გადაწყვეტილება

სამოქალაქო 12.01.2018
საქმის ნომერი
050210017002100813
კატეგორია
დავის ტიპი
სესხი
თარიღი
12.01.2018

გამოყენებული ნორმები

გადაწყვეტილების ტექსტი

050210017002100813

საქმე №2-749-17წ.

გადაწყვეტილება

საქართველოს სახელით

15.12.2017წელი ქ.ოზურგეთი

ოზურგეთის რაიონული სასამართლო

მოსამართლე ნანა ჯოხაძე

სხდომის მდივანი ლია დარჩია

მოსარჩელე: - სს ,,სა---------–--ს ბა--ი’’;

წარმომადგენელი: - ჯო-ი ტა-–----ე;

მოპასუხე: - მა----ა ბუ------–---ი;

წარმომადგენლები: - გო-ა გო------–--ე; მა-–--ზ სუ-------ე;

დავის საგანი: თანხის დაკისრება;

აღწერილობითი ნაწილი

1. სასარჩელო მოთხოვნა

 

1.1.მოპასუხეს - მა----ა ბუ------–---ს სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარგებლოდ დაეკისროს 557.08 აშშ დოლარის გადახდა, საიდანაც ძირითადი თანხაა 168.79 აშშ დოლარი, სარგებელი 194.43 აშშ დოლარი, პირგასამტეხლო 194.46 აშშ დოლარი.

 

1.2. მა----ა ბუ------–---ს სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარგებლოდ დაეკისროს გამარტივებული წარმოების დასაწყებად გადახდილი საფასურის 150 ლარის გადახდა.

 

2. მოპასუხის პოზიცია

 

2.1. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო. სასამართლო სხდომაზე კი ძირი თანხისა და 1 (ერთი) წლის სარგებლის ნაწილში სარჩელი ცნო. მაგრამ ასევე მიუთითა სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე.

3. ფაქტობრივი გარემოებები

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.1.1. საქმისათვის მნიშვნელობის მქო-ე ფაქტობრივი გარემოებები მხარეთა მიერ სადავოდაა გამხდარი.

 

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.2.1. 2015 წლის 11 მაისს სს ,,პრივატბა--ის“ აქციო-ერის სს ,,სა---------–--ს ბა--ის“ გადაწყვეტილებით განხორციელდა სს ,,სა---------–--ს ბა--ისთვის“ მიერთების გზით სს ,,პრივატბა--ის“ შერწყმა (მიერთება), რის შემდეგაც სს ,,სა---------–--ს ბა--ი “ სამართლებრივ ურთიერთობებში წარმოადგენს სს ,,პრივატბა--ის“ უფლებამო-აცვლეს. აღნიშნული რეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- ამო-აწერი მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურდიული პირების რეესტრიდან (ს.ფ. 16-17).

 

3.2.2. 2012 წლის 02 ივლისს სს ,,პირვატბა--სა’’ და მა----ა ბუ------–---ს შორის გაფორმდა საბა--ო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება NSAMTG 03000002052016, რომლის თანახმად მსესხებელზე გაიცა საკრედიტო ბარათი რომლის ლიმიტი შეადგენდა 700 აშშ დოლარს, საკრედიტო ხაზის ტიპი წლიური საპროცენტო სარგებლის 36% დარიცხვით, პირგასამტეხლო ვადაგადაცილებაზე შეადგენდა ვადაგადაცილებული თანხის 1% ს. ყოველთვიური გადასახდელი თანხა შეადგენდა ათვისებული თანხის არანაკლებ 7%, საიდანაც 3% მიემართებოდა ყოველთვიური სარგებლის დასაფარად, ხოლო 4% რჩებოდა ანგარიშზე და მცირდებოდა ათვისებული თანხა.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- საკრედიტო ხელშეკრულება (ს.ფ. 18-19).

 

3.2.3. 2017 წლის 21 სექტემბრის მდგომარეობით მა----ა ბუ------–---ს ერიცხება დავალიანება 557.08 აშშ დოლარის ოდენობით, საიდანაც ძირი თანხაა - 168.19 აშშ დოლარი, სარგებელი 194.43 აშშ დოლარი, პირგასამტეხლო 194.46 აშშ დოლარი.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- დავალიანების ცნობა (ს.ფ. 20-21).

 

3.2.4. 2017 წლის 25 მაისს სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ მიერ მა----ა ბუ------–---ის მიმართ, აღნიშნულ სესხზე მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით, სა---------–--ს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნულ ბიუროში შეტანილი იქნა აპლიკაცია გამარტივებული წარმოების დასაწყებად, რომლის საპასუხოდ რესპოდენტის მხრიდან წარმოდგენილი იქნა პროტესტი, რაც ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ’’ სა---------–--ს კანო-ის შესაბამისად წარმოადგენს ბრძანების გამოცემაზე უარის თქმის საფუძველს.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- გადახდის ქვითრები. აღსრულების ეროვნული ბიუროს გადაწყვეტილება (ს.ფ. 27-29).

 

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

 

4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა:

საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებებისა მოსმენის, ასევე სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

- სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლი;

- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 319-ე, 317-ე, 867-ე, 417-ე, 418-ე, 420-ე, 361-ე, 400-ე, 128-ე, 129-ე, 130-ე, 122-ე, 123-ე, 137-ე მუხლებით.

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

6.1. სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველი ნაწილით თანახმად, ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავის უფლებათა და თავისუფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს.

 

უფლების სასამართლო წესით დაცვის შესაძლებლობა სამოქალაქო საპროცესო კანო-მდებლობის ფუნდამენტურ პრინციპს წარმოადგენს, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. აღნიშნული გულისხმობს პირის უფლებას, დაიცვას თავისი კანო-იერი ინტერესები სასამართლოს მეშვეობით. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენას. უფლების რეალიზებისას სასამართლო თანაბრად იცვას ორივე მოდავე მხარის კანო-იერ ინტერესებს.

 

6.2. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესით, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ მოთხოვნის უფლების არსებობისათვის საჭიროა მოთხოვნის უფლების მქო-ე მხარე ვალდებულებით ურთიერთიერთობაში იყოს მოპასუხესთან. ანუ მათ შორის უნდა არსებობდეს სახელშეკრულებო ურთიერთობა, ან მისი მოთხოვნა უნდა გამომდინარეობდეს დელიქტური ვალდებულებიდან ან უსაფუძვლო გამდიდრების ან კიდე კანო-ით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. ხელშეკრულება ვალდებულების წარმოშობის ერთერთი საფუძველია. იგი ორი ან მეტი პირის ნების გამოვლენაა მიმართული სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ.

 

6.3. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლის თანახმად, კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანო-ის ფარგლებში თავისუფლად დადო- ხელშეკრულებები და განსაზღვრო- ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. იმავე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მო-აწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანო-ით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან.

 

დადგენილია და დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ მხარეთა შორის წარმოებს საბა--ო საკრედიტო ურთიერთობიდან წარმოშობილი კერძო ხასიათის სამართლებრივი დავა. ორივე მხარემ გამოავლინა ხელშეკრულების დადების ნამდვილი ნება, რაც გახდა ხელშეკრულების დადების საფუძველი. სასამართლო განმარტავს, რომ მხარეები სარგებლობენ ხელშეკრულების დადების თავისუფლების პრინციპით და მათ უფლება აქვთ კანო-ის ფარგლებში თავისუფლად დადო- ხელშეკრულებები და განსაზღვრო- ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მხარეებს შეუძლიათ ნებისმიერ საკითხზე შეთანხმდნენ. მთავარია მათი შეთანხმება არ ეწინააღმდეგებოდეს კანო-ს, აკმაყოფილებდეს მორალის ფარგლებს და არ არღვევდეს საჯარო წესრიგს.

 

6.4. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 867-ე მუხლის თანახმად, საბა--ო კრედიტის ხელშეკრულებით კრედიტის გამცემი აძლევს ან მოვალეა მისცეს მსესხებელს სასყიდლიანი კრედიტი სესხის ფორმით. იმავე კოდექსის 868-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეთა შეთანხმებით კრედიტორისათვის შეიძლება განისაზღვროს მყარი ან ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთი. ხოლო იმავე კოდექსის 623-ე მუხლის თანახმად, სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვა გვაროვნულ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს დააბრუნოს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთი.

 

დადგენილია, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული საკრედიტო ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელემ მოპასუხე მა----ა ბუ------–---ზე გასცა კრედიტი, შესაბამისი საპროცენტო განაკვეთით.

 

დადგენილია, რომ მოპასუხემ დაარღვია საკრედიტო ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ვალდებულებები, რის გამოც მოსარჩელის წინაშე წარმოეშვა დავალიანება, რომლის ანაზღაურება მოსარჩელე სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს მოპასუხე მა----ა ბუ------–---ს.

 

6.5. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 417-418-ე მუხლების მიხედვით, პირგასამტეხლო არის მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა, რომელიც მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის. ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად განსაზღვრო- პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს. შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას.

 

მოცემულ შემთხვევაში ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში თანხის დაუბრუნებლობისათვის პირგასამტეხლო, მხარეთა შორის წერილობით არის შეთანხმებული და ის მხარეთა შორის დავას არ იწვევს.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ პირგასამტეხლო ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის საშუალებაა. მისი მიზანია ხელშეკრულების მხარეთა იძულება ვალდებულებების ჯეროვანი შესრულებისაკენ. თითოეულმა მხარემ უნდა გააცნობიეროს, რომ მის მიერ ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებას მოჰყვება პასუხისმგებლობა და გარდა ძირითადი ვალდებულების შესრულებისა, დამატებით დაეკისრება საჯარიმო სანქცია. დამატებითი ხარჯების გაწევის თავიდან აცილების მიზნით, თითოეულმა მხარემ დროულად და ჯეროვნად უნდა შეასრულოს ნაკისრი ვალდებულება. ამასთან პირგასამტეხლო წარმოადგენს ზიანის ანაზღაურების მინიმალურ მოთხოვნას. მისი გადახდა ეკისრება იმ პირს, ვინც დაარღვევს ხელშეკრულების პირობებს.

 

დადგენილია, რომ მოპასუხემ არ შეასრულა თავისი ვალდებულება და სესხი მასზე დარიცხული პროცენტით არ გადაიხადა. მას გადასახდელი აქვს ძირითადი თანხა 168.19 აშშ დოლარი, სარგებელი 194.43 აშშ დოლარი, პირგასამტეხლო 194.46 აშშ დოლარი.

 

6.6. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს შეუძლია საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო.

 

სასამართლო აღნიშნავს, რომ პირგასამტეხლო უნდა იყოს ყოველ კო-კრეტულ შემთხვევაში ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გო-ივრული. მოცემულ შემთხვევაში კანო-მა სასამართლოს მიანიჭა უფლება კო-კრეტული გარემოებების გათვალისწინების შედეგად შეამციროს პირგასამტეხლოს ოდენობა. სასამართლოს მიაჩნია, რომ პირგასამტეხლოდ გაანგარიშებული თანხის ოდენობა არ არის ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გო-ივრული. პირგასამტეხლო უნდა იყოს ყოველ კო-კრეტულ შემთხვევაში ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი და გო-ივრული.

 

მოცემულ შემთხვევაში სასამართლოს მიაჩნია, რომ თანასწორობის აღდგენისა და ბალანსის დაცვის მიზნით პირგასამტეხლოს ოდენობა უნდა შემცირდეს და მოპასუხეს პირგასამტეხლოს სახით უნდა დაეკისროს 2012 წლის 02 ივლისს სს ,,პირვატბა--სა’’ და მა----ა ბუ------–---ს შორის გაფორმებული საბა--ო მომსახურების შესახებ NSAMTG 03000002052016 ხელშეკრულებიდან გამომდინარე - 10 (ათი) აშშ დოლარის ოდენობით გადახდა.

 

6.7. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ამავე კოდექსის მე-400 მუხლის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადა გადაცილებულად ითვლება, თუ შესრულებისათვის დადგენილ დროში ვალდებულება არ შესრულდა. ვალდებულების შესრულების ცნება გულისხმობს არა მხოლოდ შესრულებისაკენ მიმართულ მოქმედებას, არამედ შესრულების შედეგს. ქმედება შესრულებულად რომ ჩაითვალოს აუცილებელია მოვალემ შესრულება ზუსტად ისე განახორციელოს, როგორც ამაზე მხარეები იყვნენ შეთანხმებულნი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან, მოპასუხემ დაარღვია ვალდებულების ჯეროვნად, დათქმულ დროსა და ადგილას შესრულების პირობა, საბა--ო კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარჩელე სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარგებლოდ მა----ა ჯაყელს უნდა დაეკისროს საკრედიტო ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე დავალიანება.

 

რაც შეხება სასამართლო სხდომაზე მა----ა ჯაყელის წარმომადგენლის მითითებას მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, სასამართლოს განმარტავს შემდეგს:

 

6.8. ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით სასამართლო განმარტავს, რომ სა---------–--ს სამოქალაქო კანო-მდებლობა იცნობს ხანდაზმულობის ინსტიტუტს. ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება და დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის არსებობა აიძულებს სამართლებრივი ურთიერთობის მო-აწილეებს დროულად იზრუნო- თავიანთი უფლებების განხორციელებისა და დაცვისათვის. პირს ყოველთვის შეუძლია წარადგინოს მოთხოვნა, მაშინაც კი, როცა ხანდაზმულობის ვადა გასულია. მართალია ხანდაზმულობის ვადის გასვლა სპობს უფლების იძულებით განხორციელების შესაძლებლობას მატერიალური თვალსაზრისით, მაგრამ ხანდაზმულობის ვადის გასვლის მიუხედავად მოთხოვნა განხილულ უნდა იქნეს.

 

6.9. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა.

 

სასამართლო აღნიშნავს, რომ ხანდაზმულობას არ აქვს ეფექტი (მოპასუხე) მხარის მითითების გარეშე, ასეთი მითითება კი შეჯიბრებითობის პრინციპის რეალიზაციის გამოხატულებაა. სწორედ აღნიშნულიდან გამომდინარე, ხანდაზმულობა განიხილება, როგორც მოპასუხის მიერ მითითებული საქმის ფაქტობრივი გარემოება. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხემ თავისი პოზიცია შესაგებელში და სასამართლოს სხდომაზე დაამყარა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულია. წარმოდგენილი სარჩელით მოსარჩელე მხარემ მოითხოვა წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა. მოპასუხე მხარემ სარჩელი არ ცნო და მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე, შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე მიუთითა სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ.

 

მნიშვნელოვანია ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიდგომა სამართლებრივ ურთიერთობასა და ხანდაზმულობის საკითხზე. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით „....ხანდაზმულობის ვადები ემსახურება რამდენიმე მნიშვნელოვან მიზანს, კერძოდ, სამართლებრივ განსაზღვრულობას და საბოლოობას, პოტენციური მოპასუხეების დაცვას ძველი სარჩელებისაგან, რომლებისგანაც თავის დაცვა შეიძლება რთული აღმო-ნდეს და უსამართლობის თავიდან აცილებას, რომელიც შეიძლება, წარმოშვას, თუ სასამართლოები იძულებული გახდებიან, გადაწყვიტო- საქმეები, რომლებიც შორეულ წარსულში მოხდა, იმ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, რომელიც შესაძლოა დროის გასვლის გამო არასაიმედო ან არასრული იყოს..." (იხ. CASE OF STUBBINGS AND OTHERSS VS THE UNITED KINGDOM, 1996 წლის 22 ოქტომბერი).

 

6.10. სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, ხოლო უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნებისა - ექვს წელს.

 

ამავე კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ.

 

სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის 122-ე მუხლის მიხედვით, თუ ვადის დასაწყისად აღებულია ესა თუ ის მოვლენა ან დღის რომელიმე მო-აკვეთი, მაშინ ვადის გამოთვლისას არ მიეთვლება ის დღე, რომელშიც დგება ეს მოვლენა ან დღის ზემოაღნიშნული დრო, ხოლო 123-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილით, დღეების მიხედვით განსაზღვრული ვადა მთავრდება ვადის ბოლო დღის გასვლასთან ერთად; ვადა, რომელიც განსაზღვრულია კვირების, თვეების ან რამდენიმე თვის შემცველი დროით - წლით, ნახევარი წლით, კვარტალით, - მთავრდება ბოლო კვირის ან ბოლო თვის იმ დღის დამთავრებისთანავე, რომელიც შეესაბამება მოვლენის დადგომის დღეს ან დღის ზემოაღნიშნულ დროს.

 

სა---------–--ს სამოქალაქო კოდექსის მუხლი 137-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის დენა წყდება, თუ ვალდებული პირი უფლებამოსილი პირის წინაშე ავანსის, პროცენტის გადახდით, გარანტიის მიცემით ან სხვაგვარად აღიარებს მოთხოვნის არსებობას.

 

მოცემულ შემთხვევაში 2014 წლის 24 სექტემბერს მა----ა ბუ------–---ის საკრედიტო ბარათზე განხორციელდა თანხის შეტანა. შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისად მიიჩნევა და მოსარჩელე მხარეს მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა 2014 წლის 24 სექტემბრიდან.

 

7. საპროცესო ხარჯები:

7.1. „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ სა---------–--ს კანო-ის პირველი მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟი არის სა---------–--ს ბიუჯეტებში შენატანი, რომელსაც იხდიან ფიზიკური და იურიდიული პირები სახელმწიფოს მიერ მათი ინტერესების შესაბამისი იურიდიული მოქმედებების შესრულებისათვის და სათანადო საბუთების გაცემისათვის. ამავე კანო-ის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით კი განსაზღვრულია სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელი სუბიექტები და გათვალისწინებულია, რომ სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელებად ითვლებიან ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომელთა ინტერესებიდან გამომდინარეც სპეციალურად რწმუნებული დაწესებულებები ასრულებენ იურიდიულ მოქმედებებს და გასცემენ შესაბამის საბუთებს.

 

სა---------–--ს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გო-ივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქო-ებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით.

 

სა---------–--ს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მოსარჩელე უარს იტყვის სარჩელზე, მოპასუხე ცნობს სარჩელს ან მხარეები მორიგდებიან, მხარეები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

 

მოცემულ შემთხვევაში სს ,,სა---------–--ს ბა--ს’’ უკან უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის - 50 (ორმოცდაათი) ლარი, ხოლო სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი - 50 (ორმოცდაათი) ლარი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად, ასევე, უზრუნველყოფაზე გადახდილი ბაჟი - 50 (ორმოცდაათი) ლარი უნდა დარჩეს გადახდილად სახელმწიფო ბიუჯეტში.

 

8. უზრუნველყოფის ღო-ისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები:

ოზურგეთის რაიო-ული სასამართლოს 2017 წლის 22 სექტემბრის განჩინებით სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის ღო-ისძიების გამოყენების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

 

სარეზოლუციო ნაწილი:

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა სა---------–--ს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 53-ე, 243-244-ე, 248-ე 257-258-ე, 369-ე მუხლის პირველი ნაწილით და

 

გადაწყვიტა:

 

1. სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

 

2. მოპასუხე - მა----ა ბუ------–---ს მოსარჩელე სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარგებლოდ დაეკისროს - 373.22 (სამას სამოცდაცამეტი და ოცდაორი) აშშ დოლარის გადახდა, საიდანაც ძირითადი თანხაა - 168.79 (ას სამოცდაცხრა და სამოცდაცხრამეტი) აშშ დოლარი, სარგებელი - 194.43 (ას ოთხმოცდაცხრა და ორმოცდასამი) აშშ დოლარი, პირგასამტეხლო - 10 (ათი) აშშ დოლარი;

 

3. სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ სასარჩელო მოთხოვნა გამარტივებული წარმოების დასაწყებად გადახდილი საფასური 150 (ას ორმოცდაათი) ლარის გადახდის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

 

4. მოსარჩელეს - სს ,,სა---------–--ს ბა--ს’’ უკან დაუბრუნდეს მის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის - 50 (ორმოცდაათი) ლარი (საგადასახადო დავალება №124; გადამხდელის ბა--ი - სს ,,სა---------–--ს ბა--ი’’, გადახდის თარიღი - 2017 წლის 21 სექტემბერი);

 

5. მოსარჩელეს - სს ,,სა---------–--ს ბა--ის’’ მიერ მის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის - 50 (ორმოცდაათი) ლარი (საგადასახადო დავალება №124; გადამხდელის ბა--ი - სს ,,სა---------–--ს ბა--ი’’, გადახდის თარიღი - 2017 წლის 21 სექტემბერი) დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად, ასევე, უზრუნველყოფაზე გადახდილი ბაჟი - 50 (ორმოცდაათი) ლარი დარჩეს გადახდილად სახელმწიფო ბიუჯეტში;

 

6. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ოზურგეთის რაიო-ულ სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია. სა---------–--ს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ასევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ასლის გაგზავნა და ჩაბარება უზრუნველყოს სასამართლომ ამავე კოდექსის 70–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით;

 

7. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო წესით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში (მისამართი: ქ. ქუთაისი ნიუ-პორტის ქ.№32), გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით, მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტიდან 14 დღის ვადაში ოზურგეთის რაიო-ული სასამართლოს (მისამართი: ოზურგეთი, სიორიძის ქ. ქ.№14) მეშვეობით;

 

მოსამართლე: ნანა ჯოხაძე