İş Teftiş Hizmeti’ne şikâyet: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Teftiş Hizmeti uygun mu: teftiş, ilgili kişinin şikâyeti üzerine, kendi inisiyatifiyle veya iş güvenliği normlarının ihlaline ilişkin bildirim üzerine başlar (İş Teftiş Hizmeti Kanunu, md. 13); ilgili kişi — hakkı ihlal edilen çalışan, aynı işverenin başka bir çalışanı, sendika, Halk Savunucusu’nun bürosudur (İş Teftiş Hizmeti Kanunu, md. 3). Konu — Çalışma Kanunu’nun, iş güvenliğinin, emek göçünün ihlalleridir; işten çıkarma kurallarının (Çalışma Kanunu md. 47–50) ihlali için Teftiş Hizmeti ceza vermez — işten çıkarma yalnızca mahkemede dava edilir (Çalışma Kanunu md. 77).
2. Neler yapabilir: müfettiş önceden haber vermeden, her zaman iş yerine girme, belge isteme, kişileri sorgulama hakkına sahiptir (İş Teftiş Hizmeti Kanunu md. 16); yaptırımlar — uyarı, para cezası, işlerin durdurulması ve ayrıca ihlalin makul bir süre içinde giderilmesine dair talimat; Teftiş Hizmeti çalışan lehine para tahsil etmez (İş Teftiş Hizmeti Kanunu md. 20); ihlali talimatta belirtilen sürede gidermeyen işverene — para cezası ve ek süre verilir (İş Teftiş Hizmeti Kanunu md. 20); Çalışma Kanunu normlarının ihlali için — işverenin cirosuna bağlı olarak uyarı veya 200 lariden başlayan para cezası uygulanır (Çalışma Kanunu md. 77). Süre: sorumluluk uygulanmasına ilişkin karar — şikâyetin alınmasından itibaren en geç 2 ay içinde verilir (1 ay uzatılabilir); hayat/sağlık tehdidi varsa — derhal (İş Teftiş Hizmeti Kanunu md. 14).
3. Neler yapamaz: ücreti tahsil edemez. Paralel olarak dava hazırlamak gerekir — para yalnızca mahkeme yoluyla alınır; Çalışma Kanunu’ndan doğan dava — ihlali öğrendiğiniz andan itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (Teftiş Hizmeti’ne yapılan şikâyetin bu süreyi uzatacağına güvenmeyin) (Çalışma Kanunu md. 74).
4. Anonimlik: şikâyet sahibinin kimliği gizlidir; denetim sırasında Teftiş Hizmeti, denetimin şikâyet üzerine başlatıldığını belirtmez (bu bir gizliliktir, anonim şikâyet değildir) (İş Teftiş Hizmeti Kanunu md. 19). Kanun şikâyet sahibinin adını korur, anonim şikâyet öngörmez — kendi adınıza başvurmak daha güvenlidir.
5. Tehlikeli koşullar: hayat veya sağlığa açık bir tehdit varsa çalışan işi reddetme ve tehlikeli yeri terk etme hakkına sahiptir (İş Güvenliği Kanunu md. 10); iş güvenliği konularında başvurduğu için çalışanı işten çıkarmak veya durumunu kötüleştirmek yasaktır (İş Güvenliği Kanunu md. 10).
6. Nereye başvurulur: İş Teftiş Hizmeti (შრომის ინსპექციის სამსახური) — şikâyet; mahkeme — para ve işten çıkarma.
7. Kanıtlar: ihlalin özü, tarihler, maaş bordroları, vardiya çizelgeleri, tehlikeli koşulların fotoğrafı/videosu, tanıkların adları.
8. Tuzaklar: Teftiş Hizmeti’nin ücreti tahsil edeceğini bekleyip dava süresini kaçırmak; haksız işten çıkarma için mahkeme yerine Teftiş Hizmeti’ne şikâyet etmek.

Mutlaka kontrol edin

• kimler şikâyet edebilir ve Teftiş Hizmeti neyi denetler (işten çıkarmaları değil)
• yetkiler: önceden haber vermeden denetim, uyarı/para cezası/işlerin durdurulması, talimat
• Teftiş Hizmeti çalışan lehine para tahsil etmez — süresinde dava gerekir
• şikâyet sahibinin kimliğinin gizliliği; inceleme süresi