ალიმენტის გაზრდა ან შემცირება

რა უნდა გააკეთოთ

1. საფუძველი: ფიქსირებული თანხით ალიმენტის გადამხდელი მშობლების მატერიალური და საოჯახო მდგომარეობის შეცვლისას სასამართლოს დაინტერესებული პირის მოთხოვნით შეუძლია შეამციროს ან გაზარდოს მისი ოდენობა (სამოქალაქო კოდექსის 1221-ე მუხლი); გადამხდელს უფლება აქვს აღძრას სარჩელი სასამართლოს მიერ დადგენილი ოდენობის შემცირების შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1221-ე მუხლი). ასევე სრულწლოვან შრომისუუნარო შვილებზე ოდენობა იცვლება სარჩელით მშობლების ან შვილების მდგომარეობის შეცვლისას (სამოქალაქო კოდექსის 1222-ე მუხლი). დასამტკიცებელია სწორედ ცვლილება წინა გადაწყვეტილების შემდეგ: შემოსავალი, ჯანმრთელობა, ახალი არსებობის წყაროს მოკლებული პირები (კმაყოფაზე მყოფნი), ბავშვის ხარჯები.

2. ვადები: ალიმენტი ინიშნება მხოლოდ მომავლისთვის — სარჩელის წარდგენის მომენტიდან (სამოქალაქო კოდექსის 1234-ე მუხლი) — სარჩელი წარადგინეთ დაუყოვნებლივ, როგორც კი მდგომარეობა შეიცვალა; გადაწყვეტილებამდე მოქმედებს წინა თანხა.

3. გადამხდელს: სამსახურის დაკარგვა თავისთავად თანხას არ ცვლის; გადახდისგან გათავისუფლება ან დავალიანების შემცირება შეიძლება მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით — ავადმყოფობის ან სხვა საპატიო მიზეზის შემთხვევაში (სამოქალაქო კოდექსის 1237-ე მუხლი). ახალი ბავშვი — გადასინჯვის არგუმენტია და არა გადახდაზე უარის: მშობლები ვალდებულნი არიან არჩინონ თავიანთი ყველა არასრულწლოვანი შვილი (სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე მუხლი).

4. მიმღებს: გადამხდელის შემოსავლის ზრდა, ბავშვის გაზრდა, მკურნალობა, სწავლა; ახალ ოდენობას სასამართლო განსაზღვრავს იმავე კრიტერიუმებით — გონივრულად და სამართლიანად, მშობლებისა და ბავშვის რეალური მდგომარეობის მიხედვით (სამოქალაქო კოდექსის 1214-ე მუხლი).

5. პროცედურა: ზოგადი წესით სარჩელი წარდგინდება მოპასუხის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-15 მუხლი); მიმღების მოთხოვნისთვის — ალიმენტის დაკისრების სარჩელი შეიძლება წარდგეს მოსარჩელის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლი). ხარჯები: სასამართლო ხარჯებისგან გათავისუფლებული არიან ალიმენტის დაკისრების სარჩელის მოსარჩელეები (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლი); გადამხდელი იხდის ბაჟს — სარჩელის ფასის 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 ლარისა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლი), იმის გათვალისწინებით, რომ ალიმენტის სარჩელის ფასი 1 წლის გადასახდელების ჯამია (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლი). მედიაცია: საოჯახო დავა სასამართლომ შეიძლება გადასცეს სასამართლო მედიაციას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 187³ მუხლი); მორიგებას ამტკიცებს სასამართლო.

6. სად მივმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; მედიატორი — თუ სასამართლო დავას მედიაციას გადასცემს.

7. მტკიცებულებები: წინა სასამართლო გადაწყვეტილება ან შეთანხმება, შემოსავლებისა და სამსახურიდან გათავისუფლების ცნობები, სამედიცინო დოკუმენტები, ახალი ბავშვის დაბადების მოწმობა, ბავშვის სწავლის/მკურნალობის ჩეკები და ხელშეკრულებები.

8. ხაფანგები: გადახდის შეწყვეტა ან „შეთანხმებით“ ნაკლების გადახდა გადაწყვეტილების გარეშე — დავალიანება გროვდება; სარჩელთან დაყოვნება — წარსული დროის დანამატი არ ამოიღება; ფასების ზრდაზე მითითება ბავშვის საჭიროებებისა და გადამხდელის შემოსავლების მტკიცებულებების გარეშე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ცვლილების საფუძველი — მატერიალური/საოჯახო მდგომარეობის შეცვლა წინა გადაწყვეტილების შემდეგ, დაინტერესებული მხარის სარჩელით
• ახალი ოდენობა — მომავლისთვის სარჩელის წარდგენიდან; გადაწყვეტილებამდე მოქმედებს წინა თანხა, დავალიანებას ამცირებს მხოლოდ სასამართლო
• ცვლილების მტკიცებულებები (შემოსავლები, ახალი ბავშვები, ჯანმრთელობა, ბავშვის ხარჯები)
• განსჯადობა და სასამართლო ხარჯები (მიმღების გათავისუფლება, გადამხდელის ბაჟი)