გადასახადები
გავხდი თუ არა საქართველოს საგადასახადო რეზიდენტი
გვერდზე განმარტებულია, როგორ დგინდება საგადასახადო რეზიდენტობა 183 დღის ტესტით და რომელი დღეები ითვლება. აქვე მოცემულია, როგორ იცვლება დაბეგვრა რეზიდენტისა და არარეზიდენტისთვის.
რა უნდა გააკეთოთ
დღეთა ტესტი: რეზიდენტია მთელი საგადასახადო წლის განმავლობაში ის, ვინც ამ წელს დამთავრებულ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში საქართველოში 183+ დღე იმყოფებოდა (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); ფიზიკური პირის საგადასახადო (საანგარიშო) პერიოდი კალენდარული წელია (საგადასახადო კოდექსის 135-ე მუხლი). პერიოდი შეიძლება გასულ წელს დაიწყოს.
როგორ დავთვალოთ: საქართველოში ნებისმიერი დღე, არასრულიც, ყოფნის სრულ დღედ ითვლება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); სპეციალურად მკურნალობის, დასვენების, მივლინების ან სწავლის მიზნით საზღვარგარეთ გასვლის დრო საქართველოში ყოფნად ითვლება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); არ ითვლება საქართველოზე ტრანზიტით გავლის დღეები და საქართველოში მკურნალობასა თუ დასვენებაზე გატარებული დღეები (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი). სხვა მიზნით (საცხოვრებლად, სამუშაოდ) გასვლა ჩათვლაში არ შედის.
ყოველ წელს თავიდან: რეზიდენტისა და არარეზიდენტის სტატუსი თითოეული საგადასახადო პერიოდისთვის ცალ-ცალკე განისაზღვრება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); გასული პერიოდისთვის რეზიდენტობის მომცემი დღეები ხელმეორედ არ ითვლება (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი).
სხვა გზები: რეზიდენტობა შეიძლება მიენიჭოს მნიშვნელოვანი ქონების მქონე პირსაც — ფინანსთა მინისტრის დადგენილი წესით (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); უცხოელს — ასევე ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილ შემთხვევებში (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი); საქართველოს მოქალაქე, რომელიც არც ერთი ქვეყნის რეზიდენტი არ არის, მიმართვის საფუძველზე რეზიდენტია (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი).
რას ცვლის: რეზიდენტი ფიზიკური პირის არასაქართველოს წყაროდან მიღებული შემოსავალი გადასახადისგან გათავისუფლებულია (ტერიტორიული პრინციპი) (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); არარეზიდენტი გადასახადს იხდის მხოლოდ საქართველოს წყაროდან მიღებული შემოსავლიდან (საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლი). მოქალაქეობის ქვეყანა საკუთარ კრიტერიუმებს იყენებს; ორმაგი რეზიდენტობისას რატიფიცირებული და ძალაში შესული შეთანხმება საგადასახადო კოდექსზე უპირატესია (საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლი) (შეთანხმების კოლიზიური წესები).
სად მივმართოთ: შემოსავლების სამსახური (rs.ge); შსს — საზღვრის კვეთის ამონაწერი.
მტკიცებულებები: შსს-ის ამონაწერი საზღვრის კვეთის შესახებ, ბილეთები, მკურნალობის/სწავლის/მივლინების დამადასტურებელი ცნობები, საცხოვრებლის ქირავნობის ხელშეკრულება.
ხშირი შეცდომები: 183 დღის დათვლა მხოლოდ კალენდარული წლის ფარგლებში — პერიოდი არის ნებისმიერი ზედიზედ 12 თვე, რომელიც წელს მთავრდება; საზღვარგარეთ შვებულების ან მკურნალობის დღეების ჩაუთვლელობა — ეს დღეები ითვლება; საქართველოში დასვენების/მკურნალობის ან ტრანზიტის დღეების ჩათვლა — ეს დღეები არ ითვლება; საგადასახადო რეზიდენტობის აღრევა ბინადრობის ნებართვასთან — ბინადრობის ნებართვა არც საჭიროა და არც საკმარისია; აზრი, რომ საქართველოს რეზიდენტი მთელი მსოფლიოს შემოსავალზე იხდის გადასახადს.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- 183 დღე საგადასახადო წელს დამთავრებულ ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში — რეზიდენტია მთელი წლის განმავლობაში
- რომელი დღეები ითვლება: არასრული დღე — სრულ დღედ; მკურნალობის, დასვენების, მივლინების, სწავლის მიზნით გასვლა ითვლება; ტრანზიტი და საქართველოში დასვენება/მკურნალობა — არა
- სტატუსი ყოველ კალენდარულ წელს ცალ-ცალკე განისაზღვრება, დღეები არ გადადის
- შედეგები: რეზიდენტის უცხოური შემოსავალი გათავისუფლებულია, არარეზიდენტი გადასახადს იხდის მხოლოდ საქართველოს წყაროდან
- მოქალაქეობის ქვეყანა საკუთარ წესებს იყენებს; ორმაგი რეზიდენტობა — ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებით
მოქმედი ნორმები
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი
- მუხლი 34. საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური პირები
- მუხლი 82. გადასახადისაგან გათავისუფლება
- მუხლი 79. გადასახადის გადამხდელი
- მუხლი 2. საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა
- მუხლი 135. საანგარიშო პერიოდი
- მუხლი 125. ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო შეთანხმებების შესაბამისად არარეზიდენტის მიერ საგადასახადო შეღავათებით სარგებლობა
- მუხლი 134. არარეზიდენტის შემოსავლის დაბეგვრა გადახდის წყაროსთან