 მემორანდუმი/ხელშეკრულება, რომელთა ფარგლებშიც შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივად ახორციელებს მხარეების ვალდებულებების შესაბამისად განსაზღვრულ უფლება-მოვალეობებს. აქვე აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე წელს განათლებისა და (2022 წლის მეცნიერების 18 მაისი) საქართველოს სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული სსიპ-განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრთან გაფორმდა მემორანდუმი ურთიერთთანამშრომლობის შესახებ. თანამშრომლობის მიზანს წარმოადგენს ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციისა და ავტორიზაციის პირობების შემოწმების, ასევე პროფესიული მომზადებისა განმახორციელებელი და გადამზადების იურიდიული პირების პროგრამების ფორმალური განათლების ფარგლებში განხორცილებული პროგრამების უფლების მოპოვებისა და თანამშრომლობა, მონიტორინგის ცენტრის მიერ პროცესში გაწეული ექსპერტული საკონსულტაციო მომსახურეობის ფარგლებში თანამშრომლობა, ცენტრის საქმიანობის პრაქტიკის გაუმჯობესების ხელშეწყობა შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის მიმართულებით. ასევე, ადამიანური რესურსების მართვისა და შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა მომზადების 88 ✆ 15-75 ხარისხის გაუმჯობესება. გაფორმებული მემორანდუმების/ხელშეკრულებების შესახებ ინფორმაცია იხილეთ დანართში (ცხრილი №3). აქვე აღსანიშნავია, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომლობა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2021 წლის 01 აპრილის №01-104/ო ბრძანების ფარგლებში ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის „საქართველოში შრომის პირობების/შრომითი ურთიერთობების, აგრეთვე, სამუშაო ადგილზე ჯანმრთელობის დაცვისა და შრომის უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესება“ ექსპერტული მხარდაჭერით შექმნილ ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფთან, რომლის შემადგენლობა წარმოდგენილია №13 ცხრილში, გარდა ამისა, ასახულია იმ უწყებების ჩამონათვალი, რომლებთანაც კომუნიკაცია განხორციელდა სამუშაო ჯგუფის მიღმა. ცხრილი №13 ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის ექსპერტული მხარდაჭერით შექმნილ ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფში ჩართული და სამუშაო ჯგუფის მიღმა თემატურად დაკავშირებული/ჩართული უწყებები ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფში ჩართული უწყებები საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო" ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“ სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი" ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია" 89 ✆ 15-75 სამუშაო ჯგუფის მიღმა თემატურად დაკავშირებული/ჩართული უწყებები სსიპ „ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო“ სსიპ „მინერალური რესურსების სააგენტო“ სსიპ „გარემოს ეროვნული სააგენტო“ საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო 14. საქართველოს პარლამენტისათვის წარდგენილი წლიური ანგარიში „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის მიხედვით მთავარი შრომის ინსპექტორი წელიწადში ერთხელ საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს ანგარის შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის შესახებ. მთავარი შრომის ინსპექტორის წლიური ანგარიში „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე10 მუხლის შესაბამისად მოიცავს:  შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონმდებლობისა და სხვა მარეგულირებელი ნორმების მიმოხილვას;  შრომის ინსპექციის სამსახურის სამომავლო ხედვასა და სტრატეგიას;  შრომის ინსპექციის სამსახურის თანამშრომელთა რაოდენობის შესახებ ინფორმაციას;  ინსპექტირებისადმი დაქვემდებარებული სამუშაო ადგილების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს;  ინსპექტირების მიზნით განხორციელებული ვიზიტების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს;  გამოვლენილი დარღვევებისა და დაკისრებული პასუხისმგებლობის ზომების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს;  უბედური შემთხვევების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს;  პროფესიული დაავადებების შესახებ სტატისტიკურ მონაცემებს. საანგარიშო პერიოდში მთავარმა შრომის ინსპექტორმა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის 2021 წლის საქმიანობის ანგარიში წარადგინა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტში, 90 ✆ 15-75 დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტში, ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტსა და საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე. მთავარი შრომის ინსპექტორის წლიური ანგარიში საქართველოს პარლამენტმა განიხილა საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით და მას დადებითი შეფასება მისცა. 15. მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული საკონსულტაციო ორგანო - მრჩეველთა საბჭო „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, 2021 წლის მარტიდან ფუნქციონირებს მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული საკონსულტაციო ორგანო - მრჩეველთა საბჭო, რომელიც შრომის ინსპექციის სამსახურისათვის შეიმუშავებს რეკომენდაციებს სამსახურის სტრატეგიის, ფუნქციონირებისა და საქმიანობის შესახებ. შრომის ინსპექციის საბჭოს შემადგენლობა „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის, მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული მრჩეველთა საბჭოს შემადგენლობის განსაზღვრის შესახებ“ სსიპ- შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარი შრომის ინსპექტორის 2021 წლის 29 მარტის N 09-51/ო ბრძანების შესაბამისად დაკომპლექტდა შემდეგი შემადგენლობით: ცხრილი №14 მთავარ შრომის ინსპექტორთან არსებული მრჩეველთა საბჭოს შემადგენლობა მხარე წარმომადგენელი საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ზაალ მიქელაძე საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე სალავან მირზოევი სახალხო დამცველის აპარატის სამოქალაქო, პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების დაცვის დეპარტამენტის უფროსი ლიკა წიკლაური საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი დირექტორი ლაშა ლაბაძე საქართელოს ბიზნეს ასოციაციის იურიდიული დირექტორი ნიკოლოზ ნანუაშვილი საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანების თავმჯდომარე ირაკლი პეტრიაშვილი საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანების თავმჯდომარის მოადგილე რაისა ლიპარტელიანი 2021-2022 წლებში მრჩეველთა საბჭოს სულ ექვსი შეხვედრა გაიმართა, მათგან 2022 წელს გაიმართა სამი შეხვედრა. 2022 წლის საანგარიშო პერიოდში განხორციელბულ სხდომებზე განხილულ იქნა სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის 2021 წლისა და 2022 წლის 6 თვისა და 2022 წლის საქმიანობის ანგარიშები, რომლის შედეგადაც საბჭოს მიერ გაცემულ იქნა თემატური რეკომენდაციები მხარეებისა და სამოქალაქო სექტორის 91 ✆ 15-75 მხრიდან დაინტერესებული საკითხების წარმოჩენის თაობაზე. გარდა ამისა, განხილულ იქნა შემდეგი საკითხები: - ასოცირების ხელშეკრულებით შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საკითხებზე შემუშავებული ტექნიკური რეგლამენტის 4 პროექტი; - შრომით ურთიერთობებში თანასწორობის უფლებაზე საზედამხედველო ძლიერი მექანიზმის ჩამოყალიბების მიზნით სამოქმედო გეგმა; - სპეციფიკურ სამუშაოთა ჩამონათვალი; - სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში ამოქმედებული საკონსულტაციო ცენტრისა და სტრუქტურაში მისი ინტეგრირების საკითხები. 92 ✆ 15-75 16. 2022 წელს საჯარო ინფორმაციის გაცემის მოთხოვნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შემოსული განცხადებების სტატისტიკა „საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის“ 49-ე მუხლის შესაბამისად, საჯარო დაწესებულება ვალდებულია ყოველი წლის 10 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტს, საქართველოს პრეზიდენტსა და საქართველოს პრემიერ-მინისტრს წარუდგინოს, აგრეთვე „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“ გამოაქვეყნოს სამსახურში საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის შესახებ შემოსული განცხადებების ზოგადი სტატისტიკა. საანგარიშო პერიოდში -2022 წლის პირველი იანვრიდან 2022 წლის 10 დეკემბრამდე სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახურის საჯარო ინფორმაციის გაცემის თაობაზე შემოსული წერილების რაოდენობა ასახულია №23 დიაგრამაზე დიაგრამა №23 2022 წლის 10 დეკემბრის შესაბამისად საჯარო ინფორმაციის გაცემის მოთხოვნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შემოსული განცხადებები 25 20 15 10 5 0 სულ შემოვიდა I კვარტალი 25 II კვარტალი 21 III კვარტალი 23 IV კვარტალი 22 დაკმაყოფილდა 25 21 22 18 უარი ეთქვა 0 0 0 1 გადაიგზავნა 0 0 1 0 მიმდინარეობს საქმისწარმოება 0 0 0 3 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2022 წელი 2022 წლის I კვარტალი - პირველ კვარტალში, 01 იანვრიდან 31 მარტის ჩათვლით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში, საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის მიზნით, სულ შემოსულია 25 განცხადება, საიდანაც დაკმაყოფილდა 25 განცხადება, უარი განცხადებაზე არ გაცემულა. 2022 წლის II კვარტალი - მეორე კვარტალში, 01 აპრილიდან 30 ივნისის ჩათვლით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში, საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის მიზნით, სულ შემოსულია 21 განცხადება, საიდანაც დაკმაყოფილდა 21 განცხადება, უარი განცხადებაზე არ გაცემულა. 2022 წლის III კვარტალი - მესამე კვარტალში, 01 ივლისიდან 30 სექტემბრის ჩათვლით, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში, საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის მიზნით, სულ შემოსულია 23 განცხადება, საიდანაც დაკმაყოფილდა 22 განცხადება, 1 განცხადება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-80 მუხლის შესაბამისად, გადაეგზავნა შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს, ვინაიდან მოთხოვნა სცდებოდა სამსახურის კომპეტენციას უარი განცხადებაზე არ გაცემულა. 2022 წლის IV კვარტალი - მეოთხე კვარტალში, 1 ოქტომბრიდან დღემდე, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში, საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის მიზნით, სულ შემოსულია 22 განცხადება, საიდანაც დაკმაყოფილდა 18 განცხადება, 1 განმცხადებელს უარი ეთქვა, ვინაიდან მოთხოვნილი ინფორმაცია, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად წარმოადგენდა პერსონალურ ინფორმაციას, საქმისწარმოება მიმდინარეობს 3 განცხადებაზე. 93 ✆ 15-75 17. სამომავლო გეგმები შრომის ინსპექციის სამსახური, როგორც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონტროლსდაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით „საქართველოს შრომისა და დასაქმების პოლიტიკის 2019 – 2023 წლების ეროვნული სტრატეგიის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 30 დეკემბრის №662 დადგენილების შესაბამისად მიზნად ისახავს სამუშაო ადგილებზე შრომის უსაფრთხოებისა და უფლებების დაცვის აღსრულების სისტემის გაუმჯობესებას სამსახურის ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერებით, კანონმდებლობაში ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შრომითი ნორმების თაობაზე საკანონმდებლო წინადადებების მომზადებითა და შრომით ურთიერთობაში თანასწორობის უფლებაზე ძლიერი საზედამხედველო მექანიზმის ჩამოყალიბებით. აღნიშნული მიზნებისა და ამოცანების მისაღწევად სამსახური გეგმავს:  განაგრძოს მუშაობა სამსახურის დებულებისა და „სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად სამსახურის სრულად დაკომპლექტებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელებას;  სამსახრის ძირითადი და დამხმარე ფუნქციების ეფექტურად განხორციელებას ადამიანური რესურსების განვითარების გეგმის შემუშავების კვალდაკვალ;  სამსახურის სტრუქტურული ერთეულებისთვის წლიური სამოქმედო გეგმის შემუშავებას, რომელიც მუდმივი რევიზიის ფარგლებში შესაბამისობაში მოვა გამოვლენილ საჭიროებებთან, საერთაშორისო და სხვა მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხებთან;  ეროვნულ დონეზე ცნობიერების ამაღლებას შრომითი ნორმების შესახებ და შრომის ინსპექციის ფუნქცია-მოვალეობების შესახებ;  სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების ხელშეკრულების XXX დანართით განსაზღვრული დირექტივების იმპლემენტაციის ხელშეწყობა;  შრომის ინსპექტირების ელექტრონული სისტემის შემუშავებას ბიზნესპროცესის მობილურ რეჟიმში მართვის მიზნით;  შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მუდმივ მონიტორინგსა და საჭიროებების შესახებ დაინტერესებული მხარეების ინფორმირებას;  სამსახურის ელექტრონული პროდუქტების მართვას, მუდმივ მონიტორინგსა და განვითარებას;  სამსახურის მატერიალურ-ტექნიკური აღჭურვილობით უზრუნველყოფას;  უწყვეტი კომუნიკაციის ხელშეწყობას მასობრივი ინფორმაციის გავრცელების პლატფორმების საშუალებით;  საზოგადოების ჩართულობის ხელშეწყობას, შრომის ინსპექციის საქმიანობაში; 94 ✆ 15-75 დანართი 95 ცხრილი №1 შრომითი ნორმების/შრომით ნორმებზე ზედამხედველობის გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებები 1. ,,სამუშაო დროის აღრიცხვის ფორმისა და მისი წარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2021 წლის 12 თებერვლის №01-15/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის შესახებ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 8 ნოემბრის №01-89/ნ ბრძანება; 2. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 26 ნოემბრის №01-119/ნ ბრძანებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე" საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 12 აგვისტოს №01-75/ნ ბრძანება; 3. „სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესის და ფორმის, მოკვლევის პროცედურებისა და ანგარიშგების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2018 წლის 12 სექტემბრის №01-11/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 9 სექტემბრის №01-82/ნ ბრძანება; 4. "ინსპექტირებას დაქვემდებარებულ ობიექტებზე შესვლისა და შემოწმების (ინსპექტირების) წესისა და პირობების დამტკიცების შესახებ" საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 10 თებერვლის №99 დადგენილებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 16 სექტემბრის №463 დადგენილება; 5. „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ გამოსაყენებელი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის ფორმის, მისი შევსებისა და წარდგენის წესის, საურავის დარიცხვის შესახებ დადგენილების ფორმისა და სააღსრულებო ფურცლის ფორმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2021 წლის 20 აპრილის №01-36/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 22 აგვისტოს №01-77/ნ ბრძანება; 6. „სამუშაო ადგილებზე ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით რეკომენდაციების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 29 მაისის №01-227/ო ბრძანებაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 1 მარტის №01-100/ო ბრძანება; 7. „სამუშაო ადგილებზე ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელების თავიდან აცილების მიზნით რეკომენდაციების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 29 მაისის №01-227/ო ბრძანებაში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 18 მარტის №01-139/ო ბრძანება; ✆ 15-75 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. „იზოლაციისა და კარანტინის წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 23 მაისის №322 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 29 მარტის №151 დადგენილება; „იზოლაციისა და კარანტინის წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 23 მაისის №322 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 28 თებერვლის №91 დადგენილება; „იზოლაციისა და კარანტინის წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 23 მაისის №322 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 4 თებერვლის №53 დადგენილება; „იზოლაციისა და კარანტინის წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 23 მაისის №322 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 14 იანვრის №12 დადგენილება; „იზოლაციისა და კარანტინის წესების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 23 მაისის №322 დადგენილებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 6 იანვრის №1 დადგენილება; „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 26 ნოემბრის №01-119/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 4 მაისის №01-37/ნ ბრძანება; „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 26 ნოემბრის №01-119/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2022 წლის 12 აგვისტოს №01-75/ნ ბრძანება. 97 ✆ 15-75 ცხრილი №2 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით 1 2 ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრული ევროკავშირის კანონმდებლობა ტექნიკური სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში და მის გარეთ ჩართული უწყებები კომენტარი ქართულ კანონდმებლობაში ასახვის თაობაზე 1989 წლის 12 ივნისის 89/391/EEC დირექტივა სამუშაო ადგილზე მუშაკთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის მიზნით ზომების შემოღების შესახებ ILO, EUVEGE, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს პარლამენტი ჩარჩო დირექტივა ასახულია "შრომის უსაფრთხოების შესახებ" საქართველოს ორგანულ კანონში 1990 წლის 29 მაისის საბჭოს დირექტივა 90/270/EEC მონიტორიან დანადგარებთან მუშაობისთვის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მეხუთე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე-16(1) მუხლის კონტექსტში) 3 1989 წლის 30 ნოემბრის საბჭოს 89/654/EEC დირექტივა სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების თაობაზე 4 2009 წლის 16 სექტემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2009/104/EC დირექტივა სამუშაო ადგილზე მუშაკთა მიერ სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისათვის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების თაობაზე (მეორე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში - 89/655/EEC დირექტივის კოდიფიკაცია, რომელიც შესწორდა 95/63/EC და 2001/45/EC დირექტივებით) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; დირექტივა ნაწილობრივ ასახულია ქართულ კანონმდბელობაში „სამუშაო ადგილებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 1 ივლისის No341 დადგენილებაში. (მუხლი 13) დირექტივა სრულად აისახა ქართულ კანონმდებლობაში „სამუშაო ადგილებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 1 ივლისის No341 დადგენილების სახით. ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი სრულად შეესაბამება დირექტივას და დამტკიცების ბოლო ეტაპზეა; 98 ✆ 15-75 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; 1989 წლის 30 ნოემბრის საბჭოს დირექტივა 89/656/EEC სამუშაო ადგილზე მუშაკთა მიერ პერსონალური დამცავი აღჭურვილობის გამოყენებისთვის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მესამე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; სსიპ-ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; 6 1992 წლის 24 ივნისის საბჭოს 92/58/EEC დირექტივა სამუშაოზე უსაფრთხოებასა და/ან ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ნიშნების განთავსების მიზნით მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მეცხრე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) სსიპ-ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; 7 1992 წლის 3 ნოემბრის საბჭოს დირექტივა 92/91/EEC ბურღვის მეშვეობით მინერალების მოპოვების ინდუსტრიებში მუშაკთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის სრულყოფისთვის მინიმალური მოთხოვნების თაობაზე (მეთერთმეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) სსიპ-მინერალური რესურსების სააგენტო; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; 5 დირექტივა სრულად აისახა ქართულ კანონმდებლობაში "ტექნიკური რეგლამენტის – სამუშაო სივრცეში ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე" საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 23 დეკემბრის №590 დადგენილების სახით. დირექტივა სრულად აისახა ქართულ კანონმდებლობაში "ტექნიკური რეგლამენტის − სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული ნიშნების განთავსების მინიმალური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე" საქართველოს მთავრობის 2022 წლის 16 სექტემბრის №457 დადგენილების სახით დირექტივა თარგმნილია, ToC მომზადებულია; ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი აერთიანებს 2 დირექტივას (92/91 EEC და 92/104 EEC) 1 ტექნიკურ რეგლამენტად 99 ✆ 15-75 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით 8 9 10 11 1992 წლის 3 დეკემბრის საბჭოს დირექტივა 92/104/EEC ზედაპირზე და მიწის ქვეშ მინერალების მოპოვების ინდუსტრიებში მუშაკთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის სრულყოფისთვის მინიმალური მოთხოვნების თაობაზე (მეთორმეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე-16(1) მუხლის კონტექსტში) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ToC მომზადებულია; ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი აერთიანებს 2 დირექტივას (92/91 EEC და 92/104 EEC) 1 ტექნიკურ რეგლამენტად 1992 წლის 24 ივნისის საბჭოს 92/57/EEC დირექტივა დროებით ან მოძრავ სამშენებლო უბნებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების იმპლემენტაციის შესახებ (მერვე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა ნაწილობრივ არის ასახული საქართველოს მთავრობის N477 დადგენილებაში. დაძმობილების პროექტის ფარგლებში მომზადებულია ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი. 2002 წლის 25 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2002/44/EC დირექტივა მუშაკთა ფიზიკური აგენტებისგან (ვიბრაცია) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მეთექვსმეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; სსიპ-გარემოს ეროვნული სააგენტო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; 2009 წლის 30 ნოემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2009/148/EC სამუშაოზე აზბესტის ზემოქმედებასთან დაკავშირებული რისკებისგან მუშაკთა დაცვის თაობაზე 100 ✆ 15-75 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით 12 13 14 1999 წლის 16 დეკემბრის ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 1999/92/EC ფეთქებადი ატმოსფეროს გამო პოტენციური რისკის ქვეშ მყოფ მუშაკთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის გაუმჯობესების მიზნით მინიმალური მოთხოვენების შესახებ (მეთხუთმეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე-16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; 2006 წლის 5 აპრილის ევროპარლამენტისა და საბჭოს დირექტივა 2006/25/EC მუშაკთა ფიზიკური აგენტებით (ხელოვნური ოპტიკური რადიაცია) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მეცხრამეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; 1993 წლის 23 ნოემბრის საბჭოს დირექტივა 93/103/EC თევზჭერისთვის განკუთვნილი გემებზე მუშაობისთვის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მეცამეტე ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მე-16(1) მუხლის კონტექსტში) საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; 101 ✆ 15-75 2019-2022 წლებისთვის განსაზღვრული სამართლებრივი დაახლოების ინვენტარი შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ევროკავშირი-საქართველოს ხელშეკრულებების მიხედვით 15 1990 წლის 29 მაისის საბჭოს 90/269/EEC დირექტივა ტვირთის ხელით აწევის დროს, მუშაკთა მიერ განსაკუთრებით ზურგის დაზიანების საფრთხის არსებობის პირობებში, ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების მინიმალური მოთხოვნების შესახებ (მე4 ინდივიდუალური დირექტივა 89/391/EEC დირექტივის მუხლის 16(1) კონტექსტში) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; სსიპ ,,ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო"; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი; ა(ა)იპ ,,საქართველოს პროფესიული კავშირების გაერთიანება“; სს ,,ნ.მახვილაძის სახელობის შრომის მედიცინის და ეკოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტი"; ა(ა)იპ ,,საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაცია"; დირექტივა თარგმნილია, ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი და შესაბამისობის ცხრილი მომზადებულია; რეგლამენტის პროექტი დამტკიცების ფაზაშია 102 ✆ 15-75 ცხრილი №3 2015-2022 წლებში გაფორმებული ურთიერთანამშრომლობის მემორანდუმები/ხელშეკრულებები № თარიღი მხარეები მიზანი საქართველოს 1. 2015 წელი, 13 აგვისტო შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; საქართველოს კომპეტენციის ფარგლებში ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) პრევენციის ეფექტური ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება, ასევე მის წინააღმდეგ ბრძოლის ეფექტიანობის ამაღლება და გამოვლენის შინაგან საქმეთა ხელშეწყობა სამინისტრო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; 2. 2017 წელი, 16 თებერვალი საქართველოს და სამინისტროს მიერ სამუშაო ადგილზე შემოწმების განხორციელებისას აღმოჩენილ დარღვევებზე სახელწიფო მდგრადი განვითარების სამინისტროს ეკონომოკისა საწარმოების მიმართ შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემა და სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების სისტემაში შემავალი დარღვევებსა და მის აღმოფხვრასთან დაკავშირებით საინფორმაციო შეხვედრების ორგანიზება სამართლის იურიდიული სახელმწიფო ქონების საჯარო პირი ეროვნულ სააგენტო საქართველოს ჯანმრთელობისა შრომის, და სოციალური დაცვის სამინისტრო’ 3. 2017 წელი, 11 საქართველოს ეკონომოკისა და მაისი მდგრადი განვითარების სამინისტროს კონტროლსდაქვემდებარებული სსიპტექნიკური და შექმნილი ერთობლივი მონიტორინგის ჯგუფი უზრუნველყოფს ინსპექტირებას მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან, ასევე მომეტებული საფრთხის შემცველ სამუშაო ადგილებზე, რომლებიც შიეცავს მომეტებულ რისკს ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტო საქართველოს ჯანმრთელობისა 4. შრომის, და სოციალური ერთობლივი ეფექტური ღონისძიებების დაგეგმისა და განხორციელების შესახებ, რომლის ფარგლებშიც შრომის 2017 წელი, 15 დაცვის სამინისტრო; თებერვალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი პირობების ინსპექტირების დეპარტამენტი უზრუნველყოფს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტების სტაჟირებას, ხოლო დეპარტამენტის თანამშრომლები განახორციელებენ სასწავლო ვიზიტებს უნივერსიტეტის საქართველოს კუთვნილ სასწავლო შახტა-ლაბორატორიებში ტექნიკური უნივერსიტეტი 103 ✆ 15-75 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა 5. და სოციალური 2019 წელი, 15 დაცვის სამინისტრო; ივნისი „სამშენებლო ინდუსტრიაში უბედური შემთხვევის დაზღვევასა პრევენციაზე და უფლებამოსილი სადაზღვევო ინსტიტუტი“ მემორანდუმის მხარეები მიზნად ისახავენ ურთიერთთანამშრომლობის ფარგლებში საქართველოს სამშენებლო სექტორში შრომის უსაფრთხოებასა ღონისძიებების და ჯანმრთელობის მიმართულებით დაგეგმვას და ერთობლივი ეფექტური განხორციელებას. მხარეები ერთმანეთს ხელს შეუწყობენ გააუმჯობესონ ევროპული შუჯ სტანდარტების შესახებ ინფომაციის ხელმისაწვდომობა, სამშენებლო სექტორში როგორც ინდივიდუალურად დასაქმებულებისთვის და მენეჯმენტის წარმომადგენლებისთვის, ასევე პროფესიული კოლეჯებისა და სხვა საგანმანათლებლო ინსტიტუტების პროფესორ/მასწავლებლებისთვის. საჯარო სამართლის იურიდიული პირი 6. „თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო მხარეები მიზნად ისახავენ ურთიერთანამშრომლობის ფარგლებში ერთობლივი ეფექტური ღონისძიებების უნივერსიტეტი“; დაგეგმვასა და განხორციელებას, კერძოდ სტუდენტთა/მაგისტრთა/დოქტორნატთათვის აუცილებელი 2019 წელი, 21 საქართველოს ოკუპირებული პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ათვისებასა დააკადემიური განვითარების ამოცანების განხორციელებაში ივნისი ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ხელშესაწყობად დეპარტამენტის მიერ შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის შემოწმების პროცესთან ჯანმრთელობისა დაკავშირებულ საკითხებშ ჩართვას, შესაძლებლობის ფარგლებში; და სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა 7. და 2019 წელი, 18 დაცვის სამინისტრო; ივლისი საქართველოს სოციალური სამშენებლო ობიექტებზე ინტეგრირებული მონიტორინგის ერთობლივი ღონისძიებების შემუშავება და გატარება, იმ შრომის ან/და ტექნიკური/სამშენებლო უსაფრთხოების ნორმების დარღვევაზე მონიტორინგის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; რეაგირების და შემდგომი პრევენციის მიზნით, რომლებიც შეიცავს ადამიანის სიცოცხლის ხელყოფის ან/და ჯანმრთელობის დაზიანების მყისიერ და მომეტებულ რისკს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია საჯარო სამართლის იურიდიული პირი საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია; 8. 2019 წელი, 18 საქართველოს ნოემბერი ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ოკუპირებული ჯანმრთელობისა და მხარეთა საერთო ინტერესების სფეროში შემავალ აქტუალურ საკითხებზე თანამშრომლობა, ერთობლივი ღონიძლიებების, პროექტებისა და ინიციატივების განხორციელების გზით. სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს სამინისტროს 9. 2019 წელი, 22 ნოემბერი შინაგან საქმეთა საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - „112“ ; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევის საფუძვლით პიროვნების დაზიანების/გარდაცვალების შესახებ მონაცემების მიწოდება შრომის პირობების ინსპექტირების დეპარტამენტისთვის სოციალური დაცვის სამინისტრო 104 ✆ 15-75 10. 11. 12. საჯარო სამართლის იურიდიული პირი სსიპ-საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ერთიანი მონაცემთა ბაზიდან ეკონომიკური საქმიანობის, 2021 წელი, 19 "საჯარო მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების და საჯარო-სამართლებრივი მარტი სააგენტო„; შეზღუდვის - საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკის რეესტრში დაცული ინფორმაციის (ვებ-სერვისების) შრომის სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური ინსპექტირების მართვის სისტემისათვის (LIMS) მიწოდების შესახებ. რეესტრის ეროვნული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი სსიპ-საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სამსახურს ფაილის გადაცემის პროტოკოლის ქსელის (File 2021 წელი, 22 "საჯარო transfer protocol (FTP)-ის) მეშვეობით ყოველთვიურად, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) მარტი სააგენტო„; იურიდიულ პირთა და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრებში (REA) დაცული ინფორმაციის შრომის სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური ინსპექტირების მართვის სისტემისათვის (LIMS) მიწოდების შესახებ. 2021 წელი, 04 აპრილი რეესტრის ეროვნული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი "შემოსავლების სამსახური„; ბაზაში დაცული ინფორმაციის შრომის ინსპექტირების მართვის სისტემისათვის (LIMS) მიწოდების შესახებ. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური საქართველოს განათლებისა სსიპ-შემოსავლების სამსახურის მიერ აქტიური სტატუსის მქონე გადამხდელების შესახებ ელექტრონულ და მეცნიერების სამინისტრო; 13. 2021 წლის 7 ივლისი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური ქვეყანაში სამუშაო ადგილებზე COVID-ის გავრცელების პრევენციის მიზნით შემუშავებული რეკომენდაციების აღსრულების ხელშეწყობის საფუძვლით დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა ცნობიერების ამაღლება დაცვის სამინისტრო; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური საქართველოს 14. 2022 წლის 18 მაისი განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული სსიპ-განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრი; სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციისა და ავტორიზაციის პირობების შემოწმების, ასევე პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების განმახორციელებელი იურიდიული პირების ფორმალური განათლების ფარგლებში განხორცილებული პროგრამების უფლების მოპოვებისა და მონიტორინგის პროცესში ექსპერტული თანამშრომლობა, ცენტრის მიერ გაწეული საკონსულტაციო მომსახურეობის ფარგლებში თანამშრომლობა, ცენტრის საქმიანობის პრაქტიკის გაუმჯობესების ხელშეწყობა შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის მიმართულებით. ასევე ადამიანური რესურსების მართვისა და შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთა მომზადების ხარისხის გაუმჯობესება. 105