ბრძანება N 17271
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 17271
23 ივლისი 2024
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
ფ/პ --- ის (პ/ნ ---)
(ფაქტ. მის.: ---) 2024 წლის 8 იანვრის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 11 ივლისის სხდომაზე (ოქმი №75) განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული ფ/პ --- ის (პ/ნ --- ) №1384/21-04 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 26 დეკემბრის №249-34 კორექტირებულ საგადასახადო მოთხოვნასა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის 2022 წლის 9 ნოემბრის №249-3284 შეტყობინებასთან დაკავშირებით.
გადასახადის გადამხდელის პოზიცია:
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმების გადაანგარიშების შედეგებს, კერძოდ, შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებულ მიწის ნაკვეთებზე დარიცხულ საშემოსავლო გადასახადს. აცხადებს, რომ შემოწმებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები შემცირებულია არასრულად. დარიცხვა უნდა განხორციელებულიყო მხოლოდ 6 საკადასტრო კოდის მიხედვით (ს/კ ----). მომჩივანი მიუთითებს კონკრეტულ საკადასტრო კოდებზე და აცხადებს, რომ შემმოწმებელმა არ შეისწავლა ფიზიკური პირი გასხვისებულ ქონებას ფლობდა თუ არა ორ წელზე მეტი ვადით და აღნიშნულის მიუხედავად დაარიცხა საშემოსავლო გადასახადი. ამასთან, გაურკვეველია შემოწმებით განსაზღვრული ჯარიმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები. ხოლო საურავთან მიმართებაში არ ირკვევა, როდის აითვალა დარიცხვის ვადა და როდის შეწყდა, რა თანხაზე და რა რაოდენობით იქნა საურავი დარიცხული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ითხოვს გასაჩივრებული სამართლებრივი აქტების გაუქმებას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 6 ნოემბრის №27318 ბრძანებით ფ/პ --- ის (პ/ნ ---) საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ:
„1. ფ/პ --- ის (პ/ნ ---) საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში იმ მიწის ნაკვეთების რეალიზაციის ოპერაციაზე, რომლის მამა-შვილის საკუთრებაში ფლობის ვადა ჯამურად 2 წელზე მეტია, შემოწმებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები დაუქვემდებაროს შემცირებას;
3. დანარჩენ ნაწილში საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;“
შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 6 ნოემბრის №27318 ბრძანების აღსრულების მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტმა გამოსცა 2023 წლის პირველი დეკემბრის დასკვნა საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე, რომლითაც შემცირებას დაექვემდებარა სულ 111 045 ლარი, მათ შორის, გადასახადის თანხა - 74 030 ლარი და ჯარიმა - 37 015 ლარი. აღნიშნულზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 2023 წლის 26 დეკემბრის №249-34 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთან დაკავშირებითაც 2024 წლის 8 იანვარს წარმოდგენილი საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 24 იანვრის №953 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა.
შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 24 იანვრის №953 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომლის გადაწყვეტილებითაც გადამხდელის მიერ წარდგენილი საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 27 ივნისის №22539/2/2024 გადაწყვეტილებაში მითითებულია შემდეგი: „აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა მომჩივნის არგუმენტაციასთან დაკავშირებით პოზიცია ვერ წარმოადგინა. ამასთან, გადასახადის გადამხდელი არ ყოფილა დაბარებული შემოსავლების სამსახურში საჩივრის განხილვისას.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებების და მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ არ არის შეფასებული მომჩივნის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტაცია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭომ მიიჩნია, რომ უნდა გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება და საჩივარი ხელახლა განსახილველად (გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით) დაუბრუნდეს ამავე სამსახურს.“
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების თაობაზე გამოცემული დასკვნის მიხედვით დგინდება შემდეგი:
შემოწმების მიერ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით განხორციელდა დარიცხული თანხების გადაანგარიშება (შემცირება).
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 306-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანოს ძალაში შესული გადაწყვეტილების შესრულება სავალდებულოა.
აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 26 დეკემბრის №249-34 კორექტირებულ საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის 21 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება/საგადასახადო მოთხოვნა გამოცემულია დავის განმხილველი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად, დავის განმხილველი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. აღნიშნულ საკითხს იხილავს ის ორგანო, რომლის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მიხედვითაც იქნა გამოცემული გასაჩივრებული გადაწყვეტილება/საგადასახადო მოთხოვნა.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნაზე, რომლის თანახმადაც, შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება და შესაბამისად განხორციელდა დარიცხული თანხების გადაანგარიშება. შემოსავლების სამსახური, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან მიმართებაში, რომ გადასახადის დარიცხვა უნდა განხორციელებულიყო მხოლოდ 6 საკადასტრო კოდის მიხედვით, მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მხოლოდ მომჩივნის მიერ საჩივარში აღნიშნული 6 საკადასტრო კოდის მიხედვით, კერძოდ: ს/კ ---.
საგადასახადო სანქციასთან მიმართებაში შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ ფ/პ ---ს ჯარიმა განესაზღვრა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისთვის, შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით. ხოლო დარიცხულ საურავთან მიმართებაში შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლზე, რომლის თანახმად:
1. საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
2. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
2 1 .საურავის დარიცხვა წყდება მისი დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის დღიდან 3 წლის გას ვლის თარიღიდან.
4. საურავი შეადგენს გადაუხდელი გადასახადის თანხის 0,05 პროცენტს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის. გადასახადის გადახდის ვადის გადაცილების შემთხვევაში გადასახადის გადახდის დღე ვადაგადაცილებულ დღედ ითვლება.
საქმეზე არსებული მტკიცებულებების, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შედგენილი დასკვნის და შესაბამისად, განხორციელებული გადაანგარიშების შედეგებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულება განხორციელებულია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებების გამოკვლევის/შესწავლის საფუძველზე, გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის შინაარსი შეესაბამება დავის განხილვისას მიღებულ გადაწყვეტილებას და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის 2022 წლის 9 ნოემბრის №249-3284 საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 23-ე ნაწილზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო დავალიანება არის გადასახადის გადამხდელის მიერ დადგენილ ვადაში გადაუხდელი გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხასა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხას შორის სხვაობა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 238-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველსაყოფად განახორციელოს საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების რიგითობას ირჩევს საგადასახადო ორგანო, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 239-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო გირავნობა/იპოთეკა არის სახელმწიფოს უფლება, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინება უზრუნველყოს გადასახადის გადამხდელის, სხვა ვალდებული პირის ქონებიდან. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის რეგისტრაციის უფლება წარმოიშობა საგადასახადო დავალიანების წარმოშობასთან ერთად და მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის მომენტიდან და ვრცელდება საგადასახადო დავალიანების ფარგლებში, პირის საკუთრებაში არსებულ ან/და მის ბალანსზე რიცხულ ქონებაზე (გარდა ლიზინგით მიღებულისა), საგადასახადო დავალიანების წარმოქმნის შემდეგ შეძენილი ქონების ჩათვლით.
საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების გამოყენება შესაძლებელია ამ კოდექსის 265-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.
ამავე კოდექსის 238-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო დავალიანების გაუქმებასთან ერთად უქმდება მისი გადახდევინების უზრუნველსაყოფად დაწყებული ამ თავით გათვალისწინებული ნებისმიერი ღონისძიება, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით დგინდება, რომ ფ/პ ----ს (პ/ნ ---) 2022 წლის 9 ნოემბრის მდგომარეობით ერიცხებოდა და ერიცხება საგადასახადო დავალიანება. აღნიშნულიდან გამომდინარე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 239-ე მუხლის თანახმად, ფ/პ ---ის (პ/ნ ---) ქონების მიმართ 2022 წლის 9 ნოემბრის №249-3284 შეტყობინებით დარეგისტრირდა საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლება.
ამასთან, 2024 წლის 11 ივლისის მდგომარეობით ფ/პ ---ს (პ/ნ ---) ერიცხება ზედმეტობა 1,27 ლარი და საგადასახადო დავალიანება, რომელიც არ არის აღიარებული 56 598.66 ლარი.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელს პირადი აღრიცხვის ბარათზე ერიცხებოდა და ერიცხება საგადასახადო დავალიანება, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მიმართ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 239-ე მუხლით გათვალისწინებული ღონისძიება გავრცელებულია კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინების გაუქმების საფუძველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:
1. ფ/პ ---ის (პ/ნ ---) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმების გადაანგარიშების შედეგებს, კერძოდ, შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებულ მიწის ნაკვეთებზე დარიცხულ საშემოსავლო გადასახადს.
ფაქტობრივი გარემოებები
შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 6 ნოემბრის №27318 ბრძანებით აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში იმ მიწის ნაკვეთების რეალიზაციის ოპერაციაზე, რომლის მამა-შვილის საკუთრებაში ფლობის ვადა ჯამურად 2 წელზე მეტია, შემოწმებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები დაუქვემდებაროს შემცირებას.
აღნიშნულზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 2023 წლის 26 დეკემბრის №249-34 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთან დაკავშირებითაც 2024 წლის 8 იანვარს წარმოდგენილი საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 24 იანვრის №953 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა.
შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 24 იანვრის №953 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომლის გადაწყვეტილებითაც გადამხდელის მიერ წარდგენილი საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
გადაწყვეტილება
საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მიმართ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 239-ე მუხლით გათვალისწინებული ღონისძიება გავრცელებულია კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის უფლების წარმოშობის შესახებ შეტყობინების გაუქმების საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 275; 272; 8 (23); 239; 304 21.